ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Εισαγωγή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Εισαγωγή"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Συντοµη παρουσίαση από τον Υποναύαρχο ε.α Σωτήριο Γεωργιάδη Π.Ν. της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας Εισαγωγή Οι Έλληνες στη νεώτερη εποχή διακρίνονται περισσότερο στο εξωτερικό, παρά µέσα στην ίδια τους την πατρίδα. Μετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο (Β ΠΠ), υπάρχουν σηµαντικοί τοµείς, στους οποίους οι Έλληνες διαπρέπουν στο εξωτερικό. Ενδεικτικά και χαρακτηριστικά παραδείγµατα µεταξύ άλλων είναι: Η Ελληνόκτητη ποντοπόρος Εµπορική Ναυτιλία διατηρεί συνεχώς σταθερά την πρώτη θέση σε συνολική χωρητικότητα πλοίων τα τελευταία 25 περίπου έτη, ενώ η Ακτοπλοΐα µέσα στην Ελλάδα είναι προβληµατική. Έλληνες Επιστήµονες αποτελούν κορυφαία στελέχη ξένων µορφωτικών και άλλων ιδρυµάτων σε όλο τον κόσµο, ενώ µέσα στην Ελλάδα η παιδεία πάσχει και πολλοί σπουδαστές καταφεύγουν στο εξωτερικό για να επιµορφωθούν. Η Ελληνική Εθνική Οµάδα κατέκτησε πρόσφατα επάξια το πανευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό πρωτάθληµα, παρά το ότι µέσα στην Ελλάδα το ποδόσφαιρο δεν έχει αναβαθµισθεί. Υπάρχει όµως µία σηµαντική εξαίρεση στο πρόσφατο παρελθόν, κατά την οποία οι Έλληνες διέπρεψαν συλλογικά µέσα και έξω από τη χώρα τους. Αυτή ήταν στον Β ΠΠ, κατά τον οποίο, η µικρή Ελλάδα, έδωσε την πρώτη συµµαχική Νίκη αµυνόµενη εναντίον του µέχρι τότε αήττητου Άξονα Γερµανίας-Ιταλίας και έκανε φίλους και εχθρούς να αναγνωρίσουν «ότι η ήρωες µάχονται σαν Έλληνες». Η 7µηνη συνολικά Ελληνική άµυνα έναντι των Ιταλικών αρχικά και ακολούθως Γερµανικών επιθέσεων, συνέβαλε ουσιαστικά στη Συµµαχική Νίκη κατά τον Β ΠΠ, Σελίδα 1 από 64

2 όπως έχουν αναγνωρίσει εχθροί και φίλοι. Αξίζει να θυµηθούµε ότι αυτή η Ελληνική διάκριση, ήταν αποτέλεσµα προετοιµασίας, σύµπνοιας, ηγεσίας και µαχητικότητας. Επειδή η ιστορική µνήµη είναι απαραίτητη για να µας διδάσκει, µια συνοπτική αναδροµή στη περίοδο του Β ΠΠ, που επιχειρείται ακολούθως, θα επιτρέψει να επιβεβαιώσουµε, χρησιµοποιώντας και ξένες πηγές, ότι οι Έλληνες δεν υστερούν κανενός και επιτυγχάνουν να διακριθούν στον αδυσώπητο παγκόσµιο ανταγωνισµό, όταν δηµιουργούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Η Μάχη της Ελλάδας , για την απόκρουση των απρόκλητων Ιταλικών αρχικά επιθέσεων, αργότερα δε και των Γερµανικών, διήρκεσε συνολικά 216 ηµέρες, ήτοι 7 µήνες, µέχρι να επιτευχθεί η ολοκλήρωση της καταλήψεως της πατρίδας µας από τις συνδυασµένες στρατιωτικές δυνάµεις του Ιταλο-Γερµανικού Άξονα. Αυτό το γεγονός προκάλεσε παγκόσµια κατάπληξη και αιτία πολλαπλού γενικευµένου θαυµασµού και εγκωµίων. Ήταν κάτι το µεγαλειώδες, το οποίο δικαίως θεωρήθηκε ως Ελληνικό θαύµα. Κατ' αντιδιαστολή, όπως αναφέρει ο Peter Young στο βιβλίο του WORLD ALMANAC BOOK OF WW II, για την κατάληψη της Γαλλίας ο Άξονας χρειάστηκε 45 ηµέρες, παρά τη στρατιωτική βοήθεια που της εδόθη µε την εκεί παρουσία ισχυρών Αγγλικών δυνάµεων, του Βελγίου 18 ηµέρες, της Ολλανδίας 5 ηµέρες, ενώ η ανία υπέκυψε σε 12 ώρες και οι Αυστρία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ρουµανία και Αλβανία προσεχώρησαν ή παραδόθηκαν αµαχητί. Η απόφαση για την άµυνα της Ελλάδας κατά των αναµενοµένων Ιταλικών και Γερµανικών επιθέσεων, όπως επισηµαίνεται εκτενέστερα στα επόµενα, δεν πάρθηκε τη στιγµή που εκδηλώθηκαν οι αντίστοιχες επιθέσεις, αλλά ήταν συνειδητή και προµελετηµένη επιλογή της πολιτικής ηγεσίας από το 1936, οι οποία έκτοτε συνοδεύτηκε από κάθε δυνατή προετοιµασία σε οχυρωµατικά έργα, αµυντικούς εξοπλισµούς, εξύψωση ηθικού, εκπαίδευση προσωπικού, σχεδίαση επιστρατεύσεως και πολεµικών επιχειρήσεως κτλ. Όταν εκδηλώθηκαν οι επιθέσεις, η µικρή και φτωχή Ελλάδα, µε επαρκή υλική και ηθική προπαρασκευή, σύµπνοια, αυτοθυσία, αλλά και ικανή Πολιτική, Πνευµατική, Θρησκευτική και Στρατιωτική Ηγεσία, νίκησε την κατά πολύ µεγαλύτερη και πανίσχυρη Ιταλία, Σελίδα 2 από 64

3 Σελίδα 3 από 64

4 Σελίδα 4 από 64

5 αγωνιζόµενη µόνη επί 160 ηµέρες. Ακολούθως, όταν της επιτέθηκε και η Γερµανία, συνέχισε µαχόµενη µε τη βοήθεια µικρών Αγγλικών δυνάµεων στην ηπειρωτική χώρα, ενώ τις τελευταίες 11 ηµέρες συµπολέµησε µε στρατεύµατα της Αγγλικής Κοινοπολιτείας στην άµυνα της Κρήτης. Όπως προκύπτει από επίσηµα ξένα ιστορικά αρχεία, η ήττα της Ιταλίας από την Ελλάδα, επισφράγισε τη διστακτικότητα του τότε ηγέτη της Ισπανίας Στρατηγού Φράνκο και του Στρατάρχη Πετέν, ηγέτη των εκτεταµένων µητροπολιτικών και αποικιακών εδαφών της µη υπό Γερµανική κατοχή Γαλλίας, να µην υποκύψουν στις εντονότατες πιέσεις του Χίτλερ, που επιζητούσε φορτικά να συµπράξουν στρατιωτικά µε τη Γερµανία στην κατάκτηση της βορείου Αφρικής και µέσω αυτής της Μέσης Ανατολής, προκειµένου να προσβάλει τη Ρωσία και εξ ανατολών και να κινηθεί περαιτέρω προς ανατολάς. Χαρακτηριστική είναι η ακόλουθη δήλωση του Βρετανού Υπουργού Εµπορικής Ναυτιλίας Philip Noel Baker, που έκανε την 28 η Οκτωβρίου 1942, στην οποία µεταξύ άλλων τόνιζε, όπως αναφέρεται στο βιβλίο «Η Μεσόγειος κατά τον Β ΠΠ - Η συµβολή της Ελλάδος προς αποτροπή της καταλήψεως της Μεσογείου υπό της Γερµανίας» του Α. Π. Ζολώτα, εκδόσεως Ερωδιός, 2005: «Εάν η Ελλάδα ενέδιδε στο τελεσίγραφο τον Μουσολίνι, κανείς δεν θα είχε το δικαίωµα να την κατηγορήσει. Το λέγω αυτό ενώ γνωρίζαµε τότε και γνωρίζουµε και σήµερα ακόµη καλύτερα, τι θα σήµαινε για µας και για τον αγώνα µας η συνθηκολόγηση αυτή. Ο Άξονας θα είχε από τότε στη διάθεσή του όλη την Ευρώπη για να αναπτύξει τις γραµµές των συγκοινωνιών του και τα αεροπλάνα και τα υποβρύχια του θα κυριαρχούσαν έκτοτε από τις ακτές της Ελλάδας σε ολόκληρη την Μεσόγειο. Το έργο της άµυνας µας στην Αίγυπτο θα γινόταν πολύ δυσκολότερο. Η Συρία, το Ιράκ και η Κύπρος θα καταλαµβάνοντο από τον Άξονα. Ή Τουρκία θα εκυκλούτο. Οι πετρελαιοπηγές της εγγύς Ανατολής θα ήσαν στην διάθεσή του. Η οπίσθια θύρα του Καυκάσου θα ανοίγετο γι αυτόν. εν δυσκολευόµαστε να Σελίδα 5 από 64

6 πιστέψουµε ότι θα χάναµε ολόκληρη την Μέση Ανατολή και ίσως και αυτόν τον πόλεµο. Χάρις στην Ελληνική άµυνα, µας δόθηκε ο καιρός να αποκρούσουµε αρχικά και να συντρίψουµε έπειτα την Ιταλική στρατιά που κινήθηκε από τη Λιβύη εναντίον της Αιγύπτου, να εκκαθαρίσουµε την Ερυθρά Θάλασσα από τα εχθρικά πλοία, να µεταφέρουµε την Αµερικανική βοήθεια προς την Εγγύς Ανατολή και να εξουδετερώσουµε έτσι την εχθρική απειλή εναντίον της. Τα αποτελέσµατα της Ελληνικής άµυνας γίνονται αισθητά ακόµη και σήµερα στους αγώνες µας. Εάν το Στάλινγκραντ και ο Καύκασος κρατούν σήµερα, αυτό δεν είναι άσχετο µε την Ελληνική άµυνα, από την οποίαν επωφελούµεθα ακόµη, υστέρα από την πάροδο δύο ολοκλήρων ετών. Ό κόσµος, πραγµατικά, δεν δικαιούται να λησµονήσει τα κατορθώµατα των Ελλήνων κατά την ιστορική εκείνη στιγµή». Ο Χίτλερ, βλέποντας την παταγώδη αποτυχία του Μουσολίνι να καταλάβει την Ελλάδα και τις δυσµενέστατες επιπτώσεις στα δικά του σχέδια και την προετοιµασία της Γερµανικής εκστρατείας κατά της Ρωσίας, επεχείρησε ανεπιτυχώς επανειληµµένα και µεθοδικά, να δελεάσει την Ελλάδα στο να αποδεχθεί επωφελείς για την Πατρίδα µας προτάσεις Ειρήνης προς την Ιταλία, µε τη διαµεσολάβηση της Γερµανίας και, µεταξύ άλλων, να διατηρήσει η Ελλάδα τα εδάφη στην Βόρεια Ήπειρο, τα οποία ο Ελληνικός Στρατός είχε µέχρι τότε καταλάβει, καταδιώκοντας τους επιτεθέντες Ιταλούς. Λεπτοµέρειες και ξένο κυρίως αρχειακό ιστορικό υλικό επί των εν λόγω προσπαθειών του Χίτλερ, πριν εξαναγκασθεί να προστρέξει στρατιωτικά στη βοήθεια του Μουσολίνι, επιτιθέµενος και αυτός κατά της Ελλάδας µε τις πλέον επίλεκτες µονάδες που διέθετε, περιλαµβάνονται στο βιβλίο του Α. Π. Ζολώτα «Γερµανικαί Προτάσεις Ειρήνης ιαρκούντος του Β ΠΠ Η προσπάθεια της Γερµανίας προς τερµατισµό του Ελληνοϊταλικού πολέµου», εκδόσεως Ερωδιός, Σελίδα 6 από 64

7 Σελίδα 7 από 64

8 Σελίδα 8 από 64

9 Τι έκανε το Χίτλερ να διατάξει την Γερµανική επίθεση κατά της Ελλάδας και τι του κόστισε αυτή η απόφαση; Τρεις ήταν οι βασικές αιτίες, που κορυφώθηκαν στα τέλη Μαρτίου 1941 και ωδήγησαν στην ταυτόχρονη Γερµανική εκστρατεία κατά της Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας, στις αρχές Απριλίου του 1941: 1) Είχε αποτύχει και η τελευταία µεγάλη Ιταλική ανοιξιάτικη Επίθεση Primavera, που επιµεληµένα προετοίµασε ο ίδιος ο Μουσολίνι µε προσωπική του παρουσία στη Αλβανία και κατόπιν αυτού ο «Ντούτσε» είχε επιστρέψει ηττηµένος στη Ρώµη. 2) Είχαν αρχίσει να αποβιβάζονται στην Ελλάδα κατά πανηγυρικό τρόπο µικρές Βρετανικές στρατιωτικές δυνάµεις, που δεν επαρκούσαν γιά να συµβάλλουν αποτελεσµατικά στην Ελληνική άµυνα και γι αυτό τις είχε αρνηθεί όσο ζούσε ο Πρωθυπουργός Ι. Μεταξάς. Αυτές οι δυνάµεις απέβλεπαν κυρίως στο να τονώσουν το ηθικό της Γιουγκοσλαβίας και Τουρκίας, στην προσπάθεια να µην συνταχθούν µε τη Γερµανία. Η εµφάνισή τους σε Ελληνικό έδαφος, από τις αρχές Μαρτίου 1941, προκάλεσε φυσικά τον Χίτλερ. 3) Η Γιουγκοσλαβία, που αρχικά προσχώρησε στον Άξονα στις 25 Μαρτίου 1941, δύο ηµέρες αργότερα µεταπήδησε στο Συµµαχικό στρατόπεδο. Η Ελληνική 7µηνη συνολικά άµυνα κατά του Άξονα, επέφερε επίσης καθυστέρηση 5 εβδοµάδων στην επίθεση του Χίτλερ εναντίον της Ρωσίας, ενώ παραλλήλως η Βαλκανική εκστρατεία της Γερµανίας απησχόλησε το ένα τρίτο των στρατευµάτων, των πολεµικών αεροπλάνων και των αρµάτων µάχης που συγκέντρωνε ο Χίτλερ, γιά να επιτεθεί στη Ρωσία. Η επτάµηνη Μάχη της Ελλάδας, όπως αναγνώρισαν και ξένοι πρωταγωνιστές της περιόδου, συνέβαλε ουσιαστικά στη συµµαχική Νίκη κατά τον Β ΠΠ. Αυτή τη πραγµατικότητα µερικοί εχθροί και φίλοι έχουν κατά καιρούς αβάσιµα αµφισβητήσει. Ενδεικτικά σηµειώνεται η αρνητική άποψη που εκφέρει στη σελίδα 162 στο µεταφρασµένο Ελληνικά το Σελίδα 9 από 64

10 1998 από το Γενικό Επιτελείο Στρατού βιβλίο του, ο Άγγλος Ιστορικός Basil Liddell Hart, ως προς την επελθούσα καθυστέρηση της Γερµανικής εισβολής στη Ρωσία: "Οπωσδήποτε όµως η εκστρατεία κατά της Ελλάδας δεν ήταν αιτία της αναβολής". Εν τούτοις αρκεί να αναζητήσουµε αδιαµφισβήτητες ξένες πηγές πρωταγωνιστών της περιόδου εκείνης, που αναγνωρίζουν και αποδεικνύουν περίτρανα την ουσιαστική Ελληνική επίδραση στην νικηφόρα για τους Συµµάχους µας έκβαση του Β ΠΠ. Περιοριζόµενοι εδώ µόνο ενδεικτικά στα λεχθέντα από τον ίδιο το Χίτλερ, διαπιστώνουµε ότι: Στην Πολιτική του ιαθήκη, αλλά και στην περίφηµη Γερµανίδα φωτογράφο και κινηµατογραφίστρια Λένι Ρίφενσταλ, όπως αναφέρει η ίδια στα αποµνηµονεύµατά της, ο Χίτλερ είχε δηλώσει: «Η είσοδος της Ιταλίας στον πόλεµο αποδείχτηκε καταστροφική γιά µας. Εάν οι Ιταλοί δεν είχαν επιτεθεί στην Ελλάδα και δεν χρειάζονταν τη βοήθειά µας, ο πόλεµος θα είχε πάρει διαφορετική τροπή. Θα είχαµε προλάβει να κατακτήσωµε το Λένινγκραντ και τη Μόσχα πριν µας πιάσει το Ρωσικό ψύχος». Σε λόγο του στο Ραϊχσταγκ την , που διασώζεται ηχογραφηµένος στα αρχεία της ΕΡΑ, ο Χίτλερ είπε: Η ιστορική δικαιοσύνη µε υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι από όλους τους αντιπάλους που αντιµετωπίσαµε, ο Έλληνας στρατιώτης πολέµησε µε ύψιστο ηρωισµό και αυτοθυσία και συνθηκολόγησε µόνο όταν η εξακολούθηση της αντιστάσεως δεν ήταν δυνατή και δεν είχε κανένα νόηµα. Ο Ελληνικός λαός αγωνίστηκε τόσο γενναία, ώστε και αυτοί οι εχθροί του δεν µπορούν να αρνηθούν την προς αυτόν εκτίµηση. Εξ όλων των αντιπάλων που µας αντιµετώπισαν, µόνον ο Έλληνας στρατιώτης πολέµησε µε παράτολµο θάρρος και ύψιστη περιφρόνηση προς το θάνατο." Γιά την ολοκληρωτική κατάληψη της εξαντληµένης από την ήδη Σελίδα 10 από 64

11 Σελίδα 11 από 64

12 Σελίδα 12 από 64

13 πεντάµηνη σθεναρή της άµυνα Ελλάδας, ο Χίτλερ χρειάστηκε δύο µήνες, παρά το ότι χρησιµοποίησε τις εκλεκτότερες µάχιµες Γερµανικές µονάδες διέθετε. Σ αυτές περιλαµβάνοντο αρχικά η διαβόητη εµπειροπόλεµη προσωπική του φρουρά των Waffen SS Leibstandarte SS Adolf Hitler, το πλέον επίλεκτο συγκρότηµα του τακτικού Στρατού Gross Deutschland και ακολούθως οι περίφηµες αεροµεταφερόµενες Μεραρχίες αλεξιπτωτιστών, που αποδεκατίστηκαν στην Κρήτη και δεν ξαναχρησιµοποιήθηκαν σε µεγάλα εγχειρήµατα. Το ότι την Ελλάδα προσέβαλαν όχι συνηθισµένες Γερµανικές µονάδες, αλλά οι εκλεκτότερες Χιτλερικές, παραβλέπεται συνήθως και ρίπτεται ανάθεµα τον Έλληνα Στρατηγό, ο οποίος, έχοντας εξαντλήσει κάθε αµυντικό όριο, συνυπέγραψε µε έντιµους αρχικά όρους ανακωχή µε τον Γερµανό Στρατηγό ιοικητή της Leibstandarte SS Adolf Hitler. Υπενθυµίζεται ότι µετά την κατάληψη της Κρήτης, το Ελληνικό Πολεµικό Ναυτικό (ΠΝ) δεν παραδόθηκε. Όλα τα αξιόµαχα πλοία του Στόλου, όσα δηλαδή είχαν διασώθη από τις µακρές και αιµατηρές επιχειρήσεις στη Μάχη της Ελλάδας κατά του Άξονα, δεν υπέστειλαν τις Σηµαίες, αλλά έπλευσαν µε σχεδόν εθελοντές στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί, µαζί µε διαφυγόντες από την κατεχόµενη Ελλάδα άνδρες του Στρατού Ξηράς και της Πολεµικής Αεροπορίας, την υπό τον Ε. Τσουδερό Ελληνική Κυβέρνηση και το Βασιλέα Γεώργιο Β, συνέχισαν τον πόλεµο στο πλευρό των Συµµάχων, µέχρι την τελική Νίκη το Κατά τη διάρκεια της κατοχής της Ελλάδας, τις Ελληνικές Ένοπλες υνάµεις, που πολεµούσαν µε τους συµµάχους στο εξωτερικό, ενίσχυσαν εθελοντικά πολλοί Έλληνες, οι οποίοι διέφυγαν από την Ελλάδα, ως και απόδηµοι Έλληνες που προσήλθαν από πολλά µέρη της γης. Ίσως ο πιο γνωστός από αυτούς τους Έλληνες εθελοντές του εξωτερικού, ήταν ο εφοπλιστής Σταύρος Νιάρχος. Έτσι η συνολική δύναµη των µαχοµένων εκτός Ελλάδος Ελλήνων, ανήλθε τότε σε περίπου. Οι σύµµαχοι, αναγνωρίζοντας εµπράκτως τη συµβολή του ΠΝ, του διέθεσαν από το υστέρηµά τους κατά τη διάρκεια του Β ΠΠ Σελίδα 13 από 64

14 περί τα 37 µάχιµα πλοία, για αναπλήρωση µεγάλων απωλειών και αύξηση της ισχύος του. Το Εµπορικό µας Ναυτικό διατέθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση γιά την εξυπηρέτηση των Συµµαχικών αναγκών αµέσως µε την έκρηξη του Β ΠΠ την 1 Σεπτεµβρίου 1939 και συνέχισε προσφέροντας τις υπηρεσίες του µέχρι τη τελική νίκη το Κατά το διάστηµα αυτό οι Έλληνες ναυτικοί διέσχισαν όλα τα πελάγη της υδρογείου και πλήρωσαν βαρύτατο φόρο αίµατος µε περίπου νεκρούς και απώλειες του 74% των φορτηγών και του 94% των επιβατηγών πλοίων Ελληνικής πλοιοκτησίας. Έγκαιρες διαπιστώσεις αναγκών προπαρασκευής της Ελλάδας Την ανάγκη προπαρασκευής της Χώρας για την επερχόµενη µεγάλη σύγκρουση και την επιβαλλόµενη ανάληψη εκτάκτων µέτρων συνέλαβε µεταξύ των πρώτων ο µεγάλος πολιτικός Ε. Βενιζέλος το Στην έκδοση της εφηµερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ του 1948, µε τίτλο "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, ΑΝΕΚ ΟΤΟΙ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Β. ΤΩΜΑ ΑΚΗ", διαβάζουµε ότι ο Ε. Βενιζέλος σε ιδιόγραφες σηµειώσεις του που κρατούσε το 1934 και βρέθηκαν µετά το θάνατο του το 1936, έγραφε µεταξύ άλλων: "Πρέπει καί εις τήν εκ τής πλειοψηφίας τής Βουλής σχηµατιζοµένην Κυβέρνησιν νά δοθή µείζων ελευθερία κινήσεως." "Πρέπει νά δύναται νά θέτη Νόµους, αφού γνωµοδοτήσουν επ' αυτών τό Οικονοµ(ικόν) Συµβούλιον καί τό Συµβούλιον τής Επικρατείας." "Η Βουλή συνέρχεται κατ' έτος εις τρείς τακτικάς συνόδους, εκάστη τών οποίων δέν δύναται νά διαρκέση πλείονας των 3 εβδοµάδων." "Η πρώτη άλλωστε µετά τήν εκλογήν τού Προέδρου Κυβέρνησις, αφού λάβη τήν εµπιστοσύνην τής Βουλής καί περάτωση τήν αναθεώρησιν τού πολιτεύµατος, θά κυβέρνηση επί έν καί ήµισυ έτος άνευ παρουσίας τής Βουλής." Στην εισαγωγή του Ν. Τωµαδάκη, ο οποίος σηµειώνει ότι εθαύµαζε Σελίδα 14 από 64

15 Σελίδα 15 από 64

16 Σελίδα 16 από 64

17 τον Ε. Βενιζέλο, διαβάζουµε µεταξύ άλλων: "Τόν Οκτώβριο τού 1934 ο Βενιζέλος ευρίσκετο εις τά Χανιά.Έµπροσθέν του υπήρχαν δύο δρόµοι: Ο δρόµος τής επαναστάσεως (τόν οποίον µοιραίως καί υπό τήν πίεσιν τών πολιτικών του φίλων ηκολούθησε τήν 1ην Μαρτίου τού εποµένου έτους 1935) καί ο δρόµος τής συνταγµατικής µεταβολής. Καί η δευτέρα αυτή οδός ήτο κατά βάσιν επαναστατική, αλλά τά γενησόµενα θά εκαλύπτοντο υπό τής νοµιµότητος. Καί γνωρίζοµεν πόσον ο Ε. Βενιζέλος ήτο ζηλοτύπως προσκεκολληµένος πρός αυτόν τόν τύπον νοµιµότητος." "Ο Βενιζέλος, πέραν τού εσωτερικού ζητήµατος τό οποίον πολιτικώς εξεµεταλλεύετο, έβλεπεν ευρύτερον τήν διαµορφουµένην εις τήν Ευρώπην κατάστασιν." "Ο Βενιζέλος ησθάνετο ότι έπρεπε νά προπαρασκευασθώµεν διά τήν επικειµένην µεγάλην σύγκρουσην, διά τήν οποίαν εγκαιρότατα ωµίλησεν άλλος 'Ελλην πολιτικός, ο Ανδρέας Μιχαλακόπουλος. Αλλ' η κρατική µηχανή δέν ελειτούργει ως έδει." "Νοµίζω ότι η σειρά τών σκέψεων του Βενιζέλου ήτο η εξής: Εκλογή αυτού τού ιδίου ως Προέδρου τής ηµοκρατίας. ιάλυσις τής Βουλής κατόπιν συγκαταθέσεως τής εις αυτόν πειθηνίου Γερουσίας. Προκήρυξις εκλογών αναθεωρητικής Βουλής, µέ συγκεκριµένον πρόγραµµα µεταβολής τού Πολιτεύµατος, εις τρόπον ώστε νά ενισχυθή η εκτελεστική εξουσία, νά περιορισθούν τά δικαιώµατα τής Βουλής καί νά διοικηθώµεν επί έν καί ήµισυ έτος συγκεντρωτικώς." Μετά την αποτυχία του µεγάλου στρατιωτικού κινήµατος του Ε. Βενιζέλου του Μαρτίου του 1935, για την ένοπλη κατάληψη της εξουσίας και εφαρµογή των προαναφερθέντων µέτρων, επακολούθησε ο θάνατός του τον Μάρτιο του Περί τα τέλη Απριλίου 1936 απέθανε αιφνιδίως ο Πρωθυπουργός Κ. εµερτζής και τον αντικατέστησε ο τότε Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως και Υπουργός Στρατιωτικών Ι. Μεταξάς. Ακολούθως η Κυβέρνηση Ι. Μεταξά, µετά τις Προγραµµατικές της ηλώσεις, έλαβε ψήφο εµπιστοσύνης της Βουλής, µε 241 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 4 Σελίδα 17 από 64

18 αποχές. Μετέπειτα η Βουλή διέκοψε επί πεντάµηνο διάστηµα τις εργασίες της, από του Μαΐου µέχρι και του Σεπτεµβρίου Με έγκριση του Βασιλέως Γεωργίου Β, τον Αύγουστο του ιδίου έτους, ο Πρωθυπουργός Ι. Μεταξάς, ανέστειλε την ισχύ µερικών εκ των άρθρων του Συντάγµατος και προχώρησε στην εξ αποτελέσµατος επιτυχηµένη προπαρασκευή της Χώρας για την αντιµετώπιση της επερχόµενης λαίλαπας του Β ΠΠ. Γίνεται καταφανές ότι και οι δύο αυτοί Πολιτικοί αντιµετώπιζαν κατ ανάλογο τρόπο την ανάγκη προετοιµασίας της Πατρίδας. Αλλά ποία ήταν η γενική εικόνα των Ελληνικών Ε.. πριν από το 1936; Συµφωνά µε το Πρακτικό του Ανωτάτου Στρατιωτικού Συµβουλίου υπ' αριθµόν 122 της : "Η κατάστασις αµύνης της Χώρας είναι αυτόχρηµα τραγική" και "απαιτείται η από τούδε µεθοδική συµπλήρωσις των ελλείψεων προς εξασφάλισιν µιας στοιχειώδους αµύνης, άνευ της οποίας κινδυνεύει η υπόστασις ηµών ως Κράτους." Η Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, της Εκδοτικής Αθηνών, µας πληροφορεί στον τόµο ΙΕ σ. 381 ότι "Ο Στρατός Ξηράς στο τέλος της Αβυσσηνιακής κρίσεως ( ), είχε σοβαρότατες ελλείψεις σε πολεµικό υλικό, πράγµα που καθιστούσε προβληµατική την επιστράτευση σε περίπτωση πολέµου. Το Ναυτικό διέθετε ελάχιστες ετοιµοπόλεµες και σύγχρονες µονάδες, ενώ υπήρχε παντελής έλλειψη Παρακτίου Οχυρώσεως. Η Αεροπορία δεν αποτελούσε υπολογίσιµη δύναµη, από άποψη αεροπλάνων και προσωπικού." Ως προς το Πολεµικό µας Ναυτικό, η Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, της Εκδοτικής Αθηνών, επισηµαίνει στον τόµο ΙΕ σ. 381 ότι "Το Ναυτικό διέθετε ελάχιστες ετοιµοπόλεµες και σύγχρονες µονάδες, ενώ υπήρχε παντελής έλλειψη Παρακτίου Οχυρώσεως. Από αυτό το κατώτατο λοιπόν επίπεδο έπρεπε να αρχίσει η προσπάθεια για την ανάπτυξη των αναγκαίων αµυντικών δυνατοτήτων. Σηµειώνεται ότι όλη η προς πόλεµο Ελληνική προπαρασκευή έγινε επιτυχώς στο διάστηµα , όπως εκ των αποτελεσµάτων συνάγεται, χωρίς ξένη δωρεάν οικονοµική βοήθεια και µε ίδια µέσα. Οι δαπάνες για την Εθνική µας Άµυνα µεταξύ ανήλθαν σε 3 δισ δρχ, ενώ κατά το διάστηµα ήταν περίπου πενταπλάσιες, Σελίδα 18 από 64

19 Σελίδα 19 από 64

20 Σελίδα 20 από 64

21 ήτοι 15,7 δισ δρχ. Η Γερµανία, για να κερδίσει την ουδετερότητα µας σε ένα µελλοντικό πόλεµο, ενίσχυε αποτελεσµατικά την οικονοµία της Ελλάδας, µέχρι σηµείου να αγοράζει όλα τα καπνά µας για περίοδο 6 ετών, να καλύπτει σχεδόν όλο το εξαγωγικό µας εµπόριο και να µας χορηγεί σηµαντικά δάνεια για εξοπλισµούς, δεχόµενη επίσης πληρωµές µε συµψηφισµό (κλήριγκ). Η Αµερική και οι άλλες Ευρωπαϊκές Χώρες µε τις οποίες συµµαχήσαµε το 1940, όπως π.χ. η Αγγλία και Γαλλία, δεν έδιναν την αναµενόµενη οικονοµική συµπαράσταση στην Ελλάδα και για τις παραγγελίες πολεµικού υλικού απαιτούσαν πληρωµές σε συνάλλαγµα. Η εκτεταµένη προπαρασκευή της Ελλάδας µε ίδια µέσα, για να αντιµετωπίσει τις προβλεπόµενες επιθέσεις του Άξονα, απετέλεσε ένα τιτάνιο επίτευγµα, ακόµη και για τα σηµερινά δεδοµένα. Ακολούθως επιχειρείται µια συνοπτική προσέγγιση του σηµαντικού αυτού παράγοντα, που στήριξε την Ελληνική συµβολή στη συµµαχική Νίκη στον Β ΠΠ, για να φωτισθούν πολλές πτυχές, άγνωστες στο ευρύτερο κοινό. Το πνεύµα του 40 Ας δούµε όµως πριν προχωρήσουµε, ποίο ήταν το πνεύµα εκείνων που έγραψαν τις ανεπανάληπτες σελίδες της εποποιίας του Σε αντίθεση προς την σηµερινή εποχή, κατά την οποία υπερτονίζονται κυρίως τα δικαιώµατα του Πολίτη, ενώ παρασιωπούνται συνήθως οι υποχρεώσεις του, στα χρόνια που προηγήθηκαν του 40, οι τότε πνευµατικοί, πολιτικοί, στρατιωτικοί και θρησκευτικοί ταγοί, είχαν φροντίσει να προβληθούν και κατανοηθούν κυρίως οι υποχρεώσεις µας προς την Πατρίδα. Γιά να είµαστε όµως δίκαιοι, πρέπει να αναγνωρίσουµε, ότι την περίοδο του 40 προείχε η αίσθηση του χρέους προς την Πατρίδα όχι µόνο στην Ελλάδα, αλλά και στα στρατόπεδα των άλλων εµπολέµων. Αυτό βοήθησε στο να αναπτυχθεί µιά µέχρις αυτοθυσίας συνειδητή φιλοπατρία, της οποίας συναντάµε πολλά δείγµατα. εν είναι πρακτικώς δυνατόν να αναφερθούµε εδώ σε κάθε περίπτωση. Γιά να φωτίσουµε όµως το γεγονός αυτό, σταχολογούµε ακολούθως µερικές χαρακτηριστικές και εν πολλοίς άγνωστες περιπτώσεις, που τιµούν Σελίδα 21 από 64

22 τους πρωταγωνιστές τους και επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Παναγιώτης Μαρκόπουλος Το Αντιτορπιλλικό Α ΡΙΑΣ προσέκρουσε σε νάρκη το 1943 σε επιχειρήσεις στο Αιγαίο, έχασε την πλώρη του και θρήνησε πολλούς νεκρούς και τραυµατίες. Ακολούθως επισκευάστηκε προχείρως από το πλήρωµά του και επανέπλευσε δι ιδίων δυνάµεων στη βάση του στην Αλεξάνδρεια. Ο σεβαστός βετεράνος του Πολέµου του 40 και Α! Μηχανικός του ηρωικού Α/Τ Α ΡΙΑ κατά το περιστατικό αυτό, Υποπλοίαρχος τότε Κωνσταντίνος Αράπης, αναφέρεται µε τρυφερότητα στη σελίδα 172 του βιβλίου του «Αναµνήσεις από την Ειρήνη και τον Πόλεµο», γιά τον µεταξύ των νεκρών του πλοίου του ναυτόπαιδα µηχανικό Παναγιώτη Μαρκόπουλο. Γιά ποίο λόγο ξεχώριζε ο Παναγιώτης Μαρκόπουλος; Ήταν ένα εικοσάχρονο παλικάρι, ορφανό από γονείς, που ζούσε µε τη γιαγιά του στην Κωνσταντινούπολη, στην ουδέτερη και ασφαλή τότε Τουρκία. Το Ελληνόπουλο αυτό θεώρησε καθήκον του να κατεβεί στη Μέση Ανατολή και να ενταχθεί εθελοντικά στο Πολεµικό µας Ναυτικό, ώστε να αγωνισθεί γιά την απελευθέρωση της σκλαβωµένης του Πατρίδας. εν ευτύχησε να ζήσει µέχρι την απελευθέρωση της Ελλάδας και να γίνει πυγµάχος, όπως ήθελε. Έλληνες Εφοπλιστές Έλληνες Εφοπλιστές, που οι περισσότεροι ζούσαν στο εξωτερικό, είχαν τη δυνατότητα να αποφύγουν τα δεινά και τους κινδύνους του πολέµου του 40, αλλά δεν το έκαναν. Όπως καταγράφεται στη σ του βιβλίου του Αντιναυάρχου Ε. Καββαδία, Αρχηγού του Στόλου και Υφυπουργού Ναυτικών «Ο Ναυτικός Πόλεµος του 1940 όπως τον έζησα», πολλοί από αυτούς, µε γνωστότερο ίσως τον Σταύρο Νιάρχο, κατέβηκαν στη Μέση Ανατολή, όταν η Πατρίδα ήταν υποδουλωµένη, και υπηρέτησαν στο Πολεµικό µας Ναυτικό µέχρι το Μεταξύ αυτών περιλαµβάνονται και οι: Μ. Λως, Μ. Λαιµός, Ν. Εµπειρίκος, Π. Βεργωτής, Μ. Ευσταθίου, Π. Λιβανός, Ν. Ιγγλέσης, Εµµ. Βερνίκος, Φώτης Λυκιαρδόπουλος, όπως και πολλοί άλλοι. Σελίδα 22 από 64

23 Ευγένιος Παναγόπουλος Ένας άσηµος τότε Έλληνας φοιτητής του εξωτερικού ήταν και ο Ευγένιος Παναγόπουλος, όταν η Ιταλία επιτέθηκε κατά της Ελλάδας την 28 η Οκτωβρίου Ο νεαρός απόφοιτος µηχανολόγος του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου Ευγένιος Παναγόπουλος, γεννηµένος και µεγαλωµένος στην Ελλάδα, από πατέρα εκπαιδευτικό, έκανε εξειδίκευση στη ναυπηγική την Αγγλία. Αµέσως παρουσιάστηκε στον Έλληνα Ναυτικό Ακόλουθο Λονδίνου (ΝΑΛ) και ζήτησε να καταταγεί στο Πολεµικό µας Ναυτικό. Ο ΝΑΛ τον ενηµέρωσε ότι αυτό δεν ήταν αµέσως πρακτικώς δυνατό και θα τον ειδοποιούσε ευθύς ως συγκροτείτο Ελληνικό πλήρωµα γιά την επάνδρωση και παραλαβή Πολεµικού Πλοίου, από αυτά που το Βρετανικό Ναυτικό ναυπηγούσε στην Αγγλία και παρέδιδε στο δικό µας, γιά αξιοποίηση στα πλαίσια του κοινού συµµαχικού αγώνα. Ο Ευγένιος Παναγόπουλος, αντί να συνεχίσει τις σπουδές του, κατατάσσεται µε έγκριση του ΝΑΛ ως εθελοντής στο Βρετανικό Ναυτικό και τοποθετείται στις υνάµεις καταδροµών, µέχρι να κληθεί να αποτελέσει πλήρωµα Ελληνικού Πολεµικού. Το 1942 µετά πρόσκληση του ΝΑΛ, έκανε µετάταξη στο Ελληνικό Πολεµικό Ναυτικό, ωνοµάστηκε Έφεδρος Σηµαιοφόρος Μηχανικός και τοποθετήθηκε στο υπό παραλαβή κατασκευαζόµενο στην Αγγλία Αντιτορπιλλικό, που πήρε το όνοµα ΒΠ ΠΙΝ ΟΣ. Υπηρέτησε στο Πολεµικό µας Ναυτικό µέχρι την απελευθέρωση της Ελλάδας σε διάφορα µάχιµα πλοία, που είχαν ως κύρια βάση την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και σε Μονάδες Καταδροµών, που έδρασαν για την απελευθέρωση των Ελληνικών νησιών του Αιγαίου. Αποστρατεύτηκε ως έφεδρος Υποπλοίαρχος Μηχανικός στο τέλος του 1944 και επειδή ο πόλεµος εκτός Ελλάδας συνεχιζόταν, κατατάγηκε στο Αµερικανικό Πολεµικό Ναυτικό. Μετά το πέρας του Β! Παγκοσµίου Πολέµου εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ και διακρίθηκε στο χώρο της Εµπορικής Ναυτιλίας. Πέθανε το 1995 στο εξωτερικό. Την αγάπη προς την Πατρίδα την διατήρησε άσβεστη όλη του τη ζωή και την έδειξε πολλές φορές έµπρακτα και µε διάφορες δωρεές. Σελίδα 23 από 64

24 Ανήγειρε µε έξοδά του και πρόσφερε στο κράτος το κτίριο του Μουσείου των Πλαταιέων στον Μαραθώνα και συνεισέφερε γιά την προστασία των αρχαιοτήτων της περιοχής. Προσέφερε επίσης γιά την προστασία του απολιθωµένου δάσους της Λέσβου και του ιστορικού Τουρκικού Νεκροταφείου της Χίου, όπου έχουν ταφεί οι νεκροί του δαυλού του Κανάρη. Ανέλαβε τα έξοδα κατασκευής ονοµαστικών πλακών των θυµάτων της σφαγής των Καλαβρύτων κατά τη Γερµανική κατοχή. Τη µεγαλύτερη δωρεά του έκανε µετά τα γεγονότα της Κύπρου του 1974, σχεδιάζοντας, ναυπηγώντας µε προσωπική του επίβλεψη και προσφέροντας στο Πολεµικό µας Ναυτικό τρία πάνοπλα πρωτοποριακά µικρά ταχέα σκάφη, συνολικής δαπάνης 3 περίπου εκατοµµυρίων αµερικανικών δολλαρίων. Γιάννης Τσουδερός. Ένας άλλος σπουδαστής του εξωτερικού, κατά τη διάρκεια της κατοχής της Ελλάδας , ήταν και ο Γιάννης Τσουδερός. Αυτός διέφερε από όλους τους άλλους φοιτητές του εξωτερικού, κατά το ότι πατέρας του ήταν ο Εµµανουήλ Τσουδερός, Πρωθυπουργός τότε της εξόριστης Ελληνικής Κυβερνήσεως. Όπως µας πληροφορεί σε άρθρο του στο περιοδικό Πολιτικά Θέµατα στο τεύχος της ο Πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας κ. Γεράσιµος Αποστολάτος, ο εικοσάχρονος περίπου τότε Γιάννης Τσουδερός, έχοντας ακολουθήσει τον Πρωθυπουργό πατέρα του το 1941 στην εξορία, σπούδαζε κατά την κατοχή της Ελλάδας σε Πανεπιστήµιο των ΗΠΑ κοινωνιολογία και οικονοµικά. Ως ένας από τους Έλληνες φοιτητές στην Αµερική την περίοδο εκείνη, µπορούσε κάλλιστα να παραµείνει στην ασφάλεια της χώρας που τον φιλοξενούσε. Υπό τις περιστάσεις όµως, θεώρησε υποχρέωσή του να διακόψει τις σπουδές του και να επιστέψει στα Ελληνικά βουνά, γιά να πολεµήσει τους κατακτητές της Πατρίδας του. Η µετακίνησή του όµως δεν εγκρίθηκε από τις συµµαχικές Αρχές, γιά να αποφευχθούν τυχόν πολιτικές εµπλοκές. Αυτό το εµπόδιο δεν αποθάρρυνε τον νεαρό φοιτητή. Πήρε το ψευδώνυµο Γιάννης Γιαννακόπουλος και µπήκε σε Ελληνο-Αµερικανική Οµάδα Σελίδα 24 από 64

25 Σελίδα 25 από 64

26 Σελίδα 26 από 64

27 δολιοφθορέων, που ήλθε και έδρασε στην κατεχόµενη Ελλάδα το Ο Γιάννης Τσουδερός τραυµατίστηκε σε δράση κατά των Γερµανών στην Ήπειρο. Μετά την αποθεραπεία του επέστρεψε στην Οµάδα του και συνέχισε τη δράση του µέχρι την απελευθέρωση της Πατρίδας µας. Έως το θάνατό του το 1997, ο Γιάννης Τσουδερός διατηρώντας τη σεµνότητά του απέφευγε κάθε αναφορά στην εθελοντική αντιστασιακή του δράση. Υλική προπαρασκευή Στρατού Ξηράς Η προσπάθεια γιά την προετοιµασία του Στρατού Ξηράς, συγκεντρώθηκε ειδικότερα στους ακόλουθους τοµείς: Εφοδιασµό πολεµικού υλικού Οχύρωση Ελληνο-Βουλγαρικών συννόρων Συµπλήρωση οδικού δικτύου προς Βουλγαρία Αναθεώρηση Σχεδίων Αµύνης εξ απειλών από τους βόρειους γείτονές µας Αναθεώρηση Σχεδίου Επιστρατεύσεως Αύξηση θητείας στρατευσίµων Από 1 Αυγούστου 1936, όταν η Αρχηγεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού ανατέθηκε στον Αντιστράτηγο Αλέξανδρο Παπάγο, εντάθηκε σηµαντικά η προπαρασκευή, σε όλους τους προαναφερόµενους τοµείς. Ακολούθως θα περιοριστούµε, για την οικονοµία του χώρου, στα τεράστια, αλλά λίγο γνωστά, έργα κατασκευής και εξοπλισµού 21 µεγάλων µονίµων οχυρών στην Ελληνο-Βουλγαρική µεθόριο, µήκους 500 περίπου χιλιοµέτρων. Αυτά έγιναν την περίοδο και παρέµειναν γνωστά ως αµυντική «Γραµµή Μεταξά». Οι περισσότεροι από εµάς έχουµε ίσως ακούσει µόνο για ένα από αυτά, το οχυρό «Ρούπελ» και αγνωούµε ενδεχοµένως την ύπαρξη άλλων 20 επίσης σηµατικών οχυρών, µε συνολικό µήκος υπογείων στοών και υπογείων καταφυγίων 37 χιλιοµέτρων, διανοιγµένων µέσα στα βουνά, χωρίς βεβαίως τα σηµερινά µέσα. Η κατασκευή αυτών των οχυρών, απετέλεσε ένα Ελληνικό άθλο, όπως περιγράγεται κατωτέρω. Τα κυριότερα στοιχεία και οι διαπιστώσεις που ακολουθούν για τη «Γραµµή Μεταξά», προέρχονται από συνοπτική Σελίδα 27 από 64

28 παρουσίαση στο «Ενηµερωτικό ελτίο» του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας, Τεύχος 2189, 4 Μαρτίου 2002 του διεθνούς κύρους οµότιµου Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Θεοδόση Π. Τάσιου, ο οποίος έγραψε για τα εν λόγω 21 οχυρά: 1. Τώρα που προωθούνται (ή συνωθούνται) τα Μεγάλα Τεχνικά Έργα. Τώρα που τα έργα Πολιτικού Μηχανικού (µαζί µε τα οικοδοµικά) αναγνωρίσθηκαν ως η µεγαλύτερη Βιοµηχανία της Χώρας. Τώρα που ο εθνικός κοµφουζιονισµός αµβλύνεται και επιτρέπει την υπέρβαση της φαρισαϊκής εξίσωσης «εργολάβος ίσον απατεών». Τώρα είναι (επιτέλους) καιρός ν' αναµνησθούµε ότι Ελληνικά χέρια, Ελληνικά λεφτά, Ελληνική διευθυντική οργάνωση κι Ελληνική τεχνογνωσία, κατασκεύασαν (πριν από 65 χρόνια) ένα µέγιστο τεχνικό έργο: Την οχύρωση των Βορείων Συνόρων της Χώρας, κατασκευασµένη απ' τον Ελληνικό Στρατό κι απ' τους Έλληνες Μηχανικούς. Στη συνοριακή γραµµή Ελλάδας - Βουλγαρίας, κατασκευάσθηκαν 21 Οχυρά (µεταξύ των οποίων η Παπαδοπούλα, το Ιστίµπεη, το Αρπαλούκι, το Ρούπελ, το Περιθώρι, το Πυραµιδοειδές κ.ά.). Το καθένα-τους ήταν ένα περίκλειστο έργο ικανό να αµυνθεί προς κάθε κατεύθυνση, µε επιφανειακά έργα βολής (πυροβόλων, όλµων, βοµβιδοβόλων, πολυβόλων κλπ.) και µε ποικίλα άλλα υπόγεια έργα εγκαταστάσεων υποστήριξης (διοικητήριο, θάλαµοι, διαβιβάσεις, µαγειρεία, αποθήκες κάθε είδους, δεξαµενές, νοσοκοµείο, συστήµατα αερισµού και φωτισµού, αποχετεύσεις κλπ.). Ανάµεσα σε κάθε Οχυρό προς τα γειτονικά-του και προς τη µεθόριο, είχαν κατασκευασθεί έργα εκστρατείας και θέσεις µάχης για την επιβράδυνση του εχθρού, µαζί µε ισχυρά αντιαρµατικά κωλύµατα, οδικό δίκτυο κλπ. Ιδού πρώτα µια συνοπτική παρουσίαση του Έργου: Περίοδος απάνη 1,5 δισεκατοµµύριο τοτινές δραχµές (η σηµερινή ισοδυναµία των οποίων µπορεί να κυµαίνεται από 2 έως 20 τρισεκατοµµύρια δραχµές, Σελίδα 28 από 64

29 Σελίδα 29 από 64

30 Σελίδα 30 από 64

31 ανάλογα µε τον τρόπο µε τον οποίον θα βρεθεί η αντιστοιχία). Σύνολο ηµεροµισθίων Μήκος υπογείων στοών µ. Μήκος υπογείων καταφυγίων µ. Υπόγειες και επιφανειακές εκσκαφές κυβ. µ. Τσιµέντο (ειδικό 500 χγ/εκ 2, και κοινό) τόνοι Σκυροδέµατα (οπλισµένα και άοπλα) κυβ. µ. Σιδηροπλισµός τόνοι Σωλήνες αερισµού µ. Σωλήνες ύδρευσης µ. Σωλήνες αποχέτευσης µ. Κάθε σύγκριση µε τον υπόγειο σιδηρόδροµο των Αθηνών ή µ' οποιοδήποτε άλλο σύγχρονο τεχνικό έργο, κάνει τον θαυµασµό-µας να µεγαλώνει για το επίτευγµα εκείνο - ιδίως αν ληφθεί υπόψη η διασπορά του έργου σε δυσπροσπέλαστα βουνά, οι δυσµενέστατες καιρικές συνθήκες (και το κράτος δυσάρεστων πολιτικών συνθηκών). Κι όµως, το δηµόσιο αυτό Έργο πραγµατοποιήθηκε φτηνά, σωστά και γρήγορα! Τι είχαν παραπάνω εκείνοι οι πατεράδες κι οι παππούδες- µας, που δεν το 'χουµε εµείς; Άντε, ντε... Μερικοί κακεντρεχείς, λένε ότι είχαν λίγο µεγαλύτερη δόση από κείνη την ιδιότητα η οποία (λόγω εντόπιας ανεπάρκειας;) βαφτίζεται µε τον αρβανίτικο όρο «µπέσα». Κι είχαν βέβαια κι έναν µάνατζερ που λεγόταν Ελληνικός Στρατός - µια αναγνώριση η οποία δεν ακούγεται όσο συχνά οφείλεται. 2. Όσο για την στρατηγική αποδοτικότητα του Έργου, φαντασθήτε την προοπτική πλαισίωσής-του µε τον κύριο όγκο του Στρατού Εκστρατείας, για την αντιµετώπιση του βαλκανικού αντιπάλου, κατά του οποίου προοριζόταν το Έργο. Αντ' αυτού, η οχύρωση των Βορείων Συνόρων πλαισιώθηκε µόνον µε τα Σελίδα 31 από 64

32 ανεπαρκέστατα υπόλοιπα του Ελληνοϊταλικού µετώπου. Παρά ταύτα, αν εξαιρέσετε τα δύο άκρα της Γραµµής των οχυρών (το µεθοριακό Μπέλες και τον Εχίνο/Νυµφαία µετά την εκκένωση της υτικής Θράκης), οι Γερµανοί δεν παρεβίασαν πουθενά το φράγµα της οχυρωµένης Γραµµής Μπέλες-Νέστος. Ούτε οι βοµβαρδισµοί του πολυάριθµου γερµανικού πυροβολικού, ούτε οι βολές µε όπλα ευθυτενούς τροχιάς κατάφεραν τίποτα το ουσιώδες. Κι οι φρουρές των οχυρών αυτών µπόρεσαν κατ' επανάληψη να βγουν στην επιφάνεια, και να εκκαθαρίσουν τα Γερµανικά τµήµατα που είχαν «επικαθήσει» στον χώρο τους. Όταν µετά την συνθηκολόγηση, ο υποστράτηγος Schneider (επικεφαλής Γερµανικής Επιτροπής µελέτης της οχύρωσης) θα περπατήσει επί έναν µήνα τη Γραµµή, θα γράψει ότι τα οχυρά αυτά είχαν επιτύχει το βέλτιστο σε σύγκριση µε οποιαδήποτε άλλη ανάλογη οχυρωµατική Γραµµή στην Ευρώπη. Και θα ζητήσει απ' τον καθηγητή της Γεωλογίας Μητσόπουλον, ερµηνεία της µεγάλης αντοχής του σκυροδέµατος των έργων Το Έργο µελετήθηκε εξ ολοκλήρου από το Μηχανικό του Ελληνικού Στρατού, αφού βεβαίως ο γενικός σχεδιασµός από τακτική άποψη είχε γίνει απ' το Πεζικό και το Πυροβολικό. εν είναι µέσα στους σκοπούς αυτού του Σηµειώµατος να περιγράψει τις άλλες εκείνες «µάχες», τις διανοητικές, οι οποίες δόθηκαν για τη σύλληψη, την τεκµηρίωση, τον υπολογισµό, τη σχεδίαση και την προδιαγραφή του όλου εγχειρήµατος. (Ας θυµηθούµε και το ανάλογο του Αρχιµήδους µε τους γερανούς-του, στην άµυνα των Συρακουσών). Αλλά είναι ευχάριστο καθήκον να σηµειώσουµε εδώ και τον ρόλο του Εθν. Μ. Πολυτεχνείου σ αυτήν την προσπάθεια, ιδίως όσον αφορά την όπλιση, τη σύνθεση και τον έλεγχο Ποιότητας του σκυροδέµατος του Έργου. Ο πρώτος Καθηγητής του Ωπλισµένου Σκυροδέµατος στο Πολυτεχνείο, ο αείµνηστος Περικλής Παρασκευόπουλος, Σελίδα 32 από 64

33 ήταν ένας από τους κυριότερους συνεργάτες αυτής της προσπάθειας. Η επίπονη και δυσχερέστατη κατασκευή του όλου Έργου έγινε υπό την έµπνευση, οργάνωση και συστηµατική επίβλεψη του Στρατού. Ο κάθε «Αξιωµατικός Έργου» επιλεγόταν µε µεγάλη φροντίδα - και ήταν µια προσωπικότητα εκείνη την εποχή: Οι τεχνικές του γνώσεις, οι διευθυντικές και οικονοµολογικές του ικανότητες, (αλλά κυρίως µια δυσεύρετη εµµονή στο καθήκον), ήσαν απ' τα ουσιώδη εκείνα χαρακτηριστικά τα οποία όποιος Μηχανικός τα διαθέτει σήµερα γίνεται ζάπλουτος. Ευτύχησα να έχω συνεργασθεί πολύ αργότερα, ή να έχω υπηρετήσει σε µονάδες Μηχανικού µε µερικούς απ' αυτούς (Στ. Ψαραδέλλης, Αχ. Παυλίδης, Κωνστ. Καλευράς) και ξέρω κι από πρώτο χέρι σε τι πολύτιµα στελέχη αναφέροµαι. Αλλά, βλέπετε η Ιστορία δεν επαινεί τις προσωπικότητες του Στρατού - απλώς διασώζει τα ονόµατα µόνον των κνώδαλων που γίνονται κινηµατίες. 4. Το Έργο ήταν ένα περίπλοκο άθροισµα ποικίλων έργων: Οδοποιία, Σήραγγες (οχυρά, διάδροµοι, υπνωτήρια, διαβιβάσεις, νοσοκοµεία, αποθήκες, δεξαµενές), Ύδρευση/Αποχέτευση, Αερισµός, Φωτισµός, Τάφροι και χαρακώµατα. Ο Στρατός (το «Φρούριο Θεσσαλονίκης», όπως ονοµάστηκε η ειδική Μονάδα) µελέτησε τις ανάγκες σε ειδικευµένο προσωπικό για το όλο εγχείρηµα, προώθησε τα κατάλληλα στελέχη αξιωµατικών του Μηχανικού (εν ενεργεία ή αποστράτων) και ιδιωτών Πολιτικών Μηχανικών και ανεζήτησε τους κατάλληλους Εργολάβους για την Κατασκευή. (Σπανιότατα ακολούθησε το σύστηµα δι' αυτεπιστασίας, παρ' όλο που είχε τη δυνατότητα αυτή). Οι διαγωνισµοί άρχισαν απ' το 1936 και συνεχίζονταν σταδιακά και µετά το µέχρι και µετά την κήρυξη του πολέµου. Όπως ήταν φυσικό, η έλλειψη πείρας στην αρχή δηµιούργησε Σελίδα 33 από 64

34 προβλήµατα: Ποιο τιµολόγιο και ποιες προδιαγραφές θα µπορούσαν να περιγράψουν τις απίστευτες και δυσπρόβλεπτες συνθήκες τέτοιων έργων... Και βρέθηκαν θερµόαιµοι υπηρεσιακοί παράγοντες (1936), οι οποίοι πρότειναν την έκπτωση των «δυστροπούντων» εργολάβων. Το σοφό «Φρούριο Θεσσαλονίκης» όµως, είχε άλλη γνώµη, και έδωσε εντολή «να βελτιωθούν κατά το δυνατόν τα κονδύλια εκείνα τα οποία εζηµίωναν ίσως τους εργολάβους, λόγω των συνθηκών πραγµατοποιήσεως των κατασκευών». Ας παίρνοµε µαθήµατα εµείς οι νεότεροι: Άλλο προστασία του δηµοσίου συµφέροντος, κι άλλο ευθυνο-λαγνεία... Οι φοβεροί εκείνοι Εργολάβοι δε, όταν στέρεψε το δηµόσιο χρήµα ( ), δέχθηκαν (άκουσον-άκουσον) να εργάζονται επί πιστώσει - να πληρωθούν δηλαδή την επόµενη χρονιά! Τέτοια ήταν η «µπέσα» της γενιάς εκείνης. Η έρευνα για την εξακρίβωση των ονοµάτων των ωραίων εκείνων Ελλήνων Τεχνικών, θα ολοκληρωθεί σύντοµα. Ο Στρατός προµήθευε στους εργολάβους όλα τα βασικά υλικά (τσιµέντο, σίδερο, ελάσµατα, πασσάλους, παραπήγµατα, µηχανήµατα για εγκατάσταση - αλλά και ειδικό εξοπλισµό για την κατασκευή, όπως δονητές σκυροδέµατος). Ήταν δε ευρύτερη η ευφυΐα εκείνου του εργοδότη-µάνατζερ που ήταν ο Στρατός: Τα τιµολόγια ήσαν κρυστάλλινα (για παράδειγµα, επιµετρούσαν και τις πάπιες/έδρανα των σιδηροπλισµών). Η κοινωνική αντίληψη για τους εργαζόµενους ήταν µπροστά απ' την εποχή (π.χ. σε περιπτώσεις κακοκαιρίας, ο Στρατός πλήρωνε µέχρι 12 µισά µεροκάµατα κατά µήνα, κατευθείαν στο προσωπικό των εργολάβων). Ο διοικητής της φρουράς του Οχυρού δεν είχε την παραµικρή δικαιοδοσία πάνω στο εργαζόµενο προσωπικό (ιδιώτες ή στρατιωτικούς). Σελίδα 34 από 64

35 5. Ας έρθοµε τώρα σε µερικά ειδικότερα τεχνικά ζητήµατα. Και πρώτα η τεχνολογία του σκυροδέµατος: Η ελληνική τσιµεντοβιοµηχανία παρήγαγε τότε ένα ειδικό για την περίσταση τσιµέντο υψηλής αντοχής ( χγ/εκ 2, µε τους τότε κανονισµούς), το οποίο χρησιµοποιούνταν σε αναλογία 400 χγ/µ 3 - αλλ' έφθανε και µέχρι διπλασιασµού στην πάνω στρώση της πλάκας οροφής των οχυρών. Η σοφή τεχνική προδιαγραφή τόνιζε µεν τη σηµασία του χαµηλού λόγου «νερό: τσιµέντο» (απαιτούσε, όπου ήταν δυνατόν, ω=0,45!), αλλ' απαγόρευε τα στεγνά σκυροδέµατα, δίνοντας τιµές slump ίσες µε 6 cm για το σώµα και 3 cm για την επιφάνεια των έργων. Η χρήση των αναµικτήρων σκυροδέµατος έγινε υποχρεωτική απ' το 1937, µετά δε και από σχετικά µεγάλης κλίµακας πειράµατα µε τη συνεργασία του ΕΜΠ, η Υπηρεσία προέκρινε και προµήθευσε δονητές µάζας σκυροδέµατος - αεροκίνητους, παρακαλώ, (εκλογή ορθότατη δια το υψίσυχνο του φάσµατος των). εν ξέρει κανείς τι να πρωτοθαυµάσει σ' αυτά τα εργοτάξια, τον καιρό που οι άλλες (εκτός Οχύρωσης) κατασκευές στην Ελλάδα δεν ήσαν ακόµη τόσο αναπτυγµένες. λ.χ., η Υπηρεσία προέβλεπε ότι πολλοί οπλισµοί θα έπρεπε να τοποθετούνται κατά περιοχές, µετά τη σκυροδέτηση ορισµένου πάχους του στοιχείου. Ή, τα αποτελέσµατα αντοχής διασταυρώνονταν και µε δοκίµια που στέλνονταν στο ΕΜΠ. Ή, η συντήρηση του σκυροδέµατος κρατούσε 15 ηµέρες - φάρµακο άριστο υπέρ της ανθεκτικότητας σε διάρκεια. Όλα τούτα, συνεχίζουν να είναι µαθήµατα για µερικούς από µας, µέχρι σήµερα. Το ίδιο κι η ρητή υποχρέωση του Αξιωµατικού του Έργου: την προτεραία της σκυροδέτησης, να βεβαιώνει ότι έχει οργανωθεί πλήρως η εργασία κ.λπ. κ.λπ., ελέγχοντας λεπτοµερώς έξι συγκεκριµένες προϋποθέσεις, για να δοθεί η άδεια να προχωρήσει ο Εργολάβος. Κι ο Κανονισµός έλεγε ότι ο Σελίδα 35 από 64

36 Αξιωµατικός Έργων «τυγχάνει προσωπικώς υπεύθυνος» - και το εννοούσε! Πως να µην πετύχουν αντοχές 300 και 400 χγ/εκ 2, όταν η υπόλοιπη πιάτσα αγκοµαχούσε για το Β120. Μια άλλη σπουδαία απόφαση (απότοκος µακράς Eλληνικής εµπειρίας) ήταν η προσθήκη 50 χγ/µ 3 λεπτής θηραϊκής γης στα 250 χγ/µ 3 κοινού τσιµέντου (στον αναµικτήρα - όχι στο εργοστάσιο) σε όλες τις επενδύσεις των τόξων των σηράγγων. Τέσσερις χιλιάδες τόνοι θηραϊκής γης θα µπούνε έτσι στην Οχύρωση. Είκοσι χρόνια αργότερα, ένας νεαρός Μηχανικός, θα κάνει το ίδιο στις σήραγγες/δεξαµενές του Ναυτικού, µε λαµπρά αποτελέσµατα αντλησιµότητας και στεγανότητας σκυροδέµατος. Τέλος, η συµπεριφορά οπλισµένου σκυροδέµατος υποκείµενου σε εκρήξεις, αποτελεί ακόµα και σήµερα ένα απ' τα πιο αµφιλεγόµενα αντικείµενα της υναµικής. Πριν από 62 χρόνια, Επιτροπή του ΕΜΠ (υπό τον Πρύτανη Ν. Κιτσίκη, µε τους Π. Παρασκευόπουλο και Α. Ρουσόπουλον) αναλύει το πρόβληµα κατά εντυπωσιακά ορθολογικό τρόπο και, αφού περιγράψει τον τριµερή µηχανισµό αυτής της συµπεριφοράς, καταλήγει στον βέλτιστο τρόπο όπλισης της µάζας του σκυροδέµατος (πάχη 1,00 έως 2,00 µέτρα ενίοτε), που είναι και ο οικονοµικότερος. 6. Η σύνταξη αυτού εδώ του Σηµειώµατος έγινε εφικτή χάρις στην παραχώρηση µερικών διαβαθµισµένων ιστορικών στοιχείων απ' τη ιεύθυνση Ιστορίας Στρατού (Στρατηγός κ. Ι.. Κακουδάκης) µετά από σχετική έγκριση του ΓΕΣ και τη φιλική συνεργασία µε τον Στρατηγό κ. Μπάκα και τον Ταξίαρχο κ. Κρασανάκη, του Μηχανικού. Μαζί µε τις θερµές ευχαριστίες µου για την παραχώρηση αυτού του υλικού, ήθελα να προσθέσω και τις οφειλόµενες προς το ΓΕΣ ευχαριστίες για τις µελλοντικές διευκολύνσεις προς τους Έλληνες Μηχανικούς να επισκεφθούν τµήµατα του Έργου, στο πλαίσιο αρµοδίως οργανουµένων τεχνικών εκδηλώσεων. Σελίδα 36 από 64

37 Ήταν ίσως καιρός να αναιρέσωµε την ενδηµούσα αµνησία µας...» Με αυτά τα λόγια κλείνει την παρουσίασή του για τα 21 οχυρά της «Γραµµής Μεταξά» ο σοφός Καθηγητής του ΕΜΠ Θ. Π. Τάσιος. Ο χώρος δεν επιτρέπει επέκταση της παρουσιάσεως της προετοιµασίας και στους λοιπούς τοµείς. Ακροθιγώς σηµειώνεται ότι από τα 14 Άρµατα Μάχης 6-7 τόνων, που είχαν παραγγελθεί την εξιστορούµενη περίοδο στην Αγγλία, κανένα δεν µας παραδόθηκε, διότι κρατήθηκαν για κάλυψη πολεµικών αναγκών της Μεγάλης Βρετανίας. Ανάλογες κατακρατήσεις βαρέων όπλων, που είχαν παραγγελθεί στη Γαλλία, έγιναν και από τη Γαλλική Κυβέρνηση µε την έκρηξη του Β ΠΠ. Η προετοιµασία του Πολεµικού µας Ναυτικού Ας δούµε όµως τώρα τι αναφέρει η ολοκληρωθείσα το 1953 "ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΡΑΣΕΩΣ ΤΟΥ Β. ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟΝ ", που βραβεύτηκε από την Ακαδηµία Αθηνών "ως τήν τε αλήθειαν οµολογούσα καί τήν πάτριον Ιστορίαν προάγουσα", γιά την προετοιµασία του Πολεµικού µας Ναυτικού. Την Έκθεση συνέταξε βάσει επισήµων στοιχείων, ο επί Πρωθυπουργίας Σοφοκλή Βενιζέλου ανακληθείς ως Αντιναύαρχος στην ενέργεια το 1951 για το σκοπό αυτό µετέπειτα Ακαδηµαϊκός ηµήτριος Γ. Φωκάς: "Τό πρόγραµµα αυτό απέβλεπε σαφώς εις τό νά προετοιµάση τήν Ελλάδα ναυτικώς ως σύµµαχον τής Αγγλίας καί νά τήν καταστήση ικανήν νά συνεισφέρη εις τήν συµµαχίαν συνδροµήν, βασιζοµένην ιδίως εις τήν πληρεστέραν αξιοποίησιν τής γεωγραφικής θέσεως." "Οι πενιχροί οικονοµικοί πόροι τού κράτους δέν επέτρεπαν σηµαντικήν αύξησιν τών ναυτικών δυνάµεων. Περιωρίσθη εποµένως η προσπάθεια πρός αύξησιν τού Στόλου εις τήν παραγγελίαν τών δύο αρίστων αντιτορπιλλικών Β.ΓΕΩΡΓΙΟΣ καί Β.ΟΛΓΑ εις Αγγλίαν, συνδεοµένη µέ εντατικήν µέριµναν διά τήν τελειοτέραν κατά τό δυνατόν εκπαίδευσιν τού Ναυτικού προσωπικού καί εις τήν ενδελεχεστέραν άσκησιν καί οργάνωσιν τού Στόλου." Σελίδα 37 από 64

38 "Είχεν επίσης αποφασισθή η κατασκευή δύο ακόµη πανοµοιότυπων αντιτορπιλλικών (Β. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ και Β. ΣΟΦΙΑ), άτινα επρόκειτο νά ναυπηγηθούν εις τό νέον Ναυπηγείον τού Σκαραµαγκά, τό οποίον ιδρύετο κατά τήν ιδίαν εκείνην περίοδον...." " έν έλλειψαν, εννοείται κατά τό διάστηµα τούτο συζητήσεις µεταξύ τών µελών τού ΑΝΣ διά τήν αγοράν καί άλλων Πλοίων, ειδικώς δύο Γερµανικών Υποβρυχίων καί τινών Τορπιλλακάτων, αίτινες όµως ένεκα αντιγνωµιών δέν ετελεσφόρησαν." "Εστράφη δέ ιδιαιτέρως η προσοχή εις τήν οχύρωσιν τών ακτών, τήν δηµιουργίαν ασφαλών εσωτερικών θαλασσίων οδών καί βάσεων, ώστε νά καταστή σηµαντικωτέρα µέν διά τούς Άγγλους η συµµετοχή τής Ελλάδος εις τήν συµµαχίαν, αφ ετέρου δε νά διασφαλισθούν περισσότερον αι παραίτητοι θαλάσσιοι µεταφοραί, αι απαιτούµεναι τόσον διά τήν κινητοποίησιν καί συγκέντρωσιν στρατού, όσον καί διά τόν εφοδιασµόν τής Χώρας." Η Έκθεση Φωκά αναφέρεται στο Επιτελικό πρόγραµµα προπαρασκευής της Χώρας για πόλεµο ως ακολούθως: " ιά τήν από ξηράς άµυναν θά εχρησιµοποιείτο µόνον ο Ελληνικός στρατός. Αβεβαία καί απίθανος εφαίνετο άλλη βοήθεια. Απητείτο εποµένως εργασία διά τήν συγκρότησιν αξιοµάχου στρατού καί ανάλογον οχύρωσιν πρός άµυναν από επιθέσεως προερχοµένης εκ Βουλγαρίας." " ιά τήν προστασίαν τής Χώρας από αποπείρας καταλήψεως της διά σοβαρών αποβατικών δυνάµεων, θά επήρκει η κάλυψις τού εγγύς ευρισκοµένου Αγγλικού Στόλου τής Μεσογείου, όστις θά επροστάτευεν επίσης καί τόν εκ τού εξωτερικού διά θαλάσσης εφοδιασµόν τής Ελλάδος." " ιά τήν φύλαξιν τών Ελληνικών ακτών από αιφνιδιαστικών επιθέσεων, ορµώµενων είτε από τά ωδεκάνησα, είτε από τούς Ιταλικούς λιµένας τής Νοτίου Αδριατικής, δέν ήτο δυνατόν νά επιζητηθή η µόνιµος παραµονή Αγγλικών Ναυτικών υνάµεων εις Ελληνικά ύδατα. 'Επρεπεν εποµένως νά ληφθή πρόνοια οχυρώσεως τών ζωτικότερων σηµείων τών Ελληνικών παραλίων, οχυρώσεως ήτις θά ηδύνατο νά κράτηση τάς επιτιθέµενας εχθρικάς δυνάµεις, µέχρις εµφανίσεως τού Σελίδα 38 από 64

39 καλύπτοντος εξ αποστάσεως Αγγλικού Στόλου." Εκτός από τα 21 µεγάλα µόνιµα Οχυρά της Γραµµής Μεταξά, που κατασκευάστηκαν από Ελληνικά χέρια και χρήµατα την περίοδο κυρίως στα Ελληνοβοολγαρικά σύνορα, τα µεγαλύτερα των οποίων παρέµειναν απόρθητα στις λυσσώδεις Γερµανικές επιθέσεις και προς τους υπερασπιστές τους οι Γερµανοί παρουσίασαν όπλα, έγιναν επίσης και εξοπλίστηκαν πλήρως και τα ακόλουθα 8 µεγάλα Παράκτια Οχυρά: Βόρειο Οχυρό Αιγίνης, Νότιο Οχυρό Αιγίνης, Οχυρό Φλεβών, Οχυρό Αράξου, Οχυρό Νοτίου Ευβοϊκού, Οχυρό Bορείου Ευβοϊκού, Οχυρά Καραµπουρνού και Τούζλα στην περιοχή του Μεγάλου Εµβόλου στο Θερµαϊκό Κόλπο. Για τα εν λόγω Παράκτια Οχυρά σηµειώνει η Έκθεση Φωκά: "Τό έργον υπήρξε κατ' εξοχήν τεχνικόν καί δυσχερές, η δέ επιτυχής πραγµατοποίησίς του, συµπεριλαµβανοµένης καί τής µεταφοράς καί επιτυχούς εγκαταστάσεως επί κορυφής τής Αιγίνης τών δύο διδύµων πύργων τών 12"/45 τού θωρηκτού ΛΗΜΝΟΣ, ολικού βάρους εκάστου τούτων 900 τόνων, απετέλεσε πραγµατικόν άθλον, άνευ προηγουµένου εν Ελλάδι καί τίτλον τιµής διά τήν Υπηρεσίαν τού Β. Ναυτικού, όσον καί διά τήν Ελληνικήν Βιοµηχανίαν." "Ούτω κατά τήν έκρηξιν τού ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου, τά Οχυρά ευρέθησαν εις ικανοποιητικόν βαθµόν ετοιµότητας, διά νέας δέ εντατικής προσπάθειας τό όλον έργον τής Παρακτίου Αµύνης, πλήν ελαχίστων λεπτοµερειών, είχε συµπληρωθεί κατά τάς παραµάνας τού Ελληνοϊταλικού Πολέµου..." Και η Έκθεση Φωκά καταλήγει επί του θέµατος της προπαρασκευής του Πολεµικού µας Ναυτικού: "Εν συµπεράσµατι δύναται νά λεχθή ότι, αναλόγως πάντοτε τών διατιθεµένων οικονοµικών µεσών τής Χώρας, η προετοιµασία τού Ναυτικού υπήρξε, όσον εστάθη δυνατόν, Σελίδα 39 από 64

40 επαρκής καί ότι επιµελής ηµπορεί νά θεωρηθή η επί τού προκείµενου εργασία τού ΓΕΝ. "Η εντατική προσπάθεια πρός συµπλήρωσιν τών αναγκών τού Στρατού, είναι αληθές ότι περιώριζε σηµαντικώς τάς πιστώσεις τάς διατιθέµενος διά τό Ναυτικόν." "Αναγκαστικώς λοιπόν περιωρίσθη η τόσον πολυδάπανος άλλοστε, απόκτησις νέων Πλοίων καί αι ολίγοι πιστώσεις διετέθησαν διά τήν εξακολούθησιν τού προγράµµατος τών Οχυρώσεων καί τόν εφοδιασµόν τών Πολεµικών Πλοίων καί τών Αµυντικών Συγκροτηµάτων µέ τά απαραίτητα πυροµαχικά, τορπίλλας, νάρκας, ανθυποβρυχιακά δίκτυα, υλικά συντηρήσεως καί επισκευής, ιµατισµόν, διά τη δηµιουργίαν Κέντρου Εκπαιδεύσεως, και διά τήν ίδρυσιν τέλος τού Κρατικού Ναυπηγείου εις τόν Σκαραµαγκάν. ιά τού Ναυπηγείου αυτού, τό οποίον καταστραφέν δυστυχώς κατά τον πόλεµον δεν επέπρωτο νά λειτουργήση, επροσδοκάτο ότι θα επετυγχάνετο καί η συστηµατική ανανέωσις τών µαχίµων µονάδων τού Στόλου καί η ναυπήγησις εµπορικών πλοίων, αλλά καί η δηµιουργία συναφών ιδιωτικών βιοµηχανιών καί η παροχή εργασίας εις χιλιάδας εργατών." Στην παγκοσµίως γνωστή και έγκυρη ετήσια έκδοση "JANE s FIGHTING SHIPS" του 1939, σηµειώνεται ότι η Ελλάδα είχε Πρόγραµµα ναυπηγήσεως 12 Αντιτορπιλλικών µεταξύ των ετών και 2 Υποβρυχίων. Τα Ναυπηγεία Σκαραµαγκά, ο Ναύσταθµος Σαλαµίνος καθώς και ο λιµένας του Πειραιώς, κατεστράφησαν από Αγγλοαµερικανικό βοµβαρδισµό στις αρχές του 1944, ενώ είχε ήδη κριθεί η τροπή του Πολέµου. " έν πρέπει νά παροράται ότι εις τήν προσπάθειαν αυτήν τής πολεµικής παρασκευής, σηµαντικήν δυσκολίαν προσέθετε η έλλειψις επαρκούς εξωτερικού συναλλάγµατος. Οι Άγγλοι καί Αµερικανοί απήτουν τήν πληρωµήν τών Ελληνικών παραγγελιών εις Λίρας καί ολλάρια καί µόνον τά Κράτη τού Άξονος εδέχοντο τό σύστηµα τού συµψηφισµού. Αναγκαστικώς λοιπόν εστράφη η Ελλάς διά προµηθείας της πρός τά εκεί καί µόνον µέ τόν τρόπον αυτόν κατέστη δυνατόν νά πραγµατοποιηθούν µερικαί Ελληνικαί Πολεµικαί παραγγελίαι, πληρωνόµεναι δι εξαγωγής καπνών, Σελίδα 40 από 64

41 σταφίδων, µεταλλευµάτων καί άλλων προϊόντων τής πτωχής Ελληνικής γής." Η σύνθεση του Ελληνικού Στόλου το 1940 Το µικρό Ελληνικό Στόλο, που κλήθηκε να αντιµετωπίσει τον πανίσχυρο και σύγχρονο Ιταλικό, αποτελούσαν κυρίως τα ακόλουθα µάχιµα Πολεµικά Πλοία: 1 Θωρηκτό 30 ετών, σε κακή κατάσταση, ιδίως των Λεβήτων (ΑΒΕΡΩΦ) 1 Θωρηκτό παρωπλισµένο (ΚΙΛΚΙΣ) 2 Αντιτορπιλλικά Αγγλικής κατασκευής, σύγχρονα, 2 περίπου ετών (Β.ΓΕΩΡΓΙΟΣ-Β.ΟΛΓΑ) 4 Αντιτορπιλλικά Ιταλικής κατασκευής, 7 περίπου ετών, αλλά µε προβληµατικό υλικό (ΨΑΡΑ-ΣΠΕΤΣΑΙ-Υ ΡΑ- ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ) 4 Αντιτορπιλλικά Αγγλικής κατασκευής, 30 περίπου ετών (ΛΕΩΝ-ΠΑΝΘΗΡ-ΑΕΤΟΣ-ΙΕΡΑΞ) 6 Υποβρύχια Γαλλικής κατασκευής, εκ των οποίων τα 4 µεγαλύτερα περίπου 13 ετών (ΠΡΩΤΕΥΣ-ΓΛΑΥΚΟΣ-ΤΡΙΤΩΝ- ΝΗΡΕΥΣ) και 2 µικρότερου µεγέθους, περίπου 14 ετών (ΚΑΤΣΩΝΗΣ-ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ) 4 Τορπιλλοβόλα 350 τόννων, 35 ετών (ΘΥΕΛΛΑ-ΣΦΕΝ ΟΝΗ- ΝΙΚΗ-ΑΣΠΙΣ) 4 Τορπιλλοβόλα, 240 τόννων, 26 περίπου ετών (ΠΡΟΥΣΑ- ΠΕΡΓΑΜΟΣ-ΚΥΖΙΚΟΣ-ΚΙΟΣ) 5 Τορπιλλοβόλα 125 τόννων, 26 ετών (ΚΥ ΩΝΙΑΙ-ΑΙΓΛΗ- ΑΛΚΥΩΝΗ-ΑΡΕΘΟΥΣΑ- ΩΡΙΣ) 4 Ναρκαλιευτικά (ΑΛΙΑΚΜΩΝ-ΑΞΙΟΣ-ΝΕΣΤΟΣ-ΣΤΡΥΜΩΝ) 1 Πλωτό Συνεργείο, 20 ετών (ΗΦΑΙΣΤΟΣ) Από την Ιταλική επίθεση µέχρι την κατάληψη της Κρήτης. Κυρία αποστολή του Πολεµικού µας Ναυτικού στη Μάχη της Ελλάδας ήταν η συνοδεία νηοποµπών που µετέφεραν προσωπικό και εφόδια δια θαλάσσης προς τους µαχόµενους στα βόρεια σύνορά µας. Αυτή η αποστολή εκτελέστηκε µε απόλυτη επιτυχία και χωρίς απώλειες, πλην αυτών που προκλήθηκαν µετά την Γερµανική επίθεση. Σελίδα 41 από 64

42 Από τη δεύτερη ηµέρα της Ιταλικής επιθέσεως δύο Αντιτορπιλλικά µας έκαναν βοµβαρδισµούς µε τα πυροβόλα τους κατά εχθρικών θέσεων απέναντι από την Κέρκυρα. Αργότερα, µοίρες Αντιτορπιλλικών, έκαναν τρεις φορές επιδροµές στην Αδριατική, παρά την εκεί κοντά ισχυρότατη παρουσία του Ιταλικού Στόλου. Τα Υποβρύχιά µας είχαν αναλάβει επίσης συστηµατικές και επιτυχείς προσβολές κατά εχθρικών πλοίων, που µετέφεραν εφόδια στον Ιταλικό Στρατό στην Αλβανία. Οι µεγάλες όµως ώρες στη δράση του Στόλου µας ξετυλίχτηκαν στις πολεµικές του αποστολές κυρίως στη Μεσόγειο, αλλά και αλλού, από το 1941 και µετά, κατά τη διάρκεια της κατοχής της Ελλάδας. Η εν λόγω δράση συνεχίστηκε ακόµη και έπειτα από την απελευθέρωση της Ελλάδας, έως τη λήξη του Πολέµου τον Αύγουστο του Την περίοδο αυτή το Ναυτικό µας είχε την κυρία Βάση του στη Μ.Α. Πλοία του Ελληνικού Στόλου που απωλέστηκαν στις επιχειρήσεις γιά την άµυνα της Ελλάδας, από 28 Οκτωβρίου 1940 µέχρι 31 Μαίου Ο Στόλος µας πλήρωσε βαρύ τίµηµα κατά την πολεµική αυτή περίοδο κατά τη Μάχη της Ελλάδας, µε τις ακόλουθες απώλειες µαχίµων µονάδων του: 1 Θωρηκτό (ΚΙΛΚΙΣ 24/4/41) 4 Αντιτορπιλλικά (Β.ΓΕΩΡΓΙΟΣ 24/4/41-ΨΑΡΑ 20/4/41-Υ ΡΑ 22/4/41-ΛΕΩΝ 15/5/41) 1 Υποβρύχιο (ΠΡΩΤΕΥΣ 29/12/40) 10 Τορπιλλοβόλα (ΚΙΟΣ 23/4/41-ΘΥΕΛΛΑ 22/4/41-ΠΡΟΥΣΑ 4/4/41-ΚΥΖΙΚΟΣ 25/4/41-ΠΕΡΓΑΜΟΣ 25/4/41-ΚΥ ΩΝΙΑΙ 26/4/41- ΩΡΙΣ 23/4/41-ΑΛΚΥΟΝΗ 23/4/41-ΑΙΓΛΗ 24/4/41- ΑΡΕΘΟΥΣΑ 25/4/41) 4 Ναρκαλιευτικά (ΑΞΙΟΣ 26/4/41-ΑΛΙΑΚΜΩΝ 21/4/41- ΝΕΣΤΟΣ 26/4/41-ΣΤΡΥΜΩΝ 24/4/41) Σύνθεση Ελληνικού Στόλου κατά απόπλου από Κρήτη γιά Μ.Α. Έχοντας υποστεί ισχυρότατες Γερµανικές κυρίως αεροπορικές Σελίδα 42 από 64

43 Σελίδα 43 από 64

44 Σελίδα 44 από 64

45 επιθέσεις, ο Στόλος µας είχε αποµειωθεί στα ακόλουθα κυρίως Πλοία µέχρι το τέλος της Μάχης της Ελλάδας. Τα µέχρι τότε διασωθέντα Πολεµικά µας Πλοία, που ήταν κυρίως τα ακόλουθα, έπλευσαν στην Αλεξάνδρεια µετά την κατάληψη και της Κρήτης, από όπου συνέχισαν µαχόµενα µέχρι το τέλος του πολέµου: 1 Θωρηκτό ΑΒΕΡΩΦ 6 Αντιτορπιλλικά (Β.ΟΛΓΑ-ΣΠΕΤΣΑΙ-ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ- ΠΑΝΘΗΡ-ΑΕΤΟΣ-ΙΕΡΑΞ)) 3 Τορπιλλοβόλα (ΑΣΠΙΣ-ΝΙΚΗ-ΣΦΕΝ ΟΝΗ) 5 Υποβρύχια (ΓΛΑΥΚΟΣ-ΤΡΙΤΩΝ-ΝΗΡΕΥΣ- ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ-ΚΑΤΣΩΝΗΣ) 2 Μεταγωγικά (ΜΑΡΙΤ-ΜΕΡΣΚ) 5 Ναρκαλιευτικά (ΣΕΒΑΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΟΣ-ΑΓ.ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΘΑΛΕΙΑ-ΛΙΒΑΝΟΣ) 1 Πλωτό Συνεργείο (ΗΦΑΙΣΤΟΣ) 2 Επίτακτα (ΚΟΡΙΝΘΙΑ-ΙΩΝΙΑ) ράση του Πολεµικού µας Ναυτικού µας στην κατεχόµενη Ελλάδα. Την δράση του Ναυτικού στην υποδουλωµένη Ελλάδα κάλυψε κυρίως τους ακόλουθους τοµείς: ιαφυγή του προσωπικού του Ναυτικού στη Μ.Α. ιοχέτευση πληροφοριών στους Συµµάχους. Μέριµνα των οικογενειών του προσωπικού του Ναυτικού που υπηρετούσε στην Μ.Α. Οικονοµική και ηθική αρωγή γιά τις οικογένειες που ζούσαν στην Ελλάδα και γιά τις διαφυγές προσωπικού στη Μ.Α. δόθηκαν πρόθυµα από τον κατοχικό Πρωθυπουργό στην Ελλάδα Ιωάννη Ράλλη, ως και από τις Ελληνικές Κυβερνήσεις της Μ.Α., µε αποστολή χρυσών λιρών. Το Αγγλικό Στρατηγείο εξήρε µε έγγραφό του το εξαιρετικό θάρρος και την αφοσίωση προς το καθήκον, όσων εργάστηκαν στις οργανώσεις του Ναυτικού στην Ελλάδα. Μεµονωµένοι άνδρες και Πολεµικά Πλοία στάλθηκαν κατά καιρούς Σελίδα 45 από 64

46 την κατεχόµενη Ελλάδα γιά επιχειρήσεις, συγκέντρωση πληροφοριών µεταφορά ασυρµάτων και άλλου απαραίτητου υλικού ή εκτέλεση επιδροµών. Ανεπιτυχείς απόπειρες διαφυγής στη Μέση Ανατολή Κατά την ταυτόχρονη Γερµανική, Ιταλική και Βουλγαρική κατοχή της Ελλάδας από το 1941 µέχρι το 1944, αναπτύχθηκαν µε κύρια Βάση τη Μ.Α. σηµαντικές Ελληνικές Ένοπλες υνάµεις (ΕΕ ), που έφθασαν και υπερέβησαν συνολικά τους άνδρες. Η συµβολή αυτών των ΕΕ στο συµµαχικό αγώνα κατά του Άξονα υπήρξε ουσιαστική. Η επάνδρωση των εν λόγω ΕΕ έγινε µε εθελοντική κυρίως κατάταξη Ελλήνων που διέφευγαν από την σκλαβωµένη πατρίδα και από εκείνους που ζούσαν στο εξωτερικό. Όπως αναφέρει το Λεύκωµα Κ. οξιάδη, που κυκλοφόρησε το 1945, το σύνολο των Πολιτών που διέφυγαν από την υπόδουλη Ελλάδα προς Μ.Α. µεταξύ , ανήλθε σε , των δε Στρατιωτικών σε Πολλοί από αυτούς στελέχωσαν τις ΕΕ της Μ.Α. Μερικοί από αυτούς που προσπάθησαν να διαφύγουν από την κατεχόµενη Ελλάδα γιά να συνενωθούν µε τις Ελληνικές Ε.. της Μ.Α., δεν στάθηκαν τυχεροί. Τους συνέλαβαν οι Αρχές κατοχής, τους φυλάκισαν τους ανέκριναν µε βασανιστήρια και µερικούς θανάτωσαν. Κανένας δεν λύγισε και δεν απεκάλυψε τις επιζητούµενες πληροφορίες. Άλλοι ναυάγησαν και πνίγηκαν, ενώ µερικοί υπέστησαν πολλές περιπέτειες, µετά από τις οποίες κατόρθωσαν τελικά να φθάσουν στη Μ.Α. Όχι ιδιαίτερα γνωστές είναι λυπηρές περιπτώσεις µονίµων στελεχών των Ενόπλων µας υνάµεως που προσπαθώντας να διαφύγουν από την Ελλάδα στη Μ.Α. γιά να πολεµήσουν µε τις εκεί Ελληνικές µάχιµες µονάδες, εµποδίστηκαν από ανταρτικές οµάδες του ΕΛΑΣ, που δρούσαν στα Ελληνικά βουνά. Είναι επίσης γεγονός, ότι γονείς πολλών στελεχών του Ναυτικού µας που υπηρετούσαν κατά την κατοχή στη Μ.Α. σφαγιάστηκαν κυρίως κατά το κοµµουνιστικό κίνηµα του εκεµβρίου 1944, επειδή τα παιδιά τους υπηρετούσαν στο Πολεµικό µας Ναυτικό...και όχι στον ΕΛΑΣ. Σελίδα 46 από 64

47 Σελίδα 47 από 64

48 Σελίδα 48 από 64

49 ράση του Ελληνικού Στόλου , µε κύρια Βάση τη Μέση Ανατολή Κυρία αποστολή του Στόλου µας απετέλεσε η συνοδεία και προστασία από εχθρικές επιθέσεις νηοποµπών συµµαχικών Εµπορικών Πλοίων στη Μεσόγειο, που διακινούσαν πολύτιµο πολεµικό και άλλο υλικό. Ενδεικτικά σηµειώνεται ότι το 1943 επί 41 Πολεµικών Πλοίων που εκτελούσαν συνοδείες, τα 27 ήταν Αγγλικά, τα 11 Ελληνικά και µόνο 3 Γαλλικά. Ελληνικά Πολεµικά έδρασαν επίσης στον Ατλαντικό, από Αγγλία µέχρι Cape Town και από Gibraltar µέχρι Azores. Αθροίζοντας τις αποστάσεις που κάλυψε σε επιχειρήσεις κατά την περίοδο αυτή καθ ένα από τα Πλοία του Στόλου µας, βρίσκουµε ότι όλα µαζί διέτρεξαν περί τα 2 εκατοµµύρια ναυτικά µίλια και ήταν συνολικά περίπου ώρες εν πλω. Κατά µέσο όρο δηλαδή, κάθε Πλοίο διήνυσε αυτό το χρονικό διάστηµα περί τα ναυτικά µίλια, ήτοι έκανε περί το 80% του περίπλου της γης υπό πολεµικές συνθήκες. Σηµαντική ήταν επίσης η συµµετοχή του Ελληνικού Στόλου στη µεγάλη και επιτυχηµένη συµµαχική απόβαση στην Σικελία, που άρχισε στις 10 Ιουλίου 1943 και ωδήγησε λίγο αργότερα στη συνθηκολόγηση της Ιταλίας στις 8 Σεπτεµβρίου Σ' αυτή έλαβαν µέρος τα Αντιτορπιλλικά Β.ΟΛΓΑ-ΠΙΝ ΟΣ-ΚΑΝΑΡΗΣ- ΜΙΑΟΥΛΗΣ-ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ-Α ΡΙΑΣ και τα γηραιά Τορπιλλοβόλα ΝΙΚΗ-ΑΣΠΙΣ. Ο Ιταλικός Στόλος, που ήταν ο µεγαλύτερος της Μεσογείου, παραδόθηκε στο Συµµαχικό στην Αλεξάνδρεια στις 16 Σεπτεµβρίου 1943 παρουσία και του Έλληνα Αρχηγού Στόλου, που επέβαινε στο Ναρκαλιευτικό ΚΑΡΤΕΡΙΑ. Ελληνικά Πολεµικά έλαβαν επίσης µέρος στη συµµαχική αποβατική ενέργεια στο Άνζιο της Ιταλίας την 21 Ιανουαρίου Σ' αυτήν συµµετείχαν τα Αντιτορπιλλικά ΚΡΗΤΗ-ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ και τα Αρµαταγωγά ΣΑΜΟΣ-ΛΗΜΝΟΣ-ΧΙΟΣ. Στη µεγάλη συµµαχική απόβαση στη Νορµανδία στις 2 Ιουνίου 1944, που ήταν όχι µόνο η µεγαλύτερη επιχείρηση του Β Σελίδα 49 από 64

50 Παγκοσµίου Πολέµου, αλλά η πιό µεγάλη συνδυασµένη στρατιωτική επιχείρηση όλων των εποχών, ο Ελληνικός Στόλος, παρά το µεγάλο κίνηµα του ΚΚΕ στο Ναυτικό κατά τον Απρίλιο του ιδίου έτους, έλαβε µέρος µε τις Κορβέττες ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ-ΤΟΜΠΑΖΗΣ. Πολεµικά Πλοία που προστέθηκαν στη δύναµη του Ελληνικού Στόλου, όταν επιχειρούσε στο πλευρό των Συµµάχων, µε βάση τη Μ.Α. το Οι Σύµµαχοι, αναγνωρίζοντας τη σηµαντική µαχητική ικανότητα του Πολεµικού µας Ναυτικού και την ουσιαστική συµβολή του στον διεξαγόµενο κοινό αγώνα κατά του Άξονα, ενίσχυσαν αποτελεσµατικά το Στόλο µας µε νέες αλλά και µε µεταχειρισµένες µονάδες, που ήταν όµως σε πολύ καλλίτερη κατάσταση από τις προϋπάρχουσες στο Ναυτικό µας. Κατά το παρελήφθησαν από την Αγγλία τα ακόλουθα νεοναυπηγηµένα Αγγλικής κατασκευής Πλοία: 6 Αντιτορπιλλικά (ΠΙΝ ΟΣ-Α ΡΙΑΣ-ΜΙΑΟΥΛΗΣ- ΚΑΝΑΡΗΣ-ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ-ΚΡΗΤΗ) και 4 Κορβέττες (ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ-ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ-ΤΟΜΠΑΖΗΣ- ΚΡΙΕΖΗΣ) Κατά το από τις ΗΠΑ παρελήφθησαν τα ακόλουθα παλαιά Πλοία: 1 καταδιωκτικό Υποβρυχίων (Β. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΙ), 4 Αρµαταγωγά (ΛΕΣΒΟΣ-ΣΑΜΟΣ-ΛΗΜΝΟΣ-ΧΙΟΣ) 13 Ναρκαλιευτικά (ΠΑΡΑΛΟΣ-ΣΑΛΑΜΙΝΑ-ΚΑΡΤΕΡΙΑ- ΑΦΡΟΕΣΣΑ-ΑΛΦΕΙΟΣ-ΠΗΝΕΙΟΣ-ΑΧΕΛΩΟΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ- ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ-ΚΑΣΣΟΣ-ΚΩΣ-ΛΕΡΟΣ-ΠΑΤΜΟΣ) 4 µικρά πλωτά µέσα Κατά το από την Αγγλία παρελήφθησαν: 2 Αγγλικά Αντιτορπιλλικά, καινούργια (ΑΙΓΑΙΟΝ-ΑΣΤΙΞ) 2 Αγγλικά Αντιτορπιλλικά παλαιά (ΣΑΛΑΜΙΣ-ΝΑΥΑΡΙΝΟΝ) 1 Υποβρύχιο Αγγλικό, καινούργιο (ΠΙΠΙΝΟΣ) 1 Ιταλικό Υποβρύχιο παλαιό, λεία πολέµου (ΜΑΤΡΩΖΟΣ) Σελίδα 50 από 64

51 Σελίδα 51 από 64

52 Σελίδα 52 από 64

53 Πλοία του Ελληνικού Στόλου που απωλέστηκαν κατά τις επιχειρήσεις Αντιτορπιλλικά (Β.ΟΛΓΑ 26/9/43-Α ΡΙΑΣ 22/10/43, βλέπε κατωτέρω) 3 Υποβρύχια (ΓΛΑΥΚΟΣ 12/5/42-ΤΡΙΤΩΝ 16/11/42- ΚΑΤΣΩΝΗΣ 14/9/43) 2 Ναρκαλιευτικά (ΚΩΣ-ΚΑΣΟΣ) Σηµειώνεται ότι το Αντιτορπιλλικό Α ΡΙΑΣ επιχειρώντας στη θαλάσσια περιοχή πλησίον της Καλύµνου µαζί µε άλλα συµµαχικά πλοία, προσέκρουσε σε νάρκη την 22/10/43, έχασε την πλώρη του, αλλά δεν βυθίστηκε. Το πλήρωµα διέσωσε το πλοίο, το οποίο µετά από πρόχειρες επισκευές κατηύθυνε µε τις µηχανές του στην Αλεξάνδρεια, όπου κατέπλευσε την ηµέρα εορτασµού του Αγίου Νικολάου στις 6/12/43, υπό τις επευφηµίες όλων των εκεί ορµούντων Συµµαχικών Πλοίων Σύνθεση του Ελληνικού Στόλου κατά τον επανάπλου του στην Πατρίδα µε την απελευθέρωση της Ελλάδας τον Οκτώβριο του Στις 17 Οκτωβρίου του 1944 η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση επανέπλευσε στον Πειραιά, επιβαίνοντας του Θωρηκτού ΑΒΕΡΩΦ. Ο Ελληνικός Στόλος, µεγαλύτερος και κραταιότερος από ήταν όταν µετά την κατάληψη της Χώρας συνέχισε τον πόλεµο στο πλευρό των Συµµάχων. Το Στόλο κατά την απελευθέρωση αποτελούσαν τα ακόλουθα κυρίως Πλοία: 1 Θωρηκτό (ΑΒΕΡΩΦ) 15 Αντιτορπιλλικά (ΠΙΝ ΟΣ-Α ΡΙΑΣ-ΜΙΑΟΥΛΗΣ- ΚΑΝΑΡΗΣ-ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ-ΚΡΗΤΗ-ΣΠΕΤΣΑΙ- ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ-ΣΑΛΑΜΙΣ-ΝΑΥΑΡΙΝΟΝ-ΑΙΓΑΙΟΝ- ΑΣΤΙΓΞ-ΑΕΤΟΣ-ΙΕΡΑΞ-ΠΑΝΘΗΡ) 5 Υποβρύχια (ΠΙΠΙΝΟΣ-ΜΑΤΡΩΖΟΣ-ΝΗΡΕΥΣ- ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ- ΕΛΦΙΝ) 4 Κορβέττες (ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ-ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ-ΚΡΙΕΖΗΣ- ΤΟΜΑΖΗΣ) 1 καταδιωκτικό Υποβρυχίων (Β. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΙ), 4 Αρµαταγωγά (ΛΕΣΒΟΣ-ΣΑΜΟΣ-ΛΗΜΝΟΣ-ΧΙΟΣ) Σελίδα 53 από 64

54 13 Ναρκαλιευτικά (ΠΑΡΑΛΟΣ-ΣΑΛΑΜΙΝΑ-ΚΑΡΤΕΡΙΑ- ΑΦΡΟΕΣΣΑ-ΑΛΦΕΙΟΣ-ΘΑΣΟΣ-ΑΧΕΛΩΟΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ- ΤΑΥΡΟΣ-ΛΕΡΟΣ-ΠΑΤΜΟΣ-ΚΑΣΟΣ-ΚΩΣ) 1 Πλωτό Συνεργείο (ΗΦΑΙΣΤΟΣ) Σελίδα 54 από 64

55 Στάση των πληρωµάτων των Πλοίων του Ελληνικού Στόλου στο εξωτερικό Από την Ιταλική επίθεση της 28 Οκτωβρίου 1940, µέχρι και το τέλος της Μάχης της Κρήτης 31 Μαίου 1941, που ολοκληρώθηκε η κατάληψή της Πατρίδας µας, επιδείχτηκε µοναδική λαϊκή σύµπνοια, που είχε τότε εµφυσηθεί από την Ηγεσία. Οι διχόνοιες και αλληλοσπαραγµοί, που ακόµη πληρώνουµε, επαναλήφθηκαν αµέσως µετά. Κατά το δικτατορικό καθεστώς της περιόδου δεν λειτουργούσαν πολιτικά κόµµατα και συνεπώς δεν συµµετείχαν στελέχη τους στη νοµή της εξουσίας. Μετά την κατάληψη της Χώρας έγιναν προσπάθειες από µερικές πολιτικές δυνάµεις και άτοµα, να ανακτήσουν το χαµένο έδαφος και να δηµιουργήσουν τις προϋπόθεσης γιά να κερδίσουν τον έλεγχο της διακυβερνήσεώς της, όταν θα έφθανε η απελευθέρωση. Το Κοµµουνιστικό Κόµµα, αν και µικρό, έχοντας στις γενικές εκλογές του Ιανουαρίου 1936 αποσπάσει το 5,7% των ψήφων, ανέπτυξε την πλέον επιτυχηµένη και µαχητική δράση στην προσπάθειά του γιά την κατάκτηση αυτού του σκοπού. Από την αρχή σχεδόν της εχθρικής κατοχής το ΚΚΕ δηµιούργησε το ΕΑΜ, στο οποίο επεδίωξε να ενταχθούν όλοι όσοι είχαν τη θέληση, ασχέτως κοµµατικών προσανατολισµών, να αγωνισθούν µέσα στην υποδουλωµένη Ελλάδα, γιά την αποτίναξη του ζυγού. Το ΕΑΜ δηµιούργησε τον ΕΛΑΣ, ως δυναµική στρατιωτική οργάνωση στα Ελληνικά βουνά, που του επέτρεπε την δια των όπλων επιβολή του. Παράλληλα το ΚΚΕ επέτυχε να επεκτείνει την επιρροή του και στις Ελληνικές Ένοπλες υνάµεις που δρούσαν από τη Μ.Α, υπό την Ελληνική Κυβέρνηση που είχε καταφύγει εκεί µετά την κατάκτηση της Χώρας µας. Αποτέλεσµα των ενεργειών του ΚΚΕ ήταν να ξεσπάσουν στάσεις και κινήµατα ανάµεσα στις µαχόµενες στο πλευρό των Συµµάχων Ελληνικές Ένοπλες υνάµεις στο εξωτερικό. Η πρώτη στάση εκδηλώθηκε κατά τη συµµετοχή στης 1 ης Ελληνικής Ταξιαρχίας στη νικηφόρα Μάχη του Ελ Αλαµέϊν περί τα τέλη του Ακολούθησαν και άλλα ανάλογα περιστατικά, µέχρι που στις αρχές του 1944 ξέσπασαν στις Ελληνικές υνάµεις Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας που δρούσαν στη Μ.Α. στα πλαίσια του κοινού συµµαχικού αγώνα κατά του Άξονος, οργανωµένα από το Σελίδα 55 από 64

56 ΚΚΕ εκτεταµένα κινήµατα. Στα κείµενα του αειµνήστου Γεωργίου Παπανδρέου, Τόµος Β, που έχει δηµοσιεύσει ο Εκδοτικός Οίκος Μπίρη το 1964, διαβάζουµε µεταξύ άλλων: Σ.16: Μετά την επίθεση και κατοχή της Ελλάδος υπό της Γερµανίας, το ΚΚΕ εξεδήλωσεν αµέριστον συµπάθειαν υπέρ των Γερµανών. Είχε πιστεύσει ότι ο σύµφωνον Ρωσίας-Γερµανίας ήτο πραγµατικόν και διαρκές. Σ.24: Το ΚΚΕ, ως ηγετική δύναµη του ΕΑΜ και ΕΛΑΣ, πλάϊ στους εθνικούς τίτλους του γιά τον απελευθερωτικό αγώνα, βαρύνεται, δυστυχώς και µε ευθύνες εµφυλίου πολέµου. Στο βιβλίο του "Τα χρόνια του Μεγάλου Πολέµου " ο συνετός πολιτικός Παναγιώτης Κανελλόπουλος υποσηµειώνει µεταξύ άλλων στις σελίδες 63-64: "Επηρεασµένος ακόµη από τόν δηµοκρατικόν αγώνα πού είχα διεξαγάγει κατά τό έτος 1935, καθώς καί από τήν τετραετή επί δικτατορίας εξορίαν µου, είχα εκδηλώσει υπερβολικήν εµπιστοσύνην πρός τούς δηµοκρατικούς Αξιωµατικούς τού Κινήµατος τού '35. Ορισµένοι εξ αυτών. απεδείχθησαν άξιοι τής εµπιστοσύνης αυτής. έν εσκέπτοντο παρά µόνον τό πολεµικόν καθήκον των... Πολλοί όµως απότακτοι τού 1935 συνηργάσθησαν µέ τούς κοµµουνιστάς, τόσο κατά τό πρώτον µικρό κίνηµα της Μ.Α. τό οποίον µέ υπεχρέωσε νά παραιτηθώ τόν Μάρτιον τού 1943, όσο καί κατά τό µέγα κίνηµα τού Απριλίου τού 1944, τό οποίον αντιµετώπισαν αποφασιστικώς καί γενναιότατα οι αείµνηστοι Σοφοκλής Βενιζέλος και Ναύαρχος Π. Βούλγαρης, αφού είχον καί αυτοί υποπέσει προηγουµένως - µετ' εµέ καί παρά τό ιδικόν µου προηγούµενον πάθηµα, τό οποίον δέν εξήγησαν ορθώς - εις τό λάθος νά εµπιστευθούν ιοικήσεις εις παλαιούς φίλους των, αποτάκτους τού '35, εξ ών ορισµένοι απεδείχθησαν ανάξιοι εµπιστοσύνης." Όλες αυτές οι στάσεις και τα αιµατηρά κινήµατα του ΚΚΕ που συνέβησαν κατά τη διάρκεια του πολέµου ενώπιον του κοινού εχθρού, έστρεψαν τους Έλληνες εναντίον αλλήλων, εξασθενίζοντας Σελίδα 56 από 64

57 Σελίδα 57 από 64

58 Σελίδα 58 από 64

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Εισαγωγή

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Εισαγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Συντοµη παρουσίαση από τον Υποναύαρχο ε.α Σωτήριο Γεωργιάδη Π.Ν. Εισαγωγή Οι Έλληνες στη νεώτερη εποχή διακρίνονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ KATA TΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Β Έκδοση, συµπληρωµένη. Εισαγωγή

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ KATA TΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Β Έκδοση, συµπληρωµένη. Εισαγωγή Σελίδα 1 από 128 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗ ΝΙΚΗ KATA TΟ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Β Έκδοση, συµπληρωµένη Σύντοµη παρουσίαση από τον Υποναύαρχο ε.α Σωτήριο Γεωργιάδη Π.Ν. της Εταιρείας Μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Άρθρο 0201: Ορισµός του Πολεµικού Ναυτικού 1. Ο όρος "Πολεµικό Ναυτικό", όπως χρησιµοποιείται στο κείµενο των ιατάξεων, δηλώνει το σύνολο των Ναυτικών και Αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Ε. Βενιζέλος - Ν. Πλαστήρας - Ι. Μεταξάς. Ιστορική αναδροµή του Υποναυάρχου Σωτηρίου Γεωργιάδη ΠΝ, εα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Ε. Βενιζέλος - Ν. Πλαστήρας - Ι. Μεταξάς. Ιστορική αναδροµή του Υποναυάρχου Σωτηρίου Γεωργιάδη ΠΝ, εα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ε. Βενιζέλος - Ν. Πλαστήρας - Ι. Μεταξάς Ιστορική αναδροµή του Υποναυάρχου Σωτηρίου Γεωργιάδη ΠΝ, εα Οι εντυπώσεις που καλλιεργούνται και επικρατούν για πρόσωπα και πράγµατα, απέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι,

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι, 3 H ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ Η Ελληνική Κυβέρνηση συνεχίζει τη δραστηριότητα της από το Κάιρο, πρώτο σταθμό της εξορίας της όπου έχει μεταφερθεί στα τέλη Μαΐου 1941 όταν αρχίζει η μάχη της Κρήτης. Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 06 ΙΕΡΑΡΧΙΑ - ΒΑΘΜΟΙ - ΑΡΧΑΙΟΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 06 ΙΕΡΑΡΧΙΑ - ΒΑΘΜΟΙ - ΑΡΧΑΙΟΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 06 ΙΕΡΑΡΧΙΑ - ΒΑΘΜΟΙ - ΑΡΧΑΙΟΤΗΣ Άρθρο: 0601. Ισχύς των διατάξεων του Κεφαλαίου. Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου παρατίθενται διά συστηµατικούς λόγους και δεν τροποποιούν κειµένη νοµοθεσία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΙΟΙΚΗΤΗΣ ή ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΙΟΙΚΗΤΗΣ ή ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΙΟΙΚΗΤΗΣ ή ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Άρθρο : 1201. Ανάθεση καθηκόντων ιοικητού ή ιευθυντού. 1. Σε κάθε Ναυτική Υπηρεσία ξηράς ανεξάρτητη ή υποτεταγµένη και ανάλογα µε την αρµοδιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Ημερομηνία καταχώρησης: 14/7/2014 Η ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΚΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑ Αντιναύαρχος ε.α. Γρ. Μεζεβίρης Π.Ν. 1957 238 2,93 Περιγραφή: Το βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ

ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ 1. Μόνιµοι εν ενεργεία Αξιωµατικοί, Ανθυπασπιστές και Υπαξιωµατικοί (Μόνιµοι, Εθελοντές, Ανακαταταγέντες, ΕΜΘ, ΕΠΥ, ΕΠΟΠ κλπ), άνδρες και γυναίκες. α. Κανονική Άδεια ή 4ήµερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ

ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΠΟΙΟΙ ΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΚΕΠ ΚΑΙ ΠΟΤΕ 1. Μόνιµοι εν ενεργεία Αξιωµατικοί, Ανθυπασπιστές και Υπαξιωµατικοί (Μόνιµοι, Εθελοντές, Ανακαταταγέντες, ΕΜΘ, ΕΠΥ, ΕΠΟΠ κλπ), άνδρες και γυναίκες. α. Κανονική Άδεια ή 4ήµερη

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου Ηµερίδα «Η Ναυπηγική Βιοµηχανία στην Ελλάδα - Παρούσα κατάσταση Προοπτικές» Ναυτικός Όµιλος Ελλάδος 30 Μαΐου 2005 ΘΕΜΑ: «Ο Τεχνολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα στην εκµετάλλευση του τεχνικού δυναµικού. Δύο παραδείγµατα από την ιστορία του Πολεµικού Ναυτικού

Η επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα στην εκµετάλλευση του τεχνικού δυναµικού. Δύο παραδείγµατα από την ιστορία του Πολεµικού Ναυτικού Η επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα στην εκµετάλλευση του τεχνικού δυναµικού Δύο παραδείγµατα από την ιστορία του Πολεµικού Ναυτικού Η ψυχική δύναµη του ανθρώπου, αποτυπωµένη στον τρόπο που χειρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Β ΠΠ. Κατασκευαστική ατέλεια που προκάλεσε την απώλεια του Γερμανικού Υποβρυχίου U-1206!...

ΤΡΑΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Β ΠΠ. Κατασκευαστική ατέλεια που προκάλεσε την απώλεια του Γερμανικού Υποβρυχίου U-1206!... ΤΡΑΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Β ΠΠ Κατασκευαστική ατέλεια που προκάλεσε την απώλεια του Γερμανικού Υποβρυχίου U-1206!... [ Ελεύθερη μετάφραση Υποναυάρχου Μ. Μάστρακα ΠΝ (εα) άρθρου εκ του διαδικτύου (Neatorama)

Διαβάστε περισσότερα

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο Γιώργος Κιούσης TOP NEWS Δεκεμβρίου 23, 2015 Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ Ναυπηγημένο στο Λιβόρνο της Ιταλίας το 1910, το θωρηκτό Αβέρωφ, εκτοπίσματος 10.000 τόνων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ δια χειρός Dr. Ε. Φραγκεδάκη ISBN: 978-960-93-3811-0 SAPPHO SOFT Dr. Ε. Φραγκεδάκη ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 109 5. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το επάγγελµα του Ναυπηγού. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Το επάγγελµα του Ναυπηγού. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Το επάγγελµα του Ναυπηγού Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τι είναι ο ναυπηγός; Ο ναυπηγός είναι µηχανικός µε αντικείµενο το πλοίο και την τεχνολογία της ναυτιλίας Ναυτιλία ιακινεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΡΟΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΡΟΥΠΗΡΕΣΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο : Φράγκου Όνομα : Δημήτριος Όν. Πατρός : Διογένης Διεύθυνση : Χρυσοστόμου Σμύρνης 6 Χολαργός Τ.Κ. 15 562 Τηλέφωνο : 6944 692232,2106543996 Τόπος γεννήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Β ΘΕΜΑ Β1 Μονάδες 30 ΚΕΙΜΕΝΟ Α ΚΕΙΜΕΝΟ Β

ΟΜΑΔΑ Β ΘΕΜΑ Β1 Μονάδες 30 ΚΕΙΜΕΝΟ Α ΚΕΙΜΕΝΟ Β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ

Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ Το θωρακισμένο καταδρομικό Αβέρωφ, έχει καταξιωθεί στη συνείδηση του ελληνικού λαού ως μέγιστο

Διαβάστε περισσότερα

Τουρκικό αεροπλανοφόρο: µύθος ή πραγµατικότητα;

Τουρκικό αεροπλανοφόρο: µύθος ή πραγµατικότητα; 1 13 Μαρτίου 2012 www.geostrategy.gr Τουρκικό αεροπλανοφόρο: µύθος ή πραγµατικότητα; Του Χρήστου Μηνάγια Στις 12-3-2012 τα τουρκικά ΜΜΕ προέβαλαν την είδηση ότι, σε συνέντευξη του στο περιοδικό PROCEEDINGS

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα «Κόκκινη Βίβλος» και η αναβάθµιση της τουρκικής στρατιωτικής απειλής

Η νέα «Κόκκινη Βίβλος» και η αναβάθµιση της τουρκικής στρατιωτικής απειλής 1 28 Οκτωβρίου 2010 www.geostrategy.gr Του Χρήστου Μηνάγια Η νέα «Κόκκινη Βίβλος» και η αναβάθµιση της τουρκικής στρατιωτικής απειλής Οι Τούρκοι στρατηγοί ζητούν από τον Ερντογάν αύξηση της δύναµης των

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense»

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» ΘΕΜΑ: Η Θέση των Ενόπλων Δυνάμεων στο Νέο Περιβάλλον Ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου Προκλήσεις και Απαντήσεις Κύριε Υπουργέ, κύριε πρόεδρε,

Διαβάστε περισσότερα

100 Γενικές δαπάνες 100 790 απάνες για την ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε. 790 990 Εξόφληση ληξιπρόθεσµων οφειλών του ν.

100 Γενικές δαπάνες 100 790 απάνες για την ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε. 790 990 Εξόφληση ληξιπρόθεσµων οφειλών του ν. Α. Τακτικός προϋπολογισµός 1. αριθµοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο Νέοι 01 ΠΡΟΕ ΡΙΑ ΤΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 05 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ 5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ Έντυπο 5.4.1. «Κυριακίδης» Δραστηριότητα 1 η : «Στέλιος Κυριακίδης, η ζωή μου» Ο Στέλιος Κυριακίδης ήταν αθλητής δρόμων ημιαντοχής και αντοχής, με ιδιαίτερη έφεση στον μαραθώνιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της

ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της Του Υπoπτεράρχου (Ι) ε.α. Παναγιώτη Βαρδή Παπαδάκη Η εφετινή επέτειος των 80 χρόνων της ενιαίας ΠΑ, οδηγεί τη σκέψη μας στους παράγοντες της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α [[ Α1.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: α. Εθνικά Κινήματα (19 ος αιώνας) β. Τρίτος Κόσμος γ. Συμφωνίες

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους»

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Α. ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Είναι γνωστό ότι στο μαθητικό κόσμο υπάρχει μια ασαφής εικόνα για το

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 17 Φεβρουαρίου 2014 ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 21. ΑΠΟ : Εφορεία Ειδικότητας Ναυτοπροσκόπων

Αθήνα, 17 Φεβρουαρίου 2014 ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 21. ΑΠΟ : Εφορεία Ειδικότητας Ναυτοπροσκόπων ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ Αθήνα, 17 Φεβρουαρίου 2014 ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 21 ΑΠΟ : Εφορεία Ειδικότητας Ναυτοπροσκόπων ΠΡΟΣ : - Αρχηγούς Οµάδων Προσκόπων - Αρχηγούς και Μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΠΟ ΕΝΟΠΛΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΦΡΟΥΡΟΥΣ ΣΕ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΠΛΟΙΑ. Άρθρο 1

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΠΟ ΕΝΟΠΛΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΦΡΟΥΡΟΥΣ ΣΕ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΠΛΟΙΑ. Άρθρο 1 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΠΟ ΕΝΟΠΛΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΦΡΟΥΡΟΥΣ ΣΕ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΠΛΟΙΑ Άρθρο 1 Παροχή υπηρεσιών από ένοπλους ιδιώτες φρουρούς 1. Επιτρέπεται με άδεια που εκδίδεται από τον Αρχηγό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται το σύστηµα των Γενικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το οποίο ίσχυσε την περίοδο 1983-1999 και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο

Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο 1 Του Χρήστου Μηνάγια Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο 21 Μαΐου 2014 www.geostrategy.gr Στις 16-05-2014, η τουρκική Υδρογραφική-Γεωγραφική ιεύθυνση της ιοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών Η Ιστορία της Αεροπορίας Στρατού 1. Χρονική αφετηρία της Αεροπορίας Στρατού θεωρείται το έτος 1947 όταν τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς μετέβησαν οι πρώτοι Αξιωματικοί του πυροβολικού στην Αγγλία στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΡ. ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ - Ε ΑΦΟΥΣ 27 εκ 2005

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΡ. ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ - Ε ΑΦΟΥΣ 27 εκ 2005 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Γ» ΣΤΗΝ Φ. 900/1/26594/Σ. 130 ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΡ. ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ - Ε ΑΦΟΥΣ 27 εκ 2005 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΣΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ - ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο

Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο Καριέρα στη Ναυτιλία Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο Επαγγελματικός Σύνδεσμος Εγχώριας Ναυτιλιακής Βιομηχανίας Ιανουάριος 1989: Ίδρυση ΚΝΕ από 17 Μέλη Στόχοι: Προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός

Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ RESEARCH INSTITUTE FOR TOURISΜ Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός I. Παγκόσμιος Τουρισμός Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποστολές της ΚΟΕ 1 οι Μεσογειακοί Αγώνες Παραλίας Πεσκάρα 2015 5 οι Κοινοπολιτειακοί Αγώνες Νέων Σαμόα 2015

Οι αποστολές της ΚΟΕ 1 οι Μεσογειακοί Αγώνες Παραλίας Πεσκάρα 2015 5 οι Κοινοπολιτειακοί Αγώνες Νέων Σαμόα 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΜΦΙΠΟΛΕΩΣ 21, Τ.Θ. 23931, 1687 ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ΚΥΠΡΟΣ TΗΛΕΦΩΝΟ: 22449880, TΗΛΕΟΜΟΙΟΤΥΠΟ: 22449890 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: cypnoc@cytanet.com.cy ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ : ΤΗΛΕΦΩΝΟ : 22449692,

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26 ΤΕΛΕΤΕΣ. Άρθρο 2601 : Εορτές και τελετές - παρατάξεις και παρελάσεις στην ξηρά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26 ΤΕΛΕΤΕΣ. Άρθρο 2601 : Εορτές και τελετές - παρατάξεις και παρελάσεις στην ξηρά. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26 ΤΕΛΕΤΕΣ Άρθρο 2601 : Εορτές και τελετές - παρατάξεις και παρελάσεις στην ξηρά. Οι εορτές και τελετές - παρατάξεις και παρελάσεις στην ξηρά κατά τις οποίες συµµετέχουν όλοι οι Κλάδοι των Ενόπλων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS

ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS Η Σύγκλητος του ΑΠΘ εκφράζει τη βαθιά της ανησυχία για τη συνέχιση της εύρυθµης λειτουργίας του Ιδρύµατος, ως αποτέλεσµα των δραµατικών περικοπών της κρατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ) ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Μεσολόγγι, Οκτώβριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 1. Γενικά... 3 2. Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015)

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Α. Τακτικός προϋπολογισμός 1. αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Νέοι 01 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 05 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Πέµπτη 3 Μαΐου 2012 www.geostrategy.gr Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Χρήστος Μηνάγιας και Βασίλης Γιαννακόπουλος Νέες τουρκικές προκλήσεις Στις 27 Απριλίου 2012, δηλαδή εννέα ηµέρες πριν τη διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

H Απόβαση στη Νορμανδία. www.ekeo.gr. Μελέτες Αναλύσεις

H Απόβαση στη Νορμανδία. www.ekeo.gr. Μελέτες Αναλύσεις Μελέτες Αναλύσεις Παρασκευή 6 Ιουλίου 2014 H Απόβαση στη Νορμανδία του Ιωάννη Κακουδάκη, Αντιστράτηγου ε.α. επιτ. Α Υπαρχηγού ΓΕΣ, τ.διευθυντή Ιστορίας Στρατού ΓΕΣ www.ekeo.gr Σελίδα 1 από 5 Η Νορμανδία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΘΕΜΑ: ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑ: ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αγνή XIONOY του Κωνσταντίνου (Α. Μ. 032/02) Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016)

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016) Α. Τακτικός προϋπολογισμός 1. αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016) Νέοι 01 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 07 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα