ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ. ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: Κίνδυνοι υγείας από την απώλεια βάρους µέσω προϊόντων αδυνατίσµατος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ. ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: Κίνδυνοι υγείας από την απώλεια βάρους µέσω προϊόντων αδυνατίσµατος"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: Κίνδυνοι υγείας από την απώλεια βάρους µέσω προϊόντων αδυνατίσµατος ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Παπαδάκη Αγγελική ΣΥΓΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Καλαφατίδου Σεβαστή Απρίλιος 2012

2 TECHNOLOGICAL EDUCATIONAL INSTITUTE OF CRETE DEPARTMENT OF SITIA DEPARTMENT OF NUTRITION & DIETETICS DIPLOMA PROJECT SUBJECT: Health risks from weight loss through slimming products CONSULTANT PROFESSOR: Papadaki Aggeliki AUTHORSHIP: Kalafatidou Sevasti April

3 ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ( ΠΧ) «Η τροφή σου ας γίνει το φάρµακο σου και το φάρµακο σου ας γίνει η τροφή σου» 3

4 Ευχαριστίες Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω την καθηγήτρια µου κ. Παπαδάκη Αγγελική, για την πολύτιµη βοήθεια και τον χρόνο που αφιέρωσε για την εκπόνηση αυτής της πτυχιακής µελέτης. Ευχαριστώ θερµά τις φίλες µου και συµφοιτήτριες Μαρία, Νικολίτσα, Κάτια και Τίνα που µε την αγάπη τους και την υποστήριξη τους, µου έδιναν ώθηση και δύναµη κατά την διάρκεια των σπουδών µας και συνεχίζουν ακόµη. Τέλος και πάνω απ όλα να ευχαριστήσω τους γονείς µου Σωκράτη και Αναστασία για την υποστήριξη τους όλα αυτά τα χρόνια και ιδιαίτερα την µητέρα µου Αναστασία, η οποία ήταν συνεχώς δίπλα µου παρά τα χιλιόµετρα που µας χώριζαν και µου δίνει πίστη να πραγµατοποιώ τα όνειρα µου. Ευχαριστώ τον Θεό για ότι µε έχει αξιώσει έως τώρα στην ζωή µου! «Πσ τε πιστµη χωριζοµνη δικαιοσνης κα τς λλης ρετς πανουργα ο σοφα φανεται.» Πλάτων 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ-SUMMARY...8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο :ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ 1.1 Ορισµός ιαγνωστικά κριτήρια Επιδηµιολογικά στοιχεία Παθογένεια Παθοφυσιολογία Επιπλοκές στην υγεία Αντιµετώπιση της παχυσαρκίας Πρωτοβάθµια πρόληψη της παχυσαρκίας ευτεροβάθµια πρόληψη της παχυσαρκίας Αλλαγή τρόπου διατροφής Σωµατική δραστηριότητα Τροποποίηση συµπεριφοράς Φαρµακευτική αγωγή Χειρουργική θεραπεία...23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο : ΑΝΟΡΘΟ ΟΞΟΙ ΤΡΟΠΟΙ Α ΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ 2.1 Αναποτελεσµατικές δίαιτες Προϊόντα αδυνατίσµατος Ιστορική αναδροµή Κατάταξη Θερµογενετικά Λιποτροπικά Αναστολείς απορρόφησης Τσάι και καφές αδυνατίσµατος Τσάι αδυνατίσµατος Καφές αδυνατίσµατος

6 2.4.5 Συµπληρώµατα αδυνατίσµατος µε φυσικά συστατικά Αλόη Μηλόξιδο Χάπια από φύκια Garcinia Cambokia Γκουαράνα Εφεδρίνη (Ephedra) Συζυγές λινολεϊκό οξύ (CLA) Χρώµιο L-Καρνιτίνη Λεκιθίνη Υποκατάστατα γευµάτων Τσίχλες που µειώνουν την όρεξη Παρενέργειες προϊόντων αδυνατίσµατος Μελέτες βασισµένες στα προϊόντα αδυνατίσµατος Τσάι αδυνατίσµατος και παρενέργειες Καφές αδυνατίσµατος νοθευµένος µε sibutramine Εφεδρίνη σε αδυνατιστικά προϊόντα Hoodia και παρενέργειες Rimonobant και Sibutramine Υποκατάστατα γευµάτων και παρενέργειες Κλινικά περιστατικά από τη χρήση των προϊόντων αδυνατίσµατος ηλητηριάσεις από τη λήψη κάψουλας αδυνατίσµατος Χάπια αδυνατίσµατος που προκάλεσαν τον θάνατο Κλινική περίπτωση στην Ελλάδα Φυτικά προϊόντα και κλινικά περιστατικά Acomplia Περιστατικά από τσάι αδυνατίσµατος Περιστατικά από τη λήψη εφεδρίνης και κρεατινίνης Ψυχολογικές επιπτώσεις..57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ Α ΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ 3.1 Φαρµακοβιοµηχανικές εταιρίες Ο ρόλος των ΜΜΕ. 62 6

7 3.3 Αγορές στο ιαδίκτυο Ινστιτούτα αδυνατίσµατος και γυµναστήρια 66 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο : ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ 4.1 Η θέση του Ε.Ο.Φ Νοµικό Πλαίσιο Μέσα προστασία του καταναλωτή Προτάσεις νοµοθετικής πολιτικής Πρακτικές συµβουλές και συστάσεις προς τους καταναλωτές Τρόπος υποβολής αναφοράς στον Συνήγορο του Καταναλωτή Ο ρόλος του ιαιτολόγου- ιατροφολόγου..79 ΣΥΝΩΨΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...83 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..85 7

8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ-SUMMARY Στην παρούσα πτυχιακή µελέτη αρχικά έγινε αναφορά στην παχυσαρκία, στα διαγνωστικά της κριτήρια, στα επιδηµιολογικά στοιχεία, στις αιτίες της, καθώς και στις επιπλοκές που δηµιουργεί στον ανθρώπινο οργανισµό, αλλά και στους ορθούς τρόπους αντιµετώπισής της. Στη συνέχεια αναπτύχθηκε το θέµα των προϊόντων αδυνατίσµατος καθώς αποτελεί έναν από τους ανορθόδοξους τρόπους απώλειας βάρους, αναλύσαµε τους λόγους που καταφεύγουν οι περισσότεροι υπέρβαροι στα προϊόντα αυτά, τον τρόπο δράσης τους, καθώς και τις κατηγορίες τους, τονίσθηκαν οι παρενέργειες και τα προβλήµατα που δηµιουργούν στον ανθρώπινο οργανισµό. Επίσης έγινε αναφορά σηµαντικών κλινικών περιστατικών από τη χρήση τους και την κατάληξη την οποία είχαν οι χρήστες τους. Ακόµη, τονίσθηκαν οι ψυχολογικές επιπτώσεις από την αποτυχηµένη χρήση και την επαναπρόσληψη βάρους. Έπειτα αναφέρθηκαν τα σηµεία διακίνησης των προϊόντων αυτών και τέλος οι τρόποι προστασίας των καταναλωτών που έρχονται αντιµέτωποι µε τις αρνητικές συνέπειες των προϊόντων, καθώς τονίστηκε και η σηµασία του επιστήµονα της διατροφής και διαιτολογίας. Ιn the beginning of this diploma assignment obesity was referred, its diagnostic criteria, its epidemiological data, its causes, as well as the complications that creates to the human body and the orthodox ways of addressing obesity. Next, the subject of slimming products was developed, an unorthodox way of weight loss, we analyzed the reasons which most overweight fleeing in these products, their mode of action as well as their types, and we also highlighted the side effects and the problems they can create at human body. We also referred in some significant clinical cases of slimming product users and their suffix; also we highlighted the psychological effects of weight regain caused by an unsuccessful use of slimming products. Afterwards we referred at the points of trafficking of these products and finally how to protect consumers who are confronted with their negative consequences, as we highlighted the importance of nutrition and dietetics scientist. 8

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ εδοµένου ότι η παχυσαρκία έχει λάβει επιδηµικές διαστάσεις, ιδιαίτερα δηµοφιλή έχουν γίνει στις µέρες µας τα προϊόντα αδυνατίσµατος: υποκατάστατα γευµάτων, καφές και τσάι µε αδυνατιστικές ιδιότητες, σιρόπια και χάπια τα οποία παρασκευάζονται από φυτικά συστατικά και προωθούνται µε σκοπό την απώλεια βάρους. Το µεγαλύτερο ποσοστό των παχύσαρκων ατόµων µετά από αποτυχηµένες δίαιτες που τις περισσότερες φορές προέρχονται από περιοδικά ή από άλλες µη έγκυρες πηγές, απογοητεύονται µε την επαναπρόσληψη των κιλών τους και καταφεύγουν στα προϊόντα αυτά τα οποία ισχυρίζονται γρήγορη απώλεια βάρους χωρίς εξαντλητικές προσπάθειες. Οι παρενέργειες αγνοούνται, τα περισσότερα κυκλοφορούν παράνοµα και όχι απλά δεν δίνουν λύση στο πρόβληµα αλλά οδηγούν σε διαταραχές της λειτουργίας του οργανισµού, που πολλές φορές είναι αρκετά σοβαρές. Η παχυσαρκία έχει συγκεκριµένες αιτίες όπως και συγκεκριµένες λύσεις, τα προϊόντα αυτά το µόνο που µπορούν να καταφέρουν είναι κάποιο πρόβληµα υγείας αλλά και η ψυχολογική απογοήτευση των χρηστών, από την στιγµή που εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε αυτά. Οι περισσότεροι κατασκευαστές ισχυρίζονται ότι προέρχονται από φυτικά συστατικά αλλά έπειτα από αναλύσεις έχουν βρεθεί φαρµακευτικές ουσίες οι οποίες έχουν αποσυρθεί από την αγορά λόγω σοβαρών επιπλοκών. Η διακίνηση τους στις µέρες µας γίνετε από τα Μ.Μ.Ε, το διαδίκτυο, τις φαρµακοβιοµηχανικές εταιρίες οπού εκεί το κέρδος είναι αρκετά µεγάλο σε βάρος των ατόµων που τα χρησιµοποιούν και επίσης από ινστιτούτα αδυνατίσµατος και γυµναστήρια. Οι καταναλωτές δεν είναι ανυπεράσπιστοι, υπάρχει νοµικό πλαίσιο και κρατικοί φορείς όπου µπορούν να καταφύγουν σε περίπτωση εξαπάτησης τους. Επίσης δεν θα πρέπει να ξεχνάνε πως ο πλέον ορθός τρόπος απώλειας βάρους είναι η κατανόηση της σηµασίας της σωστής διατροφής και η αλλαγή της συµπεριφοράς πάνω στο θέµα αυτό. Λέξεις κλειδιά: Παχυσαρκία, Προϊόντα αδυνατίσµατος, Παρενέργειες, Κλινικές Περιπτώσεις, Ορθοί τρόποι αδυνατίσµατος, Προστασία του καταναλωτή, Σηµεία διακίνησης. 9

10 Κεφάλαιο 1 : Παχυσαρκία Ένα από τα πιο διαδεδοµένα και συχνά προβλήµατα δηµόσιας υγείας, είναι αυτά του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας, τα οποία αποτελούν σηµαντικές διατροφικές διαταραχές. Το πρόβληµα της παχυσαρκίας, που έχει πάρει επιδηµικές διαστάσεις, εξαπλώνεται τόσο στις ανεπτυγµένες όσο και στις αναπτυσσόµενες χώρες, ενώ αφορά όλες τις ηλικιακές οµάδες, από την παιδική µέχρι και την τρίτη ηλικία. Για το λόγο αυτό, η παχυσαρκία βρίσκεται στο επίκεντρο πολυάριθµων ερευνητικών προγραµµάτων, για την ανεύρεση των κυριότερων αιτιών αυτής, καθώς και για την ανάδειξη των πιο αποτελεσµατικών µέτρων θεραπείας αλλά και πρόληψης (WHO, 2000). 1.1 Ορισµός Η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται από υπερβολική εναπόθεση λίπους στις λιπαποθήκες του σώµατος, δηµιουργώντας µορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές στον οργανισµό. Η αύξηση του σωµατικούς λίπους, συνεπάγεται και αύξηση του σωµατικού βάρους. Φυσιολογικά το λίπος, στο σύνολό του, αποτελεί το 15-20% του σωµατικού βάρους για τον άνδρα και το 20-25% για τη γυναίκα. Στην παχυσαρκία το ποσοστό αυτό µπορεί να φτάσει το 40%, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις και το 70% (κακοήθης παχυσαρκία). Σύµφωνα µε το βάρος και το ύψος, παχύσαρκος θεωρείται κάποιος που το βάρος του ξεπερνά το 120% του ιδανικού, µε βάση τις κλίµακες ύψους - βάρους της Metropolitan Life Insurance Company. Χρησιµοποιώντας τον είκτη Μάζας Σώµατος (Body Mass Index, B.M.I.) οι επιστήµονες θεωρούν ένδειξη παχυσαρκίας, όταν αυτός είναι πάνω από 27.3kg/m 2 για τους άνδρες και 27.8kg/m 2 για τις γυναίκες. Οι ενδείξεις που περιέχουν ύψος και βάρος δε θεωρούνται ιδιαίτερα ακριβείς σε σχέση µε τα ποσοστά του λίπους και χρησιµοποιούνται µόνο για πολυάριθµες επιδηµιολογικές µελέτες (Ιωαννίδης, 2008). Ενώ η παχυσαρκία θεωρείτο µια συµπεριφοριστική διαταραχή, η ανακάλυψη της ορµόνης λεπτίνης έδρασε καταλυτικά στο πεδίο της έρευνας για την παχυσαρκία 10

11 αποδεικνύοντας την ύπαρξη επικοινωνίας του λιπώδους ιστού µε το κεντρικό νευρικό σύστηµα. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως µετά τη συσσώρευση του λιπώδους ιστού, το νευρο-ενδοκρινικό σύστηµα εµποδίζει τη µείωσή του. Αυτός ο ρυθµιστικός µηχανισµός, που πιθανόν να αναπτύχθηκε για προστασία από λιµοκτονία και πρόωρο θάνατο εµβρύων ή νεογνών, προκαλεί τέτοιες αλλαγές στην όρεξη και στο µεταβολισµό ώστε δύσκολα να πραγµατοποιείται η εκούσια απώλεια βάρους (Korner, 2003). Η παχυσαρκία υποχωρεί δύσκολα όταν εγκατασταθεί. Ο αυξηµένος αριθµός των λιποκυττάρων διατηρείται και, όταν υπάρξει στέρηση θερµίδων, φαίνεται ότι αυτά εκπέµπουν σήµα υποσιτισµού προς τον εγκέφαλο, διεγείροντας έτσι την όρεξη. Επιπλέον, ο περιορισµός των θερµίδων µε σκοπό την απώλεια βάρους συνοδεύεται από ελάττωση της κατανάλωσης ενέργειας σε επίπεδα πολύ χαµηλότερα από εκείνα που παρατηρούνται στα φυσικά λεπτόσωµα άτοµα (Thomas et al, 2000). 1.2 ιαγνωστικά κριτήρια Στην κλινική πράξη, η εκτίµηση του σωµατικού βάρους γίνεται µε τη µέτρηση του είκτη Μάζας Σώµατος ( ΜΣ) (Body Mass Index: ΒΜΙ), ο οποίος είναι το πηλίκο του βάρους διά του ύψους στο τετράγωνο (kg/ m 2 ) (Korner, 2003). Τα όρια του ΜΣ, καθώς και η ταξινόµηση της παχυσαρκίας µε βάση το ποσοστό σωµατικού λίπους παρουσιάζονται στους Πίνακες 1.1 και 1.2, αντίστοιχα. Πίνακας 1.1 Κατηγοριοποίηση ενηλίκων ανάλογα µε το είκτη Μάζα Σώµατος Ταξινόµηση παχυσαρκίας ΜΣ Ελλιποβαρής < 18.5kg/m 2 Φυσιολογικό kg/m 2 Υπέρβαρο kg/m 2 Παχυσαρκία 1 ου Βαθµού kg/m 2 Παχυσαρκία 2 ου Βαθµού kg/m 2 Παχυσαρκία 3 ου Βαθµού 40+ kg/m 2 Πηγή: WHO,

12 Πίνακας 1.2 Ποσοστά Σωµατικού Λίπους Ηλικία Γυναίκες Άνδρες Φυσιολογικά <40χρ % 8-22% Ποσοστά >40χρ % 10-25% Πρότυπα Ποσοστά <40χρ % 5-15% >40χρ % 7-18% Υψηλός κίνδυνος Ηλικία Γυναίκες Άνδρες Ανεπαρκή Ποσοστά Παχυσαρκία Όλοι οι ενήλικες <12-14% <3-5% <40χρ. >35% >22% >40χρ. >25% >25% Πηγή: The American College of Sport s Medicine developed the following reference ranges based on research.2004 (Ποσοστά βάση έρευνας του Αµερικανικού Κολλεγίου της Αθλητικής Ιατρικής) Οι αυξηµένοι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται µε την παχυσαρκία σχετίζονται όχι µόνο µε το συνολικό ποσοστό σωµατικού λίπους, αλλά και µε τον τρόπο µε τον οποίο κατανέµεται το λίπος, ιδιαίτερα στην κοιλιακή περιοχή (ενδοκοιλιακό λίπος ή σπλαχνικό λίπος) (Pironi et al, 1998). Γι αυτό το λόγο, σήµερα είναι πιο συχνή η µέτρηση περιφερειών σώµατος καθώς και οι µετρήσεις σύστασης σώµατος: α) η περιφέρεια µέσης Οι παθολογικές τιµές είναι: 102 cm σε άνδρες 88 cm σε γυναίκες Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν και η τιµή του ΜΣ είναι 30 12

13 β) ο λόγος περιφέρειας µέσης / ισχίου (WHR) Οι παθολογικές τιµές είναι: > 1,0 cm σε άνδρες >0,85 cm σε γυναίκες γ) η σύσταση σώµατος Υπάρχουν πολλοί µέθοδοι αξιολόγησης της σύστασης σώµατος όπως: η υδροπυκνοµετρία, η αεροπυκνοµετρία, η βιοηλεκτρική εµπέδηση (BIA), η απορροφησιοµετρία ακτινών Χ ιπλής Ενέργειας (DXA), η ενεργοποίηση νετρονίων (NAA), η µέτρηση ολικού 40K, η αραίωση διάλυση ισοτόπων (Μανιός, 2006). Άλλη µια µέθοδος αξιολόγησης της σύστασης σώµατος, είναι η µέτρηση των δερµατικών πτυχών (δικεφάλου, τρικεφάλου, υποωµοπλάτης, λαγονίου χώρας). Αποτελεί έναν από τους πιο εύκολους και φθηνούς τρόπους εκτίµησης του συνολικού ποσοστού λίπους στο ανθρώπινο σώµα (Μανιός, 2006). Κάθε µέθοδος έχει τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατά της. Για να οριστεί µια µέθοδος ιδανική πρέπει να λαµβάνονται υπόψη ο σκοπός της µελέτης και οι πληροφορίες που απαιτούνται, η οικονοµική επιβάρυνση, η απαιτούµενη εκπαίδευση και η εµπειρία του εξεταστή, η ευκολία χρήσης ή εφαρµογής της, η αξιοπιστία και η επαναληψιµότητα (Μανιός, 2006). 1.3 Επιδηµιολογικά στοιχεία Λόγω της αυξητικής τάσης του προβλήµατος κυρίως στο δυτικό κόσµο, η παχυσαρκία αρχίζει να ξεπερνάει τα λοιµώδη νοσήµατα και τον υποσιτισµό, ως ο κυριότερος παράγοντας νόσησης σε παγκόσµιο επίπεδο. Τετρακόσια εκατοµµύρια άνθρωποι θεωρούνται παχύσαρκοι και, εξαιτίας του αυξανόµενου επιπολασµού της παχυσαρκίας, το ποσό αυτό µπορεί να διπλασιαστεί µέχρι το έτος 2025, αν δε ληφθούν µέτρα (Formiguera, 2004). Επίσης, ανησυχητική είναι η αύξηση της παχυσαρκίας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Κάθε χρόνο πάνω από παιδιά γίνονται υπέρβαρα ή παχύσαρκα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπολογίζεται ότι το 2030 το 100% των παιδιών στις ΗΠΑ θα είναι παχύσαρκα (Livingstone, 2001). 13

14 Σε λιγότερο από δύο δεκαετίες στη Βρετανία, η παχυσαρκία στις γυναίκες αυξήθηκε από 8% σε 16% και στους άνδρες από 6% σε 13%. Το υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας που επικρατεί στους άνδρες έχει βρεθεί στην Κύπρο, ακολουθεί µε µικρό ποσοστό διαφοράς η Αγγλία όπου σύµφωνα µε έρευνα είναι περίπου στο 25%. Το υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας που επικρατεί στις γυναίκες βρέθηκε στην Αγγλία και στη Σκωτία στο 25-26% (James,2004). Στην Ελλάδα, µία στις 3 Ελληνίδες και ένας στους 3.5 Έλληνες είναι υπέρβαροι, ενώ στον τοµέα των παχύσαρκων καταλαµβάνει τις πρώτες θέσεις µεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών. Ανησυχητικά είναι επίσης και τα στοιχεία για την παιδική παχυσαρκία, καθώς η Ελλάδα θεωρείται πρώτη σε ποσοστό (WHO, 2003). Εκτιµάται ότι µέχρι το 2020 η παχυσαρκία και οι επιπλοκές που δηµιουργεί θα ευθύνονται για το 72% των θανάτων παγκοσµίως, όταν το 1998, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν της τάξης του 60%. Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι η παχυσαρκία «καταναλώνει» περισσότερο από το 3 ως το 8% των συνολικών δαπανών υγείας σε συγκεκριµένες ευρωπαϊκές χώρες, κοστίζοντας όσο τα προγράµµατα υγείας για τον καρκίνο και το AIDS (AHO, 2002). 1.4 Παθογένεια Υπάρχουν πολλές αιτίες για τη διαταραχή αυτή και εποµένως η αύξηση στον επιπολασµό της παχυσαρκίας δεν µπορεί να εξηγηθεί πλήρως από µία και µόνο αιτία. Οι γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν την ευπάθεια-ευαισθησία ενός συγκεκριµένου ατόµου σε ένα περιβάλλον που προάγει την παχυσαρκία. Ο τρόπος ζωής και το πολιτισµικό περιβάλλον παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην αύξηση του επιπολασµού της παχυσαρκίας παγκοσµίως (Hill & Piters, 1998). α) Παχυσαρκία λόγω διατροφής Η κατανάλωση τροφίµων, που είναι πλούσια σε λίπος, η υπερβολική κατανάλωση ποτών και αναψυκτικών µε µεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη και η επικράτηση της άφθονης ποικιλίας φαγητών σε εστιατόρια, ταχύ-εστιατόρια και τα σουπερµάρκετ αποτελούν διατροφικούς παράγοντες για την εµφάνιση της παχυσαρκίας (Hill & Piters, 1998). 14

15 β) Παχυσαρκία που οφείλεται σε µειωµένη ενεργειακή δαπάνη Η µειωµένη ενεργειακή δαπάνη σε σύγκριση µε την ενεργειακή πρόσληψη αποτελεί τον άλλο µεγάλο παράγοντα για την εµφάνιση της παχυσαρκίας στη µοντέρνα κοινωνία. Η ολική ποσότητα της ενέργειας που δαπανάται από τον οργανισµό αποδίδεται µε τον όρο «µεταβολισµός». Η ενέργεια που δαπανάται µέσα σε µια συγκεκριµένη χρονική περίοδο λέγεται «µεταβολικός ρυθµός» (Pescatello & Van Heest,2000). Για την εκτίµηση των ενεργειακών απαιτήσεων των ατόµων, θεωρούµε τα 3 συστατικά µέρη του µεταβολικού ρυθµού. Το πρώτο αποτελείται από τον Βασικό Μεταβολικό Ρυθµό (BMR), ο οποίος αντιπροσωπεύει την ελάχιστη ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για τη διατήρηση του οργανισµού στη ζωή σε κατάσταση απόλυτης ανάπαυσης και υπολογίζεται µε διάφορες εξισώσεις (Bray, 2005). Είναι χαµηλότερος στις γυναίκες από ότι στους άντρες και µειώνεται µε την ηλικία. Η µείωση σε σχέση µε την ηλικία θα µπορούσε να εξηγήσει την αύξηση των αποθεµάτων λίπους, αν δεν περιοριστεί αντίστοιχα µε τη µείωση του BMR η κατανάλωση τροφής (Pescatello & Van Heest,2000). Το δεύτερο συστατικό του µεταβολικού ρυθµού αποτελείται από τη θερµογένεση λόγω άσκησης (TEE). Ανάλογα µε το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας κάθε ατόµου εκτιµάται η θερµογένεση. Για καθιστική ζωή έχουµε θερµογένεση 20% BMR, για ελαφρά δραστηριότητα 40% BMR, για µέτριας έντασης δραστηριότητα έχουµε 60% BMR και για έντονη δραστηριότητα έχουµε θερµογένεση % του BMR (Bray, 2005). Αυτό το µέρος του µεταβολικού ρυθµού µπορεί εύκολα να χειραγωγηθεί και γι αυτό η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως µέθοδος αντιµετώπισης της παχυσαρκίας (Pescatello & Van Heest, 2000). Η θερµογένεση λόγω τροφής (TEF) είναι η ενεργειακή δαπάνη που ακολουθεί ένα γεύµα. Η θερµότητα που παράγεται τρώγοντας, µπορεί να φτάσει το 10% της ενέργειας που καταναλώνεται. Η πρωτεΐνη φαίνεται να έχει τη µεγαλύτερη επίδραση. Στους παχύσαρκους, η θερµογένεση λόγω τροφής είναι µειωµένη, ειδικά σε άτοµα µε διαταραγµένη ανοχή στη γλυκόζη ή διαβήτη (Bray, 2005). Ενεργειακή δαπάνη έντονα µεγαλύτερη ή µικρότερη από την ενεργειακή πρόσληψη µπορεί να προκαλέσει τέτοιες αλλαγές στο συνολικό µεταβολικό ρυθµό που να φτάσουν το 15-20%. Γι αυτό, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και γενικά η αύξηση της ενεργειακής δαπάνης µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως µέτρο πρόληψης της παχυσαρκίας (Pescatello & Van Heest, 2000). 15

16 γ) Παχυσαρκία που οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες i) Σύνδροµα παχυσαρκίας Γενετικοί παράγοντες µπορούν να προκαλέσουν µερικούς τύπους παχυσαρκίας που εύκολα αναγνωρίζονται. Ανάµεσα σ αυτούς είναι τα σύνδροµα: Bardet Biedl, Alstrom, Carpenter, Cohen, Prader Willi, Προ-οπιοµελανοκορτίνης (POMC) (Grundy, 1998). ii) Κληρονοµικότητα - Περιβάλλον Αν και οι δυο γονείς είναι παχύσαρκοι, περίπου το 80% των απογόνων θα είναι παχύσαρκοι. Αν µόνο ο ένας γονιός είναι παχύσαρκος, η πιθανότητα παχυσαρκίας για τα παιδιά είναι µικρότερη από 40%. Μελέτες µε µονοζυγωτά δίδυµα δείχνουν ότι η κληρονοµικότητα υπολογίζεται περίπου στο 70%, ενώ οι περιβαλλοντικοί παράγοντες οφείλονται για το υπόλοιπο 30% που µπορεί να επιδράσει στην αλλαγή βάρους. Η ύπαρξη συσχέτισης µεταξύ των δεικτών σωµατικής µάζας των γονέων και των παιδιών σε ένα ευρύ φάσµα τιµών, είναι ένδειξη για πολυγονιδιακή κληρονοµικότητα της παχυσαρκίας και συµµετοχής διαφόρων µεταβολικών µηχανισµών (Thomas, 2000). iii) Μονογονιδιακή αιτιολογία της παχυσαρκίας Η ανεπάρκεια λεπτίνης ή η ανεπάρκεια του υποδοχέα της λεπτίνης είναι σπάνια, αλλά σχετίζονται µε την εµφάνιση της παχυσαρκία. Ανωµαλίες στο σύστηµα υποδοχέων της µελονοκορτίνης είναι πιο συχνές και οδηγούν σε παχυσαρκία. Περίπου το 5% των νέων παχύσαρκων ατόµων µπορεί να έχουν αυτό το είδος της ανωµαλίας (Clement et al, 1998). δ) Άλλα αίτια Ψυχολογικοί παράγοντες µπορεί να οδηγήσουν σε υπερκατανάλωση τροφής όπως η κατάθλιψη, επίσης ο τρόπος ζωής επηρεάζει τις διατροφικές συνήθειες (εκβιοµηχάνιση, αστυφιλία) (Grundy,1998). Ενδοκρινικά αίτια όπως ο υποθυρεοειδισµός ή το σύνδροµο Cushing αποτελούν αίτια παχυσαρκίας (Grundy,1998). Η χορήγηση φαρµάκων όπως τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι σουλφονυλουρίες και η θεραπεία µε κορτικοστεροειδή µπορεί να συµµετέχουν στην αύξηση του βάρους (Grundy,1998). 16

17 1.5 Παθοφυσιολογία Ο λιπώδης ιστός αποθηκεύει την περίσσεια ενέργειας µε τη µορφή των λιπιδίων. Τα τελευταία χρόνια, έχει αποδειχθεί ότι ο λιπώδης ιστός συµπεριφέρεται ως ενδοκρινής αδένας, µε το λιπώδες κύτταρο να λειτουργεί σαν ενδοκρινές. Ο κεντρικός τύπος παχυσαρκίας οδηγεί σε µια δυσανάλογη παραγωγή πολλών µεταβολικών προϊόντων, ορµονών, κυτοκινών, µε ποικίλα τοπικά, περιφερικά και κεντρικά αποτελέσµατα. Αυτά τα προϊόντα που προέρχονται από το λιπώδες κύτταρο περιλαµβάνουν τη λεπτίνη, τα ελεύθερα λιπαρά οξέα (FFA), τον παράγοντα νέκρωσης όγκων α (TNF-a), την ιντερλευκίνη 6 (IL-6) κ.ά. (Formiguera,2004). Η αύξηση της πρόσληψης τροφής διεγείρει την έκκριση της ινσουλίνης, η οποία ακολούθως διεγείρει την λιποπρωτεϊνική λιπάση (LPL) επιτρέποντας την πρόσληψη κυκλοφορούντων τριγλυκεριδίων από το λιποκύτταρο, ενώ ταυτόχρονα η ινσουλίνη αναστέλλει την ορµονοευαίσθητη λιπάση (HSL) και την απελευθέρωση ελεύθερων λιπαρών οξέων (FFA) από το λιποκύτταρο. Το υπερβολικά διατρεφόµενο λιποκύτταρο µπορεί να υπερτραφεί ή κάποιο άγνωστο προς το παρόν ερέθισµα µπορεί να διεγείρει τη διαφοροποίηση των προλιποκυττάρων (Formiguera,2004). Σαν απάντηση σε ένα ορισµένο επίπεδο αποθηκευµένων τριγλυκεριδίων, το λιποκύτταρο εκκρίνει την ορµόνη λεπτίνη, η οποία κυκλοφορεί και συνδέεται σε υποθαλαµικούς υποδοχείς προκαλώντας απελευθέρωση του παρόµοιου µε τη γλυκαγόνη πεπτιδίου 1 (GLP-1) και αναστέλλοντας το νευροπεπτίδιο Y (NPY), έναν ισχυρό διεγέρτη της όρεξης και της σίτισης και έτσι προκύπτει το αίσθηµα του κορεσµού (Montague et al,1997). Ωστόσο, στην πλειονότητα των παχύσαρκων ατόµων διαπιστώνονται πολύ υψηλά ποσοστά παρά χαµηλά επίπεδα λεπτίνης. Έτσι, φαίνεται ότι στον άνθρωπο ο συνήθης τύπος παχυσαρκίας είναι αποτέλεσµα της αντίστασης στη λεπτίνη λόγω υψηλών επιπέδων ενδογενούς λεπτίνης. εν είναι ακόµη γνωστό, αν η παρατηρούµενη αντίσταση στη λεπτίνη είναι αποτέλεσµα της µειωµένης έκφρασης του αντίστοιχου υποδοχέα, της διαταραχής της µεταβίβασης του σήµατος από τον υποδοχέα της λεπτίνης ή κάποιου άλλου µηχανισµού (Μουτσόπουλος, 2000). 1.6 Επιπλοκές στην υγεία Οι παθήσεις που σχετίζονται µε την παχυσαρκία µπορούν να προκύψουν από δύο µηχανισµούς: α) από τις µεταβολικές αλλαγές που έχουν να κάνουν µε το υπερβολικό 17

18 λίπος, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και οι καρδιαγγειακές παθήσεις, και β) από την αυξηµένη ποσότητα λίπους από µόνη της, όπως συµβαίνει µε τις συνδυαστικές παθήσεις (Reilly,2006). Η παχυσαρκία µπορεί να επηρεάσει σχεδόν όλα τα όργανα και τους ιστούς του σώµατος, από τον εγκέφαλο µέχρι τα άκρα, προκαλώντας ένα πλήθος κλινικών προβληµάτων. Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται όλες οι σχετικές παθήσεις που µπορούν να προκληθούν λόγω της παχυσαρκίας. Πίνακας 1.3 Παθήσεις που οφείλονται ή επιβαρύνονται από την παχυσαρκία (Reilly 2006) Καρδιά Πρώιµη ισχαιµική νόσος Υπερτροφία αριστερής κοιλίας Στηθάγχη Υπέρταση Υπερτροφία δεξιάς κοιλίας Αναπνευστικό Απόφραξη ή άπνοια στον ύπνο Ηπατο χοληφόρο σύστηµα Χολολιθίαση Λιπώδης εκφύλιση ήπατος Ενδοκρινικές και µεταβολικές Σακχαρώδης διαβήτης λειτουργίες Ουρική αρθρίτιδα Υπεροουριχαιµία Υπερλιπιδαιµίες Νεφρικό σύστηµα Λευκωµατοουρία Νέφρωση Θρόµβωση των νεφρικών φλεβών έρµα Ραβδώσεις Ακανθώδης µελανοδερµία ασυτριχισµός γυναικών Πολλαπλά θηλώµατα Νεοπλασίες Καρκίνος παχέος εντέρου Καρκίνος µαστού Καρκίνος ενδοµητρίου Προστάτης Αναπαραγωγική λειτουργία Προβλήµατα κατά την κύηση και τον τοκετό Ψυχολογική και κοινωνική συµπεριφορά Αίσθηµα µειονεκτικότητας Κοινωνική αποµόνωση Αυξηµένη ευαισθησία για ψυχονευρώσεις Αρθρώσεις, µύες και συνδετικός ιστός Οστεοαρθρίτιδα Εκφυλιστική οστεοαρθροπάθεια ιάφορα Αυξηµένος κίνδυνος στις χειρουργικές επεµβάσεις Μειωµένη σωµατική ευκινησία υσχέρεια στη διάγνωση ασθενειών Αυξηµένη θνησιµότητα 18

19 1.7 Αντιµετώπιση της παχυσαρκίας Για την αποτελεσµατική καταπολέµηση της ασθένειας αυτής, είναι αναγκαία µια γενική προληπτική προσέγγιση που να περιλαµβάνει όλους τους ενδιαφερόµενους φορείς, σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσµιο επίπεδο. Σχεδόν όλοι οι ερευνητές δηµόσιας και κλινικής υγείας συµφωνούν ότι η πρόληψη αποτελεί την απαραίτητη στρατηγική για τον έλεγχο της σύγχρονης αυτής επιδηµίας της παχυσαρκίας. Η πρόληψη µπορεί να περιλαµβάνει την πρωτοβάθµια πρόληψη της ίδιας της παχυσαρκίας, τη δευτεροβάθµια πρόληψη ή αποφυγή επαναπρόσληψης βάρους µετά από κάποια απώλεια και την πρόληψη της περαιτέρω αύξησης του βάρους σε παχύσαρκα άτοµα που δεν µπορούν να χάσουν βάρος. Oι περισσότερες προσεγγίσεις έχουν εστιάσει στην αλλαγή της συµπεριφοράς σε σχέση µε τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα, σύµφωνα µε τα παρακάτω: (WHO, 2003) Ενθάρρυνση των πολιτών από ειδικούς, να γνωρίσουν καλύτερα τη σχέση µεταξύ της διατροφής και της υγείας, τη σχέση µεταξύ της πρόσληψης και της κατανάλωσης ενέργειας, τις δίαιτες που µειώνουν τους κίνδυνους χρόνιων νόσων. Προστασία των καταναλωτών από ενέργειες διαφήµισης, εµπορευµατοποίησης και προώθησης. Να ελεγχθεί η εξέλιξη της υγιεινής διατροφής και της σωµατικής άσκησης στον πληθυσµό και να αναπτυχθεί η έρευνα και τα επιστηµονικά πορίσµατα, σχετικά µε τα µέτρα που έχουν ληφθεί στον τοµέα. Παρότρυνση παιδιών και ενηλίκων σε καθηµερινή σωµατική άσκηση, ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στον τοµέα της διατροφής και της σωµατικής άσκησης. Οι εργοδότες να προσφέρουν υγιεινά τρόφιµα στα κυλικεία που υπάρχουν στο χώρο εργασίας και να διαθέτουν αθλητικές εγκαταστάσεις για σωµατική άσκηση. ηµιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος σε αστικές περιοχές, για την άσκηση αθλητικών δραστηριοτήτων. 19

20 Πρωτοβάθµια πρόληψη της παχυσαρκίας Εάν η οικογένεια ακολουθεί σωστά διατροφικά πρότυπα και έναν υγιεινό τρόπο ζωής, τα παιδιά µπορούν να πάρουν τις σωστές βάσεις σε µικρή ηλικία και να αποκτήσουν σωστές συνήθειες τις οποίες θα ακολουθούν στη ζωή τους. Οι κρίσιµες ηλικίες όπου τα παιδιά εµφανίζουν παχυσαρκία, η οποία αν δεν αντιµετωπιστεί τα οδηγεί σε παχύσαρκους ενήλικες, είναι τα 2 µε 3 πρώτα χρόνια της ζωής τους, τα 5-7 και η εφηβεία. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν πως αν το παιδί τους ζυγίζει περισσότερα κιλά από αυτά που αναλογούν στην ηλικία του, θα πρέπει να συµβουλευτούν τον παιδίατρό τους. Ο παιδίατρος θα πρέπει να παραπέµψει τους γονείς στον ειδικό γιατρό ή τα ειδικά κέντρα ελέγχου βάρους στα νοσοκοµεία της χώρας. Με βάση των επόµενων κριτηρίων καθίσταται δυνατή η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας: (Daniels et al, 2000) Αξιολόγηση των τιµών του βάρους και του ΒΜΙ σε σχέση µε την ηλικία (ειδικές καµπύλες βιβλιαρίου υγείας). Να λαµβάνεται υπόψη η πρόωρη παχυσαρκία (πριν από τον 6ο χρόνο ζωής) και η γρήγορη µετατόπιση στις καµπύλες των εκατοστιαίων θέσεων (πχ το πέρασµα από την 60η στην 90η εκ. θέση), γεγονότα που αποτελούν δείκτες κινδύνου ανάπτυξης παχυσαρκίας και απαιτούν ιατρική επέµβαση. Να µη θεραπεύεται το υπερβάλλον βάρος πριν την ηλικία των 3 ετών. ράση εναντίον ενός τρόπου ζωής που χαρακτηρίζεται από καθιστική ζωή και πρόσληψη τροφής εκτός κυρίων γευµάτων. Ήπια µείωση της ενεργειακής πρόσληψης για να είναι εξασφαλισµένες οι ανάγκες της ανάπτυξης και αποφυγή των ανεπιθύµητων ενεργειών της διατροφικής στέρησης. Συµµετοχή και ουσιαστική συµβολή της οικογένειας ευτεροβάθµια πρόληψη της παχυσαρκίας Όταν αποτυγχάνει το αντικείµενο της πρόληψης, δηλαδή όταν βρισκόµαστε µπροστά σε ένα παχύσαρκο άτοµο, γίνεται συνδυασµός θεραπευτικών µέτρων πάντοτε για όσο το δυνατόν καλύτερα αποτελέσµατα. Αυτά περιλαµβάνουν: 20

21 Αλλαγή τρόπου διατροφής Στην πλειοψηφία πρόκειται για διόρθωση της υπερβολικής ενεργειακής πρόσληψης, αλλά και της ποιότητας της τροφής. Στόχος είναι η βοήθεια του ασθενούς έτσι ώστε να βρει µια διατροφική ισορροπία. Συνιστάται να βοηθηθεί ο πάσχων α) να εκτιµά τη διατροφική του πρόσληψη, γνωρίζοντας το ενεργειακό περιεχόµενο των τροφών, β) να αναλύει τη σηµασία των ενδιάµεσων γευµάτων και των καταστάσεων που τις προκαλούν: η τήρηση διατροφικού ηµερολογίου είναι ένα χρήσιµο εργαλείο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η θεραπεία των διαταραχών της διατροφικής συµπεριφοράς, διότι η παροξυσµική υπερφαγία, η νυκτερινή υπερφαγία και τα συχνά ενδιάµεσα γεύµατα, είναι πηγές σηµαντικής θερµιδικής πρόσληψης και ο έλεγχός τους µπορεί να είναι αρκετός για τη µείωση του υπερβάλλοντος βάρους (ACSM, 2001). Η χορήγηση υποθερµιδικής δίαιτας πρέπει να λαµβάνει υπόψη τις ατοµικές διατροφικές συνήθειες και να µην περιλαµβάνει µεγάλες στερήσεις. Πρακτικά, η διαιτητική προσέγγιση συνιστάται σε µείωση κατά 15-30% της λήψης τροφής ή η πρόσληψη περίπου των 2/3 της ηµερήσιας ενεργειακής δαπάνης όπως αυτή υπολογίστηκε από την ηλικία, το φύλο, το βάρος και το σύνηθες επίπεδο σωµατικής δραστηριότητας. εν πρέπει να χρησιµοποιούνται σε τακτική και µακροπρόθεσµη βάση δίαιτες χαµηλών ή πολύ χαµηλών θερµίδων (Ross et al, 2000) Σωµατική δραστηριότητα Ο ρόλος της άσκησης είναι ιδιαίτερα σηµαντικός για τον έλεγχο του βάρους, καθώς είναι ο µόνος τρόπος µε τον οποίο µπορούµε να αυξήσουµε τις καύσεις του οργανισµού και την κατανάλωση ενέργειας. Συνιστάται µία διαρκής, µέτριας έντασης, επαναλαµβανόµενη σωµατική δραστηριότητα, όχι µόνο για το µακροπρόθεσµο έλεγχο του βάρους, αλλά και για τη βελτίωση των µεταβολικών επιπλοκών. Κατά πρώτο λόγο συνιστάται η αύξηση της σωµατικής δραστηριότητας στην καθηµερινή ζωή και τον ελεύθερο χρόνο (περπάτηµα µε σταθερό βήµα αντί για µετακίνηση µε αυτοκίνητο, σκάλες αντί για ασανσέρ κλπ). Μπορεί να συµπληρωθεί µε προγραµµατισµένη δραστηριότητα δύο έως τρείς φορές την εβδοµάδα. Η απουσία τακτικής σωµατικής δραστηριότητας είναι κακός προγνωστικός παράγοντας για τη διατήρηση του βάρους (ACSM, 2001). Έχει αποδειχθεί ότι 45 µε 60 λεπτά καθηµερινής αερόβιας άσκησης, αυξάνουν την µέση κατανάλωση ενέργειας, ελαττώνουν την όρεξη και το άγχος, βελτιώνουν τη φυσική κατάσταση και δηµιουργούν ψυχική ευφορία. Κατά την διάρκεια της άσκησης αλλά και 21

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας

Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας Πρόσφατα υλοποιήθηκε µία σειρά ενηµερωτικών εκδηλώσεων στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Αθήνα 23 Οκτωβρίου 2006. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μορφή «επιδημίας» παίρνουν καθημερινά σε ολόκληρο τον κόσμο οι θάνατοι άμεσοι ή έμμεσοι από παχυσαρκία, καθώς σε 1 δισεκατομμύριο

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 17 Οκτωβρίου 2007

Αθήνα 17 Οκτωβρίου 2007 Αθήνα 17 Οκτωβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Tον κώδωνα του κινδύνου, κρούει για τη χώρα μας η Ελληνική Χειρουργική Εταιρεία Παχυσαρκίας, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται παγκόσμια στις πρώτες θέσεις σε ποσοστά νοσογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πως δημιουργείται η παχυσαρκία; Ένα άτομο θεωρείται παχύσαρκο όταν ξεπεράσει κατά 20% ή περισσότερο το βάρος που αντιστοιχεί στο φύλο και την ηλικία

Πως δημιουργείται η παχυσαρκία; Ένα άτομο θεωρείται παχύσαρκο όταν ξεπεράσει κατά 20% ή περισσότερο το βάρος που αντιστοιχεί στο φύλο και την ηλικία Πως δημιουργείται η παχυσαρκία; Ένα άτομο θεωρείται παχύσαρκο όταν ξεπεράσει κατά 20% ή περισσότερο το βάρος που αντιστοιχεί στο φύλο και την ηλικία του. Στη χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΈλεγχοςΣωµατικούΒάρους Αρχές Νηστείες ίαιτες

ΈλεγχοςΣωµατικούΒάρους Αρχές Νηστείες ίαιτες ΈλεγχοςΣωµατικούΒάρους Αρχές Νηστείες ίαιτες χαµηλές σε CHO ίαιτες χαµηλές σε θερµίδες ίαιτες µόδας Στρατηγικές για την απώλεια λίπους ... Γιατις τιςαµερικανικές business, αυτά (δίαιτες & απώλειαβάρους

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Διατροφικές Διαταραχές Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Οι διαταραχές της διατροφής είναι μια ομάδα ψυχοσωματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Συχνότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως Έχει πάρει χαρακτήρα «επιδημίας» Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία (Manios Y. et al,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ Βασίλης Μούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Παράγοντες που επηρεάζουν τις ορµονικές αποκρίσεις στην άσκηση Τύπος άσκησης Οξεία Χρόνια Προσαρµογές Αντοχής/δυναµική/αερόβια

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία ρ. Αγγελική Τριανταφύλλου - Πιτίδη Ιατρός Μικροβιολόγος Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύριο µέληµα του ανθρώπου ήταν και είναι, η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Φυσική Αγωγή Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Καλογήρου ηµ. καθηγητής Φ.Α. Fitness ή Καλή Φυσική κατάσταση Σύντοµη περιγραφή-ορισµός Fitness είναι µια συνειδητά επιδιωκόµενη κατάσταση ψυχοσωµατικής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Γιώργος Νάσσης, MSc,PhD Εργοφυσιολόγος- ιατροφολόγος Email: gnassis@phed.uoa.gr Οι αθλητές καταναλώνουν συµπληρώµατα διατροφής 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%)

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%) Αποτελέσματα από «Επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους στην Κύπρο και διαπίστωση των διατροφικών συνηθειών του Κύπριου πολίτη" του Συνδέσμου ιαιτολόγων και ιατροφολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Β: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΡΟΘΟΔΩΡΟΣ, ΔΗΤΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, ΙΖΑΜΠΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα