Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ"

Transcript

1 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Α. Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΣΥΝΙΣΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΥΨΙΣΤΟΥ «ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ» (2) ΟΙ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ (3) ΆΚΑΡΠΕΣ ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΝΑ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ (4) ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΑΥΤΟΝΟΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010

2 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Α. Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η γεωργία συνιστά γενικευμένο υπαίθριο «βιολογικό» εργοστάσιο παραγωγής προϊόντων διατροφής ανθρώπων και ζώων και περιβαλλοντικών αγαθών με αυξανόμενη ζήτηση. Βασίζεται στο φυσικό περιβάλλον, στους φυσικούς πόρους, κυρίως στη γεωργική γη και στο διαθέσιμο νερό για άρδευση και στην εργασία και την φροντίδα των αγροτών. Η Ελληνική γεωργία βρίσκεται, σήμερα, σε επιταχυνόμενη πτώση. Η προσχεδιασμένη ανάκαμψή της, με την αξιοποίηση του χαρισματικού φυσικού περιβάλλοντος και των διαθέσιμων φυσικών πόρων που διαθέτει η Χώρα, της εργατικότητας και δημιουργικότητας των ελλήνων αγροτών, όταν μάλιστα υποστηρίζονται στοχευμένα, ώστε να καταστούν αποτελεσματικοί χρήστες εξελισσόμενης γεωργικής τεχνολογίας, ως το αποτέλεσμα στοχευμένης γεωργικής έρευνας, μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην έξοδο της Χώρας από την ύφεση. Έχουμε το παράδειγμα των δεκαετιών του 60 και 70, οπότε η συντονισμένη αλλά μη στοχευμένη προσπάθεια για ποσοτική αύξηση της γεωργικής παραγωγής προκάλεσε το «θαύμα» της εποχής εκείνης. Νέες ποικιλίες φυτών δημιουργήθηκαν, οι αποδόσεις των σιτηρών τριπλασιάστηκαν, γεωργικές βιομηχανίες δημιουργήθηκαν, η Χώρα απέκτησε αυτάρκεια σε τρόφιμα, οι εξαγωγές αυξήθηκαν, ανθρώπινο δυναμικό απελευθερώθηκε για να υποστηρίξει άλλους τομείς, όπως είναι ο τουρισμός και, λόγω των διακεκριμένων ρυθμών ανάπτυξης της γεωργίας, σημειώθηκαν διεθνώς αναγνωρίσιμοι ρυθμοί μεγέθυνσης της Ελληνικής οικονομίας. Δυστυχώς όμως, την περίοδο εκείνη δεν υπήρξε παράλληλη προσπάθεια δημιουργίας θεσμών που να προσδιόριζαν την δίκαιη κατανομή του πλούτου που δημιουργήθηκε και τις σχέσεις αλληλεγγύης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και να περιορίζουν την ασύδωτη χρήση επιδοτούμενων χημικών εισροών, την σπατάλη μηχανολογικού εξοπλισμού και την ανέλεγκτη χρήση των φυσικών πόρων, κυρίως νερού, γεωργικής γης και βοσκοτόπων. Τώρα είμαστε όλοι σοφότεροι. Έχουμε αξιολογήσει τις επιπτώσεις της συμπεριφοράς μας, έχουμε δεσμευτικό πλαίσιο στη δραστηριοποίησή μας. Οι γενιές που βρίσκονται σε δράση έχουν γνώση του παρελθόντος, προβληματισμό για το παρόν και προσπαθούν να διαμορφώσουν όραμα για το μέλλον. Αυτές τις γενιές πρέπει να βοηθήσουμε, να ανοίξουμε γι αυτούς το δρόμο ώστε να υποδεχθούν και την Τρίτη γενιά που σύντομα θα αναλάβει δράση. Με αυτούς πρέπει να σχεδιαστεί το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, για το οποίον, ενώ υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες και δυνατότητες, δεν προβλέπονται μη αντιμετωπίσιμες δυσχέρειες. Ως παιδί, σε μικρό χωριό της Σάμου, εργάστηκα στα χωράφια με τους γονείς και τα αδέλφια μου. Ως φοιτητής, προσπάθησα να αποκτήσω τις βασικές επιστημονικές γνώσεις στην Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή Αθηνών. Ως Γεωπόνος στην Αγροτική Τράπεζα, προσπάθησα, ακόμα και με παραβάσεις του τότε κατεστημένου, να βοηθήσω αγρότες που βρέθηκαν σε απόγνωση όταν δεν είχαν τους στοιχειώδεις οικονομικούς πόρους να αντιμετωπίσουν πολύ σοβαρές οικογενειακές καταστάσεις. Σύντομα συνειδητοποίησα ότι όλα εκκινούσαν από την υπηρεσιακή ηγεσία, την οποίαν ενσάρκωναν άνθρωποι με δογματική προσήλωση στους «κανονισμούς», που θεωρούσαν τη χρήση του «κανονισμού» όχι ως «εργαλείο» αλλά ως αυτοσκοπό. Προσπάθησα να αυξήσω τα προσόντα μου ώστε να βρεθώ στην georgia_oikonomiki krisi.doc -1- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

3 ηγεσία μήπως και αλλάξω την νοοτροπία σε ότι αφορά την αναγκαία προσαρμογή των εργαλείων στην εκάστοτε πραγματικότητα. Πήρα υποτροφία, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έλαβα Master και Διδακτορικό στην Γεωργική Οικονομία. Κλήθηκα και υπηρέτησα ως εμπειρογνώμονας Γεωργικής Οικονομίας στον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, με άδεια άνευ αποδοχών από την ΑΤΕ. Απέκτησα διεθνή εμπειρία και αυτοπεποίθηση. Έφτασα, για τότε, πολύ σύντομα, στο βαθμό του Τμηματάρχη Α, σε 15 χρόνια μετά την πρόσληψή μου στην ΑΤΕ, έτοιμος να προαχθώ στην Ανωτάτη Βαθμίδα της υπαλληλικής ιεραρχίας. Άρχισα την επανάστασή μου. Σύντομα διαπίστωσα ότι δεν είχα κανένα περιθώριο να μην ακολουθήσω την πεπατημένη. Αναγκάστηκα να εγκαταλείψω τη θέση μου. Τελικά, απελύθην το 1976 λόγω «αυθαίρετης και αδικαιολόγητης εγκατάλειψης της θέσεώς μου», από την οποίαν δεν μπορούσα να προσφέρω απολύτως τίποτα από τα όσα μπορούσα. Οκτώ χρόνια μετά, το 1984, δικαιώθηκα, με Απόφαση του Δευτεροβάθμιου Πειθαρχικού Συμβουλίου της ΑΤΕ, το οποίον απεφάνθη ότι «εξαφανίζεται η απόλυσή μου ως ουδέποτε γενόμενη». Δεν έδωσα συνέχεια στην υπόθεση αυτή γιατί, στο μεταξύ, είχα οργανωθεί, ως ελεύθερος επαγγελματίας, ασχολούμενος με θέματα της ειδικότητάς μου, στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό. Αυτό κάνω μέχρι τώρα. Δικαιούμαι, επομένως, να θλίβομαι με την κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η ελληνική γεωργία και προσπαθώ, με ό,τι δυνάμεις και μέσα διαθέτω, να προκαλέσω την ανάληψη πρωτοβουλίας για τον στρατηγικό σχεδιασμό ανάταξης της ελληνικής γεωργίας ως στρατηγικής σημασίας οικονομική δραστηριότητα της Ελληνικής Οικονομίας χωρίς την οποίαν δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη στα πλαίσια κοινωνικής γαλήνης και οικολογικής ισορροπίας. Με την φιλοξενία που μου παρέχει η εφημερίδα εκθέτω τις απόψεις μου με τέσσερα αλληλοσυνδεόμενα Άρθρα: Το πρώτο, με τίτλο «Η υποστήριξη της Γεωργίας από την Πολιτεία συνιστά παρέμβαση υψίστου «Δημοσίου Συμφέροντος». Το δεύτερο, με τίτλο «Οι κινητοποιήσεις των αγροτών και τα αιτήματά τους», αφορά στο σχολιασμό των κινητοποιήσεων και των αιτημάτων των αγροτών, που έγιναν τους πρώτους μήνες του Το τρίτο, με τίτλο «Άκαρπες οι προσπάθειες να προκαλέσω το ενδιαφέρον της πολιτικής ηγεσίας για στρατηγικό σχεδιασμό ανάπτυξης της ελληνικής γεωργίας», αφορά στις προσπάθειές μου, από το 2007 έως σήμερα, να προκαλέσω το ενδιαφέρον για την ανάληψη πρωτοβουλίας από την πολιτική ηγεσία της Χώρας και τις κύριες συλλογικές οργανώσεις και φορείς του γεωργικού τομέα. Το τέταρτο, με τίτλο «Οι άμεσες αυτονόητες βασικές παραγωγικές γεωργικές επενδύσεις» αφορά σε σύντομη περιγραφή των «Εθνικών γεωργικών επενδυτικών σχεδίων «Δημοσίου Συμφέροντος»», δηλαδή των επενδύσεων εκείνων που θα προσδιορίσουν την ανάταξη της ελληνικής γεωργίας σε βασική παραγωγική δραστηριότητα της Χώρας, στρατηγικής σημασίας για την οικονομική, κοινωνική και οικολογική ανάπτυξή της σε βιώσιμη και αυτοσυντηρούμενη βάση. (1) Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΣΥΝΙΣΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΥΨΙΣΤΟΥ «ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ» Υπηρετώ την ανάπτυξη της «γεωργίας» και του αγροτικού χώρου από το τέλος της δεκαετίας του 50, στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό. Θλίβομαι να διαπιστώνω ότι, ακόμα και σήμερα, προβάλλονται οι δικαιολογίες της 10ετίας του 60 για την υστέρηση στην ανάπτυξη της γεωργίας («Μικρό μέγεθος γεωργικής γης ανά εκμετάλλευση, γήρανση και χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης του γεωργικού πληθυσμού, κατακερματισμένη και ανομοιογενής προσφορά γεωργικών προϊόντων και ανεπαρκείς τεχνικές και οργανωτικές υποδομές εμπορευματοποίησής τους»). Ακόμα δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι αυτά που δεν μπορέσαμε να διασφαλίσουμε είναι ο προγραμματισμός και η οργάνωση για την εφαρμογή του και την συνεχή georgia_oikonomiki krisi.doc -2- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

4 στοχευμένη προσαρμογή του στις συνθήκες που ο ίδιος δημιουργεί, η στοχευμένη γεωργική έρευνα, για να αποκαλυφθεί και να καταστεί διαθέσιμο στη διαδικασία της παραγωγής μεγαλύτερο μέρος του «απεριόριστου» δυναμικού των φυτών, με την μετατροπή των ευρημάτων της έρευνας σε εφαρμόσιμες γνώσεις και την ενσωμάτωση των γνώσεων αυτών στις γεωργικές εισροές και στην γεωργική εργασία. Το ΥπΑΑΤ ποτέ δεν εφάρμοσε μακροπρόθεσμο προγραμματισμό για την ανάπτυξη της γεωργίας, ώστε να προσδιοριστεί η μελλοντική εικόνα της, με βάση προοπτικές στοχεύσεις, ελεύθερες από τις εκάστοτε ισχύουσες νομικές, τεχνικές, οικονομικές και θεσμικές δεσμεύσεις. Η γεωργική έρευνα δεν είναι στοχευμένα συντονισμένη με την παραγωγή. Δίκτυο γεωργικών εφαρμογών που να ενώνει αμφίδρομα την χρησιμοποιούμενη γεωργική τεχνολογία (πολλαπλασιαστικό υλικό, λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά, γεωργικά μηχανήματα, ακόμα και εξοπλισμοί κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και σκελετοί θερμοκηπίων, είναι, κατά κανόνα, εισαγόμενα. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική γεωργία δεν υποστηρίζεται από γεωργική τεχνολογία προσαρμοσμένη στο περιβάλλον στο οποίον ασκείται και στις ανάγκες της. Η «γεωργία», με την ευρεία έννοια της (φυτική και ζωική παραγωγή, δάση, χλωρίδα, πανίδα, φυσικοί πόροι, μετασυλλεκτικός χειρισμός, πρώτη μεταποίηση και πώληση των γεωργικών προϊόντων), αποτελεί «μοναδικό υπαίθριο βιολογικό εργοστάσιο» παραγωγής όχι μόνον πρωτογενών προϊόντων διατροφής ανθρώπων και ζώων αλλά και δημοσίων περιβαλλοντικών αγαθών με αυξανόμενη ζήτηση από το σύνολο της κοινωνίας. Η ελληνική γεωργία, λόγω συνθηκών περιβάλλοντος, έχει ισχυρό συγκριτικό λειτουργικό πλεονέκτημα, η αξιοποίηση του οποίου, μέχρι τώρα, δεν αντιμετωπίστηκε με τρόπο ανάλογο της σημαντικότητάς του για την οικονομική, κοινωνική και οικολογική ανάπτυξη της Χώρας, παρά το γεγονός ότι έχουμε την απόδειξη ότι, το πλεονέκτημα αυτό, όταν συνδυάζεται με προσχεδιασμένη και ολοκληρωμένη υποστήριξη του γεωργικού πληθυσμού μέσω των Υπηρεσιών που τον υποστηρίζουν, προσδιορίζει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Συμμετείχα στην προσπάθεια της Πολιτείας, τις δεκαετίες του 60 και 70, για την κάλυψη των αναγκών της Χώρας σε βασικά προϊόντα διατροφής. Η συντονισμένη προσπάθεια του τότε Υπουργείου Γεωργίας με την Γεωργική Έρευνα, με την Υπηρεσία Γεωργικών Εφαρμογών και με τους Γεωπόνους στα χωριά σε καθημερινή βάση και της Αγροτικής Τράπεζας, με την Τεχνική της Υπηρεσία, που διασφάλιζε επιβλεπόμενη χρηματοδότηση, την Δ/νση Γεωργικών Βιομηχανιών και την Δ/νση Συνεταιριστικών Οργανώσεων, είχε ως αποτέλεσμα το «θαύμα» της εποχής εκείνης. Η γεωργία αναπτύχθηκε με ρυθμούς απίστευτα μεγάλους και προσδιόρισε για την Ελλάδα διεθνώς αναγνωρίσιμη οικονομική μεγέθυνση. Δεν υπερκάλυψε μόνο τις ανάγκες της χώρας σε προϊόντα διατροφής, αλλά, παράλληλα, με την σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργικής εργασίας, τροφοδότησε με εργατικό δυναμικό και με πρώτες ύλες την ανάπτυξη των τομέων μεταποίησης και υπηρεσιών, κυρίως του εμπορίου και του τουρισμού. Έστειλε μεγάλο τμήμα του πλεονάζοντος εργατικού δυναμικού στο εξωτερικό ως μετανάστες, οι οποίοι, με την απουσία τους, έδωσαν ζωτικό χώρο σε αυτούς που παρέμειναν. Η προσπάθεια αυτή υπήρξε, όμως, αποκλειστικά τομεακή, χωρίς γενικότερο προγραμματισμό για την ένταξη της, με ένα σύστημα νέων θεσμών και οργανικών αλληλεξαρτήσεων με τους άλλους τομείς της οικονομίας και, ως εκ τούτου, τα αποτελέσματά της ενσωματώθηκαν άτακτα στην ελληνική κοινωνία. Η γεωργία υποχρεώθηκε, μέσω των θεσμών που την υποστήριζαν, να σηκώσει μεγάλο τμήμα του κόστους της κοινωνικής πολιτικής που ασκήθηκε, κυρίως τη δεκαετία του 80 και αφέθηκε να συνεχίσει την παραγωγή ισχυρά επιδοτούμενων προϊόντων ποιοτικά υποβαθμισμένων και «αποσυρομένων» στις χωματερές, χωρίς έλεγχο στην αλόγιστη χρήση επιδοτούμενων χημικών εισροών και στην υπερβολική ανάλωση φυσικών πόρων (κυρίως νερού και γεωργικής γης), χωρίς στρατηγική μακροχρόνιας georgia_oikonomiki krisi.doc -3- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

5 εμβέλειας για διαρθρωτικές προσαρμογές. Το επίπεδο ευημερίας που προσδιόρισε η οικονομική μεγέθυνση, δημιούργησε όχι μόνο ροπή προς αλόγιστη κατανάλωση στον αγροτικό πληθυσμό αλλά και ροπή προς ανέλεγκτο και αδικαιολόγητο πλουτισμό των ασχολουμένων σε παρασιτικά επαγγέλματα, όπως είναι οι κάθε είδους «μεσολαβητές» και «παρεμβαλλόμενοι». Παράλληλα, η σταδιακή υποβάθμιση των υποδομών τεχνικής υποστήριξης, επιβλεπόμενης χρηματοδότησης των αγροτών, γεωργικής έρευνας και των θεσμών της γεωργίας, η κατασπατάληση, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, των οικονομικών κοινοτικών πόρων που κατέστησαν διαθέσιμοι μέσω της ΚΑΠ σε δράσεις που δεν στόχευαν τον μετασχηματισμό της γεωργίας, σε ποιοτική, εξωστρεφή και ανταγωνιστική και η απουσία, ως εκ τούτου, στοχευμένων γεωργικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, αξιολογούνται ως αδικαιολόγητες παραλήψεις. Στη συνέχεια, η αποσύνδεση των επιδοτήσεων από την παραγωγή, η θέσπιση περιβαλλοντικών περιορισμών, η ένταξη της Χώρας στην ζώνη του ΕΥΡΩ, η απουσία προσπάθειας για «χειραγώγηση» των «παρασίτων» και για μακροχρόνιας εμβέλειας σχεδιασμό προσαρμογής της γεωργίας σε συνθήκες ανταγωνισμού και αξιοποίησης του σημαντικού συγκριτικού περιβαλλοντικού πλεονεκτήματος της, κατέστησαν το προαναφερόμενο επίπεδο ευημερίας μη διατηρήσιμο και προσδιόρισαν την σημερινή έντονη πτωτική πορεία του γεωργικού τομέα, με αποτέλεσμα: η παραγωγή να μειώνεται σε απόλυτα μεγέθη, η αξία των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων να συρρικνώνεται, η αξία των εισαγωγών προϊόντων ζωικής παραγωγής να είναι δεύτερη μετά από εκείνη των εισαγωγών πετρελαίου, το ισοζύγιο εξωτερικού εμπορίου γεωργικών προϊόντων να διευρύνεται επικίνδυνα και τα γεωργικά εισοδήματα να παρουσιάζουν επιταχυνόμενη πτωτική τάση. Η ΚΑΠ, που υποστηρίζει οικονομικά τη γεωργία, βρίσκεται σε αμφισβήτηση και αναμένεται ότι, κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο , οι οικονομικοί πόροι του Πυλώνα 1 (άμεσες πληρωμές) θα συρρικνωθούν και εκείνοι του Πυλώνα 2 (παρεμβάσεις γεωργικής ανάπτυξης) θα αυξηθούν, προκειμένου, πέραν των ενεργοποιημένων ήδη δράσεων και έργων, μέσω του ΠΑΑ , να υποστηριχθούν και δράσεις / έργα που αφορούν στην αντιμετώπιση των αναμενόμενων επιπτώσεων της πιθανολογούμενης κλιματικής αλλαγής και λειψυδρίας, στην αύξηση της προσφοράς δημοσίων περιβαλλοντικών αγαθών, στην προστασία των φυσικών πόρων και στην χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως ηλιακής και αιολικής, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις αγροτικές περιοχές. Η γεωργία σήμερα πρέπει ν ανταποκριθεί σε πολλαπλή πρόκληση: στην οικονομική κρίση, στην πιθανολογούμενη κλιματική αλλαγή και λειψυδρία, στην αυξανόμενη αστάθεια των τιμών και στην ανάπτυξη των περιοχών στα πλαίσια των οποίων ασκείται, υπό καθεστώς οικολογικής ισορροπίας και προστασίας της αειφορίας των φυσικών πόρων. Η γεωργία, είναι η μόνη παραγωγική δραστηριότητα που μπορεί, όπως προαναφέρεται, μέσω της γεωργικής έρευνας και ενός δικτύου γεωργικών εφαρμογών, να αξιοποιήσει το μέρος του «απεριόριστου» δυναμικού των φυτών που εκάστοτε αποκαλύπτεται και τίθεται στη διάθεση της παραγωγικής διαδικασίας και της ζωής μας («bringing plant potencial to life»), για να παράγονται περισσότερα και καλύτερης ποιότητας προϊόντα με τη μικρότερη δυνατή ανάλωση φυσικών πόρων («grow more from less»). Η γεωργία, από τη φύση της, χρησιμοποιεί φυσικού πόρους κοινωνικής ιδιοκτησίας, όπως είναι η γεωργική γη και το νερό, των οποίων η αειφορία πρέπει να διασφαλιστεί και για τις επόμενες γενιές. Εξάλλου, η γεωργική παραγωγή στηρίζεται στο βιολογικό φαινόμενο της φωτοσύνθεσης, υπόκειται στο Νόμο της μη αναλόγου αποδόσεως και συνιστά εργοστάσιο χωρίς στέγη και, επομένως, είναι παραγωγική δραστηριότητα υψηλού βαθμού αβεβαιότητας και, με τις αναμενόμενες επιπτώσεις της πιθανολογούμενης κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας, εκτιμάται ότι θα καταστεί υψηλού κινδύνου. Η φύση και ο πολυδιάστατος ρόλος της γεωργίας, κυρίως ο διατροφικός και ο οικολογικός, τεκμηριώνει την υποχρέωση της Πολιτείας για στοχευμένη προστασία georgia_oikonomiki krisi.doc -4- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

6 της. Η εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής συνιστά παρέμβαση υψίστου «Δημοσίου Συμφέροντος» 1 και, για να είναι αποτελεσματική ως προς το κόστος που συνεπάγεται και ως προς τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, χρειάζεται σχεδιασμό σε βάθος χρόνου, ώστε να υπάρξει στρατηγική κοινής αποδοχής, στην οποίαν οι κοινωνικοί εταίροι να εντάξουν με αμοιβαιότητα τις απαιτήσεις και τις υποχρεώσεις τους. Εξάλλου, η πρόσφατα εκπεφρασμένη πολιτική βούληση για τη δημιουργία και ενεργοποίηση μηχανισμών αναγνώρισης και εφαρμογής δράσεων που υποστηρίζουν την «πράσινη Οικονομία», απαιτεί την συγκεκριμενοποίηση του εννοιολογικού περιεχομένου του όρου αυτού, ειδικά σε ότι αφορά στον τομέα της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης. Η γεωργία, ως υπαίθριο εργοστάσιο παραγωγής πρωτογενών προϊόντων μέσω της «φωτοσύνθεσης», είναι από τη φύση της «πράσινη» και προσδιορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές για την διαχείριση των φυσικών πόρων στους οποίους η γεωργία βασίζεται και για την αντιμετώπιση των αναμενόμενων επιπτώσεων της πιθανολογούμενης κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας, στα πλαίσια των οποίων καλείται να λειτουργήσει με πολλαπλή στόχευση: την παραγωγή περισσότερων και ασφαλών προϊόντων διατροφής ανθρώπων και ζώων, την προστασία των φυσικών πόρων και την παραγωγή περιβαλλοντικών αγαθών. 1 Γεωργίαν των άλλων τεχνών μητέρα κι τροφόν είναι. Ευ μεν γαρ φερομένης της γεωργίας έρρωνται και αι άλλαι τέχναι άπασαι. Όπου δ αναγκασθή η γη χερσεύειν, αποσβένυνται σχεδόν τε και κατά γην και κατά θάλασσαν: Σωκράτης (Οικονομικός Ξενοφώντος) georgia_oikonomiki krisi.doc -5- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

7 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Α. Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου (2) ΟΙ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ Με βάση τις τοποθετήσεις που καταχωρούνται στο προηγούμενο Άρθρο μου, με τίτλο «Η υποστήριξη της Γεωργίας συνιστά παρέμβαση υψίστου «Δημοσίου Συμφέροντος»», σχολιάζω, τις κινητοποιήσεις των αγροτών που έγιναν στις αρχές του χρόνου και, με την άνεση που μου δίνει η μικρή χρονική απόσταση από αυτές, διατυπώνω τις απόψεις μου για τα βασικά αιτήματα των διεκδικήσεων τους. Παρακολούθησα με ενδιαφέρον τις κινητοποιήσεις και τα αιτήματά τους. Η πρώτη παρατήρηση είναι ότι επρόκειτο για κατακερματισμένες κινητοποιήσεις τοπικού χαρακτήρα και όχι για μία ενιαία κινητοποίηση με κοινά αιτήματα και κοινή τακτική προβολής και διεκδίκησής τους. Οι αγρότες, εκτός από το κλείσιμο των δρόμων και των συνόρων προς τη Βουλγαρία, κράτησαν, στην Ηγουμενίτσα, ομήρους επιβάτες φέρρυ-μποτς γιατί, όπως ισχυρίζοντο, «όμηροι είμαστε κι εμείς από την Κυβέρνηση». Ορισμένοι από τους τοπικούς ηγήτορες, με δογματικότητα υποστήριζαν, ως κύρια αιτήματα, την καθιέρωση «τιμών ασφαλείας» και «ελαχίστου εισοδήματος». Οι «τιμές ασφαλείας», ως εργαλείο εφαρμογής της «θεωρίας τιμών, εισοδημάτων και κοινωνικής ευημερίας», δεν μπορούν να εφαρμοστούν σήμερα στην Ελλάδα, η οποία είναι μέλος της ΕΕ και ενταγμένη στην ευρωζώνη. Είναι καταστροφικό εάν η νέα γενιά αγροτών πιστεύει ότι μπορεί να στηρίξει το μέλλον της σε καθεστώς «τιμών ασφαλείας» για τα προϊόντα της και σε «εγγυημένο εισόδημα » κατά εκμετάλλευση. Μου είναι δύσκολο να φανταστώ μία Οικονομία και Κοινωνία όπου, κάθε επαγγελματική, ή κοινωνική ομάδα, που νομίζει ότι το εισόδημά της δεν έφτασε στο ύψος που προσδοκούσε, θα έχει το δικαίωμα να κλείνει τους δρόμους, ζητώντας να λάβει ελάχιστο εισόδημα που η ίδια είχε προσδιορίσει ως ελάχιστο στόχο. Αναγνωρίζω ότι οι ιδιαιτερότητες της γεωργίας (των γεωργικών εκμεταλλεύσεων) δεν έχουν ομοιότητες με τις χαμηλού κινδύνου «στεγασμένες» παραγωγικές δραστηριότητες των άλλων τομέων της Οικονομίας. Αν, όμως, κάτι τέτοιο συνέβαινε, έστω και μόνο για τους αγρότες, θα προϋπόθετε την κατάργηση όλων των διεθνών συμβάσεων που έχει μέχρι τώρα υπογράψει η Ελλάδα. Στις δεκαετίες του 50, 60 και 70, τότε που η ελληνική γεωργία, όπως σημείωσα στο προηγούμενο μου Άρθρο, πραγματοποίησε το «θαύμα», οι αγρότες δεν σκέφτηκαν να ζητήσουν προνόμια από τους συμπολίτες τους, γιατί ήξεραν ότι η παραχώρησή τους ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατη, όπως αδύνατη είναι και τώρα και λόγω των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης. Δεν έκλεισαν ούτε τους δρόμους. Εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες έφυγαν, εγκαταλείποντας τον τόπο τους σε μία εποχή απέραντης φτώχειας και ανεργίας, εφοδιασμένοι με τόλμη, κουράγιο και ξεκάθαρο όραμα για το μέλλον. Δεν ήταν αυτό «ξεριζωμός της αγροτιάς». Ήταν ελπίδα και δημιουργία για το αύριο. Όσοι μείναμε πίσω, σιγά-σιγά αναπτύξαμε όλοι μαζί την «Ψωροκώσταινα» στη σημερινή Ελλάδα, η οποία, παρά την τρέχουσα οικονομική κρίση, βρίσκεται ανάμεσα στις 25 πιο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου! Κάναμε βέβαια και λάθη και μάλιστα πολλά. Ελπίζουμε οι νέες γενιές να κάνουν λιγότερα λάθη. Επειδή, όμως, το γκρέμισμα είναι πολύ πιο εύκολο από το χτίσιμο, χρειάζεται προσοχή! georgia_oikonomiki krisi.doc -6- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

8 Το να κρατάμε ομήρους τους τουρίστες, κόβουμε το κλαδί πάνω στο οποίο στηριζόμαστε. Το να κλείνουμε τα σύνορα, φτωχαίνουμε ακόμα περισσότερο την Ελλάδα. Μια φτωχότερη Ελλάδα μας κάνει όλους φτωχότερους και αδύναμους! Σήμερα, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε νέα δόγματα και θεωρίες, για την κοινωνική ευημερία. Το μόνο που χρειάζεται είναι να επεξεργαστούμε και να εφαρμόσουμε, με διεθνώς αποδεκτή μεθοδολογία, κοινής αποδοχής στρατηγική ανάπτυξης της ελληνικής γεωργίας σε βάθος χρόνου. Μέσα από μια τέτοια διαδικασία θα αναδειχθούν τα δυνατά και τ αδύνατα σημεία της, οι ευκαιρίες που πρέπει να αξιοποιηθούν και οι κίνδυνοι που απειλούν την βιωσιμότητα και την ευημερία των αγροτών. Μόνον έτσι μπορεί να διαμορφωθεί ένα κοινό «όραμα» για την ελληνική γεωργία της επόμενης 20ετίας, σε στενή συνεργασία με όλους τους Κοινωνικούς Εταίρους. Αυτή τη διαδικασία έχουν εφαρμόσει επιτυχώς άλλες χώρες, δεκαετίες πριν, με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Αυτό κάνουμε κι εμείς, σε πολλές Χώρες, ως εμπειρογνώμονες για θέματα γεωργίας και αγροτικής ανάπτυξης. Τους τελευταίους μήνες το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, μετά από διεθνή διαγωνισμό, μας ανέθεσε να επεξεργαστούμε το Όραμα και τη Στρατηγική για την ανάπτυξη της Κυπριακής Γεωργίας, με ορίζοντα το έτος Στα πλαίσια της διερεύνησης αυτής, με τη συμμετοχή των Κοινωνικών Εταίρων και στελεχών του Υπουργείου, προσδιορίστηκε το «ΟΡΑΜΑ» για τον κυπριακό αγροδιατροφικό τομέα και τις αγροτικές περιοχές και η στρατηγική που πρέπει να εφαρμοστεί για την προσέγγισή του, δίνοντας έμφαση στην αντιμετώπιση των αναμενόμενων επιπτώσεων της πιθανολογούμενης κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας, στην τιμολόγηση του νερού ως μέσου περιορισμού της ζήτησής του, στην δυνατότητα εφαρμογής της «πράσινης γεωργίας» και στην παραγωγή δημοσίων περιβαλλοντικών αγαθών που παρουσιάζουν αυξανόμενη ζήτηση από τον τουρισμό και τις τοπικές κοινωνίες. Μετά την αναστολή των κινητοποιήσεων άρχισε και ολοκληρώθηκε διάλογος του ΥπΑΑΤ με τους Κοινωνικούς Εταίρους. Τίθεται, όμως, το ερώτημα: ως αποτέλεσμα του διαλόγου αυτού έχει δρομολογηθεί η λύση των προβλημάτων, έστω και των ενδογενών, που προσδιορίζουν την μείωση της γεωργικής παραγωγής, την αύξηση των εισαγωγών και την στασιμότητα ή/και μείωση των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων, την αδράνεια που παρατηρείται στην αξιοποίηση του συγκριτικού περιβαλλοντικού πλεονεκτήματος της ελληνικής γεωργίας για παραγωγή προϊόντων ποιότητας; Η απάντηση είναι αρνητική. Το ίζημα των κινητοποιήσεων αξιολογήθηκε ακόμα μία φορά από την Κοινωνία με την ίδια διαπίστωση: ότι η ελληνική γεωργία παρουσιάζει χρόνια και δυσεπίλυτα προβλήματα και ότι δεν έχουν άδικο οι αγρότες που κινητοποιούνται αλλά οι διαχρονικές συνδικαλιστικές τους ηγεσίες, που δεν μπόρεσαν να τους ενημερώσουν σωστά για τα προβλήματά τους και να τους υποδείξουν δημοκρατικά θεσμοθετημένους τρόπους διεκδίκησης λύσεων, με την οργανωμένη συμμετοχή τους. Η συμμετοχή αυτή, για να είναι αποτελεσματική, προϋποθέτει τη δημιουργία μίας νέας γενιάς αγροτών που θα αναλάβει την ευθύνη να αξιώσει το σχεδιασμό της γεωργίας σε βάθος χρόνου, ώστε να υπάρξει κοινής αποδοχής «όραμα». Ένα «όραμα» που πρέπει να το πιστέψουν οι ίδιοι και να αγωνιστούν για να το πραγματοποιήσουν. Τώρα, με την κορύφωση της οικονομικής κρίσης και την ανάγκη επαναπροσδιορισμού των προτεραιοτήτων για ταχύτερη ανάκαμψη, πρέπει να επανορθώσουμε τις παραλείψεις που έγιναν στο παρελθόν, να επανεκτιμήσουμε τις δυνατότητες της Χώρας και να οραματιστούμε το μέλλον της ελληνικής γεωργίας με φαντασία και ρεαλισμό. Ο οραματισμός αυτός πρέπει να αφορά στην «πραγματοποίηση» ενός νέου «θαύματος», μισό αιώνα μετά το πρώτο. Σήμερα είμαστε περισσότερο έμπειροι, περισσότερο ευαισθοτοποιημένοι στα θέματα της ποιοτικής γεωργίας, της περιβαλλοντικής προσαρμογής, της αειφορίας των φυσικών πόρων και της υγιεινής των τροφίμων. Είμαστε απόλυτα georgia_oikonomiki krisi.doc -7- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

9 εκτεθειμένοι στον ανταγωνισμό και, επομένως, υποχρεωμένοι να στηρίξουμε την εξωστρέφεια της γεωργίας με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών προϊόντων, με συλλογική δράση βασισμένη στη διαφάνεια και στην αλληλεγγύη, με την εφαρμογή συστημάτων παραγωγής φιλικών στο περιβάλλον, με ορθολογική χρήση των εδαφικών και υδατικών πόρων, με οργανική σύνδεση της φυτικής με τη ζωική παραγωγή, με τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχοντας στη διάθεσή μας δοκιμασμένες (σε άλλες χώρες) τεχνικές, οργανωτικές και θεσμικές καινοτομίες, ένα υπέροχο περιβάλλον για τη γεωργία και μια αναδυόμενη γενιά αγροτών με νέα μέσα επικοινωνίας και διάχυση της πληροφορίας και δεκτική σε νέες γεωργικές πρακτικές και σε δια βίου μάθηση. Η επιπολαιότητα με την οποίαν καταβλήθηκε η γιγαντιαία εκείνη προσπάθεια που προκάλεσε το πρώτο «θαύμα» της ελληνικής γεωργίας, με στόχευση την γρήγορη οικονομική μεγέθυνση χωρίς θεσμική κατοχύρωση σχέσεων κοινωνικής αλληλεγγύης και διαφάνειας και χωρίς μετρήσιμα κριτήρια ανταποδοτικότητας στην συμμετοχή ενός εκάστου των Κοινωνικών Εταίρων στην κατανομή του δημιουργούμενου πλούτου, είναι αναγκαία και επαρκής συνθήκη ώστε η ελληνική κοινωνία να έχει αποκτήσει ωριμότητα, η ελληνική Πολιτεία σοφία και ο γεωργικός πληθυσμός υπομονή και δύναμη, προκειμένου το μέλλον της ελληνικής γεωργίας να σχεδιαστεί με φαντασία, αισιοδοξία και ρεαλισμό σε βάθος χρόνου. Όσο μπορέσαμε να αξιοποιήσουμε για ατομικό όφελος την απουσία ή την ελαστική εφαρμογή των θεσμών του κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο μέχρι τώρα δραστηριοποιηθήκαμε, άλλο τόσο πρέπει και μπορούμε να προσαρμοστούμε σε περιβάλλον όπου η εφαρμογή των θεσμών συνιστά ανελαστική κοινωνική δέσμευση. Για να επαναπροσεγγίσουμε, να σταθεροποιήσουμε και να βελτιώσουμε το επίπεδο ευημερίας που είχαμε πριν από την κρίση, καλούμαστε να προσαρμοστούμε σε ένα νέο περιβάλλον, με περισσότερη συλλογική δράση και με νέους θεσμούς κοινωνικής αλληλεγγύης. Στις δεκαετίες του 50, 60 και 70, που σχεδιάστηκαν και πραγματοποιήθηκαν, με τα όποια λάθη στη χωροθέτηση και στην αξιοποίησή τους, οι μεγάλες για τότε γεωργικές βιομηχανίες, αυξήθηκαν εντυπωσιακά οι αποδόσεις των καλλιεργειών, δημιουργήθηκαν οι μεγάλες φυτείες οπωροφόρων και καταστρώθηκαν μεγαλόπνοα σχέδια εξωστρεφούς παραγωγής κηπευτικών προϊόντων, που τελικά δεν πραγματοποιήθηκαν, ήμασταν φτωχότεροι σε εμπειρίες, σε γνώση, σε δικτύωση, σε οργάνωση και σε δημοκρατικούς θεσμούς, αλλά τότε ήμασταν αποφασισμένοι να νικήσουμε τη φτώχεια μας. Σήμερα οι περισσότερες γνώσεις και εμπειρίες που έχουμε συνδυάζονται και με εκπεφρασμένη πολιτική βούληση και γενικευμένη κοινωνική απαίτηση να μην χάσουμε οριστικά το επίπεδο κοινωνικής ευημερίας που είχαμε πριν από την κρίση. Η βούληση αυτή της Πολιτείας, για να μετουσιωθεί σε πράξη και να ικανοποιηθεί η απαίτηση της Κοινωνίας, προϋποθέτει, όχι μόνο το σχεδιασμό και την πραγματοποίηση των αυταπόδεικτα βιώσιμων ολοκληρωμένων και μεγάλης κλίμακας γεωργικών επενδύσεων, μέσω των οποίων θα ανακοπεί η πτωτική τάση της γεωργικής παραγωγής, θα βελτιωθεί ουσιαστικά το ισοζύγιο εξωτερικού εμπορίου γεωργικών προϊόντων και θα προσδιοριστεί αυτοσυντηρούμενη αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων και της απασχόλησης, αλλά και τη θεσμική κατοχύρωση των σχέσεων συνεργασίας, αλληλεγγύης, διαφάνειας και διαλόγου μεταξύ των γενεών που βρίσκονται, εκάστοτε σε δράση. Επομένως, οι αγρότες θα έπρεπε, με ενιαία φωνή, να ζητούν από την Πολιτεία όπως, οι Υπηρεσίες που υποστηρίζουν την γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, να αναπτύξουν, με προκαθορισμένο χρονικά βηματισμό, δύο παράλληλες στοχευμένες προσπάθειες, τις οποίες οι ίδιοι πρέπει να στηρίξουν με την οργανωμένη ενεργό συμμετοχή τους: Η πρώτη, αφορά στην ανάληψη πρωτοβουλίας ώστε, «με ευρεία πολιτική συναίνεση και συμμετοχή των Κοινωνικών Εταίρων της γεωργίας, να προσδιοριστεί η Στρατηγική για την γεωργική ανάπτυξη της Χώρας, που θα καλύπτει την μέχρι το 2020 περίοδο», όπως είχε διακηρύξει κατά την ανάληψη των καθηκόντων της η προηγούμενη georgia_oikonomiki krisi.doc -8- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

10 Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχευση να διαμορφωθεί κοινής αποδοχής μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας και συγκλίνουσα θεσμική, τεχνική και οικονομική υποστήριξή της από την Πολιτεία. Η δεύτερη, αφορά στον άμεσο σχεδιασμό και εφαρμογή των αυταπόδεικτα τεχνικά εφικτών, οικονομικά βιώσιμων, κοινωνικά αποδεκτών και μεγάλης κλίμακας εξωστρεφών γεωργικών παραγωγικών επενδύσεων της επόμενης δεκαπενταετίας, με ενιαίο χαρακτηρισμό «Εθνικό Σχέδιο Επενδύσεων Ανασυγκρότησης της Ελληνικής Γεωργίας». Οι επενδύσεις αυτές, στηριγμένες στη «συμβολαιακή γεωργία», στη συλλογική δράση, στην κοινωνική αλληλεγγύη και στη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υποστηριζόμενες από τα αποτελέσματα στοχευμένης γεωργικής έρευνας με δίκτυο γεωργικών εφαρμογών αμφίδρομης σύνδεσής της με τους αγρότες και με επιβλεπόμενη χρηματοδότησή τους, θα δημιουργήσουν μεγάλης κλίμακας παραγωγικές υποδομές στην ελληνική γεωργία, που θα προσδιορίσουν αυτοσυντηρούμενη ουσιαστική αύξηση της απασχόλησης και των γεωργικών εισοδημάτων. Η δέσμευση της Πολιτείας, για την πραγματοποίηση των προαναφερομένων επενδύσεων, συνιστά παρέμβαση «Δημοσίου Συμφέροντος» και δεν συγκρίνεται, ως προς την αποτελεσματικότητα, με την οικονομική παροχή που δίνεται, συνήθως, στους αγρότες, ως κίνητρο αναστολής των εκάστοτε κινητοποιήσεών τους, όσο μεγάλη και αν είναι η παροχή αυτή. georgia_oikonomiki krisi.doc -9- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

11 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Α. Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου (3) ΆΚΑΡΠΕΣ ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΝΑ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο Άρθρο μου «οι κινητοποιήσεις των αγροτών και τα αιτήματά τους», η τότε Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της, δήλωσε ότι θα επιδιώξει, «με τη συμμετοχή των Κοινωνικών Εταίρων, τον προσδιορισμό της Στρατηγικής για την γεωργική ανάπτυξη σε βάθος χρόνου» και προσκάλεσε τους ενδιαφερόμενους φορείς να συμμετάσχουν στην προσπάθειά της. Επειδή η επιδίωξη αυτή ταυτίζεται με το πρώτο σκέλος της καταληκτικής πρότασης που διατύπωσα στο Άρθρο αυτό, σχετικά με τα αιτήματα που θα έπρεπε να αναδείξουν οι αγρότες κατά την διάρκεια των κινητοποιήσεών τους, ανταποκρίθηκα θετικά στην ανοικτή πρόσκληση της Υπουργού με την 3488/ επιστολή μου. Στην επιστολή αυτή διατύπωσα την άποψη ότι, η επιτυχία της διαβούλευσης προϋποθέτει τεκμηριωμένη τεχνική πρόταση στρατηγικής που να ανταποκρίνεται στα χρόνια προβλήματα της ελληνικής γεωργίας 2, τα οποία προσδιορίζουν την υστέρησή της στους τομείς της εξωστρέφειας και των γεωργικών εισοδημάτων 3. Η ενημέρωση της Υπουργού, με την προαναφερόμενη επιστολή μου, συνοψίζεται ως ακολούθως: (i) Κατέστησα γνωστό ότι παρόμοια πρόταση είχα κάνει και στην προηγούμενη Πολιτική Ηγεσία, περιλαμβανομένων του Πρωθυπουργού κυρίου Καραμανλή και των Υπουργών Γεωργίας, με επιστολή μου που κοινοποιείτο στα πολιτικά κόμματα, στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, στην ΠΑΣΕΓΕΣ, στη ΓΕΣΑΣΕ, στο ΣΥΔΑΣΕ, στην ΠΑΝΕ, στο ΓΠΑ, στο Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ, στο ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. και στην ΕΤ.ΑΓΡ.Ο. και ότι η πρότασή μου αυτή δεν προκάλεσε το ενδιαφέρον κανενός εκ των παραληπτών. (ii) Εξέφρασα την άποψη ότι, το θέμα της γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης πρέπει, με υόβαθρο την προαναφερόμενη τεχνική πρόταση στρατηγικής, να εισαχθεί σε οργανωμένο διάλογο ως «στοχευμένο κίνημα», λαμβάνοντας υπόψη τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, τις διεθνείς εξελίξεις/τάσεις, τις αναμενόμενες επιπτώσεις της πιθανολογούμενης κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας, τη δηλωμένη πολιτική βούληση για περιβαλλοντική προστασία και χρησιμοποίηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας και την γενικευμένη κοινωνική απαίτηση για ασφαλή τρόφιμα χαμηλού κόστους. (iii) Υποστήριξα ότι, τα πορίσματα ενός τέτοιου διαλόγου αναμένεται ότι: πρώτον, θα αμβλύνουν την πολιτική αντιπαλότητα για την ανάπτυξη της «γεωργίας» και θα υποχρεώσουν τις εκάστοτε Κυβερνήσεις, με βάση δεσμευτική στρατηγική, να επιλέγουν τις κατάλληλες τακτικές, 2 3 Διαρθρωτικά προβλήματα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που προσδιορίζουν κατακερματισμένη, ανομοιογενή και υψηλού κόστους προσφορά πρωτογενών προϊόντων. Άτονη συμμετοχή των αγροτών στον μετασυλλεκτικό χειρισμό των προϊόντων που παράγουν συγκέντρωση, τυποποίηση, διακίνηση, αποθήκευση, εμπορία. Έλλειμμα τεχνικής και οργανωτικής στήριξης. Μη στοχευμένη και επιβλεπόμενη χρήση των οικονομικών πόρων των πυλώνων 1 και 2 της ΚΑΠ. Έλλειμμα πολιτικής βούλησης και οικονομικών πόρων για την μετατροπή των λόγων σε πράξεις. Απουσία οράματος κοινής αποδοχής για την μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας. Απουσία παραγωγικών επενδύσεων με εξωστρεφή στόχευση. Η επιστολή αυτή συνοδεύετο από εκτεταμένο σημείωμα τεκμηρίωσης των απόψεών μου και από δύο Παραρτήματα: Το ένα αφορούσε στην πορεία των οικονομικών μεγεθών που προσδιορίζουν το γεωργικό εισόδημα κατά την περίοδο και το άλλο την πορεία των συνιστωσών του ισοζυγίου του εξωτερικού εμπορίου γεωργικών προϊόντων για την ίδια περίοδο. georgia_oikonomiki krisi.doc -10- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

12 προκειμένου να τεκμηριώνουν τις διεκδικήσεις τους σε Κοινοτικό επίπεδο και να παρεμβαίνουν, όταν, όπως, όσο και όπου απαιτείται, προκειμένου η μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας να προσεγγίζεται με βάση προσχεδιασμένα χωροταξικά, διαρθρωτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά, δεύτερον: θα συσπειρώσουν τους αγρότες, οι οποίοι, βλέποντας το εισόδημά τους να μειώνεται διαχρονικά, αισθάνονται ότι δεν έχουν μέλλον, αφού δεν υπάρχει κοινής αποδοχής όραμα για την ελληνική γεωργία, στο οποίον να εντάξουν τις ελπίδες και τις προσδοκίες τους και τρίτον θα διευκολύνουν την Υπουργό να συγκεκριμενοποιήσει τα θεματικά αντικείμενα του διαλόγου, για τα οποία θα ζητήσει πολιτική συναίνεση, να τεκμηριώσει τη σκοπιμότητα πραγματοποίησης ευρείας κλίμακας Δημοσίων Επενδύσεων (γεωργικές υποδομές) και συλλογικών Ιδιωτικών Επενδύσεων (υποδομές παραγωγής, μετασυλλεκτικού χειρισμού και πώλησης των γεωργικών προϊόντων) και να αναδείξει: Το ΥπΑΑΤ, ως σημαντικό Φορέα σχεδιασμού και εφαρμογής αγροτικής πολιτικής. Τον γεωργικό πληθυσμό, ως στρατηγικής σημασίας κοινωνικό εταίρο που συνεισφέρει πολλαπλώς στο κοινωνικό σύνολο και στην Εθνική Οικονομία και όχι ως σύνολο ατόμων «αναξιοπαθούντων» και «υποστηριζομένων οικονομικά χωρίς ανταποδοτικότητα». Τη «γεωργία», ως «μητέρα» και «τροφό» της Οικονομίας, που πρέπει να υποστηρίζεται προσχεδιασμένα από την Πολιτεία για να επιτελεί έργο υψίστου «Δημοσίου Συμφέροντος» και όχι ως «φτωχό» συγγενή της. Η ανταπόκρισή μου αυτή δεν είχε αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι, με εκτεταμένο σημείωμα που συνόδευε την επιστολή μου, τεκμηρίωσα ως ακολούθως την σκοπιμότητα της πρότασης μου: Ο ρόλος της «Γεωργίας»: Η «γεωργία», με την γενικευμένη διασπορά της στο φυσικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον του αγροτικού χώρου, με το μέγεθος του γεωργικού πληθυσμού που στηρίζεται ως προς την απασχόληση και το εισόδημά του σ αυτήν και με τη διαπλοκή της με όλες τις άλλες παραγωγικές δραστηριότητες των αγροτικών περιοχών, συνιστά παραγωγική δραστηριότητα με προσδιοριστική συμβολή στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και στην οικολογική ισορροπία. Ως εκ του πολυλειτουργικού τους ρόλου, οι γεωργοί χρειάζονται υποστήριξη: Τεχνική, ώστε να αποκτήσουν και να προάγουν τις δεξιότητες που χρειάζεται το λειτούργημά τους (περιβάλλον) και το εγχείρημά τους (παραγωγή προϊόντων και περιβαλλοντικών αγαθών). Οικονομική, ώστε να βελτιώσουν το μέγεθος, τη διάρθρωση, την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων που παράγουν. Θεσμική, για επιχειρηματική συλλογική δράση στην παραγωγή, στο μετασυλλεκτικό χειρισμό των πρωτογενών προϊόντων, ώστε αυτά να καταστούν «τρόφιμα» που ικανοποιούν τις απαιτήσεις των καταναλωτών και, ταυτόχρονα, διασφαλίζουν δίκαιο γεωργικό εισόδημα. Ο γεωργικός τομέας βρίσκεται σε προχωρημένη πτώση: Ενώ η αξία γεωργικής παραγωγής μειώνεται, η αξία των ετησίων εισαγωγών προϊόντων ζωικής παραγωγής και ζωοτροφών προσεγγίζουν την αξία των ετησίων εισαγωγών πετρελαίου, η ετήσια αξία των εξαγωγών κηπευτικών προϊόντων είναι αμελητέα, σε σύγκριση με το δυναμικό της Χώρας και τα γεωργικά εισοδήματα συρρικνώνονται, απουσιάζει μια ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη εθνική αγροτική πολιτική, συμβατή με την ΚΑΠ. Αυτό σημαίνει ότι η στοχευμένη ανασυγκρότηση της παραγωγικής ικανότητας της γεωργίας, με βάση τα ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Χώρας, αποτελεί παρέμβαση υψίστου «Δημοσίου Συμφέροντος» και, ως εκ τούτου, η ανασυγκρότηση αυτή πρέπει να ενταχθεί στα πλαίσια ενός εθνικού συναινετικού πολιτικού διαλόγου. Ο εφικτός παραγωγικός προσανατολισμός της γεωργίας: Η Χώρα έχει τη δυνατότητα: (i) να καταστεί αυτάρκης σε λευκό κρέας και σε γάλα αγελάδας εγγυημένης ποιότητας και υγιεινής, με ελληνικό πρότυπο διατροφής των ζώων, που βασίζεται σε εγχώριας παραγωγής συμπυκνωμένες και χονδροειδείς ζωοτροφές. (ii) να οργανώσει την αιγοπροβατοτροφία σε σύγχρονη δραστηριότητα georgia_oikonomiki krisi.doc -11- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

13 παραγωγής φέτας ΠΟΠ, με εξασφαλισμένη αγορά και με σημαντικές ευνοϊκές επιπτώσεις στα εισοδήματα και το περιβάλλον, (iii) να οργανώσει την παραγωγή κηπευτικών και φρούτων για επιθετική εξαγωγή νωπών προϊόντων πιστοποιημένης ποιότητας, (iv) να οργανώσει τη διάθεση του ελαιολάδου και του κρασιού τυποποιημένων και συσκευασμένων ως εθνικών προϊόντων ειδικών προδιαγραφών και, ταυτόχρονα, την επέκταση της ελαιοκαλλιέργειας και της αμπελοκαλλιέργειας σε σύγχρονη και ανταγωνιστική βάση, (v), να οργανώσει την παραγωγή και διάθεση βιολογικών προϊόντων, κυρίως οσπρίων και προϊόντων, ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΙΠ, σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, (vi) να αξιοποιήσει το ιθαγενές δυναμικό της πλούσιας σε αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά ελληνικής χλωρίδας, κατά το πρότυπο της μαστίχας Χίου και του κρόκου Κοζάνης. Το αναδυόμενο κίνημα των νέων αγροτών: Οι προσδοκίες των νέων αγροτών, αυξήθηκαν με τα όσα ακούστηκαν από τους εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων, που παρέστησαν στο 16 ο Πανελλήνιο Συνέδριό τους στην Ολυμπία (Σεπτέμβριο 2009) και περιμένουν, όλα αυτά, αλλά και τα συμπεράσματα του Συνεδρίου τους να ενταχθούν στους σχεδιασμούς της Κυβέρνησης για την ανάπτυξη της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών. Η αύξηση του μεγέθους και η μείωση του αριθμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους: Η Ελλάδα δεν έδωσε την πρέπουσα σημασία ώστε να συνδυαστούν, από την έναρξη εφαρμογής τους, τα καθεστώτα που αφορούν σε Σχέδια Βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, σε πρόωρη συνταξιοδότηση και σε ένταξη νέων γεωργών, με αποτέλεσμα, ο αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων να εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά μεγάλος και το μέγεθός τους μικρό. Η στοχευμένη προσπάθεια αύξησης του μεγέθους και μείωσης του αριθμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, συνιστά στρατηγικής σημασίας παρέμβαση και απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους, η διάθεση των οποίων πρέπει να καλυφθεί με ευρεία πολιτική συναίνεση. Ο αγροτικός χώρος αντιμετωπίζει ισχυρές προκλήσεις και αλλαγές που τον μετασχηματίζουν ραγδαία. Στον αγροτικό χώρο ο γεωργικός πληθυσμός έχει καταστεί μειοψηφία, σε σχέση με τον αγροτικό πληθυσμό και, ως διαχειριστής, χρήστης και φροντιστής των φυσικών πόρων, για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων και δημόσιων περιβαλλοντικών αγαθών, πρέπει να αποκτήσει επαρκείς δεξιότητες, επαγγελματική κατάρτιση, επιχειρηματική συμπεριφορά και κοινωνική ευθύνη, ώστε να καταστεί όχι μόνον παραγωγικότερος αλλά και ικανός να αξιοποιήσει το εκάστοτε άριστο μίγμα οικονομικής, περιβαλλοντικής, γεωργικής, αγροτικής και κοινωνικής πολιτικής. Η πρόταση της ΕΕ για μία νέα ΚΑΠ αποτελεί πρόκληση: Η ελληνική γεωργία, της οποίας όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι χρόνια και, ως εκ τούτου, επιδέχονται μόνο μακροπρόθεσμη λύση, χρειάζεται μακροχρόνιας εμβέλειας παρέμβαση προκειμένου να εξειδικευτούν επενδύσεις που θα συγχρηματοδοτηθούν από τους οικονομικούς πόρους του Πυλώνα 2, ο οποίος, ειδικά, για την ελληνική γεωργία και την μέχρι το 2020 περίοδο, πρέπει να είναι ιδιαίτερα ενισχυμένος, έστω και σε βάρος του Πυλώνα 1. Η προσχεδιασμένη προσπάθεια για την αποτελεσματικότερη οργάνωση και λειτουργία του Κράτους: Η επιτυχία της προσπάθειας αυτής είναι αναγκαία συνθήκη και για την εφαρμογή του όποιου στρατηγικού σχεδιασμού της ελληνικής γεωργίας. Προκειμένου να καταστεί και επαρκής απαιτείται πλαισίωση των Περιφερειών και των Δήμων με αποτελεσματικές Υπηρεσίες υποστήριξης των παραγωγικών προσανατολισμών των Περιφερειών, με βάση το συγκριτικό πλεονέκτημα, ώστε να georgia_oikonomiki krisi.doc -12- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

14 δημιουργηθούν ολοκληρωμένα και αυτοδύναμα (τεχνικά και οικονομικά) τοπικά δίκτυα παραγωγής πιστοποιημένης ποιότητας προϊόντων, χωροθετημένων σε ζώνες ειδικών χρήσεων. Οι ιδιαιτερότητες της γεωργίας που τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα στοχευμένης υποστήριξής της, με έμφαση στις: (i) φυσικές ιδιαιτερότητες: ο γεωργικός πληθυσμός «χειρίζεται φυσικούς πόρους κοινωνικής ιδιοκτησίας», των οποίων η αειφορία πρέπει να διασφαλίζεται. Η γεωργική παραγωγή στηρίζεται στο «βιολογικό φαινόμενο της φωτοσύνθεσης και συνιστά εργοστάσιο χωρίς στέγη». Πολλά γεωργικά προϊόντα είναι φθαρτά με έντονη εποχικότητα και, προκειμένου να διευρυνθεί η κατανάλωσή τους στο χρόνο και στο χώρο, απαιτούνται κοστοβόρες υποδομές και οργάνωση. (ii) Διαρθρωτικές ιδιαιτερότητες: Η μισή σχεδόν γεωργική γη της Χώρας ανήκει στην κατηγορία της «επαγγελματικής» ή «επιχειρηματικής» γεωργίας. Η υπόλοιπη ανήκει στην «οριακή» γεωργία που περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό μικρού μεγέθους οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οι αρχηγοί των οποίων είναι, κατά κανόνα, μεγάλης ηλικίας, χαμηλού επιπέδου επαγγελματικής κατάρτισης και στηρίζονται στην αυτοαπασχόληση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού της αγροτικής οικογένειας, το οποίο δεν το επιλέγουν, αλλά απλώς το υφίστανται. (iii) Οικονομικές ιδιαιτερότητες: Η γεωργία πρέπει να παράγει προϊόντα πιστοποιημένης ποιότητας και ασφάλειας, επομένως υψηλού κόστους, που δεν καλύπτεται πάντοτε από τις τιμές που μπορούν να πληρώσουν οι καταναλωτές. Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έχουν ελάχιστη έως μηδενική κινητικότητα για επαναπροσανατολισμό της παραγωγικής τους λειτουργίας. Η εισοδηματική ελαστικότητα της ζήτησης γεωργικών προϊόντων είναι χαμηλή. Η συνεισφορά της γεωργίας στην Εθνική Οικονομία, στην Κοινωνία και στη Οικολογία είναι σημαντική και δεν μετράται μόνο με την αξία των γεωργικών προϊόντων, δηλαδή με το ΑΕΠ του γεωργικού τομέα. Η τελική αξία που πληρώνει ο καταναλωτής για αγαθά που προέρχονται από προϊόντα της γεωργίας διαμορφώνεται όλο και περισσότερο έξω από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, με αποτέλεσμα το ΑΕΠ της γεωργίας να συνιστά ένα μικρό ποσοστό της αξίας των τελικών προϊόντων που πληρώνουν οι καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι, μόνος τρόπος βελτίωσης των γεωργικών εισοδημάτων είναι η μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των γεωργών στον μετασυλλεκτικό χειρισμό και συλλογική πώληση των προϊόντων που παράγουν. georgia_oikonomiki krisi.doc -13- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

15 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Α. Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου (4) ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΑΥΤΟΝΟΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Το δεύτερο σκέλος της καταληκτικής πρότασης που διατύπωσα στο Άρθρο μου «οι κινητοποιήσεις των αγροτών και τα αιτήματά τους», αφορά στη στοχευμένη πραγματοποίηση των από ετών συζητουμένων ολοκληρωμένων παραγωγικών γεωργικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας. Οι επενδύσεις αυτές έχουν υψηλή προτεραιότητα ως προς την τεχνική εφικτότητα, την οικονομική βιωσιμότητα, την εξωστρέφεια, την χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων και αφορούν στα εθνικά μας προϊόντα φυτικής παραγωγής και τα προϊόντα που παράγονται από ζώα που διατρέφονται με «εγγυημένο ελληνικό πρότυπο διατροφής στηριγμένο, αποκλειστικά, σε εγχώριας παραγωγής ζωοτροφές φυτικής προέλευσης». Οι επενδύσεις αυτές, που επιβάλλεται να πραγματοποιηθούν προσχεδιασμένα κατά την επόμενη 15ετία, προκείμενου να αναταχθεί η γεωργία και να αξιοποιηθεί το δυνητικό δυναμικό της, πρέπει να θεσμοθετηθούν με ευρεία πολιτική συναίνεση ως εθνικά επενδυτικά σχέδια γεωργικής παραγωγής «Δημοσίου Συμφέροντος»: (1) Ολοκληρωμένο σχέδιο εκσυγχρονισμού της ποιμενικής αιγοπροβατοροφίας, για την παραγωγή πιστοποιημένης ποιότητας τυριού «Φέτα» ΠΟΠ 4 : Στις νομικά κατοχυρωμένες περιοχές η διαδικασία παραγωγής φέτας πρέπει να εκσυγχρονιστεί και η τήρηση των προκαθορισμένων προδιαγραφών να ελέγχεται με αυστηρότητα. Το προϊόν έχει μεγάλες δυνατότητες εξαγωγής και μπορεί να παραχθεί με την προσχεδιασμένη εμπλοκή αιγοπροβατοτρόφων, με ζωικό πληθυσμό της τάξεως των κεφαλών, με συνολική παραγωγή γάλακτος για τυροκόμηση της τάξεως των τόνων, που αντιστοιχεί σε δυνητική παραγωγή φέτας της τάξεως των τόνων, με αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων γεωργικής γης για παραγωγή ζωοτροφών και με αειφόρο αξιοποίηση της παραγωγικής ικανότητας εκατομμ. στρεμμάτων βοσκοτόπων. Η λειτουργία της ποιμενικής αιγοπροβατοτροφίας, ως έχει σήμερα στις περιοχές παραγωγής φέτας, εμπλέκει την ανεξέλεγκτη χρήση των εκτεταμένων εκτάσεων βοσκοτόπων που συνεχώς υποβαθμίζονται και, κατά κανόνα, απαξιωμένες/πρόχειρες αιγο-προβατοτροφικές εγκαταστάσεις με άναρχη διασπορά στις αγροτικές περιοχές, με ανεξέλεγκτη περιβαλλοντική όχληση, με απαράδεκτες συνθήκες εργασίας και χωρίς υποδομές που να διασφαλίζουν προϋποθέσεις εφαρμογής συστημάτων ποιότητας και συλλογικής δράσης στην παραγωγή και πώληση του προϊόντος. Ο εκσυγχρονισμός του συστήματος παραγωγής Φέτας ΠΟΠ περιλαμβάνει τη δημιουργία (ενδεικτική τεχνική διάρθρωση): οργανωμένων Ομαδικών Χώρων Σταβλισμού (ΟΧΣ), έκαστος με 20 4 Το προϊόν αυτό παράγεται μόνον σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας (Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος και Νομός Λέσβου) από νωπό η παστεριωμένο πρόβειο και αίγειο γάλα σε προκαθορισμένη αναλογία, που παράγεται από φυλές αιγο-προβάτων παραδοσιακά εκτρεφομένων και προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες και στη χλωρίδα της κάθε περιοχής. Στις περιοχές αυτές εντάσσεται ποσοστό 80% της ελληνικής αιγο-προβατοτροφίας. H χρησιμοποίηση ξενικών φυλών ζώων, δεν συμβιβάζεται με την θεσμικά κατοχυρωμένη διαδικασία παραγωγής φέτας ΠΟΠ. Το γάλα που παράγεται από τις εκτροφές των φυλών αυτών μπορεί να χρησιμοποιείται σε άλλες χρήσης, όπως για παραγωγή λευκών τυριών διαφόρων τύπων. georgia_oikonomiki krisi.doc -14- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

16 ποιμνιοστάσια, δυναμικότητας 100 έως 200 κεφαλών, με τις απαραίτητες και περιβαλλοντικά προσαρμοσμένες τεχνικές υποδομές, με χρήση αιολικής ή/και ηλιακής ενέργειας, με ελληνικό πρότυπο διατροφής από βοσκήσιμη ύλη και ζωοτροφές φυτικής προέλευσης, 110 Τοπικών Δικτύων Παραγωγής (ΤΔΠ) «Φέτας ΠΟΠ» πιστοποιημένης ποιότητας, με από κοινού αξιοποίηση του γάλακτος διασυνδεδεμένων ΟΧΣ και διεπαγγελματικής οργάνωσης αιγοπροβατοτρόφων, η οποία θα πρέπει να μεριμνήσει για την: (i) Θεσμοθέτηση ειδικού AGRO για την αιγο-προβατοτροφία παραγωγής φέτας, που να καλύπτει την παραγωγή ζωοτροφών, τη διαχείριση των βοσκοτόπων, την διαχείριση των ζώων στα ποιμνιοστάσια και στους οργανωμένους ΟΧΣ και την παραγωγή φέτας στα ΤΔΠ με αυστηρή τήρηση των θεσμοθετημένων προδιαγραφών. (ii) Θεσμοθέτηση Κανονισμού Οργάνωσης και Λειτουργίας των ΟΧΣ και ορθολογικής διαχείρισης των βοσκοτόπων που συνδέονται με κάθε ΟΧΣ. (iii) Οργάνωση των ΤΔΠ, με τη μορφή πολυσυμμετοχικής Επιχείρησης Κοινωνικής Οικονομίας 5, με μέλη τους αιγο-προβατοτρόφους των ΟΧΣ που υπάγονται σ αυτό, με μοναδικό σκοπό την τυροκόμηση του γάλακτος, την αξιοποίηση των παραπροϊόντων (κρέας, μαλλί, τρίχες αιγών, κοπριά) και την προμήθεια κτηνοτροφικών εισροών, περιλαμβανομένων των ζωοτροφών, (iv) Ίδρυση πολυσυμμετοχικής Επιχείρησης Κοινωνικής Οικονομίας, με μετόχους όλες τις Επιχειρήσεις ΤΔΠ, προκειμένου να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας στην προώθηση και πώληση του προϊόντος, στην προμήθεια ζωοτροφών και ζώων παραγωγής με το κατάλληλο γενετικό δυναμικό και στη ρύθμιση της παραγωγής αιγείου και προβείου γάλακτος, ώστε ν αποφεύγονται οι αποκλίσεις από τις θεσμοθετημένες αναλογίες. Οι οικονομικοτεχνικές διαστάσεις του Σχεδίου, σε εθνικό επίπεδο, προσεγγίζονται ως ακολούθως: Ετήσιες εξαγωγές φέτας της τάξεως τουλάχιστον των τόνων συνολικής αξίας εκατομμ. και την αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης ως ειδικού προϊόντος ΠΟΠ πιστοποιημένης/εγγυημένης ποιότητας διακριτής από τα λευκά τυριά άλλων τύπων, εγχώρια ή εισαγωγής. Ετήσια αύξηση της Ακαθ. Αξίας Παραγωγής του Γεωργικού Τομέα τουλάχιστον κατά 10%, σε σχέση με εκείνη του Κατασκευή και εξοπλισμός σύγχρονων ποιμνιοστασίων, ενταγμένων σε οργανωμένους ΟΧΣ, δικτυωμένους σε 110 ΤΔΠ, συνολικού επενδυτικού κόστους εκατομμ.. (2) Σχέδιο κάλυψης των αναγκών της Χώρας σε χοιρινό κρέας πιστοποιημένης ποιότητας με ελληνικό πρότυπο διατροφής των ζώων αποκλειστικά με προϊόντα φυτικής εγχώριας παραγωγής: Η επιχειρηματική Χοιροτροφία άρχισε το 1975, χωρίς εμπειρία και χωρίς σχέδιο χωροθέτησης, λειτουργίας και περιβαλλοντικής προσαρμογής. Παρά ταύτα, τα μέσα της δεκαετίας του 80 η εγχώρια παραγωγή χοιρινού κρέατος κάλυπτε το 90-95% της κατανάλωσης. Σήμερα η ετήσια κατανάλωση είναι της τάξεως των τόνων, η ετήσια παραγωγή της τάξεως των τόνων και οι ετήσιες εισαγωγές της τάξεως των τόνων, αξίας 350 εκατομμ.. Η χοιροτροφία στηρίζεται σε τεχνικά απαξιωμένες εγκαταστάσεις, άναρχα χωροθετημένες, με ανεπαρκή υποδομή για παραγωγή ισορροπημένων και χαμηλού κόστους σιτηρεσίων, με ανεπαρκή και ανεξέλεγκτη προσφορά παραγωγικών ζώων, με προβληματικά συστήματα διαχείρισης των αποβλήτων και χωρίς δικτύωση για την δημιουργία οικονομιών κλίμακας στην προμήθεια των ζωοτροφών, στην σφαγή των ζώων και στην εμπορεία του κρέατος. Η συνολική κατανάλωση της Χώρας μπορεί να καλυφθεί από εγχώρια 5 Πολυσυμεμτοχική επιχείρηση της οποίας οι μέτοχοι είναι οι χρήστες των υπηρεσιών που προσφέρει και οι δικαιούχοι της υπεραξίας που δημιουργεί η λειτουργία της. georgia_oikonomiki krisi.doc -15- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

17 παραγωγή εάν αξιοποιηθεί η εμπειρία που έχει αποκτηθεί, χωροθετηθούν σωστά οι μονάδες ώστε να επιτυγχάνεται περιβαλλοντική προσαρμογή, χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές πηγές ενέργειας, για τη μείωση του κόστους, θεσμοθετηθεί κατάλληλο σύστημα διαχείρισης των λυμάτων, οργανωθεί η παραγωγή μιγμάτων ζωοτροφών σύμφωνα με προκαθορισμένο ελληνικό πρότυπο διατροφής και λειτουργήσει ο κλάδος οργανωμένος σε ένα περιορισμένο αριθμό περιφερειακών «δικτύων παραγωγής χοιρινού κρέατος πιστοποιημένης ποιότητας και ελληνικού προτύπου διατροφής». Οι οικονομικο-τεχνικές διαστάσεις του Σχεδίου σε εθνικό επίπεδο προσεγγίζονται ως ακολούθως: 20 Περιφερειακά Δίκτυα παραγωγής χοιρινού κρέατος, χοιροτροφικές μονάδες, χοιρομητέρες εγχώρια παραγωγή τόνοι κρέατος σε ζων βάρος, υποκατάσταση ετησίων εισαγωγών χοιρινού κρέατος τόνοι, συνολικής αξίας 350 εκατομμ., συνολικό επενδυτικό κόστος εκατομμ.. (3) Σχέδιο καθιέρωσης του ελαιολάδου ως εθνικού προϊόντος ειδικών προδιαγραφών. Πώληση/εξαγωγή του ελαιολάδου τυποποιημένου και συσκευασμένου με εθνικό σήμα, συνοδευόμενο από περιορισμένο αριθμό τοπικών σημάτων που θα εξειδικεύουν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του τόπου προέλευσης. Ταυτόχρονη επέκταση της ελαιοκαλλιέργειας σε σύγχρονη ανταγωνιστική βάση υπό καθεστώς απουσίας επιδοτήσεων. Η διαστασιολόγηση του Σχεδίου (τεχνική, χωροταξική, οικονομική, οργανωτική και λειτουργική) προϋποθέτει θεσμικές παρεμβάσεις και επενδύσεις σε εκσυγχρονισμό ελαιουργείων, τυποποιητηρίων και συσκευαστηρίων, αποθηκευτικών χώρων, μηχανισμών εξαγωγών και δημιουργία Τοπικών Δικτύων Παραγωγής «ελληνικού ελαιόλαδου πιστοποιημένης ποιότητας». Η χωροθέτηση, το μέγεθος, η τεχνολογική δομή, ο τρόπος λειτουργίας και το κόστος των επενδύσεων μίας τέτοιας δομής πρέπει να προσδιοριστεί και να αξιολογηθεί πολυκριτηριακά (δημοσιονομικά, ιδιωτικο-οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά). Η επέκταση της ελαιοκαλλιέργειας σε σύγχρονη επιχειρηματική βάση, στα πλαίσια της καθιέρωσης του ελαιολάδου ως εθνικού προϊόντος ειδικών χαρακτηριστικών, θα αξιοποιήσει μεγάλες εκτάσεις μη κατ ανάγκη αρδευόμενες. (4) Σχέδιο βελτίωσης της ποιότητας και προώθησης των ελληνικών κρασιών: Η ετήσια αμπελουργική παραγωγή είναι της τάξεως των εκατολίτρων κρασιού, τόνων ξηρής κορινθιακής σταφίδας, τόνων ξηρής σουλτανίνας και τόνων επιτραπέζιων σταφυλιών. Ο κλάδος παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα και ο εκσυγχρονισμός του πρέπει να γίνει με βάση το εθνικό στρατηγικό σχέδιο που καταρτίζει η Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου. Η στρατηγική ανάπτυξης της αμπελοκαλλιέργειας ανταποκρίνεται στο γεγονός ότι τα χαρακτηριστικά και οι εξελίξεις της αγοράς ευνοούν τη διάθεση «επωνύμων» εμφιαλωμένων κρασιών και ότι βασικός στόχος πρέπει να είναι η ποιοτική αναβάθμισή τους και η αξιοποίηση της ιδιαιτερότητας των αυτόχθονων ποικιλιών, που είναι προσαρμοσμένες στις εδαφοκλιματικές συνθήκες του ελληνικού περιβάλλοντος και δεμένες με την ιστορία, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό μας. Στα πλαίσια μίας τέτοιας στρατηγικής, η ενθάρρυνση δημιουργίας βιώσιμων και σύγχρονων αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων, η προώθηση και προβολή κρασιών ΟΠΑΠ και επιτραπέζιων κρασιών γεωγραφικής ένδειξης και η εξασφάλιση των απαραίτητων συνθηκών για διαφανή λειτουργία της αγοράς, θα προσδιορίσουν μείωση των εισαγωγών κρασιών, ουσιαστική έμμεση αύξηση των εξαγωγών μέσω του τουρισμού και βελτίωση των αμπελουργικών εισοδημάτων. Η διατήρηση ή/και η στοχευμένη επέκταση της αμπελοκαλλιέργειας και η georgia_oikonomiki krisi.doc -16- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

18 προσπάθεια βελτίωσης της ποιότητας και αποτελεσματικότερης εμπορίας των ελληνικών κρασιών, κρίνονται ως σημαντικές συνιστώσες της προτεινόμενης εθνικής προσπάθειας. (5) Σχέδιο παραγωγής και εξαγωγής πρώιμων κηπευτικών. Ο κλάδος των κηπευτικών έχει μέλλον στην Ελλάδα, λόγω ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών, κυρίως ηλιοφάνειας, τουρισμού, ποικιλίας προϊόντων και μεγάλης εμπειρίας και παράδοσης στην παραγωγή μεσογειακών προϊόντων ποιότητας. Η παραγωγή κηπευτικών προϊόντων πιστοποιημένης ποιότητας, με τη μορφή κάθετα οργανωμένων, τεχνολογικά σύγχρονων, οργανωτικά αποτελεσματικών και εξωστρεφών αγροτοβιομηχανικών συγκροτημάτων, προϋποθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό και οργάνωση σε βάθος χρόνου. Τα κύρια συνθετικά στοιχεία ενός τέτοιου αγροτοβιομηχανικού συγκροτήματος είναι: (i) η εγκατάσταση θερμοκηπίων σε μεγάλη κλίμακα, για επιβλεπόμενη συμβολαιακή παραγωγή τυποποιημένων νωπών κηπευτικών προϊόντων πιστοποιημένης ποιότητας για εξαγωγή (Νοέμβριος Μάιος), (ii) η προσχεδιασμένη χρονικά, ποσοτικά και ποιοτικά παραγωγή κηπευτικών προϊόντων εκτός θερμοκηπίων, με έμφαση στην παραγωγή ειδικών τύπων έτοιμης σαλάτας ειδικών προδιαγραφών, σε συνδυασμό με ελαιόλαδο, βρώσιμες ελιές και φέτα, σε κατάλληλη συσκευασία που να εγγυάται τη φρεσκότητα, τη γεύση και την διαιτητική αξία της, (iii) η καθιέρωση ειδικού εμπορικού σήματος και αξιόπιστης εγγύησης της ποιότητας και (iv), η δημιουργία μόνιμης υποδομής για προώθηση και προβολή των προϊόντων σε αγορές στόχους, προκειμένου να διασφαλιστεί η πραγματοποίηση σταθερής ολοετούς ροής εξαγωγών. Βασικός παράγοντας επιτυχίας της όλης προσπάθειας είναι η στοχευμένη χωροθέτηση της τεχνικής υποδομής για παραγωγή, μετασυλλεκτικό χειρισμό και πώληση των προϊόντων μέσω σύγχρονων Τυποποιητηρίων-Δημοπρατηρίων σε επιλεγμένες περιοχές, με έμφαση στη Θεσσαλία 6. Οι προαναφερόμενες προτάσεις ενώ χρειάζονται συστηματική τεχνική επεξεργασία προκειμένου να εφαρμοστούν, δίνουν το μήνυμα ότι, η οργάνωση της παραγωγής κηπευτικών, στον χρονικό ορίζοντα της επόμενης δεκαπενταετίας, είναι έργο εθνικής κλίμακας και πρέπει να αντιμετωπιστεί, στο σχεδιασμό και στην εκτέλεσή του, με όραμα, φαντασία, ρεαλισμό, πίστη στην καινοτομία και με ευρύτερες εξωστρεφείς προοπτικές. Για την διαστασιολόγηση του σχεδίου παραγωγής κηπευτικών σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να γίνει: (i) τεχνική, οργανωτική και λειτουργική προτυποποίηση του θεσμού του θερμοκηπιακού πάρκου, με έμφαση στην μέγιστη δυνατή οικονομία νερού, στην χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, στην τεχνολογική δομή του εξοπλισμού των θερμοκηπίων (εντομοστεγανότητα, φυτοπροστασία, αερισμός, ψύξη, σκίαση, θέρμανση), με την αξιοποίηση και κατάλληλη προσαρμογή στις συνθήκες της Χώρας των καλύτερων διεθνών καλών πρακτικών, (ii) έρευνα των τεχνολογικών προϋποθέσεων για διασφάλιση, στο βέλτιστο αριθμό ημερών, της διατηρησιμότητας, της φρεσκότητας και των διατροφικών και διαιτητικών χαρακτηριστικών, κυρίως, της "ελληνικής χωριάτικης σαλάτας". Εάν οι προϋποθέσεις αυτές 6 Το 1995, εκπονήσαμε, για λογ/σμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, την μελέτη των γεωργοτεχνικών και γεωργο-οικονομικών χαρακτηριστικών στα πλαίσια του έργου «Εκτροπή του Αχελώου-Συνολικές Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις». Στη μελέτη αυτή περιλαμβάνεται ειδικό κεφάλαιο με τίτλο «Ιδέες για εναλλακτικές χρήσεις της γεωργικής γης της πεδιάδας Θεσσαλίας στο μέλλον». Οι ιδέες αυτές στηρίζονται στο γεγονός ότι η Θεσσαλική πεδιάδα είναι η μεγαλύτερη της χώρας, συνιστά την καλύτερη εφεδρεία των εδαφικών πόρων της και η αξιοποίησή της πρέπει να υποστηρίξει την ανάπτυξη όχι μόνο της εκτεταμένης ημιορεινής και ορεινής περιοχής που την περιβάλλει, κυρίως με την παραγωγή ζωοτροφών, για την ποιμενική αιγοπροβατοτροφία, αλλά και την ανάπτυξη της ελληνικής κτηνοτροφίας στο σύνολό της. Ειδικότερα, λόγω ειδικών κλιματολογικών συνθηκών, συνιστά ηγεμονική ζώνη θερμοκηπιακών καλλιεργειών και, η εξειδίκευσή της σε καλλιέργειες με υψηλό εισοδηματικό συντελεστή και συντελεστή απασχόλησης θα προσδιορίσει οικονομία νερού, καλύτερη διαχείριση των εδαφικών πόρων και διαθέσιμη έκταση για παραγωγή ενέργειας από καλλιεργούμενη βιομάζα. Η άποψη αυτή επαναφέρεται, 12 χρόνια μετά, με το άρθρο μου «Επικαιρότητα και Σκοπιμότητα της Εκτροπής του Αχελώου ( ). Την επαναφέρω με την ευκαιρία του παρόντος Άρθρου. georgia_oikonomiki krisi.doc -17- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

19 διασφαλιστούν, η εξωστρεφής παραγωγή κηπευτικών θα αξιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας και θα λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις, με ευνοϊκές επιπτώσεις στην προστασία των εδαφικών πόρων, στην οικονομία νερού, στη βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων και στην απασχόληση. (6) Σχέδιο παραγωγής επαρκών σε ποσότητα και καλής ποιότητας ζωοτροφών και παραγωγής πιστοποιημένης ποιότητας οσπρίων: Οι ανάγκες σε χλωρή νομή (νωπή ή ενσιρωμένη) των μηρυκαστικών ζώων και σε καρπούς (καλαμπόκι, κριθάρι κ.α.) όλων των ζώων, θα είναι σημαντικές. Εκτιμάται ότι το σχέδιο αυτάρκειας της Χώρας σε χοιρινό κρέας απαιτεί την καλλιέργεια 1 εκατομμ. στρεμμάτων αρδευομένου καλαμποκιού για καρπό και εκείνου του εκσυγχρονισμού της αιγο-προβατοτροφίας για παραγωγή φέτας απαιτεί την καλλιέργεια ξηρικών σανοδοτικών φυτών της τάξεως των 8 εκατομμ. στρεμμάτων και την ελεγχόμενη βόσκηση των εκτεταμένων εκτάσεων βοσκοτόπων, ως εργαλείου ορθολογικής διαχείρισης και προστασίας της αειφορικής παραγωγικής ικανότητάς τους. Η διαιτολογική αξία των οσπρίων, η εγγύηση της ποιότητας και η προβολή τους ως συστατικού στοιχείου του προτύπου μεσογειακής διατροφής, σε συνδυασμό με το ελαιόλαδο, τις επιτραπέζιες ελιές, τη φέτα, τις σαλάτες και το ελληνικό κρασί, μπορούν να τα αναδείξουν σε βασική συνιστώσα της ελληνικής γεωργίας. (7) Αξιοποίηση του ιθαγενούς δυναμικού της πλούσιας σε αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας, με κατάλληλη στοχευμένη γεωργική έρευνα, εις τρόπον ώστε να καταστεί εφικτή η κάθετη αξιοποίηση του δυναμικού τους, σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, κατά το πρότυπο της μαστίχας Χίου και του κρόκου Κοζάνης. Η ολοκλήρωση της πραγματοποίησης των προαναφερομένων εθνικής εμβέλειας γεωργικών παραγωγικών επενδύσεων της προσεχούς δεκαπενταετίας: Απαιτεί: (i) Προσχεδιασμένη κινητοποίηση όλων των εμπλεκομένων φορέων: Της Πολιτείας και των ΟΤΑ, για τη δημιουργία των βασικών υποδομών και την οργάνωση αποτελεσματικών Υπηρεσιών Υποστήριξης. (ii) Των Συνεταιριστικών Οργανώσεων νέας γενιάς, δηλαδή των Επιχειρήσεων Κοινωνικής Οικονομίας, οι οποίες θα αναλάβουν την οργάνωση των τοπικών αγορών, τη δημοπράτηση των προϊόντων, την παροχή τεχνικής υποστήριξης στους μετόχους-γεωργούς, την μαζική προμήθεια γεωργικών εισροών και την επίβλεψη εφαρμογής των συστημάτων ποιότητας. (iii) Της Τοπικής Κοινωνίας, η οποία θα πρέπει να ενεργοποιηθεί ώστε να έχει εταιρική συμμετοχή στις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο άμεσο περιβάλλον της. (iv) Στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε να προσδιοριστούν, με ευρεία συναίνεση: οι απαιτήσεις της Οικονομίας και της Κοινωνίας από τον Γεωργικό πληθυσμό 7 και οι απαιτήσεις του γεωργικού πληθυσμού από τους κοινωνικούς Εταίρους 8.(v) Συνολικό επενδυτικό κόστος της τάξεως των 25 δισεκατομμυρίων, εκ των οποίων 15 αφορούν σε κινητοποίηση ιδιωτικών οικονομικών πόρων, περιλαμβανομένων και των δανειακών κεφαλαίων και τα υπόλοιπα αφορούν σε επιχορηγήσεις, μέσω των οικονομικών πόρων του Πυλώνα 2 της ΚΑΠ και του Αναπτυξιακού Νόμου 7 8 Στοχευμένη παραγωγή γεωργικών προϊόντων χαμηλού κόστους. Ορθολογική χρήση των φυσικών γεωργικών πόρων. Ελαχιστοποίηση των οχλήσεων στο περιβάλλον. Παραγωγή δημοσίων περιβαλλοντικών αγαθών Υποδομές γεωργικής έρευνας και παραγωγής πολλαπλασιαστικού υλικού. Θεσμοί για συλλογική επιχειρηματική δράση στον μετασυλλεκτικό χειρισμό και πώληση των προϊόντων, στην προμήθεια γεωργικών εισροών, στην τεχνική υποστήριξη των γεωργών και στην παροχή χρηματο-οικονομικών υπηρεσιών. Κατοχύρωση του επαγγέλματος του γεωργού και ίδρυση και λειτουργία Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων. Προστασία των γεωργικών εισοδημάτων με νέα «εργαλεία» αντιμετώπισης των κινδύνων στους οποίους υπόκειται η γεωργική παραγωγή με στοχευμένη συμμετοχή της Πολιτείας. Κοινωνικές υποδομές Υγείας, εκπαίδευσης, ασφάλειας. Στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις georgia_oikonomiki krisi.doc -18- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

20 Προσδιορίζει: (i) σημαντική αύξηση της απασχόλησης, (ii) ετήσια υποκατάσταση εισαγωγών της τάξεως των 800 εκατομμ. και ετήσια αύξηση των εξαγωγών της τάξεως των 3 δισεκατομμυρίων, (iii) μείωση του κόστους παραγωγής λόγω εκσυγχρονισμού των υποδομών παραγωγής και εμπορίας των προϊόντων, (iv) βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και (v) ενεργότερη συμμετοχή των παραγωγών στην Προστιθέμενη Αξία των προϊόντων και στην προστασία των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος. georgia_oikonomiki krisi.doc -19- ΒΑΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε.

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

AGROTICA, Θεσσαλονίκη 04.02.2012

AGROTICA, Θεσσαλονίκη 04.02.2012 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Ομιλία στην προσυνεδριακή εκδήλωση της Πανελλήνιας Ένωσης Νέων Αγροτών: AGROTICA, Θεσσαλονίκη 04.02.2012 Φωτίου Βακάκη, Δρος Γεωπόνου Γεωργο-οικονομολόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη.

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Ράλλη ιευθύνουσα Σύµβουλος Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» 1 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας

Η μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας Η μελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος Γεωργοοικονομολόγος, Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης & Συνεργάτες» ΑΕ - Σύμβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη Η γεωργία συνιστά παραγωγική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Γεωργικής και Αγροτικής Ανάπτυξης της Χώρας (κατάθεση εμπειριών, απόψεων και θέσεων)

Προοπτικές Γεωργικής και Αγροτικής Ανάπτυξης της Χώρας (κατάθεση εμπειριών, απόψεων και θέσεων) Προοπτικές Γεωργικής και Αγροτικής Ανάπτυξης της Χώρας (κατάθεση εμπειριών, απόψεων και θέσεων) Εισήγηση ρος Φωτίου Βακάκη Συνέδριο για το Κοινό Μέλλον Υπαίθρου και Πόλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προτίθεμαι να καταθέσω

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγή Αγροτική Οικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγή Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί ενότητας Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή. «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT

Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή. «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT Roadmap to Growth Θεσσαλονίκη, 3 Μαΐου 2012 Κυρίες & Κύριοι,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 -1- ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 Φωτίου Βακάκη ρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονοµολόγου /ντος Συµβούλου της Βακάκης και Συνεργάτες ΑΕ, Σύµβουλοι Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο Π. Καρανικόλας Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο πληθυσμού Υστερούμε: στην ενίσχυση των

Διαβάστε περισσότερα

Η Κτηνοτροφία σήμερα: προβλήματα & προοπτικές

Η Κτηνοτροφία σήμερα: προβλήματα & προοπτικές Η Κτηνοτροφία σήμερα: προβλήματα & προοπτικές Dr Παπαδόπουλος Σεραφείμ Κατεύθυνση Ζωικής Παραγωγής Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων ΤΕΙ Θεσσαλίας Πηγή φωτογραφίας: Helexpo Zootechnia 2011 Η κτηνοτροφία στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη

Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος Γεωργοοικονομολόγος, Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης & Συνεργάτες» ΑΕ - Σύμβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη Στο άρθρο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ 1

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ 1 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ 1 Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονομολόγου Πρόεδρος της Vakakis International S.A. Consultants in Agricultural and

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΟΥΡΕΝΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της πλατφόρμας αγροδιατροφής και του πλαισίου της επιχειρηματικής ανακάλυψης

Παρουσίαση της πλατφόρμας αγροδιατροφής και του πλαισίου της επιχειρηματικής ανακάλυψης Παρουσίαση της πλατφόρμας αγροδιατροφής και του πλαισίου της επιχειρηματικής ανακάλυψης Θωμάς Μπαρτζάνας Διευθυντής Ερευνών, Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), Ινστιτούτο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δρ. Σ. Αγγελόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων, Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ 2014-2020 ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Κάθε νέα ιδέα που εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Κύριον Γεώργιον Κορμέντζα Αθήνα, 03/12/2012 Α.Π. 3577. Θέμα: Ημερίδα «Η Αγροτική Επιχειρηματικότητα ως τρόπος ζωής»

Κύριον Γεώργιον Κορμέντζα Αθήνα, 03/12/2012 Α.Π. 3577. Θέμα: Ημερίδα «Η Αγροτική Επιχειρηματικότητα ως τρόπος ζωής» VAKAKIS INTERNATIONAL S.A. CONSULTANTS IN AGRICULTURAL DEVELOPMENT Προς (1) τον Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Κύριον Κλέαρχο Περγαντά (2) τον Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, Περιφέρειας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Δομή Η εφαρμογή του καθεστώτος των ενισχύσεων Το Ελληνικό Αγρο-διατροφικό σύστημα Πως η ΚΑΠ μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking.

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking. Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking με θέμα «Οι Νέες Πρωτοβουλίες της Eurobank EFG» Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009 Grande

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 Άξονας 2 : Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων Μέτρο 2.1.4 : Γεωργό-περιβαλλοντικές ενισχύσεις Δράση 1.1: βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1o Πανελλήνιο Αγροτικό Συνέδριο Αθήνα, Πολιτιστικό και Αθλητικό Κέντρο αΐς Παράδεισος Αµαρουσίου 31 Μαρτίου 1 Απριλίου 2006 ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Φωτίου Βακάκη ρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονοµολόγου

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Αειφορική γεωργία και ανάπτυξη Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, Λάρισα 30-12-2013 Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 Ομάδα εργασίας: Πρωτογενής Αγροτική Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία αναφοράς στον Αγροδιατροφικό Τομέα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Περιφερειάρχης ΑΜΘ, κ.

Σημεία αναφοράς στον Αγροδιατροφικό Τομέα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Περιφερειάρχης ΑΜΘ, κ. Σημεία αναφοράς στον Αγροδιατροφικό Τομέα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Περιφερειάρχης ΑΜΘ, κ. Γεώργιος Παυλίδης Κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΑΜΘ και Ελλάδας Η Ανατολική Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΘΕΜΑ: Η συμβολή της υλοποίησης Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Ανάπτυξης της Υπαίθρου στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα 6ο Συνέδριο Ελληνικού Μελιού & Προϊόντων Μέλισσας Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα Μιχάλης Σμύρης τηλ: 6932 801986 e-mail :gsmyris@yahoo.gr 12 ος 2014 Περίγραμμα- Ενότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώργος Βλάχος Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιατί τώρα; (1) Γεωργία: Το διεθνές τοπίο Συμπίεση των τιμών Κρίσεις Αλλαγές στη ζήτηση Σταδιακή ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Οι Επενδυτικές Προτεραιότητες του ΠΑΑ για τον αγροτικό τομέα

Οι Επενδυτικές Προτεραιότητες του ΠΑΑ για τον αγροτικό τομέα Οι Επενδυτικές Προτεραιότητες του ΠΑΑ 2014-2020 για τον αγροτικό τομέα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε.

Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε. Ο αγροτοδιατροφικός τομέας στην Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική που αφορά τη δομή της παραγωγικής διαδικασίας και όχι το παραγόμενο γεωργικό προϊόν

Η πολιτική που αφορά τη δομή της παραγωγικής διαδικασίας και όχι το παραγόμενο γεωργικό προϊόν Π. Καρανικόλας Η πολιτική που αφορά τη δομή της παραγωγικής διαδικασίας και όχι το παραγόμενο γεωργικό προϊόν δηλαδή τη χρήση των παραγωγικών συντελεστών και τον προσανατολισμό της γεωργικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2014-2020 για την Ελλάδα Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την Ελλάδα εγκρίθηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2015,

Διαβάστε περισσότερα

Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης. Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα

Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης. Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα Κοντζικλίδης Ευθύµιος Περιφέρεια Θεσσαλίας / Ειδική Υπηρεσία ιαχείρισης Προτεραιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1-

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές (προσαρμογή, στα δεδομένα του 2012, του Άρθρου (61), που δημοσιεύτηκε, με τον ίδιο τίτλο, στο Περιοδικό Γεωργία/Κτηνοτροφία, Τεύχος 1, 2008. Αναρτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μποµπόλιας Πληθυσµός: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Α.Μ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Ε. Καλδής, Καθηγητής & Προϊστάμενος, Τμήμα Οινολογίας και Τεχνολογίας Ποτών, ΤΕΙ Αθήνας

Παναγιώτης Ε. Καλδής, Καθηγητής & Προϊστάμενος, Τμήμα Οινολογίας και Τεχνολογίας Ποτών, ΤΕΙ Αθήνας «Καινοτόμοι Τρόποι Προώθησης Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων» Εισήγηση στη Διημερίδα: «Καινοτόμος Επιχειρηματικότητα. Στόχος και Διέξοδος στη Κρίση» Συνεδριακό Κέντρο του ΤΕΙ Αθήνας, 16 Μαρτίου 2012 Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2014-2020 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΑ Στρατηγικοί στόχοι του νέου Προγράμματος είναι: η μετάβαση της ελληνικής αγροτικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ

Εισαγωγή ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Εισαγωγή Σκοπός του εντύπου είναι η παρουσίαση των βασικών προνοιών του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Απασχόληση, Ανθρώπινοι Πόροι και Κοινωνική Συνοχή»,

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1 Οι προκλήσεις Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής του Τάσου Χανιώτη 1 Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Ευρωπαϊκή γεωργία και η Κοινή Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020

ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020 ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020 Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 είναι ύψους 4,2 δις κοινοτικής συμμετοχής που μαζί με την εθνική και την ιδιωτική συμμετοχή θα κινητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 14475/16 SOC 712 EMPL 486 ECOFIN 1052 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2014-2020 Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 ανέρχεται στα 4,7 δις κοινοτικής συμμετοχής, που μαζί με την εθνική και την ιδιωτική συμμετοχή θα κινητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις.

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. «Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. Πως θα εξελιχθούν σε ισχυρούς πυλώνες στήριξης της οικονομίας της Ηπείρου. Πλεονεκτήματα, αδυναμίες και αναγκαίες προσαρμογές» Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας ευκαιρίες για τη νεολαία/ Δημιουργώ- Επιχειρώ- Καινοτομώ 18.11.2010, Ινστιτούτο Νεολαίας, Αθήνα

Αναπτύσσοντας ευκαιρίες για τη νεολαία/ Δημιουργώ- Επιχειρώ- Καινοτομώ 18.11.2010, Ινστιτούτο Νεολαίας, Αθήνα Περιεχόμενα Υφιστάμενη Κατάσταση Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (Α.Ζ.Κ.) Α.Ε. Συσσωρευμένη Κρίσιμη Μάζα Φορέων Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας (Ζ.ΚΑΙ.Θ.) Χωροταξική Ανάπτυξη Βραχυπρόθεσμος και Μεσοπρόθεσμος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι, Ομιλία της Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνας Μπιρμπίλη, στο 14 ο Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2009 Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ωστόσο σε κοινωνικό επίπεδο, η κατάσταση είναι ακόμη πολύ δύσκολη, καθώς πολλοί συμπολίτες μας βιώνουν την αβεβαιότητα και την αγωνία.

Ωστόσο σε κοινωνικό επίπεδο, η κατάσταση είναι ακόμη πολύ δύσκολη, καθώς πολλοί συμπολίτες μας βιώνουν την αβεβαιότητα και την αγωνία. Ομιλία Αναπληρωτή Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου «Οι άμεσες ενισχύσεις ως μοχλός στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και ποιοτικής αναβάθμισης της πρωτογενούς παραγωγής»

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά Σημεία της Διαμόρφωσης της Εθνικής Πρότασης για τη νέα ΚΑΠ

Βασικά Σημεία της Διαμόρφωσης της Εθνικής Πρότασης για τη νέα ΚΑΠ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 04 Ιουνίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρουσίασε τα βασικά σημεία της διαμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Περιφερειάρχη Κρήτης κ Σταύρο Αρναουτάκη

1. Περιφερειάρχη Κρήτης κ Σταύρο Αρναουτάκη ΓΕΩΤΕΕ Ηράκλειο 19/9/2011 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ Λ.Δημοκρατίας 35 Α όροφος Αρ. πρωτ. 1392 Ηράκλειο 71306 Γραματεία τηλ.-φαξ 2810-223303/343906 Πληρ. Γ. Τίγκιλης Τηλ. 2810-305865 ΠΡΟΣ 1. Περιφερειάρχη Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πυροδοτήσει αρκετές διαφωνίες ως προς την έννοια, τη χρησιμότητα αλλά και τη σκοπιμότητά της τα τελευταία χρόνια.

Η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πυροδοτήσει αρκετές διαφωνίες ως προς την έννοια, τη χρησιμότητα αλλά και τη σκοπιμότητά της τα τελευταία χρόνια. Ν. Χατζηαργυρίου: «Έξυπνη προσαρμογή ή θάνατος;» Κυρίες και κύριοι καλημέρα σας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Economist για το σημερινό Συνέδριο που έχει ως επίκεντρο ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα,

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

Η µεταποίηση στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής

Η µεταποίηση στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΜΑΤΩΝ του Συνδέσµου Βιοµηχανιών Βορείου Ελλάδος στη συνάντηση µε τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Κωστή Χατζηδάκη Αθήνα, Τρίτη 16 Ιουνίου 2009 Η µεταποίηση στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής Η

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας

Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας Στόχος της Προεδρίας πρέπει να είναι η προώθηση µιας ενωµένης και παραγωγικής Ευρώπης ικανής να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που έχουν απ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΠΕ) Σειρά Πληροφοριακού και Εκπαιδευτικού Υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΠΑΤΡΑ, 2016 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΗΛΙΟΣ ΗΛΙΟΣ - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ, ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΖΑΠΠΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ, ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΖΑΠΠΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ, ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΖΑΠΠΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα