Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ"

Transcript

1 Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Οδός της Γεύσης Οσφρητική Οδός Ακουστική Οδός Αιθουσαία Οδός Οπτική Οδός Οπτικά Αντανακλαστικά Αντνακλαστικά του Φωτός Αντανακλαστικό της Προσαρµογής Αντανακλαστικό του Κερατοειδούς Σωµατικό Οφθαλµοκινητικό Αντανακλαστικό Δερµατικό Αντανακλαστικό της Κόρης Εισαγωγή Οι κεντρικές οδοί περιλαµβάνουν αφορούν τις ειδικές αισθήσεις γεύση, όσφρηση, ακοή, ισορροπία και όραση, και περιλαµβάνουν την γευστική, ακουστική, οσφρητική και οπτική οδό. Κάθε κεντρική οδός (ή σύστηµα) αποτελείται από Το περιφερικό όργανο υποδοχέα τις εξω-εγκεφαλικές οδούς τους ενδο-εγκεφαλικούς σταθµούς και οδούς τον ειδικό φλοίο Γευστική οδός Στο στόµα υπάρχουν οι γευστικές κάλυκες που περιέχουν υποδοχέις για τέσσερις βασικές γευστικές ιδιότητες (πικρό, γλυκό, ξινό, αλµυρό) Οι υποδοχείς αυτοί διεγείρονται από χηµικές ουσίες Η ανίχνευση και η διάκριση γεύσεων δεν εξαρτώνται µόνο από τα γευστικά ερεθίσµατα, αλλά απο το συνδυασµό τους µε οσφρητικά, οπτικά, ακουστικά ερεθίσµατα, καθώς και από αισθήσεις επιφανειακής αισθητικότητας στη γλώσσα. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 138

2 Όσφρητική οδός Το οσφρητικό σύστηµα στον άνθρωπο δεν είναι τόσο αναπτυγµένο όσο σε άλλα θηλαστικά. (πχ. Ο ανθρώπινος οσφρητικός βλεννογόνος έχει έκταση περίπου 10cm 2 ένω του σκύλου έως 170 cm 2 ). Όµως, υπάρχουν αρκετές εκατοντάδες διαφορετικών υποδοχέων στον οσφρητικό βλεννογόνο, και εκτιµάται ότι ο ανθρώπος να διακρίνει περίπου 10,000 διαφορετικές οσµές. Η νευρικές ώσεις µεταφέρονται στο µετωπιαίο λοβό και κυρίως στο µεταιχµιακό σύστηµα. Η όσφρηση είναι, από εξελικτικής άποψης, η πιο αρχαία από τις αισθήσεις, και συνδέεται στενά µε τη σεξουαλική και αναπαραγωγική συµπεριφορά. Ακουστική οδός Η αρχική νευρική ώση παράγεται απο τις δονήσεις της ενδολέµφου που προκαλούν µικρές µετακινήσεις τριχιδίων των τριχωτών κυττάρων. Στον πρωτογενή ακουστικό φλοιό γινονται αντιληπτά κυρίως τα βασικά χαρακτηριστικά του ήχου (τονικότητα, ένταση). Η ουσιαστική αναγνώριση του ηχητικού σήµατος γίνεται σε δευτερεύουσες περιοχές. Οπτική οδός Όραση είναι η λειτουργία µε την οποί γίνονται αντιληπτά τα φωτεινά ερεθίσµατα. Τα κύτταρα που υποδέχονται τα φωτεινά ερεθίσµατα βρίσκονται στον αµφιβληστροειδή. Τα ερεθίσµατα αυτά ακολουθούν µία µακρά πορεία από την είσοδό τους στον οφθαλµό µέχρι την κατάληξή τους στον ινιακό φλοιό. Οδός της Γεύσης Το αισθητήριο της γεύσης βρίσκεται στην κοιλότητα του στόµατος. Τα ερεθίσµατα δεν γίνονται αντιληπτά µε την ίδια ένταση σε όλες τις περιοχές του στόµατος. Το πλέον ευαίσθητο µέρος είναι η γλώσσα Υπάρχουν ευαίσθητα µέρη στην επιγλωτίδα, ουρανίσκο, πλευρές του λαιµού και πίσω µέρος του λαιµού Υπάρχουν τέσσερις βασικές γευστικές ιδιότητες (πικρό, γλυκό, ξινό και αλλµυρό). 1 ος Νευρώνας Οι υποδοχείς της γεύσης είναι οι γευστικοί κάλυκες. Εντοπίζονται κυρίως, στα πλάγια τοιχώµατα των περιχαρακωµένων θηλών της γλώσσας και στις µυκητοειδείς και φυλλοειδείς θηλές της γλώσσας, στη µαλακή υπερώα και στην επιγλωττίδα. Υπάρχουν επίσης, λίγοι γευστικοί κάλυκες στην πρόσθια καµάρα, στο οπίσθιο τοίχωµα του φάρυγγα, στον άνω οισοφάγο και στο λάρυγγα. Οι γευστικοί κάλυκες νευρώνονται µε τους περιφερικούς κλάδους (δενδρίτες) των ακόλουθων εγκεφαλικών νεύρων: Προσωπικό Νεύρο (VII) Περιέχει σωµατοαισθητικές και σπλαχνοκινητικές (γευστικές) ίνες που νευρώνουν τα πρόσθια 2/3του βλεννογόνου της γλώσσας και το βλεννογόνο της µαλακής υπερώας. Περιφερικές αποφυάδες µεταφέρουν την αίσθηση της γεύσης στο γονάτιο γάγγλιο (µέσα στον προσωπικό πόρο) και στη συνέχεια οι κεντρικές αποφυάδες δια του διάµεσου Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 139

3 νεύρου καταλήγουν στο άνω τµήµα του πυρήνα της µονήρους δεσµίδας στον προµήκη. (Ο πυρήνας της µονήρους δεσµίδας µεγενθύµεται προς την άνω µοίρα του, αντίστοιχα προς το ύψος εισόδου των γευστικών ινών και ονοµάζεται «γευστικός πυρήνας» σε αυτό το σηµείο.) Μερικές σπλαχνοαισθητικές ίνες (γευστικές) δέχεται και ο άνω σιαλικός πυρήνας από τον πυρήνα της µονήρους δεσµίδας, µε αποτέλεσµα την έκκριση σιέλου σε ανταπόκριση των γευστικών ερεθισµάτων (γευστικά αντανακλαστικά τόξα). Γλωσσοφαρυγγικό Νεύρο (ΙΧ) Περιέχει γευστικές ίνες από τη ρίζα της γλώσσας και του φάρυγγα. Περιφερικές αποφυάδες µεταφέρουν την αίσθηση της γεύσης στο γάγγλιο του γλωσσοφαρυγγικού νεύρου. Στη συνέχεια, οι κεντρικές αποφυάδες αυτών των κυττάρων καταλήγουν στα νευρικά κύτταρα του αισθητικού πυρήνα (τµήµα του πυρήνα της µονήρους δεσµίδας). Πνευµονογαστρικό Νεύρο (Χ) Περιέχει γευστικές ίνες που νευρώνουν διαµέσου του άνω λαρυγγικού νεύρου τις θηλές της επιγλωττίδας. Περιφερικές αποφυάδες µεταφέρουν την αίσθηση της γεύσης στο κάτω γάγγλιο του πνευµονογαστρικού και στη συνέχεια οι κεντρικές αποφυάδες αυτών των κυττάρων καταλήγουν στα νευρικά κύτταρα του αισθητικού πυρήνα του πνευµονογαστρικού (κάτω τµήµα του πυρήνα της µονήρους δεσµίδας). Μερικοί παράπλευροι κλάδοι των νευρώνων του πυρήνα της µονήρους δεσµίδας φέρονται στο ραχιαίο πυρήνα του πνευµονογαστρικού νεύρου µε αποτέλεσµα τη γαστρική έκκριση (γευστικά αντανακλαστικά τόξα). 2 ος Νευρώνας Οι κεντροµόλοι νευρικές ίνες του πυρήνα της µονήρους δεσµίδας χιάζονται (οι περισσότερες) κατά τη µέση γραµµή. Ανέρχονται διαµέσου των έσω ληµνίσκων (οι γευστικές ίνες καταλαµβάνουν την πιο εσωτερική θέση). Καταλήγουν στον τρίτο νευρώνα, στο θάλαµο. Μερικές νευρικές ίνες φέρονται στον υποθάλαµο είτε διαµέσου του µέσου εγκεφάλου και στη συνέχεια στα µαστία ή διαµέσου του κεντρικού καλυπτρικού πυρήνα (του µέσου εγκεφάλου) και στη συνέχεια µε τη ραχιαία επιµήκη δεσµίδα καταλήγουν στον υποθάλαµο. 3 ος Νευρώνας Οι κεντροµόλοι νευρικές ίνες καταλήγουν στον οπίσθιο κοιλιακό πυρήνα του αντίπλευρου θαλάµου. Από το θάλαµο, θαλαµοφλοιωδών ινών φέρονται δια του οπίσθιου σκέλους της έσω κάψας (µαζί µε τον άνω θαλαµικό µίσχο) στο κάτω τµήµα της οπίσθιας κεντρικής έλικας όπου βρίσκεται το φλοιώδες κέντρο της γεύσης. Οσφρητική Οδός Το οσφρητικό νεύρο είναι το αισθητήριο νεύρο της όσφρησης και σχηµατίζεται από τα οσφρητικά νευρικά νηµάτια. Αποτελείται από το οσφρητικό επιθήλιο, τα οσφρητικά Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 140

4 νεύρα, τον οσφρητικό βολβό, την οσφρητική ταινία και τις περιοχές του οσφρητικού φλοιού. Η κεντρική οσφρητική οδός αρχίζει από τον οσφρητικό βολβό και καταλήγει στον οσφρητικό φλοιό. Η οσφρητική οδός αποτελείται από δύο µόνο νευρώνες (π.χ. τα κύτταρα του βλεννογόνου και του βολβού). Δηλ. Οι νευράξονες των πρωτογενών προσαγωγών ινών εισέρχονται στον εγκεφαλικό φλοιό άµεσα και δεν συνάπτεται µε τους θαλαµικούς πυρήνες. Ο εκφυτικός αισθητικός πυρήνας είναι τα δίπολα κύτταρα του οσφρητικού βλεννογόνου. Ο τελικός αισθητικός πυρήνας είναι οσφρητικός βολβός. Η οδός προς τα φλοιώδη κέντρα του µετωπιαίου λοβού δεν χιάζεται και απολήτει στον πρόσθιο οσφρητικό πυρήνα, στον επικλινή πυρήνα, στον πρωτοταγή οσφρητικό φλοιό, στο αωυγδαλοειδές ωωµα, στον περιαµυγδαλοειδή φλοιό και στον έξω ενδορινικό φλοίο. Οσφρητικό Επιθήλιο Το οσφρητικό επιθήλιο καταλαµβάνει το ανώτερο 1/5 του πλάγιου και του διαφραγµατικού τοιχώµατος της ρινικής κοιλότητας. Υπάρχουν τρεις τύπους κύτταρων 1. Οσφρητικά υποδεκτικά κύτταρα - Είναι δίπολα, εξειδικευµένα, τριχωτά νευρικά κύτταρα οι οποίοι βρίσκονται στον οσφρητικό βλεννογόνο µεταξύ εριστικών κυττάρων - Εντοπίζεται στην άνω κόγχη της ρινικής κοιλότητας και την άνω µοίρα του ρινικού διαφράγµατος - Φέρουν έναν δενδρίτη το οποίο εκτείνεται στο επιφανειακό επιθήλιο και έναν νευράξονα (αµύελο) ο οποίος εισέρχεται στο οσφρητικό νεύρο. - Περιφερική αποφυάδα (δενδρίτης) εξαπλώνεται επί του οσφρητικού βλεννογόνου και υποδέχεται τα οσφρητικά ερεθίσµατα. Φέρει οσφρητικά τριχίδια τα οποία προβάλλουν εντός της βλέννης που καλύπτει το βλεννογόνο και στα οποία περιέχονται οι θέσεις των µοριακών υποδοχέων. Αντιδρούν στα οσµικά ερεθίσµατα και διεγείρουν τα οσφρητικά κύτταρα. - Κεντρική αποφυάδα (νευράξονας) είναι λεπτή και αποτελεί τις οσφρητικές νευρικές ίνες. Οι άξονές τους αθροίζονται σε πολυάριθµα µικρά ινίδια, τα οποία εισέρχονται στην κρανιακή κοιλότητα διαµέσου των τρµηµάτων του τετριµµένου πετάλου του ηθµοειδούς. Το οσφρητικό νεύρο αποτελεί το σύνολο των δεσµίδων των νευράξονων. Τα νηµάτια είναι αµύελοι και περιβάλλονται από κύτταρα του Schwann. Εισέρχονται εντός του κύτους του κρανίου, διαµέσου των τρηµάτων του τετρηµένου πετάλου του ηθµοειδούς οστού και εισδύουν στους οσφρητικούς βολβούς 2. Ερειστικά κύτταρα 3. Βασικά στελεχιαία κύτταρα Οσφρητικός Βολβός Βρίσκεται στην κάτω επιφάνεια του µετωπιαίου λοβού Υποδέχεται τα οσφρητικά νηµάτια από την κοιλιακή επιφάνειά του. Αποτελείται από διάφορα νευρικά κύτταρα: - µιτροειδές κύτταρο (το µεγαλύτερο και σπουδαιότερο) - θυσσανωτά κύτταρα - κοκκοειδή κύτταρα (συνάπτονται µε τα µιτροειδή κύτταρα) Τα οσφρητικά νηµάτια συνάπτονται µε τα µητροειδή κύτταρα και σχηµατίζουν υποστρόγγυλα σωµάτια, τα οσφρητικά συναπτικά σπειράµατα. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 141

5 Οι κεντρικές αποφυάδες των µητροειδών κυττάρων φέρονται κατά µήκος της οσφρητικής ταινίας. Ο οσφρητικός βολβός δέχεται ίνες από τον αντίπλευρο βολβό µέσω της οσφρητικής ταινίας. Οσφρητική Ταινία Αποτελείται από τις κεντρικές αποφυάδες (άξονες) των µητροειδών κυττάρων του οσφρητικού βολβού. Περιέχει: - κεντρικούς άξονες των µητροειδών κυττάρων - κεντρικούς άξονες των θυσανωτών κυττάρων - φυγόκεντρες ίνες από τον αντίπλευρο οσφρητικό βολβό Φέρεται από το οπίσθιο άκρο του οσφρητικού βολβού, προς τα πίσω επί της κοιλιακής επιφάνειας του µετωπιαίου λοβού, στην οσφρητική αύλακα. Στην πρόσθια διάτρητη ουσία η οσφρητική ταινία υποδιαιρείται: - Έξω οσφρητική χορδή: Οι ίνες αυτές φέρονται στο βάθος της πλαγίας σχισµής προς τον κροταφικό λοβό για να καταλήξουν στην οσφρητική χώρα του εγκεφαλικού φλοιού, στην περιαµυγδαλοειδή χώρα και στην απιοειδή χώρα. - Έσω οσφρητική χορδή: φέρει τις ίνες στον αντίπλευρο οσφρητικό βολβό. Οι ίνες χιάζονται στον πρόσθιο σύνδεσµο. - Χορηγεί νευρικές ίνες προς διάφορα άλλα φλοιώδη κέντρα. Οι συνδέσεις αυτές εξυπηρετούν συναισθηµατικές αντιδράσεις και αντιδράσεις του αυτόνοµου νευρικού συστήµατος προς τα οσφρητικά ερεθίσµατα. Οσφρητικές Χώρες του Εγκεφάλου Ο κύριος (πρωτογενής) οσφρητικός φλοιός: - Αποτελείται από την περιαµυγδαλοειδή χώρα και την προαπιοειδή χώρα. Ο απιοειδής λοβός αποτελείται από τη φλοιϊκή µοίρα του αµυγδαλοειδούς σώµατος, από το άγκιστρο της ιπποκάµπιας έλικας και από της πρόσθια τελική µοίρα της παραϊπποκάµπιας έλικας. - Επιτυγχάνεται η αντίληψη των οσφρητικών ερεθισµάτων - Το ανώτερο επίπεδο της οσφρητικής διάκρισης των ερεθισµάτων εντοπίζεται στην οπίσθια µοίρα του µετωποκογχικού φλοιού. Δέχεται συνδέσεις απο τον απιοειδή λοβό µέσω του έσω ραχιαίου πυρήνα του θαλάµου. Ο συνειρµικός οσφρητικός φλοιός: - Βρίσκεται στην ιπποκάµπεια έλικα (πεδίο 28 κατά τον Brodmann) - Έχει πολλές συνδέσεις µε τον κύριο οσφρητικό φλοιό Η υπερµεσολόβια έλικα και η παροσφρητική άλως είναι επίσης οσφρητικές χώρες του εγκεφάλου. Ακουστική Οδός Οι ακουστικές νευρικές ώσεις φέρονται στο κεντρικό νευρικό σύστηµα αµφοτερόπλευρα, µε την µεγαλύτερη προβολή στην αντίπλευρη οδό. Χορηγούνται πολλοί παράπλευροι κλάδοι κατά την πορεία στο δικτυωτό σύστηµα. Η κεντρική ακουστική οδός από το κοχλιακό νεύρο έως τον εγκεφαλικό φλοιό έχει τον κοχλιακό πυρήνα ως πρώτος κυτταρικός σταθµός. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 142

6 Κοχλιακό Νεύρο Είναι το αισθητήριο νεύρο της ακοής. Εκφύεται από: - Τα δίπολα κύτταρα του ελικοειδούς γαγγλίου (εκφυτικό αισθητικό γάγγλιο) που αποτελούν τον εκφυτικό αισθητικό πυρήνα. - Το ελικοειδές γάγγλιο που βρίσκεται στον ελικοειδή πόρο του οστέινου ελικοειδούς πετάλου, του οστέινου κοχλία. - Τις περιφερικές αποφυάδες που υποδέχονται τα ηχητικά ερεθίσµατα από το όργανο του Corti, που βρίσκεται στον υµενώδη κοχλία του έσω ωτός. Οι κεντρικές αποφυάδες αποτελούν το κοχλιακό νεύρο. Το κοχλιακό νεύρο εισέρχεται στο εγκεφαλικό στέλεχος. Μετά την είσοδο στη γέφυρα οι νευρικές ίνες υποδιαιρούνται σε δύο κλάδους και: - καταλήγουν στον ραχιαίο κοχλιακό πυρήνα, στην πρόσθια επιφάνεια του κάτω περεγκεφαλιδικού σκέλους. - καταλήγουν στον κοιλιακό κοχλιακό πυρήνα, στην οπίσθια επιφάνεια του κάτω παρεγκεφαλιδικού σκέλους. - Πολλές προσαγωγές ίνες από το κοχλιακό νεύρο διακλαδίζονται και εισέρχονται και στους δύο πυρήνες. Κοχλιακοί πυρήνες Οι κοχλιακοί πυρήνες αποτελούν τους δεύτερους αισθητικούς νευρώνες. Τα κύτταρα και στους δύο πυρήνες διατάσσονται τονοτοπικά. Oι ίνες από τους κοχλιακούς πυρήνες φέρονται προς τα έσω εντός της γέφυρας, χιάζονται και καταλήγουν στον οπίσθιο πυρήνα του τραπεζοειδούς σώµατος και στον άνω ελαϊκό πυρήνα. (Μερικές ίνες καταλήγουν στο σύστοιχο πυρήνα.) Ο άνω πυρήνας της ελαίας αντιδρά στην διαφορετική ένταση και διάρκεια των ηχητικών ερεθισµάτων και συµβάλλει στην εντόπιση στο χώρο του προσαγόµενου ηχητικού ερεθίσµατος. Οι ίνες από τον ραχιαίο και τον κοιλιακό κοχλιακό πυρήνα και από τον άνω πυρήνα της ελαίας σχηµατίζουν τον έξω ληµνίσκο. Πορεύονται στη ραχιαία µοίρα της γέφυρας και στην καλυπτρική µοίρα του µέσου εγκεφάλου. - Μερικές ίνες συνάπτονται µε µικρές οµάδες νευρικών κυττάρων στον πυρήνα του έξω ληµνίσκου (συνολικά). - Στο ύψος του µέσου εγκεφάλου οι ίνες του έξω ληµνίσκου καταλήγουν στον πυρήνα του οπίσθιου διδυµίου και στο έσω γονατώδες σώµα του θαλάµου. Κάτω Διδύµια Τα χωρικά ερεθίσµατα από τον άνω πυρήνα της ελαίας µε τα ερθίσµατα που προσάγονται από τον κοιλιακό κοχλιακό πυρήνα συνδυάζονται στο κάτων διδύµιο. Ο πύρηνας παρουσιάζει τονοτοπική διάταξη. Το κάτω διδύµιο προβάλλει στο έσω γονατώδες σώµα. Προβάλλει και στο ετερόπλευρο κάτω διδύµιο, το οποίο έχει ανασταλτική δράση, µέσω του συνδέσµου των διδυµίων. Χορηγεί ίνες στο τετραδυµονωτιαίο δεµάτιο. Έσω γονατώδες σώµα Αποτελεί ειδικό θαλαµικό πυρήνα της ακοής. Ο κύριος κοιλιακός πυρήνας παρουσιάζει τονοτοπική διάταξη. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 143

7 Οι άξονες από τα νευρικά κύτταρα του έσω γονατώδους σώµατος σχηµατίζουν την ακουστική ακτινοβολία της έσω κάψας το οποίο καταλήγει στο φλοιώδες ακουστικό κέντρο. Κύριο (πρωτογενή) ακουστικό κέντρο Βρίσκεται στον κροταφικό λοβό στις εγκάρσιες έλικες (του Heschle), της άνω επιφάνειας του λοβού (πεδία 41 και 42 κατά τον Brodmann). Η πρόσθια έλικα περιέχει τον πρωτογενή ακουστικό φλοιό. Υπάρχει χωροταξική διάταξη των ηχητικών τόνων που διατηρείται κατά την πορεία (π.χ. από το όργανο του Corti στους κοχλιακούς πυρήνες, στα οπίσθια διδύµια και στον κύριο ακουστικό φλοιό). Το οπίσθιο τµήµα αντιδρά σε ήχους υψηλού τόνου και το πρόσθιο τµήµα σε χαµηλού τόνου ερεθίσµατα του ετερόπλευρου ακουστικού πεδίου. Στον συνειρµικό ακουστικό φλοιό (κέντρο) γίνεται η ερµηνεία και η συσχέτιση των ήχων µε ακουστικές εµπειρίες του παρελθόντος. Αιθουσαία Οδός Το αιθουσαίο νεύρο είναι το αισθητήριο νεύρο της αίσθησης του χώρου. Εκφύεται από τα δίπολα κύτταρα του αιθουσαίου γαγγλίου που αποτελούν τον εκφυτικό αισθητικό πυρήνα. - το αιθουσαίο γάγγλιο βρίσκεται στον πυθµένα του έσω ακουστικού πόρου. - τις περιφερικές αποφυάδες που υποδέχονται ερεθίσµατα από: το σφαιρικό και το ελλειπτικό κυστίδιο (υµενώδης αίθουσα) σχετικές µε τη θέση της κεφαλής τους υµενώδεις, ηµικύκλιους σωλήνες, σχετικούς µε την κίνηση της κεφαλής Οι κεντρικές αποφυάδες των κυττάρων του αιθουσαίου γαγγλίου σχηµατίζουν το αιθουσαίο νεύρο. Το αιθουσαίο νεύρο εισέρχεται στο εγκεφαλικό στέλεχος από την οπίσθια γεφυρική αύλακα. Μετά την είσοδο στη γέφυρα, οι ίνες υποδιαιρούνται σε: - Βραχείς ανιόντες κλάδους και µακρούς κατιόντες κλάδους που καταλήγουν στο σύµπλεγµα των αιθουσαίων πυρήνων. - Μερικές ίνες παρακάµπτουν τους αιθουσαίους πυρήνες και φέρονται δια του κάτω σκέλους της παρεγκεφαλίδας στην παρεγκεφαλίδα. Αιθουσαίοι Πυρήνες Υπάρχουν τέσσερις κυρίως αιθουσαίοι πυρήνες: - ο έξω, άνω, έσω και κάτω αιθουσαίος πυρήνας Βρίσκονται υπό το έδαφος της τέταρτης κοιλίας. Δέχονται ίνες από το αιθουσαίο νεύρο και από την παρεγκεφαλίδα διαµέσου του κάτω σκέλους της παρεγκεφαλίδας. Απαγωγοί ίνες από τους πυρήνες φέρονται: - στην παρεγκεφαλίδα - στο νωτιαίο µυελό (δια µέσου του αιθουσονωτιαίου δεµατίου) - στους πυρήνες του κοινού κινητικού νεύρου, του τροχιλιακού νεύρου και του απαγωγού νεύρου (διαµέσου της έσω επιµήκους δεσµίδας). - στην αιθουσαία χώρα της οπίσθιας κεντρικής έλικας (ακριβώς πάνω από την πλάγια σχισµή). Oι ανιούσες αυτές ίνες συνάπτονται µε τους κοιλιακούς οπίσθιους πυρήνες Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 144

8 του θαλάµου. Οι ίνες απο τον θάλαµο προβάλλουν και στην αιθουσαία περιοχή του βρεγµατικού φλοιού της νήσου και στον παρακείµενο φλοιό της άνω κροταφικής έλικας. Η αιθουσαία περιοχή του βρεγµατικού φλοιού της νήσου δεν αποτελεί πρωτογενή αισθητική περιοχή. Σε αυτή προβάλλουν ίνες από την αιθουσαία οδός, οπτική οδός και την οδό της αφής. Λειτουργική Σηµασία Κατιούσες οδοί: - Mε τις συνδέσεις αυτές συντονίζονται οι κινήσεις των οφθαλµών και της κεφαλής ώστε να µπορεί να διατηρείται η καθήλωση του βλέµµατος σε ένα αντικείµενο. - Συµβάλλουν µαζί µε τις πληροφορίες από την αίθουσα και στους ηµικύκλιους σωλήνες του έσω ωτός, στη διατήρηση της ισορροπίας, διαµέσου της επίδρασής τους στο µυϊκό τόνο των άκρων και του κορµού. Ανιούσες οδοί: Εξυπηρετούν τον ενσυνείδητο προσανατολισµό του ατόµου στο χώρο. Οπτική Οδός Το οπτικό νεύρο είναι το αισθητήριο νεύρο της όρασης. Η οπτική οδός αποτελείται από τέσσερις νευρώνες: 1. Ραβδία και κωνία: είναι οι αποφυάδες εξειδικευµένων υποδεκτικών νευρώνων (τα ραβδιοφόρα και κωνιοφόρα οπτικά κύτταρα του αµφιβληστροειδούς). 2. Δίπολοι νευρώνες: συνδέουν τα οπτικά µε τα γαγγλιακά κύτταρα. 3. Γαγγλιακά κύτταρα: αποτελούν τον εκφυτικό αισθητικό πυρήνα. Οι νευρικές ίνες σχηµατίζουν το οπτικό νεύρο το οποίο δια του οπτικού χιάσµατος και της οπτικής ταινίας καταλήγει στο έξω γονατώδες σώµα. 4. Έξω γονατώδες σώµα: είναι ο τελικός αισθητικός πυρήνας του οπτικού νεύρου. Οι ίνες δια της οπτικής ακτινοβολίας φέρονται στον οπτικό φλοιό. Έκφυση του Οπτικού Νεύρου Οι άξονες των γαγγλιακών κυττάρων του αµφιβληστροειδούς σχηµατίζουν το οπτικό νεύρο. Οι ίνες του νευροεπιθηλίου συγκλίνουν προς την οπτική θηλή (ή δίσκο), στον οπίσθιο πόλο του οφθαλµού όπου σχηµατίζουν το οπτικό νεύρο. Το οπτικό νεύρο εξέρχεται από τον οφθαλµικό βολβό 3-4 mm επί τα εντός της ωχράς κηλίδας, η οποία βρίσκεται αντίστοιχα προς το οπίσθιο άκρο του άξονα της όρασης. Αποτελείται από εµµύελες ίνες. Ολιγοδενδρογλοιακά κύτταρα (και όχι κύτταρα του Schwann) σχηµατίζουν τα έλυτρα. Το οπτικό νεύρο φέρεται προς τα πίσω και έσω µέσα στο οπίσθιο ηµιµόριο του οφθαλµικού κόγχου και εισδύει στον µέσο κρανιακό βόθρο απο το οπτικό τρήµα. Τα νεύρα συγκλίνουν στη βάση του κρανίου και χιάζονται µε τον αντίθετο οπτικό νεύρο, στο οπτικό χίασµα Το Οπτικό Χίασµα Βρίσκεται στο όριο µεταξύ του πρόσθιου τοιχώµατος και του εδάφους της τρίτης κοιλίας. Η προσθιοπλάγια γωνία συνεχίζεται µε το οπτικό νεύρο, ενώ η οπισθοπλάγια γωνία συνεχίζεται µε την οπτική ταινία. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 145

9 Στο οπτικό χίασµα οι νευράξονες που προέρχονται από τα ρινικά ηµίση του αµωιβληστροειδούς χιάζονται και φέρονται στην ετερόπλευρη οπτική οδό, ενώ οι νευράξονες από τα κροταφικά ηµίση παραµένουν αχίαστοι. Το κεντρικό τµήµα του χιάσµατος αποτελείται από χιαζόµενες ίνες από το έσω (ρινικό) ηµιµόριο του κάθε οπτικού νεύρου. Οι ίνες αυτές συνεχίζονται προς τα πίσω, µε την αντίπλευρη οπτική ταινία. Οι ίνες που προέρχονται από το έξω (κροταφικό) ηµιµόριο του αµφιβληστροειδούς, δεν χιάζονται και συνεχίζονται προς τα πίσω µε την οµόπλευρη οπτική ταινία. Η Οπτική Ταινία Οι δύο ταινίες εκφύονται από τις σύστοιχες οπισθοπλάγιες γωνίες του οπτικού χιάσµατος - Η αριστερή οπτική ταινία περιέχει ίνες από το κροταφικό (έξω) ηµιµόριο του σύστοιχου αµφιβληστροειδούς και από το ρινικό (έσω) ηµιµόριο του δεξιού αµφιβληστροειδούς. - Η δεξιά οπτική ταινία περιέχει ίνες από το κροταφικό ηµιµόριο του σύστοιχου αµφιβληστροειδούς και από το ρινικό ηµιµόριο του αριστερού αµφιβληστροειδούς. Φέρεται προς τα πίσω και έξω, γύρω από τον µέσο εγκέφαλο. Οι περισσότερες νευρικές ίνες καταλήγουν στο έξω γονατώδες σώµα του θαλάµου. Λίγες νευρικές ίνες καταλήγουν στον προτετραδυµικό πυρήνα και στο πρόσθιο διδύµιο όπου εξυπηρετούν τα οπτικά αντανακλαστικά. Το Έξω Γονατώδες Σώµα Βρίσκεται στο προσκέφαλο του θαλάµου. Αποτελείται από έξι στιβάδες κυττάρων. Οι νευρικές ίνες της οπτικής ταινίας συνάπτονται µε τις έξι στιβάδες µε τοπογραφικό τρόπο για να εξυπηρετούν συγχωνεύσεις της όρασης και του στερεοσκοπικού βάθους. Από κάθε οπτική ταινία: - Οι ίνες του αντίπλευρου ρινικού ηµιµορίου συνάπτονται µε στιβάδες 6, 4, 1 του έξω γονατώδους σώµατος. - Οι ίνες του σύστοιχου κροταφικού ηµιµορίου συνάπτονται µε στιβάδες 5, 3, 2. Οι άξονες από τα νευρικά κύτταρα του έξω γονατώδους σώµατος σχηµατίζουν την οπτική ακτινοβολία. Οι θαλαµοφλοιώδεις ίνες οι οποίες απεικονίζουν το άνω µέρος του οπτικού πεδίου εκτείνονται κυκλοτερώς στον κροταφικό λοβό (σχηµατίζουν την αγκύλη του Meyer) πριν καταλήξουν κάτω απο την πληκτραία σχισµή. Η οπτική ακτινοβολία φέρεται προς τα πίσω (βρίσκεται στην οπισθο φακοειδή µοίρα της έσω κάψας) και καταλήγει στον οπτικό φλοιό (πεδίο 17 κατά τον Brodmann). Πρωτογενής Οπτικός Φλοιός Ο οπτικός φλοιός βρίσκεται στο άνω και κάτω χείλος της πληκτριαίας σχισµής (έσω επιφάνεια του ινιακού λοβού). Καταλαµβάνει τα τοιχώµατα της πληκτραίας σχισµή σε όλο το µήκος του Το ετερόπλευρο οπτικό πεδίο αντιπροσωπεύεται ανεστραµµένο. Η αντιπροσώπευση του κεντρικού βοθρίου καταλαµβάνει µεγάλη έκταση. Το οπτικό πεδίο (το οποίο µπορεί να θεωρηθεί ότι συνενώνει τέσσερα τέταρτα αριστερά/δεξιά, άνω/κάτω) προβάλλει στο πρωτογενή οπτικό φλοιό µε οριζόντια και κάθετη αντιστροφή. (Έτσι ώστε το άνω αριστερό τέταρτο του οπτικού πεδίου να παρουσιάζεται στο κατώτερο δεξιό τέταρτ του οπτικού φλοιού. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 146

10 Ο συνειρµικός οπτικός φλοιός (πεδία 18 και 19 κατά τον Brodmann) εξυπηρετεί την αναγνώριση των αντικειµένων και τη διάκριση των χρωµάτων. Οπτικά Αντανακλαστικά Αντανακλαστικά του Φωτός Ορισµός: Όταν πέσει το φως στον ένα οφθαλµό, οι κόρες και των δύο οφθαλµών συστέλλονται. Η συστολή της κόρης είναι πάντα αµφοτερόπλευρη, έστω και αν το φως προσπέσει µόνο στον ένα οφθαλµό. Η συστολή της κόρης (στον οφθαλµό στον οποίο έπεσε το φως) ονοµάζεται άµεσο αντανακλαστικό του φωτός. Η συστολή της κόρης του άλλου οφθαλµού ονοµάζεται συνεργές αντανακλαστικό του φωτός (ή χιαστό φωτοκινητικό αντανακλαστικό). Συµµετέχουν τέσσερις νευρώνες: 1. Τα γαγγλιακά κύτταρα του αµφιβληστροειδούς αποτελούν την αρχή της οδός. Οι νευράχονες τους τα οποία σχηµατίζουν το οπτικό νεύρο και στην συνέχεια τις οπτικές ταινίες, καταλήγουν στους προτετραδυµικού πυρήνες. 2. Κάθε προτετραδυµικός πυρήνας συνδέεται µε τον παρασυµπαθητικό πυρήνα Edinger-Westphal (της 3 ης εγκεφαλικής συζυγίας. Αυτό γίνεται και µε το οµοπλευρο, όσο και µε τον ετερόπλευρο (συνεργητικό) αντανακλαστικό. 3. Οι προγαγγλιακές παρασυµπαθητικές ίνες πορεύονται µε το κοινό κινητικό νεύρο και καταλήγουν στο οφθαλµικό γάγγλιο. 4. Με τα βραχέα ακτινοειδή νεύρα, οι µεταγαγγλιακές ίνες καταλήγουν στο σφιγκτήρα της κόρης. Προσαγωγή µοίρα: Οι προσαγωγές ώσεις του αντανακλαστικού ακολουθούν το οπτικό νεύρο, το οπτικό χίασµα και την οπτική ταινία. Από την οπτική ταινία µέρος των ινών φέρονται και συνάπτονται µε τον προτετραδυµικό πυρήνα. Απαγωγή µοίρα: Ίνες από τον προτετραδυµικό πυρήνα φέρονται αµφοτερόπλευρα στον παρασυµπαθητικό πυρήνα του κοινού κινητικού νεύρου. Παρασυµπαθητικές ίνες µε το κοινό κινητικό νεύορ φέρονται στο οφθαλµικό γάγγλιο. Μεταγαγγλιακές ίνες µε τα βραχέα ακτινοειδή νεύρα φέρονται στον οφθαλµικό βολβό και καταλήγουν στον σφιγκτήρα της κόρης, στην ίριδα. Σε µερικές παθολογικές καταστάσεις το αντανακλαστικό του φωτός εξαφανίζεται, ενώ διατηρείται η στένωση των κορών κατά το αντανακλαστικό της προσαρµογής (σηµείο του Argyll-Robertson). Αυτό φαίνεται να οφείλεται σε βλάβη µεταξύ του πυρήνα του Edinger-Westphal (πυρήνας της κόρης του οφθαλµού) και του έξω γονατώδους σώµατος. Αντανακλαστικό της Προσαρµογής Ορισµός: Για να εξακολουθήσει η όραση να είναι ευκρινής, όταν το βλέµµα φέρεται από ένα µακρυνό αντικείµενο σε ένα κοντινό, πρέπει να επιτευχθεί η προσαρµογή από τη µακρά στην εγγύς Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 147

11 (κοντινή) όραση. Η λειτουργία αυτή είναι αντανακλαστική και συνδεύεται πάντα στην εγγύς όραση από σύγκλειση των οφθαλµών και συστολή της κόρης (µύση). Η προσαρµογή επιτυγχάνεται: µε τη σύγκλιση των δύο οπτικών αξόνων που γίνεται µε τη σύσπαση και των δύο έσω ορθών µυών µε τον περιορισµό των φωτεινών ακτίνων στο (παχύτερο) κεντρικό µέρος του φακού που επιτυγχάνεται µε τη συστολή των κορών µε την αύξηση της διαθλαστικής ικανότητας του φακού που επιτυγχάνεται µε τη σύσπαση του ακτινωτού µυός (της προσαρµογής) και που έχει σαν αποτέλεσµα να παχυνθεί ή να κυρτωθεί ο κρυσταλλοειδής φακός. Η κεντροµόλος οδός: Η οδός αρχίζει από τα γαγγλιακά κύτταρα. Οι κεντροµόλες νευρικές ίνες φέρονται µε το οπτικό νεύρο και δια του οπτικού χιάσµατος στη συνέχεια, φέρονται µε την οπτική ταινία στο έξω γονατώδες σώµα. (Δεν ανακάµπτουν στην προτετραδυµική περιοχή). Από το έξω γονατώδες σώµα φέρονται µε την οπτική ακτινοβολία στον οπτικό φλοιό του ινιακού λοβού όπου και καταλήγουν. Η φυγόκεντρη οδός: Ο οπτικός φλοιός διαµέσου φυγόκεντρων ινών συνδέεται µε το µετωπιαίο οφθαλµικό (οπτικό) πεδίο. Από την µετωπιαία οπτική άλω, φλοιοτετραδυµικές ίνες φέρονται διαµέσου του πρόσθιου σκέλους της έσω κάψας στον κινητικό πυρήνα του κοινού κινητικού νεύρου και στον πυρήνα των Edinger-Westphal (πυρήνας της κόρης του οφθαλµού) στο µέσο εγκέφαλο. Οι σωµατοκινητικές ίνες του πυρήνα του κοινού κινητικού νεύρου νευρώνουν τους έσω ορθούς µυς. Οι σπλαχνοκινητικές (παρασυµπαθητικές) ίνες του πυρήνα των Edinger-Westphal καταλήγουν στο οφθαλµικό γάγγλιο (εντός του οφθαλµικού κόγχου). Από το οφθαλµικό γάγγλιο περιφερικές νευρικές ίνες φέρονται µε τα βραχέα ακτινοειδή νεύρα στον ακτινωτό µυ (ή µυ της προσαρµογής) και στο σφιγκτήρα της κόρης του οφθαλµού. Αντανακλαστικό του Κερατοειδούς Ορισµός: Η αντανακλαστική σύγκλειση των βλεφάρων που προκαλεί ακόµα και η ελαφρά επαφή του κερατοειδή ή του βολβικού επιπεφυκότα. Κεντροµόλος οδός: Οι προσαγωγοί ώσεις από τον κερατοειδή ή τον επιπεφυκότα ακολουθούν τον πρώτο κλάδο του τριδύµου νεύρου (οφθαλµικό νεύρο). Καταλήγουν στον κύριο (άνω) αισθητικό πυρήνα του τριδύµου νεύρου. Φυγόκεντρη οδός: Συνδετικοί νευρώνες του κύριου αισθητικού πυρήνα του τριδύµου συνδέεται αµφοτερόπλευρα µε τον κινητικό πυρήνα του προσωπικού νεύρου (VΙΙ) διαµέσου της έσω επιµήκους δεσµίδας. Κλάδους του προσωπικού νεύρου νευρώνουν το σφιγκτήρα µυ των βλεφάρων που επιτυγχάνει τη σύγκλιση των βλεφάρων. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 148

12 Σωµατικό Οφθαλµοκινητικό Aντανακλαστικό Ορισµός: Αποτελείται από διάφορες αντανακλαστικές κινήσεις όπως: Αυτόµατες κινήσεις του βλέµµατος, της κεφαλής και του λαιµού προς την πηγή του οπτικού ερεθίσµατος. Η προστατευτική σύγκλειση των βλεφάρων για προφύλαξη (αντανακλαστικό προστασίας). Η ανύψωση του χεριού µπροστά από τους οφθαλµιούς για προστασία. Κεντροµόλος οδός: Τα οπτικά ερεθίσµατα φέρονται µε το οπτικό νεύρο και ακολουθούν το οπτικό χίασµα, την οπτική ταινία µέχρι τον πυρήνα του πρόσθιου διδυµίου όπου θα καταλήξουν. Φυγόκεντρος οδός: Από τον πυρήνα του πρόσθιου διδυµίου φέρονται φυγόκεντρες ίνες στους σωµατοκινητικούς πυρήνες του εγκεφαλικού στελέχους και του νωτιαίου µυελού, διαµέσου του τετραδυµοπροµηκικού δεµατίου και του τετραδυµονωτιαίου δεµατίου, αντίστοιχα. Δερµατικό Αντανακλαστικό της Κόρης Ορισµός: Η διαστολή της κόρης όταν ερεθιστεί επώδυνα το δέρµα (π.χ. σε τσίµπηµα). Κεντροµόλος οδός: Οι κεντροµόλες αισθητικές ίνες συνδέονται µε τους παραγαγγλιακούς συµπαθητικούς νευρώνες των πλαγίων κεράτων του 1 ου και 2 ου θωρακικού (Θ1-Θ2) νευροτοµίου, δια του πλάγιου νωτιαιοθαλαµικού δεµατίου. Φυγόκεντρη οδός: Οι νευρικές ίνες του Θ1-Θ2 νευροτοµίου φέρονται µε το λευκό αναστοµωτικό κλάδο στο συµπαθητικό στέλεχος και ανέρχονται στο άνω αυχενικό, συµπαθητικό γάγγλιο (ή άνω τραχηλικό γάγγλιο). Οι µεταγαγγλιακές ίνες από το συµπαθητικό γάγγλιο µε το πλέγµα της έσω καρωτίδας και τα µακρά ακτινοειδή νεύρα, φέρονται στο διαστολέα µυ της κόρης. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 149

13 αντίληψη της γεύσης στην γλώσσα. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 150

14 Σχηµατική απεικόνιση των συνδέσεων του οσφρητικού επιθηλίου. Σχηµατική απεικόνιση του οσφρητικού βολβού. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 151

15 Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 152

16 Σχηµατική απεικόνιση του στατικοακουστικό νεύρου Σχηµατική απεικόνιση εγκάρσιας τοµής του κατώτερου τµήµα της γέφυρας µε τις κεντρικές συνδέσεις των κοχλιακών νεύρων. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 153

17 Σχηµατική απεικόνιση της κεντρικής ακουστικής οδού στην ραχιαία επιφάνεια του στελέχους. Σχηµατική απεικόνιση της αιθουσοφλοιώδες συνδέσεις. Ο βρεγµατικός φλοιός και ο φλοιός της νήσου του εγκεφάλου που ελέγχουν την αίθουσα (µπλε χρώµα). Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 154

18 Σχηµατική απεικόνιση της κεντρικής οπτικής οδού. Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 155

19 Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 156

20 Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγητρια Ανατοµίας 157

Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα

Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα Εισαγωγή Το Οσφρητικό Νεύρο (Ι) Έκφυση του Οσφρητικού Νεύρου Οσφρητικός Βολβός Οσφρητική Ταινία Οσφρητικός Φλοιός Το Οπτικό Νεύρο (ΙΙ) Αµφιβληστροειδής Έκφυση του Οπτικού Νεύρου

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Διάµεσος Εγκέφαλος (Θάλαµος) Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Παρασυµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Ιερή Μοίρα (Ιερό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Τα Παρασυµπαθητικά Γάγγλια και

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικά Εγκεφαλικά Νεύρα

Κινητικά Εγκεφαλικά Νεύρα Εισαγωγή Κοινό Κινητικό Νεύρο (ΙΙΙ) Πυρήνες Τροχιλιακό Νεύρο (IV) Πυρήνας Απαγωγό Νεύρο (VΙ) Πυρήνας Παραπληρωµατικό Νεύρο (ΧΙ) Προµηκική (Εγκεφαλική) Μοίρα Νωτιαία Μοίρα Υπογλώσσιο Νεύρο (ΧΙΙ) Πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Δέρμα Γλώσσα Μύτη Μάτι Αυτί Δέρμα Μελανοκύτταρα χόριο Σμηγματογόνοι αδένες Ορθωτήρας μυς των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Το 80% περίπου της γεύσης του φαγητού παρέχεται στην πραγματικότητα από την αίσθηση της όσφρησης. Η μυρωδιά μιας ουσίας σχετίζεται άμεσα με τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν:

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 10 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ» ΜΕΡΟΣ Α: ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι οι υποδοχείς και ποιος είναι ο ρόλος τους; 2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Κινητικότητα Αισθητικότητα Φυγόκεντρες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Κεντροµόλες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Λειτουργική Ανατοµική Θέσεων των Οδών Εισαγωγή Οι µακρές

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Ο εγκεφαλικός φλοιός καταλαμβάνει τελείως την περιφέρεια των εγκεφαλικών ημισφαιρίων Αποτελείται από φαιά ουσία και εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Μεταιχµιακό Σύστηµα Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά Γάγγλια µεταιχµιακό (στεφανιαίο) σύστηµα διάµεσος εγκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτά Εγκεφαλικά Νεύρα

Μεικτά Εγκεφαλικά Νεύρα Μεικτά Εγκεφαλικά Νεύρα Εισαγωγή Τρίδυµο Νεύρο (V) Πυρήνες του Τριδύµου Νεύρου Οφθαλµικό Νεύρο (V 1 ) Άνω Γναθικό Νεύρο (V 2 ) Κάτω Γναθικό Νεύρο (V 3 ) Γάγγλια του Τριδύµου Νεύρου Προσωπικό Νεύρο (VΙΙ)

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ. Tα «παράθυρα» του οργανισμού μας στον κόσμο

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ. Tα «παράθυρα» του οργανισμού μας στον κόσμο ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ Tα «παράθυρα» του οργανισμού μας στον κόσμο Ρόλος συστήματος αισθητηρίων οργάνων Το σύστημα αισθητηρίων οργάνων επιτρέπει στον άνθρωπο να αντιλαμβάνεται τις μεταβολές που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Τελικός Εγκ Εγκεφαλικά ηµισφαίρια Διάµεσος εγκ & Βασικά γάγγλια Διαίρεση του ΚΝΣ Στέλεχος του εγκέφαλου Μέσος εγκ Γέφυρα Προµήκης

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή ΑΝΣ ρυθµίζει τη λειτουργία οργάνων & ιστών Συµβάλλει στην προσαρµογή λειτουργιών διατήρηση της οµοιστασίας σε συνεργασία µε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου Κεφαλή ΙΙ Ι. Μύες του προσώπου Α. Μιµικοί µύες (δερµατικοί) Εντοπίζονται µέσα στο υποδόριο ιστό Προσφύονται στο δέρµα του προσώπου Κινητική νεύρωση προσωπικό νεύρο (ΕΝ VII) Περιβάλλουν τα στόµια (σφηγκτήρες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β 01/52 Νευρικό σύστηµα Βασικές λειτουργίες Νευρικού συστήµατος 1 Λαµβάνει ερεθίσµατα από το περιβάλλον ή από το εσωτερικό του σώµατος 2. ιεγείρει τους µύες και τους εξωκρινείς αδένες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Περιφερικό Νευρικό Σύστημα o Τα όργανα του ΠΝΣ είναι τα νεύρα. o Τα νεύρα αποτελούνται από δεσμίδες νευρικών αποφυάδων (μακριών δενδριτών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο. Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο. Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Αίσθηση Είναι το συνειδητό αποτέλεσμα ορισμένων νευρικών διαδικασιών που γίνονται στον εγκέφαλο Με τις

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Εγκεφαλικές συζυγίες Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΙΙ. Οπτικό νεύρο οπτική οξύτητα (φώς, αντικείμενα, ειδικοί πίνακες) ΔΔ Διαθλαστικές ανωμαλίες Ελάττωση της διαφάνειας των διαθλαστικών μέσων Βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια Όργανα. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός

Αισθητήρια Όργανα. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός Αισθητήρια Όργανα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός Το Αυτί (Ους) Το Έξω Ους Το Μέσο Ους Το Έσω Ους - Λαβύρινθος Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 1. Τα νευρικά κύτταρα µπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων, των... κυττάρων και των...

Διαβάστε περισσότερα

Ανιόντα Δεµάτια - Οδοί

Ανιόντα Δεµάτια - Οδοί Ανιόντα Δεµάτια - Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Λειτουργική Ανατοµική Σύνοψη των θέσεων των οδών Οδός της Διακριτικής Αφής και Συνειδητή Ιδιοδεκτρικότητα 3 ος Νευρώνας Οδός της Ελαγράς Αφής και Πίεσης 3

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές Συζυγίες. Τάσος Μπονάκης Λέκτορας Νευρολογίας Β Πανεπιστηµιακή Νευρολογική Κλινική

Εγκεφαλικές Συζυγίες. Τάσος Μπονάκης Λέκτορας Νευρολογίας Β Πανεπιστηµιακή Νευρολογική Κλινική Εγκεφαλικές Συζυγίες Τάσος Μπονάκης Λέκτορας Νευρολογίας Β Πανεπιστηµιακή Νευρολογική Κλινική Στην πλειονότητά τους οι εγκεφαλικές συζυγίες λειτουργούν µε τη δοµή των περιφερικών νεύρων, δηλαδή µεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Εισαγωγή Συµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Μεταγαγγλιακές Ίνες Συµπαθητική Κεντροµόλος Οδός Το Συµπαθητικό Στέλεχος ή Συµπαθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ Η παρεγκεφαλίδα βρίσκεται στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο, πίσω από τη γέφυρα και τον προμήκη μυελό Αποτελείται από δύο ημισφαίρια που συνδέονται μεταξύ τους με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΩΜΑΤΟΤΟΠΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΑΛΟÏΖΟΥ ΑΘΗΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΩΜΑΤΟΤΟΠΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΑΛΟÏΖΟΥ ΑΘΗΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΩΜΑΤΟΤΟΠΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΑΛΟÏΖΟΥ ΑΘΗΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 3 H ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΣΗ ΣΕ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 2.3. Αισθήσεις 2.3.1 Υποδοχείς Διακρίνονται σε: 1. Μηχανοϋποδοχείς (πίεση, αφή, ακοή, ) 2. Θερμοϋποδοχείς (θερμό, ψυχρό)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το Νευρικο Συστημα ελεγχει τις σωματικες δραστηριοτητες που απαιτουν ταχυτητα όπως οι μυικες συστολες και η ταχυτητα της εκκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Οφθαλμικός κόγχος Εξωφθάλμιοι βολβοκινητικοί μύες Άνω ορθός Κάτω ορθός Έσω ορθός Έξω ορθός Άνω λοξός Κάτω λοξός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση του Αυτόνοµου Νευρικού Συστήµατος. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Διαφορές Μεταξύ Αυτόνοµου και Εγκεφαλονωτιαίου Νευρικού Συστήµατος

Οργάνωση του Αυτόνοµου Νευρικού Συστήµατος. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Διαφορές Μεταξύ Αυτόνοµου και Εγκεφαλονωτιαίου Νευρικού Συστήµατος Οργάνωση του Αυτόνοµου Νευρικού Συστήµατος λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Διαφορές Μεταξύ Αυτόνοµου και Εγκεφαλονωτιαίου Νευρικού Συστήµατος Οργάνωση του Αυτόνοµου Νευρικού Συστήµατος Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Λειτουργική Ανατοµική Λειτουργική Τοπογραφία της Φαιάς Ουσίας Νευρικά Κύτταρα και Πυρήνες του Προσθίου Κέρατος Σωµατοκινητικά Κύτταρα Κύτταρα του

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός Κινητικό σύστηµα Κινητικός φλοιός Κινητικός φλοιός Όλες οι εκούσιες κινήσεις ελέγχονται από τον εγκέφαλο Μια από τις περιοχές του εγκεφάλου που εµπλέκονται στον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων είναι ο κινητικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητικό Σύστηµα Λεωνίδας Στεφανής Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Το Αισθητικό Σύστηµα είναι εκείνο το οποίο συσσωρεύει πληροφορίες από το περιβάλλον και τις µεταφέρει κεντροµόλα προς

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πεπτικό σύστημα Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας Πεπτικοί αδένες Μικροί πεπτικοί αδένες που βρίσκονται διάσπαρτοι σε όλο το τοίχωμα

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ / ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα

Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα Πτυχιακή Εργασία Αξιολόγηση και Θεραπεία της Δυσφαγίας στα πλαίσια της Αφασίας Επόπτης: Χριστοδουλίδης Παύλος Σπουδαστές: Γώρου Ουρανία Καπουνάς Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ους Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΤΟ ΟΥΣ Έξω Μέσο Έσω ΕΞΩ ΟΥΣ Πτερύγιο: τριχοφόρο δέρμα + ελαστικός χόνδρος Έξω ακουστικός πόρος: τριχοφόρο δέρμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης Παρεγκεφαλίδα Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 3 4 Γενικά Cerebellum = Little brain 10% όγκου εγκεφάλου, >50% του συνόλου των νευρώνων του εγκεφάλου Κανονικότητα στη διάταξη των νευρώνων και τις διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία Διάλεξη # 2: Αδρή Νευροανατομία & Βασικές Αρχές Λειτουργίας του ΚΝΣ Στέλλα Γιακουμάκη Τμήμα Ψυχολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 ο ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Από το κύτταρο στον οργανισμό 9. Νευρικό σύστημα 10. Αισθητήρια όργανα και αισθήσεις 11. Ενδοκρινείς Αδένες ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΣΑΚΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Σχηµατισµός Παράπλευροι Κλάδοι του Ιερού Πλέγµατος Μυϊκοί Παράπλευροι Κλάδοι Δερµατικοί Παράπλευροι Κλάδοι Σπλαγχνικοί Παράπλευροι Κλάδοι Τελικοί Κλάδοι του

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ 5o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11211, 37ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11243, 38ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11244 Ένας μαθητής ακούει το κουδούνι του σχολείου να χτυπά στο τέλος της

Διαβάστε περισσότερα

1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA

1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA 1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA Όλες οι λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος ρυθμίζονται από το νευρικό σύστημα, το οποίο σε συνεργασία με άλλα συστήματα, όπως το αναπνευστικό, το πεπτικό κ.λπ., ελέγχει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ Στην εξέλιξη του νευρικού συστήματος, σημαντική κατεύθυνση αποτέλεσε η εγκεφαλοποίηση, κατά την οποία αναπτύχθηκαν ειδικά αισθητήρια όργανα στο κεφάλι

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Gustav Klimt, Der Stocletfries

Gustav Klimt, Der Stocletfries ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Gustav Klimt, Der Stocletfries 10. ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ - ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ Υποδοχείς Ο άνθρωπος διαθέτει σύστημα αισθητήριων οργάνων, το οποίο του επιτρέπει να α- ντιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα