ΠΔΡΗΛΖΦΖ. Λέμεηο Κιεηδηά: Απνθέληξσζε, Αγγιία, Πεξηθέξεηεο, Πεξηθεξεηνπνίεζε, Γηαθπβέξλεζε, Αζπκκεηξία ABSTRACT

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΔΡΗΛΖΦΖ. Λέμεηο Κιεηδηά: Απνθέληξσζε, Αγγιία, Πεξηθέξεηεο, Πεξηθεξεηνπνίεζε, Γηαθπβέξλεζε, Αζπκκεηξία ABSTRACT"

Transcript

1 1 ΠΔΡΗΛΖΦΖ Ζ παξνχζα κειέηε εμεηάδεη ην εμειηζζφκελν πξφηππν πεξηθεξεηαθήο δηαθπβέξλεζεο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο απφ ην 1997 θαη, θπξίσο, ην ελδερφκελν ηεο ζχζηαζεο αηξεηψλ πεξηθεξεηαθψλ ζπλειεχζεσλ. Πην ζπγθεθξηκέλα, αλαιχνληαη νη θνηλσληθννηθνλνκηθέο πξνθιήζεηο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη πεξηθέξεηεο, πψο νη εμειηζζφκελεο πεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο αληηκεησπίδνπλ απηά ηα πξνβιήκαηα, ηνλ ηξφπν πξνζαξκνγήο ησλ λέσλ πεξηθεξεηαθψλ ζεζκψλ ζηηο εθάζηνηε ζπλζήθεο ησλ πεξηθεξεηψλ θαη πψο νη ζεκαληηθφηεξνη θνηλσληθν-νηθνλνκηθνί εηαίξνη αληηδξνχλ ζην λέν ζεζκηθφ πιαίζην. Σν Αγγιηθφ Εήηεκα ππνδειψλεη ηελ εηζαγσγή ελφο αζπκκεηξηθνχ, θαζνδεγνχκελνπ απφ ηηο πεξηθεξεηαθέο ειίη, λένπ κνληέινπ πεξηθεξεηνπνίεζεο πνπ απνζθνπεί ζηελ εμάιεηςε ηνπ δεκνθξαηηθνχ θαη νηθνλνκηθνχ ειιείκκαηνο θαη ζηελ εηζαγσγή ελφο πην απνηειεζκαηηθνχ κνληέινπ δηαθπβέξλεζεο. Οπζηαζηηθά αληαλαθιά κηα ξηδηθή αιιαγή λννηξνπίαο, απφ ηελ παζεηηθή απνδνρή ησλ εζληθψλ αληζνηήησλ ζε κηα πεξηζζφηεξν ελεξγεηηθή ζηάζε. Ο ζθειεηφο ηεο εξγαζίαο ζηεξίρζεθε ζηελ εκπεηξηθή αλάιπζε ησλ θαηάιιεισλ θπβεξλεηηθψλ εθδφζεσλ, επίζεκσλ πνιηηηθψλ θεηκέλσλ, άξζξσλ απφ πεξηνδηθά, εθεκεξίδεο θαη επηζηεκνληθέο επηζεσξήζεηο. Λέμεηο Κιεηδηά: Απνθέληξσζε, Αγγιία, Πεξηθέξεηεο, Πεξηθεξεηνπνίεζε, Γηαθπβέξλεζε, Αζπκκεηξία ABSTRACT The study examines the evolving pattern of regional governance in the English regions since 1997 and, mainly, the prospects for elected regional assemblies. In particular, it analyses the socio-economic challenges facing every region, the evolving regional strategies to meeting these challenges, the way the new regional institutions settled in each region, how the key stakeholders respond to the new institutional terrain. The English Question implies the introduction of an asymmetrical model of an elite-driven new regionalism, which aims to overcome the democratic and economic deficits and introduce a more effective model of governance. It thus reflects a sea change of attitude from a passive acceptance of national disparities to a more proactive stance. Empirical analysis of suitable government publications, official

2 2 policy statements, newspaper and magazine articles forms the backbone of this project. Key Words: Devolution, England, Regions, Regionalism, Governance, Asymmetry

3 3 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΔΗΑΓΧΓΖ... 5 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΟΗ ΓΗΑΣΑΔΗ ΣΟΤ ΑΓΓΛΗΚΟΤ ΕΖΣΖΜΑΣΟ Ζ Αθαδεκατθή Γηάζηαζε Ζ Ηζηνξηθή Γηάζηαζε Ζ Οηθνλνκηθή Γηάζηαζε ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ΣΟ ΑΠΟΚΔΝΣΡΧΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΝ ΚΤΒΔΡΝΖΔΧΝ ΣΧΝ ΝΔΧΝ ΔΡΓΑΣΗΚΧΝ Ζ εμέιημε ησλ θπβεξλεηηθψλ ππεξεζηψλ ησλ πεξηθεξεηψλ (GORs) Ζ ζχζηαζε ησλ Πεξηθεξεηαθψλ Αλαπηπμηαθψλ Φνξέσλ (RDAs) Ζ δεκηνπξγία ησλ Πεξηθεξεηαθψλ πκβνπιίσλ/πλειεχζεσλ (Regional Chambers/Assemblies) Οη πξννπηηθέο ζέζπηζεο ησλ αηξεηψλ Πεξηθεξεηαθψλ πλειεχζεσλ Ο ξφινο ηεο Κεληξηθήο Γηνίθεζεο (Whitehall) ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 Ζ ΔΞΔΛΗΞΖ ΣΖ ΑΠΟΚΔΝΣΡΧΖ ΣΗ ΑΓΓΛΗΚΔ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΔ Ζ Βνξεηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (North East) Ζ Βνξεηνδπηηθή Πεξηθέξεηα (North West) Ζ Πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber Ζ Κεληξναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (East Midlands) Ζ Κεληξνδπηηθή Πεξηθέξεηα (West Midlands) Ζ Ννηηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (South East) Ζ Ννηηνδπηηθή Πεξηθέξεηα (South West) Ζ Αλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (Eastern) ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ... 98

4 Υάξηεο 1: Οη Αγγιηθέο Πεξηθέξεηεο 4

5 5 «Smile at us, pay us, pass us; but do not quite forget; for we are the people of England, that have never spoken yet». G. K. Chesterton, The Secret People ΔΗΑΓΧΓΖ «ε έλα κεγάιν βαζκφ ν πθηζηάκελνο δηνηθεηηθφο κεραληζκφο ζηελ Αγγιία δεκηνπξγήζεθε γηα ζθνπνχο πνιχ δηαθνξεηηθνχο απφ απηνχο πνπ ππαγνξεχνπλ νη ζεκεξηλέο ζπλζήθεο θαη γηα λα αζθεί εμνπζίεο κηθξφηεξεο εκβέιεηαο απφ εθείλεο πνπ πξνβιέπνληαη απφ ηελ ζεκεξηλή λνκνζεζία ή απφ απηέο πνπ νη ηνπηθέο θνηλσλίεο ζεσξνχλ φηη πξέπεη λα δηαζέηνπλ». Με απηφ ηνλ ηξφπν ε Φαβηαλή Δηαηξεία ε πην ζεκαληηθή δεμακελή ζθέςεο θαη απφ ηνπο ηδξπηηθνχο ππιψλεο ηνπ ζχγρξνλνπ βξεηαληθνχ ζνζηαιηζκνχ πξνζέγγηζε ην αγγιηθφ δήηεκα ην 1905, εγθαηληάδνληαο παξάιιεια κηα ζεηξά ηεπρψλ κε ηελ νλνκαζία Νέα Δπηαπσία πνπ σο ζέκα είραλ ηελ αγγιηθή πεξηθεξεηνπνίεζε («Απηνδηνίθεζε ησλ Δπαξρηψλ», φπσο ηελ απνθαινχζαλ). 1 Οη ζπδεηήζεηο γηα ην κέιινλ ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ ζπλέπεζαλ, δηφινπ ηπραία, κε ην αίηεκα ησλ Ηξιαλδψλ γηα απηνλνκία. Γηα ην ππφινηπν ηνπ 20 νπ αηψλα, ην αγγιηθφ δήηεκα, δειαδή ε εθπεθξαζκέλε επηζπκία ησλ πεξηθεξεηψλ γηα ηελ απφθηεζε θαζεζηψηνο δηνηθεηηθήο απηνλνκίαο 2, ζπκπνξεπφηαλ κε ηηο πνιηηηθέο απνθέληξσζεο ζηα Βξεηαληθά λεζηά, ρσξίο φκσο λα ππάξμεη επηηπρήο θαηάιεμε. ην ιπθαπγέο ηνπ 21 νπ αηψλα, ε θπβέξλεζε ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ ηνπ T. Blair, έρνληαο νινθιεξψζεη ην απνθεληξσηηθφ ηεο πξφγξακκα ζε θσηία, Β. Ηξιαλδία θαη Οπαιία, ηζρπξνπνίεζε ηνλ πεξηθεξεηαθφ βξαρίνλα ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ζηελ Αγγιία γηα λα θαιχςεη ηα νηθνλνκηθά θαη δεκνθξαηηθά ειιείκκαηα πνπ παξνπζηάδνπλ νη πεξηθέξεηεο κε ηε ζχζηαζε θνξέσλ πεξηθεξεηαθήο αλάπηπμεο (RDAs) θαη ηνπηθά ειεγρφκελσλ πεξηθεξεηαθψλ ζπκβνπιίσλ (regional chambers) αληίζηνηρα, κε ηελ πξννπηηθή, κάιηζηα, ηεο κεηεμέιημεο ησλ ηειεπηαίσλ ζε αηξεηέο πεξηθεξεηαθέο ζπλειεχζεηο φπνπ ππάξρεη ιατθή απαίηεζε γηα θάηη ηέηνην («devolution on demand»). κσο, αληίζεηα κε ηε θσηία, ηε Βφξεην Ηξιαλδία θαη ηελ Οπαιία, νη θάηνηθνη ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ έρνπλ δείμεη ζηελ πιεηνςεθία ηνπο κηθξφ ελδηαθέξνλ γηα ηελ 1 B. C. Smith, Regionalism in England 2: Its Nature and Purpose, , Acton Society Trust, Λνλδίλν DETR (Department of the Environment, Transport and the Regions), Regional Government in England. A Preliminary Review of Literature and Research Findings, HMSO, Λνλδίλν 2000

6 6 απφθηεζε πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο. Ζ πξφζθαηε ζθπγκνκέηξεζε ηεο θνηλήο γλψκεο, πνπ δηεμήγαγε ε θπβέξλεζε Blair ζηηο νθηψ (8) αγγιηθέο πεξηθέξεηεο, θαηέδεημε έλαλ ζεκαληηθφ βαζκφ άγλνηαο γηα ην δήηεκα ησλ αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ θαη κηα δηαθνξνπνίεζε ηνπ ελδηαθέξνληνο, κε ηνπο θχξηνπο ππνζηεξηθηέο ηεο ηδέαο λα εληνπίδνληαη ζηηο πεξηνρέο ηνπ Βνξξά (North East, North West, Yorkshire and the Humber) 3, ζηηο νπνίεο ζα δηεμαρζνχλ ηα πξψηα δεκνςεθίζκαηα γηα ηελ εηζαγσγή πεξηθεξεηαθήο αξρήο. Υσξίο λα ππάξρεη νκνθσλία ζηελ βηβιηνγξαθία γηα θάηη ηέηνην, πνιηηηζηηθνί θαη νηθνλνκηθνί ιφγνη ζπλεγνξνχλ ζηελ δηαθνξεηηθνχ βαζκνχ απνδνρή κηαο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο. Γηα παξάδεηγκα, ηνλ Μάξηην ηνπ 2002, ζε δεκνζθφπεζε ηνπ BBC απνθαιχπηεηαη φηη ν αγγιηθφο πιεζπζκφο δηαθξίλεηαη ζε ηέζζεξηο θαηεγνξίεο: ε κεγαιχηεξε νκάδα (36%) ζεσξεί ηνλ εαπηφ ηεο επαξρηαθή, ηαπηηδφκελε κε ηελ θνηλφηεηα, ηελ πφιε, ή ηελ πεξηθέξεηα φπνπ δεη. Οη ππφινηπεο θαηεγνξίεο ζεσξνχλ ηνπο εαπηνχο ηνπο Άγγινπο (27%), Βξεηαλνχο (22%) ή θνζκνπνιίηεο (13%) 4. Δπίζεο, κφλν ζε δχν πεξηθέξεηεο ηεο Αγγιίαο πιένλ (Λνλδίλν θαη Ννηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα) ην θαηά θεθαιή ΑΔΠ μεπεξλά ην κέζν θνηλνηηθφ φξν. 5 Αληίζεηα, ν αγγιηθφο Βνξξάο ζπλερίδεη λα ππνιείπεηαη θαηά πνιχ ηνπ αγγιηθνχ Νφηνπ, ελψ ην South Yorkshire απνηειεί κηα απφ ηηο θησρφηεξεο πεξηνρέο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο. Αλ ζηα παξαπάλσ πξνζζέζνπκε θαη φηη ε θεληξηθή δηνίθεζε εδξεχεη ζε αγγιηθφ έδαθνο απφ ηελ επνρή ηεο Ννξκαλδηθήο θαηάθηεζεο (1066), ελδερνκέλσο, έηζη λα εμεγείηαη ε αδηαθνξία πνπ επέδεημαλ ζην κεγαιχηεξν κέξνο ηνπ αηψλα νη πνιηηηθέο ειίη ηεο ρψξαο γηα ηελ ζχζηαζε κηαο αηξεηήο εζλνζπλέιεπζεο, αλάινγεο κε απηέο πνπ ιεηηνπξγνχλ ζε θσηία θαη Οπαιία απφ ην Έηζη, ν ζπλερηδφκελνο θαηαθεξκαηηζκφο ηεο εηθφλαο πνπ παξνπζηάδεη ε πεξηθεξεηαθή δηαθπβέξλεζε ζηελ Αγγιία κε ηελ πιεζψξα ησλ παξαξηεκάησλ ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο, ησλ θνξέσλ πεξηθεξεηαθήο αλάπηπμεο, ησλ εκηαπηφλνκσλ θνξέσλ θπβεξλεηηθήο δξάζεο (quangos) 6 θαη άιισλ νξγαλψζεσλ εζεινληηθνχ θαη 3 Βι. HMSO, Your Region, Your Choice: Revitalising the English Regions. Monitoring and Evaluating Process, Office of the Deputy Prime Minister, Λνλδίλν Βι. J. Tomaney, The Evolution of Regionalism in England, Regional Studies, 36 (7), 2002, ζ Βι. H. Atkinson and S. Wilks-Heeg, Local Government from Thatcher to Blair, The Politics of Creative Autonomy, Polity Press, Κέηκπξηηδ 2000, ζ Ζκηαπηφλνκνη θξαηηθνί θνξείο νη νπνίνη θαίηνη ρεηξίδνληαη ζέκαηα ηνπηθνχ ραξαθηήξνο, δηνηθνχληαη θπξίσο ππφ πκβνπιίσλ δηνξηδφκελσλ ππφ ηεο θεληξηθήο θπβέξλεζεο, ηεο νπνίαο πινπνηνχλ νπζηαζηηθψο θαη ηελ εθάζηνηε πνιηηηθή

7 7 ηδησηηθνχ ραξαθηήξα, ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ ζπλαθφινπζε αδπλακία πινπνίεζεο δεκφζησλ πνιηηηθψλ, αλαδεηθλχνπλ ηελ αζπκκεηξία ελδηαθέξνληνο, θνπιηνχξαο, παξαδφζεσλ θαη θαζηζηνχλ ζε κείδσλ δήηεκα ηελ εηζαγσγή αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο. Αλ κε ηη άιιν, ε απάληεζε πνπ δίλεη θάπνηνο ζην αγγιηθφ δήηεκα έρεη ζεκειηψδεηο επηπηψζεηο γηα ηελ κειινληηθή ζηαζεξφηεηα ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ σο θνζκνπνιίηηθνπ έζλνπο 7 θαη εμεγεί πνιιά πξάγκαηα γηα ην πψο νη Βξεηαλνί ζθέπηνληαη γηα ηελ ρψξα ηνπο, αιιά θαη γηα ηελ εηθφλα ηεο πξνο ηνλ ππφινηπν θφζκν. Γηφηη, φπσο ζσζηά ππνγξακκίδεηαη, ε πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε ζηελ Αγγιία δελ αθνξά κφλν ζηελ θάιπςε ηνπ νηθνλνκηθνχ ράζκαηνο Βνξξά θαη Νφηνπ ή ηελ έιιεηςε δεκνθξαηηθήο λνκηκνπνίεζεο ηεο δξάζεο ησλ quangos αθνξά, επίζεο, ζηελ θνηλσληθή, πνιηηηζηηθή αλάπηπμε θαη ζηε δεκηνπξγία ελφο θνηλνηηθνχ πλεχκαηνο ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ησλ αγγιηθψλ επαξρηψλ 8. Άξα, ηα δεηήκαηα ηαπηφηεηαο δηαπιέθνληαη άξξεθηα κε ζέκαηα δηαθπβέξλεζεο. ην πιαίζην απηήο ηεο εξγαζίαο, κέζα απφ ηελ εμέηαζε ηνπ ζεζκηθνχ πιαηζίνπ, επηζηεκνληθψλ κνλνγξαθηψλ θαη άξζξσλ ηνπ εκεξήζηνπ Σχπνπ ζα δηεξεπλεζεί ην πεξηθεξεηαθφ δήηεκα ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο, φπσο απνηππψλεηαη ζηελ ηζηνξηθή ηνπ δηάζηαζε, ζην πθηζηάκελν ζεζκηθφ ηνπ γίγλεζζαη αιιά, θπξίσο, ζηελ θαηάζηαζε πνπ επηθξαηεί ζε θαζεκηά απφ απηέο. Δλ πξνθεηκέλσ, ζα εμεηαζηνχλ νη νηθνλνκηθέο θαη θνηλσληθέο πξνθιήζεηο θάζε πεξηθέξεηαο, νη πεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο πνπ αθνινπζνχληαη γηα ηελ αληηκεηψπηζή ηνπο, ζε πνην βαζκφ έρνπλ πξνζαξκνζζεί ζην λέν ζεζκηθφ πιαίζην πνπ έζεζε ε θπβέξλεζε Blair, θαη, ηέινο, πψο αληηδξνχλ νη θνηλσλίεο πνιηηψλ ησλ νθηψ πεξηθεξεηψλ ζην ελδερφκελν ηεο εηζαγσγήο κηαο θεληξηθήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο θαη ηεο θαηάξγεζεο ησλ πξσηνβάζκησλ επηπέδσλ απηνδηνίθεζεο. Μέζα απφ ηελ δηεξεχλεζε ηνπ αγγιηθνχ δεηήκαηνο πξνθχπηεη έλα παξάδεηγκα πεξηθεξεηαθήο δηα-θπβέξλεζεο, ηηο παξακέηξνπο θαη πξννπηηθέο ηνπ νπνίνπ ζα εμεηάζνπκε ζηα επφκελα θεθάιαηα. 7 Βι. A. Giddens, The Third Way, Polity, Κέηκπξηηδ Βι. J. Tomaney, New Labour and the English Question, Political Quarterly, 70 (1), 1999, ζ.79

8 8 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΟΗ ΓΗΑΣΑΔΗ ΣΟΤ ΑΓΓΛΗΚΟΤ ΕΖΣΖΜΑΣΟ 1.1 Ζ Αθαδεκατθή Γηάζηαζε Σα ηειεπηαία ρξφληα παξαηεξείηαη έληνλν εξεπλεηηθφ ελδηαθέξνλ ζην επίπεδν ηεο βηβιηνγξαθίαο γηα ηελ κνξθή ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο ζηελ Αγγιία απφ δηαθνξεηηθνχο νξγαλσηηθνχο θαη ηδενινγηθνχο ρψξνπο 9. Διάρηζηεο ζπλεηζθνξέο εδξάδνληαη ζε εκπεηξηθά δεδνκέλα. 10, ελψ ζηηο πεξηζζφηεξεο δηαθξίλνπκε ηελ πφισζε κεηαμχ εθείλσλ πνπ ππνζηεξίδνπλ θαη εθείλσλ πνπ αληηηίζεληαη ζηνλ πεξηθεξεηαθφ βαζκφ απηνδηνίθεζεο. Σν πεξηθεξεηαθφ πξφβιεκα ζπλνςίδεηαη ζε ηέζζεξα είδε επηρεηξεκάησλ. Πξψηνλ, ηίζεηαη ην δήηεκα ηεο δεκνθξαηίαο. Σα δεκνθξαηηθά επηρεηξήκαηα εδξάδνληαη, ζηνλ θξίζηκν ξφιν ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζηελ ελίζρπζε ηεο ινγνδνζίαο ησλ πεξηθεξεηαθψλ νξγάλσλ, αθελφο, κέζα απφ ηελ κεηαβίβαζε εμνπζηψλ απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε θαη ηα κε αηξεηά φξγαλα ζε απηά, θαη, αθεηέξνπ, κέζα απφ ηελ δεκηνπξγία ελφο ρψξνπ δεκνζηφηεηαο (θνηλνβνπιεπηηθή ζπλέιεπζε) ζηνλ νπνίν ζα είλαη εθηθηή ε έθθξαζε ησλ δηαθνξεηηθψλ πεξηθεξεηαθψλ ηαπηνηήησλ θαη αλαγθψλ 11. Οη ππέξκαρνη ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο εζηηάδνπλ ηελ επηρεηξεκαηνινγία ηνπο ζηνλ ζπγθεληξσηηθφ ραξαθηήξα ηεο δηνίθεζεο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ θαη ζηνλ αξηζκφ ησλ θνξέσλ ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο νη νπνίνη ζηεξνχληαη λνκηκνπνίεζεο. Ζ πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε αλακέλεηαη απφ νξηζκέλνπο φηη ζα απνθέξεη κεγαιχηεξε δεκνθξαηηθφηεηα θαη απνδνηηθφηεηα ζε έλαλ έσο ζήκεξα αζπληφληζην, ad hoc θαη κε αηξεηφ βαζκφ απηνδηνίθεζεο. Ζ ζχζηαζε πεξηθεξεηαθήο δηνηθεηηθήο αξρήο ζεσξείηαη έηζη σο κηα απάληεζε ζην δεκνθξαηηθφ έιιεηκκα απφ ην νπνίν πάζρνπλ νη αγγιηθέο πεξηθέξεηεο 12. Γελ ιείπνπλ θπζηθά θαη νη θξηηηθέο ζηελ 9 Βι. Constitution Unit, Regional Government in England, The Constitution Unit, Λνλδίλν 1996 Constitution Unit, Regional Government in England. Regional Chambers and Regional Development Agencies, The Constitution Unit, Λνλδίλν 1996 Local Government Information Unit, Mapping The Future. A Local Perspective on English Regional Government, LGIU, Λνλδίλν 1997Fabian Society, Devolving Power: The Case for Regional Government, The Fabian Society, Λνλδίλν Βι. A. Harding, R. Evans, M. Parkinson & P. Garside, Regional Government in Britain: An Economic Solution?, The Policy Press, Μπξίζηνι Βι. W.R. Barter, Regional Government in England: Reviewing the Evidence Base, ζε J.Tomaney and J. Mawson, (επηκ.) ENGLAND. The State of the Regions, The Policy Press, Μπξίζηνι 2002, ζ Βι. A. Coulson, Devolving Power: The Case for Regional Government, The Fabian Society, Λνλδίλν 1990 A. Coulson, Towards an Effective Decentralisation to English Regions, Local Economy, 10 (4), 1996, ζζ H. Davis & J. Stewart, The Growth of Government by Appointment: Implications for Local Democracy, Local Government Management Board, Λνχηνλ 1993 K. Morgan & E. Roberts, The

9 9 παξαπάλσ ζέζε. Οη πεξηζζφηεξεο εζηηάδνληαη ζηελ πξαθηηθή δηάζηαζε ηνπ δεηήκαηνο, έρνληαο ππφςε ηελ ζεκεξηλή ζχγρπζε πνπ επηθξαηεί γχξσ απφ ηα φξηα ησλ πεξηθεξεηψλ θαη ηελ πιεζψξα ησλ θνξέσλ 13. Δπίζεο, κέξνο ηεο βηβιηνγξαθίαο, αλ θαη κε ειάρηζηε εκπεηξηθή ηεθκεξίσζε, επηζεκαίλεη ην ακθίβνιν ηνπ εθδεκνθξαηηζκνχ, κε δεδνκέλε ηελ ηάζε ηεο κεηαθνξάο αξκνδηνηήησλ απφ ην ηνπηθφ ζην πεξηθεξεηαθφ επίπεδν 14. Μάιηζηα, εμεηάδνληαο ην γεξκαληθφ νκνζπνλδηαθφ κνληέιν, παξαηεξείηαη φηη ε ζπκκεηνρή ησλ θπβεξλήζεσλ ησλ θξαηηδίσλ ζηα εζληθά θαη επξσπατθά θέληξα ιήςεο ησλ απνθάζεσλ απνδπλακψλεη ηελ επηξξνή ησλ ηνπηθψλ θνηλσληψλ ζε επίπεδν δήκσλ 15. Απφ απηή ηελ άπνςε, επηζεκαίλεηαη φηη «ε γλήζηα απνθέληξσζε πξέπεη λα αθνξά ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε θαη φρη ηελ πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε κηαο ρψξαο» 16. ην πιαίζην ηεο δεκνθξαηηθήο δηάζηαζεο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ Αγγιία μερσξίδνπλ θαη ηα επηρεηξήκαηα πνπ αλαθέξνληαη ζηελ έλλνηα ηεο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο θαη ζην βαζκφ ζηνλ νπνίν νη πνιηηηζηηθέο δηαθνξέο απαηηνχλ ηελ χπαξμε ελφο κέζνπ έθθξαζεο. Οη αληίπαινη ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο ακθηβάινπλ γηα ην εάλ ππάξρεη πεξηθεξεηαθή ηαπηφηεηα ζηελ Αγγιία, θαη θπζηθά, γηα ηηο πνιηηηθέο ζπλέπεηεο πνπ απηή ζα πξνθαινχζε. Αθφκε θαη ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα δελ δηαζέηεη ηελ ηζηνξηθή ηαπηφηεηα θαη αληίζηνηρν κε ηε θσηία κέγεζνο ιατθψλ θηλεηνπνηήζεσλ γηα ηελ πηνζέηεζε κηαο πεξηθεξεηαθήο αξρήο. ε απηφ ην ζεκείν, ηα εκπεηξηθά δεδνκέλα δελ παξέρνπλ μεθάζαξε απάληεζε. Απηφ φκσο δελ απνθιείεη ηελ πηζαλφηεηα ε ίδηα ε πεξηθεξεηαθή αξρή λα ζπλδξάκεη απνθαζηζηηθά ζηελ «θαηαζθεπή» κηαο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο, ρσξίο πάλησο ε δηεζλήο εκπεηξία λα ζπλεγνξεί αλαγθαία γηα θάηη ηέηνην 17. Γεχηεξνλ, ε νηθνλνκηθή δηάζηαζε ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο βαζίδεηαη ζηελ ηθαλφηεηα ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο λα απνηειέζεη κνριφ νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο κέζα απφ ηνλ ζρεδηαζκφ νηθνλνκηθψλ ζηξαηεγηθψλ θαη ηνλ ζπληνληζκφ ησλ αλαπηπμηαθψλ Democratic Deficit: A Guide to Quangoland. Papers in Planning Research 144, Department of City and Regional Planning. University of Wales, Κάξληηθ 1995 J. Straw, Labour and the Regions of England, The Regional Studies Association Guest Lecture. Labour Party Press Release, Labour Party, Λνλδίλν 28 επηεκβξίνπ Βι. B. Hogwood, Mapping the Regions: Boundaries, Coordination and Government, The Policy Press/Joseph Rowntree Foundation, Μπξίζηνι/Γηφξθ Βι. Commission for Local Democracy, Taking Charge: The Rebirth of Local Democracy, CLD, Λνλδίλν 1995 S. Tindale, The State and the Nations: The Politics of Devolution, Institute for Public Policy Research, Λνλδίλν Bι. H-G. Gerstenlauer, The German Lander and the European Community, ζην B. Jones & M. Keating (επηκ.) The European Union and the Regions, Clarendon Press, Ομθφξδε Βι. G. Jones, Against Regional Government, Local Government Studies, 14 (5), 1998, ζζ Βι. Barter, Regional Government,ν.π.ζ.14

10 10 αλαγθψλ ηεο εθάζηνηε πεξηθέξεηαο. εκαληηθφ ηκήκα ηεο πθηζηάκελεο βηβιηνγξαθίαο εξεπλά ηελ ζεκαληηθή νηθνλνκηθή ζπλεηζθνξά ησλ πεξηθεξεηαθψλ αξρψλ 18. Τπνζηεξίδεηαη φηη ε επηηπρία κηαο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο πνιηηηθήο εμαξηάηαη απφ ηελ αλάπηπμε ησλ ελδνγελψλ αλζξψπηλσλ θαη νηθνλνκηθψλ πφξσλ, ε νπνία πξνέξρεηαη απφ ηηο πξσηνβνπιίεο ησλ ίδησλ ησλ πεξηθεξεηψλ 19. Με απηή ηελ έλλνηα, ινηπφλ, ε πεξηθεξεηαθή αξρή αλαιακβάλεη έλαλ δηακεζνιαβεηηθφ ξφιν αλάκεζα ζηηο δηάθνξεο ππεξεζίεο θαη θνξείο πεξηθεξεηαθήο αλάπηπμεο παξέρνληαο θαζνδήγεζε θαη ζπλεθηηθέο ζηξαηεγηθέο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ζπληνληζκνχ ησλ αλαπηπμηαθψλ αλαγθψλ. Αληίζεηα, ε ζπγθεληξνπνίεζε ησλ κεραληζκψλ ιήςεο ησλ νηθνλνκηθψλ απνθάζεσλ αδξαλνπνηεί ηελ ηθαλφηεηα ησλ πεξηθεξεηψλ λα παξάγνπλ ζηξαηεγηθέο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο, λα ζπληνλίζνπλ ηηο αλαπηπμηαθέο αλάγθεο θαη λα δψζνπλ έθθξαζε ζηα νηθνλνκηθά αηηήκαηά ηνπο 20. Γηα ηνπο επηθξηηέο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο, κπνξεί ηα νηθνλνκηθά νθέιε λα είλαη μεθάζαξα γηα ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε, δελ ζπλεπάγεηαη φκσο ην ίδην θαη γηα ηελ πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε. Θεσξείηαη φηη ε ζρέζε ηνπ βαζκνχ ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο δελ είλαη επαξθψο ηεθκεξησκέλε. Δπίζεο, ε ζέζπηζε πεξηθεξεηαθνχ βαζκνχ απηνδηνίθεζεο ελδερνκέλσο λα απμήζεη ηνλ δηα-πεξηθεξεηαθφ αληαγσληζκφ. Μάιηζηα, ππνζηεξίδεηαη φηη ππφ απηή ηελ αληαγσληζηηθή νπηηθή γσλία πξνζέγγηζε ν αγγιηθφο βνξξάο ηελ ζχζηαζε ζπλειεχζεσλ ζε θσηία θαη Οπαιία 21. Ζ δηεζλήο πξαθηηθή εληζρχεη κηα ηέηνηα ζέζε. Ζ Λίγθα ηνπ Βνξξά ζηελ Ηηαιία είλαη έλζεξκνο ππνζηεξηθηήο ηεο πεξηθεξεηαθήο απηνλνκίαο ψζηε νη λφηηεο πεξηθέξεηεο λα κελ θαξπψλνληαη νθέιε απφ ηνλ πινχην ησλ βφξεησλ γεηηφλσλ ηνπο 22. Απηφ εγείξεη ην εξψηεκα ζε πνηνλ βαζκφ ν δηαπεξηθεξεηαθφο αληαγσληζκφο απνηειεί απνδεθηφ απνηέιεζκα ηεο απνθέληξσζεο εμνπζηψλ. 18 Bι. M. Keating, The New Regionalism in Western Europe, Edward Elgar, Cheltenham 1998 P. Krugman, Geography and Trade, MIT Press, Κέηκπξηηδ 1991 M. Porter, The Competitive Advantage of Nations, Macmillan, Λνλδίλν Βι. HM Treasury/DTI (Department for Trade and Industry) Productivity in the UK: The Regional Dimension, HM Treasury/DTI, Λνλδίλν Βι. Coulson, Devolving Power, φπ.παξ.w. Hutton, The State We re In, Jonathan Cape, Λνλδίλν 1995 S. Martin & G. Pearce, European Regional Development Strategies: Strengthening Meso- Government in the UK?, Regional Studies, 27 (7), 1993, ζζ P. Murphy & R. Caborn, Regional Government in England-An Economic Imperative, Sheffield Hallam University, έθηιλη 1995 F. Wiehler & T. Stumm, The Powers of Regional and Local Authorities and Their Role in the European Union, European Planning Studies, 3(2), 1995, ζζ Βι. R. Evans & A. Harding, Regionalisation, Regional Institutions and Economic Development, Policy &Politics, 25 (1), 1997, ζζ.19-30, Jones, Against Regional, φπ.παξ. 22 Βι. Tindale, The State and the Nations, φπ.παξ.

11 11 Σξίηνλ, ζρεηηθά κε ηελ επξσπατθή δηάζηαζε ηνπ πεξηθεξεηαθνχ δεηήκαηνο, νη ππνζηεξηθηέο ηνπ αηηήκαηνο ηεο ζχζηαζεο ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ππνγξακκίδνπλ φηη ε αξρή ηεο επηθνπξηθφηεηαο αιιά θαη ε ελ γέλεη ζπλδξνκή ηεο Δ.Δ. ζηελ κείσζε ησλ δηαξζξσηηθψλ απνθιίζεσλ κεηαμχ ησλ πεξηθεξεηψλ ζην πιαίζην ηεο πξνψζεζεο ηεο νηθνλνκηθήο θαη θνηλσληθήο ζπλνρήο κέζα απφ ηα δηαξζξσηηθά ηακεία θάλνπλ απαξαίηεηε ηελ χπαξμε κηαο δεκνθξαηηθά λνκηκνπνηεκέλεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο, ε νπνία ζα κπνξεί λα έρεη άκεζε πξφζβαζε ζηα θέληξα ιήςεο ησλ απνθάζεσλ γηα ηελ θαιχηεξε πξνψζεζε ησλ ζπκθεξφλησλ ησλ θαηνίθσλ ηεο 23. Απφ ηελ άιιε κεξηά, νη επηθξηηέο απηήο ηεο άπνςεο ππνζηεξίδνπλ φηη δελ γίλεηαη λα ππνηηκεζεί ν ξφινο ηνπ έζλνπο-θξάηνπο θαη ην θχξνο ησλ εζληθψλ θπβεξλήζεσλ ζηελ ιήςε ησλ απνθάζεσλ ζε επξσπατθφ επίπεδν ηελ ζηηγκή πνπ ε Δπηηξνπή ησλ Πεξηθεξεηψλ εμαθνινπζεί λα δηαδξακαηίδεη έλαλ θαζαξά ζπκβνπιεπηηθφ ξφιν 24. χκθσλα κε ηνπο ίδηνπο ηζρπξηζκνχο, ηα ζηνηρεία δείρλνπλ φηη ε θαηαλνκή ησλ πφξσλ απφ ηα δηαξζξσηηθά ηακεία πξνο ηηο πεξηθέξεηεο δελ κεξνιεπηεί ππέξ εθείλσλ ησλ νπνίσλ νη ρψξεο δηαζέηνπλ πεξηθεξεηαθφ βαζκφ απηνδηνίθεζεο 25. Καηαιήγνληαο, νη επηθξηηέο ηνπ επξσπατθνχ επηρεηξήκαηνο δηαηείλνληαη κάιηζηα φηη ηα ρξήκαηα γηα ηελ πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε πνπ πξνέξρνληαη απφ ηα δηαξζξσηηθά ηακεία ηεο Δ.Δ. είλαη εκθαλψο ιηγφηεξα απφ εθείλα πνπ δηαζέηεη ε θεληξηθή θπβέξλεζε ηνπ Λνλδίλνπ 26. Σέηαξηνλ, ηέινο, νη ππέξκαρνη ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνηθεηηθήο αξρήο ζεσξνχλ φηη ππάξρνπλ ιεηηνπξγηθά θαη δηνηθεηηθά επηρεηξήκαηα πνπ ζπλεγνξνχλ ζηε ζέζπηζή ηεο. Πην ζπγθεθξηκέλα, ε δηνηθεηηθή δηάζηαζε ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο πξνζεγγίδεη ηελ ζχζηαζε ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο απφ ηελ άπνςε φηη θάηη ηέηνην ζα ζπκβάιιεη ζηελ απνδνηηθφηεηα θαη απνηειεζκαηηθφηεηα αθνχ ζπγθεθξηκέλεο αξκνδηφηεηεο απαηηνχλ έλαλ ζηξαηεγηθφ ζπληνληζκφ. Ζ πνιππινθφηεηα ησλ πξνβιεκάησλ θέξλεη ηελ θπβέξλεζε αληηκέησπε κε ηελ αλάγθε εχξεζεο ζηξαηεγηθψλ ιχζεσλ ηηο νπνίεο 23 Βι. Martin & Pearce, European Regional Development,φπ.παξ. K. Taylor, European Union: The Challenge for Local and Regional Government, Political Quarterly, 66 (1), 1995, ζζ.74-83, Α. Mitchell, Manifesto for the North, ζε S. Chen and T. Wright (επηκ.) The English Question, Fabian Society, Λνλδίλν 2000, ζ Βι. J. Anderson, Skeptical Reflections on a Europe of Regions, Journal of Public Policy, 10, 1990, ζζ I. Bache, The Politics of European Union Regional Policy, Sheffield Academic Press, έθηιλη 1998 I. Bache, The Extended Gatekeeper and the Implementation of EC Regional Policy in the UK, Journal of European Public Policy, 6, 1999, ζζ C. Jeffrey, Whither the Committee of the Regions?, Regional and Federal Studies, 6 (2), 1995, ζζ Βι. A. McCafferty, European Structural Funds and the United Kingdom, RICS, Λνλδίλν ην ίδην

12 12 αδπλαηεί λα επηλνήζεη ε ηνπηθή απηνδηνίθεζε 27. Σν αληεπηρείξεκα πνπ πξνβάιιεηαη εδψ είλαη φηη ζηελ Αγγιία ζήκεξα, ππφ ην ηζρχνλ θαζεζηψο, δελ ππάξρεη ξφινο γηα ηελ πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε θαζψο ε πξνζηηζέκελε αμία ηεο δελ είλαη μεθάζαξε. Μηα πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε, ππνζηεξίδεηαη, ζα είλαη απφκαθξε θαη θάζε άιιν παξά πξνζβάζηκε γηα ηνλ απιφ πνιίηε. Σα επξσπατθά δεδνκέλα δείρλνπλ, άιισζηε, φηη δελ ππάξρεη λνκνηειεηαθή ζρέζε κεηαμχ πεξηθεξεηαθήο αξρήο θαη ηεο δπλαηφηεηαο πινπνίεζεο απνδνηηθνχ θαη απνηειεζκαηηθνχ κάλαηδκελη 28. Απηφ πνπ ζα πξνθαιέζεη έλαο επηπιένλ βαζκφο απηνδηνίθεζεο ζα είλαη απιά θαη κφλν πεξηζζφηεξε γξαθεηνθξαηηθή δπζθακςία. 1.2 Ζ Ηζηνξηθή Γηάζηαζε Παξαδνζηαθά ην Ζλσκέλν Βαζίιεην ραξαθηεξίδεηαη απφ έλα εληαίν ζπγθεληξσηηθφ ζχζηεκα δηνίθεζεο. Απηφ ζεκαίλεη φηη, αληίζεηα πξνο ην νκνζπνλδηαθφ πξφηππν, ε λφκηκε θπξηαξρία εδξάδεηαη ζηελ θπβέξλεζε θαη/ή ζην θνηλνβνχιην θαη νπνηεζδήπνηε εθρσξνχκελεο εμνπζίεο απφ ην θέληξν κπνξνχλ λα αλαθιεζνχλ αλά πάζα ζηηγκή αθνινπζψληαο ηηο λνκφηππεο δηαδηθαζίεο 29. ε αληίζεζε κε νξηζκέλα κέιε ηεο Δ.Δ., φπσο ε Γεξκαλία θαη ε Ηζπαλία, δελ ππήξρε κέρξη ηελ πινπνίεζε ησλ κεηαξξπζκίζεσλ ηεο θπβέξλεζεο Blair ζε θσηία θαη Οπαιία θαλέλα ζχζηεκα αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζηελ Μεγάιε Βξεηαλία. Παξά ην εδξαησκέλν ζχζηεκα ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, ε πεγή ησλ εμνπζηψλ βξηζθφηαλ ζηνπο δηαδξφκνπο ηνπ Whitehall θαη ηνπ Westminster (Κνηλνβνχιην). Απφ ηελ ππνγξαθή ηεο Πξάμεο ηεο Έλσζεο ην 1707 κεηαμχ θσηίαο θαη Αγγιίαο θαη ηελ γέλλεζε ηνπ βαζηιείνπ ηεο Μεγάιεο Βξεηαλίαο ν έιεγρνο ησλ ππνζέζεσλ ηεο πξψηεο ήηαλ απνθιεηζηηθή αξκνδηφηεηα ηνπ θνηλνβνπιίνπ ζην Westminster. Ηζηνξηθά, σζηφζν, αληίζεηα απ φηη επξέσο ππνζηεξίδεηαη, ην αίηεκα γηα ηελ απφθηεζε πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζηελ Αγγιία δελ πξνήιζε σο απάληεζε ζε εζληθηζηηθέο πηέζεηο αιιά, κε πην πξαγκαηηζηηθφ ηξφπν, ηέζεθε σο αίηεκα γηα ηελ 27 Βι. R. Leach, The Missing Regional Dimension to the Local Government Review, Regional Studies, 28 (8), 1994 Council of Europe, Regionalisation and its Effects on Local Self-Government, Local and Regional Authorities in Europe, Series No.64, Council of Europe, ηξαζβνχξγν 1998 A. Norton, International Handbook of Local and Regional Government: A Comparative Analysis of Advanced Democracies, Edward Elgar, Λνλδίλν Βι. Jones, Against Regional Government, φ.π. 29 Βι. Αλ θαη ππάξρεη κηα πξννπηηθή γηα νκνζπνλδηαθή δηεπζέηεζε ηνπ βνξεηνηξιαλδηθνχ, πξνο ην παξφλ ε νκνζπνλδηαθή ινγηθή παξακέλεη μέλε γηα ηνπο πνιηηηθνχο πξσηαγσληζηέο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ. Αθφκα θαη ηα εζληθηζηηθά θφκκαηα ζε Οπαιία θαη θνηία επηδεηνχλ είηε κεηαβίβαζε εμνπζηψλ είηε πιήξε αλεμαξηεζία. N. McNaughton, Local and Regional Government in Britain, Hodder & Stoughton, Λνλδίλν 1998, ζ.9

13 13 βειηίσζε ηεο παξνρήο δεκφζησλ ππεξεζηψλ ζε ηνπηθφ επίπεδν. Σελ δεθαεηία ηνπ 40 νη Φαβηαλνί είδαλ ηηο πεξηθέξεηεο σο έλα κέζν γηα ηελ απνζπγθέληξσζε ηεο εμνπζίαο ζε βαζκίδεο ηεο δηνίθεζεο ζρεηηθά κεγάιεο ζε εχξνο γηα ηελ δηαρείξηζε ππεξεζηψλ, φπσο ε ιεηηνπξγία κεγάισλ δεκφζησλ επηρεηξήζεσλ (αεξίνπ, ειεθηξηθήο ελέξγεηαο) θαη ε δεπηεξνβάζκηα εθπαίδεπζε, αιιά ππφινγεο ζηνλ ηνπηθφ πιεζπζκφ 30. Μεγαιχηεξε ψζεζε ζηελ πεξηθεξεηνπνίεζε δφζεθε κέζα απφ ηελ πηνζέηεζε ηνπ νηθνλνκηθνχ ζρεδηαζκνχ σο κέζν αλάθακςεο ησλ πεξηθεξεηαθψλ νηθνλνκηψλ. Μέρξη ηελ δεθαεηία ηνπ 60, απηέο νη πηέζεηο είραλ νδεγήζεη ζηελ δεκηνπξγία ad hoc κνλνζεκαηηθψλ πεξηθεξεηαθψλ δηνηθήζεσλ νη νπνίεο δηαρεηξίδνληαλ ηελ παξνρή ππεξεζηψλ (π.ρ. ειεθηξηθήο ελέξγεηαο), ηε ζπιινγή ζηαηηζηηθψλ ζηνηρείσλ θαη ηνλ νηθνλνκηθφ ζρεδηαζκφ 31. Ωζηφζν, θαλέλαο απφ ηνπο πεξηθεξεηαθνχο νξγαληζκνχο δελ είρε ζαθή γεσγξαθηθά φξηα αξκνδηφηεηαο θαη απηφ πξνθάιεζε κηα ζχγρπζε γηα ηελ αθξηβή γεσγξαθηθή εηθφλα ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ. Έηζη, ε Δπηηξνπή Redcliffe-Maud, πνπ ζχζηεζε ε Δξγαηηθή θπβέξλεζε ηνπ Harold Wilson ην 1966, έθαλε ζεκαληηθέο πξνηάζεηο γηα ηελ δεκηνπξγία πεξηθεξεηαθνχ βαζκνχ δηνίθεζεο. Σν 1969 ε Δπηηξνπή Kilbrandon πξφηεηλε ηελ δεκηνπξγία ελφο ζπζηήκαηνο 58 εληαίσλ αξρψλ εθηφο απφ ηξεηο πφιεηο ζηηο νπνίεο ζα ζπλππήξραλ δχν βαζκνί δηνίθεζεο (ζην Liverpool, ζην Birmingham θαη ζην Manchester). Ζ πινπνίεζε ησλ πξνηάζεσλ δελ επνδψζεθε αθνχ νη Δξγαηηθνί έραζαλ ηηο εθινγέο ηνπ Ωζηφζν, παξά ηελ αλππαξμία ελφο αηξεηνχ βαζκνχ πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο, απφ ην 1964 κέρξη ην 1984 ε Αγγιία δηέζεηε έλα ζχζηεκα πεξηθεξεηαθνχ νηθνλνκηθνχ ζρεδηαζκνχ ζχκθσλα κε ην νπνίν ε ρψξα ρσξίδεηαη ζε νθηψ πεξηθέξεηεο 32. Βέβαηα απηφ ην ζχζηεκα θαηαξγήζεθε επί ησλ θπβεξλήζεσλ Thatcher γηα ηηο νπνίεο ν νηθνλνκηθφο ζρεδηαζκφο ήηαλ αλάζεκα, φπσο ζα δνχκε παξαθάησ. Ζ πεξηθέξεηα φκσο πνπ πξσηαγσλίζηεζε ηηο ηειεπηαίεο ηξεηο δεθαεηίεο ζηε δηεθδίθεζε κεγαιχηεξνπ κεξηδίνπ εμνπζίαο είλαη αλακθίβνια ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηνρή ηεο Αγγιίαο. Ήδε, απφ ηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 70, ν αληαγσληζκφο ησλ βνπιεπηψλ ηεο βφξεηαο Αγγιίαο κε ηνπο ζπλαδέιθνπο ηνπο απφ ηε θσηία είρε σο ζπλέπεηα ηελ πηψζε ηεο Δξγαηηθήο θπβέξλεζεο ηνπ Callaghan. Ζ ηειεπηαία απέηπρε 30 Βι. G.D.H. Cole, Local and Regional Government, Cassell, Λνλδίλν Βι. B. Hogwood and P.D. Lindley, Variations in Regional Boundaries ζε B. Hogwood and M. Keating, Regional Government in England, Clarendon Press, Ομθφξδε Βι. Atkinson and Wilks-Heeg, Local Government,φπ.παξ.ζ.244

14 14 λα δψζεη πεηζηηθή απάληεζε ζην αγγιηθφ δήηεκα κε απνηέιεζκα νη βνπιεπηέο ηνπ θπβεξλψληνο θφκκαηνο (θπξίσο νη αληηπξφζσπνη ηεο βνξεηναλαηνιηθήο αθηήο) λα καηαηψζνπλ ηελ επηρεηξνχκελε κεηαβίβαζε εμνπζηψλ ζηε θσηία 33. Οη Δξγαηηθνί εθπξφζσπνη ηνπ αγγιηθνχ βνξξά θνβήζεθαλ φηη αλ νη γείηνλέο ηνπο απνθηνχζαλ εζλνζπλέιεπζε ζα ηζρπξνπνηνχζαλ ηε ζέζε ηνπο ζηελ δηεθδίθεζε απφ ην Λνλδίλν πεξηζζφηεξσλ πφξσλ θαη επελδχζεσλ. Ζ ηδέα κηαο παλίζρπξεο θπβέξλεζεο ζην Δδηκβνχξγν ζεσξήζεθε απεηιή γηα ηα νηθνλνκηθά θαη πνιηηηθά ζπκθέξνληα ηεο πεξηθέξεηάο ηνπο. Σνλ Γεθέκβξην ηνπ 1976 ε θπβέξλεζε Callaghan δεκνζηεχεη έλα θείκελν δηαβνχιεπζεο ππφ ηνλ ηίηιν Devolution: The English Dimension. Σν θείκελν απαξηζκνχζε κηα ζεηξά απφ ελαιιαθηηθέο ιχζεηο παξνπζηάδνληαο ηα πιενλεθηήκαηα θαη ηα κεηνλεθηήκαηα ηεο χπαξμεο πεξηθεξεηαθψλ δηνηθήζεσλ 34. ηελ δεθαεηία ηνπ 80 ηα δεδνκέλα άιιαμαλ. Ζ βνξεηναλαηνιηθή αθηή πξνζπαζνχζε λα αληεπεμέιζεη ζηελ ηαρχηαηε απνβηνκεράληζε θαη ζηελ απνζχλζεζε ηνπ θνηλσληθνχ ηεο ηζηνχ. Βξέζεθε πνιηηηθά θαη πνιηηηζηηθά αληηκέησπε κε ηνπο νπαδνχο ηεο Thatcher ζηηο θεληξηθέο πεξηθέξεηεο ηεο Αγγιίαο (Midlands). Οη πληεξεηηθέο θπβεξλήζεηο πξνζέγγηζαλ ην ηνπηθφ θξάηνο δίλνληαο απφιπηε πίζηε ζην ηεξαξρηθφ κνληέιν δηαθπβέξλεζεο. Σα ζηνηρεία δείρλνπλ φηη ηα αλψηεξα ζηειέρε ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο θαη νη πνιηηηθνί πίζηεπαλ φηη ζα κπνξνχζαλ λα θαζνξίζνπλ ηηο εμειίμεηο ζε ηνπηθφ επίπεδν απιά ςεθίδνληαο λνκνζρέδηα πνπ θαηέζεηε ε θεληξηθή δηνίθεζε. Σν θπλήγη ησλ ζπάηαισλ ηνπηθψλ ζπκβνπιίσλ πνπ ειέγρνληαλ απφ ηνπο Δξγαηηθνχο ήηαλ κέξνο ηεο ζηξαηεγηθήο ηεο επηβνιήο ελφο πιαθφλ ζρεηηθά κε ην χςνο ησλ δαπαλψλ ησλ ηνπηθψλ αξρψλ. Οη Λεπθέο Βίβινη έθαλαλ ιφγν γηα ζπγθεληξσηηθφ θξάηνο θαη ε ζπρλφηεηα ησλ λνκνζεηηθψλ πξσηνβνπιηψλ ππνδήισλε ηελ πίζηε γηα ηελ δεκηνπξγία ηεο θαηάιιειεο 33 Οη πξνηάζεηο ησλ Δξγαηηθψλ δηαηππψζεθαλ αξρηθά ην 1975 ζηελ Λεπθή Βίβιν Our Changing Democracy:Devolution to Scotland and Wales (Cmnd 6348, Ννέκβξηνο 1975) ην νπνίν ηξνπνπνίζεθε ην επφκελν έηνο σο Devolution to Scotland and Wales: Supplementary Statement (Cmnd 6585, Αχγνπζηνο 1976) θαη πήξε ηελ ηειηθή ηνπ κνξθή σο Scotland and Wales Bill ην νπνίν παξνπζηάζηεθε ζην θνηλνβνχιην ζηηο 29 Ννεκβξίνπ Βι. J. Lagroye and V. Wright (επηκ.), Local Government in Britain and France, George Allen & Unwin, Λνλδίλν Βαζικόρ φξνο πνπ ηέζεθε ζην Ννκνζρέδην γηα ηελ ςήθηζή ηνπ απφ ηνλ Δξγαηηθφ βνπιεπηή George Cunningham απφ ην Islington ήηαλ φηη ην απνηέιεζκα δεκνςεθίζκαηνο ζρεηηθά κε ηελ κεηαβίβαζε εμνπζηψλ ζε Οπαιία θαη θνηία λα δίλεη κηα δηαθνξά 40% γηα ηηο ζεηηθέο ςήθνπο θάηη απνιχησο αδχλαην γηα ηελ Οπαιία θαη ζρεδφλ απιεζίαζην γηα ηε θνηία. Πξάγκαηη, ζηελ Οπαιία ην δεκνςήθηζκα ηεο 1 εο Μαξηίνπ ηνπ 1979 είρε αξλεηηθφ απνηέιεζκα (4:1 θαηά ηνπ Ννκνζρεδίνπ), ελψ ζηε θσηία έδσζε κηα νξηαθή λίθε γηα ηελ θπβέξλεζε (51.6% ππέξ έλαληη 48.4% θαηά), ε νπνία φκσο δελ ήηαλ επαξθήο γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ηνπ παξαπάλσ νξίνπ πνπ είρε ζέζεη κεξίδα ηεο θνηλνβνπιεπηηθήο νκάδαο ησλ Δξγαηηθψλ. Βι. K. O. Morgan, The People s Peace, British History Since 1945, Oxford University Press, Ομθφξδε 1999, ζ Βι. Lagroye and Wright, φ.π.ζ.206

15 15 νξζνινγηθήο δνκήο δηαθπβέξλεζεο. Βέβαηα θάηη ηέηνην ήηαλ αδχλαην λα ιεηηνπξγήζεη ζηελ πξάμε. Ηδηαίηεξα, ε ηξίηε θπβέξλεζε Thatcher ( ) πξνζπάζεζε λα αλαδηνξγαλψζεη ζε ζεκαληηθφ βαζκφ ην ηνπηθφ θξάηνο αζθψληαο αζθπθηηθφ έιεγρν ζηηο πνιηηηθέο ηεο παηδείαο, ηεο πγείαο, ηεο ζηέγαζεο θαη ησλ νηθνλνκηθψλ ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο 35. Ζ θαηάξγεζε ησλ αγγιηθψλ κεηξνπνιηηηθψλ θνκεηεηψλ (metropolitan counties) θαη ηνπ αηξεηνχ ζπκβνπιίνπ ηεο κείδνλνο πεξηνρήο ηνπ Λνλδίλνπ (Greater London Council) πνπ βξίζθνληαλ ζηα ρέξηα ησλ Δξγαηηθψλ ζεκαηνδφηεζε ηελ ζηξνθή πξνο έλαλ εληαίν βαζκφ απηνδηνίθεζεο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο αιιά θαη ηελ ηάζε κεηαθνξάο αξκνδηνηήησλ απφ αηξεηά ζψκαηα ζε δηνξηδφκελνπο απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ή έκκεζα εθιεγκέλνπο νξγαληζκνχο 36. Ζ Δπηηξνπή γηα ηελ Σνπηθή Απηνδηνίθεζε πνπ ζπζηήζεθε ην 1992 απφ ηνλ ηφηε Τπνπξγφ Πεξηβάιινληνο Michael Haseltine δέρζεθε πηέζεηο απφ ηελ θπβέξλεζε Major γηα λα θηλεζεί πξνο απηήλ ηελ θαηεχζπλζε. Ο Haseltine θαη ν δηάδνρφο ηνπ John Gummer ηάρζεθαλ ππέξ ηνπ εληαίνπ βαζκνχ απηνδηνίθεζεο έηζη ψζηε ην 1996 ε Αγγιία λα δηαζέηεη 46 λέα εληαία θνκεηεηαθά ζπκβνχιηα ελψ ε ππφινηπε ρψξα λα έρεη δχν βαζκνχο απηνδηνίθεζεο (θνκεηείεο θαη δήκνπο). Γίρσο ακθηβνιία, ε θηλεηήξηνο δχλακε ησλ κεηαξξπζκίζεσλ ησλ πληεξεηηθψλ θπβεξλήζεσλ ήηαλ ην θξηηήξην ηεο απνδνηηθφηεηαο θαη ηεο απνγξαθεηνθξαηηθνπνίεζεο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο θαη φρη θπζηθά ε αλάγθε έθθξαζεο ηεο βνχιεζεο ησλ ηνπηθψλ θνηλσληψλ 37. Σν δήηεκα ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο απφθηεζε κηα λέα δηάζηαζε ην 1994 κε ηελ ζχζηαζε ησλ GORs (Government Offices for the Regions). Ο θχξηνο ξφινο ηνπο ήηαλ λα ζπληνλίζνπλ ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ ππνπξγείσλ Παηδείαο θαη Δξγαζίαο, Βηνκεραλίαο θαη Σερλνινγίαο, Πεξηβάιινληνο, πγθνηλσλίαο θαη Απνθέληξσζεο ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν 38. Απηνί νη θπβεξλεηηθνί θνξείο απαζρνινχλ επίζεο πξνζσπηθφ απφ ηα ππνπξγεία Δζσηεξηθψλ, Πνιηηηζκνχ, ΜΜΔ θαη Αζιεηηζκνχ. Με απηφ ηνλ ηξφπν πινπνηνχλ κηα ζεηξά θπβεξλεηηθψλ πξσηνβνπιηψλ ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο 39. Αλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ βειηίσζε ηνπ ζπληνληζκνχ κεηαμχ ησλ 35 Βι. A. Cochrane, Whatever Happened to Local Government?, Open University Press, Μπάθηγρακ Βι. Atkinson and Wilks-Heeg, φπ.παξ.ζ Βι. M. Cole and G. Boyne, Evaluating the Structure of Local Government: The Importance of Tiers, Public Policy and Administration, 11 (1), 1996, ζζ Βι. ERA, Regional Working in England: a policy statement and survey of the English Regional Association. (http://www.somerset.gov.uk/era/), Βι. V. Bogdanor, Devolution in the United Kingdom, University Press, Ομθφξδε 1999

16 16 ππνπξγείσλ ζην πιαίζην ηεο πνιηηηθήο ηεο αζηηθήο αλάπιαζεο ήηαλ αλακθηζβήηεηε, ε εηζαγσγή ηνπο «απνηέιεζε κηα ρακέλε επθαηξία αθνχ δελ θαηάθεξαλ λα ελαξκνληζηνχλ ζην επξσπατθφ εγρείξεκα ηνπ πεξηθεξεηαθνχ εθδεκνθξαηηζκνχ» 40. Πξάγκαηη, ε έιιεηςε «δεκνθξαηηθήο λνκηκνπνίεζεο ησλ GORs» 41 ήηαλ ν βαζηθφο ιφγνο γηα ην πξφγξακκα αλακφξθσζεο ηεο πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ ζηε Μεγάιε Βξεηαλία, φπσο ζα δνχκε παξαθάησ. Παξ φια απηά, ζηε δηάξθεηα απηήο ηεο πεξηφδνπ ην δήηεκα ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο ήηαλ απφιπηα ζπλπθαζκέλν κε ην νηθνλνκηθφ ελδν- θαη δηα-πεξηθεξεηαθφ έιιεηκκα ησλ αγγιηθψλ επαξρηψλ. 1.3 Ζ Οηθνλνκηθή Γηάζηαζε Πην ζπγθεθξηκέλα, ηνλ Ννέκβξην ηνπ 2001 ηα Τπνπξγεία Οηθνλνκηθψλ, Βηνκεραλίαο θαη Σερλνινγίαο έδσζαλ ζηε δεκνζηφηεηα έθζεζε ζηελ νπνία θαζξεθηίδεηαη ην κέγεζνο ησλ πεξηθεξεηαθψλ νηθνλνκηθψλ αληζνηήησλ ζε νιφθιεξε ηελ αγγιηθή επηθξάηεηα ζηελ δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ χκθσλα κε απηά ηα ζηνηρεία, απφ ην 1989 κέρξη ην 1999 ε αχμεζε ηνπ θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ ήηαλ εκθαλψο ρακειφηεξε ζηνλ αγγιηθφ βνξξά ζπγθξηηηθά κε ηελ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα (βι. Πίλαθα 1). Μάιηζηα, ην ΑΔΠ ηεο βνξεηναλαηνιηθήο αθηήο ηεο Αγγιίαο ήηαλ θάησ απφ ην 40% ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο θαη ηνπ Λνλδίλνπ ησλ νπνίσλ ην ΑΔΠ αληηζηνηρεί ζην 31.7% ηνπ εζληθνχ ΑΔΠ γηα ην Μάιηζηα, ε λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα αχμεζε ην κεξίδηφ ηεο θαηά κία πνζνζηηαία κνλάδα (απφ 14.8% ζε 15.8%) κέζα ζε απηή ηε δεθαεηία, ελψ, ν ξπζκφο αχμεζεο ηνπ θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ ήηαλ ν πςειφηεξνο (4.1%). Παξά ην γεγνλφο φηη, γηα πξψηε θνξά, ην 1999 ην θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ μεπέξαζε ηηο 10 ρηιηάδεο ιίξεο ζε φιεο ηηο πεξηθέξεηεο, ε βνξεηναλαηνιηθή παξακέλεη ε πεξηθέξεηα πνπ θαηαγξάθεη ην ρακειφηεξν πνζνζηφ (βι. Πίλαθα 2). Οη αηηίεο απηψλ ησλ δηαπεξηθεξεηαθψλ αληζνηήησλ δελ κπνξνχλ λα ζπλνςηζηνχλ ζε ζπγθεθξηκέλνπο παξάγνληεο. Σν χςνο ηνπ πνζνζηνχ ηεο αλεξγίαο δελ απνηειεί πιένλ αμηφπηζην δείθηε αληζνηήησλ. Οη ρσξηθά δηαθνξνπνηεκέλεο δνκέο εηζνδήκαηνο θαη απαζρφιεζεο απνηεινχλ ζπκπηψκαηα βαζχηεξσλ αληζνηήησλ πνπ απνξξένπλ απφ ηηο θχξηεο αλαπηπμηαθέο δπλαηφηεηεο ηεο Μ. Βξεηαλίαο, νη νπνίεο εζηηάδνληαη ζηνλ Νφην 40 Βι. Β. Jacobs, Networks, Partnerships and European Union Regional Economic Development Initiatives in the West Midlands, Policy and Politics, 25 (1), 1997, ζζ Βι. HM Treasury and Department for Trade and Industry (DTI), Productivity in the UK: 3 the Regional Dimension. HM Treasury and Department for Trade and Industry, Λνλδίλν ην ίδην

17 17 απφ ηελ επνρή ηνπ κεζνπνιέκνπ, φηαλ ε εζσηεξηθή κεηαλάζηεπζε απφ ηνλ βηνκεραληθά ππαλάπηπθην Βνξξά πξνο ηνλ ππεξαλαπηπγκέλν Νφην δηακφξθσζε ηηο βαζηθέο παξακέηξνπο ηνπ πεξηθεξεηαθνχ πξνβιήκαηνο γηα ηηο επφκελεο γελεέο 43. Πξάγκαηη, νη αληζφηεηεο ζηελ πγεία, ζηελ εθπαίδεπζε, ζηελ ζηέγαζε θαη ζηελ πξφζβαζε ζηελ αγνξά εξγαζίαο ζεσξνχληαη θαηαιπηηθέο γηα ηελ φμπλζε θαη ηελ εξκελεία ησλ δηαπεξηθεξεηαθψλ αληζνηήησλ 44. Πίλαθαο 1: ΑΔΠ ΑΓΓΛΗΚΧΝ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΧΝ ΣΖΝ ΠΔΡΗΟΓΟ ( εθ.) Νοτιοδυτική (South West) Νοτιοανατολική (South East) Ανατολική (East) Κεντροδυτική (West Midlands) Κεντροανατολική (East Midlands) Yorkshire and the Humber Βορειοδυτική (North West) Βορειοανατολική (North East) Πεγή: Δζληθή ηαηηζηηθή Τπεξεζία Μ. Βξεηαλίαο (ONS 2002) 43 Βι. M. Sandford, What Place for England in an Asymmetrically Devolved UK?, Regional Studies, 36 (7), 2002, ζ.798 J. Allen, D. Massey and A. Cochrane, Rethinking the Region, Routledge, Λνλδίλν Βι. M. Mitchell and J. Tomaney, Empowering the English Regions, Charter88 (Reinventing Democracy Series), Λνλδίλν 1999

18 18 Πίλαθαο 2: ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛHΝ ΑΔΠ ΑΓΓΛΗΚΧΝ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΧΝ ΣΖΝ ΠΔΡΗΟΓΟ ( ) Νοτιοδυτική (South West) Νοτιοανατολική (South East) Ανατολική (East) Κεντροδυτική (West Midlands) Κεντροανατολική (East Midlands) Yorkshire and the Humber Βορειοδυτική (North West) Βορειοανατολική (North East) Πεγή: ONS (2002) Γηα παξάδεηγκα, ζηα δπηηθά θαη ζηα αλαηνιηθά Midlands, ζηε βνξεηναλαηνιηθή αθηή, θαη ζηελ πεξηθέξεηα Yorkshire and the Humber ην πνζνζηφ ησλ αλεηδίθεπησλ εξγαδνκέλσλ είλαη πεξηζζφηεξν απφ κηάκηζε θνξά απ φηη ζηηο λφηηεο πεξηνρέο ηνπ λεζηνχ. Αληίζεηα, νη πηπρηνχρνη ζηελ επξχηεξε πεξηνρή ηνπ Λνλδίλνπ είλαη δπφκηζη θνξέο πεξηζζφηεξνη απ φηη νη ζπλάδειθνί ηνπο ζηε βνξεηναλαηνιηθή αθηή (25%

19 19 έλαληη 10.4%). Δπίζεο, ν αξηζκφο ησλ αηφκσλ πνπ πεζαίλνπλ απφ θαξδηαθά λνζήκαηα είλαη επίζεο κεγαιχηεξνο θαηά κηάκηζε θνξά ζηηο βνξεηνδπηηθέο πεξηνρέο (πεξίπνπ 63 ζηνπο θαηνίθνπο) ζπγθξηηηθά κε ηηο λνηηναλαηνιηθέο πεξηνρέο (39 ζηνπο θαηνίθνπο) 45. Δπηπιένλ, νη δηαπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο επηδεηλψλνληαη πεξαηηέξσ απφ ηηο ζνβαξέο ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο. Γηα παξάδεηγκα, ελψ ε πεξηθέξεηα ηεο λνηηνδπηηθήο Αγγιίαο απνηειείηαη απφ ζρεηηθά εχπνξεο πεξηνρέο, δηαθξίλνληαη ζε απηέο εζηίεο φπνπ ε νηθνλνκηθή δσή είλαη εμαξηεκέλε απφ ζηαηηθέο θαη θζίλνπζεο βηνκεραλίεο, φπσο ε γεσξγία θαη ε αιηεία. Κάηη αλάινγν παξαηεξείηαη θαη ζην Λνλδίλν: ζηνπο Λνλδξέδηθνπο δήκνπο ε απαζρνιεζηκφηεηα ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ θπκαίλεηαη απφ 51.1% (ζην Newham) κέρξη 84.6% (ζην Sutton). Άιισζηε, ε επξχηεξε πεξηνρή ηνπ Λνλδίλνπ δηαζέηεη ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ δηθαηνχρσλ επηδνκάησλ απ φιεο ηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο, ελψ έξρεηαη δεχηεξν ζηνλ αξηζκφ ησλ πην ππνβαζκηζκέλσλ πεξηνρψλ. Παξάιιεια, ην Λνλδίλν (καδί κε ηελ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα) μεπεξλά ηνλ επξσπατθφ κέζν φξν ηνπ θαηά θεθαιή ΑΔΠ, έρνληαο ηνλ πςειφηεξν κέζν εβδνκαδηαίν κηζζφ θαη ην πςειφηεξν επίπεδν παξαγσγηθφηεηαο. Με απηή ηελ έλλνηα, πινχηνο θαη θηψρεηα ζπλππάξρνπλ θαη επδνθηκνχλ ζηηο πεξηθέξεηεο ηεο ρψξαο 46. Δίλαη πξνθαλέο, φκσο, φηη ε πνηθηινκνξθία ησλ αληζνηήησλ κεηαμχ ησλ πεξηθεξεηψλ απαηηνχζε κηα πνηθηιία απαληήζεσλ θαη κηα πξνζαξκνζηηθφηεηα ησλ πνιηηηθψλ ζηηο ηδηαίηεξεο ζπλζήθεο ησλ εθάζηνηε πεξηπηψζεσλ. Απηφ φκσο δελ ζπλεγνξνχζε γηα ηελ επηινγή κηαο ιχζεο ε νπνία ζα θαιχπηεη νκνηφκνξθα θαη ηηο νθηψ πεξηθέξεηεο, κε δεδνκέλεο ηηο αλακθηζβήηεηεο δηαθνξέο ηνπο απηφ φκσο δελ έγηλε αληηιεπηφ απφ ηελ κεηέπεηηα πνιηηηθή ηεο θπβέξλεζεο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ. 45 ην ίδην 46 Βι. DTI, Productivity in the UK, φ.π.

20 20 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ΣΟ ΑΠΟΚΔΝΣΡΧΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΝ ΚΤΒΔΡΝΖΔΧΝ ΣΧΝ ΝΔΧΝ ΔΡΓΑΣΗΚΧΝ Σν 1997 ν Richard Caborn, ππέξκαρνο ηεο πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο, σο Τπνπξγφο γηα ηηο Πεξηθέξεηεο ζην λενζχζηαην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Μεηαθνξψλ θαη Πεξηθεξεηψλ (DETR) έδσζε ην ζηίγκα ηεο βαζηθήο θηινζνθίαο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ: ζηφρνο ήηαλ ε γεθχξσζε ηνπ νηθνλνκηθνχ θαη δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ 47. Γη απηφ ην ιφγν, ζηνπο θφιπνπο ηνπ Νένπ Δξγαηηθνχ Κφκκαηνο δηακνξθψζεθαλ πνιχ πξηλ απφ ηελ άλνδφ ηνπ ζηελ εμνπζία ην δχν αληαγσληζηηθέο αηδέληεο γηα ηελ αιιαγή ηνπ ζπληαγκαηηθνχ θαζεζηψηνο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ. Ζ πξψηε πξνέθπςε απφ ηελ επηζπκία λα ηεζεί ε πθηζηάκελε απνθεληξσκέλε δηνίθεζε ησλ GORs ππφινγε ζηελ πνιηηηθή εγεζία. Ζ δεχηεξε αθνξνχζε ηνλ ζπληνληζκφ ησλ νηθνλνκηθψλ ζηξαηεγηθψλ ζην πιαίζην ηεο πεξηθέξεηαο, ε νπνία, κε απηφ ηνλ ηξφπν, ζα απνθφκηδε επελδπηηθά νθέιε απφ ην θξάηνο, ηελ Δ.Δ. θαη ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα 48. ηελ δηάξθεηα ηεο πξψηεο ζεηείαο ηεο θπβέξλεζεο Blair ( ), παξά ηελ πξνεθινγηθή ηεο ππφζρεζε γηα ηελ εηζαγσγή αηξεηψλ πεξηθεξεηαθψλ ζπλειεχζεσλ, γηα ηελ κελ αληηκεηψπηζε ηνπ νηθνλνκηθνχ ειιείκκαηνο ζεζπίζηεθαλ νθηψ (8) πεξηθεξεηαθνί αλαπηπμηαθνί θνξείο (RDAs), ησλ νπνίσλ ηα ζπκβνχιηα ζηειερψλνληαη απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ελψ γηα ηελ θάιπςε ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο, βξαρππξφζεζκα, πξνθξίζεθε ε ιχζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζπκβνπιίσλ (Regional Chambers), ηα νπνία ζα είραλ εζεινληηθφ ραξαθηήξα κε ηε ζπκκεηνρή αληηπξνζψπσλ ησλ ηνπηθψλ αξρψλ θαη άιισλ θνηλσληθψλ θαη νηθνλνκηθψλ θνξέσλ ηεο εθάζηνηε πεξηθέξεηαο. ε κηα κεηαγελέζηεξε θάζε, ην δεκνθξαηηθφ έιιεηκκα ζα αληηκεησπηδφηαλ κε ηε ζχζηαζε ησλ αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ (Regional Assemblies), ζε πεξηθέξεηεο φπνπ ζα εθδεισλφηαλ εκθαλψο ε ιατθή απαίηεζε γηα θάηη ηέηνην (θαη θαηφπηλ δεκνςεθίζκαηνο) 49. Μεηά ηηο εθινγέο ηνπ Ηνπλίνπ ηνπ 2001, ε επαλεθιεγείζα θπβέξλεζε Blair δεκνζίεπζε ηελ Λεςκή Βίβλο (Μάηνο 2002) γηα ηελ εηζαγσγή αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ. Ζ Βίβινο πξνέβιεπε δχν θάζεηο: πξψηνλ, ηελ ελδπλάκσζε ησλ πθηζηάκελσλ 47 Βι. New Statesman, 26 Ηνπλίνπ Βι. A. Coulson, English Regions. The Constitutional Challenge, Renewal, 6 (1), 1998, ζ Βι. Morgan, The English Question ν.π.ζ.802

21 21 ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ φισλ ησλ πεξηθεξεηψλ (RDAs, Regional Chambers, GORs), θαη, θαηά δεχηεξν ιφγν, φπνπ ππάξρεη ιατθή απαίηεζε ζα γηλφηαλ ε εηζαγσγή ησλ αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ. Πξφζθαηα, ε θπβέξλεζε, κεηά απφ κηα δηεξεπλεηηθή πεξίνδν (θζηλφπσξν 2002-άλνημε 2003) ζηηο νθηψ πεξηθέξεηεο αλαθνίλσζε φηη κφλν ζε ηξεηο απφ απηέο (Βνξεηναλαηνιηθή, Βνξεηνδπηηθή θαη ηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber) ππάξρεη εθπεθξαζκέλε επηζπκία λα δηεμαρζνχλ δεκνςεθίζκαηα (πηζαλφλ ην θζηλφπσξν ηνπ 2004) γηα ηελ εηζαγσγή αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο (φρη πξηλ ηηο επφκελεο βνπιεπηηθέο εθινγέο). Απφ ηα παξαπάλσ πξνθχπηεη φηη, ε πεξηθεξεηνπνίεζε ζηελ Αγγιία ηείλεη λα πξνζιάβεη έλαλ εμειηθηηθφ ραξαθηήξα (πξψηα αληηκεηψπηζε νηθνλνκηθνχ ειιείκκαηνο κε ηνπο RDAs θαη, ζηε ζπλέρεηα, εμάιεηςε ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο κε ηα εζεινληηθνχ ραξαθηήξα ζπκβνχιηα θαη ηηο αηξεηέο ζπλειεχζεηο), κε αζπκκεηξηθέο δηαζηάζεηο, αθνχ ζην κέιινλ ζα ππάξρνπλ δηαθνξεηηθά επίπεδα απνθέληξσζεο κεηαμχ ησλ νθηψ πεξηθεξεηψλ (θάπνηεο ζα δηαζέηνπλ αηξεηά κίληθνηλνβνχιηα θαη θάπνηεο άιιεο φρη). 2.1 Ζ εμέιημε ησλ θπβεξλεηηθψλ ππεξεζηψλ ησλ πεξηθεξεηψλ (GORs) Οη θπβεξλεηηθέο ππεξεζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ παξακέλνπλ ζεκαληηθφο παξάγνληαο ζε θάζε πεξηθέξεηα. Σελ πεξίνδν Ηνχιηνο Ηνχιηνο 2001 εληζρχζεθε ν ξφινο ηνπο. Οη πξψηεο θηλήζεηο έγηλαλ ηνλ Ηνχιην ηνπ 2000 φηαλ ν ηφηε Τπνπξγφο Γεσξγίαο, Nick Brown αλαθνίλσζε φηη ην αλψηεξν ζηειερηαθφ δπλακηθφ ηνπ Τπνπξγείνπ Γεσξγίαο, Αιηείαο θαη Σξνθίκσλ κεηαθέξεηαη ζηα παξαξηήκαηα ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ησλ πεξηθεξεηψλ ψζηε λα αλαβαζκηζηεί ε δπλαηφηεηα ράξαμεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο ηνπ Τπνπξγείνπ. Σελ ίδηα γξακκή αθνινχζεζαλ θαη άιια Τπνπξγεία. Έηζη, ηνλ επηέκβξην ηνπ 2001, νη θεληξηθέο ππεξεζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ ελζσκάησζαλ πξνζσπηθφ απφ ηα παξαθάησ Τπνπξγεία 50 : - Μεηαθνξψλ, Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο θαη Πεξηθεξεηψλ - Δκπνξίνπ θαη Βηνκεραλίαο - Παηδείαο θαη Γεμηνηήησλ - Πεξηβάιινληνο, Σξνθίκσλ θαη Αγξνηηθψλ Τπνζέζεσλ - Πνιηηηζκνχ, Μ.Μ.Δ. θαη Αζιεηηζκνχ - Δζσηεξηθψλ. 50 Βι. J. Tomaney, The Evolution of Regionalism in England, Regional Studies, 36(7), 2002, ζ.727

22 22 Ζ αλαδηνξγάλσζε ησλ GORs επηβξαδχλζεθε κε ην μέζπαζκα ηνπ αθζψδε ππξεηνχ ζηελ βνξεηναλαηνιηθή, βνξεηνδπηηθή θαη λνηηνδπηηθή πεξηθέξεηα. Ωζηφζν, ζηηο αξκνδηφηεηέο ηνπο πεξηιακβάλνληαη πξνγξάκκαηα πνπ αθνξνχλ ηελ επαγγεικαηηθή απνθαηάζηαζε αλεηδίθεπησλ λέσλ (Sure Start), ηελ αλάπιαζε πεξηνρψλ (Neighbourhood Renewal Unit), ηελ ελίζρπζε αλήιηθσλ παηδηψλ (Children s Fund) θ.α. Μηα πεξαηηέξσ εμέιημε ζεκεηψζεθε ηνλ Απξίιην ηνπ 2001 κε ηελ ζχζηαζε ηεο Πεξηθεξεηαθήο πληνληζηηθήο Μνλάδαο (Regional Co-ordination Unit). Ρφινο ηεο είλαη ε επίβιεςε ηνπ έξγνπ ησλ GORs θαη ε ελίζρπζε ηεο πεξηθεξεηαθήο δηάζηαζεο ησλ πνιηηηθψλ ησλ άιισλ Τπνπξγείσλ. Τπφ απηή ηελ έλλνηα, φια ηα Τπνπξγεία απαηηείηαη λα ζπζθέπηνληαη επηζήκσο κε ηελ πληνληζηηθή Μνλάδα θάζε θνξά πνπ εηζάγεηαη κηα λέα πξσηνβνπιία γηα ηελ πεξηθέξεηα. 2.2 Ζ ζχζηαζε ησλ Πεξηθεξεηαθψλ Αλαπηπμηαθψλ Φνξέσλ (RDAs) Ζ θησρή εηθφλα πνπ παξνπζίαδαλ νη αγγιηθέο πεξηθέξεηεο απφ νηθνλνκηθή άπνςε ππνρξέσζε ηελ θπβέξλεζε ζε πξψηε θάζε λα δεκηνπξγήζεη θνξείο πνπ ζθνπφ ζα είραλ ηελ εμάιεηςε ηνπ νηθνλνκηθνχ ελδνπεξηθεξεηαθνχ ειιείκκαηνο. Απφ ηνλ Μάην ηνπ 1996 ε Δπηηξνπή Πεξηθεξεηαθήο Πνιηηηθήο ηελ νπνία ζχζηεζε ν Jack Straw -, ππφ ηελ πξνεδξία ηνπ πξψελ ππνπξγνχ (Τπνπξγφο γηα ηε θσηία ζηελ Δξγαηηθή θπβέξλεζε Callaghan, ) θαη ηέσο Δπξσπατθνχ Δπηηξφπνπ Bruce Millan, πξφηεηλε ζηελ έθζεζή ηεο Renewing the Regions, κεηαμχ ησλ 200 πξνηάζεψλ ηεο, ηελ δεκηνπξγία ησλ ιεγφκελσλ Regional Development Agencies 51 ζηηο νθηψ αγγιηθέο πεξηθέξεηεο ζχκθσλα κε ην παξάδεηγκα ησλ αληίζηνηρσλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ ζε θσηία (Scottish Enterprise) θαη Οπαιία (Development Agency). Έηζη, ηνλ Απξίιην ηνπ 1999 δεκηνπξγήζεθαλ νη 8 RDAs (βι. Υάξηε 2) κε αξκνδηφηεηεο ζηνπο ηνκείο ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ηεο θνηλσληθήο θαη θπζηθήο αλακφξθσζεο ησλ πεξηθεξεηψλ ηεο επηρεηξεκαηηθήο ππνζηήξημεο, ηεο επελδπηηθήο επέθηαζεο θαη ηνπ αληαγσληζκνχ ηεο βειηίσζεο ησλ ηερληθψλ 51 Οη Yuill θαη Allen νξίδνπλ ηνπο θνξείο απηνχο σο «νπνηνδήπνηε δεκφζηα ρξεκαηνδνηνχκελν ίδξπκα, εθηφο ηεο δεζπφδνπζαο θεληξηθήο θαη ηνπηθήο δεκφζηαο δηνίθεζεο, δξαζηεξηνπνηείηαη γηα ζπγθεθξηκέλν ζθνπφ πξνψζεζεο βηνκεραληθήο αλάπηπμεο ζε πεξηθέξεηεο, πνπ γεληθά ραξαθηεξίδνληαη σο πξνβιεκαηηθέο ή πεξηνρέο πξνηεξαηφηεηαο». Βι. D. Yuill and K. Allen, European Regional Development Agencies: An Overview ζε D. Yuill (επηκ.) Regional Development Agencies in Europe- An International Comparison of Selected Agencies, Gower, Hampshire 1982

23 23 δεμηνηήησλ ηεο απαζρνιεζηκφηεηαο θαη ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο. 52 Πξσηαξρηθφο ζηφρνο ηνπο είλαη «ν ζπληνληζκφο ηεο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο, ε πξνζέιθπζε εζσηεξηθήο επέλδπζεο θαη ε ζηήξημε κηθξνκεζαίσλ επηρεηξήζεσλ». Πξφζεζε ηεο θπβέξλεζεο ήηαλ νη αλαπηπμηαθνί θνξείο λα ιεηηνπξγήζνπλ σο ζπληνληζηηθφ φξγαλν ζην ηνκέα ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο παξά σο παξεκβαηηθφο νξγαληζκφο. Απηφ θαηαδεηθλχεηαη απφ ην γεγνλφο φηη νη αλαπηπμηαθνί θνξείο, αξρηθά, ήηαλ ππνρξεσκέλνη λα παξέρνπλ νηθνλνκηθή ζηήξημε ζε επηρεηξήζεηο κε ηελ ζπλαίλεζε ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο 53. Με απηή ηελ έλλνηα, ζε πξψηε θάζε, νη RDAs ζεσξνχληαλ πεξηζζφηεξν σο κεραληζκφο πινπνίεζεο ησλ πξνηεξαηνηήησλ ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ζηηο πεξηθέξεηεο παξά σο απηφλνκνο πεξηθεξεηαθφο νξγαληζκφο. Δπηπιένλ, αλέιαβαλ ηηο αξκνδηφηεηεο ησλ πξνεγνχκελσλ πεξηθεξεηαθψλ αλαπηπμηαθψλ νξγαληζκψλ (RDOs), νη νπνίνη ήηαλ ππεχζπλνη γηα ηελ ελδνγελή επελδπηηθή δξαζηεξηφηεηα ζηηο πεξηθέξεηεο, ελψ ρξεψζεθαλ κηα ζεηξά ιεηηνπξγηψλ ησλ GORs, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ηνπ πξνυπνινγηζκνχ γηα ηελ πεξηθεξεηαθή αλάπιαζε θαη ην ρψξν επζχλεο ησλ επξσπατθψλ δηαξζξσηηθψλ ηακείσλ. Ζ πξφηαζε γηα ηελ ζχζηαζε ησλ RDAs ήηαλ κέξνο ηεο ιεγφκελεο «Κειηηθήο αθήγεζεο» ζχκθσλα κε ηελ νπνία νη Κέιηεο κπνξνχζαλ λα απνθνκίζνπλ νηθνλνκηθά νθέιε απφ ηελ δηνηθεηηθή απνθέληξσζε, θπξίσο κέζα απφ ηελ εθπξνζψπεζή ηνπο ζηελ βξεηαληθή θπβέξλεζε θαη ηνπο αλαπηπμηαθνχο θνξείο ηνπο. Έηζη, νη θησρφηεξεο αγγιηθέο πεξηνρέο επνθζαικηνχζαλ θψηνπο θαη Οπαινχο νη νπνίνη κέζα απφ ηνπο αλαπηπμηαθνχο ηνπο θνξείο πνπ ρξνλνινγνχληαλ απφ ην 1976 (23 ρξφληα πξηλ ηελ εηζαγσγή ηνπο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο) κπνξνχζαλ λα πξνζειθχνπλ μέλεο επελδχζεηο. Βέβαηα, απηή ε αθήγεζε βξίζεη απφ ππεξβνιέο θαζψο ζηελ δηάξθεηα ηεο δσήο, γηα παξάδεηγκα, ηνπ νπαιηθνχ αλαπηπμηαθνχ θνξέα (WDA), ε Οπαιία έγηλε θησρφηεξε θαη φρη πινπζηφηεξε αθνχ ην θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ δελ μεπεξλά ην 80% ηνπ βξεηαληθνχ κέζνπ φξνπ 54. Απφ ηελ άιιε, βέβαηα, δελ κπνξεί θαλείο λα ηζρπξηζηεί φηη ε Οπαιία ζα ήηαλ ζε ιηγφηεξν δεηλή ζέζε ζηελ πεξίπησζε ηεο απνπζίαο ησλ WDAs Βι. DETR (Department of the Environment, Transport and the Regions), Partnerships For Prosperity, HMSO, Λνλδίλν Βι. P. Lynch, New Labour and the English Regional Development Agencies: Devolution as Evolution, Regional Studies, 33 (1), 1999, ζ Βι. Morgan, The English Question ν.π.ζ Βι. K. Morgan, The Regional Animateur: Taking Stock of the Welsh Development Agency, Regional & Federal Studies, 7 (2), 1997

24 24 Υάξηεο 2: Οη Αλαπηπμηαθνί Φνξείο ησλ Αγγιηθψλ Πεξηθεξεηψλ ε αληίζεζε, φκσο, κε ηηο πξνηάζεηο ηεο Δπηηξνπήο Millan, ε πξψηε θπβέξλεζε Blair αληηπξφηεηλε ε ζηειέρσζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ λα κε γίλεηαη απφ πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα αιιά απεπζείαο απφ ηνλ Τπνπξγφ Μεηαθνξψλ, Πεξηβάιινληνο θαη Πεξηθεξεηψλ, ελψ νη πξνυπνινγηζκνί ηνπο απνθαζίζηεθε λα θαηαξηίδνληαη απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ηνπ Whitehall 56. Μάιηζηα, ε Λεπθή Βίβινο γηα ηνπο RDAs ππνγξάκκηδε φηη ζα πξέπεη λα είλαη «πξνζαλαηνιηζκέλνη πξνο ηνλ επηρεηξεκαηηθφ θφζκν», ν νπνίνο ζα ππεξεθπξνζσπείηαη ζηα δηνηθεηηθά ζπκβνχιηά ηνπο 57. Με απηφ ηνλ ηξφπν, ζεκεηψλεηαη κηα επηζηξνθή ζην ιεγφκελν quangostate πνπ δεκηνχξγεζαλ νη πξνεγνχκελεο πληεξεηηθέο θπβεξλήζεηο ζην ρψξν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. Δμαξρήο, ν ξφινο ησλ RDAs λα θαιχςνπλ ην νηθνλνκηθφ έιιεηκκα ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ ελείρε κεγάιεο δπζθνιίεο. Σν θχξην πξφβιεκα εληνπηδφηαλ ζηελ ρξφληα αλαληηζηνηρία κεηαμχ ησλ εμνπζηψλ πνπ δηέζεηαλ (νη νπνίεο ήηαλ ειάρηζηεο) θαη ησλ έξγσλ πνπ αλαιάκβαλαλ λα δηεθπεξαηψζνπλ (ηα νπνία ήηαλ αξθεηά θηιφδνμα). Ο 56 Βι. R. Hazell, Regional Government in England: Three Policies In Search of a Strategy, ζε S. Chen and T. Wright (επηκ.) The English Question, Fabian Society, Λνλδίλν 2000, ζ Βι. House of Commons, Regional Development Agencies. Report of the Environment, Transport and Regional Affairs Committee. HC415., The Stationery Office, Λνλδίλν 1997

25 25 ζηφρνο ηεο αλαβάζκηζεο ηνπ επηπέδνπ ηεο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο επεκεξίαο δελ έρεη ερέγγπα επηηπρίαο αθνχ νη RDAs ειέγρνπλ κφιηο ην 1% ηεο δεκφζηαο δαπάλεο πνπ πξνβιέπεηαη γηα ηελ θάζε πεξηθέξεηα. θηρηνί πξνυπνινγηζκνί, ειάρηζηεο αξκνδηφηεηεο, κεγάιεο επζχλεο (νηθνλνκηθή αλάπηπμε, θνηλσληθή αλαδσνγφλεζε, αγξνηηθή αλαδηάξζξσζε, πεξηβαιινληηθή αλαβάζκηζε) πξνθάιεζαλ ηελ αληίδξαζε ησλ επηρεηξεκαηηθά ειεγρφκελσλ («business-led») δηνηθεηηθψλ ζπκβνπιίσλ ηνπο. Ζ κεγαιχηεξε έλζηαζή ηνπο εζηηαδφηαλ, αθελφο, ζηα πεληρξά νηθνλνκηθά κέζα ηα νπνία ζπλνδεχνληαλ απφ κηα ζεηξά απζηεξνχο φξνπο θαη, αθεηέξνπ, ζηελ αίζζεζε φηη νη RDAs ιεηηνπξγνχζαλ πεξηζζφηεξν σο παξαξηήκαηα ηνπ Τπνπξγείνπ Μεηαθνξψλ, Πεξηβάιινληνο θαη Πεξηθεξεηψλ (DETR) 58. Πξάγκαηη, νη εμνπζίεο ησλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ απέξξεαλ είηε απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε είηε απφ πθηζηάκελνπο νξγαληζκνχο, φπσο ε Δπηηξνπή γηα ηελ Αγξνηηθή Αλάπηπμε (Rural Development Commission), πλεηαηξηζκνχο (Partnerships) θαη ην Δληαίν Σακείν γηα ηελ Αλαδσνγφλεζε ησλ Πεξηθεξεηψλ (Single Regeneration Budget) 59. Δπηπιένλ, νη RDAs δελ θαξπψλνληαη θακηά αξκνδηφηεηα απφ ηηο απνθεληξσκέλεο ππεξεζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ (GORs). Με βάζε ηα παξαπάλσ δελ είλαη ηπραίν φηη δχν εθζέζεηο ηεο αξκφδηαο θνηλνβνπιεπηηθήο εμεηαζηηθήο επηηξνπήο επέθξηλαλ ηελ ζθνπηκφηεηα ηεο δεκηνπξγίαο ησλ RDAs. Δπηζεκάλζεθε, αθελφο, φηη δελ ήηαλ μεθάζαξε ε ζρέζε ηνπο κε ηελ ππάξρνπζα πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή ησλ GORs, θαη, αθεηέξνπ, φηη ππήξραλ ακθηβνιίεο γηα ην πεξηνξηζκέλν εχξνο ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπο δεδνκέλνπ φηη ζηεξνχληαη εμνπζηψλ λα απμήζνπλ ηα έζνδά ηνπο κέζσ ηεο επηβνιήο θφξσλ ή ηειψλ 60. Λίγεο κέξεο κεηά ηε δεκνζίεπζε ηεο Λεπθήο Βίβινπ γηα ηνπο RDAs, νη Financial Times επεζήκαηλαλ επίζεο ηα εμήο: «Ζ θπβέξλεζε ειπίδεη φηη νη RDAs ζα απνηειέζνπλ ηνλ πξφδξνκν γηα ηελ δεκηνπξγία εθιεγκέλσλ πεξηθεξεηαθψλ ζπλειεχζεσλ φπνπ ππάξρεη ιατθή απαίηεζε γηα απηέο. Ωζηφζν, ε ακθηηαιαληεπφκελε πνιηηηθή ηεο ππνθξχπηεη πνιινχο θηλδχλνπο. Μηα δεκνθξαηηθή πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε ζα έρεη λφεκα εάλ ζαθψο πξνζδηνξηζκέλεο αξκνδηφηεηεο κεηαβηβαζζνχλ απφ ην Whitehall. Οη πξνηάζεηο ηεο θπβέξλεζεο ζε απηφ ην ζέκα δελ 58 Βι. Morgan, The English Question ν.π.ζ Βι. Lynch, New Labour,ν.π.ζ Βι. Tomaney, New Labour and the English Question φπ.παξ.ζ.78

26 26 είλαη μεθάζαξεο θαη νη ζέζεηο ηεο γηα ηνπο RDAs δείρλνπλ φηη ε θεληξηθή δηνίθεζε δελ είλαη δηαηεζεηκέλε λα παξαρσξήζεη παξά ιίγα ςίρνπια απφ ηελ εμνπζία ηεο» 61. Ωο απάληεζε ζηηο επηθξίζεηο φηη νη πεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο ησλ RDAs ήηαλ ζηελά ζπλδεδεκέλεο κε ηηο πξνηεξαηφηεηεο ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο 62, ζηε δηάξθεηα ηνπ ηειεπηαίνπ έηνπο ηεο πξψηεο θπβέξλεζεο Blair, νη Νένη Δξγαηηθνί πξνζπάζεζαλ λα ελδπλακψζνπλ ηνλ ξφιν ησλ RDAs ζε ζρέζε κε ηελ ηθαλφηεηά ηνπο λα επηιχνπλ απνηειεζκαηηθφηεξα ηα νηθνλνκηθά πεξηθεξεηαθά πξνβιήκαηα. Ο εληζρπκέλνο ξφινο ησλ RDAs αληαλαθινχζε ηελ πεπνίζεζε ηνπ Τπνπξγνχ Οηθνλνκηθψλ, Gordon Brown φηη ζα κπνξνχζαλ λα απνηειέζνπλ κνρινχο γηα ηελ επίηεπμε ηνπ ζηφρνπ ηεο πιήξνπο απαζρφιεζεο. Απηφ ην λφεκα είρε ε ζεκαληηθή αχμεζε ησλ πφξσλ ηνπο ζηνλ θπβεξλεηηθφ πξνυπνινγηζκφ ηνπ 2000, ν νπνίνο πξνέβιεπε θαη ηε δπλαηφηεηα κεγαιχηεξεο επειημίαο απφ κέξνπο ηνπο ζηελ δηαρείξηζή ηνπο. Απηφ ζα γηλφηαλ εθηθηφ κε ηελ δεκηνπξγία ελφο εληαίνπ δηππνπξγηθνχ ρξεκαηνδνηηθνχ πιαηζίνπ ψζηε λα απνθεχγνληαη νη πξνζηξηβέο κε άιια ππνπξγεία. Απφ ηελ άιιε κεξηά, ην έξγν ησλ RDAs ζα έπξεπε λα αληαπνθξηζεί ζε κηα ηδηαίηεξα απαηηεηηθή ζηνρνζεζία 63. χκθσλα κε ην Τπνπξγείν Οηθνλνκηθψλ, νη RDAs ζπληζηνχλ «ζεκαληηθφ ζηνηρείν γηα ηελ πινπνίεζε ηεο θπβεξλεηηθήο ζηξαηεγηθήο γηα ηελ βειηίσζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην» 64. ην πιαίζην ηνπ πξνγξάκκαηνο «single pot», νη RDAs ζα κπνξνχλ λα κεηαθέξνπλ πφξνπο κέρξη θαη 20% απφ νπνηνδήπνηε πξφγξακκα ζε θάπνην άιιν πξφγξακκα, εθφζνλ απηφ δελ ζπλεπάγεηαη απνθιίζεηο απφ ηνπο πξνθαζνξηζκέλνπο ζηφρνπο. Δπηπιένλ, ε εηζαγσγή ελφο λένπ ηξαηεγηθνχ Πξνγξάκκαηνο ζα επηηξέςεη ζηνπο RDAs ηελ πξνψζεζε θαηλνηφκσλ ζρεκάησλ γηα λα ηθαλνπνηήζεη νηθνλνκηθνχο θαη άιινπο ζηξαηεγηθνχο ζηφρνπο. Σν Τπνπξγείν Δκπνξίνπ θαη Βηνκεραλίαο (DTI) ελίζρπζε πεξηζζφηεξν ηνλ ξφιν ησλ RDAs, ζην πιαίζην ηεο Λεπθήο Βίβινπ γηα ηελ επηρεηξεκαηηθφηεηα, ηελ αλάπηπμε δεμηνηήησλ θαη θαηλνηνκηψλ πνπ δεκνζηεχηεθε ηνλ Μάξηην ηνπ Οη αλαπηπμηαθνί θνξείο αλαιακβάλνπλ εμέρνληα ξφιν ζηελ πξνψζεζε ηεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο θαη ηελ ηθαλνπνίεζε επξχηεξσλ ζηφρσλ ηεο 61 Financial Times, 4 Γεθεκβξίνπ Βι. J. Tomaney, Regional Governance in England, ζε R. Hazell (επηκ.) States and Nations Review: The First Year of Devolution in the United Kingdom, Imprint Academic, Exeter Βι. HM Treasury, Spending Review 2000: Prudent for a Purpose. Building Opportunity and Security for All, HM Treasury (www.hm-treasury.gov.uk/sr2000/report/index.html), Λνλδίλν Βι. HM Treasury, Building Long-Term Prosperity for All, Pre-Budget Report, Cm 4917, HM Treasury (www. hm-treasury.gov.uk/pbr2000/report/contents.htm), Λνλδίλν 2000

27 27 θπβεξλεηηθήο πνιηηηθήο γηα ηελ βηνκεραλία 65. Ζ Λεπθή Βίβινο ππνγξάκκηζε ηελ λέα πξνζέγγηζε ηεο θπβέξλεζεο γηα ηελ πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή, ε νπνία έρεη ζηφρν ηελ αλάπηπμε ησλ δπλαηνηήησλ ησλ πεξηθεξεηψλ θαη ησλ θνηλνηήησλ: «Ζ θπβέξλεζε πξέπεη λα παξέρεη ζε φιεο ηηο πεξηθέξεηεο θαη ηηο θνηλφηεηεο ηα κέζα κε ηα νπνία λα δεκηνπξγήζνπλ κε βάζε ηε δηθή ηνπο δηαθξηηή θνπιηνχξα, ηερλνγλσζία θαη ηα ζπγθξηηηθά αληαγσληζηηθά πιενλεθηήκαηα. Απηή ε πξνζέγγηζε πξέπεη λα είλαη κηα δηαδηθαζία απφ θάησ πξνο ηα πάλσ: ε θπβέξλεζε πξέπεη λα δηαζθαιίδεη φηη φιεο νη πεξηθέξεηεο θαη νη θνηλφηεηεο δηαζέηνπλ ηνπο πφξνπο θαη ηελ ηθαλφηεηα λα επηηπγράλνπλ ηνπο ζηφρνπο ηνπο» 66. Παξ φια απηά, ηα δηνηθεηηθά ζπκβνχιηα ησλ RDAs παξακέλνπλ ζθεπηηθά γηα ην αλ ε θπβέξλεζε ζα ηνπο αθήζεη πεξηζψξηα ειεπζεξίαο 67. Σελ επαχξηνλ ηεο δεχηεξεο εθινγηθήο λίθεο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ (Ηνχληνο 2001), κε ηνπο RDAs λα ππάγνληαη πιένλ ζην Τπνπξγείν Δκπνξίνπ θαη Βηνκεραλίαο (DTI), αλαθνηλψζεθε ε πινπνίεζε ηνπ ζπζηήκαηνο ησλ γεληθψλ ζηφρσλ πνπ ηέζεθε ζε εθαξκνγή απφ ηνλ Απξίιην ηνπ Μεηαμχ άιισλ, νη ζηφρνη αθνξνχζαλ ηελ απφδνζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ επηρεηξήζεσλ θαη ηε δεκηνπξγία ζέζεσλ απαζρφιεζεο θαη δεμηνηήησλ 68. πλεπψο, αλ πξσηαξρηθφο ζθνπφο ησλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ ήηαλ «ε επίηεπμε απνδνηηθφηεηαο θαη εμνξζνινγηζκνχ θαη φρη ε ζχζηαζε κηαο δεκνθξαηηθά λνκηκνπνηεκέλεο πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο» 69, ην επφκελν βήκα ηεο θπβέξλεζεο Blair ήηαλ ε αληηκεηψπηζε ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο - ην νπνίν πηζηψζεθαλ νη πξνεγνχκελεο πληεξεηηθέο θπβεξλήζεηο θαη δηθαηνινγεκέλα ζε θάπνην βαζκφ ε ζεκεξηλή - κέζα απφ ηε ζέζπηζε πεξηθεξεηαθψλ ζπλειεχζεσλ, ψζηε νη κεηαξξπζκίζεηο ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν λα δηαζέηνπλ ηελ απαξαίηεηε ζπλαίλεζε εθείλσλ ησλ νπνίσλ ηηο αλάγθεο θαινχληαη λα θαιχςνπλ. 65 Βι. Department for Trade and Industry, Opportunity for All in a World of Change: A White Paper on Enterprise, Skills and Innovation, DTI/Department for Education and Employment (www.dti.gov.uk/opportunityforall), Λνλδίλν ην ίδην, παξάγξαθνο Βι. J. Tomaney and P. Hetherington, Monitoring the English Regions. Report No 1 (Ννέκβξηνο), Centre for Urban and Regional Development Studies (CURDS), University of Newcastle Upon Tyne, (www.ucl.ac.uk/constitution-unit/leveh/index.htm), Νηνχθαζηι Βι. J. Tomaney, P. Hetherington and L. Humphrey, Monitoring the English Regions: Report No 4 (Αχγνπζηνο), CURDS, University of Newcastle upon Tyne, (www.ucl.ac.uk/constitutionunit/leverh/index.htm), Νηνχθαζηι Βι. H. Atkinson and S. Wilks-Heeg, German Federalism: A Model for English Regional Government, Contemporary Politics, 5 (2), 1999, ζζ

28 Ζ δεκηνπξγία ησλ Πεξηθεξεηαθψλ πκβνπιίσλ/πλειεχζεσλ (Regional Chambers/Assemblies) Πνιχ πξηλ ηηο εθινγέο ηνπ 1997 (Ηνχιηνο 1995), ν Jack Straw είρε παξνπζηάζεη ην θείκελν A Choice for England φπνπ αλαπηχζζεηαη κηα ζηξαηεγηθή δχν ζηαδίσλ γηα ηελ δεκηνπξγία ελφο πεξηθεξεηαθνχ βαζκνχ απηνδηνίθεζεο. Αξρηθά, Πεξηθεξεηαθά πκβνχιηα (Regional Chambers) ζα δεκηνπξγνχληαλ γηα λα δψζνπλ επίζεκε κνξθή ζηηο πεξηθεξεηαθέο νκαδνπνηήζεηο ησλ ηνπηθψλ αξρψλ. Καηά δεχηεξν ιφγν, νη πεξηθέξεηεο ζα κπνξνχζαλ λα πξνρσξήζνπλ ζηε ζχζηαζε Πεξηθεξεηαθψλ πλειεχζεσλ ή κίλη-κνηλνβνπιίσλ ηα νπνία ζα απνιάκβαλαλ ηελ αλακθηζβήηεηε ιατθή απνδνρή 70. Μάιηζηα, ηνλ επηέκβξην ηνπ 1996 ζην A New Voice for England ηνλίδεηαη φηη ε ζχζηαζε άκεζα εθιεγφκελσλ πλειεχζεσλ ζα γίλεη φηαλ εθδεισζεί εκπξάθησο ιατθή απαίηεζε γηα θάηη ηέηνην κε ηε δηελέξγεηα δεκνςεθηζκάησλ, κε ηελ δεκηνπξγία εληαίνπ βαζκνχ ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, θαη κε ηελ ειαρίζηε επηβάξπλζε ηνπ θξαηηθνχ πξνυπνινγηζκνχ 71. Καηαξράο, ηα Πεξηθεξεηαθά πκβνχιηα επέρνπλ ελφο άηππνπ θαζεζηψηνο ησλ νπνίσλ ηα κέιε (ν αξηζκφο ηνπο πνηθίιεη απφ 40 κέρξη θάηη παξαπάλσ απφ 100) έρνπλ θαζαξά ζπκβνπιεπηηθέο αξκνδηφηεηεο. Ζ ζχλζεζή ηνπο απνηειείηαη απφ κέιε ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο (θαηά 70%) θαη εθπξνζψπνπο ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ θφζκνπ, ησλ ζπλδηθάησλ, ηεο εθπαηδεπηηθήο θνηλφηεηαο θαη ησλ εζεινληηθψλ νξγαλψζεσλ (30%) 72. Σα πξψηα Πεξηθεξεηαθά πκβνχιηα ζπζηήζεθαλ ζηελ βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα θαη ζηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber ζηηο αξρέο ηνπ Οη αξκνδηφηεηεο ησλ πκβνπιίσλ αξρηθά αθνξνχζαλ ζηνπο ηνκείο ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ηνπ ζπληνληζκνχ πξνγξακκάησλ γηα ηελ απφζπαζε πφξσλ απφ ηελ Δ.Δ. ηεο πεξηβαιινληηθήο πξνζηαζίαο ηνπ ρσξνηαμηθνχ ζηξαηεγηθνχ ζρεδηαζκνχ ησλ ζπγθνηλσληψλ ηνπ ηνπξηζκνχ, ησλ ηερλψλ θαη ηεο ςπραγσγίαο θαη, ηέινο, ηνπ ειέγρνπ ηεο παξνρήο πγεηνλνκηθήο πεξίζαιςεο θαη ηεο δηαδηθαζίαο θαηαλνκήο ησλ πφξσλ 73. Σα Πεξηθεξεηαθά πκβνχιηα δηαζέηνπλ δηθαηψκαηα ειέγρνπ θαη δηαβνχιεπζεο κε ηνπο GORs, ηα RDAs, θαη ηνπο πεξηθεξεηαθνχο εκηαπηφλνκνπο θξαηηθνχο θνξείο (quangos). 70 Βι. Tomaney, New Labour and the English Question,φπ.παξ.ζ Βι. Hazell, φπ.παξ ην ίδην 73 Βι. DETR, Partnerships, φπ.παξ.

29 29 Πίλαθαο 3: Καηάζηαζε ηωλ Πεξηθεξεηαθώλ πκβνπιίωλ ηωλ Αγγιηθώλ Πεξηθεξεηώλ (2002) Πεξηθέξεηα East of England East Midlands Yorkshire and the Humber North West North East West Midlands South West χλζεζε: Μέγεζνο Πνζνζηφ πκκεηνρήο Σνπηθψλ Αξρψλ (%) Αληηπξνζψπεπζε νηθθνηλ θνξέσλ Πξνϋπνινγηζκόο ( ) - 140ρηι. 1.2εθ. 1.1εθ. 861ρηι 100ρηι. 300 ρηι. 1.2εθ. Πεγή: Tomaney, New Labour and the Evolution,ν.π.ζ.34 South East ηε ζπλέρεηα, ζχκθσλα κε ηνλ Tomaney, ηα ζπκβνχιηα εμειίρζεθαλ ζε ζεκαληηθνχο πνιηηηθνχο παξάγνληεο ηεο πεξηθέξεηαο πεξηνξηδφκελα ζε ηξεηο δηαθξηηνχο ξφινπο: ηνπ ειεγθηηθνχ νξγάλνπ ησλ RDAs, ηεο εθπξνζψπεζεο ησλ πεξηθεξεηψλ ζηηο αληηδηθίεο ηνπο κε ηελ θεληξηθή δηνίθεζε θαη ζηελ ελζσκάησζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ πνιηηηθψλ ζε έλα νινθιεξσκέλν πξφγξακκα 74. Ζ πξψηε έλδεημε ηνπ αλαβαζκηζκέλνπ ξφινπ ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζπκβνπιίσλ θάλεθε ζηηο θαηεπζπληήξηεο γξακκέο γηα ηνλ πεξηθεξεηαθφ ζρεδηαζκφ πνπ δεκνζίεπζε ε θπβέξλεζε ηνλ Οθηψβξην ηνπ «Έλα πκβνχιην», φπσο επηζεκαίλεηαη, «ππνζηεξηδφκελν απφ κηα νκάδα πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ, παξαθνινχζεζεο θαη επηζεψξεζεο, βξίζθεηαη ζε ηδαληθή ζέζε λα εγεζεί θαη λα πινπνηήζεη κηα νινθιεξσκέλε ρσξηθή ζηξαηεγηθή γηα ηελ πεξηθέξεηα» 75. ηηο πεξηζζφηεξεο πεξηθέξεηεο, ηα πκβνχιηα αμίσζαλ λα ιεηηνπξγήζνπλ σο πλεδξηαθά fora γηα ηνλ πεξηθεξεηαθφ ζρεδηαζκφ. ε άιιεο πεξηθέξεηεο, νη ηνπηθέο αξρέο δηαηεξνχζαλ ηνλ έιεγρν ηεο δηαδηθαζίαο ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ, σζηφζν, ζηαδηαθά, άξρηδαλ λα ράλνπλ έδαθνο (βι. θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα, θεθ.3.5). Δπίζεο, ηνλ Μάξηην ηνπ 2001 ζην Middlesbrough, ν αληηπξφεδξνο ηεο θπβέξλεζεο J. Prescott πξφηεηλε ηελ νηθνλνκηθή ελίζρπζε ησλ πκβνπιίσλ κε θεληξηθνχο πφξνπο γηα ηελ αλαβάζκηζε ηεο δηαδηθαζίαο ειέγρνπ ησλ RDAs θαη ηεο έληαμεο ησλ δξάζεσλ θαη πνιηηηθψλ ηνπο ζην επξχηεξν πιαίζην ησλ ζηξαηεγηθψλ πνπ αθνξνχλ ηελ πεξηθέξεηα. Έγηλε θαηαλνεηφ φηη κηα πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε δελ πξνζδηνξίδεηαη κφλν απφ ηνπο ζηελά νηθνλνκηθνχο ζηφρνπο πνπ ζέηεη απνζηνιή ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο είλαη θαη ε θνηλσληθή, πνιηηηζηηθή, πνιηηηθή αλάπηπμε, ε νπνία απαηηεί ηζρπξνχο 74 Βι. Tomaney, New Labour and the Evolution ν.π.ζ Βι. Department of the Environment, Transport and the Regions (DETR), Planning Policy Guidance Note 11: Regional Planning, (www.planning.detr.gov.uk/ppg11/index.htm), Λνλδίλν 2000

30 30 πνιηηηθνχο ζεζκνχο ησλ νπνίσλ ε δξάζε ζα θέξεη έληνλα ην ηνπηθφ ζηνηρείν 76. Έηζη, ε ελίζρπζε ησλ πκβνπιίσλ κε 15 εθαηνκκχξηα ιίξεο γηα ηελ ηξηεηία αλαβάζκηζε ην πξνθίι ηνπο σο πεξηθεξεηαθψλ δξψλησλ θαη απφ απιά παξαξηήκαηα ησλ RDAs θαηέιεμαλ λα δηεθδηθνχλ ζε πνιιέο πεξηθέξεηεο ηελ δπλαηφηεηα ιεηηνπξγίαο σο forum ζην πιαίζην ηνπ νπνίνπ ζα απνθαζίδεηαη ν πεξηθεξεηαθφο ζρεδηαζκφο. Ζ πξψηε δεκφζηα ακθηζβήηεζε ηνπ ξφινπ ησλ RDAs απφ ηα πκβνχιηα ήιζε απφ ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηνλ Απξίιην ηνπ Σν πκβνχιην ηεο πεξηθέξεηαο (EERA) αξλήζεθε λα ππνζηεξίμεη ηελ αλαζεψξεζε ηεο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο ζηξαηεγηθήο πνπ είρε εγθξίλεη ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο (EEDA). Σα κέιε ηνπ πκβνπιίνπ αλεζπρνχζαλ, αθελφο, γηα ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο πνπ ζα είρε ην πςειφ πνζνζηφ αλάπηπμεο (3.2%) πνπ έζεζε ν EEDA σο ζηφρν, θαη, αθεηέξνπ, γηα ηελ απνηπρία ηνπ ηειεπηαίνπ λα ιάβεη ππφςε ηνπ ηηο ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο θαη λα αζρνιεζεί κε ην δήηεκα ηνπ θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ 77. Έλα άιιν παξάδεηγκα πνιηηηθήο παξέκβαζεο πεξηθεξεηαθνχ ζπκβνπιίνπ απνηέιεζε ε ζχγθξνπζε ηνπ πκβνπιίνπ ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο (SERA) κε ηελ θπβέξλεζε ηνλ Ηνχιην ηνπ 2001, ζρεηηθά κε ηελ απφθαζή ηεο λα εκπνδίζεη ηα ζρέδηα γηα ηελ δεκηνπξγία δχν παξαθακπηεξίσλ δξφκσλ ζην Hastings, ζηα ζχλνξα κεηαμχ Kent θαη Sussex. Ο ηφηε Τπνπξγφο Βηνκεραλίαο Stephen Byers ηζρπξίζηεθε φηη ηα νηθνλνκηθά νθέιε ηνπ πξνηεηλφκελνπ ζρεδίνπ δελ αληηζηαζκίδνπλ ηηο ζνβαξέο πεξηβαιινληηθέο ζπλέπεηεο. Οη παξαθακπηήξηνη ζα θαηέζηξεθαλ δχν ρψξνπο επηζηεκνληθνχ ελδηαθέξνληνο θαη κηα πεξηνρή θπζηθήο νκνξθηάο. Ωζηφζν, νη παξαθακπηήξηνη ζπληζηνχζαλ πξφηαζε θξαηηθά επηρνξεγνχκελεο ζπγθνηλσληαθήο κειέηεο ηεο νπνίαο νη ζπζηάζεηο είραλ ζηφρν ηελ αλαβάζκηζε ηεο πεξηνρήο ηνπ Hastings. Μπνξεί νη πεξηβαιινληηθέο νξγαλψζεηο λα ππνδέρζεθαλ κε επραξίζηεζε ηελ αλαθνίλσζε ηεο θπβέξλεζεο γηα ηελ αλαζηνιή ηνπ έξγνπ, σζηφζν ην πκβνχιην εμέθξαζε θφβνπο γηα ηελ επηηπρή αλαδσνγφλεζε ηεο πεξηνρήο ηνπ Hastings θαη ηεο λφηηαο αθηήο, φπσο επίζεο, θαη γηα ηηο πηζαλφηεηεο επηηπρίαο ηεο θπβεξλεηηθήο πνιηηηθήο γηα ηελ αζηηθή αλάπιαζε ησλ παξάθηησλ πεξηνρψλ ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο 78. Σέινο, κεξηθά πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα πξνζπάζεζαλ λα αλαπηχμνπλ κηα νινθιεξσκέλε πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή. Σν πκβνχιην ηεο θεληξνδπηηθήο πεξηθέξεηαο (EMRA) ήηαλ ην πξψην 76 Βι. G. Stoker, Is Regional Government the Answer to the English Question?, ζην S. Chen and T. Wright (επηκ.) The English Question, Fabian Society, Λνλδίλν 2000 ζ Βι. Tomaney and Hetherington, Monitoring the English Regions: Report No 3 ν.π.ζ Βι. Tomaney, Hetherington, Humphrey, Monitoring the English Regions ν.π.ζζ.14-15

31 31 πνπ εγθαηλίαζε κηα ηέηνηα ζηξαηεγηθή ηνλ Ηνχλην ηνπ ηφρνο ηνπ EMRA ήηαλ ε παξνρή ελφο πιαηζίνπ γηα ηελ επέθηαζε πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ ζηνπο ηνκείο ηεο νηθνλνκίαο, ηνπ πνιηηηζκνχ, ηνπ πεξηβάιινληνο, ηεο ελέξγεηαο, ηεο ρσξηθήο αλάπηπμεο, ηνπ θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ, ησλ ζπγθνηλσληψλ θαη ηεο ζηέγαζεο βάζεη ηεο αξρήο ηεο βησζηκφηεηαο. Απηφ ζήκαηλε φηη ην πκβνχιην δελ ζα έπξεπε λα αληηκεησπίδεη έλα δήηεκα αλεμάξηεηα απφ ηνπο ππφινηπνπο ηνκείο δξάζεο. πκπεξαζκαηηθά, ηα Πεξηθεξεηαθά πκβνχιηα πξαγκαηνπνίεζαλ ζεκαληηθά βήκαηα πξνφδνπ πξνεηνηκάδνληαο ην έδαθνο γηα ηηο αηξεηέο ζπλειεχζεηο. Γελ ήηαλ ιίγεο εθείλεο νη πεξηθέξεηεο νη νπνίεο δελ είραλ εκπεηξία επίιπζεο πξνβιεκάησλ ζ έλα επίπεδν αλψηεξν απφ εθείλν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. Ζ ζπλεξγαζία κε θνηλσληθνχο θαη νηθνλνκηθνχο θνξείο ηεο πεξηθέξεηαο, ηδησηηθέο νξγαλψζεηο θαη ηνπο εκηαπηφλνκνπο θπβεξλεηηθνχο θνξείο (quangos) ελίζρπζε ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ πκβνπιίσλ θαη ζπλεηζέθεξε ζηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο. 2.4 Οη πξννπηηθέο ζέζπηζεο ησλ αηξεηψλ Πεξηθεξεηαθψλ πλειεχζεσλ Ζ Λεπθή Βίβινο Your Region, Your Choice: Revitalising the English Regions, ε νπνία δεκνζηεχηεθε ζηηο 8 Μαΐνπ ηνπ 2002, ραηξεηίζηεθε σο ην ζεκαληηθφηεξν βήκα πνπ έρεη γίλεη γηα ηελ αλακφξθσζε ηεο πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο, επί ησλ θπβεξλήζεσλ Blair 79. πσο ζεκεηψλεη ν Βξεηαλφο πξσζππνπξγφο, ε θπβέξλεζή ηνπ δεζκεχεηαη λα γθξεκίζεη έλα απφ ηα πην ζπγθεληξσηηθά θξάηε ηεο Δπξψπεο 80. Οπζηαζηηθά, νη πξνηάζεηο ηεο Βίβινπ πινπνηνχλ ηηο δεζκεχζεηο ηνπ θφκκαηνο πνπ πεξηέρνληαλ ζηα δχν πξνεθινγηθά καληθέζηα ηνπ 1997 θαη ηνπ 2001 ηα νπνία έθαλαλ ιφγν γηα ηελ ζχζηαζε κίλη-θνηλνβνπιίσλ ζηηο νθηψ αγγιηθέο πεξηθέξεηεο θαηφπηλ δεκνςεθίζκαηνο, θαη αλαινγία εθείλσλ πνπ δηελεξγήζεθαλ ζε θσηία θαη Οπαιία 81. Ζ Λεπθή Βίβινο επηζεκαίλεη φηη κεηά ηελ επηινγή ησλ πεξηθεξεηψλ πνπ ζα πξνρσξήζνπλ ζε δεκνςήθηζκα, απηέο νθείινπλ λα ππεξβνχλ θάπνηα δηαδηθαζηηθά εκπφδηα πξηλ νη πξψηεο πλειεχζεηο ζεζπηζηνχλ. Σν φιν ζρέδην απαηηεί ηελ εηζαγσγή δχν λνκνζρεδίσλ πξάγκα πνπ ζεκαίλεη φηη κπνξεί λα ρξεηαζηνχλ ηέζζεξα ρξφληα 79 Βι. DETR, Your Region, φπ.παξ. 80 Βι. P. Hetherington, Prescott promises 'new constitutional settlement' to give England some of the advantages of government in Scotland and Wales, The Guardian, 10 Μαΐνπ Βι. Labour Party, New Labour. Because Britain Deserves Better, Labour Party, Λνλδίλν 1997 Labour Party, Ambitions for Britain, Labour Party, Λνλδίλν 2001

32 32 πξηλ ζπζηαζεί ε πξψηε ζπλέιεπζε. Δάλ θαη φηαλ ε πξψηε πεξηθέξεηα ςεθίζεη ππέξ ηεο εηζαγσγήο αηξεηήο ζπλέιεπζεο έλα άιιν λνκνζρέδην ζα ζέζεη ηηο λέεο εμνπζίεο ησλ ζπλειεχζεσλ. Μέρξη ηφηε, ζε εθείλεο ηηο πεξηθέξεηεο πνπ δελ επηζπκνχλ λα πξνρσξήζνπλ ζε δεκνςήθηζκα ζα πξέπεη λα ελδπλακσζνχλ νη ηξεηο θχξηνη πεξηθεξεηαθνί δξψληεο (GORs, RDAs, θαη Regional Assemblies). Με απηή ηελ έλλνηα, δηακνξθψλεηαη έλα είδνο πεξηθεξεηνπνίεζεο δχν ηαρπηήησλ ή δχν ζηαδίσλ: ελίζρπζε ησλ πθηζηάκελσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ (πξψην ζηάδην) θαη ζέζπηζε ησλ αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ (δεχηεξν ζηάδην). Αλακέλεηαη φηη, ζην ηέινο, φιεο νη πεξηθέξεηεο ζα επηιέμνπλ λα ζπκκεηέρνπλ ζηελ δεχηεξε ηαρχηεηα ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο, ελψ γηα νξηζκέλεο άιιεο απηφ ζα απαηηήζεη «αξθεηά ρξφληα». Δπνκέλσο, ε πξψηε ηαρχηεηα ή ζηάδην πεξηθεξεηνπνίεζεο απνηειεί κηα ελδηάκεζε ιχζε γηα εθείλεο ηηο πεξηθέξεηεο πνπ δελ επηζπκνχλ λα έρνπλ αηξεηέο ζπλειεχζεηο. Καηαξράο, ην πξψην ζηάδην πεξηθεξεηνπνίεζεο απνζθνπεί ζηελ κεηαξξχζκηζε ησλ πθηζηάκελσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ ζηελ πεξηθέξεηα. Γελ πξνβιέπνληαη λέεο αξκνδηφηεηεο γηα ηα RDAs πέξα απφ ηελ νηθνλνκηθή ελίζρπζε θαη επειημία πνπ ήδε ηνπο έρνπλ απνλεκεζεί. Σα πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα απνθηνχλ κεξηθέο λέεο αξκνδηφηεηεο. Απηέο πεξηιακβάλνπλ ηνλ ζπληνληζκφ θαη ηελ παξνπζίαζε νινθιεξσκέλσλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ. Δπηπιένλ, νη θξαηηθά επηρνξεγνχκελνη νξγαληζκνί ησλ πεξηθεξεηψλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ θαη ησλ GORs, ζα κπνξνχλ λα ζπδεηνχλ ηηο δξάζεηο ηνπο κε ηα πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα αλ θαη ζα παξακέλνπλ ππφινγνη ζηνπο αξκφδηνπο Τπνπξγνχο γηα ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπο. Μφλν νη GORs θαίλεηαη φηη εληζρχνληαη ζεκαληηθά αθνχ ηνπο απνλέκεηαη ε επζχλε ζπληνληζκνχ ησλ δξάζεσλ ησλ θπβεξλεηηθψλ νξγαληζκψλ, ελψ ηνπο κεηαβηβάδνληαη επηπιένλ αξκνδηφηεηεο απφ ηα Τπνπξγεία Δζσηεξηθψλ, Τγείαο, Πνιηηηζκνχ, Αζιεηηζκνχ θαη Μ.Μ.Δ. Δπίζεο, αλαιακβάλνπλ ηελ ππνρξέσζε λα νξγαλψζνπλ ηελ ζχλδεζε ησλ πεξηθεξεηψλ κε ην δηαδίθηπν, ηελ παξαθνινχζεζε ησλ RDAs, ηνλ ζρεδηαζκφ πνιηηηθψλ εθηάθηνπ αλάγθεο, θαη ηελ δηαρείξηζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ εζφδσλ (ζε ζπλεξγαζία κε ηα RDAs θαη ηα πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα). Με κηα πξφρεηξε καηηά ζηηο κεηαβνιέο πνπ πξνβιέπνληαη ζε απηφ ην πξψην ζηάδην πεξηθεξεηνπνίεζεο κπνξεί θαλείο λα ζπκπεξάλεη φηη απηφ πνπ ηειηθά επηηπγράλεηαη κε ηελ ελδπλάκσζε ηνπ ξφινπ ησλ GORs είλαη κηα ηζρπξφηεξε, θαιχηεξα νξγαλσκέλε, θαη πην εθηεηακέλε παξνπζία ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ζηηο ππνζέζεηο ηεο πεξηθέξεηαο.

33 33 Βάζεη ησλ παξαπάλσ, ην δεχηεξν ζηάδην έρεη ζαθψο έλαλ πην ξηδνζπαζηηθφ ραξαθηήξα. Ζ Λεπθή Βίβινο πξνβιέπεη έλαλ ζηξαηεγηθφ ξφιν γηα ηηο αηξεηέο ζπλειεχζεηο. Οη ηειεπηαίεο αλακέλεηαη λα δηακνξθψζνπλ έλα ζηξαηεγηθφ φξακα γηα ηελ βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο ζηηο πεξηθέξεηεο, θπξίσο ηε βειηίσζε ηεο νηθνλνκηθήο εηθφλαο πνπ παξνπζηάδνπλ. ηελ αθαδεκατθή θνηλφηεηα παξαηεξείηαη έιιεηςε εκπεηξηθήο ηεθκεξίσζεο ζρεηηθά κε ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ κπνξεί λα εθπιεξσζνχλ θαιχηεξα ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Γλσξίδνπκε, γηα παξάδεηγκα, φηη απηέο πνηθίιινπλ ζεκαληηθά θαη αθνξνχλ είηε ζηελά δηνηθεηηθέο ιεηηνπξγίεο (π.ρ. Γαιιία) είηε αξθεηά εθηεηακέλεο νη νπνίεο πξνβιέπνληαη ζηνλ ζπληαγκαηηθφ ράξηε ηεο ρψξαο (π.ρ. Ηζπαλία, Γεξκαλία). Ζ δηεζλήο εκπεηξία, επίζεο, δηαθξίλεη, κεηαμχ ησλ δηνηθεηηθψλ ιεηηνπξγηψλ, εθείλεο πνπ αθνξνχλ ηελ άκεζε παξνρή ππεξεζηψλ, ζηξαηεγηθέο αξκνδηφηεηεο θαη άιιεο εμνπζίεο, φπσο ε άζθεζε ειέγρνπ θαη παξαθνινχζεζεο. ην πιαίζην ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ, ζχκθσλα κε ηε Λεπθή Βίβιν, απνλέκνληαη ζηηο αηξεηέο ζπλειεχζεηο κηα ζεηξά εθηειεζηηθψλ (executive) ιεηηνπξγηψλ (π.ρ. επζχλε γηα ηελ ιεηηνπξγία ησλ RDAs) θαη νηθνλνκηθέο εμνπζίεο (π.ρ. γηα ηνκείο φπσο ε ζηέγαζε θαη ν ηνπξηζκφο). Οη εθηειεζηηθέο εμνπζίεο ησλ ζπλειεχζεσλ δελ είλαη εθηειεζηηθέο κε ηελ έλλνηα ηεο άκεζεο πινπνίεζεο πνιηηηθψλ. Γηα παξάδεηγκα, νη αλαπηπμηαθνί θνξείο ζα παξακείλνπλ ιεηηνπξγηθά αλεμάξηεηνη απφ ηηο ζπλειεχζεηο αλ θαη νη ηειεπηαίεο ζα νξίδνπλ ηνλ πξνυπνινγηζκφ ησλ πξψησλ, ζα παξαθνινπζνχλ ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπο, ζα αλαζεσξνχλ θαη ζα θάλνπλ απνδεθηέο ηηο νηθνλνκηθέο ζηξαηεγηθέο θαη ζα δηνξίδνπλ ηα δηνηθεηηθά ζπκβνχιηά ηνπο. Ζ θεληξηθή δηνίθεζε ζα δηαηεξήζεη έλα ξφιν ππνζηήξημεο ησλ νηθνλνκηθψλ ζηξαηεγηθψλ θαη ηνπ δηνξηζκνχ ησλ δηνηθεηηθψλ ζπκβνπιίσλ. Άιια πεδία πνπ ππάγνληαη ζηηο εθηειεζηηθέο εμνπζίεο αθνξνχλ ηελ ππνρξέσζε ησλ ζπλειεχζεσλ λα ρξεκαηνδνηήζνπλ ηε ζηέγαζε, ηηο ζπγθνηλσλίεο θαη ηνλ πνιηηηζκφ, λα επηβάιινπλ φξνπο ζε ζπλεηαηξηζκνχο γηα ηελ πινπνίεζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ. Δπηπιένλ, πξνβιέπεηαη έλαο θαζνδεγεηηθφο (influencing) ξφινο: έιεγρνο ησλ RDAs, απνλνκή αξκνδηνηήησλ ζηα πκβνχιηα Δθκάζεζεο θαη Γεμηνηήησλ, ζπκβνπιεπηηθφο ξφινο γηα ηελ ρξεκαηνδφηεζε ησλ ηνπηθψλ ζπγθνηλσληψλ θαη ζηξαηεγηθέο αξκνδηφηεηεο γηα ηνλ ζρεδηαζκφ θαη ηελ δεκφζηα πγεία. Ο θαζνδεγεηηθφο ξφινο είλαη πεξηζζφηεξν έκκεζνο θαη πεξηιακβάλεη δηάθνξεο πεξηνρέο πνιηηηθήο ζηηο νπνίεο νη θπβεξλεηηθνί νξγαληζκνί απαηηείηαη λα ζπκβνπιεχνληαη ηηο αηξεηέο ζπλειεχζεηο θαη λα αλαπηχζζνπλ ηηο δξάζεηο ηνπο ζην πιαίζην ησλ ζηξαηεγηθψλ πνπ έρνπλ θαζνξηζηεί απφ ηηο ίδηεο ηηο ζπλειεχζεηο επηπιένλ, πεξηιακβάλνληαη εμνπζίεο δηνξηζκνχ (κηθξήο

34 34 θιίκαθαο) γηα νξγαληζκνχο επηθνξηηζκέλνπο κε ηελ πινπνίεζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ πνιηηηθψλ. Σέινο, νη ζπλειεχζεηο ζα αλαιάβνπλ ηνλ ζπληνληζηηθφ ξφιν γηα ηηο πνιηηηθέο ζηηο νπνίεο απαηηείηαη θαη ε ζπλδξνκή ησλ άιισλ πεξηθεξεηαθψλ δξψλησλ, φπσο, γηα παξάδεηγκα, ζηελ πεξίπησζε ησλ Δπξσπατθψλ Γηαξζξσηηθψλ Σακείσλ φπνπ ζα αλαιακβάλνπλ πξσηνβνπιίεο πνπ κέρξη ηφηε ήηαλ ππφζεζε ησλ GORs θαηά ηελ δηαδηθαζία ζρεδηαζκνχ θαη παξαθνινχζεζεο ησλ πνιηηηθψλ. Ο ραξαθηήξαο ησλ ιεηηνπξγηψλ ησλ ζπλειεχζεσλ θαζνξίδεηαη απφ ην κέγεζνο ησλ πφξσλ πνπ απαηηνχληαη ψζηε νη ζπλειεχζεηο λα αζθήζνπλ απηνδηνίθεζε. Ζ Λεπθή Βίβινο νξίδεη φηη νη ζπλειεχζεηο ζα ρξεκαηνδνηνχληαη θπξίσο απφ θξαηηθή επηρνξήγεζε (central government grant), ηελ νπνία ζα έρνπλ ηελ ειεπζεξία λα δηαρεηξηζηνχλ θαηά ην δνθνχλ, ππφ ηελ πξνυπφζεζε φηη ζα ζπλεηζθέξνπλ ζηελ εθπιήξσζε ζπγθεθξηκέλσλ θαη ζπκπεθσλεκέλσλ ζηφρσλ 82. Δπηπιένλ, νη ζπλειεχζεηο κπνξνχλ λα απμήζνπλ ηα έζνδά ηνπο απφ ηελ ηνπηθή θνξνινγία ησλ αθηλήησλ (θάηη πνπ ηζρχεη γηα ηελ Σνπηθή Αξρή ηεο Μείδνλνο πεξηνρήο ηνπ Λνλδίλνπ). Τπνινγίδεηαη φηη ηα ηξέρνληα έμνδα ηεο αηξεηήο ζπλέιεπζεο ζα αλέξρνληαη ζε 25 εθαηνκκχξηα ιίξεο εηεζίσο. Σν θφζηνο ζα θαιπθζεί απφ ηελ αχμεζε ησλ ηειψλ αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο θαηά 5 πέλλεο ζε εβδνκαδηαία βάζε. Μπνξεί λα δίλνληαη εμνπζίεο λα απμεζνχλ ηα ίδηα έζνδα κέζα απφ δαλεηζκφ, σζηφζν ην Whitehall είλαη εθείλν πνπ ζα ζέηεη ζε θάζε πεξίπησζε ην χςνο ησλ επηηξεπφκελσλ δαπαλψλ, πεξηνξίδνληαο κε απηφ ηνλ ηξφπν ηελ νηθνλνκηθή απηνδπλακία ησλ πεξηθεξεηψλ 83. Οη ππνζηεξηθηέο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο δηαηείλνληαη φηη ε ιεηηνπξγία ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο απαηηεί ηελ δπλαηφηεηα εθ κέξνπο ησλ πεξηθεξεηψλ επηβνιήο θφξνπ εηζνδήκαηνο παξά ηηο κεηαθνξέο πφξσλ, αλ θαη ε δηεζλήο εκπεηξία ππνδεηθλχεη κηα πνηθηιία ρξεκαηνδνηηθψλ δηαθαλνληζκψλ θαη βαζκψλ νηθνλνκηθήο απηνλνκίαο. ηελ Γεξκαλία ηα Länder δηαζέηνπλ θνξνινγηθέο εμνπζίεο, ελψ ζηελ Ηηαιία, ηα regioni ρξεκαηνδνηνχληαη θπξίσο απφ θεληξηθνχο πφξνπο. Ζ ζπδήηεζε βέβαηα γηα ην βαζκφ νηθνλνκηθήο απηνλνκίαο ησλ πεξηθεξεηψλ ζρεηίδεηαη κε ην ζέκα ησλ δηαπεξηθεξεηαθψλ νηθνλνκηθψλ αληζνηήησλ. Ζ δπλαηφηεηα κηαο πεξηθέξεηαο λα απμήζεη ηα έζνδά ηεο αληαλαθιά ηα θνηλσληθννηθνλνκηθά θαη δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο. Καηά ζπλέπεηα, ε νπνηαδήπνηε αχμεζε ηεο νηθνλνκηθήο απηνλνκίαο ησλ πεξηθεξεηψλ ελδέρεηαη λα επηδεηλψζεη ηηο πεξηθεξεηαθέο 82 Βι. DETR, Your Region, Your Choice, νπ.παξ. 83 Βι. Hetherington, Prescott promises,φ.π.

35 35 αληζφηεηεο, εθηφο αλ εθαξκνζζνχλ ζε εζληθφ επίπεδν αλαδηαλεκεηηθέο πνιηηηθέο απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε. Βέβαηα, ε νηθνλνκηθή απηνλνκία ζα κπνξνχζε λα πξνθχςεη σο απνηέιεζκα κηαο ζηαδηαθήο δηαδηθαζίαο ζχκθσλα κε ηελ νπνία ε πεξηθεξεηαθή απηνδηνίθεζε, αξρηθά, ζα ρξεκαηνδνηνχληαλ απφ θξαηηθέο επηρνξεγήζεηο, ζηε ζπλέρεηα, ζα δηλφηαλ ε δπλαηφηεηα ζπκκεηνρήο ηεο ζ έλα ηκήκα ησλ θφξσλ πνπ ζπιιέγνληαη ζε ηνπηθφ επίπεδν θαη, ηέινο, ζα δίλεηαη ε εμνπζία ζηηο ίδηεο ηηο πεξηθέξεηεο λα κεηαβάινπλ ηνπο θνξνινγηθνχο ζπληειεζηέο. Φπζηθά, θάηη ηέηνην ζα ήηαλ ζρεδφλ αδχλαην λα γίλεη απνδεθηφ απφ ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε 84. Οη αηξεηέο ζπλειεχζεηο πνπ πξνβιέπνληαη ζηε Λεπθή Βίβιν ζα εθιέγνληαη γηα κηα πεξίνδν ηεζζάξσλ εηψλ κε ην ζχζηεκα ηεο απιήο αλαινγηθήο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζε θσηία, Οπαιία θαη Λνλδίλν. Ζ ζχλζεζή ηεο ζα πεξηιακβάλεη κέιε (ηα 2/3 ζα εθιέγνληαη απφ ηηο εθινγηθέο πεξηθέξεηεο θαη ην 1/3 απφ θνκκαηηθέο ιίζηεο ζην επίπεδν ηεο πεξηθέξεηαο). Δπηπιένλ, πξνβιέπεηαη ν ζρεκαηηζκφο ελφο εμακεινχο ππνπξγηθνχ ζπκβνπιίνπ ην νπνίν ζα ζπλέξρεηαη ζε νινκέιεηα, ελψ νη εξγαζίεο ηνπ ζα δηεθπεξαηψλνληαη θαη ζε εηδηθεπκέλεο εμεηαζηηθέο επηηξνπέο 85. Οπζηαζηηθά, πξφθεηηαη γηα κηα αληηγξαθή ηνπ κνληέινπ δηνίθεζεο πνπ ηζρχεη ζην Λνλδίλν (ρσξίο ηνλ αηξεηφ δήκαξρν). Οη αξκνδηφηεηεο ηεο πλέιεπζεο ζα εζηηάδνληαη ζε δέθα (10) ηνκείο πνιηηηθήο: - νηθνλνκηθή αλάπηπμε - δεμηφηεηεο θαη απαζρφιεζε - επελδχζεηο - ζηέγαζε - ρσξηθφο ζρεδηαζκφο - ζπγθνηλσλίεο - πνιηηηζκφο - ηνπξηζκφο - αζιεηηζκφο - δεκφζηα πγεία ε ζεκαληηθφ βαζκφ πξφθεηηαη γηα ηνλ δεκνθξαηηθφ έιεγρν ησλ αξκνδηνηήησλ πνπ πξνβιέπνληαη ζην πξψην ζηάδην πεξηθεξεηνπνίεζεο γηα ηνπο RDAs,ηα GORs θαη ηα πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα. Οη αηξεηέο ζπλειεχζεηο ζα παίδνπλ πξσηαξρηθφ ξφιν ζηελ 84 Βι. S. Tindale, Devolution on Demand Options for the English Regions and London, IPPR, Λνλδίλν Βι. N. Morris, English Regions Are Offered the Chance of Devolved Power, The Guardian, 10 Μαΐνπ 2002

36 36 θαηάξηηζε ησλ νινθιεξσκέλσλ (integrated) πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ γηα ηηο νπνίεο αξκνδηφηεηα έρνπλ νη RDAs, ηα πεξηθεξεηαθά ζπκβνχιηα θαη νη θπβεξλεηηθέο ππεξεζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ. Γεκνςεθίζκαηα ζα δηελεξγεζνχλ ζε πεξηθέξεηεο, φπνπ νη αξκφδηνη Τπνπξγνί θξίλνπλ φηη ππάξρεη απνδεδεηγκέλε πίεζε γηα ηνπηθή θπβέξλεζε κε ηελ βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα λα πξνβάιιεη σο ππνςήθηα λα ππνδερζεί ηελ πξψηε πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε 86. χκθσλα κε ην απνηέιεζκα ηεο δηεξεπλεηηθήο δηαδηθαζίαο πνπ δηελήξγεζε ε θπβέξλεζε απφ ην θζηλφπσξν ηνπ 2002 κέρξη ηνλ Μάην ηνπ 2003, κέζσ ηεο δηαλνκήο εξσηεκαηνινγίσλ ζηηο νθηψ πεξηθέξεηεο θαη ζηελ νπνία έιαβαλ κέξνο θάηνηθνη, απνθαζίζηεθε απφ ηνλ αληηπξφεδξν ηεο θπβέξλεζεο J. Prescott φηη ζε ηξεηο κφλν πεξηθέξεηεο, ηε βνξεηναλαηνιηθή (North East), ηε βνξεηνδπηηθή (North West) θαη ηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber πξφθεηηαη λα δηεμαρζνχλ δεκνςεθίζκαηα γηα ηελ εηζαγσγή αηξεηήο ζπλέιεπζεο, πηζαλφλ, ην θζηλφπσξν ηνπ Ζ βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ήηαλ ε πξψηε ε νπνία ππέβαιε ιεπηνκεξείο πξνηάζεηο ζηελ θπβέξλεζε θαη φιεο νη ζθπγκνκεηξήζεηο έδεημαλ έλαλ ζεκαληηθφ βαζκφ ιατθήο απνδνρήο. Πάλσ απφ ηνπο κηζνχο εξσηεζέληεο απάληεζαλ ζεηηθά ζηε δηεμαγσγή ηνπ δεκνςεθίζκαηνο, ελψ θαη ζηηο ηξεηο πεξηθέξεηεο ππήξρε κεγάιν ελδηαθέξνλ ηφζν απφ ηελ επηρεηξεκαηηθή θνηλφηεηα, φζν θαη απφ ηα ζπλδηθάηα, ηηο ηνπηθέο αξρέο θαη ηηο εζεινληηθέο νξγαλψζεηο γηα θάηη ηέηνην. Αληίζεηα, νη δχν θεληξηθέο πεξηθέξεηεο, καδί κε εθείλεο ηεο αλαηνιηθήο θαη λνηηναλαηνιηθήο αθηήο, ζπληζηνχλ ηηο ιηγφηεξν ελζνπζηψδεηο πεξηθέξεηεο ζηελ πξννπηηθή ηεο εηζαγσγήο κηαο πεξηθεξεηαθήο αξρήο. Πην ζπγθεθξηκέλα, ζχκθσλα κε ηνλ J. Prescott, «ζηελ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα (West Midlands) ην ελδηαθέξνλ θπκάλζεθε ζην 16%. ηελ αλαηνιηθή (East) θαη λνηηναλαηνιηθή (South East) δελ μεπέξαζε ην 35%, ελψ ζηελ λνηηνδπηηθή (South West) θαη ζηελ θεληξναλαηνιηθή (East Midlands) πεξηθέξεηα ην πνζνζηφ αλήιζε ζην 40%» 88. «ε φιεο απηέο ηηο πεξηθέξεηεο», θαηέιεμε ν Prescott, «δελ ππάξρνπλ αξθεηέο ελδείμεηο πνπ λα δηθαηνινγνχλ ηελ δηεμαγσγή ελφο δεκνςεθίζκαηνο» Βι. S. Parker, Northerners Set to Vote First on Regional Assemblies, The Guardian, 31 Ηνπιίνπ Βι. J. Merrick, Prescott announces Referendums on English Regional Assemblies, The Independent, 16 Ηνπλίνπ Βι. J. Prescott, Speech on Regional Assemblies, Parliamentary Debates: Official Report 407: 21-40, ην ίδην

37 37 Οη John θαη Whitehead ζεσξνχλ φηη ε έιιεηςε ηζρπξψλ πεξηθεξεηαθψλ ηαπηνηήησλ ζε ζπλδπαζκφ κε ηνλ ζπγθεληξσηηθφ ηξφπν δηαθπβέξλεζεο απνδπλακψλνπλ ηηο αληηιήςεηο πεξί αλάδεημεο απηνδχλακεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο 90. Δπίζεο ν Sharpe ππνγξακκίδεη «ηνλ ζπγθεληξσηηθφ ραξαθηήξα ηεο Βξεηαληθήο πνιηηηθήο θνπιηνχξαο ε νπνία ιεηηνπξγεί αλαζηαιηηθά ζε θάζε ηχπν ρσξηθήο πνιηηηθήο» 91. Οη ζθπγκνκεηξήζεηο ηεο θνηλήο γλψκεο θαίλεηαη λα δηθαηψλνπλ ηηο παξαπάλσ απφςεηο, φπσο δείρλνπλ ηα ηδηαίηεξα ρακειά πνζνζηά πνπ ζεκεηψλνληαη ζηηο λνηηνδπηηθέο επαξρίεο 92. Έλαο άιινο ιφγνο γηα ηελ έιιεηςε ζπλαίλεζεο κεηαμχ ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ ζην δήηεκα ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη φηη ε δηαδηθαζία ηνπ δεκνςεθίζκαηνο είλαη ζπλδεδεκέλε κε ηελ κεηαξξχζκηζε ηεο δνκήο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. χκθσλα κε ηε Λεπθή Βίβιν, ε ζχζηαζε πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο, «φπνπ ζα ππάξρεη ιατθή απαίηεζε» ζε ζπγθεθξηκέλεο πεξηθέξεηεο, ζα νδεγήζεη ζε εληαίν βαζκφ απηνδηνίθεζεο κε ηελ θαηάξγεζε ησλ θνκεηεηψλ θαη ησλ δηακεξηζκάησλ» 93. Απηφ ζεκαίλεη φηη ε ζέζπηζε αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ αληίθεηηαη ζηελ ιεηηνπξγία δχν βαζκψλ ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. Άξα, ην δεκνςήθηζκα θαιείηαη λα επηιχζεη δχν δεηήκαηα: πξψηνλ, αλ νη ςεθνθφξνη επηζπκνχλ κηα αηξεηή ζπλέιεπζε, θαη δεχηεξνλ, αλ 90 Βι. P. John and A. Whitehead, The Renaissance of English Regionalism in the 1990s, Policy and Politics, 25 (1), 1997, ζζ Βι. Sharpe, The Rise of Meso Government, φπ.παξ. 92 Βι. Atkinson and Wilks-Heeg, Local Government, φπ.παξ.ζ.249 P. Riddell, Political Patchwork is No Comfort for Town Halls, The Times, 10 Μαίνπ Πξάγκαηη, νη ζπδεηήζεηο γηα ηελ πηζαλφηεηα ζχζηαζεο πεξηθεξεηαθήο θπβέξλεζεο μεθίλεζαλ ζηνπο θφιπνπο ηνπ εξγαηηθνχ θηλήκαηνο ζηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 80 ζην πιαίζην ηνπ Δξγαηηθνχ θφκκαηνο ηνπ βνξξά κε επηθεθαιήο ηνλ Alan Milburn Τπνπξγφο Τγείαο ηεο ζεκεξηλήο θπβέξλεζεο Blair. ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90 ε πεξηθεξεηαθή θπβέξλεζε ήηαλ επίζεκα αίηεκα ηνπ εξγαηηθνχ θηλήκαηνο ζηηο βφξεηεο επαξρίεο ηεο Αγγιίαο. Απηέο νη εμειίμεηο, παξάιιεια κε ηελ αλάγθε επίιπζεο ηνπ δεηήκαηνο ηνπ West Lothian νδήγεζαλ ηελ εγεζία ηνπ θφκκαηνο λα ζπκπεξηιάβεη ην 1992 ζην εθινγηθφ ηνπ καληθέζην ηε δέζκεπζε γηα ηελ ζχζηαζε πεξηθεξεηαθήο θπβέξλεζεο. Παξά ηελ ηέηαξηε ζπλερφκελε εθινγηθή ήηηα ησλ Δξγαηηθψλ ε ηδέα δελ εγθαηαιείθζεθε. ηα ηέιε ηνπ ίδηνπ έηνπο μεθίλεζε ε Δθζηξαηεία γηα κηα Δζληθή πλέιεπζε (Campaign for a National Assembly) ζην Durham κε ζθνπφ ηελ ελεκέξσζε ηεο θνηλήο γλψκεο. Γηα ηνλ ίδην ζθνπφ αλάινγε θίλεζε μεθίλεζε ζην Yorkshire ην Bι. Guardian, 24 Μαΐνπ Αληίζεηα, ζε λνηηναλαηνιηθέο πεξηνρέο φπσο ην Kent θαη ηηο θεληξηθέο πεξηθέξεηεο ν ηνπηθηζκφο είλαη ιηγφηεξν έληνλνο θαη ε ζχζηαζε ζπλειεχζεσλ ζεσξείηαη πεξηηηή. Σν 1997 ν Alexander Bruce Lockhart, επηθεθαιήο ηνπ ηνπηθνχ ζπκβνπιίνπ ππνγξάκκηδε φηη «ην Kent ληψζεη πεξηζζφηεξν σο επξσπατθή θνκεηεία. Καλείο δελ πηζηεχεη φηη είλαη κέξνο ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο. Γελ ππάξρεη πεξηθεξεηαθή ηαπηφηεηα». Βι. Independent, 23 Οθησβξίνπ 1997 M. Linklater, Blair will find that all roads lead him to devolution, The Times, 9 Μαΐνπ Μέξνο ηεο θξηηηθήο πνπ αζθνχλ νη πληεξεηηθνί ζηηο πξνηάζεηο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ γηα ηε ζχζηαζε πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο ζηελ Αγγιία είλαη φηη απηφ ζα νδεγήζεη ζε έλαλ αθφκε πνιπδάπαλν βαζκφ απηνδηνίθεζεο, ζε κεγαιχηεξε γξαθεηνθξαηία θαη θαηά ζπλέπεηα ζε κείσζε ηεο απνδνηηθφηεηαο. Με ηελ θαηάξγεζε φκσο ησλ ηνπηθψλ ζπκβνπιίσλ ε θπβέξλεζε Blair απνθεχγεη ηέηνηνπ είδνπο κνκθέο ηζρπξηδφκελε αληηζέησο φηη «νη αηξεηέο πεξηθεξεηαθέο ζπλειεχζεηο ζα κπνξέζνπλ λα κεηψζνπλ ηελ γξαθεηνθξαηία θαη λα παξέρνπλ έλα επηπιένλ επίπεδν δεκνζίνπ ειέγρνπ θαη δεκνθξαηηθφηεηαο ζηελ πεξηθέξεηα». Βι. DETR, Your Region, φπ.παξ. Βι. McNaughton, Local and Regional, φπ.παξ.ζ.114

38 38 ζπλαηλνχλ κε ηελ αλαδηνξγάλσζε ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. Έηζη, ζχκθσλα κε ηελ Πξνπαξαζθεπαζηηθή Πξάμε 94, ε νπνία έγηλε λφκνο ηνπ θξάηνπο ζηηο 8 Μαΐνπ 2003, ν αληηπξφεδξνο ηεο θπβέξλεζεο J. Prescott έδσζε εληνιή γηα ηελ αλαζεψξεζε ηεο δνκήο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο ζηηο ηξεηο πεξηθέξεηεο. Απηφ ζεκαίλεη φηη ζην πιαίζην ηνπ δεκνςεθίζκαηνο ζηηο ηξεηο επηιεγείζεο πεξηθέξεηεο, ζα γίλεη πξνεγνπκέλσο αλαδηνξγάλσζε ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο κε ζθνπφ ηελ δεκηνπξγία ελφο εληαίνπ βαζκνχ απηνδηνίθεζεο ζε Durham, Northumberland, Chesire, Cumbria, Lancashire θαη North Yorkshire 95. Τπάξρεη ην ελδερφκελν, βέβαηα, νη ςεθνθφξνη λα είλαη ζεηηθνί πξνο ηελ πξννπηηθή ηεο ζχζηαζεο ηεο αηξεηήο ζπλέιεπζεο αιιά λα παξακέλνπλ πξνζθνιιεκέλνη ζηηο πθηζηάκελεο δνκέο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο. Πξάγκαηη, ππνζηεξίδεηαη φηη, αθφκε θαη ζε πεξηθέξεηεο νη νπνίεο επηζπκνχλ δηαθαψο απηνδπλακία, ηα ηνπηθά ζπκβνχιηα θαη ηα κέιε ηνπο, αληηπξνζσπεχνληαο ζρεηηθά κηθξφηεξεο ρσξηθέο ελφηεηεο, κπνξνχλ λα βξίζθνληαη ζε ζηελφηεξε επαθή κε ηηο ηνπηθέο θνηλφηεηεο απ φηη ην κέινο κηαο πεξηθεξεηαθήο ζπλέιεπζεο ηνπ νπνίνπ νη αξκνδηφηεηεο ζα αιιειεπηθαιχπηνληαη κε εθείλεο ηνπ ηνπηθνχ βνπιεπηή 96. Οη ςεθνθφξνη αδηαθνξνχλ γηα ζεζκηθά κνξθψκαηα ηα νπνία δελ αληαλαθινχλ ηελ θνηλή αίζζεζε ηνπ ρψξνπ ζηνλ νπνίν δηαβηψλνπλ, φπσο δείρλνπλ θαη ηα απνηειέζκαηα ησλ επξσεθινγψλ ηνπ Οη ζπλειεχζεηο ζηε θσηία, ζηελ Οπαιία θαη ζηε Βφξεην Ηξιαλδία εκπεδψζεθαλ ζηε ζπλείδεζε ησλ πνιηηψλ ηνπο γηαηί βαζίζηεθαλ ζηελ θνηλή θνπιηνχξα, γεσινγία, ηνπνγξαθία, ηζηνξία, θαη αξρηηεθηνληθή ηνπ ρψξνπ ηνπο 97. Ζ θσηία θαη ε Οπαιία απέθηεζαλ απηνδχλακεο θπβεξλήζεηο γηαηί είλαη έζλε θαη φρη γηαηί ιεηηνπξγνχλ θαιχηεξα κε ιηγφηεξε παξεκβαηηθφηεηα απφ ηελ θεληξηθή θπβέξλεζε ηνπ Λνλδίλνπ. ηελ έξεπλα ηεο LGA (ηεο αγγιηθήο ΚΔΓΚΔ) Πεξηθεξεηαθή Γηαθπβέξλεζε Μηα Έξεπλα ησλ Σνπηθψλ πκβνπιίσλ 98, πεξίπνπ ηα 3/4 ησλ αγγιηθψλ ηνπηθψλ ζπκβνπιίσλ ππνζηεξίδνπλ φηη ζα ζηεξεζνχλ ησλ εμνπζηψλ ηνπο ιφγσ ησλ αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ, παξά ηηο δηαβεβαηψζεηο ηεο θπβέξλεζεο πεξί ηνπ αληηζέηνπ. Οη 94 Βι. HMSO, Regional Assemblies (Preparations) Bill, HMSO, Λνλδίλν Βι. J. Merrick, Prescott announces referendums on English Regional Assemblies, The Independent, 16 Ηνπλίνπ Βι. S. Jenkins, Save the Counties, Not Compass-Point Regions, The Times, 10 Μαΐνπ 2002 G. Stoker, Is Regional Government,φπ.παξ.ζ Οη ιατθνί δεζκνί κε ηηο θνκεηείεο έρνπλ ηζηνξηθέο θαηαβνιέο θαη είλαη ηδηαίηεξα ηζρπξνί ζε αγξνηηθέο θπξίσο πεξηνρέο. Σν Yorkshire, ε Cornwall θαη ην Kent είλαη άμηα αλαθνξάο. Άιισζηε έλαο ζεκαληηθφο αξηζκφο αζιεηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ φπσο ην θξίθεη, ην πνδφζθαηξν θαη ην ξάγθκπη νξγαλψλνληαη κε βάζε ηηο θνκεηείεο. Βι. McNaughton, Local and Regional, φπ.παξ.ζ Βι. Local Government Association (LGA) Regional Governance- A Survey of Local Authorities, LGA Publications, the Local Government Association, Λνλδίλν 2003

39 39 Τπνπξγνί ππνγξακκίδνπλ φηη νη εμνπζίεο ζα κεηαβηβαζηνχλ απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε θαη φρη απφ ηηο ηνπηθέο αξρέο πξνο ηηο ζπλειεχζεηο. κσο ζηα απνηειέζκαηα ηεο έξεπλαο ηεο LGA απνηππψλεηαη ε δπζπηζηία ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ζηηο θπβεξλεηηθέο εμαγγειίεο. Αξθεηά ηνπηθά ζπκβνχιηα (61%) ζεσξνχλ φηη ε ζχζηαζε αηξεηψλ ζπλειεχζεσλ ζα βειηηψζεη ηηο νηθνλνκηθέο ζπλζήθεο. Ωζηφζν, παξνπζηάδνληαη ηδηαίηεξα πξνβιεκαηηζκέλα γηα ην βαζκφ θάιπςεο ηνπ δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο, θαζψο κφλν ην 34% απηψλ πηζηεχεη φηη κηα ζπλέιεπζε ζα θέξεη ηελ θπβέξλεζε πην θνληά ζηνπο πνιίηεο 99. Τπφ απηή ηελ άπνςε, ε πεξηθεξεηαθή δηαθπβέξλεζε ζεσξείηαη φηη ζεκαηνδνηεί κηα έκκεζε κνξθή «ζπγθεληξσηηζκνχ» αθνχ «ε γλήζηα απνθέληξσζε ζα πξέπεη λα γίλεη πξνο ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε θαη φρη ζηελ πεξηθεξεηαθή αξρή» 100. Με απηφ ηνλ ηξφπν ιαλζάλεη «ν θίλδπλνο δεκηνπξγίαο κηαο λέαο πεξηθεξεηαθήο ειίη θαζψο ε ζπκκεηνρή ηεο επξχηεξεο θνηλφηεηαο, θπξίσο, ησλ απνθιεηζκέλσλ θαη ησλ κεηνλεθηνχλησλ ζα είλαη ειάρηζηε ζηελ αλαπηπμηαθή ζηξαηεγηθή. Σίζεηαη επίζεο θαη ην δήηεκα ηεο ηεξάξρεζεο ησλ ζηξαηεγηθψλ πνιηηηθψλ θαη κηαο ζεηξάο εξσηεκάησλ πνπ ρξήδνπλ πξνζνρήο. Γηα παξάδεηγκα, ππάξρνπλ ελδείμεηο φηη νη πεξηθεξεηαθέο νηθνλνκηθέο ζηξαηεγηθέο θαη ηα επηρεηξεκαηηθά ζπκθέξνληα ππεξηζρχνπλ απέλαληη ζηηο ζηξαηεγηθέο γηα ηελ αεηθνξία θαη ηελ πεξηβαιινληηθή πξνζηαζία. Ση ζα ζπκβεί φηαλ κηα νκάδα δηακφξθσζεο πνιηηηθήο αγλνεί ηηο ζπζηάζεηο ηεο άιιεο νκάδαο; Καη πψο ηειηθά ζα δηαζθαιίδεηαη φηη νη ζπλεξγαδφκελνη νξγαληζκνί πνπ ζρεδηάδνπλ ηηο ζηξαηεγηθέο είλαη δεκνθξαηηθνί θαη απνηειεζκαηηθνί ζεζκνί;» 101. Μάιηζηα, ε LGA επηρεηξεί κηα επαλεθηίκεζε ησλ πξνηάζεσλ ηεο θπβέξλεζεο γηα ηελ ζχζηαζε αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο. Απηέο νη πξνηάζεηο ππνζηεξίδεηαη φηη ζπκβάιινπλ ζηελ ελδπλάκσζε ηεο πεξηθεξεηαθήο δεκνθξαηίαο θαη ζα πξέπεη λα ηθαλνπνηεζνχλ πνιχ πξηλ ηε ζχζηαζε ηεο πξψηεο αηξεηήο ζπλέιεπζεο: 1. Κάζε πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε ζα πξέπεη λα έρεη επαξθείο εμνπζίεο θαη πφξνπο ψζηε ε ζπλεηζθνξά ηεο λα είλαη ζεκαληηθή. 2. Οη λέεο δνκέο πεξηθεξεηαθήο απηνδηνίθεζεο ζα πξέπεη λα απμήζνπλ ην βαζκφ ινγνδνζίαο ζηνλ ηνπηθφ πιεζπζκφ. 3. Οη εμνπζίεο ησλ ζπλειεχζεσλ πξέπεη λα εθρσξεζνχλ απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε θαη φρη απφ ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε. 4. Οη λέεο δνκέο πξέπεη λα είλαη επέιηθηεο γηα λα αληαλαθιψληαη νη δηαθνξεηηθέο αλάγθεο ησλ πεξηθεξεηψλ ζηηο δεκφζηεο πνιηηηθέο. 99 Βι. S. Parker, Councils Fear Devolution Threat to Powers, The Guardian, 29 Μαΐνπ Βι. G. Jones, Against Regional Government, Local Government Studies, 14 (5), 1988, ζζ Βι. J. Dungey and I. Newman, The Democratic Region, Local Government Information Unit, Λνλδίλν 2000

40 40 5. Οη απνθάζεηο ζε ηνπηθφ επίπεδν πξέπεη λα είλαη δηαθαλείο θαη αλνηρηέο ζε δεκφζηα θξηηηθή θαη έιεγρν. 6. Οη φπνηεο κεηαβνιέο ζα πξέπεη λα βαζηζηνχλ θαη λα ζεβαζηνχλ ηηο πθηζηάκελεο δπλάκεηο θαη ζπλεξγαζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ 102. Φπζηθά, ε αλαδηνξγάλσζε ηεο δνκήο θαη ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ ζα πινπνηεζεί εθφζνλ νη Νένη Δξγαηηθνί αλαδεηρζνχλ ληθεηέο ζηηο επφκελεο βνπιεπηηθέο εθινγέο, αθνχ, σο γλσζηφλ, νη πληεξεηηθνί αληίπαινί ηνπο έρνπλ δεζκεπηεί λα θαηαξγήζνπλ φιεο ηηο κεηαξξπζκίζεηο ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν πνπ έρνπλ γίλεη απφ ην 1997, ελδπλακψλνληαο, αληίζεηα, ηηο δνκέο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο 103. Αληίζεηα κε ην θφκκα ησλ Φηιειεχζεξσλ Γεκνθξαηψλ, ην νπνίν ππνζηεξίδεη φηη ζην δεκνςήθηζκα νη πεξηθέξεηεο ζα απνθαζίζνπλ κεηαμχ ηεο πεξηθεξεηαθήο δεκνθξαηίαο θαη ηνπ πεξηθεξεηαθνχ quangostate, νη πληεξεηηθνί έρνπλ ήδε δειψζεη φηη απνηεινχλ ππεξαζπηζηέο ησλ θνκεηεηψλ θαη ζεσξνχλ φηη νη πεξηθεξεηαθέο ζπλειεχζεηο ζα πξνζζέζνπλ έλα αθφκε επίπεδν γξαθεηνθξαηίαο θαη ζα απνηειέζνπλ πεγή ζπαηάιεο γηα ηα ρξήκαηα ησλ θνξνινγνπκέλσλ. Μεξίδα ηεο αληηπνιίηεπζεο ζεσξεί επίζεο φηη ε πεξηθεξεηαθή θπβέξλεζε είλαη κέξνο ηεο πξνζπάζεηαο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ λα εθρσξήζνπλ ηκήκα ηεο εζληθήο θπξηαξρίαο ζηελ Δ.Δ., ε νπνία ζα απνθηήζεη πιένλ κεγαιχηεξν έιεγρν ζηηο ππνζέζεηο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ. Με ηνλ θαηαθεξκαηηζκφ ηεο ρψξαο ζε πεξηθέξεηεο θαη ηε ζπλαθφινπζα ζηελή ηνπο ζρέζε κε ηηο Βξπμέιεο, ε Δ.Δ. ζα κπνξεί λα παξαθάκπηεη ηελ εθάζηνηε θπβέξλεζε Ο ξφινο ηεο Κεληξηθήο Γηνίθεζεο (Whitehall) ηελ δηάξθεηα ηεο πξψηεο θπβεξλεηηθήο ζεηείαο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ, ε θχξηα πεγή παξαγσγήο ηεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο ήηαλ ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Μεηαθνξψλ θαη Πεξηθεξεηψλ (DETR), ππφ ηελ εγεζία ηνπ αληηπξνέδξνπ ηεο θπβέξλεζεο John Prescott. Σν ελ ιφγσ Τπνπξγείν ελίζρπε ηηο πνιηηηθέο ησλ πεξηθεξεηαθψλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ, ησλ ζπκβνπιίσλ θαη ην ξφιν ησλ «κε ππνπξγηθψλ δεκφζησλ ζσκάησλ» (Non-Departmental Public Bodies) ή αιιηψο quangos, ηα νπνία είραλ κηα ηζρπξή παξνπζία ζηελ πεξηθέξεηα. Σν ζθεπηηθφ ηεο δεκηνπξγίαο ηνπ Τπνπξγείνπ ήηαλ ε ηθαλφηεηά ηνπ λα ελζσκαηψλεη πνιηηηθέο ησλ 102 Βι. LGA, Regional Governance,ν.π.ζ Βι. C. Jeffery and J. Mawson, Introduction: Beyond the White Paper on the English Regions, Regional Studies, 36(7), 2002, ζ Bι. B. Russell, North to Vote on Prescott Scheme for Regional Assemblies, The Independent, 17 Ηνπλίνπ 2003

41 41 νπνίσλ νη ζπλέπεηεο δηαρένληαλ ζε άιινπο ηνκείο ηεο θπβεξλεηηθήο δξάζεο (spillovers) 105. Ακέζσο κεηά ηηο βνπιεπηηθέο εθινγέο ηνπ 2001 θαη, ελ κέζσ θξηηηθψλ γηα ηελ έθηαζε ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπ Τπνπξγείνπ, ν Βξεηαλφο πξσζππνπξγφο αλαθνίλσζε κεηαβνιέο ζηελ θπβεξλεηηθή κεραλή νη νπνίεο είραλ ζνβαξέο ζπλέπεηεο ζηελ ιεηηνπξγία ηεο δηαθπβέξλεζεο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ. Μεηαμχ απηψλ ζα μερσξίδακε ηηο αθφινπζεο 106 : - Γεκηνπξγήζεθε ην Γξαθείν ηνπ Αληηπξνέδξνπ ηεο Κπβέξλεζεο (Office of the Deputy Prime Minister) εληφο ηνπ Τπνπξγηθνχ πκβνπιίνπ. Ο αληηπξφεδξνο ηεο θπβέξλεζεο J. Prescott πξνήδξεπε κηα ζεηξά θπβεξλεηηθψλ επηηξνπψλ, φπσο ε λέα Δπηηξνπή ησλ Δζλψλ θαη ησλ Πεξηθεξεηψλ (Committee of the Nations and the Regions), ε νπνία ζρεδηάδεη ηελ πνιηηηθή γηα ηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο. Δπίζεο, ε Πεξηθεξεηαθή πληνληζηηθή Μνλάδα, νη θεληξηθέο ππεξεζίεο ησλ πεξηθεξεηψλ θαη ε Μνλάδα Κνηλσληθνχ Απνθιεηζκνχ είλαη επίζεο ππφινγεο ζηνλ αληηπξφεδξν ηεο θπβέξλεζεο. Σν Γξαθείν ηνπ αληηπξνέδξνχ ήηαλ εθείλν πνπ επηθνξηίζηεθε λα ζπγγξάςεη ηελ Λεπθή Βίβιν γηα ηελ πεξηθεξεηαθή θπβέξλεζε. - Έλα λέν Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Σξνθίκσλ θαη Αγξνηηθψλ Τπνζέζεσλ (DEFRA) δεκηνπξγήζεθε γηα λα πξνβάιιεη ηα πεξηβαιινληηθά ζέκαηα. Παξάιιεια κε ηηο αξκνδηφηεηέο ηνπ γηα ηελ γεσξγία, ηελ βηνκεραλία ηξνθίκσλ θαη αιηείαο, ην λέν Τπνπξγείν αλέιαβε ηελ επζχλε ησλ ζεκάησλ πνπ αθνξνχλ ην πεξηβάιινλ, ηελ αγξνηηθή αλάπηπμε, ηελ χπαηζξν, ηελ αεηθφξν αλάπηπμε, δειαδή φισλ ησλ δεηεκάησλ γηα ηα νπνία δεκηνπξγήζεθε ην πξψελ Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Μεηαθνξψλ θαη Πεξηθεξεηψλ (DETR). - Δπηπιένλ, έλα λέν Τπνπξγείν Μεηαθνξψλ, Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο θαη Πεξηθεξεηψλ (DTLR) είλαη, ζχκθσλα κε ηνλ Πξσζππνπξγφ, ζρεδηαζκέλν λα δψζεη κεγαιχηεξε έκθαζε ζε φια ηα δεηήκαηα επζχλεο ηνπ παιηνχ Τπνπξγείνπ Πεξηβάιινληνο, Μεηαθνξψλ θαη Πεξηθεξεηψλ (ζπγθνηλσλίεο, ηνπηθή απηνδηνίθεζε, ζηέγαζε, ζρεδηαζκφο, αλάπιαζε, αζηηθή θαη πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή). Παξάιιεια, αλέιαβε ηελ επζχλε γηα ηελ ππξφζβεζε θαη ηνλ εθινγηθφ λφκν απφ ην Τπνπξγείν Δζσηεξηθψλ. 105 Βι. Tomaney, The Evolution of Regionalism,ν.π.ζ ην ίδην, ζζ

42 42 - Σν Τπνπξγείν Δκπνξίνπ θαη Βηνκεραλίαο (DTI) αλέιαβε, φπσο πξναλαθέξζεθε, ηελ επζχλε επνπηείαο ησλ πεξηθεξεηαθψλ αλαπηπμηαθψλ θνξέσλ. Δπίζεο, αλέιαβε ηελ ελίζρπζε ηεο θαηαζθεπαζηηθήο βηνκεραλίαο ε νπνία κέρξη πξφηηλνο ππαγφηαλ ζην DETR.

43 43 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 Ζ ΔΞΔΛΗΞΖ ΣΖ ΑΠΟΚΔΝΣΡΧΖ ΣΗ ΑΓΓΛΗΚΔ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΔ Με επηθείκελε ηελ δηεμαγσγή δεκνςεθηζκάησλ ζηελ βνξεηναλαηνιηθή θαη βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα θαη ζηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber, ζε απηφ ην θεθάιαην, έρνληαο ήδε εμεηάζεη ηελ νηθνλνκηθή εηθφλα πνπ παξνπζηάδνπλ (βι. θεθ.1.3), ζα γίλεη κηα επηζθφπεζε ηεο εμέιημεο ηεο απνθέληξσζεο ζε φιεο ηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο ζηηο νπνίεο ζα εμεηαζηνχλ νη θνηλσληθέο θαη νηθνλνκηθέο πξνθιήζεηο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη εμειηζζφκελεο πεξηθεξεηαθέο πνιηηηθέο γηα ηελ αληηκεηψπηζή ηνπο ν αληίθηππνο ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ ε αληίδξαζε ησλ θνηλσληθψλ θαη νηθνλνκηθψλ θνξέσλ ζην λέν ζεζκηθφ πιαίζην ν βαζκφο θηλεηνπνίεζεο ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ θαη ν ηξφπνο θάιπςεο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο απφ ηα ηνπηθά Μ.Μ.Δ. 3.1 Ζ Βνξεηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (North East) ΠΗΝΑΚΑ 4: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΒΟΡΔΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) εθ. Υάξηεο 3: Ζ Βνξεηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) Πεγή: ONS Regional Economic Indicators, ONS, Λνλδίλν

44 44 Απφ πνιιέο απφςεηο, ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα απνηειεί θιεηδί γηα ηελ πεξηθεξεηνπνίεζε ζηελ Αγγιία. Απνηέιεζε ηελ πξνκεησπίδα ηνπ αηηήκαηνο ζχζηαζεο ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο θαη γη απηφ ην ιφγν απνηειεί κία απφ ηηο ηξεηο πεξηθέξεηεο ζηηο νπνίεο ζα δηεμαρζεί δεκνςήθηζκα ην θζηλφπσξν ηνπ Ζ βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα απνηειεί ζηφρνο ηεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο ζηε Μ. Βξεηαλία απφ ην 1930, σο απνηέιεζκα ησλ δνκηθψλ νηθνλνκηθψλ πξνβιεκάησλ ζηηο παξαδνζηαθέο βηνκεραλίεο, φπσο ηα αλζξαθσξπρεία, ε ραιπβνπξγία θαη ε λαππεγνεπηζθεπαζηηθή 107. Έθηνηε, ε νηθνλνκηθή ηζηνξία ηεο πεξηθέξεηαο θπξηαξρείηαη απφ ηελ πξνζπάζεηά ηεο λα πξνζαξκνζζεί ζηελ δνκηθή νηθνλνκηθή αιιαγή. Ζ πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή ησλ δεθαεηηψλ ηνπ 1960 θαη 1970 εθζπγρξφληζε ηηο ππνδνκέο θαη πξνζέιθπζε λένπο επελδπηέο. Παξά ηελ αχμεζε ησλ ζέζεσλ απαζρφιεζεο ζηνλ ηξηηνγελή ηνκέα, ηε κεγάιε χθεζε ηεο πεξηφδνπ αθνινχζεζε πηψζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο ζε φιε ηελ δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 80, φηαλ ε αλεξγία ζην ρψξν ησλ παξαδνζηαθψλ βηνκεραληψλ ζπλνδεχηεθε απφ ηελ απψιεηα ησλ ζέζεσλ εξγαζίαο ζηνπο λεφηεξνπο ηνκείο ηεο θαηαζθεπαζηηθήο βηνκεραλίαο. Σα θαηλφκελα ηεο πςειήο αλεξγίαο, ησλ ρακειψλ πνζνζηψλ νηθνλνκηθήο ζπκκεηνρήο ζπλδπάζηεθαλ κε ζνβαξά νηθνλνκηθά θαη θνηλσληθά πξνβιήκαηα θαη ηα πςειά επίπεδα θηψρεηαο 108. Ζ ηθαλφηεηα πξνζέιθπζεο επηρεηξήζεσλ πςειήο ηερλνινγίαο είλαη ηδηαίηεξα ρακειή γηα ηηο πεξηνρέο ηεο πεξηθέξεηαο. Σα επίπεδα ηεο αλάπηπμεο θαη έξεπλαο ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα είλαη ηα ρακειφηεξα ζηελ ρψξα, ελψ, επίζεο, θαη ηα επίπεδα ζπκκεηνρήο ησλ κηθξνκεζαίσλ επηρεηξήζεσλ ζηελ νηθνλνκηθή δσή ηεο πεξηθέξεηαο είλαη απνγνεηεπηηθά. Ζ πξνψζεζε ηερλνινγηθψλ βηνκεραληθψλ ζπκπιεγκάησλ απνηειεί θεληξηθφ ζέκα ζηελ πνιηηηθή ηεο θπβέξλεζεο γηα ηελ αληαγσληζηηθφηεηα 109. Παξά ηελ θαρεμία ηνπ δεπηεξνγελή ηνκέα, ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα εμαθνινπζεί λα βαζίδεηαη ζηελ βηνκεραλία θαζψο παξακέλεη ε θχξηα πεγή λέσλ ζέζεσλ απαζρφιεζεο. Σν κέιινλ ηεο, σζηφζν, ζα θξηζεί απφ ηελ δπλαηφηεηα βειηίσζεο ησλ δεμηνηήησλ θαη ησλ ηερλνινγηθψλ ζηνηρείσλ ηεο ζχγρξνλεο βηνκεραληθήο δξαζηεξηφηεηαο. 107 Βι. P. Benneworth and J. Tomaney, Regionalism in North East England, ζε Tomaney and Mawson (επηκ.) ENGLAND The State of the Regions,ν.π.ζ Βι.R. Hudson, Wrecking the Region, Pion, Λνλδίλν Βι. D.R. Charles and P. Benneworth, Situating the North East in the European Space Economy, ζε J. Tomaney and N. Ward (επηκ.) A Region in Transition: North East England at the Millennium, Ashgate, Aldershot 2001

45 45 ΒΟΡΔΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΗΝΑΚΑ 5: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΒΟΡΔΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ * Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία. Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The North East, ONS, Λνλδίλν 2002 ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ Darlington Hartlepool * Middlesbrough Redcard and * Cleveland Stockton-on-Tees Durham County Northumberland Tyne and Wear * (Μεηξνπνιηηηθή Κνκεηεία) Tees Valley * * * * * * Tees Valley less * * * Darlington Former County of Durham * * *

46 46

47 46 Σέινο, ην Δληαίν Πεξηθεξεηαθφ Πξφγξακκα (SPD) θαηαλέκεη ηηο 420 εθ. ιίξεο πνπ δηθαηνχηαη ε πεξηθέξεηα απφ ηα δηαξζξσηηθά ηακεία ηεο Δ.Δ. γηα ηελ πεξίνδν Έλα ζεκαληηθφ ηκήκα ησλ ρξεκάησλ πξννξίδεηαη ζηνπο ηνκείο πξνηεξαηφηεηαο πνπ έρεη ζέζεη ε νηθνλνκηθή ζηξαηεγηθή. Ωζηφζν, ην πεξηθεξεηαθφ πξφγξακκα αληαλαθιά ηηο θαηεπζχλζεηο ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο, νη νπνίεο πξνζαξκφδνληαη ζηηο αλάγθεο ηεο αγγιηθήο πεξηθέξεηαο. Δπίζεο, παξά ηελ χπαξμε δηαθφξσλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ είλαη ακθίβνιν αλ απνηεινχλ έλα εληαίν φξακα γηα ηελ πεξηθέξεηα, αληαλαθιψληαο ηηο πεξηθεξεηαθέο πξνηεξαηφηεηεο θαη απερψληαο ηηο απφςεηο φισλ ησλ θνηλσληθν-νηθνλνκηθψλ θνξέσλ. Ζ πεξηθέξεηα εμαθνινπζεί λα παξακέλεη δέζκηα ησλ απνθάζεσλ πνπ ιακβάλνληαη ζε θεληξηθφ επίπεδν κε απνηέιεζκα νη πεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο λα εμαληινχληαη ζηελ πξνζαξκνγή ησλ εζληθψλ πξνηεξαηνηήησλ ζην πεξηθεξεηαθφ πιαίζην. κσο, δελ πξέπεη λα δηαθεχγεη απφ θαλέλαλ φηη ε ζεζκηθή επαλάζηαζε πνπ μεθίλεζε ην 1997 βαζίζηεθε ζην ππφβαζξν ηεο πεξηθεξεηαθήο νξγάλσζεο πνπ πξνεγήζεθε ηα παξειζφληα έηε. Ο πξψηνο δηεπζπληήο ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα ηεο πεξηθέξεηαο ήηαλ ν επηθεθαιήο ηεο Βφξεηαο Αλαπηπμηαθήο Δηαηξείαο ε νπνία, πξηλ ην 1997, πξνζέιθπε μέλνπο επελδπηέο. Παξάιιεια, ε εκπεηξία ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ζηελ εζεινληηθή δξάζε είρε σο απνηέιεζκα νη δνκέο ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζπκβνπιίσλ λα εδξάδνληαη ζε πξνπθηζηάκελεο πξαθηηθέο θαη ζπλεξγαζίεο. Απηφ απνδεηθλχεη ηνλ εμειηθηηθφ ραξαθηήξα ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ βνξεηναλαηνιηθή αθηή ηεο Βξεηαλίαο. Παξά ηελ επηζήκαλζε ηεο επηηπρίαο ηνπ εγρεηξήκαηνο, δελ ιείπνπλ νη επηθξίζεηο γηα ηα λέα ζεζκηθά κνξθψκαηα απφ ηνπο ζεκαληηθφηεξνπο θνηλσληθν-νηθνλνκηθνχο θνξείο. Γηα παξάδεηγκα, ν επηρεηξεκαηηθφο θφζκνο παξαπνληφηαλ γηα ηελ ππναληηπξνζψπεπζή ηνπ ζηνπο θαηά ηα άιια επηρεηξεκαηηθά θαζνδεγνχκελνπο αλαπηπμηαθνχο θνξείο. Δίλαη αμηνζεκείσην φηη απηέο νη θξηηηθέο εζηηάδνληαη ζηε δηαδηθαζία παξαγσγήο αιιά φρη ζην πεξηερφκελν ησλ πνιηηηθψλ 110. Με ηε ζέζπηζή ηνπ ην πεξηθεξεηαθφ ζπκβνχιην (ΝΔΑ) αλέιαβε κηα ζεηξά πξσηνβνπιίεο, φπσο ηελ επζχλε ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ θαη ηελ πξνβνιή ησλ ρξεκαηνδνηηθψλ αλαγθψλ ηεο πεξηθέξεηαο (the Case for the North East) ρσξίο φκσο 110 ην ίδην, ζ.143

48 47 κεγάιε επηξξνή ζηηο πξνηεξαηφηεηεο ηνπ Τπνπξγείνπ Οηθνλνκηθψλ. Παξάιιεια, ην ΝΔΑ πξνψζεζε ην αίηεκα ηεο πεξηθέξεηαο γηα ηελ ζχζηαζε αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο δεκνζηεχνληαο ην θείκελν δηαβνχιεπζεο The first English Region 111. πλέπεηα ησλ παξαπάλσ πξσηνβνπιηψλ ήηαλ ε δξαζηεξηνπνίεζε ησλ θνηλσληθννηθνλνκηθψλ θνξέσλ. Ο επηρεηξεκαηηθφο θφζκνο άξρηζε λα κεηέρεη πεξηζζφηεξν ζηνλ ζρεδηαζκφ ηεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο. Οξγαληζκνί, φπσο ην Βφξεην Δπηρεηξεκαηηθφ Φφξνπκ, επηδίσμαλ ηελ εθπξνζψπεζή ηνπο ζηα λέα ζεζκηθά ζρήκαηα. Σελ πεξίνδν πξηλ ηελ δεκνζίεπζε ηεο Λεπθήο Βίβινπ, ν βξεηαληθφο ΔΒ (CBI) μεθίλεζε κηα εζσηεξηθή δηαβνχιεπζε γηα ηελ πεξηθεξεηαθή δηαθπβέξλεζε. Βέβαηα, δελ έρνπλ φιεο νη νξγαλψζεηο ηνπο πφξνπο γηα λα ζπκκεηέρνπλ ζηε δηαδηθαζία ιήςεο ησλ απνθάζεσλ ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν κε εμαίξεζε, ίζσο, ηα ζπλδηθάηα. Δπίζεο, δελ ζα πξέπεη λα παξαιείςνπκε ην ξφιν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο ζηηο ππνπεξηθεξεηαθέο ζπλεξγαζίεο. Παξά ηνπο θφβνπο γηα ην ίδην ηνπο ην ππαξμηαθφ κέιινλ, αμηνζεκείσηε είλαη ε δξάζε ησλ θνκεηεηψλ ζην Durham θαη ζην Northumberland 112. Άιισζηε, ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ραξαθηεξίδεηαη απφ ην πςειφ επίπεδν θηλεηνπνίεζεο ηεο θνηλσλίαο πνιηηψλ ζην δήηεκα ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο. Ζ Δθζηξαηεία γηα κηα Βφξεηα αηξεηή πλέιεπζε (CAN), αξρηθά ην 1992 θαη ε Βνξεηναλαηνιηθή πληαθηηθή πλέιεπζε (NECC) ην 1999 εξγάζηεθαλ πξνο ηελ θαηεχζπλζε ηεο δεκηνπξγίαο ελφο θνηλά απνδεθηνχ πιαηζίνπ γηα ηελ πξνψζεζε ηνπ αηηήκαηνο γηα ηελ ζχζηαζε ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο. Απηέο νη εμειίμεηο ζπληζηνχλ ην απνθνξχθσκα ηεο δηαδηθαζίαο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο πνπ μεθίλεζε ζηνλ Βνξξά ηελ δεθαεηία ηνπ 70 φηαλ ε Δξγαηηθή θπβέξλεζε Callaghan εηζήγαγε πξνο ςήθηζε ηα λνκνζρέδηα γηα ηελ απνθέληξσζε εμνπζηψλ ζηε θσηία 113. Οη θχξηνη πξσηαγσληζηέο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ βνξεηναλαηνιηθή αθηή αηζζάλζεθαλ φηη απεηινχληαη θαζψο νη βφξεηνη γείηνλέο ηνπο ζα απνθηνχζαλ κε απηφ ηνλ ηξφπν έλα ζπγθξηηηθφ πιενλέθηεκα ζηνλ αγψλα πξνζέιθπζεο λέσλ επελδπηψλ θαη πφξσλ. Έθηνηε, ηα επηρεηξήκαηα ηνπ Σχπνπ θαη, γεληθφηεξα, ησλ ππνζηεξηθηψλ ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο εζηηάδνληαλ ζην δήηεκα ηνπ άδηθνπ αληαγσληζκνχ απφ ηε θσηία θαη ηελ Οπαιία, θπξίσο, ιφγσ ηνπ ηξφπνπ θαηαλνκή ηεο δεκφζηαο δαπάλεο απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε πξνο ηηο πεξηθέξεηεο. Φπζηθά, ζηελ δεθαεηία ηνπ 80 ε βνξεηναλαηνιηθή 111 Βι. NEA (North East Assembly) The First English Region, NEA, Νηνχθαζηι Βι. Tomaney and Mawson, ENGLAND.,ν.π.ζ Βι. J. Tomaney, In Search of English Regionalism: the Case of the North East, Scottish Affairs, ηνκ.28, 1999, ζζ.62-82

49 48 πεξηθέξεηα άξρηζε λα δαλείδεηαη απφ ηνπο βφξεηνπο γείηνλέο ηεο ηα επηρεηξήκαηα πεξί δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο κε δεδνκέλε ηελ ζπγθεληξσηηθή πνιηηηθή ησλ θπβεξλήζεσλ Thatcher. Σνπηθέο αξρέο, ζπλδηθάηα θαη επηρεηξήζεηο αλαδήηεζαλ ζπλεξγαζίεο γηα λα πξνζειθχζνπλ επελδπηέο θαη θαιιηέξγεζαλ ηελ ηδηαίηεξε πνιηηηζηηθή ηνπο ηαπηφηεηα πνπ μερσξίδεη ηελ πεξηθέξεηά ηνπο απφ ηηο ππφινηπεο πεξηθέξεηεο ηνπ λεζηνχ, δηθαηνινγψληαο κε απηφ ηνλ ηξφπν ηελ εγεηηθή ηεο ζέζε ζηελ εθζηξαηεία γηα ηελ ζέζπηζε αηξεηήο αξρήο ηα ηειεπηαία δέθα ηνπιάρηζηνλ ρξφληα. 3.2 Ζ Βνξεηνδπηηθή Πεξηθέξεηα (North West) ΠΗΝΑΚΑ 6: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΒΟΡΔΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) 5.3 ΑΔΠ ( ) (1999) εθ. Υάξηεο 4: Ζ Βνξεηνδπηηθή Πεξηθέξεηα ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) Πεγή: ONS (2002) Ζ βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα απνηειεί ηελ δεχηεξε κεγαιχηεξε πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο κε πιεζπζκφ ζρεδφλ 7 εθαηνκκπξίσλ (βι. Πίλαθαο 6), δειαδή ην 12% ηνπ εζληθνχ πιεζπζκνχ. Ωζηφζν, ε βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα απνηειεί ηελ πην θαηαθεξκαηηζκέλε πεξηθέξεηα ηνπ Ζ. Βαζηιείνπ αλ θαη ε πιεηνςεθία ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ έρεη ηερλεηά ζχλνξα. Δλ πξνθεηκέλσ, ην πξφβιεκα νμχλεηαη ιφγσ ηεο γεσγξαθηθήο ηεο

50 49 ζέζεο (βι. Υάξηεο 4) θαη ηεο ηζηνξηθήο ζπγγέλεηαο κε ηελ βνξεηναλαηνιηθή αθηή θαη ηε θσηία. Δπηπιένλ, ην Manchester, ην Liverpool, ην Lancashire θαη νη πφιεηο ησλ πεξηνρψλ απηψλ έρνπλ ππνζηεί ηηο ζνβαξέο ζπλέπεηεο ηεο απνβηνκεράληζεο, ζε αληίζεζε κε ηε λφηην εκηζέιελν ηνπ Cheshire πνπ γλσξίδεη πξσηνθαλή νηθνλνκηθή αλάπηπμε ηα ηειεπηαία ρξφληα εμαηηίαο ηεο εμάπισζεο ησλ νηθνλνκηθψλ ππεξεζηψλ θαη ησλ βηνκεραληψλ πςειήο ηερλνινγίαο. Πεξηζζφηεξν, ζπλεπψο, απφ νπνηαδήπνηε άιιε πεξηθέξεηα εθηφο Λνλδίλνπ, ε βνξεηνδπηηθή πιεπξά ηνπ λεζηνχ γλσξίδεη αθξαία θαηλφκελα αθζνλίαο πινχηνπ θαη ζρεηηθήο θηψρεηαο. Απηή άιισζηε απνηειεί θαη ε κεγαιχηεξε πξφθιεζε ηεο ζπγθεθξηκέλεο πεξηθέξεηαο: λα ππεξβεί ηελ νηθνλνκηθή θαρεμία. Ζ καδηθή απνβηνκεράληζε πνπ μεθίλεζε ηελ δεθαεηία ηνπ 70, εληαηηθνπνηήζεθε ηελ δεθαεηία ηνπ 80 θαη ζπλερίζηεθε ηελ δεθαεηία ηνπ 90 θφζηηζε ζηελ πεξηνρή ηνπιάρηζηνλ ζέζεηο εξγαζίαο ζηελ θαηαζθεπαζηηθή βηνκεραλία. Ωζηφζν, ηελ ίδηα πεξίνδν δεκηνπξγήζεθαλ παξαπάλσ απφ ζέζεηο απαζρφιεζεο ζηνλ ηνκέα ησλ ππεξεζηψλ, έηζη ψζηε ε αλεξγία ην 2001 λα θπκαίλεηαη ιίγν παξαπάλσ απφ 5.2% (βι. Πίλαθαο 6), δειαδή ίζε κε ην εζληθφ πνζνζηφ θαη ζαθψο κηθξφηεξε απφ ηνλ επξσπατθφ κέζν φξν (8%). Απηφ φκσο δελ κπνξεί λα απνθξχςεη ηηο ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο. Αλακθηζβήηεηα ε ππνπεξηθεξεηαθή νηθνλνκηθή εηθφλα ηνπ Cheshire, κε πιεζπζκφ πνπ πιεζηάδεη ην έλα εθαηνκκχξην θαηνίθνπο, ππνδειψλεη φηη απηή ε γεσγξαθηθή ελφηεηα ηεο βνξεηνδπηηθήο πεξηθέξεηαο είλαη ε πην εχπνξε. Απφ ηελ άιιε κεξηά, ππάξρνπλ πεξηνρέο νη νπνίεο ζεσξνχληαη σο νη πην εμαζιησκέλεο ζε νιφθιεξν ην Ζλσκέλν Βαζίιεην. ε πξφζθαηε έξεπλα, απφ ηηο 30 πεξηνρέο πνιιαπιήο έλδεηαο ζηε Μ. Βξεηαλία, νη 12 βξίζθνληαη ζηελ βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα (ηνλ κεγαιχηεξν αξηζκφ ζε φιεο ηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο) 114. Απηφ δείρλεη κηα άζιηα εηθφλα γηα έλαλ αξηζκφ πφιεσλ ηεο πεξηθέξεηαο, φπσο ην Manchester θαη ην Liverpool, νη νπνίεο παξνπζηάδνληαη κε ραξαθηεξηζηηθή ζπλέπεηα ζηηο πξψηεο ζέζεηο ησλ κεηξήζεσλ ησλ πνζνζηψλ θηψρεηαο θαη αλεξγίαο. Οη ζπκβαηηθέο νηθνλνκηθέο ηζηνξίεο ησλ δχν πφιεσλ πξνβάιινπλ έλα θνηλφ πιαίζην ζην νπνίν ε κεηέπεηηα πνξεία ηνπο θηλήζεθε. Καη νη δχν πφιεηο αλαδχζεθαλ κέζα απφ ηελ βηνκεραληθή επαλάζηαζε θαη ραξαθηεξίζηεθαλ απφ αθξαίεο εθδειψζεηο βηθησξηαλήο αθζνλίαο θαη θηψρεηαο. Καη νη δχν πφιεηο γλψξηζαλ πεξηφδνπο νηθνλνκηθήο χθεζεο ζηελ δηάξθεηα ηνπ 20 νπ αηψλα. 114 Βι. B. Giordano, England s North West, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ.83

51 50 ΒΟΡΔΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΗΝΑΚΑ 7: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΒΟΡΔΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ * Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία Πεγή: ONS (Office of National Statistics), Regions in Figures: The North West, ONS, Λνλδίλν 2002 ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ Blackburn with Darwen Blackpool * Halton * Warrington Cheshire County Cumbria Greater Manchester Lancashire County Merseyside Former county of * * * Cheshire Former county of Lancashire * * *

52 51 Καη ζηηο δχν πφιεηο, ηέινο, νη ηνπηθέο αξρέο ζπγθξνχζηεθαλ κε ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ ΠΗΝΑΚΑ 8: Ο ΡΤΘΜΟ ΜΔΣΑΒΟΛΖ ΣΧΝ ΘΔΔΧΝ ΔΡΓΑΗΑ ΑΝΓΡΧΝ ΚΑΗ ΓΤΝΑΗΚΧΝ Δ GREATER MANCHESTER, MANCHESTER, MERSEYSIDE ΚΑΗ LIVERPOOL ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ ΑΓΓΛΗΑ %κεηαβνιή -17, GREATER MANCHESTER , %κεηαβνιή MANCHESTER %κεηαβνιή MERSEYSIDE %κεηαβνιή LIVERPOOL %κεηαβνιή Πεγή: Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ.84 Ωζηφζν, ην Manchester εγήζεθε ησλ κεηαβνιψλ ζηηο δνκέο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο θαη ζηνλ ηξφπν ηεο πνιηηηθήο δηαρείξηζεο παληξεχνληαο ηνλ ξεαιηζκφ κε ηελ επειημία γηα ηελ πξνζέιθπζε πφξσλ, δεκνζηφηεηαο θαη εθδειψζεσλ. Παξάιιεια, κεηαβιήζεθε απφ κία πφιε ηεο νπνίαο ε πνιηηηθή αηδέληα πεξηνξηδφηαλ ζε πξνλνηαθέο πνιηηηθέο ζε κηα πφιε ε νπνία θηινδνμεί λα αλαβαζκηζηεί ζπγθξηηηθά 115 Βι. B. Giordano and L. Tomaney, The Economic Fortunes of Manchester and Liverpool: Assessing the Conventional Wisdom, Working Paper no 1, ESRC Cities Programme, Liverpool-Manchester Integrated Case Study, 1999

53 52 κε ην Liverpool, ην νπνίν, ζηελ δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90,εγθισβίζηεθε ζηα ζηεξεφηππα ησλ αθξαίσλ κνξθψλ ζπλδηθαιηζηηθήο δξάζεο, ζηα πςειά επίπεδα εγθιεκαηηθφηεηαο θαη ζηελ ζρεηηθή έλδεηα. Ωζηφζν, φπσο παξαηεξνχκε ζηνλ Πίλαθα 8, ζε ζρέζε κε ηηο κεηαβνιέο ζηηο ζέζεηο απαζρφιεζεο, ην Manchester θαη ην Liverpool δηέλπζαλ παξάιιειεο ηξνρηέο ζηελ 25εηία Δπνκέλσο, ε ζπγθξηηηθά θαιχηεξε εηθφλα ηνπ Manchester δελ ζα πξέπεη λα μεγειά θαλέλαλ αθνχ ζε ζρέζε κε άιιεο πφιεηο ηεο Βξεηαλίαο, εληάζζεηαη ζηελ ίδηα θαηεγνξία κε ην Sheffield, ην Birmingham θαη ηε Γιαζθψβε, δειαδή πφιεηο νη νπνίεο απψιεζαλ 12-19% ζέζεσλ απαζρφιεζεο ηελ πεξίνδν Παξά, ινηπφλ, ηελ ζρεηηθή απφθιηζε κεηαμχ ηνπο, ην Manchester θαη ην Liverpool απνηεινχλ ην βαξφκεηξν γηα ηνλ νηθνλνκηθφ δπλακηζκφ ηεο βνξεηνδπηηθήο πεξηθέξεηαο. Απνηεινχλ ηνπο θαηεμνρήλ ρψξνπο δεκηνπξγίαο ζέζεσλ απαζρφιεζεο, θαη θηινμελίαο ησλ κεγαιχηεξσλ εηαηξηψλ ηεο πεξηνρήο θαη ησλ ζεκαληηθφηεξσλ θφκβσλ ηεο ζπγθνηλσληαθήο, θνηλσληθν-πνιηηηζκηθήο θαη πιεξνθνξηθήο ππνδνκήο ηνπ Βνξξά. Ζ ζπλεξγαζία ηνπο νθείιεηαη ελ πνιινίο ζηελ δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο πνπ εμειίζζεηαη ηα ηειεπηαία ρξφληα ζηελ πεξηθέξεηά ηνπο. Ήδε, απφ ηελ δεθαεηία ηνπ 60 είρε ζπζηεζεί ν βηνκεραληθφο αλαπηπμηαθφο θνξέαο (NORWIDA) ζηε βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα γηα λα πξνσζήζεη ην δήηεκα ηεο πεξηθεξεηαθή νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. κσο, κφλν ζην ηέινο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 80 δηαθξίλνπκε αμηνζεκείσηεο ζεζκηθέο παξεκβάζεηο απφ ηνλ επηρεηξεκαηηθφ θφζκν θαη άιινπο θνηλσληθνχο θνξείο (North West Business Leadership Team, North West Civic Trust) γηα ηελ επηδίσμε απφθηεζεο κεγαιχηεξεο πεξηθεξεηαθήο ζπλνρήο κέζα απφ ηελ επίιπζε ησλ νηθνλνκηθψλ πξνβιεκάησλ. Σν 1992, ε δεκηνπξγία ηεο βνξεηνδπηηθήο Πεξηθεξεηαθήο Έλσζεο (NWRA) ζπληέιεζε ζηελ ζπγθέληξσζε φισλ ησλ δπλάκεσλ πνπ ζηεξίδνπλ ηε δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο ζε έλα θνηλά απνδεθηφ θφξνπκ. Καη νη 46 ηνπηθέο αξρέο ηεο πεξηθέξεηαο ζπκθψλεζαλ λα ζπκκεηέρνπλ ζην λέν ζρήκα πξνζθέξνληαο ιίξεο απφ ηνλ πξνυπνινγηζκφ ηνπο γηα ηνλ ζρεδηαζκφ κηαο πεξηθεξεηαθήο ζηξαηεγηθήο. Αλάινγν ελδηαθέξνλ έδεημαλ ηα ζπλδηθάηα, ν ζχλδεζκνο βηνκεράλσλ θαη ηα εκπνξηθά επηκειεηήξηα. Έγηλε, ινηπφλ, απφ φινπο αληηιεπηφ φηη αλ ε βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα δελ απνθηήζεη πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή ζπλνρή ηφηε είλαη αδχλαην λα πξνζειθχζεη πφξνπο απφ ηελ Δ.Δ. Απφ ηελ άιιε κεξηά, ζπλεηδεηνπνηήζεθε φηη ηα νηθνλνκηθά πξνβιήκαηα 116 Βι. I. Turok and N. Edge, The Job Gap in Britain s Cities: Employment Loss and Labour Market Consequences, The Policy Press/Joseph Rowntree Foundation, Μπξίζηνι 1999

54 53 απαηηνχλ κηα εληαία πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή 117 απφ έλαλ νηθνπκεληθά απνδεθηφ θνξέα. Μπνξεί ηα πξνβιήκαηα θαηαθεξκαηηζκνχ, ελδνπεξηθεξεηαθψλ αληζνηήησλ θαη εζσηεξηθψλ δηακαρψλ κεηαμχ Manchester θαη Liverpool λα κελ ππνρψξεζαλ, σζηφζν, ππήξρε κηα αιιειφδξαζε κεηαμχ ησλ θχξησλ πεξηθεξεηαθψλ δπλάκεσλ ηνπ δεκνζίνπ θαη ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα, ε νπνία θαηέιεμε ζηε δεκηνπξγία δηθηχσλ επηθνηλσλίαο θαη δξάζεο. Με απηή ηελ έλλνηα, ε ζχζηαζε ηεο Πεξηθεξεηαθήο πλέιεπζεο (NWRA) ην 1999 ζεζκνπνίεζε απηέο ηηο ζπλεξγαζίεο κεηαμχ ησλ ηνπηθψλ αξρψλ, επηρεηξεκαηηθνχ θφζκνπ, δεκφζηνπ ηνκέα θαη εζεινληηθψλ νξγαλψζεσλ θαη άιισλ κειψλ πνπ ζπκκεηείραλ ζηελ Πεξηθεξεηαθή Έλσζε. Ζ Πεξηθεξεηαθή πλέιεπζε, κε ηηο νκάδεο εξγαζίαο ηεο, αζρνιείηαη κε ηελ πξνψζεζε πέληε ζηφρσλ: νηθνλνκηθή αλάπηπμε, δεμηφηεηεο θαη αληαγσληζηηθφηεηα, επξσπατθά ζέκαηα, θαηλνηνκία, πιεξνθνξηθή θαη ηερλνινγία, θαη, ηέινο, ζρεδηαζκφο, πεξηβάιινλ θαη κεηαθνξέο 118. Κπξίσο, φκσο, ε Πεξηθεξεηαθή πλέιεπζε είλαη ηδηαίηεξα δξαζηήξηα ζην δήηεκα ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ πξνεηνηκάδνληαο ην θείκελν γηα ηηο θαηεπζχλζεηο ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ γηα ηελ βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα (RPG). Απηφ ην θείκελν ζηαρπνιφγεζε ηηο παξακέηξνπο ησλ αλαγθψλ ηνπ κειινληηθνχ ζρεδηαζκνχ νη νπνίεο βαζίδνληαη ζε έμη βαζηθνχο ζηφρνπο: επίηεπμε κεγαιχηεξεο αληαγσληζηηθφηεηαο, δηαζθάιηζε αζηηθήο αλάπιαζεο, ζπληήξεζε ησλ αγξνηηθψλ θαη παξάθηησλ θνηλνηήησλ, ζπλεηή δηαρείξηζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ θαη πνιηηηζηηθψλ αγαζψλ, δηαζθάιηζε ηεο πνηφηεηαο πεξηβάιινληνο θαη δεκηνπξγία κηαο ζπγθνηλσληαθά πξνζβάζηκεο πεξηθέξεηαο 119. κσο, ε παξνπζίαζε ηνπ θεηκέλνπ ησλ θαηεπζχλζεσλ απφ ηε πλέιεπζε έγηλε αληηθείκελν νμείαο θξηηηθήο εμαηηίαο ηεο αλεπάξθεηαο ησλ αλαγθαίσλ πφξσλ πινπνίεζήο ηνπο. Λίγνπο κήλεο αξγφηεξα (Ηνχιηνο 1999), ε βνξεηνδπηηθή πληαθηηθή πλέιεπζε (NWCC), ππφ ηελ πξνεδξία ηνπ επηζθφπνπ ηνπ Liverpool θαη κε δηαθνκκαηηθή ζχλζεζε, ζπζηάζεθε γηα λα εμεηάζεη αλ ζπληξέρεη ιφγνο χπαξμεο αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο γηα ηελ πεξηθέξεηα. Σειηθά, θαη βάζεη ηεο ηειηθήο έθζεζεο (New Way Forward No Way Back) 120 πνπ δεκνζίεπζε ην θζηλφπσξν ηνπ 2000 γηα ηα πεξηθεξεηαθά πξνβιήκαηα, ε NWCC δελ θαηάθεξε λα δηαηεξήζεη κηα ζπλεπή 117 Βι. M. Burch and I. Holliday, Institutional Emergence: the Case of the North West Region of England, Regional Politics and Policy, 3(2), 1993, ζζ Βι. NWRA (North West Regional Assembly) A Bold New North West, NWRA, Wigan Βι. NWRA, People, Places and Prosperity, Draft RPG for the North West, Βι. North West Constitutional Convention (NWCC) New Way Forward No Way Back, Final Report, NWCC, 2000

55 54 γξακκή δξάζεο γηα ηελ πξνψζεζε ησλ αηηεκάησλ ηεο πεξηθέξεηαο γηα ηε ζχζηαζε αηξεηήο αξρήο. Αληηζέησο, κε ζχλζεζε πνπ μεπεξλά ηα 200 κέιε θαη πξνυπνινγηζκφ 250 εθ. ιηξψλ, ν πεξηθεξεηαθφο Αλαπηπμηαθφο Φνξέαο (NWDA) είλαη έλαο απφ ηνπο κεγαιχηεξνπο ζηελ Αγγιία. Σν ζεκαληηθφηεξν έξγν ηνπ ήηαλ ε κνξθνπνίεζε ηεο πεξηθεξεηαθήο ζηξαηεγηθήο πνπ είρε ηίηιν 2020: Έλα ξακα γηα ηελ Βνξεηνδπηηθή Αγγιία 121. Σν θείκελν ήηαλ απνηέιεζκα δηαβνχιεπζεο κε άιινπο θχξηνπο δηακνξθσηέο ηεο πνιηηηθήο ζηελ πεξηθέξεηα απφ ηνλ δεκφζην, ηδησηηθφ θαη εζεινληηθφ ηνκέα. Ζ ζηξαηεγηθή πεξηιακβάλεη ηέζζεξηο ζεκαηηθέο ελφηεηεο ζηηο νπνίεο είλαη επηηαθηηθή ε αλάγθε επελδχζεσλ: επηρεηξεκαηηθή αλάπηπμε, αλάπηπμε δεμηνηήησλ θαη αζηηθή αλάπιαζε, ελδπλάκσζε ησλ επηθνηλσληαθψλ ππνδνκψλ, πξνζηαζία πεξηβάιινληνο θαη πξνβνιή ηεο πεξηθέξεηαο. Ζ ζηξαηεγηθή απέζπαζε επλντθέο θξηηηθέο θαη ππνζηήξημε απφ δηάθνξνπο θνξείο, αλ θαη κέλεη λα δνχκε ζε πνην βαζκφ ζα κεηαβάιιεη ηηο πθηζηάκελεο ζπλζήθεο ηεο πεξηνρήο. Απφ ηελ άιιε κεξηά, πξνβάιιεη κηα έληαζε κεηαμχ ησλ ηνκεαθψλ πνιηηηθψλ ηεο (π.ρ. βηνηερλνινγία) θαη ησλ ρσξηθψλ δηαθνξψλ ηεο πεξηθέξεηαο, ε νπνία ελδέρεηαη λα επηδεηλψζεη ηελ άληζε αλάπηπμε σθειψληαο θάπνηεο πεξηνρέο πεξηζζφηεξν απφ νξηζκέλεο άιιεο. Απηφ πνπ, σζηφζν, δελ κπνξεί λα ακθηζβεηεζεί είλαη ν ζεηηθφο αληίθηππνο ηνπ Αλαπηπμηαθνχ Φνξέα ζηελ πεξηθέξεηα πξνσζψληαο ηελ ζπλεξγαζία θαη ηελ δηθηχσζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ ειίη θαη εληζρχνληαο ηελ ιεηηνπξγηθή ζρέζε ηνπ κε ην Πεξηθεξεηαθφ πκβνχιην θαη ην πεξηθεξεηαθφ GOR. Δπίζεο, ζεηηθέο επηπηψζεηο ηεο δξάζεο ηνπ παξαηεξήζεθαλ ζηνλ ζπληνληζκφ ησλ αξκνδηνηήησλ ζρεηηθά κε ηελ πξνζέιθπζε επελδχζεσλ, ηελ αληηπξνζψπεπζε ηεο βνξεηνδπηηθήο Αγγιίαο ζηηο Βξπμέιιεο θαη ηελ επίηεπμε ζπλεξγαζίαο κεηαμχ Manchester θαη Liverpool κε απνθνξχθσκα ηελ απφ θνηλνχ κειέηε ησλ κνξθψλ ζπλεξγαζίαο θαη θνηλήο αλαπηπμηαθήο πνξείαο 122. Καηά ζπλέπεηα, παξά ηνλ γεσγξαθηθφ θαηαθεξκαηηζκφ, ηηο ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο θαη δηακάρεο, ηηο ηζρπξέο ππνπεξηθεξεηαθέο ηαπηφηεηεο, ε αλάδπζε κηαο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζηε βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα αθνινπζεί κηα εμειηθηηθή πνξεία 121 Βι. Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ Βι. A. Harding and S. Wilks-Heeg, The Liverpool-Manchester Vision Study: Key Findings, Surf Centre, University of Salford, Μάληζεζηεξ 2001

56 55 πνιιψλ εηψλ ζπλεξγαζίαο θαη αληηπαιφηεηαο κεηαμχ ησλ θχξησλ δπλάκεσλ πνπ αλαγλσξίδνπλ ηηο θνηλέο πξνηεξαηφηεηεο θαη αλάγθεο ηεο πεξηνρήο. 3.3 Ζ Πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber ΠΗΝΑΚΑ 9: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΣΟΤ YORKSHIRE AND THE HUMBER Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) εθ Υάξηεο 5: Ζ Πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber Πεγή: ONS (2002) To Yorkshire απνηειεί ηελ κεγαιχηεξε θνκεηεία ηεο Αγγιίαο. Μαδί κε ηηο δηνηθεηηθέο πεξηνρέο ηνπ Βφξεηνπ θαη Βνξεηναλαηνιηθνχ Lincolnshire, ε πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber έρεη πιεζπζκφ γχξσ ζηα 5 εθαηνκκχξηα θαηνίθνπο (βι. Πίλαθαο 9) θαη εξγαηηθφ δπλακηθφ 2.3 εθαηνκκπξίσλ ή ιίγν θάησ απφ ην 9% ηνπ εζληθνχ κέζνπ φξνπ 123. Οη θχξηεο θνηλσληθέο θαη νηθνλνκηθέο πξνθιήζεηο ηεο πεξηθέξεηαο αλέθπςαλ ηελ πεξίνδν ηεο απνβηνκεραλνπνίεζεο ζηηο δεθαεηίεο ηνπ 80 θαη 90. Σα ελαπνκείλαληα αλζξαθσξπρεία ηνπ Selby βξέζεθαλ ζην ζηφραζηξν ηεο πξψηεο θπβέξλεζεο Blair, ελψ ε ραιπβνπξγία θαη νη βηνκεραλίεο φπισλ αληηκεηψπηζαλ κεγάιε θξίζε. ε απηέο ηηο δνθηκαζίεο πξνζηέζεθαλ θαη νη επηπηψζεηο ζηνλ ηνπξηζκφ θαη ηελ γεσξγία απφ ηηο θπζηθέο θαηαζηξνθέο θαη ηνλ αθζψδε ππξεηφ. 123 Βι. S. Lee, Yorkshire (and the Humber), ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ.45

57 56 ΠΗΝΑΚΑ 10: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΣΟΤ YORKSHIRE AND THE HUMBER ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ YORKSHIRE AND THE HUMBER East Riding of Yorkshire Kingston upon Hull North East * Lincolnshire North Lincolnshire York North Yorkshire County South Yorkshire West Yorkshire The Humber * * * Former county of * * * North Yorkshire *Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: Τhe Yorkshire and the Humber, ONS, Λνλδίλν 2002

58 57 χκθσλα κε ηνπο δηάθνξνπο δείθηεο κέηξεζεο ησλ θνηλσληθψλ θαη νηθνλνκηθψλ ζπλζεθψλ, κφλν ε βνξεηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα μεπεξλά εθείλε ηνπ Yorkshire and the Humber ζε εμαζιίσζε. χκθσλα κε θπβεξλεηηθή έθζεζε, ην 31.6% ηεο πεξηθέξεηαο θαηαηάζζεηαη ζηηο 50 πην θησρέο πεξηνρέο ηεο Αγγιίαο θαη ην 52.6% ζηηο 100 πην ζηεξεκέλεο γεσγξαθηθέο εθηάζεηο 124. Ζ θπβέξλεζε ζεσξεί φηη θχξηα έλδεημε αληζνηήησλ ην πεξηθεξεηαθφ θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ (βι. Πίλαθα 2), ελψ πεξηθεξεηαθέο δηαθπκάλζεηο ζηα επίπεδα παξαγσγηθφηεηαο θαζψο θαη δηαθνξέο ζηα δεκνγξαθηθά πνζνζηά θαη ζηα πνζνζηά αλεξγίαο (βι. Πίλαθαο 10) επηδεηλψλνπλ θαη επζχλνληαη ζε κεγάιν πνζνζηφ γη απηέο ηηο αληζφηεηεο. Γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ πεξηθεξεηαθνχ πξνβιήκαηνο, ε πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή ηεο δεχηεξεο θπβέξλεζεο Blair βαζίδεηαη ζε δχν αξρέο: πξψηνλ, «εθκεηάιιεπζε ησλ ελδνγελψλ δπλαηνηήησλ θάζε πεξηνρήο είλαη πηζαλφλ λα απνδεηρζεί ν πην απνηειεζκαηηθφο ηξφπνο ελδπλάκσζεο ηεο αλαπηπμηαθήο θαηλνηνκίαο, ηεο βειηίσζεο ησλ δεμηνηήησλ θαη ηεο αλάπηπμεο ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο» 125. Ζ δεχηεξε αξρή ηεο θπβεξλεηηθήο πνιηηηθήο γηα ηελ πεξηθέξεηα είλαη φηη «νη θαιχηεξνη κεραληζκνί γηα ηελ επηηπρία ηεο βξίζθνληαη ζηελ ίδηα ηελ πεξηθέξεηα θαη ε εζληθή θπβέξλεζε ζα πξέπεη λα θάλεη εθηθηφ γηα ηνπο ηνπηθνχο θαη πεξηθεξεηαθνχο θνξείο λα εξγαζηνχλ πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε παξέρνληαο ηνπο αλαγθαίνπο πφξνπο». Με απηφ ηνλ ηξφπν ε πεξηθέξεηα παξακέλεη εμαξηεκέλε απφ ηνπο θεληξηθνχο πφξνπο αιιά θαη απφ ηηο ρξεκαηνδνηηθέο ξνέο ηεο Δ.Δ. γηα ηελ ελίζρπζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο θαη ηεο αλάπιαζεο ησλ πεξηνρψλ ηεο. Έηζη, γηα παξάδεηγκα, ηελ πεξίνδν 1999/2000 ε πεξηθέξεηα έιαβε απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ην πνζφ ησλ 15 εθ. ιηξψλ ζηελ πξνζπάζεηα δεκηνπξγίαο ή δηαηήξεζεο ζέζεσλ εξγαζίαο. Παξάιιεια, 148 εθ. ιίξεο εγθξίζεθαλ απφ ηα θνηλνηηθά ηακεία γηα ηελ δεκηνπξγία λέσλ ζέζεσλ απαζρφιεζεο 126. Σν εξψηεκα πνπ ηίζεηαη είλαη ζε πνην βαζκφ νη παξεκβάζεηο ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ έρνπλ πξνζδψζεη κηα αίζζεζε απηνλνκίαο ζην Yorkshire and the Humber. ε απηή ηελ πεξίπησζε δελ ζα πξέπεη λα αγλνήζνπκε ηξεηο βαζηθέο αδπλακίεο: Πξψηνλ, νχηε ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο ηεο πεξηθέξεηαο (Yorkshire Forward ή YF) 124 Βι. Cabinet Office, Sharing the Nation s Prosperity: Variation in Economic and Social Conditions Across the UK, Cabinet Office, Λνλδίλν Βι. DTI, Enterprise and Productivity. The Government s strategy for the Next Parliament, DTI, Λνλδίλν Βι. Government Office for Yorkshire and the Humber (GOYH), Annual Report 1999/2000. Government Office for Yorkshire and the Humber, GOYH, Λήληο 2000

59 58 νχηε ε πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε (Regional Assembly for Yorkshire and Humberside ή RAYH) είλαη αηξεηά ζψκαηα, θαη κάιηζηα, ζηελ πεξίπησζε ηνπ YF ζα κπνξνχζε θάπνηνο λα ηνλ απνθαιέζεη πξνέθηαζε ησλ quangos. Γεχηεξνλ, θαλέλαο απφ απηνχο ηνπο νξγαληζκνχο δελ δηαζέηεη αξθεηνχο πφξνπο γηα λα επεξεάζεη ηηο θεληξηθά θαηεπζπλφκελεο πνιηηηθέο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. Σξίηνλ, ε απνπζία δεκνθξαηηθήο λνκηκνπνίεζεο θαη ε αδπλακία ειέγρνπ ησλ πφξσλ έρνπλ σο απνηέιεζκα ε πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή λα παξακέλεη θαηαθεξκαηηζκέλε θαη απνζπαζκαηηθή. Ίζσο, κάιηζηα, πεξηζζφηεξν απ φηη ζε άιιεο πεξηθέξεηεο, ε ζχγρπζε κεηαμχ δηνηθεηηθψλ θαη πνιηηηθψλ αξκνδηνηήησλ - παξαδνζηαθφ ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ ζπγθεληξσηηθνχ ηξφπνπ ιεηηνπξγίαο ηνπ Βξεηαληθνχ θξάηνπο - έρεη πεξηνξίζεη ηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber ζε έλαλ δηαρεηξηζηηθφ νξγαληζκφ 127. Πην ζπγθεθξηκέλα, ζηελ πξψηε εηήζηα έθζεζή ηνπ, ν YF έδσζε έκθαζε ζηελ ηθαλφηεηά ηνπ λα πξσηνπνξεί ζε επίπεδν πεξηθεξεηαθψλ πνιηηηθψλ ζε ζρέζε κε ηνπο άιινπο αλαπηπμηαθνχο θνξείο ησλ πεξηθεξεηψλ, αθνχ ήηαλ ν πξψηνο πνπ ππέγξαςε ηε ζπκθσλία (Strategic Alliance) κε ην Δζληθφ χζηεκα Τγείαο γηα λα ελζσκαησζνχλ νη πγεηνλνκηθέο θαηλνηνκίεο ζηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπ, θαη δεκηνχξγεζε δηθηπαθφ ζχζηεκα αληαιιαγήο πιεξνθνξηψλ. Μεηαμχ ησλ αμηνζεκείσησλ επηηεπγκάησλ ηνπ κπνξνχλ λα θαηαγξαθνχλ ηα παξαθάησ: - ε δεκηνπξγία ή δηαηήξεζε πεξηζζφηεξν απφ ζέζεσλ εξγαζίαο - ε έλαξμε ιεηηνπξγίαο 400 λέσλ επηρεηξήζεσλ - ε θαηάξηηζε αλζξψπσλ ζε λέεο εηδηθφηεηεο - ην ρηίζηκν ή ε ζπληήξεζε ζπηηηψλ - ε άκεζε βνήζεηα θαη ζηήξημε 871 ζπιιφγσλ ηεο θνηλφηεηαο. Γελ ήηαλ ιίγεο νη θνξέο πνπ ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο έρεη παίμεη ην ξφιν πνπ πξέπεη λα δηαδξακαηίδεη κηα αηξεηή ζπλέιεπζε. Γηα παξάδεηγκα, ηελ επαχξηνλ ησλ θαηαζηξνθηθψλ πιεκκχξσλ πνπ έπιεμαλ ην Βφξεην Yorkshire ην 2001, ν Graham Hall, ν πξφεδξνο ηνπ YF, έγξαςε ζηνλ αληηπξφεδξν ηεο θπβέξλεζεο γηα ηνλ ηξφπν θαηαλνκήο ηεο νηθνλνκηθήο ελίζρπζεο ηεο πεξηθέξεηαο παξάιιεια, απερψληαο ηνπο θφβνπο ηεο επηρεηξεκαηηθήο θνηλφηεηαο κεηά ην ζηδεξνδξνκηθφ αηχρεκα ζην Hatfield ην 2000, επεζήκαλε ηα ζνβαξά ζπγθνηλσληαθά πξνβιήκαηα πνπ έρνπλ πξνθχςεη ζηελ πεξηνρή, ελψ, ηέινο, απεπζπλφκελνο ζηελ Δπξσπατθή Δπηηξνπή, δήηεζε ηελ εμαζθάιηζε ηεο βησζηκφηεηαο ησλ 17 ελαπνκεηλάλησλ νξπρείσλ, καδί κε εθείλα ηεο 127 Βι. Lee, Yorkshire,ν.π.ζ.49

60 59 πεξηνρήο ηνπ Selby 128. Ωζηφζν, ε ζηελφηεηα ησλ πφξσλ ηνπ, θαζηζηά ηε δξάζε ηνπ YF εμαξηψκελε απφ ηηο αλαδηαξζξσηηθέο ηάζεηο ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα πνπ θφζηηζαλ ζέζεηο εξγαζίαο ην θαινθαίξη ηνπ Απφ ηελ άιιε κεξηά, ε πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber ήηαλ ε πξψηε ζηελ νπνία δεκηνπξγήζεθε πεξηθεξεηαθφ ζπκβνχιην (Μάξηηνο 1998). Απφ ηα 35 κέιε ηνπ ηα 22 πξνέξρνληαη απφ ηηο ηνπηθέο αξρέο. Απηφ δελ είλαη ηπραίν γηαηί δχν ρξφληα πξηλ ηελ ζχζηαζε ηνπ ζπκβνπιίνπ ε κεηαξξπζκηζηηθή πνιηηηθή ηεο θπβέξλεζεο Major είρε νδεγήζεη ζηελ θαηάξγεζε ηεο θνκεηείαο ηνπ Humberside, ζηε ζέζε ηεο νπνίαο ζπζηήζεθαλ ηέζζεξηο εληαίεο αξρέο. Δθείλε ηελ πεξίνδν δεκηνπξγήζεθε ε εζεινληηθνχ ραξαθηήξα πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε ε νπνία απαξηίδεηαη απφ 67 κέιε ηα νπνία εθπξνζσπνχζαλ ηηο 22 ηνπηθέο αξρέο. Ο ζθνπφο ηεο ζπλέιεπζεο ήηαλ λα ιεηηνπξγήζεη σο έλαο ζηξαηεγηθφο νξγαληζκφο γηα ηα ζέκαηα ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο θαη γηα ηελ πξνψζεζε ηνπ αηηήκαηνο ζχζηαζεο κηαο δεκνθξαηηθά εθιεγκέλεο αξρήο ζηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber 129. Αλαπφθεπθηα, κε ηελ δεκηνπξγία ηνπ ζπκβνπιίνπ ν ξφινο ηεο ζπλέιεπζεο έγηλε επηθνπξηθφο. Οη θχξηεο πνιηηηθέο πξσηνβνπιίεο ηνπ ζπκβνπιίνπ εζηηάδνληαη ζηηο εμήο 130 : - ελεξγφηεξν ξφιν ηνπ ηνκέα ηεο πγείαο ζηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε - αλαβάζκηζε ηνπ ξφινπ ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο - βειηίσζε ηεο παξνρήο ππεξεζηψλ - κεγαιχηεξε αλαγλψξηζε ηεο ζεκαζίαο ηνπ εμεηδηθεπκέλνπ πξνζσπηθνχ - αλάγθε γηα απνηειεζκαηηθνχο νηθνλνκηθνχο, πεξηβαιινληηθνχο θαη θνηλσληθνχο δείθηεο - κηα νινθιεξσκέλε πξνζέγγηζε ηεο βησζηκφηεηαο. Παξά ηηο νκνινγνπκέλσο αμηνπξφζεθηεο πξσηνβνπιίεο ηνπ, ην ζπκβνχιην φπσο θαη ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο παξακέλνπλ αθαλείο γηα ην κεγαιχηεξν ηκήκα ηνπ πιεζπζκνχ ηεο πεξηθέξεηαο. Ωζηφζν, ε εθζηξαηεία γηα ηελ ζχζηαζε αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζην Yorkshire, κε επηθεθαιήο ηνλ αξρηεπίζθνπν ηνπ York, αληηκεηψπηζε ζεηηθά ηελ ζχζηαζε ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα θαη ηνπ ζπκβνπιίνπ, αιιά, παξάιιεια, ππεξαζπίζηεθε «ην δηθαίσκα ηνπ ιανχ ηνπ Yorkshire and the Humber λα θαζνξίζεη ν ίδηνο ηηο ππνζέζεηο πνπ άκεζα ηνλ αθνξνχλ» (www.cfy.org.uk/claim.html). Μάιηζηα, ζηε δηάξθεηα ηνπ 128 ην ίδην, ζ Βι. RAYH, Regional Assembly for Yorkshire and Humberside Constitution, (www.rayh.gov.uk), RAYH, Wakefield Βι. YF, Yorkshire Forward Annual Report and Accounts , YF, Λήληο 2000

61 60 πξψηνπ ζπληαθηηθνχ ζπλεδξίνπ ηνλ Οθηψβξην ηνπ 2000, ηδηαίηεξε έκθαζε δφζεθε ζηηο πνιηηηθέο θαη νηθνλνκηθέο εμνπζίεο ηεο ζπλέιεπζεο, ζηε θχζε ηεο αληηπξνζψπεπζεο, θαη ζηνπο λένπο ηξφπνπο δξάζεο ηεο. Παξ φια απηά, ε κεγαιχηεξε πξφθιεζε γη απηήλ ηελ θηλεηνπνίεζε ησλ θνηλσληθν-νηθνλνκηθψλ θνξέσλ ηεο πεξηθέξεηαο είλαη ζε πνην βαζκφ ζα δηεπξπλζεί ε απήρεζή ηεο ζην ππφινηπν θνκκάηη ηνπ πιεζπζκνχ ψζηε λα ππάξμεη επξεία ζπκκεηνρή ζην δεκνςήθηζκα ηνπ θζηλνπψξνπ ηνπ Απηφ ζα κπνξνχζε λα γίλεη εάλ δηλφηαλ κεγαιχηεξε έκθαζε ζηηο αληζφηεηεο πνπ παξαηεξνχληαη ζηελ θαηαλνκή ησλ θεληξηθψλ πφξσλ ζηνπο ηνκείο ηεο πγείαο, ηεο παηδείαο θαη ησλ κεηαθνξψλ θαη νη νπνίεο επηδεηλψλνπλ ηα αληαγσληζηηθά κεηνλεθηήκαηα ηνπ Yorkshire. Παξά ηελ ζπζηξάηεπζε φισλ ησλ βνπιεπηψλ ηνπ Δξγαηηθνχ θφκκαηνο πνπ εθιέγνληαη ζηελ πεξηθέξεηα (νη Δξγαηηθνί θπξηαξρνχλ εθινγηθά ζην Yorkshire and the Humber αθνχ θαηέρνπλ ηηο 47 απφ ηηο 56 έδξεο), ηα ηνπηθά Μ.Μ.Δ., θαη θπξίσο ε Yorkshire Post αληηζηξαηεχνληαη ηελ θακπάληα γηα ηελ πξνψζεζε ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο. Ζ ζπγθεθξηκέλε εθεκεξίδα ελζηεξλίδεηαη ηελ ζέζε ηνπ πξψελ εγέηε ησλ πληεξεηηθψλ, William Hague, αγγιηθνί ςήθνη γηα αγγιηθνχο λφκνπο. Πξάγκαηη, ε ελαιιαθηηθή αηδέληα ηεο εθεκεξίδαο είλαη φκνηα κε εθείλε ηνπ πληεξεηηθνχ θφκκαηνο, δειαδή κεηαξξχζκηζε ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο θαη φρη πξφζζεζε ελφο αθφκε βαζκνχ γξαθεηνθξαηίαο. Σάζζεηαη ππέξ ηεο επηζηξνθήο ησλ εμνπζηψλ ζηηο ηνπηθέο αξρέο ηηο νπνίεο είραλ αθαηξέζεη νη θπβεξλήζεηο Thatcher κε ηελ έλλνηα φηη «νη ζεζκνί νη νπνίνη θάπνηε πξνζσπνπνηνχζαλ ηελ ηηκή ησλ πφιεσλ ηεο πεξηθέξεηαο ηνπ Yorkshire ζα κπνξέζνπλ λα αλαπηπρζνχλ μαλά εάλ ηνπο δνζεί ν έιεγρνο ζηνλ πξνυπνινγηζκφ ηνπο θαη ζηελ δπλαηφηεηα λα απμάλνπλ απηφλνκα ηα έζνδά ηνπο» ( Regions of the Heart, Yorkshire Post, 29 Μαΐνπ 2001). Σέινο, ζα ήηαλ πνιχ δχζθνιν γηα ηνπο θαηνίθνπο ησλ θησρφηεξσλ αζηηθψλ πεξηνρψλ ηνπ δπηηθνχ θαη λφηηνπ Yorkshire λα επσθειεζνχλ απφ ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε εάλ ην πξφγξακκα απνθέληξσζεο δελ ζπκπεξηιάβεη ηα δεηήκαηα ηαπηφηεηαο θαη πνιηηφηεηαο (citizenship) ησλ πνιππνιηηηζκηθψλ θαη εζλνηηθψλ θνηλνηήησλ. Με απηή ηελ έλλνηα, κηα αηξεηή ζπλέιεπζε κπνξεί λα παίμεη ην ξφιν ηεο δηακφξθσζεο κηαο πεξηεθηηθήο (inclusive) πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο Βι. Lee, ν.π.ζ.59

62 Ζ Κεληξναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (East Midlands) ΠΗΝΑΚΑ 11: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΚΔΝΣΡΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) εθ Πεγή: ONS (2002) Υάξηεο 6: Ζ Κεληξναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα Ζ θεληξναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο απνηειεί βαζηθά κηα αγξνηηθή αιιά θαη αξθεηά δηαθνξνπνηεκέλε πεξηνρή, πνπ εθηείλεηαη απφ ηνπο αγξνηηθνχο βάιηνπο ηεο αλαηνιηθήο αθηήο ζηηο ππθλνθαηνηθεκέλεο βηνκεραληθέο πεξηνρέο ηνπ Chesterfield, θαη ηνπ Northampton. Σα πιενλεθηήκαηά ηεο εληνπίδνληαη ζηελ πθαληνπξγία (Leicestershire, Nottinghamshire), ζηελ κεραλνινγία (Derbyshire, Leicestershire, Nottinghamshire), ζηελ γεσξγία (Lincolnshire) θαη ζηε δεξκάηηλε ππνδεκαηνπνηία θαη ηηο ρξεκαηνπηζησηηθέο ππεξεζίεο (Northamptonshire) 132. Ζ θεληξναλαηνιηθή πεξηθέξεηα δελ θεκίδεηαη γηα ηελ πεξηθεξεηαθή ηαπηφηεηά ηεο θαη απηφ καδί κε ηελ πξνζέιθπζε επελδχζεσλ απνηειεί ην ζηνίρεκα γηα ηνλ αλαπηπμηαθφ θνξέα ηεο πεξηθέξεηαο (East Midlands Development Agency ή EMDA). Αθφκε θαη πξηλ ηελ δεκνζίεπζε ηεο Λεπθήο Βίβινπ γηα ηνπο αλαπηπμηαθνχο θνξείο ησλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ, ζηελ θεληξναλαηνιηθή πεξηθέξεηα είρε γίλεη ε απαξαίηεηε πξνεηνηκαζία γηα λα δηεπθνιπλζεί ην έξγν ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ. 132 Βι. DETR, Building Partnerships for Prosperity: Sustainable Growth, Competitiveness and Employment in the English Regions, Cm3814, The Stationery Office, Λνλδίλν 1997

63 62 ΠΗΝΑΚΑ 12: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΚΔΝΣΡΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΚΔΝΣΡΟ- ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ *Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία. Πεγή:ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The East Midlands ONS, Λνλδίλν 2002 ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ Derby Leicester * Nottingham * Rutland * * * Derbyshire County Leicestershire County Lincolnshire Northamptonshire Nottinghamshire County

64 63 Σν θεληξναλαηνιηθφ νηθνλνκηθφ αλαπηπμηαθφ θφξνπκ (EMEDF) αλέιαβε ην θπξίσο αλαπηπμηαθφ έξγν. Γεκηνπξγήζεθε ζηα ηέιε ηνπ 1996, θπξίσο ιφγσ ηεο έθζεζεο ηνπ βξεηαληθνχ ΔΒ ν νπνίνο θαινχζε ηνπο θνξείο ηεο πεξηνρήο λα ζπλελψζνπλ ηηο δπλάκεηο ηνπο θαη λα ζπζηήζνπλ κηα πνιπκεξή νκάδα, ε νπνία λα κεξηκλήζεη γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε ηεο πεξηθέξεηαο. Έηζη, ην EMEDF πεξηέιαβε νξγαληζκνχο απφ ηνλ δεκφζην θαη ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα (εκπνξηθά επηκειεηήξηα, ελψζεηο ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ηεο πεξηθέξεηαο, ησλ παλεπηζηεκηαθψλ ηδξπκάησλ θαη ησλ ζπλδηθάησλ). Παξάιιεια, δεκηνπξγήζεθε ε Οκάδα Αγξνηηθήο Γξάζεο (RAG), κε ηε ζπκκεηνρή αληηπξνζψπσλ ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, ησλ θεληξηθψλ ππεξεζηψλ ηεο πεξηθέξεηαο, ηνπ Τπνπξγείνπ Γεσξγίαο, Αιηείαο θαη Σξνθίκσλ θ.α Γηα πξψηε θνξά ηφζεο νκάδεο ζπγθεληξψζεθαλ λα ζπδεηήζνπλ επίζεκα ηα ζεκαληηθφηεξα πξνβιήκαηα ηεο πεξηθέξεηαο. Πέξα απφ ελδνπεξηθεξεηαθέο δηρφλνηεο θαη ηζηνξηθέο παξαδφζεηο πνπ ζπλαληήζακε ζε άιιεο πεξηθέξεηεο, νη θνηλσληθννηθνλνκηθνί θνξείο ηεο θεληξναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο εξγάζηεθαλ ζε έλα θιίκα ζπλεξγαζίαο θαη δεκνθξαηηθήο δηαβνχιεπζεο πξνεηνηκάδνληαο ην έδαθνο γηα ηε δξάζε ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα. ηε βάζε ησλ δξαζηεξηνηήησλ θαη πξσηνβνπιηψλ ηνπ EMEDF, ην 1999 ν αλαπηπμηαθφο θνξάο ηεο πεξηθέξεηαο (EMDA) δεκνζίεπζε έθζεζε ζηελ νπνία παξνπζηάδνληαλ νη θηλεηήξηνη κνρινί θαη ηα εκπφδηα αλάπηπμεο ηεο πεξηθέξεηαο: - ζπλερηδφκελνο αληαγσληζκφο εμαηηίαο ηεο παγθνζκηνπνίεζεο - πξνβιέςεηο γηα βξαρππξφζεζκε νηθνλνκηθή χθεζε ζηελ Μ. Βξεηαλία - αβεβαηφηεηα γηα ηνλ αληίθηππν ηεο ΟΝΔ - εθκεηάιιεπζε ηεο νηθνλνκίαο ηεο γλψζεο - αλαδηάξζξσζε ησλ επξσπατθψλ θαη βξεηαληθψλ κνξθψλ ρξεκαηνδφηεζεο θαη πξνηεξαηνηήησλ. Οη ζπλέπεηεο ησλ παξαπάλσ γηα ηελ πεξηθεξεηαθή αηδέληα ζπλνςίδνληαη ζην έθην κέξνο ηεο έθζεζεο: - δηαηήξεζε ηεο πνηθηιίαο ηεο νηθνλνκηθήο βάζεο - αχμεζε ηνπ ΑΔΠ θαη ηεο αθαζάξηζηεο πξνζηηζέκελεο αμίαο ηεο πεξηθέξεηαο - πξνψζεζε ηεο ηερλνινγίαο, ησλ θαηλνηνκηψλ, ηεο έξεπλαο θαη ηεο αλάπηπμεο 133 Βι. P. Foley, Regional Strategy Development in the East Midlands, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND ν.π.ζ.149

65 64 -ελδπλάκσζε ησλ βηνκεραληθψλ ζπγθξνηεκάησλ θαη ησλ επηρεηξεκαηηθψλ ζπλελψζεσλ - αχμεζε ηνπ επηπέδνπ εμεηδίθεπζεο ησλ θαηνίθσλ ηεο πεξηθέξεηαο -αλάπηπμε κηαο ζπλεθηηθήο θαη νινθιεξσκέλεο πξνζέγγηζεο γηα ηελ θπζηθή αλάπηπμε - δηακφξθσζε θαη πξνψζεζεο κηαο δηαθξηηήο ηαπηφηεηαο γηα ηελ πεξηθέξεηα Σα επξήκαηα ηεο έξεπλαο κειεηήζεθαλ ηδηαίηεξα απφ ηνλ EMDA ζηε δηάξθεηα ησλ πξψησλ αλαπηπμηαθψλ ηνπ δξαζηεξηνηήησλ θαη αξθεηά ζεκεία ηεο έγηλαλ κέξνο ηεο πεξηθεξεηαθήο ζηξαηεγηθήο. Έλα άιιν παξάδεηγκα ηνπ λένπ ηξφπνπ δηαθπβέξλεζεο ζηελ θεληξναλαηνιηθή πεξηθέξεηα είλαη ε ζπλεξγαζία ηνπ EMDA κε ηελ πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε. Καη νη δχν καδί πξνεηνίκαζαλ ηελ νινθιεξσκέλε πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή (IRS) ε νπνία παξέρεη ην πιαίζην γηα κηα ζεηξά ζεκάησλ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ, φπσο ησλ κεηαθνξψλ, ησλ θνηλσληθψλ θαη πεξηβαιινληηθψλ ζεκάησλ. Ζ ζηξαηεγηθή ηνπ EMDA, ε νπνία επηθεληξψλεηαη ζηα δεηήκαηα νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο, θαηαζηξψζεθε καδί κε ηελ IRS. Ζ πξψηε ζηξαηεγηθή ηνπ EMDA κε ηνλ ηίηιν Κενηποαναηολική εςημεπία διαμέζος ηος λαού ηηρ Κενηποαναηολικήρ πεπιθέπειαρ επεζήκαλε ηηο θπξηφηεξεο δπλαηφηεηεο (αλζεθηηθή βηνκεραληθή βάζε, άξηζηα θέληξα εθπαίδεπζεο, εμαίξεηα θπζηθά αγαζά, νξζέο βάζεηο γηα ζπλεξγαζία) θαη αδπλακίεο ηεο (ρακειφ θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ, ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο, απνδνρέο θαη βηνκεραληθή εμεηδίθεπζε ρακειφηεξεο ηνπ εζληθνχ κέζνπ φξνπ). Σν αξρηθφ θείκελν ηεο ζηξαηεγηθήο ζπλνδεπφηαλ απφ έλα θεληξηθφ φξακα: «Μέρξη ην 2010, ε θεληξναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ζα βξίζθεηαη κέζα ζηηο 20 πξψηεο πεξηθέξεηεο ηεο Δπξψπεο. Θα είλαη έλα κέξνο ζην νπνίν νη άλζξσπνη ζα επηζπκνχλ λα δήζνπλ, λα εξγαζηνχλ θαη λα επελδχζνπλ ιφγσ ηεο δπλακηθήο νηθνλνκίαο καο, ησλ αζθαιψλ, πεξηεθηηθψλ θνηλνηήησλ καο θαη ηεο πνηφηεηαο ηνπ πεξηβάιινληφο καο» 134. Απφ πνιινχο παξαηεξεηέο ε ζηξαηεγηθή ραξαθηεξίζηεθε αξθεηά θηιφδνμε θαη πηζαλφλ αλέθηθηε σο πξνο ηνπο ζηφρνπο ηεο. Ωζηφζν, δελ κπνξεί θαλείο λα ακθηζβεηήζεη ην φηη δηεχξπλε ηνπο νξίδνληεο δξάζεο, πέξα απφ ηα επηκέξνπο ηνπηθηζηηθά ζπκθέξνληα. Ζ ζηξαηεγηθή πεξηζηξάθεθε γχξσ απφ πέληε ζηξαηεγηθνχο ζηφρνπο 135 : - εθκάζεζε θαη δεμηφηεηεο. 134 Βι. EMDA, East Midlands Prosperity through East Midlands People, EMDA, Νφηηγρακ ην ίδην

66 65 - επηρεηξεκαηηθφηεηα θαη θαηλνηνκία. - πιεξνθνξηθή επαλάζηαζε. - επελδπηηθφ θιίκα. - δεκηνπξγία βηψζηκσλ θνηλνηήησλ. Κάζε ζηφρνο ζπλνδεχεηαη απφ πξνηεξαηφηεηεο θαη δξάζεηο. Οξηζκέλνη παξαηεξεηέο είδαλ κε ζεηηθφ κάηη ηελ ζχλδεζε ζηφρσλ θαη δξάζεσλ αιιά παξαηήξεζαλ φηη δελ ππήξρε ελδειερήο αλάιπζε γηα ηηο δξάζεηο πνπ ζα θάλνπλ ηε δηαθνξά ή απηέο πνπ ζα απνδεηρζνχλ πην απνηειεζκαηηθέο. κσο, ε κέζνδνο θαηάξηηζεο ηεο ζηξαηεγηθήο κέζσ ζηφρσλ, κεηξήζηκσλ επηηεπγκάησλ θαη αλάδξαζεο απφ ηνλ πιεζπζκφ δηεπθνιχλεη ηηο πξνζαξκνγέο ησλ ζρεδίσλ δξάζεο. πληζηά κηα πξνζέγγηζε πνπ πξνυπνζέηεη ηνλ ζπληνληζκφ θαη ηελ δηαβνχιεπζε. Γη απηφ ην ιφγν, ν EMDA ζεσξεί βαζηθή παξάκεηξν ηνπ ξφινπ ηνπ ηελ δηαζθάιηζε ηεο δηαδηθαζίαο ηεο αλάδξαζεο ζην επίπεδν ηεο θνηλσλίαο πνιηηψλ («on the ground») κέζα απφ ην ζρέδην πινπνίεζεο ησλ ζηφρσλ. Σελ ίδηα ινγηθή ζπλνδεχνπλ θαη ηα ρέδηα Γξάζεο (Action Plans) ηα νπνία πεξηιακβάλνπλ δηαθνξεηηθέο ζεκαηηθέο πνιηηηθέο. Οη πέληε πεξηνρέο πξνηεξαηφηεηαο παξακέλνπλ ίδηεο κε εθείλεο πνπ πξνζδηνξίζηεθαλ παξαπάλσ ζην αξρηθφ θείκελν ζηξαηεγηθήο ηνπ EMDA. Σνλ Μάην ηνπ 2000 πξνζδηνξίζηεθαλ νη ζηφρνη, ελψ κέρξη ηνλ ρεηκψλα ηνπ 2001 πξνεηνηκαδφηαλ ην ηξίην ζρέδην δξάζεο. Γίλεηαη αληηιεπηφ φηη ε θχξηα νηθνλνκηθή αλαπηπμηαθή ζηξαηεγηθή ηνπ EMDA είλαη πνιχ γεληθή ζηηο ζεκαηηθέο πνιηηηθέο θαη ηηο γεσγξαθηθέο ελφηεηεο πνπ απηέο θαιχπηνπλ. Οη ηειεπηαίεο δξαζηεξηφηεηέο ηνπ εζηηάδνληαη πεξηζζφηεξν ζε ζπγθεθξηκέλεο γεσγξαθηθέο πεξηνρέο ή πεξηνρέο κε ζπγθεθξηκέλα πξνβιήκαηα (νξπρεία, πθαληνπξγεία) παξά ζε ηνκεαθέο πνιηηηθέο ή βηνκεραλίεο. Απηφ νθείιεηαη ζε δχν παξάγνληεο. Καηαξράο, ζε ηνπηθφ επίπεδν ε ζεηηθή ζρέζε κεηαμχ αλαπηπμηαθνχ θνξέα, πεξηθεξεηαθήο ζπλέιεπζεο θαη άιισλ θνηλσληθψλ εηαίξσλ ζηελ δηακφξθσζε ηεο νινθιεξσκέλεο ζηξαηεγηθήο (IRS) ήηαλ ηδηαίηεξα ζεκαληηθή αθνχ έηζη δεκηνπξγήζεθε έλα πιαίζην γηα εθηεηακέλεο αλαπηπμηαθέο δξάζεηο, δίλνληαο, παξάιιεια, θσλή ζε δηάθνξεο θνηλσληθν-νηθνλνκηθέο νκάδεο. Έηζη, ελζσκαηψλνληαο ηελ ζηξαηεγηθή ηνπ EMDA ζε απηφ ην γεληθφηεξν πιαίζην ηεο νινθιεξσκέλεο ζηξαηεγηθήο δηαζθαιίδνληαη ζέκαηα πεξηβάιινληνο, βησζηκφηεηαο θαη αληαγσληζηηθφηεηαο θαζψο θαη ε ζπλέπεηα κεηαμχ ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ησλ άιισλ ζηξαηεγηθψλ ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα θαη ηεο ζπλέιεπζεο.

67 66 ε εζληθφ επίπεδν, ελζαξξχλνληαο ππνπεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο ζπλεξγαζίεο, θπξίσο ζηα δεηήκαηα ηεο ζηέγαζεο θαη ηεο νηθνλνκηθήο αλαδσνγφλεζεο, ε θπβέξλεζε ηηο θαηέζηεζε ζεκαληηθφ θνκκάηη γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε ηεο πεξηθέξεηαο. ην κέιινλ απηέο νη ππνπεξηθεξεηαθέο ζηξαηεγηθέο ζπλεξγαζίεο κπνξνχλ λα δηακνξθψζνπλ έλα λέν ηχπν δηαθπβέξλεζεο γηα ηελ πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε ηεο θεληξναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο. 3.5 Ζ Κεληξνδπηηθή Πεξηθέξεηα (West Midlands) ΠΗΝΑΚΑ 13: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ KENTΡΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Υάξηεο 7: Ζ Κεληξνδπηηθή Πεξηθέξεηα Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) Πεγή: ONS (2002) εθ ηελ δηάξθεηα ηεο κεηαπνιεκηθήο πεξηφδνπ, ε δηαδηθαζία ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηηο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο, φπσο έρεη γίλεη αληηιεπηφ κέρξη ηψξα, έρεη αθνινπζήζεη δηαθνξεηηθέο ηξνρηέο σο ζπλέπεηα ησλ ηζηνξηθψλ, νηθνλνκηθψλ θαη γεσγξαθηθψλ δεδνκέλσλ θαη κεηαβνιψλ ζηηο ζεζκηθέο δνκέο. ε νξηζκέλεο, ε δηρφλνηα κεηαμχ ηνπηθψλ αξρψλ πεξηφξηζε ηελ δπλακηθή ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο. Με απηή ηελ έλλνηα, ε ηζηνξία ηεο κεηαπνιεκηθήο ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ζηελ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα είλαη δηαθνξεηηθή απφ απηή πνιιψλ αγγιηθψλ πεξηθεξεηψλ. Δίλαη ε κφλε πεξηθέξεηα, κε εμαίξεζε ηελ λνηηναλαηνιηθή, ε νπνία ζπλερίδεη κηα

68 67 αδηάθνπε παξάδνζε ελψζεσλ ζηξαηεγηθνχ ζρεδηαζκνχ απφ ηελ δεθαεηία ηνπ 60 θαη νη νπνίεο είλαη πεξηζζφηεξν πεξηθεξεηαθνχ ραξαθηήξα παξά κεηξνπνιηηηθνχ 136. Ζ γεσγξαθηθή ζέζε ηεο πεξηθέξεηαο θαη ηα δηνηθεηηθά ζχλνξα παξέρνπλ κηα εμήγεζε γη απηή ηελ ζπλεξγαζία. Σν αζηηθφ ζπγθξφηεκα ηνπ West Midlands Birmingham, Black Country towns, Solihull θαη Coventry θπξηαξρεί ζηελ πεξηθέξεηα θαη ζπγθεληξψλεη, ζρεδφλ, ην κηζφ πιεζπζκφ ηεο. Απφ ηελ άιιε κεξηά, ηα δηνηθεηηθά ζχλνξα είλαη ηφζν απζηεξά δηακνξθσκέλα δηαρσξίδνληαο ην αζηηθφ ζπγθξφηεκα απφ ηηο παξαθείκελεο θνκεηείεο Herefordshire, Shropshire, Staffordshire, Warwickshire θαη Worcestershire θαη αγξνηηθέο πεξηνρέο 137. Ωζηφζν, ε εμάξηεζε ησλ αζηηθψλ πεξηνρψλ απφ ηελ θαηαζθεπαζηηθή βηνκεραλία θπξίσο απφ ηελ απηνθηλεηνβηνκεραλία ηηο άθεζε εθηεζεηκέλεο ζηνλ απμαλφκελν δηεζλή αληαγσληζκφ θαη ηελ κεηαζηξνθή ζηνλ ηξηηνγελή ηνκέα. Ζ κεηάβαζε απφ κηα παξαδνζηαθή ζε κηα πξνεγκέλε βηνκεραληθή νηθνλνκία απνδείρζεθε δχζθνιε, θαη ζηελ δηάξθεηα ησλ δεθαεηηψλ ηνπ 70 θαη ηνπ 80, ε πεξηθέξεηα γλψξηζε απμεκέλε απψιεηα ζέζεσλ, θπξίσο ζηηο κηθξνκεζαίεο πφιεηο πνπ ζηεξίδνληαλ ζηελ βαξηά βηνκεραλία. Απφ δεχηεξε ζηελ ζεηξά θαηάηαμεο ησλ πεξηθεξεηψλ, ζχκθσλα κε ην θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ, ε θεληξνδπηηθή έγηλε ε θησρφηεξε ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ Απηφ ζπλνδεχηεθε απφ απμεκέλε νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή πφισζε κεηαμχ αζηηθψλ πεξηνρψλ θαη θνκεηεηψλ. πσο δείρλεη ν Πίλαθαο 14, κέζα ζε είθνζη ρξφληα νη θνκεηείεο γλψξηζαλ αχμεζε ηνπ πιεζπζκνχ θαηά 10% ζε ζρέζε κε ην 7% ησλ West Midlands. ηνλ ίδην πίλαθα δηαθξίλνπκε ηηο ελδνπεξηθεξεηαθέο αληζφηεηεο, ζην επίπεδν ησλ εβδνκαδηαίσλ απνδνρψλ, κεηαμχ ησλ θνκεηεηψλ θαη ησλ αζηηθψλ θέληξσλ. Παξά ην γεγνλφο φηη ε αλεξγία έπεζε απφ ην 7.2% ηνπ 1996, ζε αξθεηά αζηηθά θέληξα παξακέλεη πάλσ απφ 5%. 136 Βι. K. Thomas, The Metropolitan Planning Experience, ζε P. Roberts, K. Thomas and G. Williams, Metropolitan Planning in Britain: A Comparative Study, Jessica Kingsley, Λνλδίλν Βι. S. Ayres, J. Mawson and G. Pearce, Institutional Collaboration in the West Midlands Region, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND ν.π.ζ Βι.K. Spencer, A. Taylor, B. Smith, J. Mawson, N. Flynn and R. Batley, Crisis in the Industrial Heartland. A Study of the West Midlands, Oxford University Press, Λνλδίλν 1986

69 68 ΠΗΝΑΚΑ 14: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΚΔΝΣΡΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ * Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The West Midlands, ONS, Λνλδίλν 2002 ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ ΚΔΝΣΡΟ-ΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Herefordshire Stoke-on-Trent * Telford and Wrekin Shropshire County * Staffordshire County Warwickshire * West Midlands * (Met.County) Worcestershire County * *

70 69 Ζ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα πεξηιακβάλεη ηηο πην εμαζιησκέλεο πεξηνρέο ηεο Βξεηαλίαο, θαη ην Birmingham είλαη ε πην θησρή πεξηνρή ζε φηη αθνξά ηα ρακειά πνζνζηά εηζνδήκαηνο θαη απαζρφιεζεο (βι. Πίλαθαο 14). πσο ζπκβαίλεη θαη αιινχ ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ε αχμεζε ηεο απαζρφιεζεο παξαηεξείηαη ζηηο επηθνηλσληαθέο θαη πιεξνθνξηθέο ηερλνινγίεο, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ θαη ησλ νηθνλνκηθψλ θαη επηρεηξεκαηηθψλ ππεξεζηψλ. Ζ αλάπηπμε ησλ ππεξεζηψλ έρεη ελ πνιινίο ζπλδεζεί κε ηελ αλάπηπμε ηνπ θέληξνπ ηεο πφιεο ηνπ Birmingham. Δμαηηίαο κηαο ηζρπξήο πεξηθεξεηαθήο ειίη, ην θέληξν ηεο πφιεο έρεη αλαπιαζζεί θαη αλαδσνγνλεζεί σο κέξνο κηαο ζηξαηεγηθήο δεκηνπξγίαο ελφο πξσηνπφξνπ επξσπατθνχ θέληξνπ. Ωζηφζν, πξνρσξψληαο θαλείο ιίγα κέηξα καθξχηεξα ζπλαληά ηηο πην εμαζιησκέλεο ζπλνηθίεο ηεο ρψξαο νη νπνίεο ζπγθεληξψλνπλ ηηο κεηνλεθηνχζεο θνηλφηεηεο ησλ εζλνηηθψλ κεηνλνηήησλ. Ζ αληηκεηψπηζε απηψλ ησλ θνηλσληθν-νηθνλνκηθψλ πξνθιήζεσλ πξνυπέζεηε έλα ζεζκηθφ πιαίζην πνπ λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο αλάγθεο ηεο πεξηθέξεηαο. πσο επηζεκάλζεθε πξνεγνπκέλσο, ε θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα δηαζέηεη εκπεηξία πεξηθεξεηαθήο δηαθπβέξλεζεο, ήδε, απφ ην Οη ζπλεξγαζίεο κεηαμχ ηνπηθψλ αξρψλ ζπλερψο πξνζαξκφδνληαη θαη δηακνξθψλνληαη απφ ην κεηαιιαζζφκελν πεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Γηα παξάδεηγκα, ην 1968 ζεζπίζηεθε ε Γηάζθεςε ησλ Αξρψλ ρεδηαζκνχ ηεο πεξηθέξεηαο κε ζθνπφ ηελ πξνεηνηκαζία κηαο ζηξαηεγηθήο πεξηθεξεηαθήο ρξήζεο ηεο γεο. Παξφκνηα, ε απμαλφκελε ζεκαζία ησλ δεηεκάησλ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ νδήγεζε ζηελ δεκηνπξγία ηνπ θεληξνδπηηθνχ θφξνπκ ησλ θνκεηεηψλ. Ζ ζεκαζία απηνχ ηνπ θφξνπκ έγθεηηαη ζηελ παξνρή πνιηηηθήο λνκηκνπνίεζεο θαη νξγαλσηηθνχ πιαηζίνπ γηα ηνλ ζπληνληζκφ κεηαμχ ησλ αζηηθψλ θέληξσλ θαη ησλ θνκεηεηψλ. Οη θαηεπζχλζεηο ζηξαηεγηθνχ ζρεδηαζκνχ (1987), νη θαηεπζχλζεηο πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ (1993), αιιά θαη ε πξψηε επξσπατθή ζηξαηεγηθή γηα ηελ πεξηθέξεηα (1993) αλέδεημαλ ηελ ηθαλφηεηα ησλ ηνπηθψλ αξρψλ λα ζπλεξγάδνληαη ζε απηήλ ηελ αλαδπφκελε πνιηηηθή 139. ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90, ε ζηξαηεγηθή πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ έθαλε έλα αθφκε βήκα κε ηελ ίδξπζε ηεο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο έλσζεο, ζηελ νπνία ζπκκεηείραλ εθπξφζσπνη ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ θφζκνπ, ησλ ζπλδηθάησλ θαη ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, ν 139 Βι. S. Martin and G. Pearce, European Regional Development Strategies: Strengthening Meso Government in the UK, Regional Studies, 27(7), 1994, ζζ

71 70 θαζέλαο εθ ησλ νπνίσλ αλαγλψξηδε ηελ αλάγθε γηα κηα ηζρπξή θσλή γηα ηα νηθνλνκηθά ζπκθέξνληα ηεο πεξηθέξεηαο ζε εζληθφ θαη επξσπατθφ επίπεδν 140. πσο θαη ζηηο άιιεο πεξηθέξεηεο, κεηά ην 1997 ε θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα γλψξηζε κηα πξσηνθαλή αιιαγή ηνπ ηξφπνπ δηαθπβέξλεζεο κε ηε δεκηνπξγία ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα (Advantage West Midlands ή AWM) θαη ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζπκβνπιίνπ. Παξάιιεια, δεκηνπξγήζεθε παξάξηεκα ηεο έλσζεο ηνπηθψλ αξρψλ ζηελ πεξηθέξεηα (WMLGA), ελψ ππνγξάθεθε ζπκθσλία ζπλεξγαζίαο κεηαμχ εθπξνζψπσλ ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ηεο πεξηθέξεηαο (GOWM), ηνπ AWM, ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζπκβνπιίνπ θαη ησλ ηνπηθψλ αξρψλ. πλέπεηα απηψλ ησλ αιιαγψλ ήηαλ ε δεκηνπξγία ελφο ζεζκηθνχ ηνπίνπ πεξηζζφηεξν πεξίπινθνπ, κε αιιεινεπηθαιππηφκελεο ζθαίξεο επηξξνήο θαη ιεηηνπξγίεο, πεξηιακβάλνληαο δηάθνξεο βαζκίδεο δηνίθεζεο (θεληξηθή, δεπηεξνβάζκηα θαη επξσπατθή) θαη θνξείο ηνπ δεκφζηνπ θαη ηδησηηθνχ ηνκέα. Ζ αλάγθε λα επηβιεζνχλ νξηζκέλνη θαλφλεο ιεηηνπξγίαο ζηηο πεξηθεξεηαθέο δνκέο δηαθπβέξλεζεο ζπλεπάγεηαη ζπλεξγαζίεο κεηαμχ πεξηθεξεηαθψλ θαη ηνπηθψλ νξγαλψζεσλ γηα ηελ πξνεηνηκαζία πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ ζε ζρέζε κε ηελ νηθνλνκία, ηνλ ρσξηθφ ζρεδηαζκφ, ηελ πεξηβαιινληηθή αεηθνξία, ηηο κεηαθνξέο θαη ηα επξσπατθά δηαξζξσηηθά ηακεία 141. Πην ζπγθεθξηκέλα, πξψηνλ, ην Government Office ηεο πεξηθέξεηαο παξακέλεη ζεκαληηθή δχλακε ζηελ πεξηθεξεηαθή δηαθπβέξλεζε. Οη θπξίσο ζηφρνη ηνπ αθνξνχλ ηελ πξνψζεζε κηαο εληαίαο πεξηθεξεηαθήο πξνζέγγηζεο γηα ηελ αληαγσληζηηθφηεηα, ηελ αεηθφξν αλάπηπμε θαη ηνλ θνηλσληθφ απνθιεηζκφ κέζα απφ θπβεξλεηηθά πξνγξάκκαηα, ησλ νπνίσλ ν έιεγρνο αλήθεη ζε απηφ επεξεάδνληαο ηελ δξάζε ησλ θνηλσληθν-νηθνλνκηθψλ θνξέσλ. Δπίζεο, δηαρεηξίδεηαη ηελ ζρέζε ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο κε ηνπο πεξηθεξεηαθνχο εηαίξνπο θαη εθπξνζσπεί θαη κεηαθέξεη ηελ θπβεξλεηηθή πνιηηηθή ησλ ππνπξγείσλ ζε ηνπηθφ επίπεδν, δίλνληαο, έηζη, ηελ επθαηξία δηχιηζεο ηεο εζληθήο πνιηηηθήο κε ηνπηθά πξνβιήκαηα. Γεχηεξνλ, ν αναπηςξιακόρ θοπέαρ ηηρ πεπιθέπειαρ (AWM) είλαη ππεχζπλνο γηα ηελ ζέζπηζε πεξηθεξεηαθψλ αλαπηπμηαθψλ πξνηεξαηνηήησλ κε ηνπο ηνπηθνχο θνξείο θαη ηελ εθαξκνγή ησλ νηθνλνκηθψλ αλαπηπμηαθψλ πξνγξακκάησλ θαη ηνπ πξνυπνινγηζκνχ ηνπ. Ζ πξννπηηθή ζχζηαζεο ηνπ AWM γέκηδε ελζνπζηαζκφ ηελ πεξηθέξεηα. χληνκα, φκσο, ν αξρηθφο ελζνπζηαζκφο εμαλεκίζηεθε αθνχ ππήξρε ε 140 Βι. Ayres, Mawson, Pearce, ν.π.ζ Βι. S. Ayres and G. Pearce, Devolved Approaches to Regional Governance in the West Midlands: A Briefing Paper, West Midlands Governance Action Research Group, West Midlands Regional Assembly and West Midlands Constitutional Convention, Μπίξκπηγρακ 2002

72 71 ππνςία απφ ηελ αξρή φηη νη εθπξφζσπνη ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ζηελ πεξηθέξεηα αζθνχζαλ ηεξάζηηα επηξξνή ζηνλ λεφηεπθην θνξέα. Γηα παξάδεηγκα, ε ζηειέρσζε ηνπ AWM κε κεηαθνξά πξνζσπηθνχ απφ ην Government Office έδσζε ηελ εληχπσζε κηαο πξνζπάζεηαο εκπέδσζεο κηαο γξαθεηνθξαηηθήο λννηξνπίαο 142. Σν αξρηθφ έξγν ηνπ AWM ήηαλ ε πξνεηνηκαζία κηαο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκηθήο ζηξαηεγηθήο (Creating Advantage) ζχκθσλα κε ην ζθηρηφ ρξνλνδηάγξακκα ηεο θπβέξλεζεο. ηφρνο ηεο πνιηηηθήο ηνπ ήηαλ λα επηηεπρζεί βηψζηκε νηθνλνκηθή αλαδσνγφλεζε. Γηα ηελ επίηεπμή ηνπ πξνζπάζεζε λα ζπληνλίζεη ηηο δξάζεηο άιισλ θνξέσλ σο πεξηθεξεηαθφο θαηαιχηεο, ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο πφξνπο θαη ην ζηξαηεγηθφ ηνπ φξακα γηα λα επζπγξακκίζεη ηηο ζηξαηεγηθέο θαη ηα πξνγξάκκαηα ησλ άιισλ κε ηελ νηθνλνκηθή ζηξαηεγηθή. Ζ νηθνλνκηθή ζηξαηεγηθή επεδίσθε «κέζα ζηα επφκελα δέθα ρξφληα ε θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα λα κεηακνξθσζεί ζε έλαλ θηιφμελν επξσπατθφ ηφπν ζηνλ νπνίν θάπνηνο κπνξεί λα δήζεη, λα εξγαζηεί, λα επελδχζεη θαη λα επηζθεθηεί, έηζη ψζηε λα ζεσξεζεί δηεζλψο κηα πεξηθέξεηα πεηπρεκέλε ζηελ δεκηνπξγία πινχηνπ πνπ σθειεί φινπο φζνπο δηαβηψλνπλ ζηελ πεξηνρή» 143. Σν πιαίζην πινπνίεζεο ηεο ζηξαηεγηθήο πεξηειάκβαλε δχν κεγάινπο άμνλεο θαη ηέζζεξηο θχξηνπο ππιψλεο, νη νπνίνη ζπλέδεαλ ηνπο ζθνπνχο ηεο νηθνλνκηθήο ζηξαηεγηθήο κε ηα ζρέδηα δξάζεο θαη ηα ηέζζεξα πιαίζηα πνιηηηθήο. Οη δχν θχξηνη άμνλεο ήηαλ ε δεκηνπξγία πινχηνπ κέζα απφ ηελ επηρεηξεκαηηθφηεηα θαη ε παξνρή επθαηξηψλ. Οη ηέζζεξηο ππιψλεο ήηαλ νη εμήο: - αλάπηπμε κηαο δπλακηθήο επηρεηξεκαηηθήο βάζεο - πξνψζεζε κηαο πεξηθέξεηαο επηδεμηνηήησλ θαη κάζεζεο - δεκηνπξγία ζπλζεθψλ αλάπηπμεο - αλαδσνγφλεζε ησλ θνηλνηήησλ ηεο πεξηθέξεηαο Σέινο, ηα ηέζζεξα πιαίζηα πνιηηηθήο πνπ θαιχπηεη ε ζηξαηεγηθή αθνξνχλ - ην ρηίζηκν ελφο βηψζηκνπ κέιινληνο - ηελ αλάπηπμε ελφο λένπ θαη δεκηνπξγηθνχ πνιηηηζηηθνχ πιαηζίνπ - ηελ αλάπηπμε δεζκψλ κεηαμχ αζηηθψλ θαη αγξνηηθψλ πεξηνρψλ - ηελ ζεηηθή εθηίκεζε ησλ ίζσλ επθαηξηψλ. Ζ ζηξαηεγηθή ήηαλ απνηέιεζκα δεκφζηαο δηαβνχιεπζεο πνπ μεθίλεζε ηνλ Απξίιην ηνπ ηε ζπλέρεηα, παξνπζηάζηεθε ζηελ εηήζηα ζπλέιεπζε ηνπ πεξηθεξεηαθνχ 142 Βι. Ayres, Mawson, Pearce, ν.π.ζ Βι. AWM, Creating Advantage, AWM, Μπίξκηγρακ 1999

73 72 ζπκβνπιίνπ ηνλ Ηνχιην ηνπ 1999, ππνβιήζεθε (Οθηψβξηνο 1999) θαη έγηλε απνδεθηή απφ ηελ θπβέξλεζε ηνλ Γεθέκβξην ηνπ Ο AWM αληαπνθξίζεθε ζε απηή ηελ δηαβνπιεπηηθή αλάδξαζε θαη δεκηνχξγεζε έλα επξχ ζηξαηεγηθφ πιαίζην πνπ έδσζε έκθαζε ζηελ επειημία, ψζηε νη ελδερφκελεο δηαθσλίεο ή ε έιιεηςε ιεπηνκεξεηψλ λα κπνξεί λα δηεπζεηεζνχλ αξγφηεξα. Μεξηθνί απνγνεηεχηεθαλ απφ ηελ έιιεηςε βάζνπο θαη ζαθήλεηαο ησλ πνιηηηθψλ. Δπίζεο, εθθξάζηεθαλ παξάπνλα γηα ηελ ειιηπή νξγάλσζε ησλ δηαβνπιεπηηθψλ ζπλαληήζεσλ θαη ηνλ πεξηνξηζκέλν ρξφλν αληαιιαγήο απφςεσλ. Σν θζηλφπσξν ηνπ 2000 ν AWM ζε ζπλεξγαζία κε ην πεξηθεξεηαθφ ζπκβνχιην ζπκθψλεζαλ ζε κηα δηαβνπιεπηηθή δηαδηθαζία ε νπνία νδήγεζε ζηελ Αηδέληα γηα Γξάζε ε νπνία επηθεληξψζεθε κφλν ζηηο ζεκαληηθφηεξεο δξάζεηο κε πεξηθεξεηαθή ζεκαζία. Έηζη, ηξίηνλ, ην πεξηθεξεηαθφ ζπκβνχιην (κεηνλνκάζηεθε ζε ζπλέιεπζε ην 2001) πνπ ζρεκαηίζηεθε ην 1999 κε ζθνπφ ηνλ έιεγρν ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα θαη θπξίσο ηεο νηθνλνκηθήο ζηξαηεγηθήο, κεηά ηνλ Γεθέκβξην ηνπ 2000, απνθάζηζε ηε δηεχξπλζε ηνπ ειεγθηηθνχ ξφινπ ηνπ θαη ηελ παξνρή δηεπθνιχλζεσλ γηα ηελ αλάπηπμε ησλ νηθνλνκηθψλ, θνηλσληθψλ θαη πεξηβαιινληηθψλ πξνηεξαηνηήησλ θαη ζπλεξγαζηψλ ζε νιφθιεξε ηελ πεξηθέξεηα. Ζ ζχλζεζε ηεο ζπλέιεπζεο πεξηιακβάλεη 68 εθπξνζψπνπο ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, 16 εθπξνζψπνπο ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ θφζκνπ θαη 16 άιινπο νηθνλνκηθνχο θαη θνηλσληθνχο θνξείο. Μεηά ηελ αλαζεψξεζε ησλ ξφισλ θαη ησλ επζπλψλ, ε ζπλέιεπζε επαλαπξνζδηφξηζε ηνπο ζθνπνχο ηεο σο εμήο 144 : - άξζξσζε κηαο εληαίαο θσλήο ζηα ζεκαληηθά δεηήκαηα θαη γεγνλφηα πνπ αθνξνχλ ηελ πεξηθέξεηα - ιεηηνπξγία σο νκάδαο πίεζεο γηα ηελ πξνζηαζία θαη πξνψζεζε ησλ θνηλσληθψλ θαη νηθνλνκηθψλ ζπκθεξφλησλ ηεο πεξηθέξεηαο - ζπληνληζκφο, επηζεψξεζε θαη ππνζηήξημε ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ - ιεηηνπξγία σο ζπκβνπιεπηηθνχ θαη επηδηαηηεηηθνχ κεραληζκνχ - επηζεψξεζε ηνπ έξγνπ ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα (AWM) - δηαζθάιηζε δηαθάλεηαο ζηηο πεξηθεξεηαθέο πνιηηηθέο. ην παξειζφλ νη πφξνη ηεο ζπλέιεπζεο πξνέξρνληαλ απφ ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε. κσο, ηνλ Μάξηην ηνπ 2001 ε θεληξηθή δηνίθεζε αλαθνίλσζε ηε ρξεκαηνδφηεζε 144 Βι. Ayres, Mawson, Pearce, ν.π.ζ.69

74 73 κέρξη κηζφ εθαηνκκχξην ιίξεο ηνλ ρξφλν, αξρηθά κέρξη ην 2004, γηα λα επεθηείλεη ην έξγν ηεο θαη λα απμήζεη ηνλ ειεγθηηθφ ηεο ξφιν 145. Σέηαξηνλ, ε έλσζε ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ηεο πεξηθέξεηαο (WMLGA) ζθνπεχεη ζηελ εθπξνζψπεζε φινπ ηνπ εχξνπο ησλ ζπκθεξφλησλ ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν, θαη θπξίσο: - λα δηαζθαιίζεη κηα ηζρπξή πεξηθεξεηαθή θσλή γηα ηελ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα ζε ζρέζε κε ηα πεξηθεξεηαθά, εζληθά θαη δηεζλή δεηήκαηα. - λα απνηειέζεη ηνλ ζπλδεηηθφ θξίθν κε ηελ εζληθή έλσζε ησλ ηνπηθψλ αξρψλ θαη λα πξνζδψζεη κηα πεξηθεξεηαθή δηάζηαζε ζηα εζληθά δεηήκαηα πνπ αθνξνχλ ηελ ηνπηθή απηνδηνίθεζε - λα εγεζεί πεξηθεξεηαθήο ζπλεξγαζίαο ζε ηνκεαθέο πνιηηηθέο φπνπ ε πεξηθεξεηαθή ζπλεηζθνξά είλαη ζεκαληηθή. Πέκπηνλ, ην 2000 ε πεξηθέξεηα πξνρψξεζε ζε κηα λέα πεξηθεξεηαθή ζπλεξγαζία (West Midlands in Europe partnership) γηα λα πξνζδψζεη επξσπατθή δηάζηαζε ζηηο πεξηθεξεηαθέο πνιηηηθέο θαη δξάζεηο. Ο ζηφρνο ηεο ήηαλ λα «δηεπθνιχλεη ηνπο πεξηθεξεηαθνχο εηαίξνπο λα εκπιαθνχλ κε ηελ επξσπατθή λνκνζεζία, πνιηηηθή θαη κειινληηθά ρξεκαηνδνηηθά πξνγξάκκαηα κε απνηέιεζκα ηελ γεληθή σθέιεηα ηεο πεξηθέξεηαο ζε απηά ηα ζέκαηα» 146. Απηή ε ζπλεξγαζία πεξηιακβάλεη ηνλ αλαπηπμηαθφ θνξέα ηεο πεξηθέξεηαο θαη ηηο ηνπηθέο αξρέο, νη νπνίνη είλαη ππεχζπλνη γηα ηελ δηεχζπλζε ηνπ γξαθείνπ ηεο νκάδνο αληηπξνζψπεπζεο ζηηο Βξπμέιιεο. Οη ζηφρνη ηνπ γξαθείνπ ζπλνςίδνληαη ζηα εμήο: - πεξηθεξεηαθή αληηπξνζψπεπζε ζηνπο ρψξνπο ιήςεο ησλ απνθάζεσλ - παξνρή πιεξνθφξεζεο γηα ηελ θνηλνηηθή πνιηηηθή, ρξεκαηνδφηεζε θαη λνκνζεζία - αλαβάζκηζε ηεο εηθφλαο ηεο πεξηθέξεηαο ζηελ Δπξψπε - δηθηχσζε θαη αληαιιαγέο κε άιιεο πεξηθέξεηεο θαη δηεζλείο νξγαληζκνχο. Παξ φια απηά, φπσο επηζεκάλζεθε πξνεγνπκέλσο, ε πεξίπινθε θχζε ησλ λέσλ ζεζκηθψλ δνκψλ γέλλεζε ακθηζβεηήζεηο γηα ην εχξνο ησλ επζπλψλ θαη ησλ ξφισλ ζηελ πξνεηνηκαζία ησλ δηαθφξσλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ. Αληαπνθξηλφκελνη ζε απηέο ηηο αληηδξάζεηο, νη παξαπάλσ θχξηνη πξσηαγσληζηέο 145 Βι. DTLR, Strengthening Regional Accountability, DTLR, Λνλδίλν Βι. West Midlands in Europe, West Midlands in Europe: Business Plan, West Midlands in Europe, Μπίξκπηγρακ 2001

75 74 ηεο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο ζπκθψλεζαλ ζηε δηαζαθήληζε θαη νξζνινγηθνπνίεζε ησλ ξφισλ θαη επζπλψλ ησλ πεξηθεξεηαθψλ νξγαληζκψλ, πξνσζψληαο, έηζη, κηα πην απνηειεζκαηηθή ελζσκάησζε ησλ αιιεινζπζρεηηδφκελσλ δξάζεσλ θαη πην δηαθαλή ζηάζε ζηα ζπκθέξνληα ηεο πεξηθέξεηαο. Ζ ζπκθσλία θαηέλεηκε επζχλεο θαη ξφινπο γηα ηελ πεξάησζε ησλ έξγσλ, απνθαιχπηνληαο, κε απηφ ηνλ ηξφπν, ην εχξνο θαη ην βάζνο ηνπ πεξηθεξεηαθνχ έξγνπ πνπ έρεη αλαιεθζεί θαη ηελ δέζκεπζε ησλ νξγαλψζεσλ ζηελ θνηλή πξνζπάζεηα. Ωο ηέηνηα, ε ζπκθσλία κπνξεί λα ζεσξεζεί έλα ζεκαληηθφ βήκα πξνο ηελ επηθξάηεζε κηαο πνηνηηθήο ζπλεξγαζίαο ε νπνία απαηηείηαη γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ πνηθίισλ πξνθιήζεσλ ηεο πεξηθέξεηαο. Πξάγκαηη, κέρξη ηελ ζέζπηζε ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα θαη ηεο ζπλέιεπζεο, ηφζν ηα κεγάια πνιηηηθά θφκκαηα φζν θαη ν ηνπηθφο Σχπνο δελ ήηαλ ελζνπζηαζκέλνη ζηελ πξννπηηθή κηαο αιιαγήο ζηνλ ηξφπν δηαθπβέξλεζεο ηεο πεξηθέξεηαο. Ο εζεινληηθφο ηνκέαο θαη ν επηρεηξεκαηηθφο θφζκνο άξρηζαλ λα εκπιέθνληαη πεξηζζφηεξν ζηηο λέεο πεξηθεξεηαθέο δνκέο. Ωζηφζν, φινη έδεηρλαλ θαη εμαθνινπζνχλ λα δείρλνπλ επηθπιαθηηθνί ζηελ πξννπηηθή ζέζπηζεο αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο. Οη πεξηζζφηεξνη θνβνχληαη φηη θάηη ηέηνην ζα ζήκαηλε ηελ έμνδφ ηνπο απφ ηελ δηαδηθαζία ιήςεο ησλ απνθάζεσλ. ην επίπεδν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο θπξηαξρεί ε δηάζηαζε απφςεσλ κεηαμχ ησλ θνκεηεηψλ, νη νπνίεο ζεσξνχλ φηη νη αηξεηέο ζπλειεχζεηο είλαη πεξηηηέο, αθνχ ν ζηξαηεγηθφο ζρεδηαζκφο βξίζθεηαη ήδε ζηηο αξκνδηφηεηεο ησλ ηνπηθψλ αξρψλ, ελψ ηα δηακεξίζκαηα θαη νη εληαίεο αξρέο επηθξνηνχλ ην ελδερφκελν ζέζπηζεο ηεο αηξεηήο αξρήο θαη ελφο κφλν βαζκνχ ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο 147. Οη ζθπγκνκεηξήζεηο ηεο θνηλήο γλψκεο δείρλνπλ φηη ηειηθά, παξά ηηο ελζηάζεηο ησλ ζθεπηηθηζηψλ, κηα κεηαβνιή ηνπ ηξφπνπ δηαθπβέξλεζεο ζηελ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα δελ είλαη ηφζν καθξηλή πηζαλφηεηα φζν ε ζεκεξηλή θπβέξλεζε δηαηείλεηαη. 147 Βι. Ayres, Mawson, Pearce, ν.π.ζ.76

76 Ζ Ννηηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (South East) ΠΗΝΑΚΑ 15: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΝΟΣΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Υάξηεο 8: Ζ Ννηηναλαηνιηθή Πεξηθέξεηα Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) Πεγή: ONS (2002) εθ Ζ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα απνηειεί θνηλσληθά θαη νηθνλνκηθά πνιχκνξθε αθνχ, φπσο θαη ζε άιιεο αγγιηθέο πεξηθέξεηεο, πινχηνο θαη έλδεηα πάλε ρέξη ρέξη, αληαλαθιψληαο ηηο δηαθνξεηηθέο ηνπηθέο νηθνλνκίεο πνπ εθηείλνληαη απφ ην βφξεην Kent θαη ην αλαηνιηθφ Surrey (ζηα πξνάζηηα ηεο Μείδνλνο Πεξηνρήο ηνπ Λνλδίλνπ) ζηελ αγξνηηθή πεξηνρή ηνπ αλαηνιηθνχ Surrey θαη ηεο Oxfordshire (βι. κέζεο εβδνκαδηαίεο απνδνρέο, Πίλαθαο 16). Με απηή ηελ έλλνηα, ην ζπκπέξαζκα πνπ βγαίλεη είλαη φηη ε πεξηνξηζκέλε νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζπλνρή ηεο πεξηθέξεηαο ηεο ζηεξεί κηα εληαία ηαπηφηεηα. Ζ αιήζεηα είλαη φκσο δηαθνξεηηθή. Μηα ζεηξά δεηεκάησλ, φπσο ε νηθνλνκηθή αληαγσληζηηθφηεηα, ην ππεξθνξησκέλν ζπγθνηλσληαθφ δίθηπν, ε πνηφηεηα θαη ε πξνζθνξά ζηέγεο, ε πνηφηεηα ηνπ πεξηβάιινληνο, ν θνηλσληθφο απνθιεηζκφο αλαγλσξίδνληαη σο θαηεμνρήλ πεξηθεξεηαθά θαη ππνπεξηθεξεηαθά πξνβιήκαηα πνπ δελ κπνξνχλ λα αληηκεησπηζηνχλ απφ κηθξήο θιίκαθαο ζπλεξγαζίεο θαη ζπκκαρίεο ζε ηνπηθφ επίπεδν Βι. P. John, S. Musson and A. Tickell, The South East Region?, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ.127

77 76 Ζ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα είλαη ζπγθξηηηθά ζε πην ηζρπξή νηθνλνκηθή ζέζε απφ ηηο ππφινηπεο. Οη δαπάλεο γηα ηελ έξεπλα θαη ηερλνινγία θπκαίλνληαη ζε πςειά επίπεδα θαη δηνρεηεχνληαη ζε ζηξαηεγηθψο αλαπηπμηαθέο βηνκεραλίεο (π.ρ. βηνηερλνινγία, αεξνλαππεγηθή). Δλψ ε αλεξγία, κε εμαίξεζε νξηζκέλεο πεξηνρέο, δελ είλαη ηδηαηηέξσο πςειή, ηα πεξηζζφηεξα πξνβιήκαηα είλαη απνηέιεζκα ηεο νηθνλνκηθήο επηηπρίαο ηεο πεξηθέξεηαο: ειιείςεηο εξγαηηθνχ δπλακηθνχ (θπξίσο φζσλ δηαζέηνπλ βαζηθέο δεμηφηεηεο), έλα ππεξθνξησκέλν θαη αλαπνηειεζκαηηθφ ζπγθνηλσληαθφ δίθηπν κπνξνχλ λα απνηειέζνπλ εκπφδηα γηα ηελ δηεζλή αληαγσληζηηθφηεηα ηεο πεξηθέξεηαο ζην κέιινλ. Πξάγκαηη, ε νηθνλνκία ηεο πεξηθέξεηαο έξρεηαη δεχηεξε κεηά απφ απηή ηνπ Λνλδίλνπ θαη ζπγθξηηηθά κε ηηο άιιεο πεξηθέξεηεο ηεο Δ.Δ. ηνπνζεηείηαη ζηελ 23 ε ζέζε, βάζεη ηνπ εηήζηνπ ΑΔΠ. Σν βαζηθφ νηθνλνκηθφ πξφβιεκα, ινηπφλ, εληνπίδεηαη ζηελ ρακειή παξαγσγηθφηεηά ηεο, ζπγθξηλφκελε κε ηα δηεζλή πξφηππα. Ζ πξφθιεζε γηα ηελ πεξηθέξεηα είλαη ε εμεχξεζε ηξφπσλ λα θάλεη πην απνηειεζκαηηθή ρξήζε ησλ πφξσλ ηεο θαη λα αληαγσληζηεί επί ίζνηο φξνηο ηηο άιιεο πεξηθέξεηεο ηνπ πιαλήηε. Μηα ηέηνηα πξννπηηθή δελ ζα απνβεί επηβιαβήο γηα ηηο ππφινηπεο πεξηθέξεηεο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ, αθνχ κηα νξζνινγηθή δηαρείξηζε ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ κπνξεί λα απνηειέζεη κέζν πεξηνξηζκνχ ηεο απψιεηαο εηδηθεπκέλνπ πξνζσπηθνχ ζηηο ππφινηπεο πεξηνρέο 149. Οη λεφηεπθηνη πεξηθεξεηαθνί ζεζκνί επηζπκνχλ λα ελζαξξχλνπλ ηελ αλάπηπμε ηεο γλψζεο θαη ησλ επηρεηξήζεσλ πςειήο ηερλνινγίαο. ε ζχγθξηζε κε άιιεο πεξηνρέο, ε λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα μεθηλά απφ κηα θαιή βάζε: δηαζέηεη επηρεηξήζεηο πςεινχ ηερλνινγηθνχ δπλακηθνχ ζε πεξηνρέο κε πςεινχ επηπέδνπ εθπαηδεπηηθψλ ζεζκψλ πνπ δηαζέηνπλ άκεζε πξφζβαζε ζε θεθάιαην θαη ηερλνινγία. (Oxfordshire, Hampshire). Δπηπιένλ, νη ππνδνκέο ζχλδεζεο κε ηελ επεηξσηηθή Δπξψπε θαη ηνλ ππφινηπν θφζκν είλαη άξηζηεο. Ζ λνηηναλαηνιηθή αθηή έρεη πςεινχ επηπέδνπ ιηκεληθέο δηεπθνιχλζεηο γηα ηνπο επηβάηεο (Dover, Portsmouth) θαη ηα θνξηία (Southampton). Δπίζεο, ην 80% ησλ αεξνπνξηθψλ κεηαθνξψλ ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ πξαγκαηνπνηνχληαη ζηα αεξνδξφκηα ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο (Gatwwick θαη Heathrow). Γελ είλαη ηπραίν φηη ε πεξηθέξεηα απνθαιείηαη σο ε θχξηα Πχιε Δηζφδνπ ηεο Βξεηαλίαο. Σν ζηνίρεκα, επνκέλσο, γηα ηηο λέεο ζεζκηθέο εθθξάζεηο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη κηα πεξηζζφηεξν απνηειεζκαηηθή ζηξαηεγηθή 149 Βι. SEEDA (South East England Development Agency), State of the Region. An Economic Profile of South East England, SEEDA, Guilford 1999

78 ΠΗΝΑΚΑ 16: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΝΟΣΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ 77 ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ ΝΟΣΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Bracknell Forest * * Brighton and Hove * Isle of Wight * Medway Milton Keynes Portsmouth * Reading * Slough * * Southampton * West Berkshire Windsor and Maidenhead * Wockingham * Bugkinghamshire County East Sussex County Hampshire County Kent County Oxfordshire Surrey West Sussex * Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία. Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The South East, ONS, Λνλδίλν 2002

79 78 πνπ λα ζπλδέεη φιεο ηηο πεξηνρέο ηεο πεξηθέξεηεο θαη λα δηνρεηεχεη ηηο επελδχζεηο απφ ηνπο εχπνξνπο ππξήλεο ζηηο ζρεηηθά θησρέο ζπλνηθίεο, αλαγλσξίδνληαο, έηζη, ηελ αλάγθε ελίζρπζεο ησλ ππνδνκψλ ζε απηέο ηηο πεξηνρέο. Ζ πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε πνπ ζεζπίζηεθε ηνλ Ηαλνπάξην ηνπ 1999, απφ άπνςε δνκήο θαη ρξεκαηνδφηεζεο, δελ δηαθέξεη ζε ηίπνηε απφ ηηο άιιεο. Αλ θαη ζεσξείηαη ε θσλή ηεο πεξηθέξεηαο, ε ζπλέιεπζε αλαιακβάλεη πξσηνβνπιίεο ζε ππνπεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Ο αλαπηπμηαθφο θνξέαο (SEEDA) επέλδπζε ζηα δχν πξψηα ρξφληα πεξίπνπ 150 εθ. ιίξεο ζε αζηηθά θαη αγξνηηθά ζρήκαηα αλάπιαζεο θαη ζε πξσηνβνπιίεο πνπ πξνσζνχλ ηελ αλάπηπμε δεμηνηήησλ, επηρεηξεκαηηθήο αληαγσληζηηθφηεηαο θαη θαηλνηνκίαο. Ζ πεξηθεξεηαθή νηθνλνκηθή ζηξαηεγηθή αληαλαθιά ηνλ παηεξλαιηζηηθφ ραξαθηήξα ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο ζηελ νηθνλνκηθή πνιηηηθή ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ. Ζ θχξηα έκθαζε δίλεηαη ζηελ ελίζρπζε ηεο πεξηθεξεηαθήο αληαγσληζηηθφηεηαο ζε επξσπατθφ θαη δηεζλέο επίπεδν: «Ζ λνηηναλαηνιηθή Αγγιία έρεη ηηο δπλαηφηεηεο λα γίλεη κηαο παγθνζκίνπ θιάζεο πεξηθέξεηα. Ζ επηηπρία ηεο ζα δεκηνπξγήζεη πινχην ζηηο γεηηνληθέο πεξηθέξεηεο θαη καθξνπξφζεζκα ζε νιφθιεξε ηελ ρψξα. Πξέπεη λα γίλνπκε κία απφ ηηο πξψηεο δέθα πεξηθέξεηεο ηεο Δπξψπεο θαη ίζσο ζε νιφθιεξν ηνλ θφζκν» 150. Ζ αλάπηπμε ηεο ζπγθξηηηθά πην αληαγσληζηηθήο πεξηθέξεηαο ηεο Αγγιίαο ζεσξείηαη ζεκαληηθή πξνυπφζεζε γηα ηε βειηίσζε ηεο ζπλνιηθήο εηθφλαο ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο. πσο είδακε πξνεγνπκέλσο, νη αλαπηπμηαθέο ζηξαηεγηθέο ησλ άιισλ πεξηθεξεηψλ εζηηάδνληαη θπξίσο ζηελ επίηεπμε πςειφηεξσλ επηπέδσλ νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ζηελ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ην πξφβιεκα είλαη ε ζπγθξάηεζε ησλ αλαπηπμηαθψλ πηέζεσλ θαη ε δηνρέηεπζή ηνπο ζε θησρφηεξεο πεξηνρέο. Σα νηθνλνκηθά πξνβιήκαηα ηεο πινπζηφηεξεο πεξηθέξεηαο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ έρνπλ λα θάλνπλ κε ηελ νξζή δηαρείξηζε ηεο αλάπηπμεο γηα λα ηθαλνπνηήζεη ηνπο θαηνίθνπο ηεο ζησπειήο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο πνπ γλσξίδνπλ απνθιεηζκνχο θαη θηψρεηα 151. Οη δξαζηεξηφηεηεο ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα πεξηνξίδνληαη ζεκαληηθά απφ ηελ έιιεηςε πφξσλ θαη ηελ ιεηηνπξγηθή εμάξηεζή ηνπ απφ ηνπηθέο ζπκκαρίεο. Τπ απηή ηελ νπηηθή, αλ θαη ε λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα είλαη επηηπρεκέλε ζε νηθνλνκηθφ επίπεδν, ηαπηφρξνλα, είλαη ζεζκηθψο αλίζρπξε θαη γεσγξαθηθά δηαηξεκέλε. Δλψ νη αλαπηπμηαθνί θνξείο ησλ βφξεησλ πεξηθεξεηψλ είραλ κηα καθξά 150 Βι. SEEDA, Building a World Class Region. An Economic Strategy for the South East of England, SEEDA, Guilford 1999, ζ Βι. P. John, S. Musson and A. Tickell, England s Problem Region: Regionalism in the South East, Regional Studies, 36(7), 2002, ζ.736

80 79 ηζηνξία ζπκκαρηψλ, ε πινπζηφηεξε πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο έρεη ειιηπή ζεζκηθή νξγάλσζε ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν ζηελ νπνία ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο ζα κπνξνχζε λα βαζηζηεί. Ο ελδνπεξηθεξεηαθφο αληαγσληζκφο γηα πφξνπο, επελδχζεηο θαη εμνπζία, ε πφισζε κεηαμχ πεξηνρψλ πινχηνπ θαη ζπλνηθηψλ θηψρεηαο, ε χπαξμε ηζρπξψλ ππνπεξηθεξεηψλ, νη πνιηηηθνί θαηξηαζκνί ζην επίπεδν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο ζπληείλνπλ ζηελ θπξηαξρία ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ ζηνηρείνπ 152. Απφ ηελ άιιε κεξηά, ε επεκεξία ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο είλαη ζπλάξηεζε ηεο νηθνλνκηθήο, πνιηηηζηηθήο θαη θνηλσληθήο δσήο ηνπ Λνλδίλνπ. ε πνιηηηθφ επίπεδν, ην απνθεληξσηηθφ πξφγξακκα ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ ελδπλάκσζε ηελ πνιηηηθή ηζρχ ηεο πξσηεχνπζαο κε ηελ χπαξμε αηξεηνχ δεκάξρνπ θαη αηξεηήο ζπλέιεπζεο. Δπνκέλσο ε πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή αηδέληα γηα ηελ επξχηεξε πεξηνρή ηνπ Λνλδίλνπ θαη ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο θπξηαξρείηαη απφ ηελ νηθνλνκηθή πξσηνθαζεδξία θαη ηελ πνιηηηθή αξρή ηεο πξσηεχνπζαο. Γελ επηδέρεηαη πιένλ ακθηζβήηεζε ε αιιειεμάξηεζε ησλ νηθνλνκηψλ κεηαμχ πξσηεχνπζαο θαη λνηηναλαηνιηθήο αθηήο. Ο ινλδξέδηθνο πξναζηεηαθφο εθηείλεηαη ζην Southampton, Brighton θαη Oxford, θαζψο ε πξσηεχνπζα βξίζθεηαη ζηελ θαξδηά ηεο πνιηηηζηηθήο θαη νηθνλνκηθήο δσήο ηεο επξχηεξεο πεξηθέξεηαο. Ωζηφζν, ε ζεζκηθή αλαδηνξγάλσζε ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ αδπλαηεί λα αληαπνθξηζεί ζε απηή ηελ αιιειεμάξηεζε, αθνχ ν πεξηθεξεηαθφο θαηαθεξκαηηζκφο ζε ππνπεξηθέξεηεο ζπλεπάγεηαη ηνλ αληαγσληζκφ κεηαμχ ηνπο γηα ηελ δηαηήξεζε ηεο απηνλνκίαο ηνπο θαη ηνλ θφβν γηα ελδερφκελν ζπγθεληξσηηζκφ. Βάζεη ησλ παξαπάλσ, ην έξγν ησλ εθπξνζψπσλ ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο (GOSE), ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα θαη ηεο ζπλέιεπζεο είλαη ε δεκηνπξγία ελφο λνκηκνπνηεκέλνπ ζεζκηθνχ δηθηχνπ πνπ λα πεξηθιείεη ηελ θαξδηά ηεο νηθνλνκίαο. Μηα εληαία πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή πξνυπνζέηεη ζπληνληζκφ θαη δηεθδίθεζε εμνπζίαο απέλαληη ζηε πνιηηηθή, νηθνλνκηθή θαη δηνηθεηηθή δχλακε ηεο πξσηεχνπζαο. Παξά, ινηπφλ, ην κέγεζνο θαη ηελ νηθνλνκηθή δχλακε, ε λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ζπκπηέδεηαη απφ κηα αλαδπφκελε πεξηθέξεηα θαη έλα αλαγελλεκέλν θέληξν 153. ε απηφ ην ζεκείν έγθεηηαη ε θεληξηθή πνιηηηθή ζεκαζία ηεο. πσο επηζεκάλζεθε πξνεγνπκέλσο, ε αλάπηπμε ησλ αγνξψλ θαη ηεο ηδηνθηεζίαο ηνπ λφηνπ έρεη ηζρπξφ αληίθηππν ζηελ νηθνλνκία ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ ζην ζχλνιφ ηεο. Γηα παξάδεηγκα, ε άλνδνο ησλ επηηνθίσλ ην 1999 θαη ην 2000 νδήγεζε 152 ην ίδην, ζ ην ίδην

81 80 κεξηθνχο επηθξηηέο ηεο βξεηαληθήο θπβέξλεζεο λα ηζρπξηζηνχλ φηη ν πξφεδξνο ηεο Σξάπεδαο ηεο Αγγιίαο, Eddie George «δηαρεηξίδεηαη ηελ Σξάπεδα ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Αγγιίαο απηή ηελ ζηηγκή» 154. Δπνκέλσο, νη αλαπηπμηαθέο πνιηηηθέο ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ ζα επεξεάζνπλ ηελ επξσζηία ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο. Απφ ηα κέρξη ζήκεξα δεδνκέλα, δελ πξνθχπηεη φηη ε λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα ζα πξνρσξήζεη ζχληνκα ζε αηξεηφ πεξηθεξεηαθφ άξρνληα. Αλ θαη ε πεξηθεξεηνπνίεζε πξνέθπςε απφ ηελ πνιηηηθή αλάγθε ησλ πεξηζσξηνπνηεκέλσλ απφ ηνπο κεραληζκνχο ιήςεο ησλ νηθνλνκηθψλ απνθάζεσλ νκάδσλ πιεζπζκνχ, ζηε λνηηναλαηνιηθή αθηή ην νηθνλνκηθφ πξφβιεκα γίλεηαη ππφζεζε ησλ ηζρπξψλ ηνπηθψλ αξρψλ θαη ησλ αληαγσληζηηθψλ ζπκκαρηψλ πνπ αξλνχληαη ηελ πνιηηηθή πεξηζσξηνπνίεζε. Απηφ θξχβεη θηλδχλνπο ζην βαζκφ πνπ νη ηνπηθέο θνηλσλίεο αξλεζνχλ λα αλαπηπρζνχλ πεξηζζφηεξν γηα λα σθειεζνχλ θάπνηεο άιιεο πεξηνρέο ηεο Αγγιίαο. Δπηπιένλ, ην θφζηνο ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο θαη ν θφβνο ησλ πνιηηηθψλ βαξφλσλ ηεο βνξεηναλαηνιηθήο αθηήο νδεγεί ηνπο θνηλσληθν-νηθνλνκηθνχο θνξείο θαη ηηο ηνπηθέο αξρέο ζην ζπκπέξαζκα φηη δελ είλαη απαξαίηεηε κηα αιιαγή ηνπ status quo, αθνχ ε καθξννηθνλνκηθή πνιηηηθή ηεο ρψξαο ζρεδηάδεηαη πξνο φθεινο ηεο πεξηθέξεηαο, δεδνκέλνπ φηη ε ηειεπηαία δηαζέηεη πεξηζζφηεξα θαλάιηα επηξξνήο ζηελ θεληξηθή δηνίθεζε. Ωζηφζν, ε πεξηθεξεηνπνίεζε εθ ησλ άλσ κπνξεί λα ππνθηλήζεη ηηο ηνπηθέο θνηλσλίεο λα δεκηνπξγήζνπλ κηα εληαία αξρή ζε επξχηεξν γεσγξαθηθφ επίπεδν ε αιιαγή ηεο ηζνξξνπίαο δπλάκεσλ ζην Βξεηαληθφ θξάηνο ζα κπνξνχζε λα νδεγήζεη ηηο πεξηθεξεηαθέο ειίη λα ραξάμνπλ κηα πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή γηα λα ππεξαζπηζηνχλ θαιχηεξα ηνπο πφξνπο πνπ δηνρεηεχνληαη ζηνλ Βνξξά. Με δεδνκέλε ηε θχζε ηνπ νηθνλνκηθνχ αληαγσληζκνχ απφ ηελ θεληξηθή Γαιιία, ηε βφξεηα Ηηαιία θαη ηε λφηην Γεξκαλία, νη πεξηθεξεηαθέο ειίη κπνξεί λα αληηιεθζνχλ ηελ αλάγθε ελίζρπζεο ησλ πεξηθεξεηαθψλ ππνδνκψλ ζηηο κεηαθνξέο θαη ζηε ζηέγαζε γηα λα δηαηεξήζεη ή λα απμήζεη ηελ απνηειεζκαηηθφηεηά ηνπ ην εξγαηηθφ δπλακηθφ ηεο πεξηθέξεηαο 155. Τπφ απηή ηελ νπηηθή γσλία, δελ είλαη ηειηθά απίζαλν ζην κέιινλ ε θαηαζθεπή κηαο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο, ε νπνία ελδερνκέλσο λα ιεηηνπξγήζεη θαηαιπηηθά γηα ηελ δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο θαη ζηηο άιιεο πεξηθέξεηεο ηεο Αγγιίαο, εθφζνλ θπζηθά ν νηθνλνκηθφο ππξήλαο ηεο ρψξαο ελζηεξληζηεί ηηο πνιηηηθέο ηεο ζπλέπεηεο. 154 Βι. A. Salmond, Radio 5, 19 Ηαλνπαξίνπ Βι. John, Musson, Tickell, ν.π.ζ.739

82 Ζ Ννηηνδπηηθή Πεξηθέξεηα (South West) ΠΗΝΑΚΑ 17: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) εθ Υάξηεο 9: Ζ Ννηηνδπηηθή Πεξηθέξεηα Πεγή: ONS (2002) Ζ λνηηνδπηηθή πεξηθέξεηα απνηειεί ηελ γεσγξαθηθά κεγαιχηεξε πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο. Ωζηφζν, ζε νηθνλνκηθνχο φξνπο παξνπζηάδεηαη ζπγθξηηηθά αζζελέζηεξε ηα ηειεπηαία ρξφληα. Σν θαηά θεθαιήλ ΑΔΠ είλαη θαηψηεξν ηνπ βξεηαληθνχ θαη ηνπ επξσπατθνχ κέζνπ φξνπ, αλ θαη ην πνζνζηφ αλεξγίαο έρεη παξνπζηάζεη θάκςε. Σν κεγαιχηεξν κέξνο ησλ πεξηνρψλ ηεο λνηηνδπηηθήο αθηήο εμαξηάηαη παξαδνζηαθά απφ ηελ απφδνζε ηεο ακπληηθήο βηνκεραλίαο. Ζ αλαδηάξζξσζε ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ ζεκαίλεη κεγάιεο απψιεηεο ζέζεσλ εξγαζίαο ζε Bristol (αεξνπνξία) θαη Plymouth (λαπηηθφο ακπληηθφο ηνκέαο). Καη νη δχν απηέο πεξηνρέο έρνπλ εληαρζεί ζηηο ρψξεο ηνπ ηφρνπ 2, ζηηο ρψξεο δειαδή πνπ ππνθέξνπλ απφ πξνβιήκαηα θηψρεηαο θαη θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ. Πξάγκαηη, ππάξρνπλ αξθεηέο πεξηνρέο ηεο λνηηνδπηηθήο πεξηθέξεηαο πνπ έρνπλ αλάγθε νηθνλνκηθήο αλαδσνγφλεζεο. Μηα απφ απηέο είλαη ε Κνξλνπάιε, ε νπνία αδπλαηεί λα μεπεξάζεη ηηο καθξνπξφζεζκεο ζπλέπεηεο ηεο θάκςεο ηεο βηνκεραλίαο εμφξπμεο κεηάιισλ θαη νξπθηψλ, ηνπ ηνπξηζκνχ θαη ησλ αιηεπηηθψλ βηνκεραληψλ. Απηφο είλαη ν ιφγνο πνπ έρεη επηιεγεί ζηηο ρψξεο γηα ηελ θνηλνηηθή ρξεκαηνδφηεζε ηνπ ηφρνπ 1 (αλάπηπμε θαη πξνζαξκνγή ησλ αλαπηπμηαθά θαζπζηεξεκέλσλ πεξηνρψλ). Δπίζεο κεγάιεο πεξηνρέο έρνπλ πιεγεί απφ ηηο επηπηψζεηο ηεο αλαδηάξζξσζεο ζηνλ γεσξγηθφ ηνκέα. Σα πξνβιήκαηα ζηνλ αγξνηηθφ

83 82 θφζκν νμχλζεθαλ πεξηζζφηεξν κε ην μέζπαζκα ηνπ αθζψδε ππξεηνχ ην θαινθαίξη ηνπ Ζ πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα ηεο πεξηθέξεηαο εζηηάζηεθε ζε έλα γεληθφ πιαίζην ζηφρσλ, αξρψλ θαη ζεκαηηθψλ. Γελ πξνρψξεζε ζε ιεπηνκεξείο πξνηάζεηο ή μεθάζαξεο πξνηεξαηφηεηεο θαη δξάζεηο ζε κηα ρσξηθή βάζε. ε νξηζκέλεο ηνκεαθέο πνιηηηθέο ππήξμαλ ππεξβνιέο ζε ζρέζε κε ηηο δπλαηφηεηεο ηεο πεξηθέξεηαο. Γηα παξάδεηγκα, ην πεξηβάιινλ ζεσξήζεθε σο θηλεηήξηνο κνριφο γηα ηελ νηθνλνκία ρσξίο θάηη ηέηνην λα ηεθκεξηψλεηαη επαξθψο ζην θείκελν 157. Οη θαηεπζχλζεηο πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ (RPG) πνπ δεκνζηεχζεθαλ ηνλ επηέκβξην ηνπ 2001 επηθεληξψλνληαη ζηελ αλάπηπμε επηά θχξησλ αζηηθψλ πεξηνρψλ (Bristol, Bath, Weston-super-Mare, Swindon, Gloucester, Cheltenham, Bournemouth/Pool, Exeter, Taunton, Plymouth θαη Torbay). Δπίζεο, πξνβιέπεηαη κηα πνιηηηθή αεηθφξνπ αλάπηπμεο γηα ηελ βφξεην ππνπεξηθέξεηα (Bristol, Bath, Swindon, Gloucester θαη Cheltenham). Απηή ε πεξηνρή αλαγλσξίδεηαη σο ηδηαίηεξεο νηθνλνκηθήο ηζρχνο, φπνπ ε ζπλερήο νηθνλνκηθή αλάπηπμε κπνξεί λα απνβεί επσθειήο γηα ηελ ππφινηπε πεξηθέξεηα. ηελ λνηηναλαηνιηθή ππνπεξηθέξεηα (Bournemouth, Poole) δηαθξίλνληαη δπλαηφηεηεο γηα νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ελψ πξνβιέπνληαη πνιηηηθέο ελίζρπζεο ησλ πεξηζζφηεξν κεηνλεθηνχλησλ παξάθηησλ πεξηνρψλ (Weymouth, Portland). ηελ θεληξηθή ππνπεξηθέξεηα, νη θαηεπζχλζεηο πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ ζέηνπλ πνιηηηθέο πξνψζεζεο ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο (θπξίσο ζε Exeter θαη Taunton), νηθνλνκηθήο δηαθνξνπνίεζεο (ζην Torbay) θαη κείσζεο ηνπ νηθνλνκηθνχ απνθιεηζκνχ ζηηο αγξνηηθέο πεξηνρέο. Σέινο, ζηελ δπηηθή ππνπεξηθέξεηα (Plymouth, West Devon, Cornwall, Isles of Scilly) πξνβιέπνληαη επελδχζεηο ζηηο κεηαθνξέο θαη επηθνηλσλίεο, πξνψζεζε νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη πεξηβαιινληηθέο βειηηψζεηο Βι. T. Bridges, The South West, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ Βι. SWRDA (South West Regional Development Agency) Regional Strategy for the South West of England , SWRDA, Exeter Βι. GOSW (Government Office South West) A Sustainable Future for the South West. The Regional Sustainable Development Framework for the South West of England, SWS, Bristol 2001

84 83 ΠΗΝΑΚΑ 18: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΉ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Bath and North East Somerset * Bournemouth * * * Bristol City North Somerset * Plymouth * Poole * South Gloucestershire * Swindon * Torbay * Cornwall and the Isles of Scilly Devon County Dorset County * Gloucestershire Somerset Wiltshire County *Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία. Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The South West, ONS, Λνλδίλν 2002

85 84 Παξ φια απηά, ε ζέζπηζε ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα έγηλε ελ κέζσ ελφο ζεζκηθνχ θελνχ ζε φηη αθνξά ηηο πεξηθεξεηαθέο ζπλεξγαζίεο. Ζ λνηηνδπηηθή πεξηθέξεηα δελ δηαζέηεη παξάδνζε ζηξαηεγηθψλ ζπλεξγαζηψλ, πέξα απφ ηνλ κνλαδηθφ ζπλεηαηξηζκφ πνπ θαιχπηεη ην Devon θαη ηελ Κνξλνπάιε. Μάιηζηα, ην 1999 δελ ήηαλ ιίγνη εθείλνη πνπ ππνζηήξηδαλ φηη έπξεπε λα δεκηνπξγεζνχλ δχν αλαπηπμηαθνί θνξείο: έλαο λα θαιχπηεη ην Devon θαη ηελ Κνξλνπάιε θαη έλαο δεχηεξνο γηα ηελ ππφινηπε πεξηθέξεηα. Δπνκέλσο, ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο εξγάζηεθε ελ κέζσ ηεο απνπζίαο ελφο πιαηζίνπ πνιηηηθήο ζηξαηεγηθήο γηα ηελ πεξηθέξεηα θαη ζεζκηθψλ παξαγφλησλ γηα ηελ πινπνίεζή ηεο. Ωο ζπλέπεηα απηνχ, δελ ήηαλ ιίγεο νη θξηηηθέο γηα ηελ έιιεηςε δηαβνχιεπζεο ζην ζηάδην θαηάξηηζεο ησλ αξρψλ, ησλ ηνκεαθψλ πνιηηηθψλ θαη ηεο δνκήο ηεο ζηξαηεγηθήο. Ωζηφζν, ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο (SWRDA), παξάιιεια κε ηελ πεξηθεξεηαθή ζηξαηεγηθή, πξνρψξεζε ζε ζρέδηα δξάζεο ηα νπνία είραλ φκσο πεξηζζφηεξν ραξαθηήξα ππνδείμεσλ ρσξίο λα έρνπλ εμαζθαιίζεη επξεία ζπλαίλεζε. Σν πξφβιεκα ήηαλ φηη νη θπβεξλεηηθέο νδεγίεο ήηαλ αζαθείο θαη ν SWRDA έλησζε ηελ πίεζε απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε λα αλαπηχμεη ιεπηνκεξείο πξνηάζεηο ζε πνιχ ζχληνκν ρξνληθφ δηάζηεκα. ε απάληεζε ησλ παξαπάλσ θξηηηθψλ, ν SWRDA επέιεμε κηα ιηγφηεξν ιεπηνκεξή αλάιπζε ησλ ζρεδίσλ δξάζεο, ηα νπνία κεηνλνκάζηεθαλ ζε Πλαίζια για Γπάζη. Αξθεηνί θνηλσληθν-νηθνλνκηθνί θνξείο παξαδέρηεθαλ φηη, ππφ ηηο πθηζηάκελεο ζπλζήθεο θαη ζε ζηελά ρξνληθά φξηα, ηα Πλαίζια για Γπάζη ήηαλ κηα πξαγκαηηζηηθή θαη πην νξζή πξνζέγγηζε 159. Δθηφο απφ ηνλ αλαπηπμηαθφ θνξέα, πάλησο, ε δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο ππνβνεζήζεθε θαη απφ ηελ πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε ε νπνία δηαδξακάηηζε έλαλ ειεγθηηθφ θαη ππνζηεξηθηηθφ ξφιν ζηελ ράξαμε ηεο πεξηθεξεηαθήο ζηξαηεγηθήο. Πξνηεξαηφηεηα ηεο ζπλέιεπζεο ήηαλ ε αλάπηπμε κεραληζκψλ γηα ηελ βειηίσζε ηνπ ζπληνληζκνχ κεηαμχ ηεο ζηξαηεγηθήο δξάζεο θαη ησλ δηαθφξσλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ. Μεηά ηελ δεκνζίεπζε ησλ θαηεπζχλζεσλ ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ, ε ζπλέιεπζε αλέιαβε ηελ επζχλε θαηάξηηζήο ηνπ, πξνζιακβάλνληαο πξνζσπηθφ γηα ηνλ ζρεδηαζκφ ηεο ρξήζεο ηεο γεο. Δθηφο απφ ηελ ζπλέιεπζε, παξαηεξήζεθε έλα, ρσξίο πξνεγνχκελν, απμαλφκελν ελδηαθέξνλ γηα ηα πεξηθεξεηαθά πξνβιήκαηα θαη ηα δίθηπα ζπλεξγαζηψλ απφ άιινπο θνηλσληθν-νηθνλνκηθνχο θνξείο. ηνλ ηνκέα ησλ ηερλψλ θαη ηνπ πνιηηηζκνχ, γηα 159 Βι. Bridges, ν.π.ζ.99

86 85 πξψηε θνξά αξθεηνί εηαίξνη αζρνινχληαη κε πεξηθεξεηαθά δεηήκαηα. Έηζη, ζεζπίδεηαη ην πεξηθεξεηαθφ πνιηηηζηηθφ θνλζφξηζηνπκ (Culture South West) θαη ηνλ Ηνχιην ηνπ 2001 δεκνζηεχεηαη ε πεξηθεξεηαθή πνιηηηζηηθή ζηξαηεγηθή. Δπίζεο, νξγαληζκνί θαη νκάδεο κε ελδηαθέξνλ ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε δεκηνπξγνχλ ην θφξνπκ ηεο Αεηθνξίαο ηεο Ννηηνδπηηθήο πεξηθέξεηαο (SSW), ην νπνίν δεκνζίεπζε ην Πλαίζιο Πεπιθεπειακήρ Αειθόπος Ανάπηςξηρ, παίδνληαο ελεξγφ ξφιν ζηελ δηάξθεηα ηεο ράξαμεο ησλ θαηεπζχλζεσλ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ, έηζη ψζηε ε αεηθφξνο αλάπηπμε λα απνηειεί ζπζηαηηθφ ζηνηρείν ησλ θχξησλ πεξηθεξεηαθψλ ζηξαηεγηθψλ. Παξάιιεια, ν ηδησηηθφο θαη εζεινληηθφο ηνκέαο επέδεημαλ ελδηαθέξνλ γηα ηελ εθπξνζψπεζή ηνπο ζηνπο λένπο ζεζκηθνχο θνξείο πεξηθεξεηαθήο πνιηηηθήο. ε ππνπεξηθεξεηαθφ επίπεδν, ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο είρε ζπζηήζεη επηά ππνπεξηθεξεηαθέο εηαηξείεο, νη νπνίεο ζα είραλ πεξηζζφηεξν ζπκβνπιεπηηθφ ξφιν παξά εθηειεζηηθφ. Γελ έιεηςαλ, φκσο, παξαλνήζεηο ζρεηηθά κε ηνλ αθξηβή ξφιν ηνπο θαη ηηο πεξηνξηζκέλεο δπλαηφηεηεο πινπνίεζεο πνιηηηθψλ. Ωζηφζν, παξά ηνλ ελζνπζηαζκφ αξθεηψλ θνηλσληθν-νηθνλνκηθψλ θνξέσλ ζηελ πξννπηηθή ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο, ε γεληθφηεξε ζηάζε (θπξίσο ζην πιαίζην ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα αιιά θαη ηνπ πιεζπζκνχ) παξακέλεη κεηξηνπαζήο σο πξνο ηελ πξνζηηζέκελε αμία ηνπ εγρεηξήκαηνο. Κπξίσο, επηθξαηεί ε αληίιεςε φηη απηφ πνπ πξνέρεη είλαη ε παγίσζε θαη εκπέδσζε ησλ λέσλ ζεζκηθψλ κνξθσκάησλ θαη ησλ ζηξαηεγηθψλ πνιηηηθψλ. Μάιηζηα, αξθεηνί ακθηζβεηνχλ ηελ ίδηα ηελ ηδέα ηεο λνηηνδπηηθήο πεξηθέξεηαο ππφ ηα πθηζηάκελα ζχλνξά ηεο. Γηα παξάδεηγκα, ζηελ Κνξλνπάιε ππάξρεη επίζεκν πεξηθεξεηαθφ θίλεκα γηα ηελ απηφλνκε χπαξμε ηεο πεξηνρήο (Cornwall Constitutional Convention): «Ζ πληαθηηθή πλέιεπζε γηα ηελ Κνξλνπάιε θαισζνξίδεη ηελ ππνθίλεζε ηεο ζπδήηεζεο ζρεηηθά κε ηηο αηξεηέο πεξηθεξεηαθέο ζπλειεχζεηο, αιιά ππνζηεξίδεη φηη κηα κνλνιηζηθή πξνζέγγηζε γηα ηνλ εθδεκνθξαηηζκφ ακεηάβιεησλ πεξηθεξεηψλ δελ είλαη ν ελδεδεηγκέλνο ηξφπνο γηα ην κέιινλ ηεο λνηηνδπηηθήο Βξεηαλίαο» 160. Ο Colin Lawry, κέινο ηεο πληαθηηθήο πλέιεπζεο, ζεκεηψλεη φηη «κηα ζπλέιεπζε ζηελ θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα ζπληζηά κηα θίλεζε ζπγθεληξσηηζκνχ» 161. Ζ Κνξλνπάιε ζεσξείηαη φηη δηαζέηεη κηα μερσξηζηή ηαπηφηεηα ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο πεξηνρέο ηεο πεξηθέξεηαο φπσο ην Swindon ή ην Bristol, ηδηαίηεξα ζνβαξά νηθνλνκηθά πξνβιήκαηα ζηνλ πξσηνγελή θαη δεπηεξνγελή 160 Βι. S. Horscroft, Way Forward for the South West, Campaign for the English Regions, Newsletter, Υεηκψλαο Βι. S. Parker, Cornwall Wants to Go it Alone, The Guardian, 12 Ηαλνπαξίνπ 2001

87 86 ηνκέα παξαγσγήο, δηαθνξεηηθφ πνιηηηζηηθφ θαη γισζζηθφ πξνθίι πνπ απαηηνχλ κηα απηφλνκε θσλή. Θεσξείηαη, επίζεο, φηη ε ζπλχπαξμε δχν ζπλειεχζεσλ ζηελ ίδηα πεξηθέξεηα δελ ζα δεκηνπξγήζεη πξφβιεκα. Γη απηφ ην ζθνπφ ζπγθεληξψζεθαλ ππνγξαθέο πνπ απαηηνχζαλ κηα αηξεηή ζπλέιεπζε γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε θνκεηεία. «Ζ Κνξλνπάιε», επηζεκαίλεη ν Bert Biscoe, αλεμάξηεηνο θνκεηεηαθφο ζχκβνπινο, «έρεη κηα ηζρπξή ηαπηφηεηα θαη κηα μερσξηζηή νηθνλνκηθή θαη πνιηηηζηηθή δσή. Απηή βξίζθεηαη ζε κεγάιε χθεζε γηα αξθεηά ρξφληα θαη θαλείο δελ καο έρεη αλαγλσξίζεη σο κηα δηαθξηηή πεξηθέξεηα κε απηφλνκν βήκα ιφγνπ» 162. Πέξα απφ ηηο απηνλνκηζηηθέο ηάζεηο, ε αληίζεζε ζηελ πξννπηηθή ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο εθθξάδεηαη θαη απφ ηνπο θχθινπο ηνπ πληεξεηηθνχ θφκκαηνο, νη νπνίνη εμηζψζνπλ ηελ πεξηθεξεηνπνίεζε κε ηελ επξσπατθή νινθιήξσζε 163. Δπνκέλσο, ην πξνζερέο βήκα ζηελ δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ λνηηνδπηηθή πεξηθέξεηα δελ είλαη ε άκεζε ζχζηαζε αηξεηήο αξρήο, αιιά, κάιινλ, ε βειηίσζε ηνπ ζπληνληζκνχ ησλ ζηξαηεγηθψλ δξάζεσλ ζε πξνβιήκαηα φπσο ε γεσξγία θαη ην δίθηπν ησλ κεηαθνξψλ. Απηφ βέβαηα πξνυπνζέηεη, πξψηνλ, ηα θαηάιιεια ρξνλνδηαγξάκκαηα απφ ηελ πιεπξά ησλ πξσηαγσληζηψλ ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ γηα λα απνθεχγνληαη νη απζαίξεηεο παξεκβάζεηο απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε θαη ε παξαγσγή απιντθψλ θαη ππνδεηγκαηηθψλ ζρεδίσλ δξάζεο θαη, δεχηεξνλ, ε θαηάιιειε ηερληθή ππνζηήξημε θαη αλάιπζε ηεο πεξηθεξεηαθήο νηθνλνκίαο, ψζηε θάζε πιαίζην πνιηηηθήο θαη δξάζεο λα δηαζέηεη επαξθή ηεθκεξίσζε ην ίδην 163 Βι. Bridges, ν.π.ζ ην ίδην, ζ.106

88 Ζ Αλαηνιηθή Πεξηθέξεηα (Eastern) ΠΗΝΑΚΑ 19: ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Πιεζπζκόο (2001) Αξηζκόο Απαζρνινπκέλωλ (2001) Αλεξγία (%) (2001) ΑΔΠ ( ) (1999) ΑΔΠ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΖΝ (1999) εθ Υάξηεο 10: Ζ Αλαηνιηθή Πεξηθέξεηα Πεγή: ONS (2002) Ζ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο είλαη έλα ζρεηηθά λέν γεσγξαθηθφ κφξθσκα ην νπνίν πξνέθπςε απφ ηελ ζπγρψλεπζε ηεο πεξηνρήο ηεο East Anglia (Norfolk, Suffolk θαη Cambridgeshire) κε ηηο θνκεηείεο ηνπ Essex, Hertfordshire θαη Bedfordshire, νη νπνίεο πξνεγνπκέλσο ήηαλ κέξνο ηνπ πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ ηεο λνηηναλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο (SERPLAN). Απηέο νη έμη θνκεηείεο ηεο αλαηνιηθήο Αγγιίαο ζπγθαηαιέγνληαη ζηηο πην γνξγά αλαπηπζζφκελεο πεξηνρέο ηεο ρψξαο. Ζ πεξηθέξεηα θαηαιακβάλεη ηελ 35 ε ζέζε αλάκεζα ζε 77 πεξηθέξεηεο ζηελ Δ.Δ. κηα ζέζε πςειφηεξε απφ φιεο ηηο πεξηθέξεηεο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ, εθηφο ηνπ Λνλδίλνπ θαη ηεο λνηηναλαηνιηθήο αθηήο. Ζ επεκεξία ηεο πεξηθέξεηαο ήηαλ ζπλάξηεζε κε ηελ αχμεζε ηνπ πιεζπζκνχ, ν νπνίνο απμήζεθε θαηά 9% ηελ πεξίνδν Ζ νηθνλνκηθή θαη βηνκεραληθή δνκή ηεο πεξηθέξεηαο δελ δηαθέξεη ξηδηθά απφ απηή ηνπ ππνινίπνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ. Αλ θαη νη πεξηνρέο ηεο East Anglia έρνπλ θπξίσο έλα γεσξγηθφ πξνθίι, κφλν 1.6% ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ απαζρνιείηαη ζηνλ πξσηνγελή ηνκέα (βι. Πίλαθαο 20), ελψ ην πνζνζηφ ηνπ δεπηεξνγελή ηνκέα δελ μεπεξλά ηνλ εζληθφ κέζν φξν ηνπ 18.2%. Ο θαηαζθεπαζηηθφο ηνκέαο ραξαθηεξίδεηαη 165 Βι. N. Ward and J. Tomaney, Regionalism in the East of England, ζε Tomaney, Mawson, ENGLAND,ν.π.ζ.110

89 88 απφ έλα ζρεηηθά πςειφ πνζνζηφ κηθξνκεζαίσλ επηρεηξήζεσλ θαη πςειά επίπεδα αλάπηπμεο ζηηο λέεο επηρεηξήζεηο. ε αληίζεζε κε ηηο αγξνηηθέο πεξηνρέο ηνπ Norfolk θαη ηνπ Suffolk, ε πεξηθεξεηαθή νηθνλνκία ηεο αλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο θαζξεπηίδεηαη θπξίσο ζηηο πςειήο ηερλνινγίαο επηρεηξήζεηο. Ζ πεξηθέξεηα απνιακβάλεη ην πςειφηεξν πνζνζηφ απαζρφιεζεο ζηελ έξεπλα θαη ηελ αλάπηπμε ζε φιε ηε Βξεηαλία. Σν αίληγκα πνπ θαινχληαη λα επηιχζνπλ νη λένη πξσηαγσληζηέο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη ε ρσξηθή αληζνξξνπία ζηηο επθαηξίεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. Οη λφηηεο πεξηνρέο ηεο πεξηθέξεηαο απφ ην Bedfordshire, δηακέζνπ ηνπ Cambridgeshire ζην Hertfordshire θαη ην South Essex ελζσκαηψλνληαη θαιχηεξα ζηα αλαπηπμηαθά πξφηππα ηνπ Λνλδίλνπ θαη ηνπ Κέηκπξηηδ. Ζ πξσηεχνπζα θαίλεηαη λα επηζθηάδεη ηελ αγνξά εξγαζίαο ζηηο λφηηεο πεξηνρέο, ελψ ην Κέηκπξηηδ απνηειεί ην βξεηαληθφ αξρέηππν ησλ βηνκεραληψλ πςειήο ηερλνινγίαο, νη νπνίεο βαζίδνληαη ζηηο λέεο ηερλνινγίεο ησλ πιεξνθνξηψλ θαη ησλ βηνεπηζηεκψλ. Οη πεξηνρέο νη νπνίεο αληηκεησπίδνπλ ηηο κεγαιχηεξεο πξνθιήζεηο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ζπγθεληξψλνληαη ζηελ πεξηθέξεηα ησλ αλαπηπμηαθψλ δσλψλ (Norfolk, Cambridgeshire Fens, Great Yarmouth θαη Lowestoft). Έηζη, ην θπξηφηεξν έξγν ηνπ αλαπηπμηαθνχ θνξέα ηεο πεξηθέξεηαο (EEDA) είλαη ε δηαηήξεζε ηεο θεθηεκέλεο ηαρχηεηαο ησλ ηερλνινγηψλ ηεο πιεξνθνξίαο θαη ησλ βηνεπηζηεκψλ ζηηο αλαπηπμηαθέο δψλεο θαη ε ππνζηήξημε ησλ νηθνλνκηθψλ ζπγθξνηεκάησλ πνπ ζπληζηνχλ ην «θαηλφκελν ηνπ Κέηκπξηηδ» 166. Ωζηφζν, ε ηερλεηή θχζε ησλ ζπλφξσλ ηεο πεξηθέξεηαο δελ ζπληειεί ζηελ εκπέδσζε κηαο εληαίαο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο. Οπζηαζηηθά απηφ πνπ απνηειεί ζήκεξα ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα είλαη έλα ηπραίν γεγνλφο ηεο ηζηνξίαο. Απφ ηελ ζέζπηζή ηνπ ηελ δεθαεηία ηνπ 70, ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο είρε κηα πεξηθεξεηαθή δνκή πνπ πεξηειάκβαλε ηηο έμη θνκεηείεο ηεο αλαηνιηθήο πεξηθέξεηαο, ζπλ ην Buckinghamshire. Ήηαλ αδηαλφεην εθείλε ηελ επνρή φηη ε πεξηθέξεηα ζα απνθηνχζε έλα ζπληαγκαηηθφ status κε πεξηθεξεηαθή ζπλέιεπζε θαη αλαπηπμηαθφ θνξέα. Μπνξεί γηα ηηο πεξηθέξεηεο ηνπ Βνξξά ην δήηεκα ησλ ζπλφξσλ λα είλαη αζήκαλην, γηα ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο έρεη γίλεη ην κήιν ηεο έξηδνο. Γηα παξάδεηγκα, γηα εθείλνπο πνπ ελδηαθέξνληαη γηα ηνλ αθξηβή γεσγξαθηθφ θαζνξηζκφ ηεο πεξηθέξεηαο, ην δήηεκα είλαη ε έιιεηςε ζπλνρήο ηεο πεξηθέξεηαο πνπ κεηαθξάδεηαη σο έιιεηςε ρσξηθήο νληφηεηαο θαη ηαπηφηεηαο. Οη ζθεπηηθηζηέο ππνζηεξίδνπλ φηη ε 166 Βι. EEDA (East of England Development Agency) Moving Forward: Regional Economic Strategy for the East of England, EEDA, Κέηκπξηηδ 1999

90 89 ΠΗΝΑΚΑ 20: ΣΟ ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ-ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΖ ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΠΛΖΘΤΜΟ ΑΝΔΡΓΗΑ ΜΔΟ ΟΡΟ ΔΒΓΟΜΑΓΗΑΗΧΝ (%) ΑΠΟΓΟΥΧΝ ( ) ΑΝΓΡΔ ΓΤΝΑΗΚΔ ΣΟΜΔΑΚΖ ΚΑΣΑΝΟΜΖ ΔΡΓΑΣΗΚΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ ΠΡΧΣΟΓΔΝΖ ΓΔΤΣΔΡΟΓΔΝΖ ΣΡΗΣΟΓΔΝΖ ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ Luton * * Peterborough * Southend-on-Sea * * * Thurrock * Bedfordshire County Cambridgeshire County Essex County Hertfordshire Norfolk Suffolk *Γελ βξέζεθαλ ζηνηρεία Πεγή: ONS (Office of National Statistics) Regions in Figures: The East of England, ONS, Λνλδίλν 20012

91 90 πεξηθέξεηα ραξαθηεξίδεηαη απφ κηα ζεηξά δπηζκψλ. Κάπνηεο πεξηνρέο ηεο ζηξέθνληαη πξνο ην Λνλδίλν, ελψ άιιεο ζηξέθνληαη πξνο ηελ πεξηνρή ηεο East Anglia. Μεξηθέο πεξηνρέο είλαη πεξηζζφηεξν αγξνηηθέο ελψ άιιεο πεξηζζφηεξν κεηξνπνιηηηθέο. Μεξηθέο πεξηνρέο ληψζνπλ πεξηζζφηεξν άλεηα κε ηελ πεξηθεξεηνπνίεζε, ελψ άιιεο πνιχ άβνια 167. Ο εθδφηεο ηεο ηνπηθήο εθεκεξίδαο Eastern Daily Press ηνλίδεη φηη νη δηαθνξέο κεηαμχ ησλ θνηλνηήησλ δελ είλαη ηφζν ζηεξενηππηθέο αιιά αθνξνχλ ζε δηαθνξέο αμηψλ: «Σν πξφβιεκα είλαη φηη ην Norfolk, ην Suffolk θαη ην Cambridge (East Anglia) είλαη αγξνηηθέο θνηλφηεηεο, ρσξίο θαιέο νδηθέο ζπλδέζεηο κεηαμχ ηνπο, αιιά δηαζέηνπλ έλα είδνο άξξεηεο ζχκπλνηαο. Μφιηο, φκσο, πξνζεγγίζεηο ην Essex, ην Hertfordshire θαη ην Bedfordshire, ιεο, γηα κηα ζηηγκή απηνί εδψ δελ κνηξάδνληαη ηηο ίδηεο αμίεο Δίλαη πεξηζζφηεξν πξνζθνιιεκέλνη ζην Λνλδίλν θαη ηα πξνάζηηα. Γελ πξνέξρνληαη απφ αγξνηηθέο πεξηνρέο πληζηνχλ κηα δηαθνξεηηθή θνπιηνχξα» 168. Απηή ε αίζζεζε ηνπ απφκαθξνπ ησλ πεξηνρψλ ηεο East Anglia απφ ην Λνλδίλν, ηαπηφρξνλα κε ηελ αίζζεζε ηεο εγγχηεηαο πξνο απηφ, ραξαθηεξίδεη ηελ πιεηνςεθία ησλ ζρνιίσλ πνπ γίλνληαη γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο: «Τπάξρεη άιιε πεξηθέξεηα», αλαξσηηέηαη ν Hadfied, «πνπ βξίζθεηαη ηφζν θνληά ζην Λνλδίλν θη φκσο λα έρεη ηελ δηθή ηεο πξσηλή εθεκεξίδα; Ννκίδσ πσο φρη, θαη απηφ είλαη ζχκπησκα πνιηηηζηηθήο αλεμαξηεζίαο» 169. ε απηήλ ηελ μερσξηζηή πνιηηηζηηθή ηαπηφηεηα ζπγθιίλνπλ θαη ηα δηαθνξεηηθά πεξηβαιινληηθά πξνβιήκαηα πνπ αληηκεησπίδνπλ νη πεξηνρέο ηεο East Anglia νη νπνίεο βξίζθνληαη ζην χςνο ή ρακειφηεξα απφ ηελ ζηάζκε ηεο ζάιαζζαο (εμ νχ θαη ην πξνζσλχκην Waterland πνπ ηεο έρεη απνδνζεί). Άιισζηε νη δεζκνί ηεο κε ηηο Κάησ Υψξεο έρνπλ ηζηνξηθφ ραξαθηήξα. Οη θαηαθφξπθεο εθθιεζίεο θαη ε αγνξά ζπκίδνπλ Φιακαλδηθέο πφιεηο. Ζ ρνιή ησλ Εσγξάθσλ ηνπ Norwich απερεί ηελ θιεξνλνκηά ησλ Οιιαλδψλ δσγξάθσλ ηνπ 17 νπ αηψλα. Οη αλεκφκπινη, ην εηδπιιηαθφ ηνπίν ησλ αθηψλ ηεο πεξηθέξεηαο, νη πξνηεζηαληηθέο παξαδφζεηο μερσξίδνπλ ηελ πεξηθέξεηα απφ ηηο πεξηνρέο ηνπ Νφηνπ. Σν δήηεκα ηεο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο απαζρφιεζε θαη ηνλ EEDA, ν νπνίνο πξνρψξεζε ζηελ δηεμαγσγή έξεπλαο ζρεηηθά κε ηνλ βαζκφ επίγλσζεο ηεο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο ησλ θαηνίθσλ θαη ησλ εξγαδνκέλσλ ηεο πεξηθέξεηαο. Σα 167 Βι. Ward, Tomaney, ν.π.ζ ην ίδην, ζ Βι. J. Hadfield, N. Scarfe, M.E. Lowe, S. Dewes, A. Jobson and M. Watkins, East Anglian Heritage, Anglian Publications Ltd., Ipswich 1964

92 91 απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο (βι. Πίλαθαο 21) έδεημαλ πνιχ ρακειά πνζνζηά ηαχηηζεο ησλ εξσηεζέλησλ κε ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο. Ληγφηεξνη απφ έλαο ζηνπο δέθα πνπ εξσηήζεθαλ δήισζαλ φηη αλαγλσξίδνπλ ηελ πεξηθέξεηα σο δηνηθεηηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο. Πάλσ απφ ην 50% εθείλσλ πνπ δνπλ ζε Norfolk, Suffolk θαη Cambridgeshire δειψλνπλ ηαχηηζε κε ηελ πεξηνρή ηεο East Anglia, ελψ νη θάηνηθνη ηνπ Essex (41%) θαη ηνπ Hertfordshire (38%) ππνζηεξίδνπλ φηη αλήθνπλ ζηελ λνηηναλαηνιηθή πεξηθέξεηα. ΠΗΝΑΚΑ 21: ΒΑΘΜΟ ΔΠΗΓΝΧΖ ΣΖ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΖ ΣΑΤΣΟΣΖΣΑ ε πνηα πεξηθέξεηα λνκίδεηε όηη δείηε; EAST ANGLIA SOUTH EAST EAST OF ENGLAND Πεγή: MORI, Perceptions of the East of England, Research Report to the EEDA, MORI, Λνλδίλν, 2000 ην πιαίζην ηεο νηθνλνκηθήο ζηξαηεγηθήο ηνπ East of England 2010: Prosperity and Opportunity for All, ν EEDA δίλεη ηδηαίηεξε ζεκαζία ζην δήηεκα ηεο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο θαη ηεο εηθφλαο πνπ βγαίλεη πξνο ηα έμσ: «Ο ζηφρνο καο γηα ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηεο Αγγιίαο είλαη λα γίλεη κηα επηηπρεκέλε, ηζρπξή θαη εληαία πεξηθέξεηα, ε νπνία ζα απνηειεί ηδαληθφ κέξνο γηα δσή, εξγαζία, ηνπξηζκφ θαη επελδχζεηο. Απηφ βέβαηα εμαξηάηαη απφ ηελ χπαξμε κηαο ζαθνχο θαη ζηαζεξήο ηαπηφηεηαο γηα ηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα ηφζν γηα ηελ ίδηα ηελ πεξηθέξεηα θαη ην Ζλσκέλν Βαζίιεην φζν θαη γηα ην εμσηεξηθφ» 170. ε απηφ ην πιαίζην, ην πεξηθεξεηαθφ πνιηηηζηηθφ θνλζφξηζηνπκ είλαη επηθνξηηζκέλν γηα ηελ ράξαμε κηαο ζηξαηεγηθήο γηα ην πνιηηηζηηθφ status ηεο πεξηθέξεηαο, δίλνληαο έκθαζε θπξίσο ζην ζχγρξνλν, ηερλνινγηθφ πξνθίι ηεο. Αλ θαη απνθεχγεηαη άκεζε αλαθνξά ζην Κέηκπξηηδ, ε ζχλδεζε ηεο πεξηθέξεηαο κε ηελ θαηλνηνκία βαζίδεηαη ζην «θαηλφκελν ηνπ Κέηκπξηηδ». Ζ πφιε, πέξα απφ πεξηνρή ηεο πςειήο ηερλνινγίαο, απνηειεί ην θέληξν ηεο ππφ δηακφξθσζε πεξηθεξεηαθήο δηαθπβέξλεζεο. ΑΛΛΟΤ ΓΔΝ ΞΔΡΧ Bedfordshire Hertfordshire Norfolk Suffolk Βι. EEDA, East of England 2010: Prosperity and Opportunity for All, EEDA, Κέηκπξηηδ 2001, ζ.145

93 92 Δάλ ε πεξηθεξεηνπνίεζε κπνξεί λα δηαθξηζεί ζην πνιηηηθφ ηεο ζθέινο πνπ αθνξά ην δήηεκα ηεο δεκνθξαηηθήο λνκηκνπνίεζεο θαη ζην ηερλνθξαηηθφ ζθέινο πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα θαη απνδνηηθφηεηα ησλ κεραληζκψλ παξαγσγήο πνιηηηθήο, ηφηε ε αλαηνιηθή πεξηθέξεηα κπνξεί θάιιηζηα λα εληαρζεί ζηελ πεξηζζφηεξν δηαρεηξηζηηθή φςε ηεο. Μπνξεί ε θνηλή γλψκε ηεο πεξηθέξεηαο λα κελ δηάθεηηαη ζεηηθά ζην ελδερφκελν ηεο ζέζπηζεο κηαο αηξεηήο αξρήο, σζηφζν, έρεη γίλεη απνδεθηή, ζε ζεκαληηθφ βαζκφ, ε αλάγθε γηα ηελ χπαξμε ελφο είδνπο πεξηθεξεηαθήο δηαθπβέξλεζεο. Απηφ θαηαδεηθλχνπλ θαη νη πεξηθεξεηαθέο πξσηνβνπιίεο πνπ έρνπλ αλαιεθζεί απφ ην 1998: - Σν 1999 ν αλαπηπμηαθφο θνξέαο ραξάδεη ηελ νηθνλνκηθή ζηξαηεγηθή, ε νπνία είλαη πξντφλ έμη κελψλ επξείαο δηαβνχιεπζεο κε θνηλσληθν-νηθνλνκηθνχο θνξείο. Σν αλαζεσξεκέλν θείκελφ ηεο δεκνζηεχεηαη ηνλ Ηνχιην ηνπ ην πιαίζην ησλ θνηλνηηθψλ δηαξζξσηηθψλ ηακείσλ γηα ηελ πξνγξακκαηηθή πεξίνδν απαηηείηαη έλα εληαίν πξνγξακκαηηθφ θείκελν γηα ην ζχλνιν ηεο πεξηθέξεηαο. Απηφ ζεκαίλεη φηη ε βειηίσζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ δηαδηθαζηψλ ιήςεο απνθάζεσλ ζπλεπάγεηαη κηα απνηειεζκαηηθή νξηνζέηεζε ησλ πξνηεξαηνηήησλ θαη ηελ εμαζθάιηζε ζεκαληηθψλ πφξσλ απφ ηα θνηλνηηθά ηακεία ζε πεξηφδνπο ζθηρηήο νηθνλνκηθήο πνιηηηθήο. - ην πιαίζην ηεο Αηδέληαο 2000 ηεο Κνηλήο Αγξνηηθήο Πνιηηηθήο ε πεξηθέξεηα ππνρξεψζεθε ζηελ ζπγγξαθή ελφο θεθαιαίνπ γηα ην Αγξνηηθφ Αλαπηπμηαθφ ρέδην ηεο Αγγιίαο. Ο αλαπηπμηαθφο θνξέαο ζε ζπλεξγαζία ηνλ λέν θνξέα γηα ηελ αγγιηθή χπαηζξν θιήζεθε λα ζπλεηζθέξεη ζηελ ζηξαηεγηθή γηα ηνλ αγξνηηθφ θφζκν ππφ ηελ αηγίδα ηνπ ηφηε Τπνπξγείνπ Γεσξγίαο, Αιηείαο θαη Σξνθίκσλ. - Σνλ Ννέκβξην ηνπ 2000 ζπκθσλήζεθαλ νη θαηεπζχλζεηο γηα ηνλ πεξηθεξεηαθφ ζρεδηαζκφ κέρξη ην 2016 γηα ηελ πεξηνρή ηεο East Anglia. Ζ πξφθιεζε γηα ηνπο λένπο θνξείο ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη ν ζπλδπαζκφο απηψλ ησλ θαηεπζχλζεσλ κε εθείλεο γηα ηηο ππφινηπεο θνκεηείεο ηεο πεξηθέξεηαο, ψζηε λα παξαρζεί κηα εληαία ζηξαηεγηθή πεξηθεξεηαθνχ ζρεδηαζκνχ. - Παξάιιεια κε ηηο πεξηθεξεηαθέο νηθνλνκηθέο ζηξαηεγηθέο εθπνλήζεθε ε πεξηθεξεηαθή πνιηηηζηηθή ζηξαηεγηθή απφ ην Τπνπξγείν Πνιηηηζκνχ, Μ.Μ.Δ. θαη Αζιεηηζκνχ Βι. Ward, Tomaney, ν.π.ζ.120

94 93 Καηαιήγνληαο, γίλεηαη αληηιεπηφ φηη ε δηαδηθαζία πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ αλαηνιηθή πεξηθέξεηα έρεη ραξαθηήξα ηερλνθξαηηθφ θαη δηαρεηξηζηηθφ. Γελ ζα κπνξνχζε λα γίλεη δηαθνξεηηθά. Γηα ηνπο ζθεπηηθηζηέο ε ζέζπηζε αηξεηήο αξρήο αληηβαίλεη κε ηηο ηζηνξηθέο ηαπηφηεηεο ησλ θνκεηεηψλ. Ωζηφζν, δηαθξίλνπκε ηάζεηο επζπγξάκκηζεο ησλ ηερλνθξαηηθψλ ειίη ηεο πεξηθέξεηεο κε ην πνιηηηθφ ζθεληθφ πνπ ζηήλεηαη ζηηο βφξεηεο πεξηθέξεηεο ηεο ρψξαο. Οη θαηλνχξηεο επθαηξίεο παξέκβαζεο ζηελ πεξηθεξεηαθή πνιηηηθή πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ην λέν ζεζκηθφ πιαίζην δελ απνθιείεη ζην κέιινλ αηηήκαηα γηα κεγαιχηεξε δεκνθξαηηθή λνκηκνπνίεζε θαη ηε δεκηνπξγία αηξεηήο πεξηθεξεηαθήο αξρήο.

95 94 ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ Ζ παξαπάλσ αλάιπζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ ηάζεσλ εγθαηληάδεη έλα λέν κνληέιν πεξηθεξεηνπνίεζεο ζηελ Αγγιία δηαθνξεηηθφ απφ ην ζπγθεληξσηηθφ πξφηππν ηεο δεθαεηίαο ηνπ 60. πλεηδεηνπνηείηαη πιένλ φηη ππάξρεη ε δπλαηφηεηα παξαγσγήο πνιηηηθήο κε ηελ ζπλεξγαζία ησλ ηνπηθψλ αξρψλ ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν θαη πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε απνξξίπηεηαη ε παζεηηθή απνδνρή ησλ δηαπεξηθεξεηαθψλ θαη ελδνπεξηθεξεηαθψλ αληζνηήησλ θαη πηνζεηείηαη κηα πεξηζζφηεξν ελεξγεηηθή ζηάζε απφ ηελ πιεπξά ησλ δπλάκεσλ ηεο πεξηθέξεηαο. Με κεγαιχηεξε ελάξγεηα ζε Βνξεηναλαηνιηθή, Βνξεηνδπηηθή πεξηθέξεηα θαη ηελ πεξηθέξεηα ηνπ Yorkshire and the Humber, θαη ζε κηθξφηεξν βαζκφ θαη πην θαζπζηεξεκέλα, ζηελ θεληξναλαηνιηθή θαη θεληξνδπηηθή πεξηθέξεηα, απηή ε ζηάζε αξρίδεη λα θεξδίδεη έδαθνο,. πλνςίδνληαο, ηα βαζηθφηεξα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ λένπ κνληέινπ πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη ηα εμήο: i. Ζ δηαδηθαζία ηεο πεξηθεξεηνπνίεζεο έρεη θαηαξρήλ νηθνλνκηθφ πεξηερφκελν, θαζψο αθνξά ηελ αλαδσνγφλεζε ησλ πεξηθεξεηαθψλ νηθνλνκηψλ, ελψ ηα δεηήκαηα ησλ πνιηηηθψλ δνκψλ θαη ησλ ζπληαγκαηηθψλ πξνβιεκάησλ έξρνληαη ζε δεχηεξε κνίξα. ii. Άξα, ην αγγιηθφ κνληέιν πεξηθεξεηνπνίεζεο είλαη κηα πξαγκαηηζηηθή δηαδηθαζία. Σα επηρεηξήκαηα ππέξ ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο δελ αλαθέξνληαη ζε ηνπηθηζηηθέο εμάξζεηο ή δεηήκαηα ηαπηφηεηαο. Αληηζέησο, γίλεηαη απνδεθηφ φηη ε κεγαιχηεξε ρσξηθή ελφηεηα ηεο πεξηθέξεηαο κπνξεί λα αληηζηαζκίζεη ηελ θπξηαξρία ηνπ Λνλδίλνπ, ελψ ηα νηθνλνκηθά πξνβιήκαηα θαίλεηαη λα επηιχνληαη θαιχηεξα ζε πεξηθεξεηαθφ θαη παλεπξσπατθφ επίπεδν παξά ζην ζηελά ρσξηθφ επίπεδν ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο iii. Ζ πεξηθεξεηνπνίεζε ζηελ Αγγιία πξνζαλαηνιίδεηαη πξνο ηα πνιηηηθν-νηθνλνκηθά θέληξα ηνπ Λνλδίλνπ θαη ηεο Δ.Δ. Έρεη γίλεη πιένλ ζπλείδεζε φηη ε λέα νηθνλνκηθή πξαγκαηηθφηεηα ππνρξεψλεη ηηο πεξηθέξεηεο λα δηαπξαγκαηεχνληαη άκεζα φρη κφλν κε ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ηεο ρψξαο, αιιά θαη κε ηνπο εθπξνζψπνπο ησλ επξσπατθψλ θέληξσλ απνθάζεσλ. iv. Ζ λέα πεξηθεξεηνπνίεζε είλαη πξντφλ ελδνγελνχο δηαδηθαζίαο θαη δελ επηβάιιεηαη απφ ηα πάλσ. Αλ σο δεκνζηφηεηα (öffentlichkeit)

96 95 νξίζνπκε «ηνλ ηνκέα ηεο θνηλσληθήο καο δσήο, φπνπ δηακνξθψλεηαη ε θνηλή γλψκε» 172, ε θνηλσλία πνιηηψλ εκθαλίδεηαη ζήκεξα σο ν νπζηαζηηθφο παξάγνληαο ζηελ δηακφξθσζεο ηεο πνιηηηθήο δεκνζηφηεηαο θαη ελφο λένπ κνληέινπ δεκνθξαηηθήο δηαθπβέξλεζεο. Απηφ ην κνληέιν δηαθπβέξλεζεο ππνδειψλεη ηε ζπκκεηνρή θνηλσληθψλ εηαίξσλ, ηνπηθψλ θνηλσληψλ, ΜΚΟ ζηε δηαρείξηζε ησλ θνηλψλ ππνζέζεσλ. Ζ λέα κνξθή δια-κςβέπνηζηρ αληηπαξαηηζέκελε ζηελ παιαηά, θξαηηθίζηηθε αληίιεςε κςβέπνηζηρ έρεη σο πνηνηηθά γλσξίζκαηα ηε ζπκκεηνρή, ηελ απνθέληξσζε, ηε λνκηκνπνίεζε θαη ηε κεγαιχηεξε απνηειεζκαηηθφηεηα 173, απαιιαγκέλε απφ ηηο παξαδνζηαθέο πνιηηηθέο αγθπιψζεηο ηνπ παξειζφληνο. πληζηά ηελ έθθξαζε ησλ λέσλ θνηλσληθψλ αλαγθψλ, αληζνηήησλ θαη αληηζέζεσλ νη νπνίεο πιένλ δελ έρνπλ ηνλ πιηζηηθφ ραξαθηήξα ηνπ παξειζφληνο. Ζ λέα πεξηθεξεηνπνίεζε ζηελ Αγγιία βαζίδεηαη ζε ζπλεξγαζίεο κεηαμχ ηδησηηθνχ θαη δεκφζηνπ ηνκέα, εθπξνζψπσλ ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ θφζκνπ θαη ησλ ηνπηθψλ αξρψλ. Με άιια ιφγηα, ζπλεπάγεηαη έλα λέν κνληέιν δηαθπβέξλεζεο γηα ηελ Αγγιία αιιά θαη γηα ην Ζλσκέλν Βαζίιεην γεληθφηεξα. Παξαδνζηαθά, ε Αγγιία δηέζεηε κηα πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε κε θνξείο νη νπνίνη ζπληφληδαλ ην θπβεξλεηηθφ έξγν ησλ δηαθφξσλ ππνπξγείσλ θαη θπζηθά ινγνδνηνχζαλ ζηνπο πξντζηάκελνχο ηνπο ππνπξγνχο. Δπξφθεηην δειαδή γηα κηα πεξηζζφηεξν δηαρεηξηζηηθνχ θαη ιηγφηεξν δεκνθξαηηθνχ ραξαθηήξα πεξηθεξεηαθή δηνίθεζε. Σν δεηνχκελν γηα ηελ αγγιηθή επαξρία κεηά ηηο ερζξηθέο πξνο ην ηνπηθφ θξάηνο κεηαξξπζκίζεηο ησλ πληεξεηηθψλ θπβεξλήζεσλ ήηαλ ε εμάιεηςε ηνπ νηθνλνκηθνχ θαη δεκνθξαηηθνχ ειιείκκαηνο ην νπνίν εμαθνινπζεί λα είλαη έληνλν ζε ζπγθεθξηκέλεο πεξηθέξεηεο, θπξίσο εθείλεο ηνπ αγγιηθνχ βνξξά. Μεηά ηελ πινπνίεζε ηνπ κεηξηνπαζνχο απνθεληξσηηθνχ πξνγξάκκαηνο ησλ Νέσλ Δξγαηηθψλ ζε θσηία θαη Οπαιία, γίλεηαη πξφδειν φηη ην αγγιηθφ δήηεκα θαη ε επίιπζή ηνπ δελ επηδξά απιά ζην κέιινλ ηεο πεξηθεξεηαθήο δηνίθεζεο θαη ηνπ ηνπηθνχ θξάηνπο αιιά θαη ζην ζπληαγκαηηθφ θαζεζηψο ησλ 172 Βι. J. Habermas, Γεκνζηφηεηα, Κοινυνία Πολιηών, ηρ.2, 1998, ζ Βι. Θ. αθειιαξφπνπινο, Κπβέξλεζε ή Γηαθπβέξλεζε;, Έθνορ, 25 Απγνχζηνπ 2003, ζ.8

97 96 ηεζζάξσλ εζλψλ θαη ζηε κνξθή ηνπ ηξφπνπ δηαθπβέξλεζεο ελφο παξαδνζηαθά ζπγθεληξσηηθνχ θξάηνπο. v. Ζ λέα πεξηθεξεηνπνίεζε έρεη αζπκκεηξηθφ ραξαθηήξα, θαζψο νη νθηψ πεξηθέξεηεο βξίζθνληαη ζε δηαθνξεηηθφ επίπεδν ζεζκηθήο εμέιημεο. Με απηή ηελ έλλνηα, ε λέα πεξηθεξεηνπνίεζε είλαη κηα δηαδηθαζία θαη φρη έλα γεγνλφο. Σν απνηέιεζκά ηεο είλαη άγλσζην εμαξρήο, αθνχ ε νινθιήξσζή ηεο κπνξεί λα ρξεηαζηεί ην πέξαζκα δεθαεηηψλ. Βέβαηα, κηα παξφκνηα εηθφλα ζπλαληνχκε θαη ζηνλ δηεζλή ρψξν. Γηα παξάδεηγκα, ζηελ Ηηαιία, ην εηδηθφ status ησλ πέληε πεξηθεξεηψλ ζεκαίλεη πεξηζζφηεξεο αξκνδηφηεηεο, κεγαιχηεξεο νηθνλνκηθέο εμνπζίεο θαη κεγαιχηεξε απηνλνκία ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο πεξηθέξεηεο. Ζ αλάπηπμε ησλ απηφλνκσλ θνηλνηήησλ ζηελ Ηζπαλία, κε ηελ επξεία δηάθξηζε κεηαμχ εζλψλ θαη πεξηθεξεηψλ, ζεσξείηαη πξφηππν ηεο αζπκκεηξηθήο πεξηθεξεηνπνίεζεο. Σν αληίζεην ηζρχεη, θπζηθά, ζηελ Γαιιία, φπνπ δηαθξίλνπκε κηα νκνηφκνξθε δνκή πεξηθεξεηαθήο αξρήο ζε φιε ηελ ρψξα. Σέινο, αλαθνξηθά κε ηελ ειιεληθή πεξίπησζε θαη ηελ επίθαηξε ζπδήηεζε γηα ηε ζχζηαζε ηεο πεξηθεξεηαθήο αξρήο, ε αγγιηθή εκπεηξία καο δείρλεη φηη ε πεξηθεξεηνπνίεζε απαηηεί, πξηλ απ φια, ηελ ελεξγφ ζπκκεηνρή ηεο θνηλσλίαο πνιηηψλ ζηελ δηακφξθσζε θαη εμέιημε ησλ λενζχζηαησλ ζεζκψλ θαη ηελ εκπέδσζε κηαο πεξηθεξεηαθήο ηαπηφηεηαο. Γελ αξθεί, δειαδή, ν νηθνλνκηθφο παξάγνληαο γηα λα ζπλελψζεη ηηο ηνπηθέο δπλάκεηο ζε έλα επξχηεξν πιαίζην. Παξαδνζηαθά, ε ειιεληθή θνηλσλία πνιηηψλ ραξαθηεξίδεηαη αζζελήο ζε ζχγθξηζε κε ηηο ρψξεο ηεο Γπηηθήο Δπξψπεο. ρεκαηηδφκελε ζην πιαίζην ελφο «απηαξρηθνχ θνξπνξαηηζκνχ» (επέθηαζε πειαηεηαθψλ δηθηχσλ, επέκβαζε παξά ζπλεξγαζία κεηαμχ θξάηνπο θαη θνηλσληθννηθνλνκηθψλ εηαίξσλ, αλνξζνινγηζκφο ηεο θξαηηθήο δηνίθεζεο, πειαηεηαθή ζπζζσκάησζε, ελδνγελήο εζληθηζηηθή ηδενινγία κε εθζπγρξνληζηηθά ζηνηρεία) 174, ε ειιεληθή θνηλσλία πνιηηψλ δελ απνηεινχζε, κέρξη πξφζθαηα, παξάγνληα πξνψζεζεο κηαο ηέηνηαο δηαδηθαζίαο. Ωζηφζν, ηα ηειεπηαία ρξφληα αλαθαίλνληαη θάπνηα ζεκάδηα ειπίδαο. ηε δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ '90, ε ηάζε κείσζεο ζπκκεηνρήο ησλ πνιηηψλ ζε θνκκαηηθέο νξγαλψζεηο, θαζψο θαη ε κεγαιχηεξε ηθαλφηεηα απην- 174 Βι. Ν. Μνπδέιεο, Νεοελληνική Κοινυνία: Ότειρ Υπανάπηςξηρ, Δμάληαο, Αζήλα 1978 Κ. Σζνπθαιάο, «Σδακπαηδήδεο» ζηε Υψξα ησλ Θαπκάησλ. Πεξί Διιήλσλ ζηελ Διιάδα, Δλληνική Δπιθεώπηζη Πολιηικήρ Δπιζηήμηρ, ηρ.1, 1993

98 97 νξγάλσζεο θνηλσληθψλ ζπκθεξφλησλ θαη ελδηαθεξφλησλ, είραλ σο απνηέιεζκα ηελ αηζζεηή ελδπλάκσζε ηεο θνηλσλίαο πνιηηψλ. Μάιηζηα, ζηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο δηαθαίλεηαη ε θξαηηθή αλαγλψξηζε γηα ην ξφιν ησλ θνξέσλ ηεο θνηλσλίαο πνιηηψλ, δηαθεξχζζεηαη ε θπβεξλεηηθή δηάζεζε ζπλεηαηξηζηηθήο ζπλεξγαζίαο θαη νη ζρέζεηο θξάηνπο θαη κε θπβεξλεηηθψλ νξγαλψζεσλ ζεζκνζεηνχληαη. Πξάγκαηη, ν φξνο «κε θπβεξλεηηθέο νξγαλψζεηο» έθαλε ηελ εκθάληζή ηνπ θαη ζηελ ειιεληθή λνκνζεζία, ζην λ. 2731/1999 γηα ηελ αλαπηπμηαθή βνήζεηα (άξζξα 10 έσο 17) θαη ζην λ. 2646/1998 γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ Δζληθνχ πζηήκαηνο Κνηλσληθήο Φξνληίδαο (άξζξν 12). Ζ παξαπάλσ δηαπίζησζε δελ επηρεηξεί λα εμηδαληθεχζεη ηελ πξαγκαηηθφηεηα, ε νπνία είλαη φηη ε εζεινληηθή ζπκκεηνρή ησλ Διιήλσλ πνιηηψλ ζε νξγαλψζεηο είλαη ε ρακειφηεξε ησλ ρσξψλ-κειψλ ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο 175. Παξ φια απηά, έρνπλ ήδε θαηαγξαθεί ΜΚΟ θάζε κνξθήο ζηελ Διιάδα. Διπηδνθφξν, είλαη επίζεο φηη ε ρψξα καο θαηαηάζζεηαη ζηα πςειφηεξα πνζνζηά «θνηλσληθψλ επαθψλ» κεηαμχ ησλ πνιηηψλ (δείθηεο θνηλσληθήο ζπλνρήο) 176. Με απηά ηα δεδνκέλα ζα κπνξνχζε ε ειιεληθή θεληξηθή δηνίθεζε λα αμηνπνηήζεη θαη λα εληζρχζεη ηηο ζπλεξγαζίεο ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν θαη λα πεηχρεη θαιχηεξα απνηειέζκαηα ζηελ πξνζπάζεηα αλαδηάξζξσζεο ησλ πεξηθεξεηψλ ζε αληίζεζε κε κηα βνινληαξηζηηθή πνιηηηθή πεξηθεξεηνπνίεζεο ε νπνία αγλνεί ελδνπεξηθεξεηαθέο δπλαηφηεηεο, αλάγθεο θαη ζπλεξγαζίεο. 175 Βι. Δ. Παλαγησηίδνπ, Ζ Κνηλσλία ησλ Δζεινληψλ, Κοινυνία Πολιηών, ηρ.3, 1999, ζ Βι. ηεο ηδίαο, Πνχ, Πφηε θαη Γηαηί Αλαπηχζζεηαη ε Κνηλσλία ησλ Πνιηηψλ, Κοινυνία Πολιηών, ηρ.8, 2002, ζ.20

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο:

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 4 Οκτωβρίοσ 2012 Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Τελ παξάηαζε ηωλ πξνζεζκηώλ γηα ηελ απνγξαθή ηωλ επηρεηξήζεωλ ζην Γ.Ε.ΜΗ., απνθάζηζε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΝΔΑ ΔΡΓΑ 173.9 εκ ΧΘΖΖ ΣΖΝ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΔΠΙΠΛΔΟΝ ΘΔΔΙ ΔΡΓΑΙΑ ΓΖΜΙΟΤΡΓΙΑ ΒΔΛΣΙΧΖ ΣΖ ΠΟΙΟΣΖΣΑ ΕΧΖ ΣΧΝ ΠΟΛΙΣΧΝ Αλάπιαζε εκπνξηθνύ ηξηγώλνπ Μαθαξίνπ Δπαγόξνπ θαη ηαζηθξάηνπο μέπορ ηος ζσεδίος κινηηικόηηηαρ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΙΚΗ ΣΟ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΣΗ» ΑΡΥΔ ΚΑΙ ΠΡΟΤΠΟΘΔΔΙ ΔΝΟ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΟΤ ΥΔΓΙΟΤ ΑΠΟΚΔΝΣΡΩΗ ΣΟΤ ΚΡΑΣΟΤ ΜΔ ΑΤΣΟΓΙΟΙΚΗΗ

ΚΡΙΣΙΚΗ ΣΟ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΣΗ» ΑΡΥΔ ΚΑΙ ΠΡΟΤΠΟΘΔΔΙ ΔΝΟ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΟΤ ΥΔΓΙΟΤ ΑΠΟΚΔΝΣΡΩΗ ΣΟΤ ΚΡΑΣΟΤ ΜΔ ΑΤΣΟΓΙΟΙΚΗΗ ΚΡΙΣΙΚΗ ΣΟ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΣΗ» ΑΡΥΔ ΚΑΙ ΠΡΟΤΠΟΘΔΔΙ ΔΝΟ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΟΤ ΥΔΓΙΟΤ ΑΠΟΚΔΝΣΡΩΗ ΣΟΤ ΚΡΑΣΟΤ ΜΔ ΑΤΣΟΓΙΟΙΚΗΗ ηεο Διέλεο Πνξηάιηνπ Γεκνηηθήο ζπκβνχινπ Γήκνπ Αζελαίσλ κε ηελ Αλνηρηή Πφιε Οη έλλνηεο

Διαβάστε περισσότερα

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο 1 ΕΝΩΗ ΠΟΔΟΦΑΙΡΙΚΩΝ ΩΜΑΣΕΙΩΝ ΗΛΕΙΑ ΕΣΟ ΙΔΡΤΕΩ 1969 ΕΔΡΑ: ΠΤΡΓΟ Οδόο: Γξαγαηζαλίνπ 34 & Παπαθιέζζα Σει: 26210 33311 e-mail:epsilia@otenet.gr Φαμ: 26210 34004 Ππακηικό 35 ηρ ζςνεδπίαζηρ ηος Δ ηηρ ΕΠ Ηλείαρ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΖ ΑΝΑΠΣΤΞΖ-ΠΟΛΗΣΗΚΔ ΠΡΟΧΘΖΖ ΚΑΗ ΠΡΟΒΟΛΖ ΣΟΤ ΓΟΜΖΜΔΝΟΤ ΠΟΛΗΣΗΣΗΚΟΤ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ ΜΔΛΔΣΖ ΠΔΡΗΠΣΧΖ-Ζ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ENRICO LETTA FORMER PRIME MINISTER OF ITALY TO THE 18 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE «THE BIG RETHINK FOR EUROPE THE BIG TURNING POINT FOR GREECE» ΣΔΣΑΡΣΗ 9 ΙΟΤΛΙΟΤ 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία λεαληθήο επηρεηξεκαηηθφηεηαο Η αξρηηεθηνληθή ηεο πξώηεο επηρείξεζεο Δπηρεηξεκαηηθή ΙΓΔΑ Ο ΔΠΙΥΔΙΡΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» εκεηώζεηο Επξσπατθνύ Δηθαίνπ θαη Επξσπατθήο Οινθιήξσζεο

ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» εκεηώζεηο Επξσπατθνύ Δηθαίνπ θαη Επξσπατθήο Οινθιήξσζεο ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΤΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» εκεηώζεηο Επξσπατθνύ Δηθαίνπ θαη Επξσπατθήο Οινθιήξσζεο Notebooks on EU Law and European

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Jessica Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Γεωργία Ζεμπιλιάδοσ, Προϊζηαμένη Ενδιάμεζη Διατειριζηική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ 1 Ο πίλαθαο ηεο πξνεγνύκελεο ζειίδαο είλαη ηκήκα ηεο έθζεζεο πνπ δεκνζηεύηεθε από ηελ PLAN Ιnternational, κηα δηεζλή αλζξσπηζηηθή νξγάλσζε. Γίλνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο παξεκβάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΔΙΓΙΚΗ ΤΠΗΡΔΙΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 Κομοηηνή 3 Απριλίοσ 2015 Παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Απνηειέζκαηα Ψεθνθνξίαο ηα ζέκαηα ηεο B Επαλαιεπηηθήο Γεληθήο πλέιεπζεο ηωλ Μεηόρωλ ηεο Εζληθήο Σξάπεδαο ηεο Ειιάδνο ηεο 23/11/2012 (άξζξν 32 παξ. 1 θ.λ. 2190/1920, παξ. 4.1.3.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Έφη Μπέκοσ Γενική Γραμματέας Πρόνοιας ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ ΔΙΑΓΩΓΗ - Πξνώζεζε ηεο θνηλσληθήο έληαμεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS ΟΤΑ Επισειπηζιακή Νοημοζύνη: Οδεγίεο πξνο ηνπο εθπαηδεπόκελνπο γηα ηε ζύλδεζε κε ην ύζηεκα Γηαρείξηζεο Δπηρεηξεζηαθώλ Γηαδηθαζηώλ γηα ηελ εθηέιεζε ηωλ Πξαθηηθώλ Αζθήζεωλ ηωλ ππν(δλνηήηωλ) Bc1.1.4, Bc1.1.5,

Διαβάστε περισσότερα

Τομέας Πολιτικής Εσθύνης Περιυερειακής Πολιτικής Κωστής Μοσσοσρούλης - Βοσλεστής Ν. Χίοσ

Τομέας Πολιτικής Εσθύνης Περιυερειακής Πολιτικής Κωστής Μοσσοσρούλης - Βοσλεστής Ν. Χίοσ Τομέας Πολιτικής Εσθύνης Περιυερειακής Πολιτικής Κωστής Μοσσοσρούλης - Βοσλεστής Ν. Χίοσ Ενημερωτικό Σημείωμα Η δημιουργία πέντε Μειζόνων Διοικητικών Περιφερειών Λακβάλνληαο ππφςε ηα ζπκπεξάζκαηα ησλ αμηνινγήζεσλ

Διαβάστε περισσότερα

Η νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζπλνρή ζηε δηεπξπκέλε Δπξσπατθή Έλσζε... 52 Τινπνίεζε ηεο πξσηνβνπιίαο «Καηλνηνκία 2010» (i2i)...

Η νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζπλνρή ζηε δηεπξπκέλε Δπξσπατθή Έλσζε... 52 Τινπνίεζε ηεο πξσηνβνπιίαο «Καηλνηνκία 2010» (i2i)... ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΧΝ... 1 ΠΔΡΙΛΗΦΗ... 3 ABSTRACT... 3 ΠΙΝΑΚΑ ΤΝΣΜΗΔΧΝ ΚΑΙ ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΦΙΧΝ... 4 ΔΙΑΓΧΓΗ... 5 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 Ο... 7 Γεληθά ζηνηρεηά ηεο Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο... 7 1.1 Θεζκηθφ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΘ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΘ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΘ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΗΜΑ ΓΔΝΙΚΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Θέκα: Ο επξσπαίνο πνιίηεο θαη ε ΔΔ: ην δεκνθξαηηθό έιιεηκκα Δπηβιέπσλ: ηνύζηνπξαο Πέηξνο πνπδάζηξηα: Σεκπέιε Γήκεηξα ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΣΟ ΝΔΟ ΠΑΓΚΟΜΗΟ ΤΣΖΜΑ Ζ λέα επνρή ηεο νηθνλνκίαο ηεο αγνξάο, πνπ ζπλνδεχεηαη κε ην άλνηγκα ησλ δηεζλψλ αγνξψλ θαη ησλ ζπλφξσλ ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ απνηειεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΖ Ο ΤΠΟΤΡΓΟ ΔΩΣΔΡΗΘΩΛ, ΑΠΟΘΔΛΣΡΩΖ ΘΑΗ ΖΙΔΘΣΡΟΛΗΘΖ ΓΗΑΘΤΒΔΡΛΖΖ

ΑΠΟΦΑΖ Ο ΤΠΟΤΡΓΟ ΔΩΣΔΡΗΘΩΛ, ΑΠΟΘΔΛΣΡΩΖ ΘΑΗ ΖΙΔΘΣΡΟΛΗΘΖ ΓΗΑΘΤΒΔΡΛΖΖ Ελληνική ΔΙΙΖΛΗΘΖ ΓΖΚΟΘΡΑΣΗΑ Αθήνα, 10 Ασγούζηοσ 2010 ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΔΩΣΔΡΗΘΩΛ, ΑΠΟΘΔΛΣΡΩΖ ΘΑΗ ΖΙΔΘΣΡΟΛΗΘΖ ΓΗΑΘΤΒΔΡΛΖΖ Αριθ. Πρφη.: 45722 ΓΔΛ. Γ/ΛΖ ΣΟΠΗΘΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΘΖΖ Γ/ΛΖ ΟΡΓΑΛΩΖ ΘΑΗ ΙΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΟΣΑ ΣΚΖΚΑ ΟΡΓΑΛΩΖ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπηςξη Ικανοηήηων ηων ΟΤΑ για ηη λειηοςπγική αξιοποίηζη ηων ΤΠΕ (ICT Capacity Building)

Ανάπηςξη Ικανοηήηων ηων ΟΤΑ για ηη λειηοςπγική αξιοποίηζη ηων ΤΠΕ (ICT Capacity Building) ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΦΝΕΙΟ Εργαζηήριο Βιομητανικής και Ενεργειακής Οικονομίας Ομάδα για ηην Τετνολογική, Οικονομική και Σηραηηγική Ανάλσζη ηης Κοινωνίας ηης Πληροθορίας (INFOSTRAG) http://www.infostrag.gr/

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα