ΕυσταθίουΔιονύσιος. Αποδοτικήδιάδοση δεδομένωνσεδυναμικά ασύρματαδίκτυααισθητήρων. ΜεταπτυχιακόΔίπλωμαΕιδίκευσης: ΕπιστήμηκαιΤεχνολογίαΥπολογιστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕυσταθίουΔιονύσιος. Αποδοτικήδιάδοση δεδομένωνσεδυναμικά ασύρματαδίκτυααισθητήρων. ΜεταπτυχιακόΔίπλωμαΕιδίκευσης: ΕπιστήμηκαιΤεχνολογίαΥπολογιστών"

Transcript

1 COMPUTERENGINEERING &INFORMATICSDEPARTMENT Αποδοτικήδιάδοση δεδομένωνσεδυναμικά ασύρματαδίκτυααισθητήρων ΜεταπτυχιακόΔίπλωμαΕιδίκευσης: ΕπιστήμηκαιΤεχνολογίαΥπολογιστών ΤμήμαΜηχανικώνΗ/Υ&Πληροφορικής ΠανεπιστήμιοΠατρών ΕυσταθίουΔιονύσιος ΑΜ:651 ΣύμβουλοςΚαθηγητής: ΣωτήρηςΝικολετσέας ΕπίκουροςΚαθηγητής Ιούλιος2011

2

3 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Μεταπτυχιακή Εργασία Αποδοτική ιάδοση εδοµένων σε υναµικά Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων Μεταπτυχιακό ίπλωµα Ειδίκευσης : Επιστήµη και Τεχνολογία Υπολογιστών ιονύσιος Ευσταθίου ΑΜ:651 Σύµβουλος Καθηγητής: Σωτήρης Νικολετσέας, Επίκουρος Καθηγητής Εξεταστική επιτροπή : Εµµανουήλ Βαρβαρίγος, Καθηγητής Κωνσταντίνος Μπερµπερίδης, Καθηγητής Σωτήρης Νικολετσέας, Επίκουρος Καθηγητής Ιούλιος 2011

4

5 i Πρόλογος Η παρούσα εργασία ασχολείται µε κινητά Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων και προτείνεται ένα αποδοτικό πρωτόκολλο διάδοσης για κινητά ίκτυα Αισθητή- ϱων µε σταθερό σταθµό Κόµβο-Πηγή. Επίσης, υλοποιούνται σε πραγµατικό πειραµατικό δίκτυο ασύρµατων αισθητήρων και µελετάται πειραµατικά η α- πόδοση πρωτοκόλλων εξισορρόπησης ενέργειας. Τα Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων αποτελούνται από µεγάλο αριθµό αυτόνοµων συσκευών µε περιορισµένες δυνατότητες επικοινωνίας, αποθήκευσης, επεξεργασίας και ενέργειας, που τοποθετούνται σε µια συγκεκριµένη περιοχή ενδιαφέροντος στην οποία δεν υπάρχει καµία εκ των προτέρων εγκατεστηµένη δικτυακή υποδοµή και γνώση της τοπολογίας. Οι κόµβοι επικοινωνούν και συνεργάζονται µεταξύ τους και ακροάζονται το περιβάλλον µε τη χρήση αισθητήρων µε στόχο να ϕέρουν σε πέρας εφαρµογές όπως είναι, ο έλεγχος κυκλοφορίας, η συλλογή µετεωρολογικών δεδοµένων, η παρακολούθηση του περιβάλλοντος καθώς και εφαρµογές ασφαλείας. Η δροµολόγηση δεδοµένων στα ασύρµατα δίκτυα αισθητήρων γίνεται ως εξής, οι αισθητήρες-κόµβοι συλλέγουν δεδοµένα από το περιβάλλον που α- κροάζονται και τα προωθούν σε γειτονικούς κόµβους µε στόχο να ϕτάσουν κάποια στιγµή (multi-hop routing) σε ένα κόµβο-πηγή (sink) ο οποίος έχει απεριόριστο αποθηκευτικό χώρο και ενέργεια. Για την αύξηση της διάρκειας Ϲωής ενός ασύρµατου δικτύου αισθητήρων έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές όπως είναι οι τεχνικές εξισορρόπησης ενέργειας. Στόχος στο πρόβληµα της εξισορρόπησης κατανάλωσης ενέργειας σε ένα ασύρµατο δίκτυο αισθητήρων είναι να επιτύχουµε ίση κατανάλωση ενέργειας ανά κόµβο του δικτύου ώστε να µεγιστοποιήσουµε τη διάρκεια Ϲωής του δικτύου αποφεύγοντας την πρόωρη αποσύνδεση του δικτύου. Τα προτεινόµενα πρωτόκολλα για κινητά δίκτυα αισθητήρων αξιολογήθηκαν πειραµατικά µέσω διεξοδικής προσοµοίωσης, χρησιµοποιώντας ποικίλες τιµές για ϐασικές παραµέτρους του δικτύου και συγκρίθηκαν µε υπάρχουσες ευρέως αποδεκτές µεθόδους. Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι τόσο ο χρόνος παράδοσης των µηνυµάτων, όσο και η ενέργεια που απαιτείται διατηρούνται σε χαµηλά επίπεδα, ϐελτιώνοντας σηµαντικά την προηγούµενη σχετική έρευνα. Οσον αφορά τα πρωτόκολλα εξισορρόπησης ενέργειας, υλοποιήθηκαν σε πραγµατικό πειραµατικό δίκτυο και αξιολογήθηκαν πειραµατικά µέσω πραγ- µατικών πειραµάτων. Τα πειραµατικά αποτελέσµατα επιβεβαιώνουν τα ϑεω- ϱητικά αποτελέσµατα των µελετώµενων πρωτοκόλλων. Καλή Ανάγνωση

6 ii Ευχαριστίες Πάνω απ όλα, είµαι ευγνώµων στην οικογένεια µου για την υποµονή και τη στήριξη όλα αυτά τα χρόνια. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Σωτήρη Νικολετσέα, Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Πατρών, για την επίβλεψη της παρούσας εργασίας, την καθοδήγηση και την εµπιστοσύνη που επέδειξε στο πρόσωπό µου. Επίσης, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω τους συναδέλφους Κωνσταντίνο Μάριο Αγγελόπουλο, Ανδρέα Κουτσόπουλο, ήµητρα Πατρούµπα και Χριστόφορο Ραπτόπουλο για την πολύ σηµαντική ϐοήθεια τους. Τέλος, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω το Κοινωφελές Ιδρυµα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης για την οικονοµική στήριξη κατά το δεύτερο έτος εκπόνησης των µεταπτυχιακών µου σπουδών. Νιώθω ευγνώµων τόσο για την οικονοµική συνεισφορά χωρίς την οποία η οµαλή ολοκλήρωση των σπουδών µου δε ϑα ήταν δυνατή, όσο και για τον τιµητικό τίτλο που µου δόθηκε ως υπότροφος του Ιδρύµατος.

7 iii Preface In this thesis we study Sensor Networks that are highly dynamic and mobile, and we propose a new efficient routing protocol for mobile Sensor Networks with a static base-station/sink. Moreover, we implement energy balancing data propagation protocols in a wireless sensor network test-bed and we investigate their performance. Wireless Sensor Networks consist of a large number of small, autonomous devices, that have limited communication, storage, computational and energy resources, that are deployed in a specific area of interest where there is no prior established network infrastructure and knowledge of topology. The nodes communicate and cooperate with each other and sense the environment by using sensors to carry out applications such as control traffic, weather monitoring, environmental monitoring and security applications. The routing of data in wireless sensor network is done as follows, the sensor-nodes sense the environment, collect data and relay the data to adjacent nodes in order to reach in a multi-hop way to a base station (sink) which has unlimited storage and energy resources. There have been developed various techniques to increase the lifetime of a wireless sensor network such as energy balancing propagation techniques. The goal of the energy balancing propagation schemes is to achieve equal energy consumption per node in order to maximize the lifetime of the network by avoiding early disconnection of the network. An extensive performance comparison of the protocols for mobile sensor networks proposed in this study to relevant methods from the state of the art demonstrates significant improvements i.e. latency is reduced by even four times while keeping energy dissipation and delivery success at very satisfactory levels. Regarding the energy balancing protocols, we have implemented them in a real experimental testbed and evaluated them experimentally via real experiments. The experimental results confirm the theoretical results of the studied protocols.

8 iv

9 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή στα Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων Γενικά ιεισδυτικός και πανταχού παρόν υπολογισµός Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων Εφαρµογές των ικτύων Αισθητήρων Σχεδιασµός ενός δικτύου αισθητήρων Ανοχή σε σφάλµατα Κλιµακωσιµότητα Περιορισµοί του υλικού Περιβάλλον Κατανάλωση ενέργειας Κόστος παραγωγής Κινητικότητα στα ίκτυα Αισθητήρων Προσέγγιση Κινητών Συλλεκτών δεδοµένων Προσέγγιση Κινητού Αναµεταδότη Προσέγγιση Κινητού Αισθητήρα Προσαρµοστική, Κατευθυντική ιάδοση εδοµένων Εισαγωγή Μοντέλο Υπολογισµός του Κατευθυντικού Επιπέδου Κινητικότητας Προσαρµοστική ιάδοση εδοµένων Το σχήµα διάδοσης δεδοµένων Κριτήριο απόφασης Υπολογισµός του Βήτα Πλεονασµού εδοµένων Υπολογισµός του Μήκους του Άλµατος Επιλογή Γειτόνων Επιλογή Άµεσων Γειτόνων Επιλογή Μακρινών Γειτόνων Παρεµπόδιση των Ξεπερασµένων Μηνυµάτων v

10 vi ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3.5 Μοντελοποιώντας ιάφορες Συµπεριφορές Κινητικότητας Πειραµατική Αξιολόγηση Συµπεράσµατα Απόδοσης Συµπεράσµατα και Μελλοντική Εργασία Πειραµατική Αξιολόγηση Αλγορίθµων Εισαγωγή Τα Πρωτόκολλα ροµολόγησης Το P i Πρωτόκολλο Το E i Πρωτόκολλο Το Πρωτόκολλο Πολυβηµατικής (multi-hop) ιάδοσης Το Πρωτόκολλο Απευθείας ιάδοσης Αρχιτεκτονική του Hardware και ικτύωση Αρχιτεκτονική του Software και Αλγόριθµοι Υλοποίηση του P i Αλγορίθµου Υλοποίηση του E i Αλγορίθµου Το MeasurementsLogger Component Λογισµικό για τον έλεγχο του SenseWALL Πειραµατική Αξιολόγηση Υπολογισµός Μετρικών Πειραµατικά Αποτελέσµατα Συµπεράσµατα και Μελλοντική Εργασία Επίλογος 71 Βιβλιογραφία 73

11 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στα Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων 1.1 Γενικά Στα τέλη της δεκαετίας του 90 αναπτύχθηκε στον κόσµο των υπολογιστών και της πληροφορικής το όραµα της λεγόµενης «Περιρρέουσας Νοηµοσύνης» (Ambient Intelligence). Σε έναν κόσµο όπου έχει αναπτυχθεί η Περιρρέουσα Νοηµοσύνη, οι συσκευές συλλέγουν και επεξεργάζονται πληροφορίες από το ϕυσικό περιβάλλον µε σκοπό τον έλεγχο των ϕυσικών διεργασιών καθώς και την αλληλεπίδραση µε τον άνθρωπο. Οσο το µέγεθος των συσκευών γίνεται όλο και µικρότερο, η ενσωµάτωσή τους στο περιβάλλον µας ϑα γίνεται εντονότερη : η τεχνολογία ϑα ϐρίσκεται παντού και πάντα (everywhere, everytime). Για να γίνει πραγµατικότητα το όραµα της Περιρρέουσας Νοηµοσύνης απαιτούνται κάποιες ϐασικές τεχνολογίες. Καταρχήν η τεχνολογία των ενσωµατωµένων συστηµάτων. Τα ενσωµατωµένα συστήµατα είναι µια ευρέως γνωστή τεχνολογία. Μάλιστα κάποιες εκτιµήσεις δείχνουν ότι το 98% όλων των υπολογιστικών συσκευών είναι ενσωµατωµένα συστήµατα, συστήµατα ειδικού σκοπού. Σπάνια σήµερα µπορεί να ϐρεθεί νοικοκυριό όπου κάποιος ενσωµατωµένος υπολογισµός δεν ελέγχει τις ηλεκτρικές συσκευές. Ενας ακόµα καίριος παράγοντας για την ανάπτυξη της Περιβαλλοντικής Νοηµοσύνης είναι η επικοινωνία. Θα πρέπει οι συσκευές να είναι σε ϑέση να συνεργάζονται και η πληροφορίες να µεταφέρονται εκεί που είναι απαραίτητο για να σχηµατιστεί µια ολοκληρωµένη εικόνα του περιβάλλοντος. Η ενσύρ- µατη επικοινωνία είναι ακατάλληλη για τέτοιου είδους εφαρµογές. Ετσι η ασύρµατη επικοινωνία µεταξύ των ενσωµατωµένων συσκευών είναι αναπό- ϕευκτη. 1

12 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ιεισδυτικός και πανταχού παρόν υπολογισµός Ο διεισδυτικός και πανταχού παρόντας υπολογισµός (Pervasive and Ubiquitous computing) είναι το τρίτο κύµα στον υπολογισµό : 1ο κύµα : Mainframe Computing 2ο κύµα : Personal Computing 3ο κύµα : Pervasive Computing Στο πρώτο κύµα, ένας υπολογιστής µοιράζονταν από πολλούς ανθρώπους, µέσω σταθµών εργασίας. Στο δεύτερο κύµα, ένας υπολογιστής χρησιµοποιείται από έναν άνθρωπο, απαιτώντας συνειδητή αλληλεπίδραση. Στο τρίτο κύ- µα, πολλοί υπολογιστές υπηρετούν έναν άνθρωπο. Εκατοµµύρια υπολογιστών είναι ενσωµατωµένα στο καθηµερινό µας περιβάλλον, επιτρέποντας στην τεχνολογία να υποχωρήσει στο background της Ϲωής µας. Ολες οι συσκευές είναι δικτυωµένες, ανθρωποκεντρικές, επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν. Είναι το αντίθετο της εικονικής πραγµατικότητας. Στην εικονική πραγµατικότητα, ο άνθρωπος καλείται να εισέλθει στον κόσµο των υπολογιστών, ενώ στο πανταχού παρόντα υπολογισµό, οι υπολογιστές ενσωµατώνονται στο δικό µας κόσµο µε σκοπό να µας υπηρετήσουν. Ενα παράδειγµα των παραπάνω δικτύων είναι τα ασύρµατα δίκτυα αισθητήρων (WSNs), όπου τα περισσότερα µέρη του συστήµατος είναι ενσωµατω- µένα στο περιβάλλον του χρήστη και λειτουργούν αυτόνοµα Ασύρµατα ίκτυα Αισθητήρων Τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εµφάνισή τους τα ασύρµατα δίκτυα αισθητήρων ή Wireless Sensor Networks(WSN), τα οποία πραγµατοποιούν ως ένα σηµείο το όραµα της Περιβαλλοντικής Νοηµοσύνης. Τα WSNs αποτελούνται από έναν µεγάλο αριθµό κόµβων. Οι κόµβοι αυτοί µπορούν να αλληλεπιδρούν µε το περιβάλλον, να επικοινωνούν ασύρµατα µεταξύ τους και να συνεργάζονται, ϕέροντας εις πέρας εργασίες που δε ϑα µπορούσε να ολοκλη- ϱώσει ένας µοναδικός κόµβος. Η δυνατότητα επικοινωνίας και συνεργασίας µεταξύ των κόµβων ανάγει τα WSNs σε ένα κατανεµηµένο σύστηµα.οι κόµ- ϐοι αποτελούνται τουλάχιστον από αισθητήρες, περιορισµένη υπολογιστική µονάδα, ασύρµατη µονάδα επικοινωνίας και λειτουργούν µε µπαταρία. Τα WSNs είναι πολύ ισχυρά µιας και µπορούν να υποστηρίξουν πολλές εφαρµογές του πραγµατικού κόσµου.εξαιτίας της ευελιξίας τους αυτής δεν υπάρχει ένα µοναδικό σύνολο απαιτήσεων που να καθορίζει επακριβώς όλα τα WSNs. Για παράδειγµα, σε πολλές εφαρµογές η διατήρηση ενέργειας είναι πολύτι- µη. Συχνά, η χωρητικότητα της µπαταρίας είναι άµεσα συνυφασµένη µε το

13 1.1. ΓΕΝΙΚΑ 3 µέγεθος του κόµβου, ενώ η τιµή του έχει άµεσο αντίκτυπο στην ποιότητα των αισθητήρων του, επηρεάζοντας την ακρίβεια του αποτελέσµατος του. Γενικά, αν οι κόµβοι που είναι κοντά στο υπό παρατήρηση ϕαινόµενο είναι απλοί, αλλά σε µεγάλο αριθµό, µπορούν να κάνουν την αρχιτεκτονική του συστήµατος απλή και αποδοτικότερη ως προς τη διατήρηση της ενέργειας, καθώς διευκολύνουν την κατανεµηµένη δειγµατοληψία (ο εντοπισµός ενός αντικειµένου, για παράδειγµα, απαιτεί κατανεµηµένο σύστηµα). Τα WSNs διαφέρουν από τα παραδοσιακά δίκτυα, µιας και είναι δυναµικά µεταβαλλόµενα. Η εξάντληση των ενεργειακών πόρων έχει ως αποτέλεσµα την παύση της λειτουργίας κάποιων κόµβων ενώ, εξαιτίας του µικρού τους µεγέθους, κάποιοι µπορεί να καταστραφούν από εξωτερικούς παράγοντες. Ετσι, ίσως χρειαστεί η εισαγωγή νέων κόµβων στο δίκτυο. Μερικά από τα ϐασικά χαρακτηριστικά των δικτύων αισθητήρων είναι τα παρακάτω : 1. Μεγάλο αριθµό στατικών ή/και κινητών µικροσκοπικών έξυπνων αισθητήρων. 2. Εχουν αυστηρούς περιορισµούς σε ενεργειακές και υπολογιστικές δυνατότητες. 3. Ασύρµατη επικοινωνία µεταξύ των αισθητήρων και των σταθµών ϐάσης και multihop δροµολόγηση για την διακίνηση των δεδοµένων. 4. υνατότητες αυτο-οργάνωσης. 5. Πυκνή τοποθέτηση των κόµβων και συνεργασία µεταξύ τους. 6. Ταχύτατα δυναµική τοπολογία λόγω αποτυχιών στους κόµβους και ι- διαιτεροτήτων των κινητών δικτύων επικοινωνιών. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά, καθιστούν τα δίκτυα αισθητήρων διαφορετικά από τα άλλα ad-hoc ασύρµατα δίκτυα ή δίκτυα πλέγµατος (mesh). εδοµένου των ιδιαιτεροτήτων αυτών των δικτύων, πρέπει να επινοήσουµε πρωτόκολλα για την οργάνωση της τοπολογίας, τη διασπορά των ενδιαφερόντων και τη δροµολόγηση των δεδοµένων τα οποία να : ˆ Εξοικονοµούν ενέργεια(energy-conserving). ˆ Επεκτείνουν την µακροβιότητα του δικτύου (Network Longevity). ˆ Είναι κλιµακώσιµα (Scalability). Για να να γίνει πιο κατανοητή η ευελιξία των WSNs ας δούµε κάποιες από τις εφαρµογές τους.

14 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 1.2 Εφαρµογές των ικτύων Αισθητήρων Η τεχνολογία των Ασύρµατων ικτύων Αισθητήρων µπορεί να εφαρµοστεί σε πολλές εφαρµογές του πραγµατικού κόσµου και να ϕέρει στην επιφάνεια κάποιες εντελώς καινούριες. Ενα κρίσιµο και πρωτεύον συστατικό των κόµβων των ασύρµατων δικτύων αισθητήρων είναι ο αισθητήρας. Για πολλές παραµέτρους του ϕυσικού περιβάλλοντος υπάρχει η κατάλληλη τεχνολογία αισθητήρα που µπορεί να ενσωµατωθεί σε ένα WSN. Οι πιο ευρέως χρησιµοποιούµενοι είναι οι αισθητήϱες ϑερµοκρασίας, υγρασίας, ήχου, πίεσης και οι χηµικοί αισθητήρες. Μια σύντοµη λίστα µε τις πιο ϐασικές εφαρµογές παρουσιάζεται παρακάτω : ˆ Πρόληψη Καταστροφών. Μια από τις πιο συχνά αναφερόµενες ε- ϕαρµογές των WSNs είναι στην πρόληψη καταστροφών. Ενα τυπικό σενάριο για εφαρµογές αυτής της κατηγορίας είναι η ανίχνευση πυρκαγιών. Οι κόµβοι αισθητήρων είναι εξοπλισµένοι µε ϑερµόµετρα και µπορούν να υπολογίσουν τη ϑέση τους τρέχοντας κάποιον αλγόριθµο εντοπισµού ϑέσης (localization). Τους κόµβους αυτούς µπορούµε να τους απλώσουµε σε ένα δάσος, πετώντας τους από ένα αεροπλάνο. Ετσι σχηµατίζεται ένας ϑερµοκρασιακός χάρτης της περιοχής και σε περίπτωση υψηλών ϑερµοκρασιών και χαµηλής υγρασίας που υπονοούν πυρκαγιά ενηµερώνουν τους πυροσβέστες. ˆ Ελεγχος του περιβάλλοντος και της ϐιοποικιλότητας. Τα WSNs µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να ελέγχουν το περιβάλλον ως προς τους χηµικούς ϱύπους ή ακόµα και για το σχηµατισµό µιας εικόνας ως προς τον αριθµό των διαφορετικών ειδών πανίδας και χλωρίδας µια περιοχής. ˆ Ευφυή Κτίρια. Τα µεγάλα κτίρια συχνά καταναλώνουν µεγάλα ποσά ενέργειας εξαιτίας λανθασµένης χρήσης των συσκευών Air Condtitioning (HVAC). Μια αποδοτικότερη, πραγµατικού-χρόνου και ακριβέστε- ϱη παρακολούθηση της ϑερµοκρασίας, της υγρασίας και άλλων παϱα- µέτρων µπορεί να µειώσει την κατανάλωση ενέργειας. Επίσης, µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την παρακολούθηση των µηχανικών καταπονήσεων σε κτίρια ή γέφυρες που ϐρίσκονται σε σεισµικά ενεργές Ϲώνες, ενώ άλλου τύπου αισθητήρες µπορούν χρησιµοποιηθούν για τον εντοπισµό εγκλωβισµένων ανθρώπων σε περιπτώσεις σεισµού. Οι αισθητήρες µποϱούν να τοποθετηθούν στα κτίρια τη στιγµή της κατασκευής τους ή αφού έχουν κατασκευαστεί. Σε αυτές τις εφαρµογές η εξοικονόµηση ενέργειας για τους αισθητήρες είναι πολύ σηµαντική απαίτηση.

15 1.2. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 5 ˆ ιαχείριση Εγκαταστάσεων. Τα WSNs µπορούν να χρησιµοποιη- ϑούν για εφαρµογές διαχείρισης µεγάλων εγκαταστάσεων, όπως ϑέµατα ασφαλείας. Η είσοδος των ανθρώπων στις εγκαταστάσεις µπορεί να γίνεται χωρίς κλειδιά, αλλά µε τη χρήση κάποιου ποµπού, ενώ µπορούν να εντοπίζονται πιθανοί εισβολείς. Επίσης σε χηµικές εγκαταστάσεις τα WSNs ϑα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν για τον εντοπισµό διαρροών. ˆ Συντήρηση Μηχανών. Αισθητήρες µπορούν να τοποθετηθούν σε δυσπρόσιτα σηµεία µηχανών για να ελέγχουν τους κραδασµούς που υ- ποδεικνύουν ανάγκη για συντήρηση. Παραδείγµατα τέτοιων µηχανών είναι αυτόµατες µηχανές ή οι άξονες των τροχών των τρένων. ˆ Εφαρµογές στη Γεωργία. Η εφαρµογή WSNs σε καλλιεργήσιµες ε- κτάσεις µε τοποθέτηση αισθητήρων µέτρησης υγρασίας και ανάλυσης της σύστασης του εδάφους επιτρέπει την ακριβέστερη και αποδοτικότεϱη λίπανση και άρδευση των εκτάσεων. Επίσης, η εκτροφή Ϲώων µπορεί να ωφεληθεί τοποθετώντας αισθητήρες στα Ϲώα που ελέγχουν την κατάσταση της υγείας τους. ˆ Εφαρµογές στον τοµέα της υγείας. Η χρήση WSNs στον τοµέα της υγεία µπορεί να αποδειχτεί πολύ ωφέλιµη. Οµως υπάρχουν αρκετά ηθικά διλήµµατα πάνω στο ϑέµα αυτό.οι πιθανές εφαρµογές εκτείνονται από την άµεση τοποθέτηση αισθητήρων στον ίδιο τον ασθενή για την παρακολούθηση της υγείας του και ίσως αυτόµατη χορήγηση ϕαρµάκων, µέχρι την παρακολούθηση των ιατρών και των ασθενών στα νοσοκοµεία. ˆ Ευφυή οδικά συστήµατα. Στα ευφυή οδικά συστήµατα αισθητήρες τοποθετούνται στους δρόµους, ακόµα και στα κράσπεδα των δρόµων οι οποίοι συλλέγουν πληροφορίες για την κίνηση και την κατάσταση του οδικού δικτύου γενικότερα και επικοινωνούν µε τους οδηγούς δίνοντάς τους χρήσιµες πληροφορίες. ˆ Στρατιωτικές Εφαρµογές. Τα WSNs µπορούν να είναι ενιαίο και αναπόσπαστο τµήµα των στρατιωτικών συστηµάτων. Τα χαρακτηριστικά των WSNs, όπως είναι η γρήγορη τοποθέτηση τους, η αυτο-οργάνωση και η ανοχή στα σφάλµατα, τα µετατρέπουν σε µια πολλά υποσχόµενη τεχνολογία για τα στρατιωτικά συστήµατα. Κάποιες από τις πιθανές στρατιωτικές εφαρµογές τους είναι η παρακολούθηση της κατάστασης των εξοπλισµών και των πολεµοφοδίων, η στενή παρακολούθηση του πεδίου της µάχης, η αναγνώριση των εχθρικών δυνάµεων, η εκτίµηση των καταστροφών µετά από µάχη καθώς και ο εντοπισµός και η αναγνώϱιση χηµικής, ατοµικής ή ϐιολογικής επίθεσης.

16 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 1.3 Παράγοντες που επηρεάζουν το σχεδιασµό ενός δικτύου αισθητήρων Πολλοί είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν το σχεδιασµό ενός δικτύου αισθητήϱων. Οι παράγοντες αυτοί αποτελούν έναν οδηγό για τη δηµιουργία των πρωτοκόλλων και των αλγορίθµων που εφαρµόζονται στα δίκτυα αισθητήρων Ανοχή σε σφάλµατα Για ένα δίκτυο αισθητήρων, η πιθανότητα να σταµατήσει η λειτουργία κάποιων κόµβων λόγω καταστροφής ή εξάντλησης της ενέργειάς τους είναι πολύ µεγάλη. Το σφάλµα σε ένα κόµβο δε ϑα πρέπει να επηρεάζει τη συνολική λειτουργία του δικτύου. Εποµένως, η αξιοπιστία ή η ανοχή σε σφάλµατα ορί- Ϲεται ως η ικανότητα διατήρησης των λειτουργιών του δικτύου χωρίς διακοπές εξαιτίας αποτυχιών των κόµβων. Για να είναι ανεκτή η καταστροφή κάποιων κόµβων, η χρησιµοποίηση πλεοναζόντων κόµβων είναι απαραίτητη. Βεβαίως, όµως, τα επίπεδα της επιθυµητής αξιοπιστίας εξαρτώνται από την ίδια την εφαρµογή στην οποία χρησιµοποιείται το δίκτυο αισθητήρων Κλιµακωσιµότητα Ανάλογα µε την εφαρµογή, ένα δίκτυο αισθητήρων µπορεί να αποτελείται από ένα αριθµό κόµβων που ϕτάνει τις εκατοντάδες ή και τις χιλιάδες. Εποµένως, τα πρωτόκολλα και οι αρχιτεκτονικές που εφαρµόζονται ϑα πρέπει όχι µόνο να ανταπεξέρχονται σε διαφορετικούς αριθµούς κόµβων, αλλά και να αξιοποιούν την πυκνότητα του δικτύου Περιορισµοί του υλικού Οι κόµβοι ενός δικτύου αισθητήρων απαρτίζονται από τέσσερις ϐασικές µονάδες : µονάδα ανίχνευσης, µονάδα επεξεργασίας δεδοµένων, ποµποδέκτης και µονάδα πηγής ενέργειας. Επιπλέον, µπορεί να υπάρχουν και κάποιες άλλες µονάδες, όπως ένα σύστηµα εύρεσης τοποθεσίας, γεννήτρια ενέργειας και κινητήϱας. Η µονάδα ανίχνευσης αποτελείται από τον αισθητήρα και από έναν ADC ενώ η µονάδα επεξεργασίας συνδέεται µε µια µονάδα µνήµης. Ολες οι παραπάνω µονάδες πρέπει να τοποθετηθούν σε µια συσκευή µεγέθους που µπορεί να είναι µικρότερη και από ένα κυβικό εκατοστό. Το µικρό µέγεθος ϐάζει περιορισµούς και στην ενέργεια που µπορεί να αποθηκευτεί σε έναν κόµβο. Για παράδειγµα, σε έναν smart dust κόµβο η συνολική αποθηκευµένη ενέργεια είναι της τάξης του 1J. Ο χρόνος Ϲωής

17 1.3. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΙΚΤΥΟΥ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 7 ενός κόµβου µπορεί να επιµηκυνθεί αντλώντας ενέργεια από το περιβάλλον του. Μια πιθανή τεχνική είναι η χρησιµοποίηση ϕωτοβολταϊκών στοιχείων για αποθήκευση της ηλιακής ενέργειας. Οι ποµποδέκτες είναι απαραίτητος εξοπλισµός των κόµβων αλλά και η κύρια πηγή κατανάλωσης ενέργειας. Συνήθως χρησιµοποιούνται ποµποδέκτες RF τεχνολογίας, αλλά µπορούν να χρησιµοποιηθούν και συσκευές οπτικής επικοινωνίας. Αν και η τεχνολογία στους µικροεπεξεργαστές έχει αναπτυχθεί τόσο ώστε να έχουν µεγαλύτερη υπολογιστική δύναµη σε µικρότερο µέγεθος, ωστόσο οι υπολογιστικές και οι δυνατότητες µνήµης που χρησιµοποιούνται στους κόµ- ϐους αισθητήρων δεν είναι πολύ µεγάλες. Για παράδειγµα, σε έναν κόµβο «έξυπνης σκόνης» η επεξεργαστική µονάδα είναι ένας 4MHz Atmel AVR 8535 µικροελεγκτής, µε 8 KB flash µνήµη, 512 bytes RAM και 512 bytes EE- PROM. Το λειτουργικό σύστηµα που χρησιµοποιείται είναι το TinyOS [28]. Η τυχαία τοποθέτηση των κόµβων αισθητήρων κάνει την χρήση ενός συστήµατος εύρεσης της ακριβής τοποθεσίας του κόµβου απαραίτητη. Τα συστήµατα αυτά απαιτούνται και από πολλούς αλγορίθµους δροµολόγησης. Σε πολλά δίκτυα αισθητήρων οι κόµβοι είναι εξοπλισµένοι µε ένα global positioning system (GPS) Περιβάλλον Οι εφαρµογές των δικτύων αισθητήρων απαιτούν το στήσιµο των δικτύων σε οποιοδήποτε περιβάλλον. Οι συνθήκες που επικρατούν µπορεί να είναι α- κραίες, όµως το δίκτυο ϑα πρέπει, ανεπιτήρητο, να λειτουργεί χωρίς διακοπές και µε τη µέγιστη ακρίβεια. Οι αισθητήρες µπορεί να λειτουργούν σε : ˆ Στο ϐυθό ενός ωκεανού ˆ Στο κέντρο ενός κυκλώνα ˆ Στο πεδίο µιας µάχης ˆ Σε µεγάλα κτίρια, σε σπίτια ή σε καταστήµατα Κατανάλωση ενέργειας Οι κόµβοι των αισθητήρων είναι εξοπλισµένοι µε µια περιορισµένη πηγή ε- νέργειας, λόγω του µικρού µεγέθους τους. Στις περισσότερες εφαρµογές η αναπλήρωση των ενεργειακών πόρων είναι αδύνατη. Εποµένως, ο χρόνος Ϲωής ενός κόµβου σε ένα δίκτυο αισθητήρων και ως εκ τούτου και ο χρόνος

18 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ Ϲωής του ίδιου του δικτύου, εξαρτάται άµεσα από τη διάρκεια Ϲωής των µπαταϱιών. Ετσι λοιπόν, η αποδοτική διαχείριση ενέργειας είναι πρωτεύοντος σηµασίας κατά το σχεδιασµό ενός αλγορίθµου ή πρωτοκόλλου για ένα δίκτυο αισθητήρων. Παρόλα αυτά, ο χρόνος Ϲωής ενός δικτύου έχει κάποια trade-offs σε σχέση µε την ποιότητα υπηρεσιών : καταναλώνοντας περισσότερη ενέργεια αυξάνεται η ακρίβεια των αποτελεσµάτων που παράγει ένας κόµβος, όµως µειώνεται ο χρόνος Ϲωής του. Οι σχεδιαστές ϑα πρέπει να εξισορροπούν τους πεϱιοϱισµούς αυτούς και να σχεδιάζουν πρωτόκολλα που τους αντιµετωπίζουν µε το ϐέλτιστο τρόπο, ανάλογα ϐεβαίως και µε την εφαρµογή. Τρεις είναι οι τοµείς όπου καταναλώνεται το µεγαλύτερο µέρος της ενέργειας : η µονάδα ανίχνευσης, η µονάδα επικοινωνίας και η µονάδα επεξεργασίας των δεδοµένων. Μονάδα ανίχνευσης περιβάλλοντος Καθοριστικό ϱόλο στην κατανάλωση ενέργειας από τη µονάδα ανίχνευσης παίζει η πολυπλοκότητα της ανίχνευσης. Τα επίπεδα ϑορύβου από το περιβάλλον µπορούν να προκαλέσουν αύξηση της πολυπλοκότητας ανίχνευσης. Επιπλέον, η σποραδική παρακολούθηση του πεϱιϐάλλοντος απαιτεί λιγότερη ενέργεια από τη συνεχή επιτήρηση. Μονάδα επικοινωνίας Η αποστολή και λήψη δεδοµένων είναι οι πιο δαπανηρές ενέργειες που επιτελεί ένας κόµβος. Μάλιστα, κατά την αποστολή των µηνυµάτων το σήµα ϑα πρέπει να ενισχυθεί ώστε να έχουµε αξιόπιστη µετάδοση και να υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότερα σφάλµατα, τα οποία προκαλούνται από τον παρεµβάλλονται ϑόρυβο και τις ανακλάσεις. Στον υπολογισµό της ενέργειας για την επικοινωνία πρέπει να συνυπολογιστεί και η ενέργεια που απαιτείται για την εκκίνηση του ποµποδέκτη. Μονάδα επεξεργασίας δεδοµένων Για την ελαχιστοποίηση της ενέργειας που καταναλώνεται στη µονάδα επεξεργασίας δεδοµένων, οι επεξεργαστές παρέχουν καταστάσεις λειτουργίας που καταναλώνουν διαφορετικά ποσά ενέργειας. Ετσι, ανάλογα µε το ϕόρτο εργασίας οι επεξεργαστές µεταβαίνουν στις αντίστοιχες καταστάσεις, χωρίς να απαιτείται η συνεχής κανονική τους λειτουργία Κόστος παραγωγής Εφόσον ένα δίκτυο αισθητήρων αποτελείται από ένα µεγάλο αριθµό κόµβων, είναι σηµαντικό το κόστος του κόµβου να έχει την ελάχιστη δυνατή τιµή. Εχει τεθεί σαν στόχος η τιµή ενός κόµβου να ϕτάσει το 1 ευρώ. Ετσι, από τη στιγµή

19 1.3. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΙΚΤΥΟΥ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ 9 Σχήµα 1.1: Τα τµήµατα από τα οποία αποτελείται ένας αισθητήρας που ένας κόµβος αισθητήρα πρέπει να επιτελέσει ένα αρκετά µεγάλο αριθµό λειτουργιών, είναι ένα ενδιαφέρον (αλλά αρκετά δύσκολο) ϑέµα η επίτευξη της ελαχιστοποίησης της τιµής του.

20 10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ

21 Κεφάλαιο 2 Κινητικότητα στα ίκτυα Αισθητήρων Οπως αναφέραµε και προηγουµένως, ένα κινητό δίκτυο αισθητήρων είναι µια συλλογή κόµβων που έχουν τοποθετηθεί σε µια περιοχή ενδιαφέροντος. Κάθε κόµβος αισθητήρας είναι ικανός να ακροάζεται για γεγονότα, να επεξεργάζεται τα συλλεχθέντα δεδοµένα, να επικοινωνεί µε γειτονικούς κόµβους, και να αλλάζει την ϑέση του όταν απαιτείται. Οι αισθητήρες µπορούν να είναι αυτόνοµα κινητοί (π.χ. µε την ϐοήθεια τροχών, ή µε άλλα µέσα), ή να τοποθετούνται σε κινητούς µεταφορείς (π.χ. ανθρώπους, Ϲώα, ϱοµπότ). Με κινητούς κόµβους αισθητήρες, ένα δίκτυο αισθητήρων µπορεί να προσαρµοστεί ώστε να επιτευχθεί καλύτερη κάλυψη της περιοχής ενδιαφέροντος, για λόγους εξισορρόπησης ϕόρτου και αύξησης της διάρκειας Ϲωής του δικτύου. Πολλές από τις εφαρµογές που περιγράφηκαν στο προηγούµενο κεφάλαιο περιλαµβάνουν κινητικότητα, την οποία µπορούµε να συναντήσουµε τις παρακάτω κινητές οντότητες (Σχήµα 2.1) : 1. τους αισθητήρες που µπορούν να κινούνται (sensors), 2. τους κινούµενους αναµεταδότες (relays), 3. όπως επίσης και τους συλλέκτες δεδοµένων (sinks). Η ιδέα για τον κινητό sink προήλθε από την παρατήρηση ότι οι πρώτοι κόµβοι που εξαντλούνται σε ένα multihop δίκτυο αισθητήρων είναι πάντα οι κόµβοι που ϐρίσκονται κοντά στο sink (Σχήµα 2.2), εφόσον όλα τα µηνύµατα από τους υπόλοιπους κόµβους (bottleneck) του δικτύου περνάνε από έναν γειτονικό κόµβο του sink καθώς και πακέτα από το σινκ προς το υπόλοιπο δίκτυο. Το γεγονός αυτό έχει τις παρακάτω συνέπειες : 1. Αποσύνδεση του sink από το υπόλοιπο δίκτυο, άρα σύντοµη διάρκεια Ϲωής του δικτύου. 11

22 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ Σχήµα 2.1: Κινητές οντότητες σε ένα ασύρµατο δίκτυο αισθητήρων και παϱάδειγµα κίνησης της πληροφορίας σε περίπτωση κάποιου συµβάντος. 2. Μη αποδοτική χρήση των διαθέσιµων πόρων, καθώς οι περισσότεροι κόµβοι έχουν διαθέσιµο το µεγαλύτερο µέρος της αρχικής τους ενέργειας. Σχήµα 2.2: Εναποµείνουσα ενέργεια στους κόµβους. Οι κινητοί αναµεταδότες (relays) χρησιµοποιούνται για την ϐελτίωση της συνδεσιµότητας του δικτύου. Μπορούµε να εκµεταλλευτούµε την κινητικότητα των αισθητήρων για να αντισταθµίσουµε την έλλειψη επαρκούς αριθµού

23 2.1. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΛΛΕΚΤΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ 13 αισθητήρων και να ϐελτιώσουµε την κάλυψη του δικτύου και τον χρόνο εντοπισµού γεγονότων. Στην ϐιβλιογραφία, τα κυριότερα µοντέλα κινητικότητας που µελετούνται στα ασύρµατα δίκτυα αισθητήρων είναι τα εξής : 1. Κινούνται µόνο τα (sinks). 2. Κινούνται µόνο οι αισθητήρες. 3. Υβριδικό µοντέλο στο οποίο κινούνται και τα (sinks) και οι αισθητήρες. 2.1 Προσέγγιση Κινητών Συλλεκτών δεδοµένων Η προσέγγιση του κινητού sink είναι µια κοινή λύση για την εκµετάλλευση την κινητικότητα των κινητών sinks για να πάνε κοντά στους αισθητήρες που έχουν συλλέξει δεδοµένα και µια προσέγγιση για την καλύτερη εξισορ- ϱόπηση του ϕόρτου ανάµεσα στους κόµβους του δικτύου αισθητήρων. Ετσι, χρησιµοποιώντας έναν κινητό κόµβο ως sink προσφέρεται µέγιστη ϐελτίωση της διάρκειας Ϲωής του δικτύου (network lifetime). Το κινητό sink µπορεί να ακολουθήσει τυχαία, προβλεπόµενη ή ελεγχό- µενη κινητικότητα. Η τυχαία κίνηση του sink µπορεί να ισοδυναµεί µε το σενάριο όπου οι άνθρωποι κουβαλάνε sinks κινούνται τυχαία και συλλέγουν πληροφορίες από τους αισθητήρες που είναι τοποθετηµένοι στην περιοχή ενδιαφέροντος. Προβλεπόµενη κίνηση µπορεί να είναι η κίνηση ενός λεω- ϕορείου ή ενός τρένου, ενώ ϱοµπότ µπορούν να ενεργοποιηθούν µε ελεγχόµενες κινήσεις για να πετύχουν συγκεκριµένους στόχους. Η αυξηµένη καθυστέρηση χρόνου παράδοσης είναι η ϐασική αδυναµία των τυχαίων και προβλεπόµενων µοντέλων κινητικότητας. Σε αυτήν την περίπτωση, οι κόµβοι µετά την συλλογή των δεδοµένων από την περιοχή ενδιαφέροντος ϑα πρέπει να περιµένουν το sink για να ξαναπεράσει από κοντά τους για να συλλέξουν τα δεδοµένα. Αυτός ο χρόνος µπορεί να είναι πολύ µεγάλος αφού προκαλεί µεγάλη καθυστέρηση στην µετάδοση των δεδοµένων µε αποτέλεσµα αυτή η λύση να είναι ακατάλληλη για εφαρµογές πραγµατικού χρόνου. Εάν χρησιµοποιηθεί ελεγχόµενη κινητικότητα, συγκεκριµένοι αλγόριθµοι µπορούν να οδηγήσουν τις κινούµενες οντότητες για να συλλέξουν δεδοµένα από το δίκτυο αισθητήρων, ξεπερνώντας έτσι το πρόβληµα της καθυστέρησης. Το τίµηµα που πρέπει να πληρώσουµε είναι το κόστος υλοποίησης όσον αφορά τους hardware πόρους και τις ανάγκες πλοήγησης. Η προσέγγιση του κινητού sink έχει αρκετά µειονεκτήµατα, όπως το ότι όλοι οι κόµβοι ϑα πρέπει να ξέρουν την ϑέση του sink έτσι ώστε να δροµολογήσουν

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η φθορά των έργων τέχνης λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης Οι περιβαλλοντικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Διδακτορική Διατριβή Σχεδιασμός, Προσομοίωση και Αξιολόγηση Ενεργειακά Αποδοτικών Αλγορίθμων για Ασύρματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα µετάδοσης µετεωρολογικών δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο µέσω του Internet

Σύστηµα µετάδοσης µετεωρολογικών δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο µέσω του Internet Βασίλης Βλάχος Σύστηµα µετάδοσης µετεωρολογικών δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο µέσω του Internet Αναπλ. Καθηγητής κ. Κ.Καλαϊτζάκης Καθηγητής κ. Ν.Βούλγαρης Καθηγητής κ. Μ.Πατεράκης RES-ADMIN On Line Data

Διαβάστε περισσότερα

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 8 η ιάλεξη: Βασικές αρχές δρομολόγησης Βασικές αρχές δρομολόγησης σε δίκτυα δεδομένων ρομολόγηση (Routing) Μεταφορά μηνυμάτων μέσω του διαδικτύου από μία πηγή σε ένα προορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το µάθηµα Αλγόριθµοι Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1 Εισαγωγή Οι παρακάτω σηµειώσεις παρουσιάζουν την ανάλυση του άπληστου

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Εισαγωγή Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Αντικείμενο της εργασίας είναι η σχεδίαση και κατασκευή του ηλεκτρονικού τμήματος της διάταξης μέτρησης των θερμοκρασιών σε διάφορα σημεία ενός κινητήρα Ο στόχος είναι η ανάκτηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς Τεχνολογίες WAN και Δρομολόγηση LAN Επεκτείνεται μόνον σε ένα κτίριο ή ομάδα κτιρίων WAN (Wide Area Network) Επεκτείνονται σε μεγάλες περιοχές MAN Ενδιάμεσο ως προς το μέγεθος της

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Για παράδειγµα ένα µήνυµα το οποίο θα ενηµερώνει τον καταναλωτή ότι πρόκειται να λήξει η πίστωσή του δε θα σβήνεται από την οθόνη, αλλά ένα µήνυµα

Για παράδειγµα ένα µήνυµα το οποίο θα ενηµερώνει τον καταναλωτή ότι πρόκειται να λήξει η πίστωσή του δε θα σβήνεται από την οθόνη, αλλά ένα µήνυµα ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΚΤΥOY ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ -.. ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών και Μικρών Εµπορικών Καταναλωτών και Εφαρµογής Έξυπνων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη ΣΦΑΙΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη 2 1 Mobile devices / tablets 3 Μικρές, φορητές συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (κεφ. 9) ροµολόγηση σε ίκτυα Μεταγωγής Κυκλώµατος Σηµατοδοσία Ελέγχου Λειτουργίες Σηµατοδοσίας Τοποθεσία Σηµατοδοσίας Σηµατοδοσία Κοινού Καναλιού Σύστηµα Σηµατοδοσίας Νο 7 Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Αδιέξοδα (Deadlocks)

Αδιέξοδα (Deadlocks) Αδιέξοδα (Deadlocks) Περίληψη Αδιέξοδα (deadlocks) Τύποι πόρων (preemptable non preemptable) Μοντελοποίηση αδιεξόδων Στρατηγικές Στρουθοκαµηλισµός (ostrich algorithm) Ανίχνευση και αποκατάσταση (detection

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

FIRE PROTECTION NETWORK

FIRE PROTECTION NETWORK Assignment 2 FIRE PROTECTION NETWORK Μάριος Σούνδιας ΑΜ:2633 Ηλίας Ζαραφίδης ΑΜ:2496 Κωνσταντίνος Σολωμός ΑΜ: 2768 Θεμιστοκλής Θεολογίτης ΑΜ: 2775 soundias@csd.uoc.gr zarafid@csd.uoc.gr solomos@csd.uoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Εξυπνες Πόλεις. Κλειδί για την Περιφερειακή Ανάπτυξη. Παύλος Γ. Σπυράκης

Εξυπνες Πόλεις. Κλειδί για την Περιφερειακή Ανάπτυξη. Παύλος Γ. Σπυράκης Εξυπνες Πόλεις Κλειδί για την Περιφερειακή Ανάπτυξη Παύλος Γ. Σπυράκης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών Πρόεδρος του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων ιόφαντος Τετάρτη, 24 Απριλίου, 2013 1ο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ «ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Προϋπολογ. : 9.963,00 Με ΦΠΑ 23% Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ Ένα από τα πλεονεκτήματα της χρήσης των ηλεκτρικών κινητήρων για την κίνηση οχημάτων είναι η εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη διάρκεια της πέδησης (φρεναρίσματος) του οχήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ανάλυση - Προσομοίωση ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Προσομοίωση Η προσομοίωση είναι μέθοδος μελέτης ενός συστήματος και εξοικείωσης με τα χαρακτηριστικά του με

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Τεχνολογικά Επιτεύγµατα Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Ανάπτυξη ισχυρών µικροεπεξεργαστών ηµιουργία τοπικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων «Εισαγωγή στα Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα»

Διαβάστε περισσότερα

«Τεχνολογίες του Διαδικτύου των Αντικειμένων για Εξοικονόμηση Ενέργειας και Άνεση σε Έξυπνα Κτήρια»

«Τεχνολογίες του Διαδικτύου των Αντικειμένων για Εξοικονόμηση Ενέργειας και Άνεση σε Έξυπνα Κτήρια» «Τεχνολογίες του Διαδικτύου των Αντικειμένων για Εξοικονόμηση Ενέργειας και Άνεση σε Έξυπνα Κτήρια» Σωτήρης Νικολετσέας Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστήμιο Πατρών και ΙΤΥΕ και Κωνσταντίνος Μάριος Αγγελόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Νίκος Μαρκάτος, Καθ. ΕΜΠ Βασίλης Βεσκούκης, Επ.Καθ Καθ.ΕΜΠ Τεχνικό Επιµελητήριο της Ελλάδας Τεχνολογίες πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας»

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Τοµέας : METAΦΟΡΕΣ & Logistics 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ» «Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» Μαρία Μποϊλέ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β ηµήτρης Κουγιουµτζής http://users.auth.gr/dkugiu/teach/civilengineer E mail: dkugiu@gen.auth.gr 1/11/2009 2 Περιεχόµενα 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μορόπουλος Intell Business Consulting Ανδρέα Μεταξά 13-15 Αθήνα 106 81 nmoropou@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

MLS Destinator Android για Vodafone Εγχειρίδιο Χρήσης

MLS Destinator Android για Vodafone Εγχειρίδιο Χρήσης MLS Destinator Android για Vodafone Εγχειρίδιο Χρήσης MLS Destinator για Android Vodafone Εγχειρίδιο Χρήσης v1.0 2 Περιεχόμενα 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MLS DESTINATOR... 4 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ MLS DESTINATOR...

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος. 28 Σεπτεμβρίου 2010

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος. 28 Σεπτεμβρίου 2010 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος Ημερίδα ΚΑΠΕ: Εξοικονόμηση Ενέργειας στην Ηλεκτρική Κατανάλωση: Επιλογή Ενεργειακά Αποδοτικού Εξοπλισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σμήνους μη επανδρωμένων οχημάτων (UAVs) σε αποστολές αποτύπωσης

Συνεργασία σμήνους μη επανδρωμένων οχημάτων (UAVs) σε αποστολές αποτύπωσης Συνεργασία σμήνους μη επανδρωμένων οχημάτων (UAVs) σε αποστολές αποτύπωσης Εννοιολογικά στάδια Κατασκευή UAVs Επικοινωνία μεταξύ των μελών Ανάλυση καταγεγραμμένων γεγονότων Αρχιτεκτονική Αρχηγού Σμήνους

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1 Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γραφικές παραστάσεις µε υπολογιστές έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που οι ε- πιστήµονες που δούλευαν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης... Περιεχόμενα Εισαγωγή...7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11 Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25 Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...65 Κεφάλαιο 4 Μεταγωγή Δεδομένων και Δρομολόγηση...

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ.

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ. 1.1. Οµάδα Γ. 1.1.21. Πληροφορίες από το διάγραµµα θέσης-χρόνου..ένα σώµα κινείται ευθύγραµµα και στο διάγραµµα βλέπετε τη θέση του σε συνάρτηση µε το χρόνο. i) Βρείτε την κλίση στο διάγραµµα x-t στις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Δημητρίου Σωτήρης 6417

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Δημητρίου Σωτήρης 6417 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Δημητρίου Σωτήρης 6417 Παιχνίδια διάχυτου υπολογισμού Τεχνολογίες Σχεδιασμός Υλοποίηση Αξιολόγηση Προοπτικές Ένα παιχνίδι διάχυτου υπολογισμού είναι ένα παιχνίδι που έχει ένα ή περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP

Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP Τεχνολογικές υπηρεσίες HP βάσει συμβολαίου Τεχνικά δεδομένα Η τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες απομακρυσμένης υποστήριξης για προϊόντα λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ)

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) 26/01/2014 Συνεισφορά του κλάδους ΗΜΜΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Ευρύ φάσμα γνώσεων και επιστημονικών

Διαβάστε περισσότερα

Μια Δικτυακή Υποδοµή Για την Ασφάλεια των Πεζοπόρων Σε Εθνικούς Δρυµούς και Μονοπάτια

Μια Δικτυακή Υποδοµή Για την Ασφάλεια των Πεζοπόρων Σε Εθνικούς Δρυµούς και Μονοπάτια Μια Δικτυακή Υποδοµή Για την Ασφάλεια των Πεζοπόρων Σε Εθνικούς Δρυµούς και Μονοπάτια Ιωάννης Επανωµεριτάκης 3012 iepanom@csd Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχεδιάγραµµα Ιστορική Αναδροµή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005

Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005 Θεωρητικό Μέρος Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων Καθ. Γεώργιος Παπακωνσταντίνου Μάρτιος 2005 2 η ΑΣΚΗΣΗ Έλεγχος κίνησης µάζας 1 Τα Ενσωµατωµένα Συστήµατα (embedded systems) είναι υπολογιστικά συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ.

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Κυριάκος Πανίτσας Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Πώς μπορείτε να επωφεληθείτε Η εξοικονόμηση ενέργειας στην βιομηχανική παραγωγή αποτελεί θέμα ιδιαίτερης αξίας. Βασική επιδίωξη και πρωταρχικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της τεχνολογίας R.F.I.D. µέσα από το Gold24

Παρουσίαση της τεχνολογίας R.F.I.D. µέσα από το Gold24 Παρουσίαση της τεχνολογίας R.F.I.D. µέσα από το Gold24 IntelliSoft Ε.Π.Ε. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αιµιλιανού Γρεβενών 13, 142 32 Περισσός Τηλ: (+30210) 68.96.616 Φαξ: (+30210) 68.96.617 Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS Με την απόκτηση της εταιρείας Newave Energy, καινοτόμος εταιρεία στον τομέα της αδιάλειπτης παροχής ισχύος (UPS) με βάση της την Ελβετία, η ΑΒΒ έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ταυτοποίηση και Πιστοποίηση (Identification & Authentication) Εισαγωγή - Βασικές Έννοιες Τεχνικές Ταυτοποίησης και Πιστοποίησης Συστήµατα που βασίζονται στην πληροφορία Συστήµατα που βασίζονται στην κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής Βασικές Έννοιες Πληροφορικής 1. Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι οποιαδήποτε συσκευή μεγάλη ή μικρή που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον.

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Το Plugwise είναι ένα εύχρηστο σύστηµα διαχείρισης ενέργειας σε εργασιακούς χώρους. Μετράει την κατανάλωση ρεύµατος κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα εξελιγμένα-έξυπνα δίκτυα-σκοπός του ΔΜΔΕ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Τι είναι τα εξελιγμένα-έξυπνα δίκτυα-σκοπός του ΔΜΔΕ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Σε αναλογία με την ανάπτυξη που προέκυψε από την ψηφιοποίηση των επικοινωνιών, τα έξυπνα δίκτυα επιτρέπουν ανάλογο μετασχηματισμό στην παροχή ηλεκτρική ενέργειας Τα έξυπνα δίκτυα αξιοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ενότητα 4: Αρχιτεκτονικές Ευφυών Πρακτόρων Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Μαθησιακοί Στόχοι της ενότητας 4 H κατανόηση των διαφόρων μοντέλων/αρχιτεκτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική ικτύου

Αρχιτεκτονική ικτύου Αρχιτεκτονική ικτύου Φυσική αρχιτεκτονική Oµαδοποίηση των λειτουργιών του δικτύου σε φυσικές οντότητες Η φυσική αρχιτεκτονική ενός δικτύου κινητών επικοινωνιών µπορεί να διαιρεθεί σε τρία µέρη κινητό τερµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry.

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry. Επαγόµενα πεδία Ένα µαγνητικό πεδίο µπορεί να µην είναι σταθερό, αλλά χρονικά µεταβαλλόµενο. Πειράµατα που πραγµατοποιήθηκαν το 1831 έδειξαν ότι ένα µεταβαλλόµενο µαγνητικό πεδίο µπορεί να επάγει ΗΕΔ σε

Διαβάστε περισσότερα

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου 1. SGA Διαχείριση Πρωτοκόλλου... 2 1.1. Καινοτομία του προσφερόμενου προϊόντος... 2 1.2. Γενικές αρχές του προσφερόμενου συστήματος... 2 1.3. Ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα