µεταποιηµένης πιπεριάς ποικιλίας Μακεδονικό»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "µεταποιηµένης πιπεριάς ποικιλίας Μακεδονικό»"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ «Επίδραση του NaOH στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της µεταποιηµένης πιπεριάς ποικιλίας Μακεδονικό» Μεταπτυχιακή φοιτήτρια : Κοσµίδου Ελισσάβετ Επιβλέπων καθηγητής : κ. Γερασόπουλος ηµήτριος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ της Κοσµίδου Ελισσάβετ «Επίδραση του NaOH στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της µεταποιηµένης πιπεριάς ποικιλίας Μακεδονικό» Επιβλέπων καθηγητής Γερασόπουλος ηµήτριος Τριµελής Επιτροπή -Γερασόπουλος ηµήτριος - Κουκουρίκου Μαγδαληνή - Γούλα Αθανασία 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα διπλωµατική εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης στην Τεχνολογία Τροφίµων στο εργαστήριο Μηχανικής Τροφίµων του Τοµέα Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καθώς και στο εργαστήριο. Με το πέρας της εργασίας αυτής και τη συγγραφή της παρούσης µεταπτυχιακής διατριβής είναι υποχρέωση µου να ευχαριστήσω τους ανθρώπους εκείνους οι οποίοι µε βοήθησαν και συνέβαλαν, µε οποιονδήποτε τρόπο, στην πραγµατοποίηση αυτού του εγχειρήµατος. Ευχαριστώ θερµά τον επιβλέποντα καθηγητή µου κ. ηµήτριο Γερασόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή του τοµέα Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων, ο οποίος µου ανέθεσε το σχετικό θέµα, έδειξε εµπιστοσύνη στο πρόσωπό µου, µε καθοδήγησε και µου συµπαραστάθηκε καθ όλη τη διάρκεια των πειραµάτων και της συγγραφής. Τον ευχαριστώ επίσης, για τις πολύτιµες συµβουλές και γνώσεις που µου µετέδωσε, καθώς και τις κατευθυντήριες γραµµές που µου υπεδείκνυε όταν το έκρινε αναγκαίο. Ευχαριστώ όλους τους συναδέλφους (µεταπτυχιακούς φοιτητές και διδάκτορες) κοντά στους οποίους εργάστηκα, για τη φιλική ατµόσφαιρα, ηθική συµπαράσταση και τη συνεργασία τους στο εργαστήριο. Προσωπικές ευχαριστίες εκφράζονται επίσης στην καθηγήτρια κα. Λιτοπούλου Τζανετάκη για την εµπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπό µου και την υποστήριξή της, κατά τη διάρκεια και πριν ακόµη εισαχθώ στο Μεταπτυχιακό ίπλωµα του Τοµέα Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων. 3

4 Ως δείγµα ευγνωµοσύνης και αναγνώρισης των θυσιών τους για µένα, Στο σύζυγο µου Παπαγεωργίου Βασίλη και Στους γονείς µου Αλεξάνδρα και Γεώργιο Ελένη και Πέτρο 4

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πιπεριές ποικιλίας Μακεδονικό, τριών διαφορετικών συλλεκτικών ωριµοτήτων διατηρήθηκαν στην άλµη για 6 µήνες ως είχαν και µετά από παστερίωση. Οι συλλεκτικά ωριµότερες παρήγαγαν προϊόν µε πιο έντονο κίτρινο χρώµα και ήταν πιο σκληρές. Η παστερίωση δεν επέφερε σηµαντικές αλλαγές στο χρώµα είχε όµως ως αποτέλεσµα την παραγωγή µαλακότερου προϊόντος. Νωπές πιπεριές µεταχειρίστηκαν µε 0-µάρτυρας, 0,5 και 1 % NaOH και στη συνέχεια διατηρήθηκαν σε άλµη για 60 ηµέρες. Επίσης, πιπεριές νωπές αφού διατηρήθηκαν στην άλµη για 60 ηµέρες, ακολούθως µεταχειρίστηκαν µε 0-µάρτυρας, 0,5 και 1 % NaOH και εν συνεχεία επαναδιατηρήθηκαν στην άλµη για 10 ηµέρες (60+10 ηµέρες). Κατά την διάρκεια της διατήρησης έγινε προσδιορισµός των φυσικοχηµικών χαρακτηριστικών των καρπών (χρώµα, αντίσταση στην πίεση, ολικές φαινόλες, αντιοξειδωτικό δυναµικό, συνολικές χλωροφύλλες, και καψαϊκίνη) και στο τέλος της διατήρησης έγινε συγκριτικός οργανοληπτικός έλεγχος. Οι πιπεριές µετά την µεταχείριση τους µε NaOH δεν είχαν σηµαντικές διαφορές στο χρώµα σε σχέση µε τον µάρτυρα αν και είχαν χαµηλότερα επίπεδα χλωροφύλλης. Η διατήρηση των πιπεριών στην άλµη για ηµέρες έδειξε ότι οι πιπεριές είχαν λιγότερη περιεκτικότητα σε χλωροφύλλη σε σύγκριση µε τις πιπεριές που διατηρήθηκαν για 60 ηµέρες. Η µεταχείριση των νωπών πιπεριών µε NaOH έδειξε ότι υπήρξε αύξηση στην αντίσταση στην πίεση σε σύγκριση µε τον µάρτυρα (0% NaOH), ενώ οι πιπεριές που διατηρήθηκαν στην άλµη για 60 ηµέρες είχαν µεγαλύτερη αντίσταση στην πίεση σε σύγκριση µε τις πιπεριές που διατηρήθηκαν στην άλµη για ηµέρες Ο µάρτυρας είχε την µεγαλύτερη συγκέντρωση φαινολικών ουσιών σε σύγκριση µε τις πιπεριές που µεταχειρίστηκαν µε 0,5 % και 1 % NaOH καθ όλη την διάρκεια της διατήρησης. Το αντιοξειδωτικό δυναµικό µειώθηκε κατά την διατήρηση για όλες τις µεταχειρίσεις. Ο µάρτυρας είχε αυξηµένη περιεκτικότητα σε καψαϊκίνη µετά τη διατήρηση για 60 ηµέρες στην άλµη και κατά την επαναδιατήρηση ( ηµέρες). Η µεταχείριση των πιπεριών µε NaOH είχε ως αποτέλεσµα την µείωση της καψαϊκίνης αναλογικά µε τη συγκέντρωση του NaOH σε όλες τις περιπτώσεις διατήρησης των πιπεριών. 5

6 Με βάση την οργανοληπτική αξιολόγηση, παρατηρήθηκε προτίµηση των δοκιµαστών στις πιπεριές που µεταχειρίστηκαν µε NaOH και στη συνέχεια διατηρήθηκαν σε άλµη για 60 ηµέρες σε σύγκριση µε τις πιπεριές που διατηρήθηκαν για ηµέρες. Η καυστικότητα µειώθηκε µετά την µεταχείριση των πιπεριών µε 1% NaOH κατά 30%, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σηµαντική διαφορά µε την µεταχείριση µε 0,5% NaOH. 6

7 Abstract Green peppers of three harvest maturities based on external color were preserved in brine for 6 months. The peppers were also pasteurized before brining. Following preservation, the more mature peppers were firmer and had a more yellow color; Pasteurization did not significantly affected color, however, it resulted in softer peppers. Fresh untreated peppers (control) and peppers treated with 0.5% or 1% NaOH were preserved in brine (about 10% NaCl) for 60 days. In addition, 60 day-brined peppers were also treated with 0.5% or 1% NaOH before re-brined for 10 more days (60+10 days). Following treatment and preservation in brine the peppers were evaluated for color including chlorophyll content, firmness, total phenols, antioxidant capacity and capsaicin in addition to organoleptic test. Fresh peppers following NaOH treatment did not show differences in color (compared to the control) though they had lower chlorophyll levels. Brine preservation for 60 days decreased chlorophyll levels but not low as preservation for days. NaOH-treated peppers had increased firmness compared to the control while brine-preserved peppers for 60 days had increased firmness compared to that of days. Phenolics and antioxidants of peppers decreased during brining. NaOH-treated peppers had lower phenolic levels than the control. Capsaicin concentration was slightly increased just after the 60 day preservation in brine but no change was observed after preservation in brine for days. NaOH treatment decreased capsaicin proportionally to its concentration regardless of preservation regime. Based on the organoleptic test, pepper pungency decreased by about 30% after a 1% NaOH treatment. Peppers preserved in brine for 60 days scored higher in preference than for days. 7

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 11 Σκοπός εργασίας ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά πιπεριάς Βοτανικά χαρακτηριστικά Κλιµατολογικές απαιτήσεις Καρπός Χρώµα Άρωµα Είδη και ποικιλίες πιπεριών Είδη καυτερής πιπεριάς ιαθρεπτική αξία της πιπεριάς Καυστικότητα Καψαϊκινοειδή Βιοσύνθεση των καψαϊκινοειδών Καψαϊκίνη Ο µεταβολισµός της καψαϊκίνης κατά τη διάρκεια της ωρίµανσης Θεραπευτικές ιδιότητες Βιοσύνθεση της καψαϊκίνης Αναλυτικοί µέθοδοι ποσοτικού προσδιορισµού καψαϊκίνης Μη ενζυµικά αντιοξειδωτικά µόρια Φαινολικές ενώσεις Αντιοξειδωτικά Ασκορβικό οξύ Καροτενοειδή Χλωροφύλλες Τοκοφερόλες Γλουταθειόνη ιάχυση του καυστικού νατρίου στην επιδερµίδα του καρπού της πιπεριάς Ζύµωση Παρουσία ζυµών κατά τη διάρκεια της ζύµωσης Παραδοσιακή ζύµωση πιπεριών 37 8

9 Γαλακτικά Βακτήρια Οργανικά οξέα και µείωση ph Επίδραση του άλατος στα γαλακτικά βακτήρια Χηµικές αλλαγές που λαµβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της ζύµωσης Αλλαγές στους υδατάνθρακες κατά τη διάρκεια της ζύµωσης Άλλα πρόσθετα που χρησιµοποιούνται στη άλµη Οργανοληπτική αξιολόγηση ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Φυτικό υλικό είγµατα Σύσταση άλµης Πρότυπες ενώσεις ιαλύτες Αντιδραστήρια Συσκευές Όργανα Μέθοδοι Προσδιορισµός χρόνου εισχώρησης Μέτρηση χρώµατος Αντίσταση στην πίεση Μέτρηση ξηρού βάρους Προσδιορισµός των ολικών διαλυτών φαινολικών ουσιών Κατασκευή καµπύλης αναφοράς Προσδιορισµός του αντιοξειδωτικού δυναµικού Κατασκευή καµπύλης αναφοράς Προσδιορισµός καψαϊκίνης Κατασκευή καµπύλης αναφοράς Οργανοληπτική αξιολόγηση Στατιστική επεξεργασία ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Επίδραση της συλλεκτικής ωριµότητας και της µεθόδου διατήρησης στο χρώµα και την αντίσταση στην πίεση Επίδραση του NaOH και της µεθόδου επεξεργασίας στα φυσικοχηµικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά 56 9

10 3.2.1 Μεταβολές στα φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά Χρώµα Αντίσταση στην πίεση Απώλεια ξηρού βάρους Ολικές διαλυτές φαινόλες Ολική αντιοξειδωτική ικανότητα Χλωροφύλλες Καψαϊκίνη Οργανοληπτική αξιολόγηση Αξιολόγηση της καυστικότητας Αξιολόγηση της γεύσης Συνολική αξιολόγηση των δειγµάτων Τεστ προτίµησης και συνολικής αποδοχής ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 89 10

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρπός της πιπεριάς χρησιµοποιείται στη διατροφή πολλών λαών σε όλο τον κόσµο για διαφορετικούς λόγους. Καταναλώνεται ως φρέσκος καρπός, κονσερβοποιηµένος ως "πίκλα-τουρσί", αλλά και ως συστατικό σε καρυκεύµατα και σάλτσες. Τα φυτά που ανήκουν στο γένος Capsicum, συγκαταλέγονται µεταξύ των πιο παλιών καλλιεργειών. Οι καρποί τους χρησιµοποιούνται ως καρυκεύµατα για πάνω από χρόνια, σύµφωνα µε αρχαιολογικά ευρήµατα πάνω σε µυλόπετρες και κεραµικά σκεύη. Σε παγκόσµια κλίµακα, η Ασία µε κυρίαρχο την Κίνα κατέχει τα πρωτεία στην καλλιέργεια της πιπεριάς, καλύπτοντας το 50% της παγκόσµιας παραγωγής, όπου το 2004 έφτασε τους τόνους σε έκταση περίπου στρεµµάτων. Σηµαντική παραγωγή παρουσίασε και το Μεξικό µε τόνους και στρέµµατα και η Τουρκία µε τόνους και στρέµµατα (Αθανασιάδης, 2008). Στην Ευρώπη εισήχθη κατά το τέλος του 15ου αιώνα και σήµερα καλλιεργείται στην Ελλάδα σε έκταση µεγαλύτερη των στρεµµάτων. Από την έκταση αυτή περίπου στρέµµατα αφορούν καλλιέργειες υπαίθριες, που δίνουν νωπό προϊόν γύρω στους τόνους, και έως στρέµµατα αφορούν καλλιέργειες θερµοκηπίων, που δίνουν παραγωγή έως τόνους. Περίπου στρέµµατα επίσης, καταλαµβάνουν καλλιέργειες πιπεριάς, το προϊόν των οποίων προορίζεται για µεταποίηση σε σκόνη και ακόµα µικρότερη έκταση διατίθεται για καλλιέργεια µικρόκαρπων ποικιλιών για την παραγωγή τουρσιών. Το χρώµα, το άρωµα και η καυστικότητα αποτελούν σηµαντικούς παράγοντες για την ποιοτική ταξινόµησή τους. Η καυστικότητα αποτελεί κριτήριο ποιότητας των πιπεριών "chile" και προκαλείται από την οµάδα των βανιλλυλαµιδίων τα καψαϊκινοειδή. Αποτελούν τη µοναδική κατηγορία των αλκαλοειδών που περιορίζεται στο γένος Capsicum. Σκοπός εργασίας Στην Ελλάδα ένα µεγάλο ποσοστό της καλλιέργειας χρησιµοποιείται για την παρασκευή µεταποιηµένου προϊόντος τύπου τουρσί. Με εξαίρεση το αρχικό προϊόν, την πιπεριά, η επεξεργασία είναι τυποποιηµένη και δεν αντιµετωπίζονται ιδιαίτερα προβλήµατα. Ωστόσο οι πιπεριές αποτελούν προϊόντα που προέρχονται από 11

12 πληθυσµούς φυτών και ως εκ τούτου παρουσιάζουν µεγάλη παραλλακτικότητα στα µορφολογικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά όπως είναι η καυστικότητα το χρώµα και σκληρότητα. Πολλές χρονιές η καυστικότητα είναι δυνατόν να είναι πολύ υψηλή κυρίως για εδαφοκλιµατικούς λόγους. Η υψηλή καυστικότητα δεν προτιµάται από καταναλωτές άλλων χωρών (εξαγωγές) και αυτό δηµιουργεί προβλήµατα διάθεσης, καθώς και απώλεια µεριδίου της αγοράς. Έχουν γίνει απόπειρες να καλλιεργηθούν ποικιλίες χαµηλής καυστικότητας οι οποίες όµως απέτυχαν λόγω της σοβαρής παρέκκλισης από τα τυπικά ποιοτικά χαρακτηριστικτου προϊόντος και κυρίως από το χρώµα και από την σκληρότητα. Έτσι, δηµιουργήθηκε η ανάγκη να της εκτιµηθούν οι παράγοντες που συµβάλλουν στο τελικό χρώµα και την σκληρότητα του προϊόντος και να προσεγγισθεί το ζήτηµα της µείωσης της καυστικότητας από τεχνολογική άποψη. Σκοπός αυτής της µελέτης ήταν να γίνει σύγκριση των ποιοτικών χαρακτηριστικών νωπών και παστεριωµένων πιπεριών ποικιλίας Μακεδονικό µετά από διατήρησή τους στην άλµη µε βάση την ωριµότητα των καρπών η οποία σχετίζεται τόσο µε το χρώµα όσο και την σκληρότητα του προϊόντος. Επίσης, βασικός σκοπός της διατριβής ήταν να µελετηθεί η επίδραση του NaOH στη µείωση της καυστικότητας νωπών και µεταποιηµένων πιπεριών ποικιλίας Μακεδονικό. 12

13 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1.1. Γενικά χαρακτηριστικά πιπεριάς Η πιπεριά ανήκει στο γένος Capsicum, που ανήκει στην οικογένεια Solanaceae. Ο όρος «πιπέρι», προέρχεται από ελληνική λέξη που αρχικά χρησιµοποιούταν για το µαύρο και άσπρο πιπέρι, αλλά αργότερα αφορούσε το γένος το οποίο συµπεριλάµβανε εφτά διαφορετικές οικογένειες. Ο όρος «Chilli» κατάγεται από µία εγχώρια γλώσσα του Μεξικού, όπου καταναλώνονταν είδη καυτερής πιπεριάς για πάνω από έτη (Andrews, 1995) Η σχετικά µεγάλη περίοδος διατήρησης της βλαστικής ικανότητας του σπόρου της και η ευκολία της διακίνησής του συνέβαλαν στην ευρεία διάδοση της πιπεριάς σε πολλές τροπικές και υποτροπικές περιοχές του κόσµου. Στην Ινδία έγινε ευρέως δεκτή και ήδη από το 1542 αναφέρεται ότι ήταν γνωστά 3 είδη πιπεριάς. Σήµερα η Ινδία αποτελεί και την πρώτη χώρα εξαγωγής κόκκινης πιπεριάς. Στις ΗΠΑ, παρόλο που η καλλιέργειά της δεν διαδόθηκε γρήγορα, η πιπεριά σήµερα αποτελεί προϊόν µεγάλης οικονοµικής σηµασίας ( ηµητράκης, 1998) Βοτανικά χαρακτηριστικά Το φυτό του είδους C. annuum είναι ποώδες ύψους cm, όταν καλλιεργείται στο ύπαιθρο, ενώ άλλα είδη πιπεριάς µπορούν να αποκτούν την µορφή θάµνου, όπως π.χ. το C. frutescens. Οι βλαστοί της πιπεριάς είναι περιορισµένης σε ύψος ανάπτυξης, δεδοµένου ότι η επιµήκυνση τους σταµατά µε το σχηµατισµό ενός άνθους στην κορυφή Κλιµατολογικές απαιτήσεις Η καλλιέργεια της πιπεριάς είναι αποδοτική µόνο σε περιβάλλον µε ήπιο κλίµα, διότι πρόκειται για φυτό ευπαθές στο ψύχος, δηλαδή σε θερµοκρασίες κάτω από 12 ο C. Για οικονοµική εκµετάλλευση του παραγωγικού δυναµικού του φυτού απαιτείται µακρά βλαστική περίοδος µε ευνοϊκές θερµοκρασίες. Τα φυτά των πρώιµων ποικιλιών αρχίζουν να συγκοµίζονται περίπου 3-4 µήνες µετά τη σπορά και των όψιµων ποικιλιών 4-5 µήνες µετά, ενώ η περίοδος των διαδοχικών συγκοµιδών συνεχίζεται για πολλές εβδοµάδες εφόσον οι συνθήκες περιβάλλοντος ευνοούν την 13

14 αύξηση και ανάπτυξη του φυτού. Βρέθηκε πως τα είδη και οι ποικιλίες που παράγουν καυτερούς καρπούς αντέχουν περισσότερο σε υψηλές θερµοκρασίες και ίσως ορισµένες ευνοούνται από αυτές. Σε χαµηλές θερµοκρασίες υποβαθµίζεται η γεύση και το χρώµα των παραγόµενων καρπών Καρπός Ο καρπός της πιπεριάς είναι ράγα, µε µέγεθος, σχήµα και τελικό χρώµα που ποικίλλει ανάλογα µε το γενότυπο. Κατά την ανάπτυξη του καρπού το περικάρπιο αποχωρίζεται από τον πλακούντα (λόγω διαφοράς στο ρυθµό ανάπτυξης), οπότε δηµιουργείται στο εσωτερικό του κοιλότητα, όπου αναπτύσσεται ο ξηρός πλακούντας που φέρει τους σπόρους (Ντόγρας, 2002, Bosland and Votava, 2000). Το σχήµα του καρπού ποικίλλει ανάλογα µε το γενότυπο από επίµηκες ή κωνικό ως σφαιροειδές και διάφορους συνδυασµούς τους. Συνήθως ο καρπός των καυτερών ποικιλιών αποτελείται από 2-3 καρπόφυλλα και των γλυκών τύπου καµπάνας, από 3-5 καρπόφυλλα (Ντόγρας, 2002). Κατά την ωρίµανση του καρπού η περιεκτικότητα του περικαρπίου σε σάκχαρα αυξάνεται και συντίθενται διάφορες χρωστικές ουσίες όπως ακόµη και η καυστική ουσία καψαϊκίνη στις καυτερές ποικιλίες. Ο σχηµατισµός των καρπών ξεκινά µετά την πτώση των πετάλων και έπειτα αυξάνονται αργά σε µήκος. Στη συνέχεια, ανάλογα πάντα µε την ποικιλία, αυξάνονται µε γρήγορο ρυθµό µέχρι ένα ορισµένο σηµείο οπότε και αρχίζει να σταθεροποιείται το µήκος τους. Η καψαϊκίνη αρχίζει να συσσωρεύεται λίγο πριν από τη µεγάλη αύξηση του µήκους και η έντονη αύξησή της διαρκεί συγκεκριµένο χρόνο αναλόγως της ποικιλίας. Μετά το µέγιστο της συγκέντρωσης της παραµένει σταθερή και µόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις µπορεί να µειωθεί, (Kirschbaum-Titze et al., 2002 ) Χρώµα Το χρώµα του καρπού της πιπεριάς µεταβάλλεται έντονα κατά την πορεία ωρίµανσης εξαιτίας των χρωστικών που περιέχει. Το αρχικό χρώµα είναι πράσινο, στην πορεία της ωρίµανσης γίνεται κίτρινο-πορτοκαλί και καταλήγει σε κόκκινο (Minguez-Mosquera and Hornero-Mendez, 1994). Τόσο η εναλλαγή των χρωµάτων όσο και το τελικό χρώµα του καρπού εξαρτώνται από το γενετικό υλικό του φυτού και το περιβάλλον. Το πράσινο χρώµα του καρπού οφείλεται κυρίως στην παρουσία της χλωροφύλλης που υπάρχει στους χλωροπλάστες (Deli et al, 2001, Conforti et al, 14

15 2007). Στην πορεία της ωρίµανσης οι χλωροφύλλες διασπώνται, ενώ παράλληλα συντίθενται καροτενοειδή (καψανθίνη, καπσορουµπίνη και κρυπτοκαπσίνη) (Markus et al., 1999) και οι χλωροπλάστες µετατρέπονται σε χρωµοπλάστες. Τα καροτενοειδή είναι ισοπρενοειδή µε 40 άτοµα C και σχηµατίζονται από τη συµπύκνωση 8 µονάδων ισοπρενίου. Η συµπύκνωση αυτή αποτελεί ένα από τα βασικά στάδια της βιοσύνθεσης των ισοπρενοειδών (Hornero-Mendez et al., 2000). Η καψορουβίνη, η κρυπτοξανθίνη και κυρίως η καψανθίνη είναι χρωστικές που συντίθενται αποκλειστικά στην πιπεριά και είναι υπεύθυνες για το κόκκινο χρώµα (Minguez- Mosquera and Hornero-Mendez, 1994., Hornero-Mendez et al., 2000). Οι ξανθοφύλλες και κυρίως η ζεαξανθίνη είναι χρωστικές υπεύθυνες για το κίτρινο χρώµα. Η αναλογία κόκκινων προς κίτρινων χρωστικών δίνει το τελικό χρώµα (Hornero-Mendez et al., 2000). Στους καρπούς της πιπεριάς (Capsicum spp.) το χρώµα των ωριµασµένων καρπών, όπως το κόκκινο, το κίτρινο και το πορτοκαλί, οφείλεται στη συσσώρευση των καροτενοειδών. Το καφέ χρώµα σε ωριµασµένους καρπούς οφείλεται στην έλλειψη χλωροφύλλης λόγω της αποικοδόµησης, αλλά και της ταυτόχρονης συγκέντρωσης κόκκινων χρωστικών κατά τη διάρκεια της ωρίµανσης (Smith, 1950) Άρωµα Τα σταγονίδια των πτητικών ελαίων των µεσοκάρπιων κυττάρων παράγουν το χαρακτηριστικό άρωµα του καρπού της πιπεριάς. Τα σταγονίδια αυτά αυξάνονται καθώς ο καρπός ωριµάζει. Το έλαιο αποτελείται από µείγµα µεθοξυπυραζίνης, αλειφατικών αλκοολών και εστέρων Είδη και ποικιλίες πιπεριών Υπάρχει ένας µεγάλος αριθµός διασταυρώσεων διαφόρων ποικιλιών πιπεριάς µε αποτέλεσµα να έχουν αναγνωριστεί πάνω από ενενήντα είδη, µέσα στα οποία περιλαµβάνονται πέντε είδη όπως C. annuum, C. frutescens, C. baccatum, C. chinese, και C. pubescens (Heiser and Piekersgill, 1969 ). Οι πιπεριές µπορούν να ταξινοµηθούν σε δύο κύριες κατηγορίες, στους καρπούς µε γλυκιά σάρκα και σε αυτούς µε καυτερή. Μια άλλη κατηγοριοποίηση µπορεί να γίνει µε βάση την εµφάνιση και τη χρήση. Επίσης µια ταξινόµηση µε εµπορικό ενδιαφέρον µπορεί να δώσει τους παρακάτω τύπους (Sanatombi and Sharma, 2008). 15

16 Εικόνα 1. Τύποι πιπεριάς Τύπος καµπάνας: Μεγάλοι, κοντοί και χοντροί καρποί µε τρεις ή τέσσερις λοβούς Τύπος cherry: Λεπτοκαµωµένοι καρποί, χρώµατος πορτοκαλί έως βαθύ κόκκινο κατά τη συγκοµιδή, µε γλυκιά ή καυτερή γεύση Τύπος chilli: Καυτεροί και λεπτής σάρκας καρποί Αρωµατικές πιπεριές: Καρποί µε γλυκιά γεύση και πυκνό κυτταρικό τοίχωµα, κωνικού σχήµατος µε έντονο κόκκινο χρώµα κατά την ωριµότητα Πιπεριές Tabasco: Καρποί επιµήκεις, λεπτοί καρποί υψηλής καυστικότητας Είδη καυτερής πιπεριάς Η καλλιεργούµενη στην Ελλάδα πιπεριά ανήκει στο είδος Capsicum annuum L. var. annuum της οικογένειας Solanaceae. Υπάρχει ένας µεγάλος αριθµός ποικιλιών που ανήκουν στο καλλιεργούµενο είδος Capsicum annuum L. var. annuum, όπως οι ποικιλίες: Ancho, Anaheim, Big Bertha, Bolivian Rainbow, Cayenne, Cherry Bomb, Fresno, Fiesta, Goat Horn, Hungarian Yellow Wax, Jalapeno, Mirasol, Peter Pepper, Peruvian Pepper, Poblano, Super Chili, Thai Hot (Somos, 1984). Στην παρακάτω εικόνα απεικονίζονται έξι διαφορετικές καλλιέργειες πιπεριάς chilli, που ανήκουν σε τρία είδη του γένους Capsicum: το Capsicum annuum L, το Capsicum lutescens L. καθώς και το Capsicum chinense Jacq. a) Meiteimorok b) Haomorok 16

17 c) Uchithi d) Mashingkha e) Umorok f) Chiengpi 1.4. ιαθρεπτική αξία της πιπεριάς Οι φρέσκιες πιπεριές αποτελούν σηµαντικότατη πηγή βιταµίνης C. Τα β- καροτενοειδή, καθώς και η βιταµίνη C και Α που περιέχονται στις καυτερές πιπεριές αποτελούν ισχυρά αντιοξειδωτικά που καταστρέφουν τις ελεύθερες ρίζες (Simonne et al., 1997). Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται αναλυτικότερα η διαθρεπτική σύσταση της νωπής πράσινης καυτερής πιπεριάς (USDA Nutrient Data Laboratory). Πίνακας 1. ιαθρεπτική σύσταση της νωπής και µεταποιηµένης πράσινης καυτερής πιπεριάς. Θρεπτικά Συστατικά / 100g Νωπή Μεταποιηµένη Νερό 88,2 gr 92,5 gr Ενέργεια 40 kcal 21 kcal Πρωτεΐνες 1,87 gr 0,9 gr Συνολικό Λίπος 0,44 gr 0,1 gr ιαιτητικές Ίνες 1,5gr 1,3gr Συνολικά σάκχαρα 5,3 gr 3,32 gr Ασβέστιο 14 mg 7 mg Κάλλιο 322 mg 187 mg Φώσφορο 43 mg 17 mg Νάτριο 9 mg Μαγνήσιο 23 mg 14 mg Βιταµίνη C 143,7 mg 68 mg Βιταµίνη Α 952 IU IU Βιταµίνη Κ 14 µg 8,7 µg B- Καροτένιο 534 µg 6664 µg 1.5. Καυστικότητα Από βιολογική άποψη δεν είναι γνωστά πολλά πράγµατα σχετικά µε την εµφάνιση και το µέγεθος της καυστικότητας. Η καυστικότητα στις πράσινες καυτερές πιπεριές µειώνεται κατά τη διάρκεια θερµικής επεξεργασίας, καθώς η περιεχόµενη καψαϊκίνη µειώνεται από 559 σε 441 µg g 1 (Jasim et al., 2002). 17

18 Πιστεύεται ότι το φυτό της καυτερής πιπεριάς αναπτύσσει καυστικότητα µε σκοπό να προστατεύσει τους καρπούς της από τα θηλαστικά ζώα, ενώ αντιθέτως οι καρποί τρώγονται από τα πουλιά τα οποία δεν έχουν την αίσθηση της καυστικότητας και έτσι µεταφέρουν τους σπόρους (Bosland and Votana, 2000). Εκτός από την καψαϊκίνη έχουν προσδιοριστεί και άλλα αλκαλοειδή που προκαλούν καυστικότητα, αλλά η καψαϊκίνη και η διυδροκαψαϊκίνη είναι οι κύριες ενώσεις που την προκαλούν. (Contreras Padilla and Yahia, 1998) Καψαϊκινοειδή Οι πιπεριές αποτελούν την κύρια πηγή καψαϊκινοειδών, µία οµάδα καυτερών φαινολών που προέρχονται από το µονοπάτι του φαινυλοπροπανίου, όπως η λιγνίνη, οι ανθοκυανίνες και τα φλαβονοειδή (Andrews, 1995). Τα καψαϊκινοειδή είναι σύνθετα αλκαλοειδή που παράγουν την καυτερή γεύση ή καυστικότητα (Collins et al., 1995). Πολλές µελέτες αναφέρουν ότι η αύξηση των καψαϊκινοειδών στους καρπούς του γένους Capsicum σχετίζεται µε την ηλικία του καρπού, το µέγεθος και το στάδιο ανάπτυξης (Sakamoto et al., 1994). Τα καψαϊκινοειδή, τα οξικά αµίδια της βανιλαλαµίνης και τα διακλαδιζόµενα λιπαρά οξέα C 8 και C 13 συσσωρεύονται κυρίως στους επιδερµικούς ιστούς του πλακούντα (Ishikawa et al., 1998). Τα συστατικά αυτά είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξη της καυστικότητας στα πιπέρια (Kirschbaum-Titze et al., 2002). Η καυστικότητα είναι αποτέλεσµα της επίδρασης της καψαϊκίνης και είναι ανάλογη του πόνου που προκαλείται στους αισθητήριους υποδοχείς του στόµατος και του λαιµού (Krajewska and Powers, 1988). Τα επίπεδα καυστικότητας στα πιπέρια καθορίζονται από δύο παράγοντες το γενότυπο των φυτών και το πώς αυτός αλληλεπιδρά µε το περιβάλλον (Iwai et al., 1979). Η συγκέντρωση των καψαϊκινοειδών στις κόκκινες φρέσκες πιπεριές ποικίλλει. για παράδειγµα στην πάπρικα κυµαίνεται από 0,001 έως 0,01%, ενώ σε πιπεριές τσίλι κυµαίνεται από 0,1 έως 1% (Govindarajan, 1987). Τα καψαϊκινοειδή χρησιµοποιούνται στη γεωργία ως απωθητική ουσία για τα έντοµα. Αυτό που προκαλεί ενδιαφέρον είναι η συνεργατική τους δράση µε τα διάφορα οργανοφωσφορικά εντοµοκτόνα. 18

19 Βιοσύνθεση των καψαϊκίνοειδών Η βιοσύνθεση των καψαϊκινοειδών λαµβάνει χώρα στα επιδερµικά κύτταρα του πλακούντα (Suzuki and Iwai, 1984). Τα επιδερµικά αυτά κύτταρα εκκρίνουν ένα λιπαρό ελαφρώς κίτρινο υγρό σε µορφή µικρών φυσαλίδων. Οι φυσαλίδες αυξάνονται σε όγκο έως ότου επέλθει διάρρηξη τους, µε αποτέλεσµα τα καψαϊκινοειδή που βρίσκονταν στο εσωτερικό τους να διασπείρονται τώρα στο εσωτερικό χώρο του καρπού (Suzuki and Iwai, 1984). Τα καψαϊκινοειδή αποτελούνται από ένα µόριο βανιλλυλαµίνης και ένα λιπαρό οξύ. Τα µονοπάτια σύνθεσης των δύο αυτών µορίων διαφέρουν σε µεγάλο βαθµό και δεν πρέπει να συνχέονται. Η βανιλλυλαµίνη προετοιµάζεται µέσω του µεταβολισµού των φαινυλοπροπανοειδών και το λιπαρό οξύ προέρχεται από τη βιοσύνθεση των λιπαρών οξέων του φυτού Capsicum (Thiele, 2008). Σχήµα 1. Βιοσύνθεση των καψαϊκινών (Yeoman et al., 1993). 19

20 Σχήµα 2. Βιοσύνθεση των καψαϊκινών (Yeoman et al., 1993) Καψαϊκίνη Η καψαϊκίνη συντίθεται αποκλειστικά στην καυτερή πιπεριά και αποτελεί κληρονοµικό χαρακτηριστικό του φυτού. Η περιεκτικότητα της είναι αποτέλεσµα όχι µόνο της έκφρασης γενοτύπου, αλλά κυρίως της αλληλεπίδρασής του µε το περιβάλλον τόσο κατά την ανάπτυξη του φυτού όσο και κατά την ωρίµανση του καρπού, χωρίς ωστόσο να είναι απόλυτα γνωστά τα αποτελέσµατα της αλληλεπίδρασης αυτής. (Iwai et al., 1979, Salgado-Garciglia and Ochoa-Alejo, 1990, Sukrasno and Yeoman, 1993, Sakamoto et al., 1994, Estrada et al., 1997). Η θερµοκρασία, το φως, η εδαφική υγρασία, η θρεπτική κατάσταση του εδάφους, το κλίµα αποτελούν παράγοντες του περιβάλλοντος που επηρεάζουν τα επίπεδα καψαϊκίνης. Η έλλειψη νερού, η υψηλή ή χαµηλή θερµοκρασία, η σκίαση ή µη σκίαση και η θρέψη αποτελούν κλασσικές καταπονήσεις που µπορεί να δέχεται ένα φυτό και επηρεάζουν τα επίπεδα καψαϊκίνης στους καρπούς (Harvel and Bosland, 1997, Estrada et al., 1998, Johnson and Decoteau, 1996, Kirschbaum-Titze et al., 2002). Η καψαϊκίνη παράγεται στα εξωτερικά επιδερµικά κύτταρα του πλακούντα και συγκεκριµένα σε αδένες οι οποίοι υπάρχουν σε ένα φυτικό ιστό που ενώνει τον πλακούντα µε το περικάρπιο. Μετά τη βιοσύνθεσή της διαχέεται στους ιστούς του πλακούντα και στα σπέρµατα και συγκεκριµένα βρίσκεται µέσα σε ένα µεγάλο αριθµό 20

21 µικροσκοπικών κυστιδίων κατά µήκος του περικαρπίου (Prasad et al., 2006, Stewart et al., 2007). Η καψαϊκίνη αρχίζει να συσσωρεύεται λίγο πριν από τη µεγάλη αύξηση του µήκους και η έντονη αύξησή της διαρκεί συγκεκριµένο χρόνο αναλόγως της ποικιλίας. Μετά το µέγιστο της συγκέντρωσής της παραµένει σταθερή και µόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις µπορεί να µειωθεί (Kirschbaum-Titze et al., 2002). Στο παρακάτω σχήµα απεικονίζεται η ανατοµία του καρπού πιπεριάς (εγκάρσια τοµή), όπου φαίνονται τα διάφορα µέρη του καρπού και οι αδένες παραγωγής της καψαϊκίνης (Bosland and Votava, 2000). Σχήµα 3. Ανατοµία του καρπού πιπεριάς. Η καψαϊκίνη είναι αδιάλυτη στο κρύο νερό, αλλά διαλυτή στην αλκοόλη, την ακετόνη και άλλους παρόµοιους οργανικούς διαλύτες. Αποτελεί ένα από τα πιο καυτερά συστατικά. Η µορφή της (C 18 H 27 O 3 N) είναι κρυσταλλική και άχρωµη, έχει µοριακό βάρος 305,46 και σηµείο τήξης o C, ενώ πέρα αυτής της θερµοκρασίας καθίσταται πτητική. Η καψαϊκίνη είναι απαλλαγµένη από άρωµα και οσµή και το µοριακό της βάρος είναι 305,4 Da. 21

22 Σχήµα 4. Χηµικός τύπος καψαϊκίνης (Stecher, 1968). Η ουσία αυτή ανακαλύφθηκε και αποµονώθηκε πρώτη φορά από τον Bucholz το Το 1846 ο Tresh κατάφερε να αποµονώσει σηµαντική ποσότητα καψαϊκίνης προσδιορίζοντας παράλληλα και το χηµικό της τύπο (Sung et al., 2005). Ο προσδιορισµός της καψαϊκίνης υλοποιήθηκε στο εργαστήριο από τον Benedek (Obal, and Benedek, 1979) και αργότερα από τον Somo (1984). Η καψαϊκίνη ανήκει στην ίδια οµάδα µε τους υποδοχείς των αισθήσεων οι οποίοι οδηγούν την αίσθηση του πόνου από τη θερµότητα (καυστικότητα) και την οξύτητα (Julius and Basbaum, 2001) Ο µεταβολισµός της καψαϊκίνης κατά τη διάρκεια της ωρίµανσης Η περιεχόµενη καψαϊκίνη, όπως καθορίζεται από τη µέθοδο σκιαγράφησης του Bajaj (1980), είναι µεγαλύτερη στις ώριµες πιπεριές από ότι στις πράσινες. Η περιεχόµενη καψαϊκίνη κυµαίνεται από 37,6 έως 497 mg ανά 100g στους ώριµους καρπούς, ενώ στους πράσινους από 278 έως 404,5 mg ανά 100g. Αντιθέτως, σύµφωνα µε τους Wheat (1987), τα πιπέρια Tabasco κατά τη διάρκεια του αρχικού σταδίου της ωρίµανσής τους έχουν ακόµη πράσινο χρώµα και περιέχουν σηµαντικά µεγαλύτερη συγκέντρωση καψαϊκίνης από τους καρπούς που έχουν πορτοκαλί και κόκκινο χρώµα. Σε µετέπειτα στάδια της ωρίµανσης όµως, έχουµε αλλαγή του χρώµατος από πράσινο σε κόκκινο και µείωση της συγκέντρωσης της καψαϊκίνης (Mathew et al., 1979) Θεραπευτικές ιδιότητες Η καψαϊκίνη δεν γίνεται αισθητή από τα αισθητήρια όργανα της γεύσης, αλλά από νεύρα-αισθητήρια όργανα του πόνου, τα οποία βρίσκονται στη στοµατική κοιλότητα, στη µύτη και στο στοµάχι. Η καψαϊκίνη διεγείρει ένα σύνολο υποδοχέων των αισθητήριων αυτών οργάνων, που µε τη σειρά τους προκαλούν απελευθέρωση χηµικού µεταφορέα ο οποίος ενηµερώνει τον εγκέφαλο για την ύπαρξη πόνου. Ο 22

23 εγκέφαλος δίνει εντολή στο νευρικό σύστηµα να διοχετεύσει στο σώµα ενδορφίνη για την αντιµετώπιση του πόνου (Bosland and Votana, 2000). Η καυτερή πιπεριά χρησιµοποιήθηκε από τον άνθρωπο για πολλούς αιώνες σαν φάρµακο για την αντιµετώπιση προβληµάτων του κυκλοφορικού του συστήµατος και του πόνου που προκαλείται από ρευµατισµούς και αρθρίτιδα. Σήµερα στην ιατρική χρησιµοποιείται ως αµυντικό διεγερτικό σε λουµπάγκο, νευραλγίες, ρευµατικές διαταραχές και σε µη αλλεργικές ρινίτιδες. Έχει τονωτική δράση και ως φυτό χρησιµοποιείται ενάντια σε κολικούς, διάρροιες, άσθµα, µυϊκούς πόνους και πονόδοντους (Ravishankar et al., 2003, Conforti et al., 2007). Χρησιµοποιείται επίσης ως τοπικό αναλγητικό σε πόνους από αρθριτικά και φλεγµονές (Deal et al., 1991) Βιοσύνθεση της καψαϊκίνης Η βιοσύνθεση της καψαϊκίνης πραγµατοποιείται από δύο διαφορετικές µεταβολικές διαδικασίες. Στη µία συµµετέχουν αρωµατικές ενώσεις και εµπλέκεται στο δευτερογενή µεταβολισµό όπου και σχηµατίζονται διάφορες φαινολικές ενώσεις, ενώ στη δεύτερη διαδικασία παρατηρείται µεταβολισµός των λιπαρών οξέων, ξεκινά µε ένα αµινοξύ και καταλήγει στη σύνθεση της καψαϊκίνης (Aluru et al., 2003). 23

24 Σχήµα 5. Βιοσύνθεση της καψαϊκίνης (Sukrasno and Yeoman 1993, Aluru et al., 2003) Αναλυτικοί µέθοδοι ποσοτικού προσδιορισµού καψαϊκίνης Πολλές και διάφορες µέθοδοι χρησιµοποιούνται για την ανάλυση και ποσοτικοποίηση της καψαϊκίνης από τον καρπό της πιπεριάς, όπως οργανοληπτικές (Scoville, 1912; Govindarajan et al., 1977), φασµατοφωτοµετρικές (Awasthi and Singh, 1973; Bajaj, 1980), χρωµατογραφικές (Sankarikutty et al., 1979), η µέθοδος της υψηλής απόδοσης υγρής χρωµατογραφίας (HPLC) και η αέρια χρωµατογραφία (GC). Στις µέρες µας η ανάλυση των καψαϊκινοειδών διεξάγεται φασµατοφωτοµετρικά (Bajaj, 1980), µε αέρια χρωµατογραφία (Krajewska and Powers, 1988), µε υψηλής απόδοσης υγρή χρωµατογραφία (HPLC) (Attuquayafio and Buckle, 1987; Cooper et al., 1991; Collins et al., 1995). 24

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες φαινολικών ενώσεων

Ομάδες φαινολικών ενώσεων ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Χημική σύσταση καρπού εσπεριδοειδών Εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση αλλά επηρεάζεται (σε μεγάλο βαθμό) από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, το υποκείμενο, την άρδευση-λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Φάσµα απορρόφησης της χρωστικής ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Φωτοσύνθεση» Ορεστιάδα 2015 Φωτοσύνθεση CO 2 +2H 2 S (CH 2 O) + H 2 O + 2S 6CO 2 +12H 2 O C 6

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Οξειδωτική καταπόνηση

Οξειδωτική καταπόνηση Οξειδωτική καταπόνηση Δημιουργία ενεργών μορφών οξυγόνου Ο ρόλος του μοριακού οξυγόνου ως τελικού αποδέκτη των ηλεκτρονίων στην αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων της αναπνευστικής λειτουργίας των αερόβιων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ E. M. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ Κ. Τζιά, Π. Ταούκης, Β. Ωραιοπούλου ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων Φυσικές χρωστικές των τροφίμων Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Χρώμα και τρόφιμα Χρώμα: βασικός παράγοντας στην εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Ένα τρόφιμο δεν τρώγεται αν δεν έχει το σωστό χρώμα. Χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός)

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΜΑΘΗΤΗΣ: Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΜΗΜΑ: Β2 Ο όρος «ενέργεια» πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από δύο περίπου αιώνες, με τη βιομηχανική επανάσταση, και έγινε οικείος στον

Διαβάστε περισσότερα

1 Μηλογαλακτική Ζύµωση Ως µηλογαλακτική ζύµωση θεωρείται η µετατροπή του L-µηλικού οξέος προς L- γαλακτικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα µε την επίδραση µικροοργανισµών. Κατά συνέπεια, το αποτέλεσµα της

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. )

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) Μόσχος Γ. Πολυσίου, Χημικός, Καθηγητής Χημείας, Εργαστήριο Γενικής Χημείας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Θερινό εξάμηνο 2015 Φωτοσύνθεση Η δέσμευση ηλιακής ενέργειας από τα φυτά, η μετατροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Β. Βανδέρα Χημικός Msc, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιολάδου Μυτιλήνης ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ I. Γενικότητες Αναλόγως των τροφικών τους απαιτήσεων τα µικρόβια διαιρούνται σε κατηγορίες: - αυτότροφα που χρησιµοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΠΙΠΕΡΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΠΙΠΕΡΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ, ΑΓΡΟΚΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΠΙΠΕΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν

εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν Κατιόν µαγνησίουmg 2+ εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν Θρέψη Φυτών. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Επίπεδο Μg για κανονική αύξηση 0,15 0,35% ή60 140 µmol Mg gξμ -1 ΤοMgκινείταιστοΞΑΣκαιστοΗΑΣ HΑΣ100

Διαβάστε περισσότερα

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Είναιταπροϊόνταδευτερογενούςµεταβολισµού. Μερικοί γνωστοί δευτερογενείς µεταβολίτες είναι η µορφίνη, ήκαφεΐνη, το καουτσούκ κ.ά. Ο ρόλος τους φαίνεται να είναι οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Περιβαλλοντικοί παράγοντες και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Νερό Ολοι οι οργανισμοί αποτελούνται κατά μεγάλο ποσοστό από νερό ανεξάρτητα από το εάν ζουν σε χερσαία ή υδατικά περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σχολείο: Ονοματεπώνυμα μαθητών: 1) 2). 3) 1 Προετοιμασία νωπού παρασκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Η διαμόρφωση της ποιότητας του ελαιολάδου αρχίζει από τον χρόνο που αυτό σχηματίζεται στον ελαιόκαρπο και επηρεάζεται,

Διαβάστε περισσότερα