ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ"

Transcript

1 57 ΚEΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ

2 58

3 59 KΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ 2.1. Τουρισµός και τα µεγάλα παγκόσµια περιβαλλοντικά προβλήµατα Κάτω από τις σύγχρονες συνθήκες, σχεδόν όλες οι παραγωγικές και οι περισσότερες από τις καταναλωτικές δραστηριότητες έχουν σηµαντικές άµεσες ή έµµεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η ένταση και η σοβαρότητα των επιπτώσεων αυτών είναι κυρίως συνάρτηση του είδους της δραστηριότητας, της έκτασης της και της συγκέντρωσης της στο χώρο. Σε γενικές γραµµές οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι σοβαρότερες και ενίοτε λαµβάνουν ευρύτερη, διασυνοριακή ή ακόµη και πλανητική διάσταση για δραστηριότητες όπως: η παραγωγή ενέργειας και οι µεταφορές λόγω της µεγάλης έκτασης των καύσεων που συνεπάγονται, η βαριά βιοµηχανία λόγω των καύσεων που συνεπάγεται αλλά και των ποικίλων επικίνδυνων αποβλήτων που παράγει, η γεωργία λόγω των µεγάλων αναγκών της σε άρδευση, της µεγάλης έκτασης στη χρήση χηµικών ουσιών που αφήνουν επιβλαβή ή επικίνδυνα κατάλοιπα στους αποδέκτες καθώς και της κατάληψης εκτάσεων ή βιοτόπων η οποία θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση µορφών πανίδας και χλωρίδας, και τα µεγάλα αστικά κέντρα λόγω των µεγάλων συγκεντρώσεων ρύπων και αποβλήτων που δηµιουργεί η λειτουργία τους Ο τουρισµός δεν συγκαταλέγεται στην κατηγορία αυτή των δραστηριοτήτων και δεν ενοχοποιείται ως πρωταίτιος κανενός από τα µεγάλα περιβαλλοντικά προβλήµατα, όπως το φαινόµενο του θερµοκηπίου, η υπέρ- µετρη ανάλωση ή εξάντληση πεπερασµένων αποθεµάτων υλών και πηγών ενέργειας, η καταστροφή ζωτικής σηµασίας οικοσυστηµάτων (τροπικά δάση), η όξινη βροχή, η στιβάδα του όζοντος, κ.ά. Σε πλανητικό επίπεδο η σοβαρότερη διάσταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των τουριστικών δραστηριοτήτων συνδέεται µε τις µετακινήσεις προς και από τους τόπους προορισµού και όχι µε την εκεί παραµονή. Το µεγαλύτερο µάλιστα µέρος των µετακινήσεων αυτών πραγµατοποιείται µε µεταφορικά µέσα λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον, µε την έννοια ότι, µεταξύ άλλων, συνεπάγονται µεγαλύτερες καύσεις ανά ανθρωποχιλιό- µετρο, δηλ. µε το ιδιωτικό αυτοκίνητο και το αεροπλάνο. Σύµφωνα µε την 59

4 60 Ευρωπαϊκή Αρχή Περιβάλλοντος (European Environmental Agency) το έτος 2000 το 78% των ευρωπαίων που ταξίδεψαν για πολυήµερες διακοπές χρησιµοποίησαν ιδιωτικό αυτοκίνητο, το 16% αεροπλάνο και µόνο 5% και 1% τραίνο ή θαλάσσιο µέσο αντίστοιχα. (http://www.eea.eu.int/coreset). Σύµφωνα µε άλλες εκτιµήσεις, για την Ευρωπαϊκή Ένωση ως σύνολο «το ήµισυ της κατανάλωσης ενέργειας για επιβατικές µεταφορές και το 11% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας για µεταφορές όλων των ειδών ανάγεται στον τουρισµό. Για τη Γαλλία εκτιµήθηκε ότι «το 5-7% των εκποµπών αερίων θερµοκηπίου ανάγεται στις τουριστικές µετακινήσεις» (WTO, 2004 σελ. 378). Είναι όµως προφανές ότι η τουριστική ανάπτυξη στη χώρα µας δεν ενοχοποιείται για τη διάσταση αυτή του προβλήµατος, µε την έννοια ότι η διεθνής τουριστική κίνηση δεν µπορεί να επηρεαστεί ουσιωδώς από τις εξελίξεις στον ελληνικό τουρισµό και την ελληνική τουριστική πολιτική. Και αν ακόµη υποθέσουµε ότι η χώρα µας ασκούσε πολιτική περιοριστική για την τουριστική ανάπτυξη για να περιοριστούν αντίστοιχα οι καύσεις και τα λοιπά δυσµενή για το περιβάλλον φαινόµενα που συνδέονται µε τη µετακίνηση τουριστών, είναι πρακτικά αβέβαιο ότι άλλες χώρες θα έσπευδαν να ικανοποιήσουν τη ζήτηση που εµείς θα αφήναµε ανικανοποίητη, επί ζηµία της χώρας µας και χωρίς κανένα όφελος για το περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση το ενδιαφέρον στην παρούσα µελέτη συγκεντρώνεται στις αλληλεπιδράσεις τουρισµού και περιβάλλοντος στη χώρα µας και ιδιαίτερα στις τουριστικές της περιοχές και όχι στα διεθνή περιβαλλοντικά προβλή- µατα που συνδέονται µε τις τουριστικές µετακινήσεις Περιβαλλοντικά προβλήµατα σε τουριστικές περιοχές Οι τουριστικές δραστηριότητες, ιδίως όταν αφήνονται να αναπτυχθούν, χωρίς να λαµβάνονται τα αναγκαία µέτρα προστασίας του περιβάλλοντος στους χώρους και τις περιοχές προορισµού, µπορεί να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες σ αυτό. Οι βλάβες αυτές, µπορεί, όπως σηµειώθηκε στην Εισαγωγή, εκτός από τον δυσµενή περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο να ζηµιώσουν ευθέως και την τουριστική δραστηριότητα, επειδή η σώρευση περιβαλλοντικών προβληµάτων ασκεί δυσµενή επιρροή στις προτιµήσεις των επισκεπτών, περιορίζοντας έτσι τη ζήτηση. Σε γενικές γραµµές οι κυριότεροι τρόποι µε τους οποίους η τουριστική ανάπτυξη µπορεί να βλάψει το περιβάλλον στους τόπους τουριστικού προορισµού, ιδίως σε περιοχές όπως η λεκάνη της Μεσογείου και ειδικότερα οι παράκτιες περιοχές της, είναι οι εξής: Η υπεράντληση ύδατος, όταν η συγκέντρωση επισκεπτών σε µια πε- 60

5 61 ριοχή και η ικανοποίηση των αναγκών τους σε πόσιµο νερό, για πισίνες, για την άρδευση γηπέδων γκολφ κλπ. υπερβαίνει τις δυνατότητες φυσικής αναπλήρωσης των αποθεµάτων των υδροφορέων για τους οποίους πρόκειται. Η µόλυνση ή η χειροτέρευση της ποιότητας των υδάτων των αποδεκτών όταν οι δυνατότητες για την κατάλληλη επεξεργασία των υγρών αποβλήτων σε σύγκριση µε τον όγκο και τα λοιπά χαρακτηριστικά τους, δεν επαρκούν. Οι κίνδυνοι µόλυνσης ή υποβάθµισης του περιβάλλοντος λόγω ελλείψεων ή αδυναµιών στο σύστηµα διαχείρισης στερεών αποβλήτων από τουριστικές δραστηριότητες. Απώλεια ή υποβάθµιση παραλιακών κυρίως βιοτόπων ή υγροτόπων, δυσµενείς επιπτώσεις από την άποψη της επιβίωσης µορφών ζωής του ζωικού ή του φυτικού βασιλείου και απώλεια πρασίνου. Παράνοµη ή ανεξέλεγκτη δόµηση, που οδηγεί σε υποβάθµιση του φυσικού και δοµηµένου περιβάλλοντος και της αισθητικής του στάθ- µης. Η δηµιουργία εποχικής κυκλοφοριακής συµφόρησης και η συναφής δηµιουργία αναγκών για νέα έργα συγκοινωνιακής κυρίως και µεταφορικής υποδοµής, τα οποία ενίοτε χωροθετούνται µε τρόπο που οδηγεί σε υποβάθµιση περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών. Η πρόκληση πυρκαγιών. Η εγκατάλειψη άλλων µορφών παραγωγικών δραστηριοτήτων, κυρίως στη γεωργία, που οδηγούν σε υποβάθµιση της ποιότητας του φυσικού περιβάλλοντος Η ικανοποίηση των υδατικών αναγκών που προκύπτουν από την τουριστική ανάπτυξη αποκτά ιδιαίτερη σηµασία για τη χώρα µας, επειδή πολλές από τις νησιωτικές ιδίως περιοχές µας είναι συγκριτικά άνυδρες και η τουριστική περίοδος είναι η περισσότερο άνοµβρος του έτους. Το πρόβληµα αντιµετωπίζεται µε τη µεταφορά ύδατος µε υδροφόρα σκάφη από άλλες υδατικά λιγότερο φτωχές περιοχές της χώρας, µε πολύ σηµαντικό κόστος καθώς και µε την εκτέλεση, σε ορισµένες περιπτώσεις, έργων υποδοµής για την συλλογή των επιφανειακών απορροών κατά την περίοδο των βροχών. Στο βαθµό που συντελείται υπεράντληση ελλοχεύει σοβαρός κίνδυνος υφαλµύρωσης, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις είναι µη αναστρέψιµη η δυσκόλως αναστρέψιµη. Για την Πορτογαλία αναφέρεται ότι οι υπόγειοι υδροφορείς έχουν υποστεί υποβάθµιση, λόγω της ανάπτυξης του τουρισµού, ιδίως στην περιοχή 61

6 62 του Algarve. Τα γήπεδα γκολφ που δηµιουργήθηκαν στην περιοχή αυτή σε µια προσπάθεια διεύρυνσης της τουριστικής σαιζόν και µείωσης της εποχικότητας και για την άρδευση των οποίων απαιτούνται µεγάλες ποσότητες νερού, ενοχοποιούνται για µεγάλο µέρος του προβλήµατος. Για το λόγο αυτό γίνεται προσπάθεια χρησιµοποίησης ανακυκλωµένου νερού για την άρδευση των γηπέδων γκολφ. (OECD, Portugal, 2001, σελ. 159). Στην Ισπανία τα προβλήµατα λειψυδρίας που προκύπτουν λόγω και της επέκτασης των τουριστικών δραστηριοτήτων αντιµετωπίζονται µε µαζικές επενδύσεις σε συστήµατα υδροδότησης, µε συγχρηµατοδότηση και από κοινοτικούς πόρους. Με την περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισµού στη χώρα µας, ιδίως αν καταστεί εφικτό να αυξηθεί το µερίδιο των τουριστικών υπηρεσιών υψηλότερης στάθµης, όπως επιδιώκεται, το πρόβληµα µπορεί να οξυνθεί. Η κατά διανυκτέρευση κατανάλωση ύδατος είναι αύξουσα συνάρτηση της κατά διανυκτέρευση τουριστικής δαπάνης και για τον τουρισµό υψηλής στάθµης υπερβαίνει σε πολύ σηµαντικό βαθµό την αντίστοιχη µέση κατανάλωση για τον µόνιµο ελληνικό πληθυσµό. Τα τελευταία χρόνια η κατά διανυκτέρευση ανάλωση ύδατος σε ξενοδοχειακές µονάδες πολυτελείας ήταν της τάξης των 450 λίτρων έναντι µέσης ηµερήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης για τη χώρα µας της τάξης των 300 λίτρων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να καταβάλλεται κατά τον σχεδιασµό της ανάπτυξης, ώστε να αποφεύγονται ή τουλάχιστον να περιορίζονται οι ιδιαίτερα υδατοβόρες χρήσεις (π.χ. γήπεδα γκολφ, πισίνες), σε περιοχές όπου οι παροχές των υδροφορέων είναι περιορισµένες. Άλλος τρόπος περιορισµού των συνεπειών της ανάπτυξης µορφών τουρισµού ή χρήσεων µε αυξηµένες ανάγκες σε ποσότητες νερού είναι η χρησιµοποίηση ποσοτήτων από ανακύκλωση (π.χ. άρδευση γκαζόν ή όπως αναφέρθηκε, γηπέδων γκολφ). Από την άποψη του καθαρισµού των λυµάτων, στη χώρα µας έχει σηµειωθεί µεγάλη πρόοδος, χάρις στις εκτεταµένες επενδύσεις που έχουν γίνει και γίνονται για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων µε συγχρηµατοδότηση από κοινοτικά ταµεία. Χάρις και στις επενδύσεις αυτές οι ακτές της χώρας µας µε ποιότητα υδάτων που υστερεί έναντι των προδιαγραφών αντιπροσωπεύουν συγκριτικά πάρα πολύ χαµηλό ποσοστό. Με τη συνέχιση της προσπάθειας στον τοµέα αυτόν είναι εφικτό να φθάσουµε σε σηµείο όπου καµιά από τις ακτές της χώρας µας να µην κρίνεται ακατάλληλη ή µειωµένης καταλληλότητας για κολύµβηση σε ότι αφορά την ποιότητα των υδάτων. Πρόοδος ανάλογη µε αυτή που παρατηρήθηκε στη χώρα µας, σηµειώθηκε και στις άλλες µεσογειακές χώρες-µέλη της ΕΕ, χάρη και στη συγχρηµατοδότηση των σχετικών έργων από τα ιαρθρωτικά Ταµεία της ΕΕ. 62

7 63 Σε ό,τι αφορά τα στερεά απόβλητα η πρόοδος που έχει σηµειωθεί στη χώρα µας είναι µικρότερη και αυτό παρά το γεγονός ότι, σε σύγκριση µε τα υγρά απόβλητα, τα απαιτούµενα κονδύλια προκειµένου να εφαρµοστούν σύγχρονες µέθοδοι υγειονοµικής ταφής και διαχείρισης είναι πολύ µικρότερα. Η αποτυχία οφείλεται από τη µια µεριά σε οργανωτικούς λόγους και από την άλλη στις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, η κάθε µια από τις οποίες επιδιώκει να απαλλαγεί από την επαχθή χρήση γης που συνεπάγεται ή θωρείται ότι συνεπάγεται η υγειονοµική διαχείριση των στερεών αποβλήτων και να την µεταθέσει σε άλλες περιοχές και στην παράλληλη αδυναµία των ιεραρχικά ανώτερων αρχών να εξεύρουν και στην ανάγκη να επιβάλουν λύσεις. Αποτέλεσµα είναι τα επεισόδια ανάφλεξης σε χωµατερές, η δυσοσµία, και τα άλλα συναφή προβλήµατα, εξαιτίας των οποίων η χώρα µας εγκαλείται διοικητικά ή και δικαστικά στο επίπεδο των ευρωπαϊκών θεσµών. Τεχνικά και οικονοµικά πάντως το πρόβληµα είναι δεκτικό ικανοποιητικής λύσης, όπως δείχνει και η πείρα άλλων χωρών. Σε ορισµένες περιοχές, όπως λ.χ. στο Λαγανά Ζακύνθου για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας καρέτα-καρέτα, στις Σποράδες για τη φώκια (µονάχους-µονάχους) ή στις Πρέσπες για την ορνιθοπανίδα, τα αναγκαία µέτρα σε ό,τι αφορά την προστασία πανίδας ή και χλωρίδας που κινδυνεύει από την τουριστική ανάπτυξη ή απαρτίζεται από σπάνια είδη, έχουν ληφθεί και φαίνεται να λειτουργούν αρκετά ικανοποιητικά. Βέβαια, η επιτυχής λήψη τέτοιων µέτρων προστασίας έχει σε ορισµένες περιπτώσεις προκαλέσει το αυξηµένο ενδιαφέρον των τουριστών, µε αποτέλεσµα την αυξηµένη κίνηση επισκεπτών. Και της εξέλιξης αυτής όµως οι ενδεχόµενες δυσµενείς συνέπειες είναι δεκτικές αντιµετώπισης. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι επισκέπτες που ενδιαφέρονται για εµπειρίες σχετικές µε προστατευόµενους βιοτόπους ή µορφές ζωής, είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητοι και δεκτικοί στα µέτρα που χρειάζονται για να περιορίζονται οι δυσµενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη συγκέντρωση τους. Σε κάθε περίπτωση το µήκος των ακτών της χώρας µας είναι τόσο µεγάλο ώστε να µπορεί να αναπτυχθεί άνετα ο τουρισµός χωρίς να χωροθετείται σε ευαίσθητους βιοτόπους. Η τουριστική ανάπτυξη, ιδίως στις περιοχές µε τις µεγαλύτερες συγκεντρώσεις επισκεπτών, οδήγησε σε υποβάθµιση των περιβαλλοντικών συνθηκών ιδίως σε περισσότερο εύθραυστα οικοσυστήµατα, σε όλες τις µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ. Στην Ισπανία λ.χ. έχει παρατηρηθεί ότι, ως αποτέλεσµα των τουριστικών δραστηριοτήτων, έχουν εισαχθεί ξένα είδη πανίδας ή χλωρίδας σε προστατευόµενες περιοχές, µε συνέπεια να δηµιουργούνται κίνδυνοι για την οικολογική τους ισορροπία. Σε άλλες περιοχές 63

8 64 η στενή γειτνίαση κέντρων τουριστικής ανάπτυξης µε προστατευόµενους βιοτόπους ή υγροτόπους διαταράσσει τη λειτουργία τους ως καταφυγίων άγριας πανίδας (OECD,, Spain, σελ. 104). Τόσο για την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών συνθηκών σε ευαίσθητα οικοσυστήµατα όσο και για τη διατήρηση περιβαλλοντικών πόρων που µπορεί να αποτελέσουν πόλους έλξης για οικοτουρισµό, λαµβάνονται και σε άλλες µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ µέτρα παρόµοια µε εκείνα που έχουν ληφθεί στη χώρα µας. Έτσι λ.χ. στην Πορτογαλία στην περιοχή Alentejo επιδοτείται η παραδοσιακή καλλιέργεια σίτου και κριθής, που συµβάλλει στην επιβίωση ενός πληθυσµού 700 περίπου σπάνιων ορνιθοειδών. (OECD, Portugal, σελ.162). Στην Ισπανία εφαρµόστηκαν προγράµµατα για την αποκατάσταση υγροτόπων στην Algaida o Santosa, για την επαναδηµιουργία βιοτόπων για τον χαµαιλέοντα στην Chipiona και για την αποκατάσταση των αµµοθινών στην Fomentosa και στο έλτα του ποταµού Έβρου. Η παράνοµη ή η ανεξέλεγκτη δόµηση τόσο σε τουριστικές περιοχές όσο και αλλού αποτέλεσε και εξακολουθεί σε µερικές περιπτώσεις να αποτελεί οξύ πρόβληµα στη χώρα µας για λόγους που συνδέονται µε το στάδιο ανάπτυξης, τη νοοτροπία αλλά και ατυχείς επιλογές από την πλευρά των αρχών σε ότι αφορούσε τη ρύθµιση του φαινοµένου. Το φαινόµενο έχει αναµφίβολα επηρεάσει δυσµενώς την ποιότητα και την αισθητική στάθ- µη του δοµηµένου αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος στις περιοχές όπου έχει λάβει έκταση και έχει οδηγήσει σε πολύ δύσκολα αναστρέψιµες βλάβες. Οι βλάβες όµως αυτές σε µικρό µόνο βαθµό συνδέονται µε τον τουριστικό κλάδο ως δραστηριότητα στέγασης και εξυπηρέτησης επισκεπτών. Μπορεί µεν αρκετές φορές να εκδηλώνονται σε γειτνίαση ή και σε συγχρωτισµό µε τουριστικές περιοχές αλλά συνδέονται περισσότερο µε την ικανοποίηση παραθεριστικών αναγκών µονίµων κατοίκων της χώρας (δεύτερη κατοικία), οι οποίοι προσελκύονται από τα φυσικά στοιχεία που τις καθιστούν κατάλληλες για τουριστική ανάπτυξη. Αν και η δεύτερη κατοικία και οι περιβαλλοντικές της επιπτώσεις δεν αποτελούν αντικείµενο εξέτασης στην παρούσα µελέτη, αξίζει να αναφερθεί σχετικά ότι σε σύγκριση µε το σύνολο των νοικοκυριών το ποσοστό που διαθέτει δεύτερη κατοικία στη χώρα µας είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Σ αυτό έχει συντελέσει, πέρα από τους παράγοντες που συνδέονται µε την νοοτροπία, τις εµπειρίες και τις προτιµήσεις, και το γεγονός ότι οι κάτοικοι των ελληνικών πόλεων έχουν έντονη την αίσθηση ότι η ποιότητα του δοµηµένου αστικού περιβάλλοντος δεν είναι η επιθυµητή. Για το λόγο αυτό αναζητούν διέξοδο στην απόκτηση δεύτερης κατοικίας εκεί όπου οι συνθήκες από την άποψη αυτή θεωρούνται καλλίτερες. Ο τοµέας έχει απορροφήσει πολλούς 64

9 65 πόρους µε πάρα πολύ χαµηλή οικονοµική απόδοση, δεδοµένου ότι η χρήση της δεύτερης κατοικίας είναι συχνά εξαιρετικά περιορισµένη και δεν υπερβαίνει, στις περισσότερες περιπτώσεις, τις πολύ λίγες εβδοµάδες ετησίως. Έχει υπολογιστεί ότι στη Γαλλία η ανάλωση γης για την δεύτερη κατοικία είναι 160 φορές µεγαλύτερη σε σύγκριση µε ένα ξενοδοχείο (Indicators of sustainable development for Tourism Destinations WTO 2004 σελ. 379). Υπολογίζεται επίσης ότι στην ίδια χώρα το 73% της συνολικής χωρητικότητας καταλυµάτων για στέγαση επισκεπτών απαρτίζεται από δεύτερες κατοικίες. (http://reports.eea.eu.int/environmental-assessment-report /eu/kiev-chapt-02-7.pdf) Το φαινόµενο της παράνοµης δόµησης, κυρίως σε σχέση µε τη δεύτερη κατοικία, συχνά σε επαφή µε τουριστικές περιοχές, λαµβάνει σοβαρή έκταση και στις άλλες µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ. Ως αποτέλεσµα και του παράγοντα αυτού, στην Ιταλία το 60% των ακτών είναι ήδη σχετικά πυκνά δοµηµένο, µε εκατοντάδες κτίσµατα ανά χιλιόµετρο προσώπου παραλίας (OECD, Italy, 1999, σελ. 96). Παρά ταύτα εκδηλώνεται η πρόθεση να παραχωρηθούν εκτάσεις παραλιακές, παραλίες, λίµνες και παρόχθιες περιοχές ποταµών σε δήµους ή κοινότητες, οι οποίες στη συνέχεια θα έχουν το δικαίωµα να τις πωλήσουν σε ιδιώτες για ανάπτυξη. Στην Ισπανία η παράνο- µη δόµηση συνδυάζεται συχνά και µε καταπάτηση δηµόσιων γαιών. Για το λόγο αυτό καταβάλλεται προσπάθεια προσδιορισµού των εκτάσεων που ανήκουν στο δηµόσιο µε στόχο την προστασία τους. Οι ανάγκες που προέρχονται από την τουριστική ανάπτυξη για επέκταση των έργων υποδοµής δηµιουργούν πιέσεις για απόδοση σε νέες χρήσεις εκτάσεων οι οποίες, από την περιβαλλοντική άποψη, σε µερικές περιπτώσεις, δεν προσφέρονται. Στις περιπτώσεις αυτές είτε πρέπει να αναζητούνται άλλες λύσεις είτε, όταν αυτό χρειάζεται, να τίθενται φραγµοί στην περαιτέρω πύκνωση των τουριστικών δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου ήδη το φαινόµενο έχει λάβει έκταση που τείνει να εξαντλήσει τη φέρουσα ικανότητα. Έχει παρατηρηθεί ότι η συχνότητα των πυρκαγιών είναι µεγαλύτερη στις περιοχές µε πυκνή τουριστική δραστηριότητα. Αυτό είναι εν µέρει φυσικό ακόλουθο της πύκνωσης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και της ανθρώπινης παρουσίας σ αυτές. Μπορεί όµως να συνδέεται και µε κακόβουλες ενέργειες που έχουν ως στόχο την παράνοµη µεταβολή των χρήσεων γης, προς αποκόµιση οικονοµικού οφέλους. Ορισµένες παραδοσιακές οικονοµικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα στον 65

10 66 πρωτογενή τοµέα, είχαν έµµεση ευεργετική επίδραση στο περιβάλλον. Η εγκατάλειψή τους λόγω της στροφής του εργατικού δυναµικού στις οικονοµικά αποδοτικότερες τουριστικές δραστηριότητες προκαλεί περιβαλλοντικές βλάβες. Για τη χώρα µας αναφέρεται ως παράδειγµα η ερήµωση των αναβαθµών σε πολλά νησιά Φέρουσα ικανότητα µιας περιοχής για τουριστικές δραστηριότητες και περιβάλλον Όταν η πύκνωση των τουριστικών δραστηριοτήτων σε µια περιοχή υπερβεί ορισµένα όρια, τείνει να καταστεί αναπόφευκτη η δηµιουργία σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων µιας ή περισσότερων από τις µορφές που προαναφέρθηκαν. Εκτός από τις γενικότερες δυσµενείς συνέπειες από την περιβαλλοντική βλάβη, τα προβλήµατα αυτά- όπως έχει ήδη τονιστεί - προκαλούν την απαρέσκεια των επισκεπτών και, µε την πάροδο του χρόνου, διαβρώνουν την ελκυστικότητα της περιοχής και οδηγούν σε απαξίωση της. Αξίζει να σηµειωθεί ότι οι δυσµενείς συνέπειες στην ελκυστικότητα µιας τουριστικής περιοχής και στην τουριστική κίνηση, λόγω απαρέσκειας των επισκεπτών µπορεί να ακολουθούν τη χειροτέρευση των περιβαλλοντικών συνθηκών µε σοβαρή υστέρηση χρόνου. Έτσι οι περιβαλλοντικές συνθήκες µπορεί, στο µεταξύ, να συνεχίσουν να χειροτερεύουν, ξεπερνώντας έτσι αρκετά το όριο ανοχής. Ως αποτέλεσµα, η αναστροφή των δυσµενών τάσεων µπορεί να είναι δύσκολη και να απαιτεί µεγάλη προσπάθεια και σηµαντικούς πόρους. Με στόχο την πρόληψη της δηµιουργίας σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων σε µια τουριστική περιοχή και την αποσόβηση δυσµενών εξελίξεων που µπορεί να µην είναι εύκολο να αναστραφούν, προτείνεται ο προσδιορισµός της φέρουσας ικανότητας της και η συγκράτηση της τουριστικής ανάπτυξης µέσα σε όρια συµβατά µε αυτήν. Στην πράξη ο προσδιορισµός της φέρουσας ικανότητας µιας περιοχής είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, διότι δεν υπάρχουν ή τουλάχιστον δεν έχουν ακόµη αναπτυχθεί έγκυρες µέθοδοι µέτρησης της. Οι εµπειρίες από προσπάθειες που έχουν έως τώρα αναληφθεί οδηγούν στο συµπέρασµα ότι ο προσφορότερος τρόπος προσέγγισης του θέµατος συνίσταται στην υιοθέτηση µιας σειράς από ποσοτικούς δείκτες µέτρησης των περιβαλλοντικών παραµέτρων σε µια τουριστική περιοχή και η παρακολούθηση της εξέλιξης στις τιµές των σχετικών παραµέτρων. Οι δείκτες αυτοί συνδέονται µε τις επιµέρους διαστάσεις της έννοιας της φέρουσας ικανότητας που είναι κυρίως οι εξής: 66

11 67 Η φυσική και οικολογική χωρητικότητα µιας περιοχής, που προσδιορίζεται από την έκταση και τα λοιπά φυσικά χαρακτηριστικά της και από την αντοχή των οικολογικών της συστηµάτων. Η χωρητικότητα ή η δυναµικότητα των υποδοµών (καταλυµάτων, οδικού δικτύου, ενεργειακού δικτύου, συστήµατος παροχής ύδατος, συστήµατος διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων κλπ.) Η δυναµικότητα διαχείρισης και διοίκησης, µε την έννοια ότι οι επιπτώσεις στο περιβάλλον δεν εξαρτώνται µόνο από τα φυσικά µεγέθη αλλά και από τον τρόπο οργάνωσης της χρήσης και της αξιοποίησης τους. Έτσι λ.χ. η κυκλοφοριακή συµφόρηση δεν είναι µόνο συνάρτηση του οδικού δικτύου αλλά και των µέσων και τρόπων διαχείρισης της κυκλοφορίας. Ή η φθορά του πρασίνου δεν είναι µόνο συνάρτηση του αριθµού των κλινών σε µια περιοχή αλλά και των κανονισµών δόµησης και της αποτελεσµατικότητας των µηχανισµών επιβολής τους. Η κοινωνική και ψυχολογική χωρητικότητα, µε την έννοια ότι η αίσθηση του συνωστισµού ποικίλλει και είναι συνάρτηση των αντιλήψεων και των προτιµήσεων των επισκεπτών για τους οποίους πρόκειται. Η χωρητικότητα σε σχέση µε τις αντιλήψεις και τη νοοτροπία του τοπικού πληθυσµού, µε την έννοια ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο τοπικός πληθυσµός δυσανασχετεί, όταν η σχέση επισκεπτών προς τον επιτόπιο πληθυσµό υπερβεί ορισµένα όρια. Η χωρητικότητα µε την έννοια της προσφοράς του αναγκαίου εργατικού δυναµικού για την εξυπηρέτηση των ξένων. Η επιλογή των συγκεκριµένων ποσοτικών δεικτών για µια τουριστική περιοχή είναι συνάρτηση των ιδιαιτεροτήτων της και των πηγών πληροφόρησης που είναι διαθέσιµες ή µπορεί σχετικά εύκολα να δηµιουργηθούν. Η παρακολούθηση της εξέλιξης τους, η σύγκριση τους µε αντίστοιχες τιµές σε άλλες περιοχές και η εξέταση των επιπτώσεων που παρατηρούνται, επιτρέπουν τον σχηµατισµό γνώµης κατά πόσο, από την µια ή την άλλη άποψη, η ένταση της χρήσης σε µια τουριστική περιοχή εγγίζει επικίνδυνα όρια, πέρα από τα οποία είναι πιθανόν να δηµιουργηθούν σοβαρά προβλήµατα βιωσιµότητας της τουριστικής ανάπτυξης. Σε ορισµένες χώρες έχουν ήδη αναληφθεί από τις αρχές πρωτοβουλίες για την κατάρτιση τέτοιων δεικτών. Στο πρώιµο στάδιο µπορεί κανείς να αρχίσει µε ένα περιορισµένο αριθµό πολύ βασικών δεικτών και το σύστηµα να εµπλουτίζεται στη συνέχεια. Σε κάθε περίπτωση είναι πάντοτε σκόπιµο να συλλέγονται πληροφορίες για την συµπεριφορά των επισκεπτών και τις γνώµες τους. είκτες όπως 67

12 68 το ποσοστό των επισκεπτών που δηλώνουν ότι έχουν την πρόθεση στο µέλλον να επισκεφτούν ξανά την περιοχή ή το ποσοστό αυτών που την έχουν επισκεφθεί ξανά στο παρελθόν καθώς και δείκτες ενδεικτικοί του βαθµού ικανοποίησης των επισκεπτών είναι πάρα πολύ χρήσιµοι για να κριθεί αν η πύκνωση των τουριστικών δραστηριοτήτων σε µια περιοχή ή άλλα χαρακτηριστικά τους αρχίζουν να επιδρούν αρνητικά στην ελκυστικότητα της Τουριστική πολιτική και περιβαλλοντική προστασία στην Ελλάδα και άλλες χώρες µέλη της ΕΕ Όπως συνάγεται και από όσα ήδη ελέχθησαν, οι παρεµβάσεις των κρατών για την προστασία του περιβάλλοντος στις τουριστικές περιοχές λαµβάνουν τις εξής κυρίως µορφές: Ρύθµιση και έλεγχος των χρήσεων γης και προσδιορισµός των όρων δόµησης και λειτουργίας των τουριστικών υποδοµών. ηµιουργία υποδοµών για τη διαχείριση των περιβαλλοντικών φορτίων που δηµιουργεί η τουριστική δραστηριότητα και για την αντιµετώπιση των περιβαλλοντικά δυσµενών επιπτώσεών της. Θεσµοθέτηση της µελέτης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των τουριστικών έργων και δραστηριοτήτων, έτσι ώστε ανάλογα µε τα πορίσµατα να λαµβάνονται ή να επιβάλλονται τα αναγκαία µέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ή αποκατάστασης. Παροχή οικονοµικών κινήτρων για την ενθάρρυνση φιλικών προς το περιβάλλον επενδύσεων ή πρακτικών ή και µορφών τουρισµού. Προσπάθειες, σε πολύ λίγες περιπτώσεις, για την επιβολή οικονοµικών αντικινήτρων στη λογική της αρχής ο µολύνων πληρώνει. Προσπάθειες δηµιουργίας συστήµατος ποσοτικών δεικτών για την συστηµατική παρακολούθηση της εξέλιξης των τιµών τουριστικών παραµέτρων που συνδέονται µε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και συνθήκες. Λήψη ειδικών µέτρων για την αναχαίτιση περιβαλλοντικά δυσµενών επιπτώσεων σε περιοχές πολύ υψηλών τουριστικών συγκεντρώσεων. Μέτρα και πρωτοβουλίες σχετικά µε τον σχεδιασµό, την πιστότερη εφαρµογή του, την ενηµέρωση, την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού και των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Εκτός από την κρατική δραστηριότητα, πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση δράσεων ή πρακτικών φιλικών προς το περιβάλλον λαµβάνονται και από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τοµέα Ένας πολύ µι- 68

13 69 κρός ακόµη αριθµός τουριστικών επιχειρήσεων που προσφέρει συνήθεις κατά τα άλλα τουριστικές υπηρεσίες ενσωµατώνει στη λειτουργία του περιβαλλοντικές παραµέτρους και ενδιαφέροντα (κώδικες καλών πρακτικών, προγράµµατα εκπαίδευσης προσωπικού, κ.ά.) και επιζητεί να πιστοποιηθεί σχετικά (eco-labeling), µε το σκεπτικό ότι η στάση του αυτή θα προσελκύσει πελατεία µε περιβαλλοντικές ευαισθησίες. ίνεται προσοχή στην ανακύκλωση, την εξοικονόµηση αναλωσίµων, την χρησιµοποίηση ανανεώσι- µων πηγών ενέργειας, την αύξηση της ενεργειακής αποτελεσµατικότητας, κλπ. Η σηµασία όµως και ο αντίκτυπος του φαινοµένου φαίνεται ακόµη να είναι πολύ περιορισµένος (http://themes.eea.eu.int/sectors-and-αctivities/ tourism/indicators). Με τη ρύθµιση και τον έλεγχο της δόµησης επιδιώκεται η συγκράτηση της πυκνότητας των τουριστικών δραστηριοτήτων µέσα στα όρια που θεωρούνται κατά περίπτωση ως αποδεκτά και ταυτόχρονα ο επηρεασµός της ποιότητας και του αισθητικού αποτελέσµατος της δόµησης προς την επιθυµητή κατεύθυνση. Όπως όµως ήδη αναφέρθηκε, στις µεσογειακές χώρες, τόσο διότι ελλείπει η ισχυρή παράδοση σεβασµού των νόµων που απαντάται βορειότερα όσο και διότι οι πιέσεις, ιδιαίτερα στη παραλιακή ζώνη, είναι εξαιρετικά υψηλές, παρατηρούνται εκτεταµένα φαινόµενα αυθαίρετης δόµησης, τα οποία, σε µεγαλύτερο ή µικρότερο βαθµό ανάλογα µε την περίπτωση, περιορίζουν την αποτελεσµατικότητα της πολιτικής χρήσεων γης και όρων δόµησης, µε αποτέλεσµα την περιβαλλοντική υποβάθµιση. Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για την ποσοτική τεκµηρίωση του φαινοµένου, στις Εκθέσεις του ΟΟΣΑ για τις Περιβαλλοντικές Επιδόσεις για την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία καθώς επίσης και για τη χώρα µας - επισηµαίνεται ότι το φαινόµενο λαµβάνει σοβαρές διαστάσεις, συµπεριλαµβανόµενης και της καταπάτησης δηµόσιας γης. Φαίνεται επίσης ότι οι απόπειρες κατεδαφίσεων αποτελούν την εξαίρεση και δεν έχει καταστεί δυνατόν να εξελιχθούν σε χρήσιµο εργαλείο. Από την άλλη µεριά πρέπει να παρατηρηθεί ότι, ιδιαίτερα στο πεδίο της διατήρησης της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς καθώς και στο πεδίο της ουσιαστικής συµβολής στη βελτίωση της αισθητικής του δοµηµένου περιβάλλοντος και στη δηµιουργία υψηλής στάθµης δοµηµένου περιβάλλοντος, η συµβολή του τουρισµού είναι σε αρκετές περιπτώσεις πολύ σηµαντική. Τα έσοδα από τους επισκέπτες αποτελούν βασική πηγή χρηµατοδότησης της διατήρησης δοµηµένου πλούτου, τέτοια δε παραδείγµατα υπάρχουν και στη χώρα µας (Καστοριά, Σιάτιστα). Ο σεβασµός των κανόνων ως προς τις χρήσεις της γης και η τήρηση των όρων δόµησης µαζί και µε την επιδίωξη 69

14 70 των επενδυτών (ιδιωτών και δηµοσίων) να δηµιουργήσουν από τις απόψεις που µόλις αναφέρθηκαν προστιθέµενη αξία και έτσι να αυξήσουν την ελκυστικότητα των εγκαταστάσεων τους, οδηγούν συχνά σε πολύ θετικά αποτελέσµατα. Με τα έργα υποδοµής επιδιώκεται η βελτίωση της στάθµης της εξυπηρέτησης των επισκεπτών και η αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την τουριστική χρήση. Τόσο στη χώρα µας, όπως ήδη αναφέρθηκε όσο και σε άλλες χώρες τα έργα αυτά στην ουσία επέτρεψαν την αύξηση της φέρουσας ικανότητας πολλών τουριστικών περιοχών και κατέστησαν δυνατή την υποδοχή ταχέως αυξανόµενων αριθµών επισκεπτών µε παράλληλη συγκράτηση των περιβαλλοντικών προβληµάτων ή ακόµη και βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών. Οι πιέσεις όµως, ιδιαίτερα σε δηµοφιλείς προορισµούς, είναι τέτοιες ώστε σε αρκετές περιπτώσεις να έχουν προκύψει πυκνότητες που προβληµατίζουν. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγµατα είναι οι Βαλεαρίδες Νήσοι όπου µε µόνιµο πληθυσµό της τάξης των 80 χιλ. κατοίκων ο ετήσιος αριθµός επισκεπτών τα τελευταία χρόνια υπερβαίνει τα 10 εκ. Τα νησιά αυτά συγκεντρώνουν σύµφωνα µε τα επίσηµα στοιχεία της EUROSTAT για το έτος χιλ. περίπου ξενοδοχειακές κλίνες έναντι συγκρίσιµου µεγέθους για το σύνολο της χώρας µας, µε βάση πάντοτε την ίδια πηγή χιλ κλινών (Tourist Statistics, 2002). Τα επίσηµα στοιχεία µπορεί να υποδηλώνουν την πραγµατική έκταση της τουριστικής ανάπτυξης σε διαφορετικό βαθµό από χώρα σε χώρα, παρέχουν όµως πάντως µια αδρή εικόνα. Το ένα τρίτο σχεδόν του συνολικού µήκους της παραλιακής ζώνης στα νησιά αυτά είναι ήδη πολύ πυκνά δοµηµένο και χαρακτηρίζεται ως αστική περιοχή. (http://reports.eea.eu.int/ environmental-assessment-report /eu/kiev-chapt-02-7.pdf). Εκτιµήσεις για το πόσο αποτελεσµατική αποδεικνύεται στην πράξη η θεσµοθέτηση της µελέτης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των τουριστικών έργων και δραστηριοτήτων, έτσι ώστε ανάλογα µε τα πορίσµατα να λαµβάνονται ή να επιβάλλονται τα αναγκαία µέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ή αποκατάστασης, δεν υπάρχουν. Εξ όσων κατέστη δυνατόν να διαπιστωθεί, δεν έχει επιχειρηθεί συστηµατική αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας της πολιτικής αυτής, η οποία έχει καθιερωθεί σχετικά πρόσφατα (κυρίως από τη δεκαετία του 1990) εν πολλοίς και κάτω από πιέσεις που συνδέονται µε την συγχρηµατοδότηση έργων από τα ιαρθρωτικά Ταµεία της ΕΕ. Εκ του γεγονότος όµως ότι οι σχετικές µελέτες περιέχουν πορίσµατα για µέτρα προστασίας του περιβάλλοντος, τα οποία είναι εκ του νόµου υποχρεωτικά για τους επενδυτές, είναι εύλογο να συναχθεί ότι, του- 70

15 71 λάχιστον, ασκείται πίεση προς την επιθυµητή κατεύθυνση. Σε όλες τις µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ παρέχονται οικονοµικά κίνητρα για την ενθάρρυνση επενδύσεων µε ευνοϊκά περιβαλλοντικά αποτελέσµατα. Ειδικότερα ενισχύονται: µορφές τουρισµού άµεσα φιλικότερες προς το περιβάλλον όπως ο οικοτουρισµός ή ο αγροτουρισµός, µορφές τουρισµού έµµεσα φιλικότερες προς το περιβάλλον µε την έννοια ότι συµβάλλουν στη µείωση της εποχικότητας της κίνησης και εποµένως στον περιορισµό ή τη συγκράτηση των µέγιστων φόρτων στην περίοδο αιχµής, οι οποίοι κυρίως ενοχοποιούνται για περιβαλλοντικές βλάβες, στροφή, κατά το δυνατόν από τον µαζικό παραθεριστικό τουρισµό και την ποσότητα στην βελτίωση της ποιότητας και τη διεύρυνση του φάσµατος των προσφερόµενων υπηρεσιών (π.χ. συνέδρια, γαστρονο- µικός τουρισµός, ποδηλατικός τουρισµός, κλπ.), στροφή σε µεθόδους και τεχνικές εξασφάλισης εισροών φιλικότερες προς το περιβάλλον (π.χ. ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, ανακύκλωση, κλπ.). Στις Βαλεαρίδες Νήσους όπου, όπως ήδη αναφέρθηκε, η πυκνότητα των τουριστικών δραστηριοτήτων είναι από τις µεγαλύτερες και η αίσθηση ότι διαγράφεται σαφώς ο κίνδυνος εξάντλησης της φέρουσας ικανότητας, µε πιθανές δυσµενείς µελλοντικές συνέπειες στην ελκυστικότητα τους και τη βιωσιµότητα της τουριστικής ανάπτυξης, εντονότερη, επιχειρήθηκε το 2001 η επιβολή ενός µικρού «οικοτέλους» ανά ξενοδοχειακή διανυκτέρευση, τα έσοδα από το οποίο θα χρησιµοποιούνταν για τη χρηµατοδότηση παρεµβάσεων υπέρ του περιβάλλοντος. Το µέτρο όµως αποσύρθηκε το 2003, εξαιτίας έντονων αντιδράσεων από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Ένα από τα επιχειρήµατα τους ήταν ότι το µέτρο αποτελούσε διάκριση σε βάρος τους, διότι µεγάλος αριθµός µη επίσηµα εγγεγραµµένων τουριστικών καταλυµάτων διέφευγε το «οικοτέλος» (OECD, Spain, 2004, σελ. 160). Η Ισπανία είναι η πρώτη από τις µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ, η οποία προχώρησε (το έτος 2000) στη δηµιουργία ενός συστήµατος περιβαλλοντικών δεικτών για τον τουρισµό, σε περιφερειακό και σε εθνικό επίπεδο. Καλύπτονται κυρίως παράµετροι όπως: η εποχικότητα (µε τιµές που κυµαίνονται από 0 στην περίπτωση της ίσης κατανοµής έως 1 στην περίπτωση όπου όλη η ετήσια κίνηση συγκεντρώνεται σε ένα µήνα), 71

16 72 η τουριστική απασχόληση ως ποσοστό της συνολικής, η αναλογία επισκεπτών προς τον µόνιµο πληθυσµό (µέσος ηµερήσιος αριθµός διανυκτερεύσεων προς µόνιµο πληθυσµό), αριθµός παραλιών για λουοµένους που δεν πληροί την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ποιότητα των υδάτων % του συνολικού αριθµού παραλιών για λουοµένους, ποσοστό (%) συνολικού µήκους αµµωδών παραλιών που είναι εξοπλισµένο για λουοµένους, πυκνότητα δεύτερης κατοικίας (αριθµός ανά χίλια στρέµµατα), µέσος ηµερήσιος αριθµός διανυκτερεύσεων ανά αστικό κέντρο, µέσος ηµερήσιος αριθµός διανυκτερεύσεων ανά περιοχή µε αξιοθέατα. Το σύστηµα είναι ακόµη στοιχειώδες και στόχος είναι ο εµπλουτισµός του, έτσι ώστε να καταστεί χρήσιµο εργαλείο παρακολούθησης των τάσεων και έγκαιρης λήψης µέτρων. Είναι γνωστό ότι στη χώρα µας ορισµένες τουριστικές περιοχές έχουν κατά καιρούς χαρακτηριστεί ως κορεσµένες, µε στόχο την ανάσχεση της περαιτέρω αύξησης της τουριστικής χωρητικότητας. Κάτι παρεµφερές επιχειρήθηκε στις Βαλεαρίδες Νήσους από το Προϋπόθεση για την έκδοση άδειας για µια ξενοδοχειακή επένδυση, λ.χ,. είναι η εξασφάλιση της απόσυρσης ισοδύναµης υφιστάµενης χωρητικότητας. Με τον τρόπο αυτό ελπίζεται ότι θα ασκηθεί πίεση για αναβάθµιση της ποιότητας υφιστάµενης χωρητικότητας είτε για πραγµατική απόσυρση χωρητικότητας χαµηλής ποιότητας και υποκατάστασης της µε υψηλότερη ποιότητα. Έτσι θα αναβαθµίζεται η ποιότητα χωρίς να επεκτείνεται η ποσότητα. Ερώτηµα παρα- µένει βεβαίως σε ποιό βαθµό οι αποσύρσεις θα είναι οριστικές και δεν θα σηµατοδοτούν µετάβαση από την επίσηµα δηλωµένη χωρητικότητα στην αδήλωτη. Η αίσθηση ότι η συνεχής πύκνωση των τουριστικών δραστηριοτήτων απειλεί το περιβάλλον και πολύ περισσότερο ο φόβος ότι ενδεχόµενες δυσµενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις απειλούν την βιωσιµότητα ενός κλάδου οικονοµικής δραστηριότητας, ο οποίος για τις µεσογειακές χώρες είναι ζωτικής σηµασίας, οδηγεί τις κεντρικές κυβερνήσεις αλλά και περιφερειακές αρχές σε νοµοθετικές και άλλες πρωτοβουλίες που στόχους έχουν: να δείξουν το ενδιαφέρον τους για το θέµα, την αποτελεσµατικότερη λειτουργία των µέτρων και πολιτικών που υπάρχουν αλλά δεν αποδίδουν πάντοτε τα αναµενόµενα, την άσκηση πίεσης σε φορείς οι οποίοι αποτελούν τους πρώτους αποδέκτες των αντιδράσεων των ενδιαφεροµένων σε µέτρα περιβαλλο- 72

17 73 ντικής προστασίας, τα οποία δηµιουργούν κόστος ή δυσχεραίνουν την πραγµατοποίηση επενδυτικών σχεδίων και οι οποίοι, ως εκ τούτου, διστάζουν να δράσουν ή να εφαρµόσουν τους νόµους, την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώµης έτσι ώστε να αποδέχεται ευκολότερα µέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ή ακόµη και να ασκεί πίεση προς την επιθυµητή κατεύθυνση, τον πειραµατισµό, σε ένα τοµέα, όπου δοκιµασµένες λύσεις συχνά δεν έχουν ακόµη προκύψει. Όλες αυτές οι προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη και η αξία και τα αποτελέσµατα τους - όπως άλλωστε η αξία και τα αποτελέσµατα ορισµένων από τις πρωτοβουλίες που αναφέρθηκαν πιο πάνω - θα φανούν µόνο µε την πάροδο του χρόνου. Γενικά µπορεί να παρατηρηθεί ότι αν και λέγονται και γράφονται πολλά για τις αλληλεπιδράσεις τουρισµού και περιβάλλοντος, στην πράξη - πέρα από τη ρύθµιση της δόµησης και τη δηµιουργία υποδοµών περιβαλλοντικής προστασίας επιτελούνται πολύ λιγότερα. Ίσως και επειδή τα προβλήµατα είναι κατά κανόνα τοπικά, οι βλάβες συχνά αναστρέψιµες και οι γενικότερες επιπτώσεις περιορισµένες, δεν έχει ακόµη καν προκύψει σε επίπεδο ΕΕ κάποιο κοινό πλαίσιο πολιτικής για τον τουρισµό και την περιβαλλοντική του διάσταση (http://themes.eea.eu.int/sectors-and-activities/ tourism/indicators) Συµπερασµατικές παρατηρήσεις Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που προκαλεί η έντονη τουριστική ανάπτυξη ιδίως στις παράκτιες περιοχές είναι παρόµοια σε όλες τις µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ. Παρόµοιες είναι και οι πολιτικές που εφαρµόζονται µε πολύ καλά αποτελέσµατα από ορισµένες απόψεις, όπως π.χ. η δηµιουργία υποδοµών συλλογής και καθαρισµού των υγρών αποβλήτων και όχι ικανοποιητικά ακόµη από άλλες, όπως λ.χ ο σεβασµός των νόµων σχετικά µε τις χρήσεις γης και τους όρους δόµησης ή η εξάπλωση της χρήσης φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών. Η διαφορά ανάµεσα στη χώρα µας και άλλες µεσογειακές χώρες µέλη της ΕΕ όπως η Ισπανία και η Ιταλία δεν έγκειται τόσο στην ουσία και την αποτελεσµατικότητα της πολιτικής που εφαρµόζεται αλλά στο γεγονός ότι στην ελληνική περίπτωση η έκταση των φυσικών πόρων σε σύγκριση µε την έως τώρα τουριστική ανάπτυξη, ιδίως ως προς το µήκος των ακτών είναι πολύ µεγαλύτερη. 73

18 74 Απ όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω είναι σαφές ότι η ένταση της χρήσης των ακτών και των τουριστικών ζωνών γενικότερα, σε ορισµένες περιοχές χωρών όπως η Ιταλία και η Ισπανία, έχει φθάσει σε επίπεδα πολλαπλάσια από εκείνα που παρατηρούνται τη χώρα µας. Ακόµη και σε νησιά όπως η Ρόδος, µε συγκριτικά πολύ υψηλό δείκτη τουριστικής ανάπτυξης για τα ελληνικά δεδοµένα, το τµήµα των ακτών που καταλαµβάνεται από τις πυκνοδοµηµένες τουριστικές περιοχές είναι µικρό κλάσµα του συνόλου. Σε ότι αφορά την αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα µας από την άποψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης οι εξελίξεις σε περιοχές πολύ υψηλών συγκεντρώσεων τουριστικών δραστηριοτήτων στην Ιταλία ή την Ισπανία αποτελούν ένα είδος ελεγχό- µενου πειράµατος που επιτρέπει εκτιµήσεις για τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη συνέχιση της τουριστικής ανάπτυξης στη χώρα µας. Αν και βέβαια, ιδίως σε ότι αφορά τα µικρότερα ελληνικά νησιά, προηγού- µενα πολύ έντονης τουριστικής ανάπτυξης από την εµπειρία των οποίων µπορούµε αν αποκτήσουµε εικόνα των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς πυκνώνουν οι τουριστικές δραστηριότητες σε µια περιοχή, υπάρχουν και στη χώρα µας (π.χ. Μύκονος). Με βάση την εµπειρία που µόλις αναφέρθηκε, είναι σαφές ότι στην συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών τουριστικών περιοχών η σχέση ανάµεσα στους πόρους και τον βαθµό της ανάπτυξης που έχει πραγµατοποιηθεί είναι τέτοια ώστε να µην µπορεί να γίνει λόγος για εξάντληση της φέρουσας ικανότητας. Και δεν είναι ορθολογικό φόβοι που δικαιολογούνται ίσως για ελάχιστες εξαιρέσεις να γενικεύονται και να δηµιουργείται αρνητικό κλίµα απέναντι στην τουριστική ανάπτυξη ακόµη και σε περιοχές στις οποίες το µέγιστο τµήµα των φυσικών πόρων δεν έχει επηρεαστεί. Πιο πάνω επισηµάνθηκαν µέτρα και πολιτικές που επιχειρήθηκαν ή έχουν ληφθεί σε περιοχές µε πολύ υψηλό δείκτη τουριστικής ανάπτυξης όπως οι Βαλεαρίδες νήσοι, σε µια προσπάθεια περιορισµού των δυσµενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Αξίζει όµως να σηµειωθεί ότι, παρά τον πολύ υψηλό βαθµό τουριστικής ανάπτυξης τους, τα νησιά αυτά εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά δηµοφιλή και πολύ υψηλά ποσοστά των επισκεπτών σ αυτά τα έχουν ήδη επισκεφθεί στο παρελθόν και δηλώνουν ότι θα τα ξαναεπισκεφθούν. Από την εµπειρία αυτή το συµπέρασµα είναι ότι στις πλείστες ελληνικές τουριστικές περιοχές, ο βαθµός ανάπτυξης των οποίων είναι ακόµη πάρα πολύ µικρότερος από τις Βαλεαρίδες, πολιτική µας δεν πρέπει να είναι η συγκράτηση ή η παρεµπόδιση της ανάπτυξης για λόγους περιβαλλοντικής προστασίας, αλλά η ενθάρρυνση της περαιτέρω ανάπτυ- 74

19 75 ξης µε παράλληλη λήψη µέτρων για την πρόληψη περιβαλλοντικής υποβάθµισης ή αναστροφής προβληµάτων που έχουν ήδη προκύψει. Με πολύ ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν µπορεί να γίνεται σοβαρά λόγος για εξάντληση της φέρουσας ικανότητας ελληνικών τουριστικών περιοχών, τη στιγµή που άλλες µεσογειακές περιοχές µε πολλαπλάσια πυκνότητα τουριστικής δραστηριότητας ευδοκιµούν και εξακολουθούν να αναπτύσσονται. Άλλο συναφές δίδαγµα της εµπειρίας είναι ότι ναι µεν η φέρουσα ικανότητα έχει, σε τελευταία ανάλυση, φυσικά όρια, µέσα στα οποία όµως µπορεί να κυµανθεί ευρύτατα σε συνάρτηση µε: τα µέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που λαµβάνονται, την υποδοµή που δηµιουργείται, την κατάλληλη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχονται από περιβαλλοντικά φιλικές τεχνικές, οι οποίες µάλιστα συνεχώς διευρύνονται καθώς εξελίσσεται η τεχνολογία, την άσκηση επιρροής στην συµπεριφορά των επισκεπτών, ώστε αυτή να λαµβάνει τροπή φιλικότερη προς το περιβάλλον, µε την κατάλληλη αξιοποίηση της αύξουσας περιβαλλοντικής ευαισθησίας του κοινού γενικά, και περισσότερο εκείνων που γίνονται συχνοί επισκέπτες µιας περιοχής και αποκτούν αυξηµένο ενδιαφέρον ή και συµφέροντα για την ποιότητα της. 75

20 76

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος του Δρ. Κωνσταντίνου Αραβώσης Λέκτορα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ως Βιώσιµη Ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου 1 ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου Στη Μεσόγειο (και μάλιστα σε Ισπανία, Ιταλία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Μάλτα, Τυνησία

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα. Σύνοψη Μελέτης

Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα. Σύνοψη Μελέτης Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα Σύνοψη Μελέτης 1. Από τα αποσπασµατικά στοιχεία που υπάρχουν, συνάγεται ότι ο συνεδριακός τουρισµός καλύπτει το 3-4% του αριθµού των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΗΜ/ΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ : 13/1/2012 ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ : 13/1/2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ: ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 93 ΚEΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 94 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΏΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 4.1. Γενικά Στο προηγούµενο κεφάλαιο παρουσιάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Τα τελευταία χρόνια όμως, το αγαθό αυτό βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ Υ ΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Χωροταξικός σχεδιασµός & υδατοκαλλιέργειες στον ευρωπαϊκό χώρο Μέχρι σήµερα δεν υπάρχει ολοκληρωµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ.

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ειδικού πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ)

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ) ηµιουργία Επιχειρηµατικών Συγκλίσεων για την Βελτίωση της Ανταγωνιστικότητας στον χώρο της Προστασίας του Περιβάλλοντος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Κώστα Σκανδαλίδη 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ

Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Περιβάλλον ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Όλοι στην Ευρώπη αποδέχονται ότι το περιβάλλον ανήκει σε όλους και ότι αποτελεί πρώτιστο καθήκον µας η προστασία του. Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο»

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ShMILE 2 «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ρηματοδοτικό Μέσο Έχει εγκριθεί στον Άξονα Προτεραιότητας Ειδικότερα στο Μέτρο Τίτλος Έργου Στόχος του Έργου 2 2.1 EUROPEAN

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα

53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Τώρα όµως τα όριά της έχουν εξαντληθεί» (σ. 213) Από έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΤΩΝΑΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΔΙΑΛΙΑΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΛΕΩΠΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΛΑΙ ΛΕΝΤΙΩΝ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ»

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» «ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» Εισηγητής Κ.Γ.Χατζηγιαννάκης, Δικηγόρος, Δ.Ν. «NOMOS»Δικηγορική Εταιρία Θεσσαλονίκης Νομικός Σύμβουλος Σ.Β.Β.Ε. Οι αιτίες που επιβάλουν την ανάπτυξη της «πράσινης»

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ EXOIKONOMHΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ Σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο ράσης και το σενάριο αναφοράς, αναµένεται για το 2030 αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; κάποτε... η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης σήμερα... σήμερα ΚΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: σημαντικός ρυπαντής

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ 59 ΚEΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ 59 60 60 61 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ 3.1. Εισαγωγή Από τα στοιχεία που παρατίθενται στον Πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ «PAY AS YOU THROW» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Νατάσσα Νηστικάκη Ειδικός Σύμβουλος Δημάρχου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, MBA, PhD

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ «PAY AS YOU THROW» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Νατάσσα Νηστικάκη Ειδικός Σύμβουλος Δημάρχου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, MBA, PhD ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ «PAY AS YOU THROW» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Νατάσσα Νηστικάκη Ειδικός Σύμβουλος Δημάρχου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, MBA, PhD Οκτώβριος 2013 Σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετάω» To «Pay As You Throw»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Νάξος, 28-6-13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ & ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8450 Ταχ. ιεύθυνση : Χώρα Νάξος Ταχ. Κώδικας : 84 300 Τηλέφωνο : 2285360100 Fax : 2285023570 ΠΡΟΣ: ΚΑΘΕ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου ρ. ηµήτρης Κούτουλας Ειδικός Σύµβουλος Τουριστικού Μάρκετινγκ ιδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστηµίου E-Mail: d.koutoulas@ba.aegean.gr

Διαβάστε περισσότερα