(Nobel Learning Communities Inc.), Edison Schools, Education Alternatives Inc.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "(Nobel Learning Communities Inc.), Edison Schools, Education Alternatives Inc."

Transcript

1 Γιώργος Τσιάκαλος Για την εµπορευµατοποίηση της εκπαίδευσης και την αναθεώρηση του άρθρου 16 Ι Οι επιχειρούµενες αλλαγές στην εκπαίδευση είναι επιµέρους έκφανση της επιχειρούµενης νεοφιλελεύθερης συνολικής αναδιάρθρωσης της κοινωνίας Ο κυρίαρχος δηµόσιος λόγος εµφανίζει τις επιχειρούµενες ριζικές αλλαγές στο σύνολο του εκπαιδευτικού συστήµατος να έχουν, δήθεν, αφετηρία κάποιες σηµαντικές δυσλειτουργίες του, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «κρίση του εκπαιδευτικού συστήµατος». Όµως η έννοια «κρίση ενός συστήµατος» υπάρχει µόνο ως σχέση της λειτουργίας του συστήµατος αυτού προς τους σκοπούς ύπαρξής του, και οι σκοποί ορίζονται από την κοινωνία και ειδικότερα την πολιτική. Συνεπώς, όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι υπάρχει κρίση στο εκπαιδευτικό σύστηµα µπορεί να συµβαίνουν δύο πράγµατα: 1

2 να συµµερίζεται τους σκοπούς ύπαρξης του συστήµατος και το πλαίσιο µέσα στο οποίο λειτουργεί, αλλά να θεωρεί ότι ο τρόπος λειτουργίας του (επιλογή µεθόδων ή εφαρµογή) δεν συµβάλλει ή/και παρεµποδίζει την επίτευξη των σκοπών, ή να µην συµµερίζεται τους σκοπούς ή/και το πλαίσιο λειτουργίας και, επιδιώκοντας την ανατροπή τους, να χρησιµοποιεί προσχηµατικά την έννοια «κρίση του εκπαιδευτικού συστήµατος». Στην πρώτη περίπτωση µιλούµε πράγµατι για κρίση του εκπαιδευτικού συστήµατος και η απάντηση στην κρίση είναι µια «εκπαιδευτική µεταρρύθµιση», που στηρίζεται στα πορίσµατα της επιστήµης. Στη δεύτερη περίπτωση είναι σωστό να µιλούµε για ανατροπή τής µέχρι τότε ισχύουσας κοινωνικής συναίνεσης σε σχέση µε το ρόλο και το πλαίσιο λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήµατος και η συνακόλουθη πολιτική πρόταση είναι µια ριζική αναδιάρθρωση που στηρίζεται σε ιδεολογήµατα. Αυτό που βιώνουµε στον κόσµο τα τελευταία χρόνια (και στην Ελλάδα τα τελευταία 5-10 χρόνια) είναι η προσπάθεια µιας ριζικής αναδιάρθρωσης που χαρακτηρίζεται από την ανακατανοµή του δηµόσιου πλούτου από τα κάτω προς τα επάνω και έχει αφετηρία ορισµένες βασικές αρχές της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας. Όµως µε σκοπό την αποτελεσµατικότερη χειραγώγηση των ανθρώπων οι επιχειρούµενες αλλαγές ονοµάζονται από τους ιθύνοντές τους «µεταρρύθµιση» (και όχι «ανατροπή» ή «αναδιάρθρωση») καθώς η έννοια αυτή στο µυαλό των περισσοτέρων συνδέεται αυθόρµητα µε θετικές εξελίξεις. Στη συγκεκριµένη περίπτωση της εκπαίδευσης το ενδιαφέρον των κρατούντων βρίσκεται σήµερα κατά κύριο λόγο στην ανατροπή του πλαισίου µέσα στο οποίο παραδοσιακά συντελείται η εκπαίδευση (από αρµοδιότητα και ευθύνη του δηµοσίου µετατρέπεται σε υπόθεση της αγοράς), και κατά δεύτερο λόγο στην αλλαγή των σκοπών και του περιεχοµένου της (κυρίως στην ανώτατη εκπαίδευση και στη βαθµίδα του λυκείου) µε στόχο τον προσανατολισµό τους στις ανάγκες και στα συµφέροντα της οικονοµίας της αγοράς. 2

3 Το εγχείρηµα υποταγής της εκπαίδευσης στην αγορά εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής ιδιωτικοποίησης των δηµόσιων υπηρεσιών 1 και αφορά σε έναν κλάδο από τους πιο αναπτυσσόµενους και αειφόρους, µε τζίρο, παγκοσµίως, πολλών τρισεκατοµµυρίων ευρώ. Χαρακτηριστικά: Για τις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι η εκπαίδευση είναι ο δεύτερος σε µέγεθος κλάδος της οικονοµίας της χώρας µε ένα τζίρο 750 δισεκατοµµυρίων δολαρίων το χρόνο και εκρηκτική ανάπτυξη. Πιο συγκεκριµένα το 1997 το αντίστοιχο ποσό ήταν 737 δισεκατοµµύρια, από τα οποία 348 αφορούσαν την πρωτοβάθµια και τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση, και απ αυτά τα 320 αφορούσε την κρατική χρηµατοδότηση των δηµόσιων σχολείων. Από τους οπαδούς της οικονοµίας της αγοράς σηµειώνεται µε πικρία ότι στην περίπτωση της πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης πρόκειται για µια αγορά ίσου µεγέθους µε εκείνο της αµερικανικής αυτοκινητοβιοµηχανίας, µόνον που ανήκει σχεδόν πλήρως στο δηµόσιο τοµέα Στις χώρες του ΟΟΣΑ στα µέσα της δεκαετίας του 1990 ξοδεύονταν περίπου 6% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος για την εκπαίδευση, και 80% απ αυτά αποτελούσαν δαπάνες του δηµοσίου για τη χρηµατοδότηση των εκπαιδευτικών ιδρυµάτων. Το εγχείρηµα της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης αφορά στη µεταφορά αυτού του τεράστιου πλούτου από τη δηµόσια διαχείριση στον ιδιωτικό τοµέα και στην αγορά γιατί µόνον η αγορά υπόσχεται άµεσο κέρδος για τους κεφαλαιοκράτες (ενώ η εκπαίδευση ως δηµόσιο αγαθό, όπως θα δούµε αργότερα, ικανοποιούσε επίσης τις ανάγκες της οικονοµίας συµβάλλοντας στην προετοιµασία του απαραίτητου εργατικού δυναµικού, αλλά δεν παρείχε άµεσο κέρδος). 1 Παραδείγµατα ιδιωτικοποιήσεων άλλων σηµαντικών τοµέων που µέχρι πριν λίγα χρόνια βρίσκονταν στην ευθύνη του δηµοσίου και η ιδιωτικοποίησή τους φαινόταν αδιανόητη: Ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, αεροµεταφορές, σιδηρόδροµοι, κρατικές τράπεζες, ύδρευση. Η υγεία βρισκόταν σε µια ενδιάµεση κατάσταση και περνάει όλο και περισσότερο σε ιδιώτες. Η πιο σηµαντική αναδιάρθρωση προς όφελος του κεφαλαίου είναι αυτή που βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά την ιδιωτικά χρηµατοδοτούµενη σύνταξη. 3

4 Η δυνατότητα αυτή δόθηκε µε σχετικές αποφάσεις και συµφωνίες στο πλαίσιο της Παγκόσµιας Οργάνωσης Εµπορίου, σύµφωνα µε τις οποίες η εκπαίδευση αποτελεί εµπόρευµα του οποίου η προσφορά και η διακίνηση υπόκειται στους κανόνες της αγοράς και της κερδοσκοπίας. Σήµερα η Τράπεζα Επενδύσεων Merril Lynch εκτιµά ότι ο όγκος της παγκόσµιας αγοράς υπηρεσιών και προϊόντων εκπαίδευσης ανέρχεται σε 2,2 τρισεκατοµµύρια δολάρια. Η Ευρώπη είναι η περιοχή που υπόσχεται στο κεφάλαιο νέες και ιδιαίτερα προσοδοφόρες αγορές εξαιτίας του γεγονότος ότι η εκπαίδευση παραδοσιακά αποτελεί ένα αγαθό που θεωρείται ζωτικό και κατά κανόνα µέχρι σήµερα παρέχονταν στη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσµού δωρεάν από το κράτος. Για πολλούς λόγους, που θα δούµε αργότερα, η Ελλάδα αποτελεί µια πολύ προσοδοφόρα και ταυτόχρονα πολύ εύκολη αγορά για τους ιδιώτες. ΙΙ εν χρειάζεται να φανταστούµε το µέλλον της αγοράς εκπαίδευσης που επιφυλάσσεται στην Ευρώπη επειδή το γνωρίζουµε ήδη από το παρελθόν και το παρόν του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισµού» σε άλλα µέρη του κόσµου Στο δηµόσιο λόγο που αναπτύσσεται στην Ελλάδα τον τελευταίο καιρό σε σχέση µε την αλλαγή του άρθρου 16 του συντάγµατος (και την εισβολή της αγοράς στην εκπαίδευση γενικότερα) υποτιµούνται οι σοβαρές αλλαγές που θα επέλθουν εφόσον δεν ανακοπεί η νεοφιλελεύθερη επέλαση. Η υποτίµηση είναι συχνά αποτέλεσµα άγνοιας των πραγµατικών δεδοµένων, αλλά είναι επίσης, ορισµένες φορές, και αποτέλεσµα συνειδητής προσπάθειας απόκρυψης όσων επέρχονται εάν ανοιχθεί η πόρτα στις πρακτικές του νεοφιλελευθερισµού. Γι αυτό χρειάζεται να δούµε τον κόσµο της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισµού», δηλαδή εκεί που ήδη εφαρµόζεται, αφού µάλιστα αυτός είναι ο κόσµος που επιδιώκει να κατακτήσει και όσες περιοχές δεν βρίσκονται ακόµη υπό την κυριαρχία του. Κατ αρχήν πρέπει να σηµειώσουµε ότι υπάρχουν δύο βασικές µορφές ιδιωτικής επιχειρηµατικής παρέµβασης στον χώρο της εκπαίδευσης: είναι a) οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται µέσα σε ήδη υπάρχοντα εκπαιδευτικά ιδρύµατα τόσου του ιδιωτικού όσο και του δηµόσιου τοµέα (όλων των βαθµίδων) και 4

5 b) οι επιχειρήσεις που ιδρύουν και λειτουργούν εκπαιδευτικά ιδρύµατα (όλων των βαθµίδων). Η πρώτη περίπτωση αφορά σε επιχειρήσεις που αναλαµβάνουν ορισµένες δραστηριότητες των σχολείων, από την καθαριότητα και τη φύλαξη (βλέπε εργολαβίες καθαριότητας και φύλαξης στα ελληνικά δηµόσια πανεπιστήµια) έως τη διοίκηση και τη διαχείρισή τους (µάνατζµεντ). Από τα µέσα της δεκαετίας του 1990 δηµιουργήθηκαν και λειτουργούν πολλές τέτοιες επιχειρήσεις οι οποίες είναι γνωστές ως education management organizations (EMOs). Σ αυτές συγκαταλέγονται οι ιδιαίτερα επιτυχηµένες στο χρηµατιστήριο εταιρείες Nobel Education Dynamics Inc. (Nobel Learning Communities Inc.), Edison Schools, Education Alternatives Inc. (TesseracT Group), και η «οικογενειακή» Sabis School Network. Πρέπει να τονιστεί ότι η µέχρι τώρα εµπειρία αποδεικνύει ότι η ιδιωτικοποίηση και µόνον τοµέων της διοίκησης επηρεάζει τις παιδαγωγικές διαδικασίες καθώς συνδέεται µε την ανάπτυξη µιας ιδιαίτερης ατµόσφαιρας αξιολόγησης (new culture of assessment). Στην ίδια µορφή επιχειρηµατικότητας µπορούµε να συµπεριλάβουµε τις περιπτώσεις συνεργασίας σχολείων µε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η συνεργασία-συναλλαγή µπορεί π.χ. να συνίσταται στην ανάληψη των δαπανών για την υλικοτεχνική υποδοµή των σχολείων µε αντάλλαγµα την αποκλειστική εισαγωγή και χρήση προϊόντων της εταιρείας-χορηγού (τα οποία µπορεί να είναι τα συγκεκριµένα τρόφιµα στα κυλικεία και τα ρούχα της γυµναστικής έως το συγκεκριµένο εκπαιδευτικό υλικό). Η δραστηριότητα αυτού του τύπου ιδιωτικών επιχειρήσεων µέσα στα εκπαιδευτικά ιδρύµατα ονοµάζεται από ορισµένους κριτικούς παρατηρητές «επιχειρηµατικός αποικισµός της εκπαίδευσης» ( corporate colonization of education ). Όπως, δηλαδή, υπάρχουν νέες χώρες στις οποίες εισβάλλει ο καπιταλισµός και τις υποτάσσει για να δηµιουργήσει νέες αγορές, έτσι και ο νεοφιλελευθερισµός εισβάλλει σε κοινωνικούς και δηµόσιους χώρους (σαν να ήταν χώρες) και τους υποτάσσει για να τους µετατρέψει σε αγορές, µε όλους τους νόµους και τα χαρακτηριστικά που έχει η οικονοµία της αγοράς. Η δεύτερη µορφή επιχειρηµατικής παρέµβασης στην εκπαίδευση είναι τα ιδιωτικά σχολεία («καθαρά» ιδιωτικά ή µε τη µορφή «µη κρατικού κοινωφελούς ιδρύµατος»). Η Ελλάδα, σε αντίθεση προς τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει σχετική πείρα στην πρωτοβάθµια και δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Όµως αυτό που 5

6 επιδιώκεται µε την εφαρµογή των νεοφιλελεύθερων συνταγών είναι κάτι εντελώς καινούριο, αφού αφορά στην χρηµατοδότηση των ιδιωτικών σχολείων από το κράτος (µε αφαίρεση πόρων από τα δηµόσια σχολεία) µέσα από το ιδεολόγηµα της παροχής στους πολίτες του δικαιώµατος να «επιλέγουν ελεύθερα το σχολείο προτίµησής τους» («ελεύθερη επιλογή σχολείου») στη διευκόλυνση της εισόδου ιδιωτών στη µεταλυκειακή εκπαίδευση ιδιαίτερα µε τη δυνατότητα ίδρυσης ιδρυµάτων τριτοβάθµιας εκπαίδευσης (σε συνδυασµό µε έµµεση ή/και άµεση οικονοµική ενίσχυσή τους). Για τον τρόπο που εισάγεται και τις αλλαγές που συνεπάγεται η νεοφιλελεύθερη πολιτική στον τοµέα αυτό θα µιλήσουµε αργότερα. Αυτό που χρειάζεται να πούµε εδώ είναι ότι η προώθηση και η ενίσχυση της «καθαρής» ιδιωτικής εκπαίδευσης υποβοηθείται από την είσοδο επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων στα δηµόσια εκπαιδευτικά ιδρύµατα. Γι αυτό οι ΕΜΟs δραστηριοποιούνται παράλληλα και στην ίδρυση (µερικές φορές εξαγορά) και λειτουργία ιδιωτικών σχολείων. Ο αριθµός των µαθητών που φοιτούν στα σχολεία αυτών των επιχειρήσεων αυξάνεται καθηµερινά µε γρήγορους ρυθµούς. Στα σχολεία, π.χ., των Edison Schools στις ΗΠΑ και στη Μεγάλη Βρετανία φοιτούν σήµερα µαθητές από τους οποίους στην δεύτερη (όπου οι δραστηριότητες τις εταιρείας ξεκίνησαν το σχολικό έτος ). Μερικά σχόλια κύκλων της Wall Street (µε αφορµή την απόκτηση 16% των µετοχών της Nobel Education Dynamics Inc. από την εταιρεία επενδύσεων Knowledge Universe LLC το 1998) δείχνουν παραστατικά το ενδιαφέρον της ιδιωτικής οικονοµίας και τις τάσεις που διαφαίνονται στο µέλλον: «Αναµένουµε τα επόµενα δέκα χρόνια µια συνεχή µεταφορά δηµόσιων πόρων προς την ιδιωτική οικονοµία», «Η βιοµηχανία της εκπαίδευσης, µε προωθητική µηχανή την ιδιωτική οικονοµία, βρίσκεται στην αρχή ενός εντυπωσιακού κύκλου ανάπτυξης», «Η προσδοκία ενός τζίρου 50 ή 100 δισεκατοµµυρίων δολαρίων είναι εντελώς ρεαλιστική». Γι αυτό στην έκθεση Education Industry Report υπογραµµιζόταν ότι «η εκπαίδευση αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως τοµέας επενδυτικής δραστηριότητας». 6

7 ΙΙΙ Η ιδιωτικοποίηση και η εµπορευµατοποίηση της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης προωθεί και θεσµοθετεί τον «πανεπιστηµιακό καπιταλισµό» ανατρέποντας πλήρως την αυτοτέλεια των πανεπιστηµίων και την ελευθερία της έρευνας και της διδασκαλίας Η εκστρατεία χειραγώγησης που αναπτύσσουν εδώ και χρόνια πολλοί ισχυροί νεοφιλελεύθεροι θεσµοί είχε ως αποτέλεσµα να δηµιουργηθεί η εντύπωση ότι οι αλλαγές που προτείνονται έρχονται να υπηρετήσουν την ανάπτυξη στενών σχέσεων ανάµεσα στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και την οικονοµία (έτσι ώστε η τριτοβάθµια εκπαίδευση να συµβάλλει στην ανάπτυξη της οικονοµίας και να υποστηρίζει την γρήγορη και εύκολη είσοδο των αποφοίτων στην αγορά εργασίας). Όµως αυτού του είδους οι σχέσεις υπήρχαν και παλιότερα και αναπτύχθηκαν συστηµατικά µε τις µεταρρυθµίσεις στο δεύτερο ήµισυ του 20 ου αιώνα. Άρα το νέο στοιχείο δεν είναι αυτό. Ούτε πρόκειται για µια διαφορά ποσοτικού χαρακτήρα ή αυστηρότερης θεσµοθέτησης σήµερα σε σχέση µε το παρελθόν. Πρόκειται, αντίθετα, για ριζική µετατροπή της φύσης της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης καθώς θεωρείται πια ότι είναι µια αγορά, όπου συναντιούνται ελεύθεροι και ισότιµοι εταίροι µε σκοπό να ανταλλάξουν ή να αγοράσουν ή να πουλήσουν προϊόντα, και (όπου) οι τιµές για τα εµπορεύµατα και τις υπηρεσίες καθορίζονται από το νόµο της προσφοράς και της ζήτησης. Συνεπώς, αφού πρόκειται για αγορά, έχουν δικαίωµα συµµετοχής σ αυτήν και οι ιδιώτες. 2 Ή πιο σωστά: δικαίωµα συµµετοχής σ αυτήν έχουν κυρίως οι ιδιώτες. Το ερώτηµα που ήδη έχει προκύψει (για την περίπτωση που οι επιδιωκόµενες θεσµικές αλλαγές περάσουν και παγιωθούν), είναι εάν το ίδιο δικαίωµα θα συνεχίσει να το έχει και το κράτος ή, αντίθετα, η παρουσία του θα θεωρηθεί ως αντίθετη προς την αρχή του υγιούς ανταγωνισµού (που «οφείλει» να ισχύει στην οικονοµία της ελεύθερης αγοράς). 2 Στο πλαίσιο αυτής της νεοφιλελεύθερης µετατροπής της φύσης των Πανεπιστηµίων πρέπει να κατανοηθεί και η σπουδή για αλλαγή του άρθρου 16 του συντάγµατος. Στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να κατανοηθεί επίσης το γεγονός ότι τα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών έπαιρναν και παίρνουν την άδεια λειτουργίας τους από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Εµπορίου και όχι από το Υπουργείο Παιδείας. 7

8 Σε σχέση µε το ερώτηµα αυτό υπάρχουν προς το παρόν δύο διαφορετικές τάσεις στο πλαίσιο του πολιτικού, οικονοµικού και κοινωνικού φάσµατος που είναι προσανατολισµένο στην ιδεολογία της οικονοµίας της αγοράς: Η πρώτη, που στις διαπραγµατεύσεις της GATS προωθήθηκε από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας, επιδιώκει την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς εκπαίδευσης σε ολόκληρο τον κόσµο από οποιαδήποτε παρέµβαση των εθνικών κρατών. Η επιβολή της θα σήµαινε την µονοπωλιακή κυριαρχία των επιχειρήσεων των ΗΠΑ στην παγκόσµια αγορά. Η δεύτερη, επιδιώκει να ενισχύσει την κυριαρχία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, και για τον σκοπό αυτό δεν συµµερίζεται την άποψη για περιορισµό της συµµετοχής του κράτους, αλλά επιδιώκει µια νέα µορφή συµµετοχής του σε συνεργασία µε τον ιδιωτικό τοµέα (µε ταυτόχρονη ελεύθερη την ίδρυση και τη λειτουργία ιδιωτικών ιδρυµάτων τριτοβάθµιας εκπαίδευσης). Πρόκειται γι αυτό που φαίνεται να επιλέγουν τα κόµµατα του δικοµµατισµού στην Ελλάδα υιοθετώντας αντίστοιχες επιλογές άλλων χωρών της Ευρώπης (π.χ. Γερµανία). Κατά πόσο αυτό είναι δυνατόν µετά από κάποιες πρόσφατες ενέργειες στην Παγκόσµια Οργάνωση Εµπορίου είναι προς διερεύνηση. Το βασικό όµως είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις αυτό που αποτελεί άµεσο στόχο τους είναι να γίνει κυρίαρχη η φιλοσοφία της οικονοµίας της αγοράς σε όλους τους τοµείς λειτουργίας των ιδρυµάτων τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού δραστηριοποιούνται ισχυρές οργανώσεις των βιοµηχάνων και των εργοδοτών και -όχι µόνον επηρεάζουν, αλλά σε µεγάλο βαθµό- υπαγορεύουν την εκπαιδευτική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών. Οργανώσεις και ιδρύµατα αυτού του είδους διαθέτουν υψηλά ποσά για να διαµορφώσουν σχετικές προτάσεις, και, κυρίως, για να τις προωθήσουν στην κοινή γνώµη ως µια πολιτική πρόταση, από την εφαρµογή της οποίας εξαρτάται, δήθεν, η ποιότητα της εκπαίδευσης, η επιβίωση της οικονοµίας και η ευηµερία των πολιτών. Ανάµεσα στις οργανώσεις αυτές πρωτοπόρο ρόλο παίζουν η Ένωση των Οµοσπονδιών των Βιοµηχάνων και Εργοδοτών της Ευρώπης (UNICE = Union of Industrial and Employers Confederations of Europe) και η Ευρωπαϊκή 8

9 Στρογγυλή Τράπεζα των Βιοµηχάνων (ERT = European Round Table of Industrialists). Στην πρώτη, όπου συµµετέχουν 34 Οµοσπονδίες Βιοµηχάνων και Εργοδοτών των χωρών της Ευρώπης, οφείλεται το κείµενο «Για µια πολιτική παιδείας και κατάρτισης στην υπηρεσία του ανταγωνισµού και της απασχόλησης Επτά προτεραιότητες» που χρησιµοποιήθηκε ως βάση για τις αποφάσεις της Λισσαβόνας (Μάρτιος 2000). Στη δεύτερη, που αποτελείται από εκπροσώπους 40 περίπου µεγάλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (από την Ελλάδα συµµετέχει ο ηµήτριος ασκαλόπουλος της ΕΛΤΑ), οφείλονται πολλά κείµενα και δραστηριότητες, µεταξύ των οποίων οι «έκα Προτάσεις» («για ταχεία πρόοδο προς την κατεύθυνση της µεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας µε τη βοήθεια της Οικονοµίας της Γνώσης»). Στις προτάσεις αυτές περιλαµβάνονται «η χρησιµοποίηση των εµπειριών της Οικονοµίας προς όφελος της Παιδείας», «η έναρξη διαδικασιών για µια νέα διαπραγµάτευση και αποτίµηση του επαγγέλµατος των εκπαιδευτικών», και «η δηµιουργία µιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας on-line για την δια βίου µάθηση». Σε όλες τις διαβουλεύσεις αυτών των οργανώσεων, και στις αντίστοιχες των κυβερνήσεων, συµµετέχουν, σύµφωνα µε τις δικές τους δηλώσεις, και εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών (!). Εννοείται ότι πρόκειται για εκπροσώπους αυτού που παλαιότερα ονόµασα «Κοινωνία των Πολιτών της Υψηλής Κοινωνίας». Μέχρι σήµερα από τους ισχυρούς θεσµικούς παράγοντες της εκπαίδευσης έχει ταχθεί εναντίον αυτών των επιδιώξεων η Οµοσπονδία Ευρωπαϊκών Πανεπιστηµίων, η οποία τον Σεπτέµβριο του 2001 εξέδωσε, από κοινού µε διάφορες Οµοσπονδίες Πανεπιστηµίων της Αµερικής, σχετική ανακοίνωση µε τον τίτλο «Κοινή δήλωση για την Ανώτατη Εκπαίδευση και την GATS». Σ αυτήν οι οµοσπονδίες αντιτίθενται σε κάθε µορφή παγκοσµιοποίησης της αγοράς της εκπαίδευσης προβάλλοντας τις εξής δύο αρχές: Η Ανώτατη Εκπαίδευση υπηρετεί το δηµόσιο συµφέρον και δεν αποτελεί εµπόρευµα (πρόκειται για υιοθέτηση αρχής που διατυπώθηκε σε σχετικό κείµενο της UNESCO το 1998). Η διαφάνεια και η ανοιχτή διαβούλευση µε όλους τους ενδιαφεροµένους είναι «εκ των ουκ άνευ». 9

10 Η αλήθεια είναι ότι από το 2001 µέχρι σήµερα οι προσπάθειες της Οµοσπονδίας Ευρωπαϊκών Πανεπιστηµίων έχουν υπονοµευθεί σε µεγάλο βαθµό από τα ίδια τα πανεπιστήµια (έτσι ώστε σήµερα η Οµοσπονδία να διακρίνεται σχεδόν αποκλειστικά για τις δραστηριότητες της ως ένας από τους εταίρους που προωθούν την εφαρµογή των αποφάσεων της Μπολώνια). Για την υπονόµευση των αντιστάσεων κα την αλλαγή του γενικού κλίµατος έχουν χρησιµοποιηθεί και χρησιµοποιούνται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης η «πειθώ» των νόµων (που καταρτίζονται και ψηφίζονται µε αντίθετη την συντριπτική πλειοψηφία της πανεπιστηµιακής κοινότητας), η χρόνια υποχρηµατοδότηση των δηµόσιων πανεπιστηµίων, (καθώς και) πολλά κονδύλια (από την ΕΕ, τις κυβερνήσεις και διάφορα «κοινωφελή ιδρύµατα») που µοιράζονται µε τέτοιο τρόπο ώστε να εθίζονται στη λογική και στην πρακτική της οικονοµίας της αγοράς τα Πανεπιστήµια και κυρίωςοι πανεπιστηµιακοί. Σ εµάς µέχρι τώρα είναι γνωστές µόνον οι υποσχέσεις των νεοφιλελεύθερων σύµφωνα µε τις οποίες ο ανταγωνισµός θα βοηθήσει και τα δηµόσια πανεπιστήµια, η συµµετοχή του ιδιωτικού τοµέα θα οδηγήσει σε συνολική αύξηση των διαθέσιµων πόρων, η ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστηµίων θα διευρύνει τις δυνατότητες επιλογής των πολιτών, η διάθεση των δηµόσιων πόρων αποκλειστικά σε όσους έχουν οικονοµική ανάγκη -µε µόνο κριτήριο τις επιδόσεις τους- θα ενισχύσει την κοινωνική δικαιοσύνη αφού ο καθένας απ αυτούς θα έχει περισσότερα χρήµατα στη διάθεσή του απ ό,τι έχει τώρα. Αυτές είναι οι υποσχέσεις, που αποδεικνύονται όµως υποκριτικές, αφού οι αρνητικές επιπτώσεις αυτών των αλλαγών είναι πλέον γνωστές καθώς ήδη έχουν εµφανιστεί στις χώρες του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισµού». Η καταγραφή τους ακόµη και από ανθρώπους που ανήκουν στο πανεπιστηµιακό κατεστηµένο των ΗΠΑ είναι αποκαλυπτική. Τα δύο παραδείγµατα που παρατίθενται στη συνέχεια είναι χαρακτηριστικά. 10

11 Ο Derek Bok, που διετέλεσε περισσότερο από 20 χρόνια πρόεδρος του Harvard, πολύ παραστατικά περιγράφει στο βιβλίο του Universities in the Marketplaces: The Commercialization of Higher Education (Princeton 2003) το γεγονός ότι οι εµπορευµατικού χαρακτήρα δραστηριότητες των πανεπιστηµίων υπονοµεύουν τις ακαδηµαϊκές αξίες (που κανονικά πρέπει να διέπουν τη λειτουργία τους). είχνει µάλιστα ότι οι επιπτώσεις αυτές είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές στον κλάδο των φυσικών επιστηµών καθώς οι όροι που επιβάλλονται στην (συν)χρηµατοδοτούµενη από τον ιδιωτικό τοµέα έρευνα απειλούν τη βασική αρχή της ελεύθερης δηµοσιοποίησης των αποτελεσµάτων και τη συνακόλουθη ανταλλαγή πληροφοριών µεταξύ των ερευνητών, στις οποίες αναµφισβήτητα οφείλεται η ραγδαία πρόοδος της επιστήµης. Οι ίδιοι όροι, και µάλιστα πολύ πιο αυστηροί, επιβάλλονται ιδιαίτερα για τη χορήγηση υποτροφιών σε νέουες/ες επιστήµονες. Τα πορίσµατα σχετικής έρευνας της Σχολής Φυσικών Επιστηµών του Πανεπιστηµίου του Berkeley για τις επιπτώσεις της συνεργασίας του πανεπιστηµίου µε την ελβετική φαρµακοβιοµηχανία Novartis (πρώην Sandoz) αποκαλύπτουν ως ιδιαίτερα αρνητικά φαινόµενα, µεταξύ άλλων, την παραµέληση της έρευνας που γίνεται προς όφελος της κοινωνίας, το αρνητικό κλίµα µεταξύ των µελών του επιστηµονικού προσωπικού στη Σχολή, και την απώλεια της φήµης του Πανεπιστηµίου ως ιδρύµατος που υπηρετεί αντικειµενικά την επιστηµονική έρευνα. Η έρευνα αφορούσε σε µια οικονοµικά ιδιαίτερα δελεαστική συµφωνία που έγινε το 1998, σύµφωνα µε την οποία η Novartis παρέχει στο πανεπιστήµιο 25 εκατοµµύρια δολάρια το χρόνο και σε αντάλλαγµα αποκτά το δικαίωµα να επιλέγει, πρώτη αυτή, και να αγοράζει προς εκµετάλλευση 1/3 των εφευρέσεων που γίνονται ως απόρροια των ερευνών του Ινστιτούτου Μικροβιολογίας. Επιπλέον παίρνει δύο θέσεις στην πενταµελή Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστηµίου. Πρέπει να σηµειωθεί ότι η συµφωνία αυτή έγινε από την διοίκηση του Πανεπιστηµίου και της Σχολής παρόλο που η πλειοψηφία των µελών του Ινστιτούτου Μικροβιολογίας ήταν και είναι αντίθετη σ αυτήν. 11

12 Από το γεγονός ότι τα παραπάνω παραδείγµατα αφορούν σε εµπειρίες που είχαν δύο από τα σηµαντικότερα και πιο αναγνωρισµένα πανεπιστήµια του κόσµου, µπορεί κανείς εύκολα να κατανοήσει τις συνθήκες που µπορούν να επικρατήσουν σε πανεπιστήµια τα οποία αντικειµενικά είναι λιγότερα καλά και κυρίως εδώ και καιρό γίνονται στόχος συστηµατικής κατασυκοφάντησης µε σκοπό την απαξίωσή τους στην κοινή γνώµη (όπως π.χ. είναι τα πανεπιστήµια της Ελλάδας). Οι αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία του πανεπιστηµίου, που αναδείχτηκαν παραπάνω, αποτελούν την µία πλευρά αυτών που επιφέρει η νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση. Η άλλη πλευρά αφορά στην οικονοµική επιβάρυνση των φτωχών κοινωνικών τάξεων και των µεσαίων κοινωνικών στρωµάτων και στην συνακόλουθη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και µέσα από την τριτοβάθµια εκπαίδευση. ΙV Η ίδρυση ιδιωτικών (µη κρατικών, µη κερδοσκοπικών) πανεπιστηµίων νοµιµοποιεί και θεσµοθετεί τους ταξικούς διαχωρισµούς στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και ταυτόχρονα οδηγεί σε µεγαλύτερη οικονοµική αφαίµαξη των φτωχότερων κοινωνικών τάξεων και των µεσαίων κοινωνικών στρωµάτων Σε σχέση µε τις προσπάθειες αλλαγής του άρθρου 16 του συντάγµατος έχουν γεννηθεί και έχουν διαδοθεί πολλοί µύθοι που λειτουργούν -µερικές φορές ανεξάρτητα ή/και αντίθετα από τις προθέσεις όσων τους διαδίδουν- εφησυχαστικά και αποπροσανατολιστικά για τους πολίτες. Είναι ανάγκη να διαλυθούν στο φως της πραγµατικότητας του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισµού». Πρώτος µύθος: Υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάµεσα στις παρακάτω κατηγορίες ιδρυµάτων τριτοβάθµιας εκπαίδευσης: α) ιδιωτικά β) µη κρατικά γ) µη κερδοσκοπικά (κατά κανόνα κοινωφελών ιδρυµάτων). Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν διαφορές µεταξύ τους ως προς τη νοµική τους µορφή, αλλά καµιά ουσιαστική διαφορά ως προς τη φύση τους, τον τρόπο λειτουργίας τους, την επιβάρυνση που συνεπάγονται για όσους και όσες θέλουν να φοιτήσουν σ αυτά, και τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία. 12

13 Συχνά ορισµένα ιδρύµατα φέρουν και τους τρεις χαρακτηρισµούς στον τίτλο τους, όπως δείχνει το παράδειγµα του «ιεθνούς Πανεπιστηµίου της Βρέµης» στη Γερµανία (International University Bremen), που ιδρύθηκε το 1999 και, σωστά, ήδη θεωρείται ότι είναι ένα από τα πολύ καλά νέα πανεπιστήµια. Στην αυτο-παρουσίασή του αναγράφεται: «Ιδιωτικό, ανεξάρτητο πανεπιστήµιο, καταχωρηµένο ως µη κερδοσκοπική οργάνωση» και διευκρινίζεται ως προς την έννοια «ανεξάρτητο πανεπιστήµιο» ότι σηµαίνει «ανεξάρτητο από τον κυβερνητικό έλεγχο ως προς την αποστολή του, τις στρατηγικές του αποφάσεις, και τους πόρους του». Θα παραµείνουµε σ αυτό το πανεπιστήµιο για να αναδείξουµε ορισµένα χαρακτηριστικά αυτών των ιδρυµάτων τριτοβάθµιας εκπαίδευσης που ιδρύονται πρόσφατα στην Ευρώπη. Στο ιδρυτικό καταστατικό του αναφέρεται ότι πρόκειται για «ιδιωτικό θεσµό µε στόχο την προώθηση της Παιδείας και της Επιστήµης» και ταυτόχρονα ότι «το ιεθνές Πανεπιστήµιο Βρέµης είναι κοινωφελές ίδρυµα». Η σύγκλητός του αποτελείται από τέσσερα άτοµα µεταξύ των οποίων οι πρώην υπουργοί εξωτερικών των ΗΠΑ και της Γερµανίας James A. Baker και Hans-Dietrich Genscher. Ουσιαστικά διοικείται από ένα διοικητικό συµβούλιο του οποίου τα µέλη είναι στη συντριπτική πλειοψηφία εκπρόσωποι διαφόρων επιχειρήσεων. Μετά από µια συµφωνία που έκανε το πανεπιστήµιο µε την εταιρεία Jacobs (καφές, σοκολάτες, τρόφιµα κλπ.) -παρόµοιας µορφής µε εκείνη ανάµεσα στο Berkeley και τη Novartisθα ονοµάζεται από φέτος Jacobs International University Bremen. Τα δίδακτρα είναι για τις προπτυχιακές σπουδές και για τις µεταπτυχιακές ευρώ τον χρόνο. Τα ίδια περίπου ισχύουν για τα άλλα ιδιωτικά ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, καθώς η θεσµική µορφή την οποία επιλέγουν αποτελεί συνάρτηση αποκλειστικά του φορολογικού καθεστώτος που επικρατεί τη συγκεκριµένη στιγµή. εύτερος µύθος: Τα ιδιωτικά πανεπιστήµια θα περιοριστούν µόνον σε σχολές και κλάδους που δεν απαιτούν επενδύσεις στην υλικοτεχνική υποδοµή και, συνεπώς δεν θα αφορούν στις θετικές επιστήµες και στην Ιατρική. εν είναι αλήθεια, όπως αποδεικνύεται ήδη από το γεγονός ότι το πρώτο ιδιωτικό πανεπιστήµιο της Γερµανίας ήταν το Ιατρικό Πανεπιστήµιο του Witten/Herdecke. Το ίδιο ισχύει για τις άλλες επιστήµες, καθώς για την ανάπτυξή τους ενδιαφέρονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε σχετικούς επιστηµονικούς κλάδους. 13

14 Χαρακτηριστικά είναι, πάλι για την ίδια χώρα, το πανεπιστήµιο HfB Business School of Finance & Management που ίδρυσαν και λειτουργούν στην Φρανκφούρτη οι µεγαλύτερες τράπεζες, και το ΤΕΙ Τηλεπικοινωνιών στη Λειψία που ίδρυσε και λειτουργεί η Γερµανική TELECOM (η φερόµενη ως υποψήφιος αγοραστής του ΟΤΕ). Τρίτος µύθος: Τα ιδιωτικά πανεπιστήµια θα είναι χαµηλότερης ποιότητας από τα δηµόσια και, συνεπώς, η ίδρυσή τους δεν πρόκειται να επηρεάσει τα δηµόσια πανεπιστήµια. Η αλήθεια είναι ότι πολλά ιδιωτικά πανεπιστήµια θα είναι χειρότερα και θα περιορίζονται στη διδασκαλία (παραλείποντας συνειδητά την έρευνα), ενώ ορισµένα ιδιωτικά πανεπιστήµια θα είναι καλύτερα από τα δηµόσια (µε αποτέλεσµα να αποψιλώνουν τα τελευταία από ικανό προσωπικό). Θα έχουµε δηλαδή αυτό που υπάρχει ήδη στις ΗΠΑ και από τους ιδεολόγους του νεοφιλελευθερισµού θεωρείται φυσικό και επιθυµητό. Είναι χαρακτηριστικό για τάσεις που επικρατούν σήµερα στην Ευρώπη ότι στο κείµενο της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που φέρει τον τίτλο «Ο ρόλος των πανεπιστηµίων στην κοινωνία της γνώσης» και στο οποίο «καταδεικνύεται» η υστέρηση της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ, υπογραµµίζεται σε µια υποσηµείωση η κατάσταση της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στις ΗΠΑ: «Συγκριτικά υπάρχουν πάνω από ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στις ΗΠΑ. 550 από αυτά παρέχουν διδακτορικούς τίτλους και 125 αναγνωρίζονται ως «ερευνητικά πανεπιστήµια». Περίπου 50 από αυτά συγκεντρώνουν τις βασικές ικανότητες ακαδηµαϊκής έρευνας στις ΗΠΑ, την κρατική χρηµατοδότηση που υποστηρίζει την πανεπιστηµιακή έρευνα και τα βραβεία Νόµπελ της χώρας για τις επιστήµες.» Αυτό περίπου είναι το µέλλον της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης που επιδιώκεται µε την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστηµίων. Σηµαντικές, όµως θα είναι και οι κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς η πρόσβαση στους τρεις τύπους πανεπιστηµίων αυτό δείχνουν όλες οι εµπειρίες από τον κόσµο του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισµού»- εξαρτάται από τις οικονοµικές δυνατότητες των οικογενειών. 14

15 Ως αντίλογος στην τελευταία παρατήρηση διατυπώνονται δύο προτάσεις: Η πρώτη αφορά στα «κουπόνια» που µπορεί να δίνει το κράτος σε κάθε φοιτητή µε τα οποία θα πληρώνει το πανεπιστήµιο που επιλέγει (στην Ελλάδα έχει διατυπωθεί από τους Μάνο και Ανδριανόπουλο, αλλά και από το ΠΑΣΟΚ στην τελευταία συζήτηση στη Βουλή). Η δεύτερη αφορά στη δυνατότητα χρηµατοδότησης των σπουδών µε ειδικά φοιτητικά δάνεια (που µπορεί να επιδοτούνται από το κράτος). Γνωρίζουµε και για τα δύο ότι δεν αλλάζουν την πραγµατικότητα που σχετίζεται µε την ταξική προέλευση των φοιτητών/τριών, αλλά αντίθετα την κάνουν πολύ πιο δραµατική. Αυτό όµως που αλλάζει είναι ότι στην µεν πρώτη περίπτωση έχουµε µεταφορά πόρων από τον δηµόσιο στον ιδιωτικό τοµέα (που κάνει τα δηµόσια πανεπιστήµια ακόµη πιο φτωχά), στη δε δεύτερη περίπτωση έχουµε µεταφορά δηµόσιων πόρων προς τις τράπεζες και ταυτόχρονα επιβάρυνση των νέων ανθρώπων µε χρέη που οδηγούν σε πολυποίκιλες εξαρτήσεις, Συνολικά παρατηρούµε πολύ µεγάλη αύξηση των διδάκτρων (στις ΗΠΑ στη δεκαετία η αύξηση αυτή ήταν 47%) και των άλλων οικογενειακών δαπανών για τη φοίτηση σε ιδρύµατα της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Το τελευταίο είχε ως αποτέλεσµα να είναι πολύ λιγότερες σήµερα οι οικογένειες στις ΗΠΑ που µπορούν να στείλουν τα παιδιά τους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και πολύ περισσότερα τα νοικοκυριά που για να στείλουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήµιο χρεώνονται (και µάλιστα µε ακόµη µεγαλύτερα ποσά). Οι επιπτώσεις στα δηµόσια πανεπιστήµια θα αφορούν (πέραν από την αποψίλωση από ικανό προσωπικό, που αναφέρθηκε ήδη) Στη δραµατική µείωση των πόρων τους Στην πίεση των ιδιωτικών πανεπιστηµίων προς ακόµη µεγαλύτερες αλλαγές στο πνεύµα της οικονοµίας της αγοράς. Ως προς το πρώτο οι εµπειρίες µιλούν από µόνες τους, έτσι ώστε ορισµένοι παρατηρητές των περικοπών στα κρατικά πανεπιστήµια των ΗΠΑ να εκτιµούν ότι σε περίπτωση που δεν αντιστραφούν οι τάσεις των τελευταίων χρόνων θα πρέπει να µιλούµε για το τέλος της «κρατικής περιόδου» στην ιστορία της τριτοβάθµιας Παιδείας των ΗΠΑ. Ως προς το δεύτερο είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη δήλωση της Οµοσπονδίας Ιδιωτικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυµάτων της Γερµανίας: «Θέλουµε να 15

16 δώσουµε το εναρκτήριο λάκτισµα για τις απαραίτητες µεταρρυθµίσεις στα Ανώτατα Ιδρύµατα και να τις διαµορφώσουµε από κοινού. Ένας από τους σηµαντικότερους στόχους της Οµοσπονδίας µας είναι η ισότιµη µεταχείριση όλων των ιδρυµάτων από το κράτος ανεξάρτητα από τον φορέα τους, τη νοµική τους µορφή ή τον εσωτερικό τους κανονισµό». Είναι φανερό ότι οι ισχυρές οργανώσεις των βιοµηχάνων και των εργοδοτών αποκτούν για τις επιδιώξεις τους έναν νέο -και «θεσµικά έγκυρο»- σύµµαχο, και είναι φυσικό να βοηθήσουν µε τη σειρά τους αυτόν τον σύµµαχο να διεκδικήσει ένα µεγάλο µέρος του δηµόσιου πλούτου που µέχρι σήµερα κατευθυνόταν στα δηµόσια ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα. Τέταρτος µύθος: εν θα βρεθούν στην Ελλάδα επιχειρηµατίες για να κάνουν τις απαραίτητες επενδύσεις παρά µόνον οι «µικροµεσαίοι» ιδιοκτήτες των σηµερινών Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών. Συνεπώς, όσα συνέβησαν στις άλλες χώρες («τρεις τάξεις πανεπιστηµίων», µεταφορά πόρων, αύξηση των οικογενειακών δαπανών ) δεν πρόκειται να συµβούν εδώ. Πρόκειται για λάθος που προέρχεται από πλήρη άγνοια του τρόπου που λειτουργεί η καπιταλιστική κοινωνία. Όσοι το ισχυρίζονται εννοούν ότι σε ένα παγκοσµιοποιηµένο περιβάλλον το µεγάλο κεφάλαιο θα αφήσει µια αγορά µε τζίρο πολλών δισεκατοµµυρίων ευρώ στην αποκλειστική νοµή των µικρών και µικροµεσαίων. Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα, ως µία από τις ελάχιστες χώρες της ΕΕ όπου η προσφορά θέσεων σε ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης υπολείπεται κατά πολύ της ζήτησης, αποτελεί την πιο προνοµιακή αγορά τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Υπενθυµίζω την εξέλιξη σε άλλες χώρες που αντιµετώπιζαν παρόµοια κατάσταση. Σε χώρες όπως η Βραζιλία, οι Ινδίες, η Κολοµβία, η Ινδονησία, η Κορέα και οι Φιλιππίνες το ποσοστό αυτών που φοιτούν σε ιδιωτικά ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης κυµαίνεται µεταξύ 60 και 85%. Μόνο στην Κίνα ιδρύθηκαν στο διάστηµα νέα ιδρύµατα κατά κανόνα από επιχειρηµατίες χωρών του ΟΟΣΑ. Συνεπώς, το µόνο που κάνει ο µύθος είναι να συµβάλλει στον εφησυχασµό που µε βεβαιότητα θα οδηγήσει σε ένα δυσάρεστο ξύπνηµα. 16

17 Πέµπτος µύθος: Αν το κράτος δεσµευτεί να αυξήσει τη χρηµατοδότηση των δηµόσιων Πανεπιστηµίων δεν χρειάζεται να φοβούµαστε αρνητικές συνέπειες από την κατάργηση του άρθρου 16. Πρόκειται για ένα επικίνδυνο (επειδή επιτρέπει σε ορισµένους να προσποιούνται αγωνιστική συµπεριφορά και να συµπαρασύρουν ανθρώπους σε αγώνες χωρίς αντίκρισµα) και ταυτόχρονα ένα προφανώς αυτοαναιρούµενο επιχείρηµα. Η αλήθεια είναι ότι η υποχρηµατοδότηση των δηµόσιων πανεπιστηµίων τα τελευταία χρόνια, όχι µόνον στην Ελλάδα, ήταν η κερκόπορτα που αφέθηκε ανοιχτή για να κάνει δυνατή και να νοµιµοποιήσει στην κοινή γνώµη την εισβολή των ιδιωτικών, και είναι γνωστό ότι καµιά ζωογόνα πνοή δεν θα είναι δυνατή στη νεοφιλελεύθερη ατµόσφαιρα που απαγορεύει από θέση αρχής την ιδιαίτερη θετική µεταχείριση του δηµόσιου σε σχέση µε το ιδιωτικό. Ακόµη και στις χώρες που επιδιώκουν να ενισχύσουν την κυριαρχία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, και για τον σκοπό αυτό δεν συµµερίζονται την άποψη για περιορισµό της συµµετοχής του κράτους, η εφαρµογή αυτής της πολιτικής γίνεται µε την ενίσχυση ελάχιστων δηµόσιων πανεπιστηµίων ως πανεπιστήµια αριστείας- εις βάρος των υπόλοιπων δηµόσιων πανεπιστηµίων. Άλλωστε αυτή που θεµελιώνει την «ανάγκη» ύπαρξης ιδιωτικών πανεπιστηµίων είναι η πολιτική περιορισµού των δαπανών του κράτους για τα δηµόσια πανεπιστήµια, και δεν είναι κάποια απροσδόκητη εµφάνιση ιδιωτικών που απαιτεί για την αντιµετώπισή τους την ιδιαίτερη φροντίδα των δηµοσίων. Αποκαλυπτική είναι η περιγραφή της ΕΕ όπου η υποχρηµατοδότηση των πανεπιστηµίων θεωρείται δεδοµένη και, περίπου, αφετηρία και δοµικό στοιχείο των «µεταρρυθµίσεων». Στην περιγραφή αυτή γίνεται επίσης φανερό το µέγεθος που θα αποκτήσει η αγορά της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Παρατίθενται παρακάτω ορισµένα χαρακτηριστικά αποσπάσµατα της έκθεσης «Ο ρόλος των πανεπιστηµίων στην κοινωνία της γνώσης». 17

18 Αύξηση της ζήτησης για την τριτοβάθµια εκπαίδευση Αυτή η τάση ανόδου θα συνεχιστεί αµείωτη τα προσεχή έτη, υπό την πίεση τόσο του στόχου ορισµένων χωρών να αυξηθεί ο αριθµός των φοιτητών στην τριτοβάθµια εκπαίδευσηόσο και των νέων αναγκών που προκύπτουν από τη δια βίου µάθηση. Η αύξηση αυτή, που δεν προβλέπεται να κάµψουν σηµαντικά τα χαµηλά ποσοστά γεννητικότητας στην Ευρώπη, θα εντείνει περαιτέρω το περιθώριο κορεσµού των πανεπιστηµίων. Πώς µπορεί να απορροφηθεί αυτή η αυξανόµενη ζήτηση µε δεδοµένο το περιορισµένο ανθρώπινο δυναµικό (που αναµένεται να παρουσιάσει έλλειµµα τόσο όσον αφορά τους διδάσκοντες όσο και τους ερευνητές τα προσεχή έτη) και τους πεπερασµένους οικονοµικούς πόρους (που δεν συµβαδίζουν µε τις ανάγκες); Η συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµιακής και βιοµηχανικής κοινότητας πρέπει να αναπτυχθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο καθώς και να προσανατολιστεί περισσότερο προς την καινοτοµία, τη σύσταση νέων επιχειρήσεων και γενικότερα τη µεταφορά και τη διάδοση της γνώσης. Από την πλευρά της ανταγωνιστικότητας είναι ζωτικής σηµασίας η εξασφάλιση ροής της γνώσης από τα πανεπιστήµια προς τις επιχειρήσεις και την κοινωνία. Οι δύο κύριοι µηχανισµοί µε τους οποίους τα πανεπιστήµια αποκτούν και αναπτύσσουν γνώσεις και εµπειρογνωµοσύνη απευθείας για τη βιοµηχανική κοινότητα είναι η χορήγηση αδειών για τα δικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας και οι θυγατρικές (spin-offs) καθώς και οι νέες (start-ups) επιχειρήσεις. Τα κράτη µέλη αφιερώνουν γενικά κατά µέσο όρο το 5% του ΑΕγχΠ τους στις κρατικές δαπάνες για την εκπαίδευση. Το ποσοστό αυτό µπορεί να συγκριθεί µε το αντίστοιχο των ΗΠΑ και είναι µεγαλύτερο του αντίστοιχου ποσοστού της Ιαπωνίας (3,5%). Οι κρατικές δαπάνες όµως δεν αυξήθηκαν όσο αυξανόταν το ΑΕγχΠ τα τελευταία έτη στην Ευρώπη και παρουσίασαν ακόµα και µείωση την τελευταία δεκαετία. Οι συνολικές δαπάνες αποκλειστικά για την τριτοβάθµια εκπαίδευση δεν αυξήθηκαν σε κανένα κράτος µέλος αναλογικά µε την αύξηση στον αριθµό των φοιτητών. ηµιουργήθηκε έτσι ένα σηµαντικό χάσµα σε σχέση µε τις ΗΠΑ: το 1,1% του ΑΕγχΠ της Ένωσης έναντι του 2,3%, δηλ. άνω του διπλάσιου ποσοστού, για τις ΗΠΑ. Αυτό το χάσµα οφείλεται κυρίως στο χαµηλό επίπεδο ιδιωτικής χρηµατοδότησης της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Πράγµατι η 18

19 ιδιωτική χρηµατοδότηση εκπροσωπεί µόνο το 0,2% του ευρωπαϊκού ΑΕγχΠ έναντι 0,6% στην Ιαπωνία και 1,2% στις ΗΠΑ. Συνολικά τα αµερικανικά πανεπιστήµια διαθέτουν πολύ περισσότερα µέσα από ό,τι τα ευρωπαϊκά κατά µέσον όρο, δύο έως πέντε φορές περισσότερα ανά φοιτητή. Οι πόροι που συνεισφέρουν οι ίδιοι οι φοιτητές, συµπεριλαµβανοµένων των πολυάριθµων ξένων φοιτητών, ευθύνονται εν µέρει για το χάσµα αυτό. Τα αµερικανικά πανεπιστήµια όµως διαθέτουν και σηµαντική χρηµατοδότηση τόσο κρατική, µέσω των κονδυλίων έρευνας και άµυνας, όσο και ιδιωτική, ιδίως όσον αφορά τη βασική έρευνα, από επιχειρήσεις και άλλα ιδρύµατα. Επίσης τα µεγάλα ιδιωτικά ερευνητικά πανεπιστήµια συχνά διαθέτουν σηµαντική περιουσία που έχουν συσσωρεύσει µε τα έτη από ιδιωτικές δωρεές και ιδιαίτερα από τους συλλόγους των αποφοίτων. Η ολοένα και µεγαλύτερη έλλειψη κονδυλίων των ευρωπαϊκών πανεπιστηµίων υπονοµεύει την ικανότητά τους να διατηρούν και να προσελκύουν τα µεγαλύτερα ταλέντα καθώς και να ενισχύουν την αριστεία των δραστηριοτήτων τους έρευνας και διδασκαλίας. Καθώς είναι µάλλον απίθανο τα πρόσθετα κρατικά κονδύλια να µπορέσουν µόνα τους να καλύψουν τις ελλείψεις που επιδεινώνονται, πρέπει να εξευρεθούν δυνατότητες για να αυξηθούν και να διαφοροποιηθούν οι πόροι των πανεπιστηµίων. Η Επιτροπή θα εκπονήσει µελέτη σχετικά µε τη χρηµατοδότηση των ευρωπαϊκών πανεπιστηµίων, για να αναλυθούν οι κύριες τάσεις στον τοµέα αυτό και να προσδιοριστούν τα παραδείγµατα ορθών πρακτικών. Μπορούµε να προσδιορίσουµε τέσσερις κύριες πηγές εισοδηµάτων για τα πανεπιστήµια: Η κρατική χρηµατοδότηση της έρευνας και της διδασκαλίας µε διάφορες µορφές, συµπεριλαµβανοµένων των συµβάσεων έρευνας που ανατίθενται σε ανταγωνιστική βάση: πρόκειται για την παραδοσιακά βασική πηγή εισοδήµατος των ευρωπαϊκών πανεπιστηµίων. Εάν όµως ληφθεί υπόψη η δηµοσιονοµική κατάσταση των κρατών µελών και των υποψήφιων χωρών, το περιθώριο ελιγµών για την αύξηση της κρατικής στήριξης είναι περιορισµένο. Παρότι τα κράτη µέλη ανέλαβαν στη Λισσαβώνα τον Μάρτιο του 2000 τη δέσµευση να αυξήσουν σηµαντικά τις επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναµικό, φαίνεται µάλλον απίθανο ότι οι προσπάθειες θα µπορέσουν να καλύψουν µόνες τους αύξηση που προβλέπεται για τον αριθµό των φοιτητών ή να επιτρέψουν την κάλυψη της καθυστέρησης σε σχέση µε τις ΗΠΑ. 19

20 Οι ιδιωτικές δωρεές µπορούν να αποτελέσουν µια σηµαντική πηγή εισοδηµάτων για τα πανεπιστήµια, όπως συµβαίνει στις ΗΠΑ. Εντούτοις, η ανάπτυξη τους στην Ευρώπη προσκρούει σε µια σειρά από προβλήµατα, ιδιαίτερα την περιορισµένη ελκυστικότητα των ιδιωτικών δωρεών από φορολογικής άποψης ή το καθεστώς των πανεπιστηµίων, που δεν επιτρέπουν πάντοτε τη συγκέντρωση ιδιωτικών κεφαλαίων και περιουσιακών αγαθών. Οι δυσκολίες αυτές εξηγούν επίσης, τουλάχιστον εν µέρει, την απουσία µιας φιλανθρωπικής παράδοσης ανάλογης µε των ΗΠΑ, όπου οι απόφοιτοι πολλές φορές διατηρούν τους δεσµούς τους ακόµη και µετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους µε το πανεπιστήµιό τους. Τα πανεπιστήµια µπορούν επίσης να αποκοµίσουν εισοδήµατα από την πώληση υπηρεσιών (συµπεριλαµβανοµένων των ερευνητικών υπηρεσιών και των ευέλικτων δυνατοτήτων δια βίου µάθησης), ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις και από την εκµετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσµάτων. Ωστόσο οι πηγές αυτές δεν συµβάλλουν σήµερα µε ουσιαστικό τρόπο στη χρηµατοδότηση των ευρωπαϊκών πανεπιστηµίων εν µέρει λόγω του ρυθµιστικού πλαισίου που δεν τους επιτρέπει να αξιοποιήσουν ουσιαστικά τις ερευνητικές τους δραστηριότητές ή δεν τα παροτρύνει να το πράξουν π.χ. διότι τα δικαιώµατα καταβάλλονται στο κράτος και όχι στο πανεπιστήµιο ή στους ίδιους τους ερευνητές. Τέλος, η συµβολή των φοιτητών, µε τη µορφή των δαπανών εγγραφής και διδάκτρων. Συµπέρασµα: Μπορεί κανείς να υποστηρίζει στα σοβαρά ότι η αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγµατος αποτελεί «λεπτοµέρεια» της οποίας τις αρνητικές επιπτώσεις καλούνται οι κυβερνήσεις (αυτές που αλλάζουν το σύνταγµα!) να τις αντιµετωπίσουν µε διπλασιασµό των δαπανών για τη δηµόσια εκπαίδευση; Η απάντηση είναι ολοφάνερη. Έκτος µύθος: Η ποιότητα των ιδιωτικών Πανεπιστηµίων θα εξαρτηθεί από τον εκτελεστικό νόµο. Η αλλαγή του άρθρου 16 σηµαίνει αποδοχή του νέου πνεύµατος που καλούµαστε (από τους θεωρητικούς του νεοφιλελευθερισµού) να υιοθετήσουµε στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Μετά από αυτό το βήµα αναλαµβάνουν πλέον άλλοι θεσµοί ορισµένοι από τους οποίους αναδείχτηκαν προηγουµένως- να φέρουν στα µέτρα της οικονοµίας της αγοράς το σύνολο της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, και σ αυτό τα πλαίσιο θα κινηθεί υποχρεωτικά ο εκτελεστικός νόµος. 20

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα 1. Καταγράφεται σαφής σχέση µεταξύ µορφωτικού επιπέδου και οικονοµικής κατάστασης. Κατά την εξέταση του επιπέδου εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τον αναλφαβητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Έκθεση προς την Πανευρωπαϊκή Επιτροπή Η Ομάδα Εργασίας συνιστά 1)Την υιοθέτηση των ακόλουθων αντικειμενικών στόχων *

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ H Γ.Σ.Ε.Ε υλοποιώντας την κοινωνική της δέσµευση για διαρκή διάλογο για τα θέµατα της εκπαίδευσης, συµµετέχει ενεργά στον εθνικό διάλογο για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ Οµιλία του κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην εκδήλωση ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ 12 Φεβρουαρίου 2004 Ίδρυµα Ευγενίδου 2 Κυρίες και Κύριοι, Βρίσκοµαι στην ευχάριστη θέση να σας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου Η συζήτηση γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα συνήθως επικεντρώνεται στο θέμα του ποιές είναι οι πηγές χρηματοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΑΘΗΜΑ 8 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Οι δαπάνες για την παιδεία στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το µεγαλύτερο κονδύλιο του προγράµµατος δηµοσίων δαπανών: το 2001

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Το ενδιαφέρον του µαθήµατος συγκεντρώνεται στη µελέτη του φαινοµένου της ρύθµισης ως µορφής δηµοσίας πολιτικής στο πεδίο της οικονοµίας. Παρουσιάζονται και εξετάζονται συγκριτικά,

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης»

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ν. ΑΝΑΛΥΤΗΣ 27/3/2003 Κατά την έναρξη του 21 ου αιώνα, από τις κυριότερες προκλήσεις που απασχολούν την Ευρώπη και φυσικά και τη

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων»

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Εισήγηση του κ. Θανάση Λαβίδα Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Υπουργείο Εξωτερικών Αθήνα, 31 Ιουλίου 2007 Αξιότιµοι Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις, Η ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον»

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» «Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΜΑΡΙΑ ΑΚΡΙΒΟΥ 21/05/2016 Η οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Το Επιχειρηματικό Κράτος», Mariana Mazzucato, μιλά για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Mέτρο 2.5: Εναλλακτικές μορφές δια βίου εκπαίδευσης Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Στις αποφάσεις και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Λισσαβόνας, η υιοθέτηση μιας στρατηγικής για τη Δια

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις Ενότητα 3: Διεθνοποίηση κεφαλαίου Ηλέκτρα Πιτόσκα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία και Κοινωνία

Τεχνολογία και Κοινωνία 1 Τεχνολογία και Κοινωνία Μάθηµα 8 ο Δηµήτρης Τσέλιος 2 Περιεχόµενο του µαθήµατος Οι µεγάλοι κερδισµένοι οι star και οι superstar. «Μια µηχανή µπορεί να κάνει τη δουλειά πενήντα συνηθισµένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω εικονοκλαστικά αμφισβητώντας λίγο τον ελληνικό τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 3.1: Ενθάρρυνση Επιχειρηματικής Δράσης (Ενέργεια 3.1.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ελληνική εκπαίδευση δεν έχει δώσει, μέχρι σήμερα την απαιτούμενη βαρύτητα στα θέματα απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Καταθέσαµε σήµερα το πρωί το Σχέδιο Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα.

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Καταθέσαµε σήµερα το πρωί το Σχέδιο Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Πέµπτη 4 Αυγούστου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με αφορµή την κατάθεση σήµερα στη Βουλή του Σχεδίου Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΥΧΟΣ 10 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΤΡΙΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ Αρχές Λειτουργίας Το Πανεπιστήµιο, όπως όλοι οι θεσµικοί φορείς, πρέπει να προσαρµόζεται στις κοινωνικές και οικονοµικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

11 η Συνάντηση Εργασίας Πρυτάνεων Πολυτεχνείων και Κοσμητόρων Πολυτεχνικών Σχολών με τη συμμετοχή του Τ.Ε.Ε.

11 η Συνάντηση Εργασίας Πρυτάνεων Πολυτεχνείων και Κοσμητόρων Πολυτεχνικών Σχολών με τη συμμετοχή του Τ.Ε.Ε. 11 η Συνάντηση Εργασίας Πρυτάνεων Πολυτεχνείων και Κοσμητόρων Πολυτεχνικών Σχολών με τη συμμετοχή του Τ.Ε.Ε. Ο Πρύτανης του Ε.Μ.Π. Καθηγητής κ. Κ. Μουτζούρης, ο προεδρεύων του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 10.4 Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων 10.4 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/15 Κοινωνία Επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

OΜΙΛΙΑ. κ. Θανάση Λαβίδα

OΜΙΛΙΑ. κ. Θανάση Λαβίδα OΜΙΛΙΑ του Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής των ιεθνών ράσεων του Συνδέσµου Ελληνικών Βιοµηχανιών κ. Θανάση Λαβίδα στο Συνέδριο του Υπουργείου Εξωτερικών «Ο Ρόλος των Υπουργείων Εξωτερικών στην Οικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία εναρκτήριας ομιλίας

Σημεία εναρκτήριας ομιλίας Σημεία εναρκτήριας ομιλίας 2 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Αισθάνομαι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι σήμερα εδώ για να κηρύξω την έναρξη του 2 ου Διεθνούς Συνεδρίου για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα,

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα, Xαιρετισµός Υπουργού Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού κ. Αντώνη Μιχαηλίδη στην εκδήλωση που διοργανώνεται από την Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως και το Cyprus College µε τη στήριξη των Price Waterhouse

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ Ελληνικό Μοντέλο Επιχειρηµατικής Αριστείας από την ΕΕ Ε Ι ΙΩΤΙΚΟΣ ΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ / ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ Επιτυγχάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας 3ο Συνέδριο Επιστηµονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονοµίας «Η Ελληνική οικονοµία &ι ι η πολιτική των Μνηµονίων: κατάσταση & προοπτικές» Πάτρα, 14-15 15 Ιανουαρίου 2014 Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Είναι γνωστό ότι μια θέση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Τεχνολογικά Ιδρύματα αποτελεί το όνειρο χιλιάδων νέων και ίσως περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνοβλαστοί. Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς)

Τεχνοβλαστοί. Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς) Τεχνοβλαστοί Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς) Στο κείμενο αυτό παρουσιάζεται αναμορφωμένο το νέο πλαίσιο συμμετοχής του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό ίκτυο Ενάντια στη Φτώχεια Κύπρου (Ε ΕΦ-Κύπρος)

Εθνικό ίκτυο Ενάντια στη Φτώχεια Κύπρου (Ε ΕΦ-Κύπρος) Εθνικό ίκτυο Ενάντια στη Φτώχεια Κύπρου (Ε ΕΦ-Κύπρος) Χαιρετισµός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κας Ζέτας Αιµιλιανίδου στο 2 ο Ετήσιο Συνέδριο ενάντια στη Φτώχεια και τον Κοινωνικό Αποκλεισµό,

Διαβάστε περισσότερα

32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012

32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012 32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012 Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι, Αγαπητοί Συνάδελφοι, Θα ήθελα και εγώ µε τη σειρά µου να σας καλωσορίσω στην 32 η Ετήσια Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Έγγραφο συνόδου 13.5.2013 B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx σύμφωνα με το άρθρο 115 παράγραφος 5 του

Διαβάστε περισσότερα

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 14475/16 SOC 712 EMPL 486 ECOFIN 1052 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ 2000 2013 : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Επιχειρήσεις και οργανισµοί Να απαντήσετε αν είναι σωστή ή λανθασµένη

Διαβάστε περισσότερα

Dojo", Ιρλανδία. Κοινωνικές Καινοτομίες. Κοινωνική Επιχείρηση. Κοινωνικός Επιχειρηματίας. Μέρος Πρώτο (διάρκεια 7 λεπτά)

Dojo, Ιρλανδία. Κοινωνικές Καινοτομίες. Κοινωνική Επιχείρηση. Κοινωνικός Επιχειρηματίας. Μέρος Πρώτο (διάρκεια 7 λεπτά) Σύντομη Εισαγωγή Η μελέτη περίπτωσης χωρίζεται σε τρία τμήματα. Τα δύο πρώτα (ορισμοί και παρουσίαση της κοινωνικής καινοτομίας) παρουσιάζονται στους μαθητές από τον καθηγητή (ή τον εθελοντή). Το δεύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 17/5/2016 Ίδρυση Ιδρύονται με Νομοθετική πράξη Κανονιστική πράξη βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, με βάση το εταιρικό δίκαιο Όχι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάσταση στον Κόσµο σήµερα

Η κατάσταση στον Κόσµο σήµερα Ανθρώπινα δικαιώµατα Η κατάσταση στον Κόσµο σήµερα Περισσότερο από 100 εκατοµµύρια παιδιά, τα περισσότερα κορίτσια, δεν πηγαίνουν καν στο σχολείο. 44 εκατοµµύρια από αυτά ζουν στην Αφρική, 32 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Στερεότυπα φύλου στις επαγγελματικές επιλογές των νέων γυναικών

Στερεότυπα φύλου στις επαγγελματικές επιλογές των νέων γυναικών Στερεότυπα φύλου στις επαγγελματικές επιλογές των νέων γυναικών Τ Ο Γ Υ Ν Α Ι Κ Ε Ι Ο Π Ρ Ο ς Ω Π Ο Τ Η ς Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Τ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α ς ς Τ Ο Ν. Κ Ι Λ Κ Ι ς Τ Ε Τ Α Ρ Τ Η 8 Μ Α Ρ Τ Ι Ο Υ 2 0 1

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ - ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ Τονίζει την ατοµικότητα και όχι την οµοιοµορφία

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ι

Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ι Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ι Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ζιώγας Ιώαννης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ρέθυμνο, 21-6-2016 Θέση του Π.Τ.Π.Ε. για το Επιστημονικό Πεδίο Επιστημών της Εκπαίδευσης για την εισαγωγή φοιτητών στα

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ EUROPEAN FOUNDATION FOR QUALITY MANAGEMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Στόχος μας... Να δοθεί στον καθένα η ευκαιρία Να εξοικειωθεί με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) Τηλ.: 210 5238779, fax: 210 5247494, email: omosfarm@yahoo.gr blog: oefsee.blogspot.gr Χαλκοκονδύλη 56, Αθήνα ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ρ ώ ω ν Π ο λ υ τ ε χ ν ε ί ο υ 9, Π ο λ υ τ ε χ ν ε ι ο ύ π ο λ η Ζ ω γ ρ ά φ ο υ, Ζ ω γ ρ ά φ ο υ

Η ρ ώ ω ν Π ο λ υ τ ε χ ν ε ί ο υ 9, Π ο λ υ τ ε χ ν ε ι ο ύ π ο λ η Ζ ω γ ρ ά φ ο υ, Ζ ω γ ρ ά φ ο υ Ζωγράφου 9-7-2011 Θέμα: Απόφαση ΔΕ για το προσχέδιο νόμου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η ΔΕ της ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ μετά από συζήτηση για το προσχέδιο νόμου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που δημοσιοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

5776/17 ΚΒ/μκρ/ΔΠ 1 DG G 3 C

5776/17 ΚΒ/μκρ/ΔΠ 1 DG G 3 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) 5776/17 IND 18 MI 82 COMPET 58 FISC 27 PI 9 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Κυρίες και κύριοι Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα και προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Α. Βύρων Νικολαΐδης Πρόεδρος Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Ενώσεων Πληροφορικής(CEPIS) To Όραμα Δημιουργώντας 500.000

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα