Περικλέους Λούκας University of London

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περικλέους Λούκας University of London"

Transcript

1 Εθνική ταυτότητα και το μάθημα της Ιστορίας: Οι ιδεολογικές συγκρούσεις γύρω από το ρόλο της διδασκαλίας της Ιστορίας στη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας Περικλέους Λούκας University of London Περίληψη Η σχέση ανάμεσα στην ιστορία και την εθνική ταυτότητα αποτέλεσε κατά καιρούς πεδίο έντονων συζητήσεων σε διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα. Οι «συγκρούσεις» στην Αγγλία, τις Η.Π.Α., αλλά και στην Κύπρο και την Ελλάδα παρουσιάζουν εντυπωσιακές ομοιότητες. Σε όλες τις περιπτώσεις η κριτική ενάντια στις αλλαγές αφορούσε στον κίνδυνο υποβάθμισης της εθνικής ταυτότητας. Οι συζητήσεις είχαν κυρίως ιδεολογικό περιεχόμενο και λίγη σημασία δόθηκε σε θέματα εκπαιδευτικής μεθοδολογίας. Ο ρόλος της διδασκαλίας της Ιστορίας στην ανάπτυξη εθνικής ταυτότητας μπορεί να ενταχθεί σε ένα γενικότερο πλαίσιο συζήτησης ανάμεσα σε δύο διαφορετικές τάσεις. Η πρώτη υποστηρίζει ότι οι στόχοι της Ιστορίας θα πρέπει να είναι προσωπικοί και κοινωνικοί στόχοι σχετικοί με την αίσθηση της ταυτότητας. Η δεύτερη τάση θεωρεί ότι ο βασικός στόχος της ιστορίας θα πρέπει να είναι αλλαγή του τρόπου που οι μαθητές κατανοούν τον κόσμο τους μέσα από την μελέτη του παρελθόντος και την ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης. Η προαγωγή εθνικής ταυτότητας μέσα από τη διδασκαλία της ιστορίας είναι προβληματική, αφού η προσπάθεια καλλιέργειας εθνικής ταυτότητας δεν εγγυάται την ύπαρξη των ιδιαίτερων μεθοδολογικών χαρακτηριστικών της ιστορίας και κυρίως την αντικειμενικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ιστορία δεν έχει τίποτα να προσφέρει στην ανάπτυξη της κατανόησης των μαθητών για το παρελθόν και την καταγωγή τους. Η διαφορά είναι ότι σε αυτή την περίπτωση το παρελθόν μελετάται με ιστορικά και αντικειμενικά κριτήρια και όχι με στόχο να αποδείξει οποιεσδήποτε εθνικές αλήθειες ή ιδέες. Εισαγωγή «Ιστορικά, τα υποκείμενα μετατράπηκαν σε πολίτες μέσα από τη διδασκαλία της ιστορίας, της γεωγραφίας και της γλώσσας του έθνους» (Soysal and Schissler, 2005:1). Η πιο πάνω δήλωση δείχνει τον κρίσιμο ρόλο που ανατέθηκε στα κοινωνικά θέματα κατά διαδικασία σχηματισμού των κρατών-εθνών. Η εθνική ταυτότητα αποτέλεσε το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν τα έθνη- κράτη τα οποία χρειάζονταν «ένα μέτρο κοινής κουλτούρας και ιδεολογίας για την πολιτότητα και ένα σύνολο κοινών αντιλήψεων, φιλοδοξιών, συναισθημάτων και ιδεών που να ενώνουν το πληθυσμό στο χώρο που ορίζεται ως πατρίδα» (Smith, 1991:11). Το έργο της ανάπτυξης αυτής της μαζικής κουλτούρας ανατέθηκε εξ αρχής στην εκπαίδευση. Η σχέση ανάμεσα στην ιστορία και την εθνική ταυτότητα αποτέλεσε κατά καιρούς πεδίο έντονων συζητήσεων σε διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα. Στο παρόν άρθρο θα παρουσιαστούν και θα αναλυθούν παραδείγματα τέτοιων ιδεολογικών συγκρούσεων. Ταυτόχρονα θα επιχειρηθεί η συζήτηση του θέματος της νομιμοποίησης ή όχι της χρήσης του μαθήματος της ιστορίας στην καλλιέργεια εθνικής ταυτότητας. Η συζήτηση θα περιστραφεί τόσο γύρω από το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο εκφράστηκαν και εκφράζονται απόψεις για το θέμα, αλλά και γύρω από πρακτικά θέματα που προκύπτουν από τη σχέση του μαθήματος της ιστορίας με την προώθηση της εθνικής ταυτότητα. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 98

2 Οι ιδεολογικές συγκρούσεις Οι συγκρούσεις γύρω από τον ρόλο της ιστορίας στην προώθηση εθνικής ταυτότητας είναι ένα φαινόμενο που δεν περιορίζεται ούτε χρονικά αλλά ούτε και χωρικά. Οι συζητήσεις γύρω από το Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα στην Αγγλία (στα τέλη της δεκαετίας του 80), τον καθορισμό εθνικών επιπέδων στις Η.Π.Α. (στα μέσα της δεκαετίας του 90) και οι πρόσφατες συζητήσεις που έγιναν στην Κύπρο και την Ελλάδα σχετικά με τα νέα (και είδη τέως) βιβλία της Ιστορίας για την Στ τάξη του δημοτικού παρουσιάζουν εκπληκτικές ομοιότητες. Και στις τρεις περιπτώσεις οι συζητήσεις διεξάχθηκαν σε εποχές όπου το θέμα της εθνικής ταυτότητας ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητο. Στις δεκαετίες του 80 και του 90 ο συμβατικός και μάλλον αυτάρεσκος ορισμός του τι σημαίνει να είναι κάποιος Βρετανός είχε αρχίσει να ξεθωριάζει καθώς κύματα νέων μεταναστών έφταναν από τα αεροδρόμιο του Heathrow και του Gatwick και καθώς η μέρα του Ευρώ πλησίαζε αργά. (Dunn, 2000:396) Παρόμοιες οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές επηρέαζαν και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτές οι κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές προκαλούσαν ένα αίσθημα αγωνίας για το μέλλον της εθνικής ταυτότητας και κατ επέκταση των ίδιου του έθνους σε κάθε μια από τις δύο χώρες. Στην Ελλάδα και την Κύπρο η συνεχιζόμενη αντιπαλότητα με την Τουρκία και κυρίως το κυπριακό πρόβλημα διατηρούν εδώ και δεκαετίες την ιδέα ενός έθνους που βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο. Στην Κύπρο η ευαισθησία γύρω από το θέμα της εθνικής ταυτότητας έγινε πιο έντονη με τα γεγονότα των τελευταίων χρόνων (άνοιγμα οδοφραγμάτων, πιο έντονη παρουσία ομάδων που ευνοούν και επιχειρούν την επαναπροσέγγιση, συζήτηση γύρω από το σχέδιο Ανάν). Σε όλες τις περιπτώσεις η κύρια ανησυχία (που συνήθως προερχόταν από την δεξιά, αλλά όχι μόνο) σχετικά με τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις, ήταν ότι οι τελευταίες απειλούσαν την εθνική ταυτότητα (Foster, 1998: Dunn, 2000). Στην Αγγλία η ιδεολογική σύγκρουση διεξάχθηκε κυρίως κατά την διάρκεια της δημιουργίας του Εθνικού Αναλυτικού Προγράμματος και ήταν ουσιαστικά ένας αγώνας διελκυστίνδας ανάμεσα σε δύο ρεύματα στο τομέα της διδασκαλίας της ιστορίας. Από τη μια βρισκόταν προσέγγιση της «μεγάλης παράδοσης» που έδινε έμφαση στην μετάδοση και απομνημόνευση γνώσης από την πολιτική, κυρίως, ιστορίας της Βρετανίας η οποία οργανωνόταν γύρω από σημαντικά συμβάντα και μεγάλες προσωπικότητες (Dickinson, 2000). Η προσέγγιση αυτή κυριάρχησε στην Αγγλία για τα πρώτα δύο τρίτα του 20 ου αιώνα. Το αντίπαλο δέος αποτέλεσε η προσέγγιση της «νέας ιστορίας» που άρχισε να αποκτά επιρροή στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και ήταν αποτέλεσμα των εισηγήσεων μιας ομάδας εργασίας (αποτελούμενης από εκπαιδευτικούς και ακαδημαϊκούς των επιστημών της αγωγής) στην οποία είχε ανατεθεί το έργο της η αναθεώρησης του αναλυτικού προγράμματος της διδασκαλίας της ιστορίας για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση 1. Η νέα αυτή προσέγγιση έδινε έμφαση στην καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης μέσα από την ανάπτυξη δεξιοτήτων και εννοιών της επιστήμης της ιστορίας. Ταυτόχρονα αναγνώριζε τη σημασία της απόκτησης γνώσης για τα γεγονότα του παρελθόντος. Η «νέα ιστορία» ευνοούσε την χρήση μαθητοκεντρικών μεθόδων, πολλαπλών πηγών, την «πολυπρισματικότητα» 1 Το έργο, που ονομάστηκε School Council History Project και αργότερα School History Project (SHP), ανατέθηκε αρχικά από Συντηρητική κυβέρνηση και η διαδικασία ολοκλήρωσής του συνεχίστηκε και κατά την διάρκεια της διάδοχης διακυβέρνησης των Εργατικών. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 99

3 (multiperspectivity), την μελέτη και άλλων πτυχών της ιστορίας πέρα από την αφήγηση γεγονότων της πολιτικής ιστορίας κτλ. Μέχρι το 1986 η νέα ιστορία είχε καταφέρει να αποκτήσει αρκετή επιρροή ώστε το δημόσιο σύστημα εξετάσεων (GCSE) να υιοθετήσει τις εισηγήσεις της. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης γύρω από το αναλυτικό πρόγραμμα, το κύριο επιχείρημα όσων διαφωνούσαν με την «νέα ιστορία» ήταν ότι η σημαντικότητα της βρετανικής ιστορίας υποβαθμιζόταν προς όφελος της ανάπτυξης ιστορικών δεξιοτήτων. Η υποβάθμιση της βρετανικής ιστορίας, σύμφωνα με την ίδια άποψη, αποτελούσε κίνδυνο για την διατήρηση της εθνικής ταυτότητας των Βρετανών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά την έκδοση της έκθεσης για τον καθορισμό εθελοντικών εθνικών επιπέδων. Το συγκεκριμένο έργο είχε ανατεθεί στο Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες από την κυβέρνηση Bush το Η κριτική άρχισε το 1994 και διάρκεσε για πάνω από δύο χρόνια, υποβοηθούμενη από μια εκστρατεία της δεξιάς μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης 2 (Dunn, 2000). Οι καθοδηγητικές γραμμές που έδιναν τα εθνικά επίπεδα χαρακτηρίστηκαν «πολιτικά ορθές, υπερβολικά πολυπολιτισμικές και αποτέλεσμα της εργασίας υπερβολικά φιλελεύθερων ακαδημαϊκών» (ο.π., 2000:397). Το βασικό επιχείρημα σε αυτή την περίπτωση ήταν ότι εισηγήσεις της έκθεσης «προωθούσαν μια ρεβιζιονιστική και υπερβολικά φιλελεύθερη ατζέντα που απαξίωνε τα επιτεύγματα των σημαντικών λευκών ανδρών του αμερικάνικου παρελθόντος» (Foster, 1997:157). Επίκεντρο της κριτικής ήταν κυρίως η παράλειψη (ή ο τρόπος παρουσίασης) κάποιων γεγονότων και η προβολή κάποιων άλλων. Ο φόβος σε αυτή την περίπτωση ήταν ότι η εθνική ταυτότητα του αμερικάνικου λαού βρισκόταν σε κίνδυνο λόγω του περιεχομένου που πρότειναν τα εθνικά επίπεδα για την ιστορία. Το θέμα της σύγκρουσης στην Κύπρο και την Ελλάδα ήταν η έκδοση και χρήση στα δημοτικά σχολεία, κατά την σχολική χρονιά , μιας συγκεκριμένης σειράς σχολικών εγχειριδίων για τη διδασκαλία της ιστορίας στην Στ τάξη του δημοτικού σχολείου. Η έκδοση τους ήταν μέρος μιας θεσμικής διαδικασία αντικατάστασης των σχολικών εγχειριδίων (για διάφορα μαθήματα) που χρησιμοποιούνταν τις προηγούμενες δύο δεκαετίες. Η συγγραφή τους είχε ανατεθεί, από την Ελληνική Δημοκρατία, σε συγγραφική ομάδα αποτελούμενη από ακαδημαϊκούς και εκπαιδευτικούς. Οι επικρίσεις γενικεύτηκαν λίγο μετά την έναρξη της χρήσης των εγχειριδίων στα σχολεία. Επίκεντρο της διαμάχης ήταν και πάλι το περιεχόμενο. Το νέα σχολικά εγχειρίδια κατηγορήθηκαν κυρίως ότι στην προσπάθεια τους να υποβαθμίσουν τα σημεία τριβής με τους γειτονικούς λαούς (και κυρίως την Τουρκία) κατέληξαν στην «υποβάθμιση ή ακόμη και αλλοίωση της επιστημονικής αλήθειας ή την παρασιώπηση γεγονότων ή ενεργειών, που συνάπτονται με την εφαρμογή ή την παραβίαση διεθνών αρχών και κανόνων θεσμικά καθιερωμένων» (Ακαδημία Αθηνών, 2007). Κατηγορήθηκαν επίσης για ιστορικές ανακρίβειες, υποβάθμιση της σημασίας σημαντικών ιστορικών γεγονότων και προσωπικοτήτων. Και σε αυτή την περίπτωση η εντονότερη κριτική ασκήθηκε από την δεξιά, αλλά όχι μόνο 3. Επιπρόσθετη κριτική ασκήθηκε, στην Κύπρο, σχετικά με τον τρόπο που αντιμετώπιζαν τα εγχειρίδια το 2 Η εμπλοκή των μέσων ενημέρωσης στη συζήτηση έδωσε την ευκαιρία ακόμα και για φαιδρά σχόλια του τύπου: «τα εθνικά επίπεδα για την ιστορία δημιουργήθηκαν από μια μυστική ομάδα ακαδημαϊκών και οι εκθέσεις τους πρέπει να ριχτούν στην τουαλέτα» (Foster, 1997:157). 3 Έντονες φωνές από τον χώρο της αριστεράς απέδωσαν στα νέα βιβλία μια προσπάθεια να εμπεδώσει «στη συνείδηση παιδιών -και μέσα από τον χώρο του σχολείου- την ιμπεριαλιστική άποψη της αναθεώρησης της ιστορίας» (Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος). 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 100

4 κυπριακό πρόβλημα 4. Από την άλλη πλευρά οι υποστηρικτές των εγχειριδίων υποστήριζαν ότι στόχος τους είναι η εισαγωγή νέων μεθόδων διδασκαλίας, η έμφαση σε πτυχές της ιστορίας που ήταν μέχρι τότε υποβαθμισμένες και η αποφυγή της υπερπροβολής γεγονότων σύγκρουσης με τους γειτονικούς λαούς. Η Ακαδημία Αθηνών σε σχετική ανακοίνωσή της μετά από μελέτη και αξιολόγηση των βιβλίων, αναφέρει άμεσα ότι τα εγχειρίδια δεν απέδιδαν την απαιτούμενη βαρύτητα «στην επιταγή του Συντάγματος για την ανάπτυξη μέσω της παιδείας της εθνικής συνειδήσεως των Ελλήνων» (ο.π.). Σε όλες τις περιπτώσεις τα επιχειρήματα εναντίων των μεταρρυθμίσεων επικεντρώνονταν ουσιαστικά στο περιεχόμενο (ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των Η.Π.Α., της Ελλάδας και της Κύπρου). Πολύ λίγη προσοχή δόθηκε σε θέματα διδακτικής μεθοδολογίας 5. Αυτός ο ιδεολογικός χαρακτήρας της συζήτησης αλλά και η έντονη προβολή του θέματος, αποτέλεσε πόλο έλξης για πολλούς 6 οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις λίγη σχέση είχαν με το αντικείμενο της ιστορίας και κυρίως της εκπαίδευσης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ακουστούν σε πολλές περιπτώσεις επιχειρήματα τα οποία ήταν «ανιστορικά», «ερασιτεχνικά» και «πολιτικά στερεοτυποποιημένα» (Lee, 1995). Έντονη επίσης ήταν η παρέμβαση διάφορων πολιτικών παραγόντων. Στις Η.Π.Α. και στην Ελλάδα, οι κυβερνήσεις κράτησαν αποστάσεις από τη διαμάχη (λόγω του ότι οι προσπάθειες αυτές ήταν προϊόν, τουλάχιστον στο τελικό στάδιο, της δικής τους διακυβέρνησης). Στην περίπτωση της Αγγλίας η κυβερνητική παρέμβαση ήταν έντονη, τόσο σε επίπεδο δηλώσεων 7 όσο και στην ίδια την διαδικασία (Foster, 1997: Dunn, 2000). Τα αποτελέσματα των «μαχών για την ιστορία» ήταν καταστροφικά για τις προσπάθειες για μεταρρύθμιση στην Ελλάδα 8 και τις Ηνωμένες Πολιτείες 9. Στην Αγγλία το Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα που προέκυψε ήταν το αποτέλεσμα ενός συμβιβασμού ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις (που άφησε δυσαρεστημένους πολλούς και από τα δύο στρατόπεδα). Εθνική ταυτότητα και επίσημη αφήγηση Παρά το γεγονός ότι ο 20 ος αιώνας έφερε αλλαγές (τέλος της αποικιοκρατίας, τερματισμός του ψυχρού πολέμου, κοινωνικά κινήματα) που άσκησαν πίεση στις εθνικές αφηγήσεις και περιόρισαν την επιρροή τους (Soysal and Schissler, 2005), η προσπάθεια για καλλιέργεια της εθνικής ταυτότητας (άμεσα ή έμμεσα) μέσα από την διδασκαλία της ιστορία είναι ένα φαινόμενο που εξακολουθεί να παρατηρείται σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο. Η προσπάθεια αυτή γίνεται μέσα από την προβολή μιας επίσημης αφήγησης η οποία, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης, στηρίζει την ιδέα της εθνικής ταυτότητας. 4 Η κριτική στην περίπτωση της παρουσίασης του κυπριακού προβλήματος αφορούσε κυρίως θέματα σημειολογίας (ορολογία, εικόνες κτλ.) 5 Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Ελλάδας, το έργο της σύνοψης και της παρουσίασης των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των βιβλίων, ανατέθηκε από την Ακαδημία Αθηνών σε τρεις ιστορικούς. Η απουσία ακαδημαϊκού από το χώρο των επιστημών της αγωγής, δείχνει την έλλειψη έμφασης σε θέματα διδακτικής μεθοδολογίας. 6 Ακαδημαϊκούς, πολιτικούς, ιεράρχες, παράγοντες της κοινωνικής ζωής κτλ. 7 Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις της τότε πρωθυπουργού της Βρετανίας, Margaret Thatcher, η οποία ανέφερε ότι η «νέα ιστορία» με την έμφαση που έδινε «στις έννοιες αντί τις χρονολογίες και την ενσυναίσθηση αντί τα γεγονότα ήταν στην ρίζα όσων πήγαιναν λάθος» (Thatcher, 1993: ) 8 Τα νέα εγχειρίδια αποσύρθηκαν, αφού πρώτα έγινε μια προσπάθεια για «διόρθωσή» τους που δεν τελεσφόρησε. 9 Αρχικά η γερουσία καταδίκασε τις εισηγήσεις για μεταρρύθμιση, ενώ στην συνέχεια απέρριψε τελείως την ιδέα των εθνικών επιπέδων. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 101

5 Στο Μεξικό, η σχολική ιστορία δίνει έμφαση στην αφήγηση ενός παρελθόντος όπου διάφορες κουλτούρες και φυλές είναι ενωμένες κάτω από την ισπανική κυριαρχία και μοιράζονται κοινούς αγώνες (Vázquez, 1978). Παρόμοια είναι και η αφήγηση που παρουσιάζεται μέσα από το πρόγραμμα της διδασκαλίας της ιστορίας για τα σχολεία του Οντάριο του Καναδά, η οποία προωθεί την ιδέα μιας κοινής καναδικής παράδοσης στην οποία συνεισέφεραν διάφορες κουλτούρες (Troper, 1978). Και στις δύο περιπτώσεις είναι φανερή η προσπάθεια για δημιουργία μιας συλλογικής εθνικής ταυτότητας, που είναι προϊόν συνύπαρξης διάφορων κουλτούρων. Ο Vikers (2006) υποστηρίζει ότι στην περίπτωση της Κίνας, το καθεστώς προσπαθώντας να διατηρήσει την νομιμότητά του προωθεί μια εθνική ταυτότητα που στηρίζεται στην «Αρχή της Μιας Κίνας». Σύμφωνα με αυτή την αρχή ανέκαθεν υπήρχε μια Κίνα η οποία συμπεριελάμβανε την κυρίως χώρα, το Θιβέτ, την Ταιβάν, την Μογγολία, τον Χονγκ- Κονγκ και την Ξιν Γιανγκ. Η αφήγηση σε αυτή την περίπτωση παρουσιάζει ένα έθνος του οποίου οι ρίζες χάνονται στα βάθη των αιώνων και που περιλαμβάνει όλους τους κατοίκους των περιοχών αυτών 10. Στο Ελληνοκυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα το «ελληνοχριστιανικό ιδεώδες είναι η κυρίαρχη ιδεολογία για πολλά χρόνια» (Makriyianni and Psaltis, 2007). O γενικός σκοπός της ιστορίας είναι: να βοηθήσει τους μαθητές να γνωρίσουν και να εκτιμήσουν τον ιστορικό βίο και την πολιτισμική κληρονομιά της Κύπρου και της Ελλάδας και να διαμορφώσουν εθνική συνείδηση ως μέλη του ελληνικού έθνους και ως κάτοικοι της ημικατεχόμενης Κύπρου. (Αναλυτικά Προγράμματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, 2006:133) Η αφήγηση που προωθείται μέσα από τα σχολικά εγχειρίδια προωθεί την εικόνα ενός ένδοξου αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και τους γενναίους αγώνες των Ελλήνων για ελευθερία (Karayianni, 2005). Η αφήγηση είναι ελληνοκεντρική και ελάχιστη προσοχή δίνεται σε άλλους λαούς ή ιστορικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε άλλα μέρη του κόσμου. Για παράδειγμα η αναφορές στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα περιορίζονται στην αντιμετώπιση της ελληνικής επανάστασης και τις προσπάθειες των Ευρωπαίων να επωφεληθούν από αυτήν (ο.π.). Σε αυτή την επίσημη αφήγηση, παρά την περί του αντιθέτου διακήρυξη του αναλυτικού προγράμματος, παραγκωνίζεται ουσιαστικά η τοπική ιστορία της Κύπρου. Τέλος οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να θεωρηθεί ως αρνητικό για την εικόνα του έθνους, έχει εξαιρεθεί από την αφήγηση των σχολικών εγχειριδίων (ο.π.). Η χρήση της επίσημης ιστορίας στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και του πατριωτισμού είναι γεγονός και στα δυτικά εκπαιδευτικά συστήματα. Στις Η.Π.Α. η ιστορία αφηγείται κυρίως τους αμερικανικούς αγώνες για ελευθερία στους οποίους πάντα κύριοι πρωταγωνιστές είναι οι Ευρωπαίοι- Αμερικάνοι (Werstsch and Penuel,1998). Στη περίπτωση της Αγγλίας, ακόμα και μετά την επιρροή της «νέας ιστορίας» στο Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα, η ιστορία εξακολουθεί να 10 Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Τζενγκινς Χαν που παρουσιάζεται πια ως ένδοξος ήρωας της Κίνας. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 102

6 έχει ως επίκεντρο τους λευκούς Άγγλους και την οικονομική και πολιτική πρόοδο του σπουδαίου Βρετανικού λαού (Grosvenor, 2000). Στην Γαλλία, τέλος, ένας νόμος που προτάθηκε από την κυβέρνηση, πριν από μερικά χρόνια, και προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες ιστορικών και εκπαιδευτικών, προνοούσε ότι τα σχολικά προγράμματα ιστορίας πρέπει να «δίνουν έμφαση στον θετικό ρόλο της γαλλικής αποικιοκρατίας στη Βόρειο Αφρική» (Marshall, 2006:5). Εξαίρεση αποτελεί ίσως η Γερμανία όπου η προσπάθεια απαξίωσης του εθνικιστικού παρελθόντος της χώρας αναγκάζει το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας να αναζητά την ταυτότητα, πέρα από το έθνος- κράτος, στην μετα-εθνική οντότητα της Ε.Ε. Έτσι στα σχολικά εγχειρίδια της ιστορίας η έννοιες του έθνους και της εθνικής ταυτότητας αντιμετωπίζονται με μάλλον αρνητική διάθεση (Soysal et al., 2005). Νομιμοποιείται η χρήση της ιστορίας στη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας; Οι πιο πάνω περιπτώσεις φανερώνουν ότι η χρήση της διδασκαλίας της ιστορίας ως «μέσου για να εμπνεύσει στους νέους ένα αίσθημα ενότητας, πατριωτισμού και θαυμασμού για την κληρονομιά του έθνους» (Foster, 1998: 159) έχει βαθιές ιδεολογικές ρίζες, πιστούς οπαδούς και έντονη πολιτική στήριξη. Μπορεί όμως η ιστορία όντως να υποστηρίξει αυτό το στόχο; Νομιμοποιείται η ιστορία να προωθεί εθνική ταυτότητα; Από τη μια πλευρά υπάρχει η άποψη ότι προσωπικοί και κοινωνικοί στόχοι που έχουν να κάνουν με την αίσθηση της ταυτότητας, των πολιτισμικών ριζών, την κοινή κληρονομιά και ταυτόχρονα την κατανόηση άλλων χωρών και πολιτισμών στο σύγχρονο κόσμο (White, 1992: 10) πρέπει να προέχουν των μεθοδολογικών στόχων των επιμέρους μαθημάτων. Οι μεθοδολογικοί στόχοι θα επιτευχθούν ούτως ή άλλως μέσα από την διδασκαλία του μαθήματος (ο.π.). Ταυτόχρονα οι μαθητές πρέπει νιώθουν «συνδεδεμένοι με τα υπόλοιπα μέλη της κοινότητάς μέσα από κοινούς δεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ηθικών αξιών, κοινής ιστορίας και σε κάποιο βαθμό κοινής γλώσσας» (ο.π., 1992:17). Στην άλλη πλευρά έχουμε την άποψη ότι κύριος στόχος της ιστορίας είναι να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές βλέπουν και κατανοούν τον κόσμο. Αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης με την καλλιέργεια δεξιοτήτων και κατανόηση εννοιών (ενσυναίσθηση, ιστορική μαρτυρία, ιστορικό τεκμήριο, αλλαγή, γεγονός) που έχουν να κάνουν με την επιστήμη της ιστορίας (Lee, 1992). Σύμφωνα με αυτή την άποψη, οι μαθητές πρέπει να αναπτύξουν ένα νοητικό εργαλείο με το οποίο να σκέφτονται και να κατανοούν το παρελθόν και κατ επέκταση το παρόν τους, αλλά και το μέλλον τους. Τέλος, υποστηρίζεται, ότι η προσπάθεια να προωθήσουμε μέσα από την ιστορία άλλους στόχους, πέρα από όσους έχουν να κάνουν με την ίδια την ιστορία, μπορεί να μας οδηγήσει στην διδασκαλία μιας παραποιημένης μορφής της ιστορίας που να εξυπηρετεί αυτούς τους στόχους (ο.π.). Είναι φανερό ότι η προώθηση της εθνικής ταυτότητας δεν φαίνεται να μπορεί να ικανοποιήσει κριτήρια όπως η αντικειμενικότητα και η ανεξαρτησία από δεσμούς πέρα από την αφοσίωση στην αλήθεια. Αυτά τα κριτήρια αποτελούν βασικά στοιχεία της επιστήμης της ιστορίας και η απουσία τους σημαίνει και την απουσία της ίδιας 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 103

7 της ιστορικής μεθόδου. Κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι έχοντας σαν πρωταρχικό στόχο την καλλιέργεια της εθνικής ταυτότητας (αφού καμιά εθνική αφήγηση δεν είναι πραγματικά αντικειμενική) θα μπορέσουμε να διδάξουμε ένα μάθημα πραγματικής ιστορίας. Πρακτικές πτυχές του θέματος Πέρα από τη θεωρητική πλευρά του θέματος, υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα που αμφισβητούν την ικανότητα της επίσημης εθνικής αφήγησης να περνά τα μηνύματα που επιθυμεί πάντοτε. Αντίθετα εισηγούνται ότι η παραγωγή μιας ιστορικής αφήγησης από το εκπαιδευτικό σύστημα δεν καθορίζει αυτόματα και τον τρόπο με τον οποίο θα καταναλωθεί (Werstsch and Rozin,1998). Επίσης φαίνεται ότι πολλές φορές «ανεπίσημες ιστορίες» (που προέρχονται από το εξωσχολικό περιβάλλον) είναι διαθέσιμες στους μαθητές και προβάλλουν αντίσταση απέναντι στην επίσημη ιστορία (ο.π.) 11. Τέλος υπάρχει απουσία εμπειρικών δεδομένων που να αποδεικνύουν ότι η διδασκαλία της ιστορίας συνδέεται με την επιλογή στάσεων όπως είναι ο πατριωτισμός ή η αφοσίωση στο έθνος (Lee, 1992). Πέρα από την ασυμβατότητα της προώθησης της εθνικής ταυτότητας με την διδασκαλία της ιστορίας, η εμμονή στη μια επίσημη αφήγηση (μέσα από την οποία προωθείται η εθνική ταυτότητα) δημιουργεί επιπλέον προβλήματα στην ιστορική κατανόηση των μαθητών. Η χρήση μιας μόνο αφήγησης είναι αρκετή για την κατανόηση κάποιων θεμάτων, αλλά αδυνατεί να στηρίξει την κατανόηση κάποιων άλλων (Werstsch and Penuel, 1998) 12. Η ιστορία μπορεί να παίξει ένα πιο γενικό και ποιο διαχρονικό ρόλο στην εκπαίδευση, που είναι πέρα από την προώθηση εννοιών περιορισμένων τοπικά και χρονικά. Κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η εθνική ταυτότητα έχει το ίδιο περιεχόμενο σε όλες τις κοινωνίες και κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι θα έχει το ίδιο περιεχόμενο για πάντα. Ακόμα και η ίδια η ύπαρξη των εθνών- κρατών φαίνεται να αλλάζει περιεχόμενο με την εμφάνιση των μετα-εθνικών πολιτικών οντοτήτων 13. Αντίθετα η διδασκαλία της ιστορίας με γνώμονα την ιστορική μέθοδο (και απαλλαγμένη από τους πιο πάνω περιορισμούς) μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να αναπτύξουν τα νοητικά εργαλεία με τα οποία να σκέφτονται και να κατανοούν το παρελθόν και κατ επέκταση το παρόν τους, αλλά και το μέλλον τους. Συμπεράσματα Η εμπειρία δείχνει ότι η χρήση της ιστορίας ως μέσου για τη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας όχι μόνο είναι ασύμβατη με την φύση της επιστήμης της ιστορίας, αλλά ταυτόχρονα προκαλεί επιπλέον προβλήματα στην ιστορική κατανόηση και δεν φαίνεται να μπορεί καν να εγγυηθεί την μετάδοση αυτών των ιδεωδών που ισχυρίζεται ότι μεταδίδει. Ταυτόχρονα αυτή η χρήση της ιστορίας μετατρέπει την 11 Οι Werstsch and Rozin (1998) διαπίστωσαν ότι παρόλο που το εκπαιδευτικό σύστημα στην πρώην Σοβιετική Ένωση ήταν απόλυτα συγκεντρωτικό και ελεγχόμενο, τα υποκείμενα της έρευνας τους έδειξαν να διαθέτουν εναλλακτικές εκδοχές της ιστορίας τις οποίες χρησιμοποιούσαν. 12 Οι Werstsch and Penuel (1998) υποστηρίζουν ότι η επίσημη αφήγηση στις Η.Π.Α. εξυπηρέτησε τα υποκείμενα της έρευνας τους στη συζήτηση θεμάτων γύρω από την ελευθερία, αλλά απέτυχε να προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια όταν κλήθηκαν να συζητήσουν θέματα σχετικά με την ισότητα ή τη θέση των Αφροαμερικάνων. 13 Π.χ. η Ευρωπαϊκή Ένωση 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 104

8 εκπαίδευση σε πεδίο πολιτικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης και την κάνει ευάλωτη σε παρεμβάσεις που προέρχονται από χώρους ξένους προς αυτήν. Στόχος αυτού του άρθρου δεν είναι να συζητήσει ή να αμφισβητήσει την ανάγκη ύπαρξης ή καλλιέργειας της εθνικής ταυτότητας. Αυτό που υποστηρίζεται είναι ότι η εθνική ταυτότητα δεν μπορεί να αποτελέσει τον πρωταρχικό στόχο στη διδασκαλία της ιστορίας. Ίσως να μπορεί να αποτελέσει στόχο κάποιου άλλου κοινωνικού θέματος, αλλά όχι της ιστορίας χωρίς να της στερεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της. Επίσης το παρόν άρθρο δεν υποστηρίζει ότι η ιστορία δεν έχει ρόλο στην κατανόηση από τους μαθητές πραγμάτων που έχουν να κάνουν με την καταγωγή τους και το παρελθόν του τόπου τους. Αντίθετα η κατανόηση του παρελθόντος της χώρας τους και στοιχείων της καταγωγής τους είναι βασικό στοιχείο στην ιστορική κατανόηση. Η διαφορά με την παραδοσιακή άποψη είναι ότι σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές θα κληθούν να ερευνήσουν το παρελθόν με τα κατάλληλα εργαλεία και με αφοσίωση σε αρχές όπως η αντικειμενικότητα, η αφοσίωση στην αλήθεια και ο σεβασμός προς όλες τις πηγές. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να μελετήσουν ιστορίες που δεν συμβαδίζουν με την επίσημη ιστορία, θα γνωρίσουν ομάδες ανθρώπων που είναι «αόρατες» από την εθνική αφήγηση και θα ασκήσουν κριτική σε απόψεις που θεωρούνται «ιερές». Αυτή η διαδικασία δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να εγγυηθεί ότι το αποτέλεσμά της θα είναι να καλλιεργήσει εθνική συνείδηση ή να δημιουργήσει πατριώτες. Μπορεί όμως να εγγυηθεί ότι θα βοηθήσει τους μαθητές να δουν πιο καθαρά το παρόν και το μέλλον τους μέσα από το φακό τους παρελθόντος. Βιβλιογραφία Ελληνική Ακαδημία Αθηνών (2007) Κριτικές παρατηρήσεις στο βιβλίο της ιστορίας της έκτης δημοτικού, Διαθέσιμο σε: (προσπελάστηκε στις 2/5/2008). Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος (2007) Το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ Δημοτικού και η αντιπαράθεση εθνικισμού κοσμοπολιτισμού, Διαθέσιμο σε: (προσπελάστηκε στις 3/5/2008). Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού (2006) Αναλυτικά προγράμματα δημοτικής εκπαίδευσης, Λευκωσία: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αγγλική Barton, K.C. and Levstik, L.S. (2004) Teaching history for the common good, Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. Dickinson, A. (2000) What should history be?, in: A. Kent (ed.) School Subject Teaching: the history and future of the curriculum, London: Kogan Page. Dunn, R. E. (2000) The Making of a National Curriculum: The British Case, The History Teacher, 33 (3), pp Foster, S. (1998) Politics, parallels and perennial curriculum questions: the battle over school history in England and the United States, Curriculum Journal, 9(2), pp Grosvenor, I. (2000) History for the nation: multiculturalism and the teaching of history, in: J. Arthur and R. Philips (eds), Issues in history teaching, London, Routledge. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 105

9 Karayianni, E. (2005) What, and how, national identity is promoted by Greek- Cypriot history textbooks? A case study of three history textbooks Unpublished MA dissertation, Institute of Education, University of London. Lee, P. (1995) History and the National Curriculum in England, in: A. Dickinson, P. Gordon, P. Lee, J. Slater, (eds) International Yearbook of History Education, London: Woburn Press. Lee, P.J. (1992) History in schools: aims, purposes and approaches. A reply to John White, in: P.J. Lee, J. Slater, P. Walsh and J, White (eds) The Aims of School History: The National Curriculum and Beyond, London: Tufnell Press. Makriyianni, C. and Psaltis, C. (2007) The teaching of history and reconciliation, The Cyprus Review, 19(1), pp Marshall, J. (2006) Liberte takes back seat as schools told: think positive, 6 January. Soysal, Y. and Schissler, H. (2005) Introduction: teaching beyond the national narrative, in: H. Schissler and Y. Soysal (eds) The nation, Europe and the world: textbooks and curricula in transition, Oxford: Berghahn. Soysal, Y., Bertilotti, T. and Mannitz, S. (2005) Projections of identity in French and German history and civics books, in: H. Schissler and Y. Soysal (eds) The nation, Europe and the world: textbooks and curricula in transition. Oxford: Berghahn. Thatcher, M. (1993) The Downing Street Years, New York: Harper Collins. Troper, H. (1978) Nationalism and the History Curriculum in Canada, The History Teacher, 12 (1), pp Vázquez, J.Z. (1978) Teaching History in Mexico, a Mestizo Country, The History Teacher, 12 (1), pp Vickers, E. (2006) Defining the boundaries of Chineseness : Tibet, Mongolia, Taiwan and Hong Kong in mainland history textbooks, in: S. Foster and K. Crawford (eds) What shall we tell the children, Greenwich Ct: Information Age. Smith, A. D. (1991) National Identity. Reno, NV: University of Nevada Press. Werstsch, J. and Rozin, M. (1998) The Russian Revolution: official and unofficial accounts, in: J. Voss and M. Carretero (eds) Learning and reasoning in history: international review of history education volume 2, London: Woburn Press. Werstsch, J.V. and Penuel, R.P. (1998) Historical representations as mediated action: official history as a tool, in: Learning and reasoning in history: international review of history education volume 2, London: Woburn Press. White, J., (1992) The purpose of school history: has the national curriculum got it right?, in: P.J. Lee, J. Slater, P. Walsh and J, White (eds) The Aims of School History: The National Curriculum and Beyond, London: Tufnell Press. 10 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 106

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Lee, P. J., (2004). Historical literacy: theory and research. In International Journal of Historical Learning Teaching and Research, 5(1).

Lee, P. J., (2004). Historical literacy: theory and research. In International Journal of Historical Learning Teaching and Research, 5(1). Τίτλος Μαθήµατος: Ιστορία και ιδακτική της στο ηµοτικό Σχολείο Κωδικός Μαθήµατος: EDG 273 Κατηγορία Μαθήµατος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήµατος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου)

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδοχή του «άλλου»

Η αποδοχή του «άλλου» Η αποδοχή του «άλλου» Διαθεματική Διδακτική Πρόταση στο μάθημα των Θρησκευτικών και της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής Στ τάξη 5 ο Δ. Σ. Κομοτηνής Μαριγώ Παπανικολάου ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς 1 ης & 2 ης Εκπ. Περιφ. Καβάλας Δρ. Δρ. Θανάσης Διαλεκτόπουλος Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Β. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΓΙΑ: Αποστολή και όραμα του «ΚΡΥΦΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ» Στόχοι και εμφάσεις σχολικής χρονιάς 2015 2016 Ωρολόγιο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω εικονοκλαστικά αμφισβητώντας λίγο τον ελληνικό τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση 3 Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum Συνοπτική Έκθεση Συνοπτική Έκθεση Η παρούσα έκθεση αναλύει και αξιολογεί τις τρέχουσες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

υ. υ υ µ «υ µ υ υ µ» (Lee, 1992). υ, µ υ υ Oakeshott (1983) µ υ. υ υ . µ υ υ, µ, υ « υ, υ µ υ µ µ υ υ «υ» υ µ υ υ υ, υ υ υ υ υ µ µ.

υ. υ υ µ «υ µ υ υ µ» (Lee, 1992). υ, µ υ υ Oakeshott (1983) µ υ. υ υ . µ υ υ, µ, υ « υ, υ µ υ µ µ υ υ «υ» υ µ υ υ υ, υ υ υ υ υ µ µ. !" ##$ " #%!!, µ, µ µ µ µ µ, µ µ µ υ µ µ υ. υ υ µ µ υ υ µ, µ υ υ υ µ υ. υ υ υ µ «υ µ υ υ µ» (Lee, 1992). υ, µ υ υ Oakeshott (1983) µ υ. υ υ, υ, µ. µ υ υ, µ, υ µ υ µ υ υ µ υ. µ µ., υ µµ, υ µ µ, υ µ µ µ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία του μαθήματος της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (με εφαρμογές)

Διδακτική Μεθοδολογία του μαθήματος της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (με εφαρμογές) Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διδακτική Μεθοδολογία του μαθήματος της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (με εφαρμογές) Δημήτρης Κ. Μαυροσκούφης Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ70

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων

στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων Αναλυτικό Πρόγραμμα Σκοποί και στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων ΜSc Γιάννης Σκαράκης, Σύμβουλος ΠΕ8 Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Εισαγωγή Η αισθητική Αγωγή αποτελεί είναι ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Εισαγωγικά «Η ιστορία είναι η συστηματική μελέτη των ανθρώπων στο παρελθόν»

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;...

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;... Κεφάλαιο Τρίτο Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον Κόσμο τον 19ο αιώνα Ενότητα 15 Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί Φύλλο εργασίας 1. Αφού μελετήσετε τη γραπτή

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 7: Η διδακτική μεθοδολογία και η

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στην Δ Δημοτικού οι μαθητές διδάσκονται την Αρχαία Ιστορία. Στο πλαίσιο αυτής γνωρίζουν σημαντικά ιστορικά γεγονότα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ε ΤΟ Ι Μ Α Σ Τ Η Κ Ε Α Π Ο Τ Η Ν Ε ΤΑ Ι Ρ Ε Ι Α R A I C O N S U LTA N T S Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Σ 2 0 1 5 Ταυτότητα Έρευνας Μέγεθος

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: Αυγούστου 2016

Αρ. Φακ.: Αυγούστου 2016 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ.: 7.1.05.27 30 Αυγούστου 2016 Διευθυντές/τριες Σχολείων Δημοτικής, Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Θέμα: Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Έννοια αποτελεσματικού σχολείου, θεωρία και έρευνα για την σχολική αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 651 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 2: Διδακτικός μετασχηματισμός της επιστημονικής γνώσης και ερευνητικά ρεύματα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ 1 ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΦ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Τα σχολικά βιβλία συνδέονται με τις θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές των επιστημών οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών Prepared by University Paderborn 30/11/2015 Project name: Project acronym: Project number:

Διαβάστε περισσότερα

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία:

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία: Εκθέσεις και προφορική ιστορία Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές Τα μουσεία: ακολουθούν το ρεύμα για μια ιστορία «από τα κάτω» εμπλέκονται ολοένα και περισσότερο στην αναπαράσταση «δύσκολων» θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 1 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-17 ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π. Κωνσταντινίδου,

Διαβάστε περισσότερα