ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ"

Transcript

1 ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΚΑΤΖΙΚΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δρ. Αχ. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΗΣ ΚΑΒΑΛΑ S96

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Αυτοκίνητο t. περιβάλλον Ιστορική αναδρομή Εκπομπές ρύπων/καυσαερίων Νομοθεσία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η αιτία του προβλήματος 4χρονος βενζινοκινητήρας Καύση Δευτερογενείς ρύποι - Φωτοχημικό νέφος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Καταλυτικοί μετατροπείς αυτοκινήτων Τα πρώτα βήματα Περιγραφή του καταλύτη Καταλύτης με αντικαθιστώμενα σφαιρίδια (πελλέτες) Κεραμικός μονόλιθος Μεταλλικός μονόλιθος ή μεταλλικός φορέας Πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα μεταλλικών-κεραμικών φορέων Επίστρωση αλουμίνας - Washcoat Επίστρωση ευγενών μετάλλων Εξωτερικό κέλυφος ή μεταλλικό κάλυμμα Προστατευτική ψάθα Συστήματα καταλυτών (ανάλογα με την λειτουργία τους ) Οξειδωτικοί καταλύτες Καταλύτης διπλής κλίνης (αναγωγικός καταλύτης) Τριαδικός καταλύτης Ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου κινητήρα - Σύστημα ψεκασμού Αισθητήρας -λ Περιγραφή αισθητήρα -λ Λειτουργία αισθητήρα -λ Τιμές του αισθητήρα -λ Τριαδικός καταλυτικός μετατροπέας Δημήτριο και η επίδραση του Λειτουργία τριαδικού καταλυτικού μετατροπέα

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Αξιοπιστία καταλυτών 37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Το έργο των καταλυτών Το παρόν και το μέλλον 41 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ανακύκλωση καταλυκών μετατροπέων 45 Συμπεριφορά του υποστρώματος και του επιστρώματος κατά τις διεργασίες ανακύκλωσης 47 Διαλυτοποίηση των ευγενών μετάλλων 48 Αναγωγή και συλλογή 4G Μέθοδοι ανακύκλωσης 45 Σύγκριση μεθόδων 52 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Επικινδυνότητα καταλυτικού μετατροπέα καυσαερίων αυτοκινήτου Τι περιέχει ένας νέος καταλύτης 54 Επικινδυνότητα συστατικών νέου καταλύτη 5-: Επικινδυνότητα επιπλέων συστατικών απενεργοποιημένου καταλύτη 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ειδικές παρατηρήσεις 55 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Πετρελαιοκινητήρας Νομοθεσία για τους πετρελαιοκινητήρες Εκπομπές αιωρούμενων σωματιδίων Σύνθεση αιωρούμενων σωματιδίων Έλεγχος αιωρούμενων σωματιδίων Αιθαλοπαγίδες Αιωρούμενα σωματίδια vs εκπομπές ΝΟχ Οξειδωτικός καταλυτικός μετατροπέας πετρελαιοκινητήρων Κατασκευή Δράση και απόδοση οξειδωτικού καταλύτη

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ηλεκτρικά θερμαινόμενος καταλύτης Περιγραφή Επίδραση της μάζας και του επιστρώματος αλουμίνας στη θέρμανση Λειτουργία EHC Αποτελέσματα Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τα πρώτα αυτοκινούμενα οχήματα (με την χρήση ατμού για κινητήρια δύναμη) ήταν τα δύο Fardier, ρυμουλκά κανονιών, τα οποία σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από τον Nicholas Cugnot στην Γαλλία το 1769 και το Το αυτοκίνητο όμως, με την μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα, δημιουργήθηκε με την ανάπτυξη της ελαφριάς, πολύστροφης μηχανής εσωτερίκης καύσης, που εφεύραν οι Daimler και Maybach στο Caustat και ο Benz στο Phorzheim της Γερμανίας. Και οι τρεις στηριχθήκαν στις πρωτοποριάκες αρχές του μεντορά τους, Ν. Α. Otto (1877). Το πρώτο μηχανοκίνητο όχημα των Daimler και Maybach ήταν, ένα είδος μοτοποδηλάτου αλλά σύντομα δημιουργήθηκαν τα πρώτα αμαξώματα για την τοποθέτηση κινητήρων, δημιουργώντας έτσι τους πρόγονους του σύγχρονου αυτοκινήτου. Τα πρώτα χρόνια της ζωής του, το αυτοκινήτου ήταν ένα πανάκριβο παιχνίδι για τους πλούσιους. Παράλληλα όμως, είχαν αρχίσει να φαίνονται οι δυνατότητες του να καλύπτει μεγάλες αποστάσεις με λογικό κόστος και σε λογικό χρόνο. Η ιδέα αυτή ενισχύθηκε από κάποιους αγώνες που οργανωθήκαν, όπως το ράλυ Παρίσι-Μαδρίτη το 1903 και ο μαραθώνιος Πεκίνο-Παρίσι το 1907, σε μια προσπάθεια να πεισθεί ένα καχύποπτο" και αρχικά αρνητικό κοινό για την χριησιμότητα του αυτοκινήτου αλλά και προκειμένου να δημιουργηθεί μια δυναμική αγορά, για την νέα αυτή ανακάλυψη που δεν είχε τελειοποιήθει ακόμα. Ο Henry Ford είναι αυτός στον οποίο χρεώνουν την ανακάλυψη της μαζικής παραγωγής και της μηχανοποίησης της συναρμολόγησης του αυτοκινήτου. Για να πετύχει την μαζική παραγωγή, μετέτρεψε μια οπλοβιομηχανία και προσάρμοσε τις τεχνικές της στην παραγωγή αυτοκινήτων. Επειτά με μια σειρά από έξυπνες κινήσεις, όπως η χρήση μόνο μαύρου χρώματος -το χρώμα που- στέγνωνε πιο γρήγορα εκείνη την εποχή - κατάφερε να ανεβάσει σταδιακά τον ρυθμό παραγωγής. Τις καινοτομίες αυτές υιοθέτησαν και κάποιοι Ευρωπαίοι

6 πρωτοπόροι, όπως ο Andre Citroen στην Γαλλία και οι Austin and Morris στην Αγγλία. Το επόμενο βήμα για το αυτοκίνητο ήταν το ολομεταλλικό αμάξωμα, το οποίο επέτρεπε πλέον την βιομηχανοποίηση της παραγωγής. Έτσι ενώ η αρχική παραγωγή αυτοκινήτων πλησίαζε τις μερικές εκατοντάδες το χρόνο, έφτασε τις μερικές χιλιάδες μέσα σε μια πενταετία και τις εκατοντάδες χιλιάδες σε διάστημα 10 χρόνων. ΕΤΟΣ 1 ΠΑΡΑΓΩΓΗ (ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ) i Πίνακας 1.1 Η ετήσια παραγωγή της FORD Εκτός από οπαδούς" όμως απέκτησε πολύ νωρίς και επικριτές. Αυτή η στάση κάποιων ανθρώπων οφείλεται στον έντονο μαύρο καπνό που έβγαινε από τις εξατμίσεις των πρώτων αυτοκινήτων. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η δήλωση ενός Γάλλου δημοσιογράφου του Hospitalier το 1908 που δήλωσε ότι «Τα οχήματα που κινούνται με πετρέλαιο δεν θα είναι πρακτική λύση για υεγάλεο π όλεις» Δύο είναι οι παράγοντες που κατέστησαν το αυτοκίνητο προβληματικό" μέσο μεταφόρας ( με πιο έντονες τις επιπτώσεις στις μέρες μας ). Ο πρώτος είναι ο αριθμός των αυτοκινήτων που πλησιάζει ή και έχει ξεπεράσει τα 500 εκατομύρια παγκοσμιως, και ο δεύτερος οι αυξημένες τοπικές συγκεντρώσεις. Η επίδραση που έχει το αυτοκίνητο στο περιβάλλον διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: Παραγωγή Χρηση Απόσυρση Εμάς θα μας απασχολήσει η δεύτερη κατηγορία, η οποία είναι αυτή που έχει τα πιο εμφανή αποτελέσματα στην μόλυνση του

7 περιβάλλοντος γι αυτό και έχει «χτυπηθεί» πιο έντονα από την νομοθεσία συγκριτικό με όλες τις πηγές μόλυνσης. Εκπομπές^ ρύτιων/καυσαερτωγ Η μόλυνση του περιβάλλοντος από την χρήση του αυτοκινήτου πραγματοποιείται από τις εκπομπές των καυσαερίων. Υπολογίστηκε ότι τα αυτοκίνητα εκπέμπουν περίπου δισεκατομύρια κυβικό μέτρα αερίων από τις εξατμίσεις τους. Το % αυτών των ουσιών είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο και αναφερόμαστε στο οξυγόνο ( Oj ), άζωτο ( Nj), διοξείδιο του άνθρακα ( CO2 ) και στους υδρατμούς ( HjO ). Το πρόβλημα της ρύπανσης το προκαλεί το εναπομείναν 2 %, το οποίο αποτελείται από μονοξείδιο του άνθρακα ( CO ), οξείδια του αζώτου ( ΝΟχ ) και υδρογονάνθρακες (HC). Οι μηχανές diesel παράγουν διαφορετικές από τους παραπάνω ρύπους, όχι όμως μόλυβδο. Αντίθετα παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες SO2 και σωματίδια ( αιθάλη ). Οι κινητήρες diesel κατά κανόνα λειτουργούν με φτωχό μείγμα, γι' αυτό παράγουν μικρότερες ποσότητες από 0 0 και HC αλλά μεγαλύτερες ποσότητες ΝΟχ. Το 002 παρόλο που είναι ακίνδυνο για τον άνθρωπο, τώρα έχει αναγνωρισθεί σαν ένα από τα αέρια του θερμοκηπίου. Για τον περιορισμό αυτών των εκπομπών έχουν γίνει κατά καιρούς προσπάθειες, είτε με την βελτίωση του κινητήρα είτε με την χρήση κάποιων επιπλέον εξαρτημάτων, είτε και με τον συνδυασμό των δύο προηγουμένων τρόπων. Νομοθεσία Η νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος απο το αυτοκίνητο αφορά τον θοουβο, την ποιότητα των καυσίμων και πιο έντονα τις εκπομπές. Η παγκόσμια πρωτιά για νομοθετικό περιορισμό στις εκπομπές καυσαερίων έγινε στις ΗΠΑ. Η πρώτη νομοθετική διάταξη σε επίπεδο κράτους έγινε στις ΗΠΑ το 1963, χωρίς να δίνει μεγάλη δύναμη στα ελεγκτικά όργανα, πράγμα που έγινε αρχικά το 1965 και ολοκληρώθηκε το Πολλές χώρες ακολούθησαν το παράδειγμα των ΗΠΑ, με πρώτη την Ιαπωνία, στην οποία το 1966 η νομοθεσία κάλυπτε μόνο τον περιορισμό της εκπομπής του CO, ενώ το 1970 προστέθηκαν οι HC και τα ΝΟχ.

8 Τελευταία ειοτήγαγαι περιορισμούς στις εκπομπές η Ευρώπη (σαν ΕΟΚ), με την πρώτη να θεσπίζεται το Από τότε κι ύστερα ξεκίνησε μια "κούρσα" με όλο κι αυστηρότερους νόμους, που συνεχώς οδηγούν σ όλο κι αυστηρότερα όρια εκπομπών. Η πρόβλεψη για το μέλλον έρχεται από την Καλιφόρνια με μια νομοθετική ρύθμιση, η οποία άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή από το 1994 και θα τελειώσει το Η νομοθεσία αυτή διαχωρίζει τα αυτοκίνητα σε 4 κατηγορίες καθαρότητας: TLEV (Transitional Low Emission Vehicle) μεταβατικό αυτοκίνητο χαμηλών εκπομπών. LEV (Low Emission Vehicle) αυτοκίνητο χαμιτλών εκπομπών. ULEV (Ultra Low Emission Vehicle) αυτοκίνητο εξαιρέτικα χαμηλών εκπομπών. ZEV (Zero Emission Vehicle) αυτοκίνητο μηδενικών εκπομπών. Κάθε μια απ αυτές τις κατηγορίες θα πρέπει να αυξάνουν το ποσοστό τους στα οχήματα που κυκλοφορούν κάθε χρόνο. Για παράδειγμα, τα αυτοκίνητα της κατηγορίας ZEV θα πρέπει να αποτελούν το 2% όλων των αυτοκινήτων στην Καλιφόρνια το Το ποσοστό αυτό θα φτάσει το 10% το 2003 και το 2010 όλα τα αυτοκίνητα στην Καλιφόρνια θα πρέπει να ανήκουν στην κατηγορία ZEV. Η εισαγωγή μιας τέτοιας νομοθεσίας θα δώσει τεράστια ώθηση στις έρευνες που γίνονται για εναλλακτικές πηγές ενέργειας και θα φέρει επανάσταση στην αυτοκίνηση, αφού το κλασσικό αυτοκίνητο δεν φαίνεται ικανό να ανταπεξέλθει στις προδιαγραγές που θέτει η ZEV κατηγορία οχημάτων. Από τα διάφορα ερευνητικά προγράμματα που έχουν σε εφαρμογή οι αυτοκινητοβιομηχανίες, η μόνη περίπτωση που φαίνεται να πληρεί τις προγιαγραφές ZEV, είναι αυτή του υβριδικού αυτοκινήτου.

9 TOCOOTO οχ. _ 100/. 40Z 10X ,07. tlev lev ulev zev ΣΧΗΜΑ 1.1 Χρονοδιάγραμμα εισαγωγής των τεσσάρων κατηγοριών αυτοκινήτων στη πολιτεία της Καλιφόρνια

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 4χρονος βενζινοκινητήρας Έχει γίνει καθολικά πλέον αποδεκτό, ότι η βασικότερη αιτία ρύπανσης τωνμεγάλων αστικών κέντρων είναι το αυτοκίνητο. Την ενέργεια που χρειάζεται για να κινηθεί την παίρνει από την καύση της βενζίνης μέσα από μια διαδικασία που πραγματοποιείται σε τέσσερις χρόνους (οι οποίοι παραθέτονται αναλυτικά παρακάτω). 1ος χρόνος - Εισαγωγή Το έμβολο (πιστόνι) κατεβαίνει από το Άνω Νεκρό Σημείο (ΑΝΣ) προς το Κάτω Νεκρό Σημείο (ΚΝΣ) δημιουργώντας έτσι υποπίεση μέσα στον θάλαμο και με την βαλβίδα εισαγωγής ανοικτή, εισέρχεται το μίγμα αέρα - καυσίμου μέσα στον θάλαμο. 2ος χρόνος - Συμπίεση Το έμβολο ανεβαίνει από το ΚΝΣ στο ΑΝΣ και με τις βαλβίδες εισαγωγής - εξαγωγής κλειστές, το μίγμα συμπιέζεται και λίγο πριν το ΑΝΣ δίνεται ο σπινθήρας. 3.0ς.. χρό^ς^α ύ.ση - Εκτόνω.όη Στον τρίτο χρόνο και ενώ το έμβολο βρίσκεται λίγο πριν το ΑΝΣ δίνεται ο σπινθήρας από τον σπινθηρίστη (μπουζί) και αρχίζει η καύση του μίγματος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ώθηση του εμβόλου προς το ΚΝΣ. γιατί τα δημιουργούμενα από την καύση αέρια κινούνται ορμητικά, καταλαμβάνοντας όσο πιο πολύ χώρο μπορούν. Ο χρόνος αυτός είναι ο μοναδικός που αποδίδει ωφέλιμο έργο. Οι βαλβίδες είναι κλειστές. 4ος_ χρόνος-έξαγω,'λι Το έμβολο κινείται από το ΚΝΣ προς το ΑΝΣ με την βαλβίδα εξαγωγής ανοικτή. Το έμβολο σπρώχνει τα καυσαέρια έξω από τον θάλαμο προς την πολλαπλή εξαγωγής. Λίγο πριν το ΑΝΣ και για ένα

11 πολύ μικρό χρονικό διάστημα ανόιγει η βαλβίδα εισαγωγής, (βαλβίδα εξαγωγής ανοικτή) χρόνος που επιτρέπει, τον καθαρισμό του κυλίνδρου πριν αρχίσει ο νέος κύκλος. Σ1ΧΗΜΑ 2.1 Χρόνοι λειτουργίας 4χρονου βενζινοκινητήρα Καύαυ Ο χρόνος που μας ενδιαφέρει είναι ο τρίτος και ιδιαίτερα η καύση του μίγματος αέρα βενζίνης. Η τέλεια ή πλήρης καύση του μίγματος έχει ως εξής: ΟνΗμ + [ν+(μ/2)1 Ο2 VCO2 + (μ/2) Η2Ο Στην πραγματικότητα αυτό που συμβαίνει μέσα στον κύλινδρο (θάλαμο καύσης) είναι πολύ διαφορετικό απ αυτό που περιγράφεται στην παραπάνω χημική αντίδραση. Η πραγματική καύση του μίγματος είναι πολύ πολύλοκη και δεν μπορεί να περιγραςηεί από μια χημική αντίδραση. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, είναι να ονομάσουμε τα αντιδρώντα και τα προϊόντα. Έτσι μέσα στον κύλινδρο εισάγονται: 1. καύσιμο (βενζίνη ή πετρέλαιο) : αποτελείται στο σύνολό του από υδρογονάνθρακες ενώ υπάρχουν και άλλα στοιχεία όπως Θείο (S) και ενώσεις για την βελτίωση της ποιότητας καύσης του. 2. ο ατμοσφαιρικός αέρας με σύσταση : 78% κ.ο. Ν2. 21% κ.ο. Ο2 και 1% κ.ο. λοιπά στοιχεία. Οι συνθήκες που επικρατούν κατά την καύση είναι τέτοιες, που επιτρέπουν ακόμα και σε αδρανή στοιχεία, όπως το Ν2 να αντιδρούν. Από τον κύλινδρο εξάγονται: 1. CO2 - Η2Ο - Ν2, που αποτελούν τα προϊόντα της τέλειας καύστς.

12 2. CO - HC - ΝΟχ, σαν προϊόντα της ατελής καύσης και είναι οι ενώσεις που χαρακτηρίζονται σαν ρύποι. Συνοπτικά μπορούμε να γράψουμε : HC + (Ο2+Ν2) » C02 + Η2Ο + HC + ΝΟχ Το ποσοστό των ρύπων (C0 - HC - ΝΟχ) στα καυσαέρια που εκπέμπει ένα αυτοκίνητο κυμένεται μεταξύ 1-2 % κ.ο. Παρόλο που η τιμή φαίνεται αρκετά μικρή, η ζημιά που προκαλεί στο περιβάλλον είναι μεγάλη, κι αυτό εξαιτίας του μεγάλου αριθμού οχημάτων που κυκλοφορουν. Η ρύπανση είναι πιο έντονη στις περιοχές όπου συναντάται μεγάλη τοπική πυκνότητα οχημάτων σε περιορισμένο χώρο, όπως το Los Angeles, το Λονδίνο και φυσικά η Αθήνα. ΡΥΠΑΝΤΗΣ ΚΥΡΙΕΣ ΠΗΓΕΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΚΥΡΙΕΣ ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ Εμποδίζει την εναλλαγή του οξυγόνου στο αίμα και προ-καλεί δηλητηρίαση. Το ατμο-σφαιρικό 0 0 σε Βενζινοκίνητα 98% Πετρελαιοκίνητα 2% ί ιυγκεντρώ ΡΡΜ ναρκώνει το νευρικό σύστημα. συγκεντρώ-σεις 500 ΡΡΜ και πάνω προκαλεί δυσκολία στην αναπνόηκαι πονοκεφάλους, όταν 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ /ίνονται κάποιες κινήσεις τουσώματος. Σε πολύ 3. ΘΕΡΜΑΝΣΗ ;ψηλέςσυγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσα το : 3άνατο. '.ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ 79% 2.ΔΙΫΛΙΣΤΗΡΙΑ 21% Βλάπτε 3 αναπνευστίκο σύστημα. Ι.ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ Παράγει μια ερεθιστική μυρωδιά σε συγκεντρώσεις ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ 3-5 ΡΡ.Μ. Ερεθίζει τα μάτια και τη μύτη σε συγκεντρώσεις ΡΡΜ. Προκαλεί βήξιμο, πονοκεφάλους και ζαλάδα σε συγκε/τρώ σεις ΡΡΜ. ΠΙΝΑΚΑΣ 2.1 Η βλαβερή επίδραση των ρύπων στην ανθρώπινη υγεία Οι ενώσεις που είναι προϊόντα avticpacrg των ρύπων με την βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας, ονομάζονται δευτερογενής ρύποι, με κυριότερο απ' όλους το όζον (Ο3). Το όζον, όσο ευεργετικό είναι στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, τόσο καταστροφικό είναι στα χαμηλά στρώματα. Οι ρύποι που αντιδρούν με την βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας είναι κυρίως τα ΝΟχ και οι HC. Η όλη διεργασία των αντιδράσεων και οι σχηματιζόμενοι δευτερογενείς ρύποι έχουν σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία του φωτοχτιμικού νέφους, που συνυπάρχει με

13 την αιθαλομίχλη επιβαρύνοντας έτσι ακόμα περισσότερο την ατμόσφαιρα. Τα οξείδια του αζώτου συμμετέχουν σε μεγάλο αριθμό φωτοχημικών αντιδράσεων, για παράδειγμα αναψέρονται οι παρακάτω αντιδράσεις; Ν θ2 + hv ^ NO + Ο Ο2 Ο * Ο3 Επίσης τα οξείδια του αζώτου καταστρέφουν το όζον στα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας σύμφωνα με τις ακόλουθες αντιδράσεις: NO + Ο " ΝΟ2 + Ο Ν θ2 + Ο NO + Ο2 Ο3 Ο Ο2 Ο2

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Χα_προίτα_βήμ.ατα Η ιδέα για την χρησιμοποίηση καταλυτών που να περιορίσουν τις εκπομπές, εμφανίστηκε πριν 50 χρόνια περίπου. Η μεγάλη περιεκτικότητα σε CO των καυσαερίων στην δεκαετία του 20 και '30. δημιούργησε μια πρώτη ανησυχία για την μόλυνση της ατμόσφαιρας στις μεγάλες πόλεις με μεγάλη πυκνότητα οχημάτων. Αν ψάξουμε λίγο στο παρελθόν, θα βρούμε ένα μεγάλο αριθμό ευρεσιτεχνιών" για την μείωση (με οξείδωση) του μονοξειδίου του άνθρακα και των υδρογονανθράκων. Εμφανίστηκαν καταλύτες με οξείδιο του Μαγγανίου (Μπθ2), Λευκόχρυσο (Pt) ή Παλλάδιο (Pd) πάνω σε άσβεστο και πολλά άλλα μέταλλα, όπως Σίδηρος (Fe), Κοβάλτιο (Co), Νικέλιο (ΝΙ) και Χρωμιούχος Χαλκός. Σε ένα υπόμνημα της General Motors με ημερομηνία 12 Δεκεμβρίου 1927 προς τον C.F. Kettering βρίσκουμε την ακόλουθη δήλωση Στην μελέτη που κάναμε εδώ και λίγο καιρό, αποδείξαμε ότι το μονοξείδιο του άνθρακα είναι δυνατόν να απομακρυνθεί τελείως μ ε την χρήση καταλύτη τύπου Hopcalite. Αυτή η μέθοδος όμως για την απομάκρυνση του CO δεν φαίνεται να είναι πρακτική και πραγμτοποιήσιμη''. Στην συνέχεια αναφέρει τους λόγους που έκαναν τον Hopcalite μη πραγματοποιήσιμο. Αυτοί ήταν, η διάβρωση, η υγρασία, και η δηλητηρίαση από το διοξείδιο του Θείου (SO2) Το πρόβλημα της εκπομπής των καυσαερίων λύθηκε με βελτιώσεις στον κινητήρα και ρύθμιση του εξαεριοτήρα (καρμπυρατέρ), με αποτέλεσμα να μειωθεί το ενδιαφέρον για τους καταλύτες. Μια επαναδραστηριποιηση του θέματος των καταλυτών για τον περιορισμό των εκπομπών, έγινε το 1950 και διήρκησε μέχρι το 1964, όταν επιπλέον βελτιώσεις του κινητήρα αποδείχτηκαν πιο πετυχημένη λύση για τον περιορισμό των εκπομπών του αυτοκινήτου. Την όλη δραστηριότητα για τους καταλύτες υπενθιμίζουν η εργασία των

15 Haagen-Smit " Chemistry and άλλες αξιόλογες εργασίες. Physics of Los Angeles Smog αλλά και Μια πρώτη προσπάθεια να τοποθετηθεί καταλύτης που περιείχε μόλυβδο σε αυτοκίνητο, έγινε, από τους Nebel και Bishop. Δύο τεράστιες καταλυτικές κλίνες που περιείχαν 22 κιλά από το καταλυτικό υλικό, τοποθετήθηκαν στο πίσω μέρος ττις εξάτμισης. Το σύστημα λειτούργησε ικανοποητικά για μίλια. Η νομοθεσία της Καλιφόρνια απαιτούσε δραστικές μειώσεις στις εκπομπές HC και CO το Ένας μεγάλος αριθμός αυτοκινητοβιομηχανιών ξεκίνησε έρευνες για την κατάλυση των εκπομπών, που είχε σαν αποτέλεσμα αναρίθμητες σελίδες μελετών και ευρεσιτεχνιών. Ήταν η μεγαλύτερη έρευνα που είχε γίνει μέχρι τότε πάνω στους καταλύτες. Το 1977, η τροποποίηση της «C lean Air A c t» είχε σαν αποτέλεσμα την θέσπιση αυστηρότερων ορίων εκπομπών για CO, και ΝΟχ. Έτσι από το 1981 και μετά, HC εγκαινιάστηκε μια νέα περίοδος εντατικής έρευνας, που αυτή την φορά είχε σαν στόχο τον καταλυτικό έλεγχο των εκπομπών ΝΟχ (κάτι που γινόταν για πρώτη φορά), μαζί φυσικά και των CO, HC. Ο μηχανισμός στον οποίο κατέληξαν έχει εν συντομία ως εξής; Με το σκεπτικό εφ όσον ότι η σύνθεση των καυσαερίων είναι στοιχειομετρική πρότειναν τους water- gas-shift καταλύτες, προκειμένου να πραγματοποιείται μια ταυτόχρονα ισορροπημένη μετατροπή των CO, HC και ΝΟχ σε Η2Ο, CO2 και Ν2 αντίστοιχα. Επειδή οι συνθήκες στην εξάτμιση γενικά μεταβάλλονται, δημιουρ','ήθηκ.ε η ανάγκη για επιλεκτικούς καταλύτες, οι οποίοι να είναι ικανοί για συνεχόμενη οξείδωση σε αναγωγικό περιβάλλον και για συνεχόμενη αναγωγή σε οξειδωτίκο περιβάλλον. Εκτεκταμένες έρευνες, οδήγησαν στο καταλύτη με ευγενή μέταλλα, στους οποίους τα κυριότερα μέταλλα είναι ο Λευκόχρυσος, το Παλλάδιο, το Ρόδιο και διάφορα άλλα μέταλλα, σαν πρόσθετα για την βελτίωση των ιδιοτήτων τους. Αναπτύχθηκαν τεχνικές, οι οποίες διατηρούσαν την αναλογία αέρα-καυσίμου στην καύση σε στοιχειομετρικα επίπεδα, και ο αγώνας ξεκίνησε για να τελειοποιήσουν τον καλυτικό μετατροπέα, ώστε να μπορέσει να ανταπεξέλθει στο έργο του. Να διατηρεί, δηλαδή τους ρύπους κάτω από τα θεσμοθετημένα κατά περίπτωση όρια, εξασφαλίζοντας παράλληλα τις εξής προϋποθέσεις: μεγάλη

16 χρονική διάρκεια λειτουργίας, οικονομία καυσίμου, επιδόσεις και καλή οδική συμπεριφορά αυτοκινήτου. απαιτουμενες Περιγραφή του καταλύτη Τα τμήματα από τα οποία αποτελείται ο καταλύτης είναι τα εξής: 1. Το εξωτερικό κέλυφος 2. Προστατευτική ψάθα 3. Κεραμικός μονόλιθος Γίνεται αναφορά στον καταλύτη με κεραμικό μονόλιθο, γιατί αυτός ο τύπος έχει επικρατήσει και γιατί η δομή όλων των τύπων καταλυτών έχει ομοιότητες σε πολλά σημεία. Ενώ γίνεται και μια σύντομη αναφορά και στον καταλύτη με αντικαθιστώμενα σφαιρίδια, ο οποίος καταργήθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Καταλύτης με αντικαθιστώμενα σφαιρίδιςτ (τιελλέτες) Η πρώτη χώρα που χρησιμοποιήσε καταλύτη με αντικαθιστώμενα σφαιρίδια ήταν οι ΗΠΑ. Το παράδειγμα των ΗΠΑ ακολούθησε η Ιαπωνία αλλά όχι και η Ευρώπη. Ο καταλύτης με πελλέτες καταργήθηκε σύντομα γγ αυτό δεν είναι τόσο γνωστός. Οι καταλύτες αυτοί είναι γεμάτοι με σφαιρίδια κατασκευασμένα από γ-αλουμίνα (οξείδιο του αλουμίνιού ΑΙ2Ο3 ) πάνω στην οποία είναι προσροφημένα τα ευγενή μέταλλα, Λευκόχρυσος και Παλλάδιο σε αναλογία Pt/Pd=5/2. Τα σφαιρίδια δημιουργούσαν μέσα στο δοχείο του καταλύτη μια πορώδη μάζα την οποία διαπερνούσαν τα καυσαέρια. Το μειονέκτημα του καταλύτη με πελλέτες ήταν η ισχυρή αντίθλιψη που δημιουργεί, η οποία είχε δυσμενή επίδραση στον κινητήρα. Σε περίπτωση δηλητηρίασης του καταλύτη μπορούσαν να αντικατασταθούν πολύ εύκολα τα σφαιρίδια με καινούργια. Η ισχυρή αντίθλιψη ο μικρός βαθμός μετατροπής και η μικρή διάρκεια λειτουργίας ήταν οι λόγοι που καταργήθηκε

17 Εξωτερικό κελυφρς Δοχείο καταλύτη ΕΕωτερικη ToriF / Ύ ] Μόνωση επιφάνεια πλήρωσης Θάλαμος αέρα Είσοδος αέρα "Ν. / Θάλαμος αέρα Διοδικη κλίνη Είοδος CO. HC ΣΧΗΜΑ 3.1 Καταλύτης με αντικαθιστώμενα σφαιρίδια Q κεραμικός μονόλιθος Οι μονολιθικοί κεραμικοί μετατροπείς χρησιμοποιούνται σήμερα από τις περισσότερες βιομηχανίες αυτοκινήτων. Αυτοί αποτελούνται από το κυψελωτό κεραμικό φορέα, την επίστρωση αλουμίνας και προσθέτων, στην οποία έχουν διασπαρεί τα πολύτιμα μέταλλα. Οι κυψελωτοί κεραμικοί φορείς αποτελούνται από τεχνητό κορδιερίτη 2Mg0.2Al203.5Si02 Ο μικρός συντελεστής θερμικής διαστολής του κορδιερίτη προσδίδει την απαραίτητη αντοχή στις απότομες θερμοκρασιακές μεταβολές, που υφίστανται οι καταλυτικοί μετατροπείς. Η μορφοποίηση του μείγματος των πρώτων υλών σε κυψελωτό μονόλιθο πραγματοποιείται με εκβολή. Ακολουθεί ξήρανση και έψηση για την παραγωγή του τελικού προϊόντος. Οι κυψελωτοί κεραμικοί φορείς παρουσιάζουν μεγάλη γεωμετρική επιφάνεια, μικρή αντιθλιψη και μικρή θερμοχωρητικότητα.τα αναφερόμενα χαρακτηριστικά εξαρτώνται από το πάχος του τοιχώματος και την πυκνότητα των καναλιών του μονόλιθου.

18 ΔΙΑΤΟΜΗ ΜΟΝΟΛΙΘΙΚΟΥ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΑ Pt'+ Rh Ce02 + La203 + ΣΧΗΜΑ 3.2 Μονολιθικός μετατροπέας (σχηματική διάταξη) Η κατασκευή του μονόλλιθου είναι κυλινδροειδούς μορφής με διαμήκη κανάλια (περάσματα), παράλληλα προς την ροή των καυσαερίων. Ο αριθμός αυτός των καναλιών ανέρχεται σε μερικές εκατοντάδες ανά τετραγωνική ίντσα, με μέση τιμή περίπου 240/in^. Οι κεραμικοί μονόλιθοι κατασκευάζονται για διάφορες χρήσεις και με ποικίλο αριθμό καναλιών (από 9 εώς ανά τετραγωνική ίντσα). Η μορφή των τοιχωμάτων αρχικά ήταν τριγωνικήκαι το πάχος τους κυμαινόταν από 0,25-0,30 mm περίπου. Σήμερα τα τοιχώματα των περισσοτέρων μονόλιθων έχουν τετραγωνική, αν και υπάρχουν και με εξαγωνική ή κυκλική μορφή. Στα νεότερα μοντέλα το πάχος των τοιχωμάτων έχει μειωθεί σε 0,15-0,20 mm, για μικρότερη αντίθλιφη των καυσαερίων στον καταλύτη.

19 Τ^τραγ^ικό Κυκλικό Τριγωνικό Β ο i ; > > > % '. ΙΤΑΤΑΤΛΤΑΤΑΤΙ ' Β Β Β β ' * * * * «* / ατατατατατατ> Ι Β Β Β >.. litatitktov'a'<. - * *.,*'Ά Τ ατατα^ατατ( ατατατατατατα'' Β Β Ι. ^ ^ ^.Ι-ΑΤΑΤΑΤΑΤΑΤΑΤί,,, Λ^ΑΤΑΤΑ»ΆΤΑΤΑ'' Σ1ΧΗΜΑ 3.3 Μορφή και πυκνότητα κεραμικού μονόλιθου ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΟΡΔΙΕΡΙΤΗΣ 2Mg0.2Al203.5Si02 ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΕΛΛΙΩΝ ΑΝΑ (cm ") 62 ΠΑΧΟΣ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ (mm) 0,16 ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ (mm) 1.1 ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΜΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 76 % ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (m^'/m'') ΦΑΙΝΟΜΕΝΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ (g/cm ^) 0,41 ΘΕΡΜΚΡΑΣΙΑ ΤΗΞΗΣ 1380 "0 ΠΙΝΑΚΑΣ 3.1 Κατασκευάστικα μεγέθη τυπικού κεραμικού μονόλιθου Mεxαλλικdς_4I-ovόλι6o,ς_η_4J^t.aλλ^J!lάς_φ^Qpi.ας Η συνεχής έρευνα στον τομέα των καταλλυτών και ειδικότερα στους κεραμικούς μονόλιθους, οδήγησε στην κατασκευή του μεταλλικού μονόλιθου ή φορέα. Η συμπεριφορά του και η λειτουργία του είναι καλύτερη από αυτήν του κεραμικού, το κόστος του είναι μεγαλύτερο. Προς το παρόν τα εργοστάσια τοποθετούν καταλύτες με μεταλλικούς φορείς στα κορυφαία μοντέλα τους, αλλά πολύ σύντομα θα εφοδιάσουν και τα υπόλοιπα αυτοκίνητα.

20 φορείς στα κορυφαία μοντέλα τους, αλλά πολύ σύντομα θα εφοδιάσουν και τα υπόλοιπα αυτοκίνητα. Κεραμικός μονόλιθος Μεταλλικός μονόλιθος ΣΧΗΜΑ 3.4 Κεραμικός (Α) και Μεταλλικός (Β) μονόλιθος Ο φορέας κατασκευάζεται από δύο ελασμάτινα στρώματα (κυματοιεδή ελάσματα), τοποθετημένα σε ένα άλλο ενδιάμεσο κυκλικό έλασμα. Η όλη κατασκευή θυμίζει σερπαντίνα και στηρίζεται απευθείας στο μεταλλικό κέλυφος. Το υλικό που χρησιμοποιείται, είναι χάλυβας ανθεκτικός στις υψηλές θερμοκρασίες και στη διάβρωση, κατάλληλος ν.υ συγκόληση και επίστρωση του ευγενούς καταλυτικού υλικού. Το πάχος κυμαίνεται από 0,04-0,07 mm. Τελευταία κατασκευάζονται μεταλλικοί φορείς με εκβολή, που τους δίνει ακόμα καλύτερες μηχανικές ιδιότητες και μεγαλύτερη πυκνότητα καναλιών

21 Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα Μεταλλικών - Κεραμικών φορέων I. ο μεταλλικός καταλύτης παρουσιάζει λόγω κατασκευής μικρότερη αντίθλιψη καυσαερίων στην εξάτμιση με αποτέλεσμα την αύξηση της απόδοσης ισχύος για ισοδύναμη επίδραση. II. Τα τοιχώματα του είναι λεπτότερα (0,05 πιπι κατά μέσο όρο) από ότι στον κεραμικό (0,2 mm κατά μέσο όρο). III. Ο φόβος δημιουργίας τήξης του υλικού σε εμφάνιση "αιχμών θερμότητας είναι μικρότερος εξαιτίας της. ΙΟπλάσιας θερμοαγωγιμότητας του μετάλλου, με αποτέλεσμα της ταχύτερης αποβολής θερμότητας στο περιβάλλον. Συνεπώς η περίπτωση βλάβης μειώνεται, ενώ αυξάνεται η διάρκεια ζωής. IV. Για ίδια αντίθλιψη, αλλά μεγαλύτερο αριθμό κυψελών μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη μεγαλύτερη επίδραση, με αμετάβλητη την ισχύ του κινητήρα. V. Αντίστροφα, ο όγκος του καταλύτη μπορεί να μειωθεί κατά 30% περίπου σε σχέση με τον αντίστοιχο κεραμικό και να αποτελέσει μια πιο μικρή και συμπαγή κατασκευή, με αμετάβλητη την ισχύ του κινητήρα. VI. Η ενεργοποίηση στον μεταλλικό μονόλιθο γίνεται γρηγορότερα, καθώς η ειδική θερμοχωρητικότητα του είναι περίπου η μισή από ότι στον κεραμικό μονόλιθο. Η θερμοκρασία λειτουργίας του καταλύτη επιτυγχάνεται συντομότερα, με αποτέλεσμα μετά την εκκίνηση να πραγματοποιείται μια καλύτερη καταλυτική επίδραση. Μετανε κ τηματ α I. Το υλικό κατασκευής του μεταλλικού μονόλιθου είναι ακριβότερο απ αυτό του κεραμικού. II. Μετά τους '^C (θερμοκρασία που μπορεί να δημιουργηθεί απο ελαττωματική λειτουργία του κινητήρα), δημιουργούνται προβλήματα, όπως αυτό της <<θερμικής κόπωσης>>. III. Η μηχανική αντοχή του μεταλλικού μονόλιθου είναι μικρότερη απ αυτήν του κεραμικού. Τα μεταλλικά ελασμάτινα στρώματαμπορεί να δια χωριστούν, κάτι που δεν συναντάται στον κεραμικό μονόλιθο. ΐν,Η μικρή θερμοχωρητικότητα του, αν και συμβάλλει στη γρήγορη' ενεργοποίηση του καταλύτη, επιδρά αρνητικά στην περίπτωση

22 «κυκλοφοριακού προβλήματος», αφού ο μεταλλικός καταλύτης ψύχεται γρηγορότερα. Α. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ ΚΕΡΑΜΙΚΟΣ ΔΕΛΟΝΕΝΑ ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ 1 Πάχος τοιχώματος χωρίς την ενδιάμεση επίστρωση 0,04-0,07 mm Πυκνότητα (αριθμός κελλιών ανά τετραγωνική ίντσα) 400 (24-600) Ροή σε σχέση με την εγκάρσια διατομή (%) 91, Β. ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ ΚΕΡΑΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ ί 1 Θεροαγωγιμότητα [W/m.K] ,8-1,0 i 2 Θερμοχωρητικότητα [kj/kg.k] 0.5 1,05, 3 Θερμική διαστολή [DL.'L/10' /K] 15 1 ; Μεγίστη θερμοκρασία 4 λειτουργίας για μικρό χρονικό διάστημα [ C] ΠΙΝΑΚΑΣ 3.2 Συγκριτικός πίνακας μεταλλικού - κεραμικού μονόλιθου Επ ισ_τ ρωστν _αλου μίν ας_;_ Wa s h co a t H επικάλυψη του κεραμικού με αλουμίνα επιτυγχάνεται μέσω ενός υδατικού αιωρήματος. Το αιώρημα συνήθως προέρχεται από υγρή άλεση αλουμίνας και απαιτείται να έχει χαμηλό ιξώδες και υψηλή συγκέντρωση στερεών Παράμετροι που καθορίζουν τα ρεολογικά χαρακτηριστικά των αιωρημάτων αλουμίνας είναι, το ποσοστό των σωματιδίων κολλοειδών διαστάσεων, η περιεκτικότητα του αιωρήματος σε στερεά και το ρη. Το ποσοστό των σωματιδίων κολλοειδών διαστάσεων καθορίζει τη σταθερότητα και την ομοιομορφία του αιωρήματος, όπως επίσης και τη δυνατότητα πρόσφυσης στο κεραμικό. Σημειώνεται ότι ο κεραμικός φορέας είναι πορώδης, με πόρους της τάξης των Α".

23 Ευγενή μέταλλα Αυξημένη επιφάνεια ΣΧΗΜΑ 3.5 Αύξηση της επιφάνειας του μονόλιθου με επίστρωση γ-αλουμίνας Η τοποθέτηση των ενεργών συστατικών γίνεται με απορρόφηση των πολύτιμων μετάλλων απ τα θδατοδιαλυτά άλατα ή με συντοποθέτηση του καταλυτικού μετάλλουμαζί με το υπόστρωμα σε ένα στάδιο. Η επίστρωση της αλουμίνας είναι αυτή που αυξάνει την ενεργό επιφάνεια του κεραμικού μονόλιθου. Η μεγάλη ειδική επιφάνεια της αλουμίνας /g είναι υπεύθυνη για τον πολλαπλασιασμό της επιφάνειας από 3 του κεραμικού μονόλιθου στο μέγεθος τεσσάρων ποδοσφαιρικών γηπέδων ( m^). Το πάχος της ενδοιάμεσης επίστρωσης φθάνει στα 20 μ (μικρά) στις εξωτερικές επιφάνειες και γωνίες και εώς 150 μ στις εσωτερικές γωνίες του κυψελωτού κεραμικού μονόλιθου. Ε π ίσχρωση_ϋε.υ_γε.ν ώ ν_με τάλλω ν Η τοποθέτηση των ενεργών συστατικών γίνεται με απορρόφηση των πολύτιμων μετάλλων απ τα αντίστοιχα υδατοδιαλυτα άλατα ή με συντοποθέτηση του καταλυτικού μετάλλου μαζί με το υπόστρωμα σε ένα στάδιο. Αναλυτικότερη αναφορά στα πολύτιμα μέταλλα θα γίνει όταν θα εξετάσουμε τη δράση και τη συμπεριφορά τους μέσα στον καταλύτη.

24 I I (Wash Coat) Κστολάτος (Pt/Rf') ΣΧΗΜΑ 3.6 Επίστρωση ευγενών μετάλλων Είναι κατασκευασμένο από χρωμιούχο χάλυβδα τύπου 409SS, με περιεκτικότητα 10-12% σε χρώμιο, για να αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες. Όπως είναι φυσικό, το εξωτερικό κέλυφος είναι υπεύθυνο για την προστασία του μονόλιθου από εξωτερικά κτυπήματα και μηχανικές καταπονήσεις. Πολλές φορές τοποθετείται και μια προστατευτική σχάρα για επιπλέον προστασία στο κάτω μέρος, ενώ στο πάνω μέρος τοποθετείται και μια ασπίδα θερμότητας, για την προστασία του θαλάμου των επιβατών από την υψηλή θερμοκρασία. ΣΧΗΜΑ 3.7 Εξωτερικό μεταλλικό κάλυμμα

25 pa<ixaxtuxjjai_^jiaa Η προστατευτική ψάθα έχει σαν σκοπό τη στερέωση και προστασία του μονόλιθου από τους κραδασμούς του αυτοκινήτου, μονώνοντας το μονόλιθο παρράλληλα από το εξωτερικό κέλυφος, μέσα στον οποίο περικλείεται. Επιπρόσθετα αποτελεί το ενδιάμεσο εξισωτικό στοιχείο για τις θερμοκρασιακές διαστολές μεταξύ του μονόλιθου και του κελύφους. Διακρίνουμε δύο τύπους προστατευτικής ψάθας: 1.Τύπου συρμάτινου πλέγματος 2.Τύπου διαστελλόμενου τάπητα ΣΧΗΜΑ 3.8 Προστατευτικές ψάθες τύπου συρμάτινου πλέγματος και τύπου διαστελλόμενου τάπητα Στον καταλύτη με μεταλλικό μονόλιθο δεν υπάρχει προστατευτική ψάθα, γιατί η στήριξη γίνεται απευθείας στο εξωτερικό κάλυμμα. Επίσης στο μεταλλικό μονόλιθο δεν χειάζεται ενδοιάμεσο εξισωτικό στοιχείο, αφού δεν υπάρχει ιδιαίτερη διαστολή μεταξύ μονόλιθου και κελύφους. Συστήματα κατ αλύτων (ανάλογο_με_^--αε:ιχαΐίρ Υνο^τ αυ ς) Πρωταρχικός σκοπός του καταλύτη ήταν ο περιορισμός των εκπομπών μέσα στα όρια που έθετε η εκάστοτε νομοθεσία. Όλο και αυστηρότερες νομοθεσίες οδηγούσαν σε αντίστοιχες εξελίξεις του καταλύτη ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στα νέα αυστηρότερα όρια. Ο ξείδ ω τικ ο ί^κατα λ ύ τες Η καταλυτική χημεία που απαιτούνταν για την μείωση των εκπομπών το 1975 ήταν σχετικά απλή. Οι καταλυτικές αντιδράσεις ήταν η οξείδωση του μονοξειδίου του άνθρακα σε διοξείδιο του άνθρακα και η οξείδωση των υδρογονανθράκων σε νερό και διοξείδιου του

26 άνθρακα. Οι καταλύτες που χρησιμοποιηθήκαν, περιείχαν Πλατίνα και Παλλάδιο, σε λόγο που πλησιάζει το 5/2. Με μια προσεκτική ματιά, θα ανακαλύψουμε ότι οι απαιτήσεις είναι αρκετά υψηλές και γι αυτό το λόγο χρησιμοποιηθήκαν ακριβά ευγενή μέταλλα αντί για φθηνά μέταλλα. Η τροφοδοσία του καταλύτη δεν είναι απλή. Εκτός από άζωτο, οξυγόνο, νερό, διοξείδιο και μονοξείδιο του άνθρακα και οξείδια του αζώτου τα καυσαέρια περιέχουν και οξείδια του θείου, καθώς επίσης ενώσεις μολύβδου (Pb) και φωσφόρου (Ρ). Επίσης, οι συνθήκες λειτουργάς, δηλ. Η τροφοδοσία και η θερμοκρασία, παρουσιάζουν μεγάλες μεταβολές σε μικρά χρονικά διαστήματα. Ένας από τους στόχους, είναι ο καταλύτης να είναι ενεργός ακόμα και στις χαμηλές θερμοκρασίες, ώστε να μετατρέπει τους ρύπους αμέσως, μόλις η μηχανή ξεκινήσει. Η μη ενεργοποίηση του καταλύτη στις χαμηλές θερμοκρασίες είναι ένα από τα μειονεκτήματα του καταλύτη, όχι μόνο του οξειδωτικού αλλά ακόμα και του τριοδικού. Η θερμοκρασία έναρξης λειτουργίας ενός καταλύτη είναι λίγο μεγαλύτερη από 250 C και για να φτάσει σ αυτήν τη θερμοκρασία χρειάζεται να περάσουν 4-8 λεπτά, ανάλογα με τον καταλύτη. Έχει υπολογιστεί ότι, σ αυτό το χρονικό διάστημα, εκπέμπεται το % των ρύπων που θα εκπέμωει σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του. Σημαντικό ρόλο για την απόκτηση αυτής της θερμοκρασίας παίζει η θέση στην οποία τοποθετείται ο καταλύτης. Σε γενικές γραμμές, τοποθετείται κάτω από το μπροστινό τμήμα του θαλάμου των επιβατών ενώ άλλα αυτοκίνητα τον έχουν σχετικά κοντά στην πολλαπλής εξαγωγής. Η τοποθέτηση του καταλύτη κοντά στην πολλαπλής εξαγωγής έχει το πλεονέκτημα ότι μειώνεται αρκετά ο χρόνος που χρειάζεται για να αναπτύξει τη θερμοκρασία λειτουργίας, λόγο της υψηλής θερμοκρασίας των καυσαερίων. Αυτό όμως έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας λειτούργιας του καταλύτη και αυξάνεται η πιθανότητα υπερθέρμανσής του και καταστροφής του. Στην αντίθετη περίπτωση, που τοποθετηθεί δηλαδή μακρυά από την πολλαπλής εξαγωγής, η θερμοκρασία λειτουργίας θα αργήσει να αναπτυχθεί. Αυτό 8α έχει σαν αποτέλεσμα να πέσει κάτω από τους 250 C κάτω από κάποιες συνθήκες οδή'/ησης, με όλα τα επακόλουθα. Φυσικά γίνονται προσπάθειες, προκειμένου ο καταλύτης να λειτουργεί ικανοποιητικά και σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, για

27 παράδειγμα άνω των 800 C. Ο καταλύτης πρέπει να είναι πολύ ενεργός, γιατί ο χρόνος επαφής των καυσαερίων με την ενεργό επιφάνεια είναι ελάχιστος και κυμαίνεται από ms ανάλογα με τον καταλύτη. Ο καταλύτης δεν είναι μια απλή συσκευή η οποία προστέθηκε στο αυτοκίνητο. Τα αυτοκίνητα έπρεπε καταρχήν να τροποποιηθούν για να συνεργάζονται με τον καταλύτη. Συγκεκριμένα τροποποιήθηκαν οι κινητήρες και το καύσιμο. Οι έδρες από τις βαλβίδες κατασκευάζονται από ανθεκτικότερα μέταλλα, για να αντέχουν σε υψηλότερη θερμοκρασία. Ο μόλυβδος απομακρύνθηκε από την βενζίνη και μειώθηκε η σχέση συμπίεσης για να μπορεί ο κινητήρας να λειτουργεί με βενζίνη 91 οκτανίων. Επίσης ο κινητήρας ρυθμίστηκε να λειτουργεί με φτωχό μίγμα, ώστε να υπάρχει περίσσεια οξυγόνου στα καυσαέρια για να βοηθάει στην οξείδωση των ρύπων. Η τοποθέτηση του καταλύτη με την παράλληλη ρύθμιση του κινητήρα είχαν σαν αποτέλεσμα να μειωθεί λίγο η ισχύς του κινητήρα, η οποία όμως τελικά ξεπεράστηκε με μικρή αύξηση του κυβισμού. Οι χημικές αντιδράσεις οξείδωσεις που πραγματοποιούνται στον οξειδωτικό καταλύτη είναι οι ακόλουθες: 2CO > ΟνΗμ + [ν+(μ/4)] > vcos + (μ/2)η2θ Η απόδοση του οξειδωτικου καταλύτη που κυμαινόταν μεταξύ 50 και 60 % ήταν αρκετή για εκείνη τη χρονική στιγμή. Ακολούθησαν αυστηρότερες νομοθεσίες όσον αφορά τα όρια εκπονπών του 0 0 και ΗΟ. οι οποίες απέφεραν βελτίωση του κεραμικού μονόλιθου, με πιο λεπτά τοιχώματα και περισσότερα κανάλια. Πολλές φορές χρειάστηκε και παροχή πρόσθετου αέρα στον καταλύτη, με επακόλουθο την αύξηση της απόδοσης του μετατροπέα. Καταλύτης διπλής κλίνης (αναγωγικός καταλύτης) Με την είσοδο του 1981 τα όρια εκπομπών έγιναν πιο αυστηρά και προστέθηκαν στις εκπομπές και τα οξείδια του αζώτου. Έτσι προέκυψε η ανάγκη για καταλύτες που θα απομάκρυναν τα ΝΟχ και ικανοποιήσουν αυστηρότερα όρια εκπομπών για CO και HC. Προτάθηκαν πολλές λύσεις. Μία όμως τέθηκε τελικά σε εφαρμογή, αυτή του καταλύτη διπλής κλίνης (Dual Bed Catalyst). Στον οξειδωτικό καταλύτη προστέθηκε και ένας αναγωγικός εν σειρά. Ο αναγωγικός έπρεπε να

28 είναι πρώτος στη σειρά. Σ αντίθετη περίπτωση η απόδοση μετατροπής θα ήταν ιδιαίτερα χαμηλή. Ο κινητήρας λειτουργούσε με πλούσιο μείγμα για να ευνοείται η αναγωγή των οξειδίων του αζώτου, ενώ η οξείδωση γινόταν με τη βοήθεια επιπρόσθετου αέρα. Ένα μεγάλο μειονέκτημα αυτής της λύσης όμως ήταν η μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης καυσίμου. Επίσης το ρουθήνιο, που χρησιμοποιήθηκε για τον αναγωγικό καταλύτη, δεν ήταν σταθερό. Σε πολλούς καταλύτες παρατηρήθηκε μια έντονη οσμή προερχόμενη από το H2S, το οποίο δημιουργούταν από την αναγωγή του θείου που υπήρχε στα καύσιμα και δεν οξειδωνόταν πλήρως στο οξειδωτικό τμήμα του καταλύτη. Επίσης παρατηρήθηκαν και μικρές εκπομπές ΝΗ3 οι οποίες δημιουργούταν στο αναγωγικό τμήμα και οξειδωνόταν μερικώς στο οξειδωτικό τμήμα. Κέλυφος Θάλαμος έρα Οξειδωτικός ^αταλύτης Πρόσθετος αέρας ΣΧΗΜΑ 3.9 Καταλύτης διπλής κλίνης Οι αντιδράσεις αναγωγής είναι οι εξής; NO + 2CO a- Ν2 + 2CO. NO ^ Η, ^ Nj - Η2Ο NO ^ ΟνΗμ Ν, ^ 2 0 0, - 2Η2Ο Τ ριοδικός καταλύτης Με την πάροδο του χρόνου και την θέσπιση νέων αυστηρότερων ορίων, οι βιομηχανίες αυτοκινήτων έκαναν δοκιμές με νέα στοιχεία, όπως γαληδόνιο και ιρίδιο, για να αυξήσουν την απόδοση του καταλύτη. Έπειτα από πολλές δοκιμές και ερευνητικά προγράμματα κατέληξαν

29 στο συμπέρασμα, ότι ο μόνος τρόπος για να αυξήσουν την απόδοση ήταν η ταυτόχρονη αναγωγή των ΝΟχ και η οξείδωση του CO και των HC. Αυτή η μέθοδος απαιτούσε ένα τελείως καινούργιο σύστημα ελέγχου του κινητήρα, που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις λειτουρρργικές ανάγκες του καταλύτη. Στους καταλύτες προστέθηκε το στοιχείο Ρόδιο (Rh), λόγω της ικανότητας που έχει να ανάγει τα ΝΟχ και λόγω της καλής συμπεριφοράς που παρουσιάζει στην οξείδωση του CO. Ο καταλύτης αυτός ονομάστηκε τριοδικός, επειδή ακριβώς είχε την δυνατότητα της ταυτόχρονης μείωσης των τριών ρύπων. ΣΧΗΜΑ 3.10 Εκπομπή [Α] και μετατροπή [Β] = 1 από τον τριοδικό καταλύτη των ρύπων στην περοχή λ Η τοποθέτηση του τριοδικού καταλύτη προϋποθέτει ένα ολόκληρο πακέτο από εξαρτήματα, που αναβαθμίζουν τον χαρακτήρα του αυτοκινήτου. Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει ένα ηλεκτρονικό εγκέφαλο, τον αισθητήρα -λ, το σύστημα ψεκασμού (injection) και τον τριοδικό καταλυτικό μετατροπέα.

30 Η βασικότερη παράμετρος λειτουργίας για τον τριοδικό καταλύτη είνα, η καύση του μίγματος αέρα - καυσίμου να είναι στοιχειομετρίκη (λ=1), δηλαδή αναλογία αέρα - καυσίμου = 14,7/1 κ.β. Ηλεκρονικό σύστημα ελέγχου κινητήρα - Σύστημα ψεκασμού Η καύση μέσα στους κυλίνδρους εξαρτάται από πολλές παράμετρους και γενικά είναι αδύνατο με τα κλασσικά συστήματα τροφοδοσίας - που ρυθμίζονται μία φορά τοχρόνο - να έχουμε καύση του μείγματος σε στοιχειομετρική αναλογία. Το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου κινητήρα ( E.C.U.: Engine Control Unit) είναι υπεύθυνο για την καλύτερη δυνατή καύση μέσα στους κυλίνδρους. Αυτό επιτυγχάνεται με τη βοήθεια ενός μικροϋπολογιστή, ο οποίος δέχεται σήματα από διάφορους αισθητήρες, των εξής παραμέτρων: θερμοκρασία αέρα, θερμοκρασία καυσίμου, συνθήκες που επικρατούν μέσα στον κύλινδρο, τάση της μπαταρίας και τον αισθητήρα -λ. Αφού αξιολογηθούν από τον μικροϋπολογιστή όλα τα στοιχεία, δίδεται η εντολή στο σύστημα ψεκασμού για την ποσότητα και το χρόνο ψεκασμού, προκειμένου η καύση να προσεγγίσει όσο το δυνατόν περισσότερο την τέλεια. Οι πιο σύγχρονοι μικροϋπολογιστές έχουν την δυνατότητα να κάνουν μέχρι και 2 εκατομύρια υπολογισμούς το δευτερόλεπτο. Γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να ρυθμίζουν την ποσότητα του καυσίμου που ψεκάζεται, κατά το σύντομο χρονικό διάστημα που οι βαλβίδες είναι ανοικτές. Όπως αναφέρεται παραπάνω, τελικός αποδέκτης των εντολών του ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου του κινητήρα είναι το σύστημα ψεκασμού, το οποίο είναι υπεύθυνο για την βέλτιστη ανάμιξη αέρακαυσίμου με αποτέλεσμα την καλύτερη καύση. Παρακάτω απεικονίζονται τα διαγράμματα ροής του πιο αποτελεσματικού αλλά και πιο ακριβού ψεκασμού πολλαπλών σημείων (Multi Point Injection) και του πιο οικονομικού ψεκασμού μονού σημείου (Single Point Injection), τα οποία αποτελούν τη βάση των περισσοτέρων συστημάτων ψεκασμού που κυκλοφορούν στη αγορά.

31 ΣΧΗΜΑ 3.12 Ψεκασμός μονού σημείου

32 Αισθητήρας -λ Βασική πηγή πληροφόρησης του ηλεκρονικού συστήματος ελέγχου του κινητήρα για την καύση του μείγματος είναι ο αισθητήρας -λ, ο οποίος πληροφορεί την E.C.U. για το ποσοστό οξυγόνου στα καυσαέρια. Αυτή με τη σειρά της, μέσα από ένα πρόγραμμα, ενημερώνεται αν η καύση ήταν τέλεια. Σε αντίθετη περίπτωση μεταβάλλει την ποσότητα καυσίμου, για να γίνει τέλεια η καύση. Περιγραφή του αισθητήρα -λ Ο αισθητήρας -λ εξωτερικά μοιάζει με σπινθηριστή (μπουζί). Συνήθως τοποθετείται ανάμεσα στην πολλαπλή εξαγωγής και τον καταλύτη. Ο αισθητήρας -λ είναι ένας ηλεκτρολύτης στερεάς κατάστασης, ο οποίος αποτελείται από ένα αεροστεγές κεραμικό σώμα κλειστό στο ένα άκρο του. Το σώμα αυτό είναι κατασκευασμένο από διοξείδιο του Ζιρκονίου (Zr02) και είναι σταθεροποιημένο από οξείδιο του Υτρίου. Στην επιφάνεια του κεραμικού υπάρχουν δύο ηλεκτρόδια από πλατίνα. 1. Ηλεκτοική επαωή 2. Κεαααικός σωλήνας ποοστα: 3. Ενεργός επιφάνεια». Ατσάλινο περίβλημα 5. Καλώδιο σύνδεσης 3. ΐτηριγρατα κεραωκου 7. Μετα.Ιλικο <αλυυαα 3. Κελυορς αισθητήρα ΣΧΗΜΑ 3.13 Αισθητήρας -λ Επειδή η εξωτερική επιφάνεια του αισθητήρα έρχεται σε επαφή με τα θερμά καυσαέρια της πολλαπλής εξαγωγής, για να προστατευτεί η πλατίνα από τη θερμότητα και τις επιμολύνσεις από

33 διάφορες ενώσεις που υπάρχουν στα καυσαέρια, παρεμβάλλεται ένα στρώμα από πορώδες υλικό.τέλος, όλα αυτά περικλείονται από ένα ατσάλινο κέλυςκις το οποίο εξασφαλίζει την απαιτούμενη μηχανική αντοχή. Η λειτουργία του αισθητήρα -λ βασίζεται σε μια ιδιότητα του ζιρκονίου, που εμφανίζεται, όταν αυτό έρθει σε επαφή με ιόντα οξυγόνου. Πιο συγκεκριμένα, το κεραμικό υλικό γίνεται αγώγιμο στα ιόντα του οξυγόνου. Έτσι, εάν η μια πλευρά τοποθετηθεί κατά τετοιό τρόπο, ώστε να είναι σε συνεχή επαφή με τα καυσαέρια και η άλλη με την ατμόσφαιρα, λόγω της διαφοράς συγκέντρωσης οξυγόνου, θα δημιουργηθεί μια τάση. Η τάση αυτή μεταφέρεται στον μικροϋπολογιστή της E.C.U., ο οποίος κατόπιν κάνει την απαραίτητη διόρθωση στη δημιουργία του μείγματος στο θάλαμο καύσης. Το οξυγόνο που υπάρχει στα καυσαέρια εξαρτάται κυρίως από τις συνθήκες καύσης. Ακόμα και σε καύση με περίσσεια αέρα, το οξυγόνο που υπάρχει στα καυσαέρια είναι της τάξης του 0,2-0,3 % κ.ο. ΣΧΗΜΑ 3. :-; Βασική αρχή λειτουργίας αισθητήρα -λ Όπως ο καταλύτης χρειάζεται για να λειτουργήσει θερμοκρασία τουλάχιστον 250^C, έτσι ακι ο αισθητήρας -λ χρειάζεται να φτάσει στους 250 C τουλάχιστον, για να αρχίσει να εκπέμπει σήμα. Για να αναπτύξει ο αισθητήρας -λ αυτή τη θερμοκρασία, χρειάζεται 4 λεπτά. Σ' αυτά τα 4 λεπτά δεν εκπέμπει σήμα στην E.C.U. Το πρόβλημα αυτό ξεπεράστηκε με την χρήση αλεκτρικά θερμαινόμενου αισθητήρα -λ.

34 1 Κέλυφος 2. Προστατευτικός κεραμικός σωλήνας 3. Καλώδιο σύνδεσης Λ. ΠερίΒλημα με αυλοκιύσεις 5. Ενεργός κεραμική επιφάνεια 6. Επαφές θερμαινόμενου στοιχείου 7 Προστατευτικό περίβλημα 8 θερμαντικό στοιχείο 9. Επαφές θερμαντικού στοιχείου ΣΧΗΜΑ 3.15 Θερμαινόμενος αισθητήρας -λ Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει οηλεκτρικά θερμαινόμενος αισθητήρας -λ είναι; Αποτελεσματική λειτουργία στις χαμηλές θερμοκρασίες των καυσαερίων Μικρότερη ευαισθησία στις μεταβολές της θερμοκρασίας των καυσαερίων Μείωση του χρόνου της έναρξης λειτουργίας Βελτιωμένη απόδοση σ όλο το φάσμα των θερμοκρασιών των καυσαερίων Ι ΐ μες του αισθητήρα -λ Γ ια να γίνουν αντιληπτές οι τιμές που μπορεί να έχει ο αισθητήρας -λ πρέπει πρώτα να οριστεί ο λόγος -λ. βάρος αέρα που υπάρχει στο μείγμα βάρος αέρα που απαιτείται για στοιχ/κή καύση του μείγματος Ο απαιτούμενος αέρας γιαα την πλήρη ή στοιχειομετρική καύση αναλογεί σε 1 g καυσίμου είναι 14,7 g αέρα. Βάση της σχέσης αυτής μπορούμε να δώσουμε τρεις παραμέτρους για τις τιμές του αισθητήρα - λ και γενικότερα για την καύση του μείγματος. I. Το βάρος του αέρα, που υπάρχει στο καύσιμο μείγμα, είναι ίσο με το στοιχειομετρικα απαιτούμενο αέρα για την πλήρη καύση, δηλαδή: λ=14,7 /14,7

35 II. To βάρος αέρα, που υπάρχει στο καύσιμο μείγμα, είναι μεγαλύτερο της τιμής 14,7 δηλαδή: λ=16,2/14,7=1,1 και το μείγμα χαρακτηρίζεται φτωχό. III. Το βάρος αέρα, που υπάρχει στο καύσιμο μείγμα, είναι μικρότερο της τιμής 14,7 δηλαδή: λ=13,2/14,7=0,90 και το μείγμα χαρακτηρίζεται πλούσιο. Οι αντίστοιχες τιμές, που έχει ο αισθητήρας για τις τρεις παραπάνω περιπτώσεις, είναι: I. U \= 500 mv II. υλ < 500 mv III. υλ > 500 mv ΣΧΗΜΑ 3.16 Διάγραμμα τάσης - λόγου αέρα/καυσίμου Όπως γίνεται αντιληπτό το διαψοροποιό στοιχείο των υπάρχοντων καταλυτών είναι ο αισθητήρας -λ. Ο αισθητήρας -λ είναι υπεύθυνος για την συνεχή ρύθμιση του μείγματος, ώστε αυτό να βρίσκεται στην ιδανική (στοιχειομετρική) αναλογία. Η λειτουργία του κινητήρα στην ιδανική αναλογία έχει σαν αποτέλεσμα την βέλτιστη απόδοση του καταλύτη, που φθάνει το %. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι ότι, ο αισθητήρας -λ είναι το εξάρτημα του καταλύτη που καταστρέφεται πιο εύκολα και ο χρόνος ζωής του είναι σημαντικά μικρότερος απ αυτόν του καταλύτη. Η διάρκεια λειτουργίας, του αισθητήρα, σύμφωνα με τους κατασκευαστές είναι χλμ. περίπου. Ένα μεγάλο ποσοστό όμως καταστρέφεται αρκετά νωρίτερα απ' αυτό

36 το όριο, με αποτέλεσμα η απόδοση του καταλύτη να πέφτει σε χαμηλά επίπεδα και να ρυπαίνει. Ορισμένες από τις αιτίες που καταστρέφουν τον αισθητήρα -λ, είναι τα διάφορα σκουπίδια που υπάρχουν στα καυσαέρια και ο μόλυβδος που υπάρχει στην βενζίνη. Η κυριότερη όμως αιτία καταστροφής του αισθητήρα είναι η μεγάλη θερμοκρασία. Όταν η θερμοκρσία ξεπερνάει τους 800 C, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο αισθητήρας -λ να τεθεί εκτός λειτουργίας. Τριαδικός καταλυτικός με_τατροπέας Ο ονομάστηκε τριοδικός λόγω της ταυτόχρονης μείωσης των τριών ρύπων, CO - HC - ΝΟχ. Η απόδοση του τριοδικού καταλύτη φτάνει το 90-95% σε περιπτώσεις άριστης λειτουργίας. Αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή καταλύτη από πλευράς καταλυτικής χημείας. Η μεγάλη απόδοση που επιτυγχάνεται οφείλεται στο ότι, όταν ο κινητήρας λειτουργεί με στοιχειομετρικό μείγμα, το οξυγόνο που υπάρχει στα καυσαέρια, είτε ελεύθερο, είτε δεσμευμένο από ενώσεις, π.χ. ΝΟχ, είναι το απαιτούμενο οξυγόνο για την οξείδωση του CO και των HC. Ταυτόχρονα γίνεται αναγωγή των ΝΟχ σε μοριακό Ν2. Βασίκο ρόλο, για να γίνει αυτή η μετατροπή, παίζει το Ρόδιο, το οποίο έχει καλή συμπεριφορά στην αναγωγή των ΝΟχ και βοηθάει, μετατοπίζοντας τη χημική ισορροπία προς την οξείδωση του CO.Oi χημικές αντιδράσεις οι οποίες πραγματοποιούντο στον τριαδικό καταλυτικό μετατροπέα δεν έχουν πλήρως καθοριστεί. Η ταυτόχρονη μετατροπή των τριών ρύπων, αλλά και η παρουσία του Ροδίου, σε συνδυασμό με τις συνθήκες που επικρατούν στον καταλύτη (μέση θερμοκρασία λειτουργίας >500 C) έχουν σαν αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται, ένας μεγάλος αριθμός αντιδράσεων. Αυτές είναι: ΟνΗμ X [ν^(μ/4)] ^ vcoj + (μ/2)η2θ ^ Η2 + 0: Η2Ο Ν ^ Ν, , ΟνΗμ + [2ν+(μ/4)]ΝΟ ^ [ν+(μ/4)]ν, + (μ/2)η-0 - νοο, 2Η, + 2 Ν Ν, ^ 2Η2Ο

37 CO + H2O - ΟνΗμ+2νΗ2θ - C02 + H2 CO + [2ν+(μ/2)]Η2 Εκτός όμως από τις παραπάνω αντιδράσεις και ανάλογα τις συνθήκες που επικρατούν στον καταλύτη, έχουν εντοπισθεί περιστασιακά και σε επίπεδο ιχνών, ορισμένες πολύ επικίνδυνες ενώσεις, όπως HCN και SO3 Δημήτριο και η επίδραση του Εκτός όμως από τα ευγενή μέταλλα, ο τριαδικός καταλύτης περιέχει και διάφορα άλλα μέταλλα η παρουσία των οποίων έχει διαφορετικό σκοπό. Πιο σημαντικό απ αυτά είναι το οξείδιο του Δημητρίου (Cerium Oxide), το οποίο προστίθεται σε ποσοστό 2-30% κ.β. στην αλουμίνα. Η "λειτουργία" του Δημητρίου συνίσταται στη δέσμευση του οξυγόνου, όταν αυτό υπάρχει σε φτωχό μείγμα καύσιης και στη διάθεσή του στην οξείδωση του CO και των HC, όταν η καύση γίνεται με πλούσιο μείγμα. Το Δημήτριο σταθεροποιεί επίσης θερμικά τα ευγενή μέταλλα και εμποδίζει την περίπτυξή τους σε μεγάλες θερμοκρασίες. Τέλος, μετατοπίζει την χημική ισορροπία της αντίδρασης προς την πλευρά της οξείδωσης του CO. Ανάλογα με το λόγο CO/O2 και συγκεκριμένα όταν αυτός αυξάνει, παρατηρούμε μία μείωση της ενέργειας ενεργοποίησης της οξείδωσης του CO. Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη απ"οδοση σε χαμηλές θερμοκρασίες. Η θετική επίδραση του Δημητρίου γίνεται πιο εμφανής, όταν επικρατούν αναγωγικές συνθήκες, δηλαδή έλλειψη οξυγόνου απ τα καυσαέρια. Το παρακάτω διάγραμμα δείχνει την θερμοκρασία, στην οποία παράγονται 1000 PPM CO2 σε συνάρτηση με την περιεκτικότητατου Ce στον καταλύτη. Η θερμοκρασία παραγωγής 1000 ΡΡΜ CO2 χρησιμοποιείται σαν σημείο αναφοράς, σύμφωνα με το οποίο ο καταλύτης αρχίζει να λειτουργεί. Η θερμοκρασία αυτή πρέπει να είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερη. Όλες οι ευεργετικές επιδράσεις του Ce σταθεροποιούνται, όταν η περιεκτικότητα του ξεπεράσει το 15 ό κ.β. Ο καταλύτης που περιέχει 15 % κ.β. σε Ce, συμπεριφέρεται παρόμοια με έναν καταλύτη που

38 αποτελείται από Ροδιο σε 100 % υπόστρωμα από Δημήτριο. Φαίνεται ότι το ποσοστό του 15 % είναι η ιδανική ποσότητα, που εξασφαλίζει τη βέλτιστη συνύπαρξη Ce - Rh. ΣΧΗΜΑ 3.17 Η επίδραση του Δημητρίου στην θερμοκρασία έναρξης του καταλύτη Λε ιτου ρ YLa_Tp.La5iKJiu_jc αταλίστίΐίο ύ_μ ε_τ ατρο τιέ α Στο σύνολό τους οι τριοδικοί καταλύτες αρχίζουν να λειτουργούν, όταν αναπτύξουν θερμοκρασίες μεταξύ 250 C και 700 C. Γ ια να αποκτήσουν αυτή τη θερμοκρασία (250 C), χρειάζεται να περάσουν 4-8 λεπτά, ανάλογα με την θέση που έχουν τοποθετηθεί. Αυτό είναι ένα από τα μειονεκτήματα των τριαδικών καταλυτών που καταβάλλεται προσράθεια να ξεπεραστεί με τον ηλεκτρικά θερμαινόμενο καταλύτη. Η μεγίστη απόδοση επιτυγχάνεται σε θερμοκρασία C. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας των καταλυτών παρουσιάστηκαν διάφορα προβλήματα. Τα κυριότερα από αυτά είναι οι εκπομπές Αμμωνίας και Υδρόθειου. Αμμωνία (ΝΗ3). Τα καυσαέρια του κινητήρα αποτελούνται ως επί το πλείστον από Ν2 και ΝΟχ. Με την εισαγωγή του καταλύτη διπλής κλίνης και πιο πολύ με την εισαγωγή του τριαδικού καταλύτη. ένα μέρος του αζώτου αναγόταν σε μεγαλύτερο βαθμό, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό αμμωνίας. Η σχηματιζόμενη αμμωνία οξειδώνεται και πάλι σε Ν2 Όταν όμως οι συνθήκες στον καταλύτη είναι αναγωγικές, οξειδώνεται μερικώς και ένα μικρό μέρος ΝΗ3 εξέρχεται από την εξάτμιση στο περιβάλλον. Παρόλο που η ποσότητα που εκπέμπεται στο

39 περιβάλλον είναι ελάχιστη, έχει προβληματίσει τους ερευνήτες, οι οποίοι εργάζονται για να εξαλείψουν τις εκπομπές αυτής. Ωστόσο μέχρι και αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να έχει βρεθεί κάποια λύση. Υδρόθειο (H2S). Το θείο, που περιέχεται στα καύσιμα, έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα στους καταλυτικούς μετατροπείς. Αρχικά, στους οξειδωτικούς καταλύτες το SO2, που σχηματιζόταν κατά την καύση, μετατρεπόταν σε H2SO4. Ο σχηματισμός H2SO4 δημιούργησε μια ανησυχία μήπως προέκυπτε νέο πρόβλημα με εκπομπές H2SO4 Μετά από μελέτες που έγιναν, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το H2SO4 δεν ήταν αρκετό σε ποσότητα, ώστε να δημιουργήσει περιβαλλοντικό πρόβλημα. Στους καταλύτες διπλής κλίνης, το πρόβλημα με το Θείο άλλαξε μορφή και εμφανίζεται τώρα ως Υδρόθειο που σχηματίζεται στο αναγωγικό τμήμα και οξειδώνεται μερικώς στο οξειδωτικό τμήμα. Στο H2S Οφείλεται η δυσοσμία που παρατηρήθηκε σε διάφορα καταλυτικά αυτοκίνητα. Το πρόβλημα συνεχίστηκε και στου τριαδικούς καταλύτες, αλλά σε μικρότερη έκταση, γιατί η αναγωγή και η οξείδωση γίνοταν ταυτόχρονα. Σχηματισμός H2S παρατηρείται, όταν στον καταλύτη επικρατούν αναγωγικές συνθήκες. Το φαινόμενο αυτό όμως δεν εμφανίζεται μετά τη λειτουργία του καταλύτη για μερικά χιλιόμετρα. Πολλές φορές όμως, ξαναεμφανίζεται σε καταλύτες, στους οποίους η περιεκτικότητα σε Ce ξεπερνάει το 15% κ.β. Οι καταλύτες με μεγάλη περιεκτικότητα σε Ce έχουν την ιδότητα να δεσμεύουν το Θείο κάτω από οξειδωτικές συνθήκες. Τότε το Θείο μπορεί να αναχθεί σε H2S, όταν επικρατούν αναγωγικές συνθήκες. Ο μη σχηματισμός H2S επιτυγχάνεται με την αποφυγή λειτουργίας του κινητήρα με πλούσιο μείγμα. Αλλά οι μηχανικοί που ρυθμίζουν τους κινητήρες, επιθυμούν να λειτουργεί ο κινητήρας σε κάποιες περιπτώσεις με πλούσιο μείγμα π.χ. κρύο ξεκίνημα. Μια άλλη λύση είναι η απομάκρυνση του Θείου από την βενζίνη, αλλά κάτι τέτοιο θα ανέβαζε πολύ το κόστος της βενζίνης. Η λύση που εφαρμόστηκε, είναι η προσθήκη Νικελίου (Νί) στον καταλύτη, που μπορεί να απομακρύνει το H2S.

ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής

ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Ο καταλύτης είναι ουσία που σε ελάχιστη ποσότητα, επηρεάζει την ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου

Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 1. το σύστημα ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ.

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ. Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απάντ. σε σημειώσεις από τα ΜΕΚ ΙΙ ή την φυσική Να δώστε τους ορισμούς των πιο κάτω μεταβολών

Διαβάστε περισσότερα

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 )

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) ( σελ. 10 11 ΜΕΚ ΙΙ ) από φυσική Μια μεταβολή ονομάζεται : Ισόθερμη, εάν κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ Ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; σελ. 137 ( μονάδες 6 ΤΕΕ 2003 ) ( μονάδες 13 ΕΠΑΛ 2010 ) 1. το σύστημα ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137

1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04 το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ το σύστημα ανακυκλοφορίας των καυσαερίων (EGR) για τη μείωση των εκπομπών οξειδίων του αζώτου (ΝΟΧ) το σύστημα θετικού εξαερισμού του στροφαλοθαλάμου (PVC)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία και Ηλεκτρολογία/Ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

1. Από ποια μέρη αποτελείται η περιστροφική αντλία πετρελαίου ; Πώς διανέμεται το καύσιμο στους διάφορους κυλίνδρους ;

1. Από ποια μέρη αποτελείται η περιστροφική αντλία πετρελαίου ; Πώς διανέμεται το καύσιμο στους διάφορους κυλίνδρους ; Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 6 ου κεφαλαίου 1. Από ποια μέρη αποτελείται η περιστροφική αντλία πετρελαίου ; 197 1. τον κινητήριο άξονα ( περιστρέφεται με τις μισές στροφές του στροφάλου για 4-χρονο κινητήρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΒΛΑΒΩΝ ΣΕ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΕΚΑΣΜΟΥ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΒΛΑΒΩΝ ΣΕ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΕΚΑΣΜΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΒΛΑΒΩΝ ΣΕ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΕΚΑΣΜΟΥ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ:ΔΡΙΜΙΣΚΙΑΝΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΑΜ:5206 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΚΟΥΔΟΥΜΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μ.Ε.Κ. I ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ. Κινητήρες εσωτερικής καύσης. Τα αυτοκίνητα εφοδιάζονται με κινητήρες εσωτερικής καύσης δηλαδή κινητήρες στους οποίους η καύση και η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία και Ηλεκτρολογία/Ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρώτο αυτοκίνητο Diesel Blend κυκλοφόρησε

Το πρώτο αυτοκίνητο Diesel Blend κυκλοφόρησε Το πρώτο αυτοκίνητο Diesel Blend κυκλοφόρησε Υγραέριο & Φυσικό Αέριο Το πρώτο πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο με ανάμειξη καυσίμου πετρελαίου - υγραερίου κυκλοφόρησε στους δρόμους της συμπρωτεύουσας. Το "Σ"

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ»

«ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ» «ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ» ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΤΣΙΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ-ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΥΠΟΙ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Πρωτογενείς και δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ Μάθημα: Τεχνολογία και Ηλεκτρολογία/Ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 9

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 9 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΟΛΟΦΟΡΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 9 Δίχρονοι Πετρελαιοκινητήρες ΑΣΚΗΣΗ 9: ΔΙΧΡΟΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: «ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ» ΕΠΑΛ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: «ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ» ΕΠΑΛ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: «ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ» ΕΠΑΛ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Αέριο, το καύσιμο κίνησης της νέας εποχής Μετατροπή βενζινοκίνητων οχημάτων για κίνηση με Φυσικό Αέριο (Bi-Fuel)

Φυσικό Αέριο, το καύσιμο κίνησης της νέας εποχής Μετατροπή βενζινοκίνητων οχημάτων για κίνηση με Φυσικό Αέριο (Bi-Fuel) 1 Φυσικό Αέριο, το καύσιμο κίνησης της νέας εποχής Μετατροπή βενζινοκίνητων οχημάτων για κίνηση με Φυσικό Αέριο (Bi-Fuel) 2 Φυσικό Αέριο ιστορική ανάδρομη Η κίνηση με αέρια καύσιμα για αυτοκίνητα δεν αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αντιρρύπανσης Πετρελαιοκινητήρων

Συστήματα Αντιρρύπανσης Πετρελαιοκινητήρων Συστήματα Αντιρρύπανσης Πετρελαιοκινητήρων 1 Επιπτώσεις στην υγεία από τη ρύπανση πετρελαίου; Σοβαρότατες είναι οι επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου από τις εκπομπές ρύπων πετρελαίου Επιπτώσεις στην υγεία

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες βενζίνης από το μέλλον με 14:1 σχέση συμπίεσης Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 08 Μάρτιος :34

Κινητήρες βενζίνης από το μέλλον με 14:1 σχέση συμπίεσης Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 08 Μάρτιος :34 Μια νέα γενιά βενζινοκινητήρων με σχέση συμπίεσης 12:1, 13:1 και 14:1 είναι ήδη στην παραγωγή από την Mazda. Kαι όμως, κάτι που φαίνεται ακατόρθωτο, μια σχέση συμπίεσης 14:1 σε βενζινοκινητήρα, κατάφεραν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Σπουδαστής: Μαρίνος Ανδρέου Επιβλέπων Καθηγητής:Ματζινος Παναγιωτης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 Το υγραέριο LPG

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένη τεχνική πληροφόρηση για επαγγελματίες μηχανικούς και ηλεκτρολόγους αυτοκινήτων

Εξειδικευμένη τεχνική πληροφόρηση για επαγγελματίες μηχανικούς και ηλεκτρολόγους αυτοκινήτων Αισθητήρες Οξυγόνου και οι κωδικοί «παραπληροφόρησης». To Ινστιτούτο ΙΔΕΕΑ σας ενημερώνει: Εσείς μας δίνετε το πρόβλημα και εμείς σας δίνουμε την λύση! Εξειδικευμένη τεχνική πληροφόρηση για επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία και Ηλεκτρολογία/Ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

H MAN έδωσε την πρώτη δημόσια παρουσίαση της νέας μηχανής της ναυαρχίδας των φορτηγών της στην πρόσφατη έκθεση IAA Hanover CV.

H MAN έδωσε την πρώτη δημόσια παρουσίαση της νέας μηχανής της ναυαρχίδας των φορτηγών της στην πρόσφατη έκθεση IAA Hanover CV. Ο κινητήρας με την κωδική ονομασία D3876 θα προσφέρει ιπποδύναμη 520 hp (390 kw), 560 hp (420 kw) και 640 hp (470 kw), ενώ η μέγιστη ροπή που θα παράγεται μεταξύ 930 και 1350 rpm, λέγεται ότι θα καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

Για να ικανοποιηθούν οι σημερινές απαιτήσεις αναπτύχθηκε ένα

Για να ικανοποιηθούν οι σημερινές απαιτήσεις αναπτύχθηκε ένα Συστήματα Ψεκασμού Για να ικανοποιηθούν οι σημερινές απαιτήσεις αναπτύχθηκε ένα σύστημα συνεχούς ψεκασμού βενζίνης, στο οποίο η ποσότητα της βενζίνης που ψεκάζεται βρίσκεται σε άμεση σχέση με την ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΚΑΤΑΑΥΤΩΝ

ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΚΑΤΑΑΥΤΩΝ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΑΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΚΑΤΑΑΥΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ; ΚΑΛΦΑΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Α.Μ.3261 ΜΑΝΩΛΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις. α) Ειδικός όγκος (ν) είναι το πηλίκο του όγκου που καταλαμβάνει μια ποσότητα αερίου δια της μάζας του. Σελ. 9

Απαντήσεις. α) Ειδικός όγκος (ν) είναι το πηλίκο του όγκου που καταλαμβάνει μια ποσότητα αερίου δια της μάζας του. Σελ. 9 Απαντήσεις στα Θέματα των πανελληνίων 2013 στο μάθημα ΜΕΚ ΙΙ Θέμα Α Α1 α) Ειδικός όγκος (ν) είναι το πηλίκο του όγκου που καταλαμβάνει μια ποσότητα αερίου δια της μάζας του. Σελ. 9 Σωστό β) Για να περιοριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων 21-1. Από τι εξαρτάται η συμπεριφορά των αερίων; Η συμπεριφορά των αερίων είναι περισσότερο απλή και ομοιόμορφη από τη συμπεριφορά των υγρών και των στερεών. Σε αντίθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων.

Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων. ΣΕΛΙ Α 1 ΑΠΟ 6 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων. 2. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ Εκάστοτε Υπεύθυνος (Τεχνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ~ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ~ ΠΕΡΙΛΗΨΗ H παρούσα Διδακτορική Διατριβή περιλαμβάνει συστηματική μελέτη για την ανάπτυξη τριοδικού καταλυτικού μετατροπέα (TWC) που να επιδεικνύει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία και Ηλεκτρολογία/Ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ MEAT&DORIA ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ. Ancom ΕΠΕ: τ. 2310533540, f. 2310546342, info@ancomnet.gr

ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ MEAT&DORIA ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ. Ancom ΕΠΕ: τ. 2310533540, f. 2310546342, info@ancomnet.gr ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ MEAT&DORIA ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ancom ΕΠΕ: τ. 2310533540, f. 2310546342, info@ancomnet.gr MEAT&DORIA Περιγραφή Φωτογραφία Γενικό καθαριστικό 500ml Μ 1 Για µετρητές µάζας αέρος, βαλβίδες,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ισόθερμη, εάν κατά τη διάρκειά της η θερμοκρασία του αερίου παραμένει σταθερή

Ισόθερμη, εάν κατά τη διάρκειά της η θερμοκρασία του αερίου παραμένει σταθερή Με βάση το δίχρονο βενζινοκινητήρα που απεικονίζεται στο παρακάτω σχήμα, να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς 1,2,3,4,5 από τη στήλη Α και δίπλα ένα από τα γράμματα α, β, γ, δ, ε, στ της στήλης Β,

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 10: Αντιδράσεις Καύσης. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 10: Αντιδράσεις Καύσης. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 10: Αντιδράσεις Καύσης Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΑΝΤΑΚΗΣ 1 ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΟΥ Του Παναγιώτη Φαντάκη. ΓΕΝΙΚΑ Οι καυστήρες αερίων καυσίμων διακρίνονται σε ατμοσφαιρικούς καυστήρες, σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο)

Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο) Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο) Ενότητα 3 : Γεωργικός Ελκυστήρας Σύστημα Ψύξεως Δρ. Δημήτριος Κατέρης Εργαστήριο 3 ο ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΞΗΣ Σύστημα ψύξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΟΛΟΦΟΡΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 Κυλινδροκεφαλή Βενζινοκινητήρων ΑΣΚΗΣΗ 2: ΚΥΛΙΝΔΡΟΚΕΦΑΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8

1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8 Είναι θερμικές μηχανές που μετατρέπουν την χημική ενέργεια του καυσίμου σε θερμική και μέρος αυτής για την παραγωγή μηχανικού έργου,

Διαβάστε περισσότερα

Υδροχημεία. Ενότητα 10: Οξείδωση - Αναγωγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Υδροχημεία. Ενότητα 10: Οξείδωση - Αναγωγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Υδροχημεία Ενότητα 10: Οξείδωση - Αναγωγή Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Κατανόηση των οξειδοαναγωγικών φαινομένων, δυναμικό οξειδοαναγωγής Κατανόηση της διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007

Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007 Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007 Καθορισμός μεθόδων μέτρησης και επιτρεπομένων ορίων του μονοξειδίου του άνθρακα (CO) και των υδρογονανθράκων (HC) στα καυσαέρια των βενζινοκίνητων και υγραεριοκίνητων

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

2. Ρυθμιστές Πίεσης Καυσίμου (Fuel Pressure Regulator) Ειδικά εξελιγμένος ρυθμιστής για Turbo & Ατμοσφαιρικούς κινητήρες.

2. Ρυθμιστές Πίεσης Καυσίμου (Fuel Pressure Regulator) Ειδικά εξελιγμένος ρυθμιστής για Turbo & Ατμοσφαιρικούς κινητήρες. 1. Δοχεία Παροχής Καυσίμου (Fuel Surge Tanks) Τα κορυφαία Δοχεία καυσίμου της Nuke Performance, συνδυάζουν την εξαιρετική ποιότητα και την αξιοπιστία, με τη σωστή σχεδίαση & εμφάνιση. Πίσω από την κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα Ημερομηνία Ώρα εξέτασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Του Παναγιώτη Φαντάκη. Η καλύτερη εποχή για τη συντήρηση του λέβητα και του καυστήρα της κεντρικής θέρμανσης, είναι αμέσως μετά την παύση της λειτουργίας τους στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς.

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος ρβ ς (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ Κατηγορίες ρύπων: χημικές ουσίες μορφές ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση Μειώστε τα έξοδα θέρμανσης Με καθαρή συνείδηση Βιομηχανική Λύση Λέβητες Βιομάζας REFO-AMECO ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΝ 303-5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο λέβητας REFO είναι κατασκευασμένος από πιστοποιημένο χάλυβα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Τεχνικά χαρακτηριστικά Diesel EGR 3-1 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Επαγγελματική χρήση Diesel EGR 3 Καθαρίζει το Σύστηµα Εισαγωγής Αέρα, τις Βαλβίδες Εισαγωγής, τον Αισθητήρα Ροής Αέρα, το EGR (σύστηµα επανακυκλοφορίας απαγόµενων καυσαερίων) και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Πληροφορίες & Συχνές Ερωτήσεις. Σχετικά με τα ειδικά εξελιγμένα ενεργά Συστατικά για το υγραέριο (LPG) micrologic PREMIUM 163 και 164

Γενικές Πληροφορίες & Συχνές Ερωτήσεις. Σχετικά με τα ειδικά εξελιγμένα ενεργά Συστατικά για το υγραέριο (LPG) micrologic PREMIUM 163 και 164 Γενικές Πληροφορίες & Συχνές Ερωτήσεις Σχετικά με τα ειδικά εξελιγμένα ενεργά Συστατικά για το υγραέριο (LPG) micrologic PREMIUM 163 και 164 Η ιστορία Το έτος 2006 ξεκίνησε η συνεργασία της Adam Opel GmbH,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιόπιστοι λέβητες με μέγιστη ενεργειακή απόδοση B O I L E R S

Αξιόπιστοι λέβητες με μέγιστη ενεργειακή απόδοση B O I L E R S Αξιόπιστοι λέβητες με μέγιστη ενεργειακή απόδοση B O I L E R S Προσφέρουμε οικονομικές και βιώσιμες λύσεις Δεδομένου ότι η αγορά ακολουθεί την πορεία της περιβαλλοντικής προστασίας και τα ενεργειακά κόστη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα Ημερομηνία Ώρα εξέτασης

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης 1 Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης Οι βαλβίδες και οι έδρες των βαλβίδων μερικών κινητήρων είναι περισσότερο επιρρεπείς στη φθορά όταν ένα όχημα οδηγείτε με υγραέριο LPG ή φυσικό αέριο CNG. Αυτό δεν ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στις ερωτήσεις του 3 ου κεφαλαίου

Απαντήσεις στις ερωτήσεις του 3 ου κεφαλαίου Απαντήσεις στις ερωτήσεις του 3 ου κεφαλαίου 1 η. Πώς διακρίνονται τα συστήματα ψεκασμού ανάλογα με την κατασκευή και τον τρόπο λειτουργίας τους ; διακρίνονται σε : * μηχανικά ( μηχανοϋδραυλικά ) * συνδυασμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. 1 ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. Οι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου για ζεστό νερό χρήσης, ήταν η αρχική αιτία της επινόησης των εναλλακτών θερμότητας. Στους εναλλάκτες ένα θερμαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Θέρμανση Μη θερμαινόμενα Ελαφρώς θερμαινόμενα Πλήρως θερμαινόμενα θερμοκήπια Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

{access view=guest} Αν είστε συνδρομητής παρακαλούμε συνδεθείτε με το όνομα χρήστη και τον κωδικό σας για να διαβάστε όλο το άρθρο.

{access view=guest} Αν είστε συνδρομητής παρακαλούμε συνδεθείτε με το όνομα χρήστη και τον κωδικό σας για να διαβάστε όλο το άρθρο. Τι σημαίνει όμως αυτό για το συνεργείο; Ποιες νέες τεχνολογίες καλείται να αντιμετωπίσει ο επισκευαστής; Tι έρχεται μετά το EURO 6; Tι του επιφυλάσσει το μέλλον; Τα Πρότυπα Εκπομπών (Emission standards)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολογία Αυτοκινήτων Κλάδος: Μηχανολογία Ειδικότητα: Μηχανική Αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ & ΘΟΡΥΒΟΥ Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Δρ. Αναστάσιος Αδαμόπουλος Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Η αστική ρύπανση οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού ενός Συλλέκτη EasySolar

Παρακάτω είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού ενός Συλλέκτη EasySolar Ηλιακός Συλλέκτης EasySolar. ΓΕΝΙΚΑ: Ο συλλέκτης EasySolar ή ηλιακός θερμοσίφωνας είναι μια συσκευή που απορροφά τη θερμική ενέργεια του ήλιου και το μετατρέπει σε αξιοποιήσιμη θερμότητα. Η θερμότητα συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04 Είναι θερμικές μηχανές που μετατρέπουν την χημική ενέργεια του καυσίμου σε θερμική και μέρος αυτής για την παραγωγή μηχανικού έργου, προκαλώντας την περιστροφή του στροφαλοφόρου άξονα. α) ανάλογα με το

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα