ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ"

Transcript

1 97 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ VINCENZO ROTOLO Τὸ πρόβλημα τῶν ἀρχῶν τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας, ποὺ ἔχει ἀπασχολήσει ἀνέκαθεν τοὺς εἰδικούς, εἶναι ἀπὸ τὰ προβλήματα πού, ἀπὸ τὴ φύση τους, εἶναι προορισμένα νὰ μένουν πάντα ἀνοικτὰ σὲ νέες ὑποθέσεις καὶ εἰκασίες, μὲ ἄλλα λόγια, νὰ μένουν οὐσιαστικὰ ἄλυτα. Γενικά, εἶναι δύσκολο νὰ βρίσκονται ἀσφαλῆ τεκμήρια σχετικὰ μὲ τὴ γέννηση μιᾶς συγκεκριμένης λογοτεχνίας, ἀκόμη καὶ ὅταν πρόκειται γιὰ μνημεῖα λόγου ποὺ ἀνήκουν σὲ ἐθνικὰ σύνολα μὲ πρόσφατη ἐξακριβωμένη συγκρότηση: ποὺ δηλαδή, σύμφωνα μὲ τὰ εὐρωπαϊκὰ πολιτισμικὰ μέτρα, ἐμφανίσθηκαν στὸ προσκήνιο τῆς λογοτεχνικῆς δη - μιουργίας, γραπτῆς ἢ προφορικῆς, ἀπὸ τὸ Μεσαίωνα καὶ πέρα, χωρὶς νὰ ἔχουν πίσω τους σημαντικὴ ἱστορικὴ ἐνδοχώρα. Πολλὲς φορές, μάλιστα, αὐτὲς οἱ πρώιμες γνωστὲς λογοτεχνικὲς δημιουργίες συμπίπτουν μὲ τὰ πρῶτα τεκμηριωμένα δείγματα τῆς γλώσσας στὴν ὁποία ἐκφράσθηκαν. Τὰ πράγματα περιπλέκονται ἀκόμη περισσότερο ὅταν πρόκειται γιὰ λαοὺς μὲ μακραίωνη ἱστορία. Δύσκολα, τότε, μποροῦμε νὰ τραβήξουμε μιὰ σταθερὴ γραμμὴ ποὺ διαχωρίζει τὸ παλιὸ ἀπὸ τὸ καινούργιο, ἕνα εἶδος Πύλης Ἀδριανοῦ ποὺ ὁριοθετεῖ τὸ μυθικὸ χῶρο τοῦ Θησέα, διαστέλλοντάς τον ἀπὸ τὸν μεταγενέστερο τοῦ Ρωμαίου αὐτοκράτορα. Ὁπωσδήποτε, μέσα στὴ ροὴ μιᾶς ἱστορικῆς πολιτισμικῆς συνέχειας, παλιὸ καὶ καινούργιο μοιράζονται ἕνα κυμαινόμενο μεταίχμιο ἀνάμεσα στὰ δύο ὅμορα τμήματα. Ἡ γλώσσα μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει ἕνα χρήσιμο ἐργαλεῖο, ποὺ χρειάζεται ὅμως μεγάλη λεπτότητα καὶ ἐλαστικότητα στὴ μεταχείρισή του. Πράγματι, στὴν περίπτωση λογοτεχνιῶν μὲ μεγάλη διαχρονικὴ ἐξέλιξη, τὰ πράγματα ἀλλάζουν αἰσθητὰ

2 98 Ο ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΝΟΙΑ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ἀνάλογα μὲ τὴ γλώσσα στὴν ὁποία ἀναφερόμαστε. Γιὰ νὰ περιορισθοῦμε στὶς δύο γλῶσσες ποὺ ἔχουν σημαδέψει τὴ θεμελίωση τῶν νεωτέρων εὐρωπαϊκῶν λογοτεχνιῶν, τὴν ἑλληνικὴ καὶ τὴ λατινική, καὶ χωρὶς νὰ πάρουμε ὑπόψη μας γλῶσσες μὲ ἐπίσης σπουδαία ἱστορία καὶ ἀκτινοβολία, ὅπως ἡ ἰνδική, ἡ περσική, ἡ ἑβραϊκή, ἡ ἀραβική, καὶ ἄλλες ἀκόμη γλῶσσες γιὰ τὶς ὁποῖες δὲν ἔχω καμμία ἁρμοδιότητα, θὰ διαπιστώσουμε σημαντικὲς διαφορές. Ὅταν ἡ λατινικὴ γλώσσα μεταμορφώθηκε βαθμιαῖα κατὰ τὸ Μεσαίωνα προετοιμάζοντας τὴ γέννηση τῶν διαφόρων ρωμανικῶν γλωσσῶν, ὑπέστη οὐσιαστικὲς μεταβολὲς καὶ τομές, ἡ πιὸ σπουδαία τῶν ὁποίων ἦταν ἡ κατάργηση τῶν πτώσεων καὶ ἡ ἀντικατάστασή τους ἀπὸ τὶς προθέσεις. Τὴ στιγμή, γιὰ παράδειγμα, ποὺ ἡ ἁπλὴ πρόταση «fratris mei» μετατράπηκε στὴν ἁπλουστευμένη «de fratre meo», μαζὶ βέβαια μὲ ἄλλες γραμματικὲς καὶ συντακτικὲς ἀλλαγές, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι δημιουργήθηκε ἡ βάση τῶν νεολατινικῶν γλωσσῶν. Στὴν ἑλληνική, ἀντίθετα, παρ ὅλη τὴ συρρίκνωση καὶ τὴ μεταβολή του, τὸ κλιτικὸ σύστημα ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται. Ἂν ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ καταργήθηκε ἡ δοτική, ἀπὸ τὴν ἄλλη διατηρεῖται ἀκόμη, ὅπως στὴν ἀρχαία γλώσσα, ἡ βασικὴ διαφορὰ ἀνάμεσα στὶς πτώσεις: ὁ ἀδελφὸς -τοῦ ἀδελφοῦ, ἡ χώρα-τῆς χώρας. Δὲν θὰ περιμένετε φυσικὰ ἀπὸ μένα νὰ θυμίσω τὴ μακρὰ ἱστορικὴ ἐξέλιξη τῆς νεοελληνικῆς γλώσσας, ποὺ ὁ ἀρχικός της πυρήνας πρέπει νὰ ἀναζητηθεῖ στὴν ἑλληνιστικὴ κοινή, γιὰ τὴν ὁποία εἴμαστε πιὰ ἀρκετὰ πληροφορημένοι μετὰ ἀπὸ τὶς ἔρευνες τόσων σπουδαίων μελετητῶν, καὶ προπαντὸς τοῦ διαπρεποῦς ἑλληνιστῆ Στυλιανοῦ Καψωμένου 1. Ὁπωσδήποτε, δὲν θὰ ἔπεφτε ἔξω ὅποιος θὰ ἰσχυριζόταν ὅτι τὰ περισσότερα γνωρίσματα ποὺ χαρακτηρίζουν τὴ δομὴ καὶ τὸ λεξιλόγιο τῆς Νεοελληνικῆς βρίσκονται στὴ γλώσσα τῶν Εὐαγγελίων, ποὺ ἀντικαθρεφτίζει τὴν προφορικὴ γλώσσα τῆς ἐποχῆς τους, στὸ σημεῖο βέβαια ποὺ μιὰ γραπτὴ γλώσσα μπορεῖ νὰ ἀντικαθρεφτίσει τὴν προφορική της μορφή. Ἤδη ὁ Μανόλης Τριανταφυλλίδης 2 μᾶς εἶχε 1. Κυρίως στὴ σημαντικὴ μελέτη ποὺ παρουσίασε στὸ ΙΑ Διεθνὲς Συνέδριο Βυζαντινῶν Σπουδῶν Die griechische Sprache zwischen Koine und neugriechisch, Berichte zum XI internationalen Byzantinisten-Kongress, Μόναχο Μ. ΤΡΙΑΝΤΑφΥΛΛΙΔΗΣ, Νεοελληνικὴ Γραμματική, πρῶτος τόμος, Ἱστορικὴ Εἰσαγωγή, Ἀθήνα 1938, ἰδιαίτερα σ. 411 ἑπ.

3 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΑ 99 διδάξει νὰ διασταυρώνουμε τὶς καινούργιες λέξεις τῶν Εὐαγγελίων, ποὺ ἐπέζησαν στὴ νεοελληνικὴ κοινή, μὲ τὶς λέξεις ποὺ οἱ ἀττικιστὲς ρήτορες, ἰδίως ὁ φρύνιχος, ἐξοβέλιζαν ὡς «ἀδόκιμες», δηλαδὴ ἀθησαύριστες στὴ χρήση τῶν κλασσικῶν συγγραφέων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ ἔργα τους εἶχαν γίνει δάσκαλοι ἀττικοῦ λόγου γιὰ τὶς ἑπόμενες γενιές. Καὶ αὐτὴ ἡ σύγκριση μᾶς ἐπιβεβαιώνει τὴν ἐξαιρετικὰ μακρόχρονη πορεία τῆς Νεοελληνικῆς καὶ μᾶς προβληματίζει περισσότερο γιὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀρχῶν τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας. Ἄλλωστε, οἱ ξένοι ταξιδιῶτες τῶν περασμένων αἰώνων, ποὺ δὲν βρίσκαν ὁμοιότητες ἀνάμεσα στὴ γλώσσα ποὺ ἀκούγανε ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ λαοῦ καὶ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ μὲ τὰ ὁποῖα εἶχαν ἐξοικειωθεῖ ἀπὸ τὸ σχολεῖο, θὰ διαπιστώνανε παρόμοιες καὶ βαθύτερες διαφορὲς ἂν ἦταν σὲ θέση νὰ προβοῦν σὲ μιὰ συγκριτικὴ ἀνάλυση ἀνάμεσα στὴν ἀττικὴ γλώσσα καὶ στὴ γλώσσα τῶν Εὐαγγελίων 3. Ἀλλά, πρὶν προχωρήσω στὴν ἀνάλυση τοῦ θέματος ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ, κρίνω ἀναγκαῖο νὰ θίξω ἕνα γενικότερο πρόβλημα, ἰδιάζον καὶ αὐτό, σχετικὸ μὲ τὴν ὀνομασία τοῦ σύγχρονου Ἑλληνισμοῦ. Συνήθως, προκειμένου γιὰ πολιτισμοὺς μὲ μεγάλη ἱστορικὴ διάρκεια, ὅταν ἀναφερόμαστε στὶς πιὸ πρόσφατες φάσεις τους, τὶς κατονομάζουμε μὲ τὴν ἁπλὴ ἔνδειξη τῆς ἐθνικότητάς τους χωρὶς προσθήκη ἄλλου εἰδοποιοῦ χαρακτηρισμοῦ, ἐνῶ γιὰ νὰ προσδιορίσουμε προγενέστερες περιόδους τῆς ἱστορίας τους κάνουμε χρήση τῶν ἐπιθέτων «ἀρχαῖος», «παλιός», καὶ παρόμοιων. Ἔτσι, γιὰ παράδειγμα, λέγοντας ἰνδική, περσική, κινεζική, ἰρανικὴ λογοτεχνία ἢ γλώσσα ἐννοοῦμε τὴ λογοτεχνία καὶ τὴ γλώσσα τῆς νεώτερης ἢ σύγχρονης φάσης τῶν ἀντίστοιχων χωρῶν, ἐνῶ γιὰ νὰ ἀναφερθοῦμε σὲ ἱστορικὲς στιγμὲς παρωχημένων χρόνων τὶς προσδιορίζουμε μὲ ἐπίθετα δηλωτικὰ τῆς ἀρχαιότητάς τους. Ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο συμβαίνει γιὰ τὰ ἑλληνικὰ πράγματα. Μιλώντας, ἰδίως στὸ ἐξωτερικό, γιὰ ἑλληνικὴ φιλοσοφία, ἑλληνικὴ ποίηση, ἑλληνικὸ θέατρο, ἑλληνικὴ γλώσσα, ἀναφέρονται στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ἀντιθέτως, οἱ ἀναφορὲς στὴ νεώτερη Ἑλλάδα ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ εἰδικὴ διασαφήνιση: νεοελληνικὴ λογοτεχνία, νεοελληνικὴ γλώσσα, καὶ οὕτω καθ ἑξῆς. φυσικά, πίσω ἀπ αὐτὴ τὴ λεκτικὴ ἰδιαιτερότητα, κρύβεται 3. Μεγαλύτερη ἔκπληξη θὰ δοκίμαζαν ἂν μποροῦσαν νὰ ἔχουν ὑπόψη τους τὴ γλώσσα τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιστολῶν ποὺ οἱ αἰγυπτιακοὶ πάπυροι ἔμελλαν νὰ μᾶς ἀποκαλύψουν ἀργότερα.

4 100 Ο ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΝΟΙΑ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ἡ ἐπαλήθευση τοῦ γνωστοῦ ρητοῦ «noblesse oblige», δηλαδὴ ὁ παγκόσμιος θαυμασμὸς γιὰ τὴν ἀσύγκριτη αἴγλη τοῦ ἀρχαίου πολιτισμοῦ, ποὺ μοιραῖα περιορίζει ἀσφυκτικὰ τὸ χῶρο τοῦ μετακλασσικοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἔτσι, ὅταν τὸ 1800 στὸ Παρίσι ὁ φημισμένος εὐπατρίδης ἑλληνιστὴς ansse de Villoison, ὑποβιβασθεὶς ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση στὸ ρόλο τοῦ ἁπλοῦ πολίτη (citoyen), ἐγκαινίασε τὸν πρῶτο παγκοσμίως κύκλο μαθημάτων τῶν νεοελληνικῶν σὲ πανεπιστημιακὸ ἐπίπεδο, γιὰ νὰ προσδιορίσει τὸ ἀντικείμενο τῆς διδασκαλίας του, στὴν ἀγγελία τοῦ προγράμματος σπουδῶν χρησιμοποίησε ἐναλλάξ, δίπλα στὸ «grec moderne», καὶ τὸν ὅρο «langue vulgaire», πιστὴ ἀπόδοση τοῦ λατινικοῦ «sermo vulgaris» τῶν δυτικῶν λογίων τοῦ Μεσαίωνα, ἀντίστοιχου τῆς «χυδαίας γλώσσης» τῶν Βυζαντινῶν 4. Καὶ τώρα μπαίνουμε στὸ θέμα μας. Τὸ 1991 ὁ ἀείμνηστος Νι κό - λαος Παναγιωτάκης, ἐπιφανὴς πανεπιστημιακὸς δάσκαλος καὶ ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν διευθυντὴς τοῦ πασίγνωστου γιὰ τὴν ἐπιστημονική του δράση Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Βυζαντινῶν καὶ Μεταβυζαντινῶν Σπου - δῶν τῆς Βενετίας, εἶχε τὴν πρωτοβουλία νὰ ὀργανώσει ἕνα συνέδριο ἀφιερωμένο στὶς ἀρχὲς τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας, ποὺ τὰ Πρακτικά του δημοσιεύθηκαν δύο χρόνια ἀργότερα 5. Ἦταν τὸ δεύτερο διεθνὲς συνέδριο ποὺ πραγματευόταν τὴ δημώδη ἑλληνικὴ λογοτεχνία τῆς βυζαντινῆς περιόδου μὲ τὸ χαρακτηριστικὸ γενικὸ τίτλο «Neograeca Medii aevi», ποὺ ὀφείλει τὴν πρωτότυπη, καὶ σχεδὸν ὀξύμωρη, ὀνομασία του στὸ συνάδελφο hans Eideneier, ὀργανωτὴ τοῦ πρώτου συνεδρίου ποὺ ἔγινε τὸ 1986 στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Κολωνίας. 4. J. PSIChaRI, Les Études de grec moderne en France au dix-neuvième siècle, στὸ σύμμεικτο τόμο του Quelques travaux de linguistique, de philologie et de littérature helléniques , Paris 1930, σ. 630: «Le cours de grec moderne à l École spéciale des Langues orientales vivantes, y est un des plus anciens; il figure, en effet, sur l affiche du 15 frimaire an IX (16 décembre 1800), sous ce titre et avec ce texte: Cours de grec moderne. Le citoyen ansse de Villoison développera l origine et le principe du grec vulgaire, dictera des Dialogues pour enseigner à parler cette Langue, et expliquera ensuite le Γεωπονικόν, ou Traité d agriculture d agapius, et l Ἀραβικὸν μυθολογικόν, Contes arabes traduits en grec vulgaire. Il donnera ses leçons les duodis, quartidis, sextidis et octidis, à deux heures précises». 5. Origini della letteratura neogreca, a cura di N. M. PaNayOTaKIS, δύο τόμοι, Βενετία 1993.

5 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΑ 101 Στὴν ὀξυδερκῆ του Εἰσαγωγή, ποὺ προτάσσεται στὰ Πρακτικὰ τοῦ συνεδρίου τῆς Βενετίας, ὁ Παναγιωτάκης διατυπώνει μερικὲς καίριες παρατηρήσεις. Ἀπ αὐτὲς θὰ ἀναφέρω δύο, ποὺ μοῦ φαίνο ν - ται ἰδιαίτερα σημαντικές 6. Ἡ πρώτη ἐπικεντρώνεται στὴν ἀμφίσημη ἔννοια τοῦ γενικοῦ τίτλου τοῦ συνεδρίου, «Neograeca Medii aevi», ποὺ ἀντικαθρεφτίζει τὸ δισυπόστατο χαρακτήρα τῶν κειμένων στὴ δημώδη ἑλληνικὴ πρὶν καὶ μετὰ τὸ δέκατο αἰώνα, ὅπου ἀρκετοὶ μελετητὲς ἀναγνωρίζουν τὰ πρῶτα σπέρματα τοῦ νεοελληνικοῦ λόγου καὶ πολιτισμοῦ. Ἡ δεύτερη ἐκφράζεται μὲ μιὰ εὔλογη ἀπορία: ἂν εἶναι θεμιτὸ νὰ θεωροῦμε «Νεοέλληνες», συγγραφεῖς ποὺ δὲν χρησιμοποι οῦσαν κἂν τὸν ὅρο «Ἕλληνες», παρὰ μόνο γιὰ τοὺς προχριστιανοὺς προγόνους τους. Γιὰ νὰ περιορισθῶ λοιπὸν σὲ μερικὲς μόνο ἀνακοινώσεις ποὺ ἔγιναν στὸ συνέδριο τῆς Βενετίας, θὰ ἀναφέρω πρῶτα τὴ γνώμη τοῦ κορυφαίου νεοελληνιστῆ Γιώργου Σαββίδη, ποὺ ἐντοπίζει στὸν Ἀπόκοπο τὴν ἀφετηρία τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας. Αὐτὸ τὸ σπουδαῖο ἔργο πού, σύμφωνα μὲ τὶς ἔρευνες τῆς Evrο Layton, ἡ πρώτη του ἔκδοση πρέπει νὰ χρονολογηθεῖ στὰ 1509, καὶ ὄχι στὰ 1519, ἀποτελεῖ κατὰ τὸν Σαββίδη «τὸ ὀνειρικὸ μεταίχμιο δύο κόσμων, τῶν ζωντανῶν καὶ τῶν νεκρῶν, μὲ μιὰ φανερὴ ἀναγεννησιακὴ προτίμηση γιὰ τὶς ἐφήμερες χαρὲς τῆς ἐπίγειας ζωῆς» 7. Ὁ Eideneier, ἐνῶ παραδέχεται ὅτι οἱ ἔρευνες τοῦ Στυλιανοῦ Καψωμένου καὶ ἄλλων γλωσσολόγων ἔχουν καταστήσει σαφὲς πὼς τὰ νέα ἑλληνικὰ εἶχαν θεμελιωθεῖ βασικὰ ἤδη στὸν τρίτο μ.χ. αἰώνα, ὡστόσο ἀναγνωρίζει ὅτι «τὰ γλωσσικὰ κριτήρια δὲν ἔχουν στὴν πραγματικότητα τὴ βαρύτητα ποὺ τοὺς εἶχε ἀποδοθεῖ ἕως τώρα» 8. Ὁ ἀγαπητὸς φίλος Mario Vitti, πρύτανης τῶν Ἰταλῶν νεοελληνιστῶν, ἀνατρέχει στὰ ἱστορικὰ καὶ ἰδεολογικὰ αἴτια τῆς λογοτεχνικῆς κριτικῆς καὶ τοῦ γλωσσικοῦ ζητήματος γιὰ νὰ σημειώσει τὴ σύγχυση γιὰ τὴν ἀναζήτηση παραδεκτῶν κριτηρίων ὡς πρὸς τὴν ἐξα- 6. Discorso introduttivo, Origini della letteratura neogreca, πρῶτος τόμος, σ. 15 ἑπ. 7. Γ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Πότε ἄραγες ἀρχίζει ἡ Νεότερη Ἑλληνικὴ Λογοτεχνία; Origini, ὅ.π., πρῶτος τόμος, σ h. EIDENEIER, Ἀναζητώντας τὶς ἀρχὲς τῆς Νεοελληνικῆς Γραμματείας, Origini, ὅ.π., πρῶτος τόμος, σ. 45.

6 102 Ο ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΝΟΙΑ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ κρίβωση τῆς μετάβασης ἀπὸ τὴ μεσαιωνικὴ στὴ νεώτερη ἑλληνικὴ λογοτεχνία 9. Ὁ πολυμαθέστατος Στυλιανὸς Ἀλεξίου 10 στρέφει τὴν προσοχή του στὴν ὁρολογία ποὺ ἔχουν προτείνει οἱ ἐρευνητὲς γιὰ τὴν πρώτη φάση τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας: κατὰ τὸν Κριαρᾶ, ἡ περίοδος εἶναι ὑστεροβυζαντινὴ ἢ ὑστερομεσαιωνικὴ καὶ πρωτονεοελληνική ὁ Βουτιερίδης καὶ ὁ Μπουμπουλίδης μιλοῦν γιὰ μεταβυζαντινὴ ποίηση ὁ Μαστροδημήτρης χαρακτηρίζει τὴν ποίηση ἀπὸ τὸ δέκατο αἰώνα ἕως τὴν Ἅλωση ὡς ποίηση τῶν πρωτονεοελληνικῶν χρόνων. Σχετικὰ μὲ τὸ θέμα τῆς γλώσσας, παρ ὅλη τὴν ὁμοιότητα τῶν κειμένων τῆς μεσαιωνικῆς λογοτεχνίας μὲ τὰ νέα ἑλληνικά, ὁ Ἀλεξίου προβάλλει ὅμως ἐπιφυλάξεις, ἐπισημαίνοντας τὶς διαφορὲς πού, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, εἶναι αἰσθητὲς ἀνάλογα μὲ τὶς κοινωνικὲς καταστάσεις ποὺ τὰ κείμενα ἀντανακλοῦν 11. Ὁ ἔμπειρος σημασιολόγος καὶ θεωρητικὸς τῆς λογοτεχνίας Ἐρατοσθένης Καψωμένος, κρίνοντας 12 τὶς διαφορὲς καὶ τὶς ὁμοιότητες μεταξὺ βυζαντινοῦ καὶ νεοελληνικοῦ πολιτισμοῦ, ἐξετάζει τὰ λογοτεχνικὰ δεδομένα στὸ πλαίσιο τῆς κοινωνικῆς πραγματικότητας ὡς φανερώματα τῶν ἀντιθετικῶν ζευγῶν ποὺ καθιέρωσε ὁ Lévy-Strauss, ὅπως «ἄτομo κοινωνία», «φύση πολιτισμός», καὶ προτείνει ἄλλες ἀν - τιθετικὲς συγκρίσεις, ταιριαστὲς στὴ σχέση βυζαντινοῦ νεοελλη νικοῦ πολιτισμοῦ, ὅπως αὐτὲς ποὺ ἐκφράζονται ἀπὸ τὶς ἀντιθέσεις «μυστικισμὸς ὀρθολογισμός», «ὑλικὸ πνευματικό», «φυσικὸ με ταφυσικό». Πάνω σ αὐτὲς τὶς βάσεις διαπιστώνει ὅτι «[...] στοιχεῖα καθαρὰ μεσαιωνικὰ ἐπιβιώνουν ὣς τὸν 16ο αἰώνα [...] καὶ ἀντίστροφα, ἡ ἀφύπνιση τοῦ ἀτομισμοῦ ἐντοπίζεται μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ Βυζαντινοῦ Μεσαίωνα, στὴν ἀρχὴ τοῦ μυστικισμοῦ 13». Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἀνακοινώσεις στὸ εἰδικὸ συνέδριο τῆς Βενετίας, 9. M. VITTI, alla ricerca degli antenati, Origini, ὅ.π., πρῶτος τόμος, σ. 50 ἑπ. 10. ΣΤ. ΑΛΕξΙΟΥ, Ἡ ὁρολογία τῶν περιόδων τῆς λογοτεχνίας μας, Origi - ni, ὅ.π., πρῶτος τόμος, σ. 54 ἑπ. 11. Ὅ.π., σ Ε. ΚΑψΩΜΕΝΟΣ, Ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ στὴ νεοελληνικὴ πολιτισμικὴ φάση. Ἀξιολογικὰ πρότυπα στὰ λαϊκότροπα βυζαντινὰ κείμενα, Origini, ὅ.π., πρῶτος τόμος, σ. 61 ἑπ. 13. Ὅ.π., σ. 65.

7 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΑ 103 τὸ ζήτημα τῶν ἀρχῶν τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας ἔχει ἀπασχολήσει κατ ἐπανάληψη, ὅπως εἶναι φυσικό, τοὺς νεοελληνιστές. Ἐπιλεκτικὰ καὶ μόνο, θὰ μνημονεύω μερικοὺς ἀπὸ τοὺς πιὸ ἔγκυρους μελετητὲς τῆς νεοελληνικῆς γραμματολογίας. Ὁ Ἠλίας Βουτιερίδης ἀφιερώνει ὅλο τὸν πρῶτο τόμο τῆς Ἱστορίας τῆς Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας του στοὺς δύο τελευταίους αἰῶνες τῆς βυζαντινῆς περιόδου, γιατὶ, κατὰ τὴ γνώμη του, θὰ ἦταν «ἀτελὴς ἡ κατανόησις τοῦ πνεύματος καὶ τῆς οὐσίας της [δηλ., τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας], ἐὰν δὲν ἐξητάζετο αὕτη ὡς συνέχεια καὶ παρακολούθημα τῆς προηγηθείσης» 14. Κατὰ τὸν Ἀρίστο Καμπάνη «Τὸ ἔπος τοῦ Διγενῆ Ἀκρίτα συνδέει τὸ Μεσαιωνικὸ μὲ τὸ Νέο Ἑλληνισμό. Εἶναι τὸ πιὸ παλιὸ καλύτερα ἕν ἀπὸ τὰ πιὸ παλιὰ μνημεῖα τῆς Νέας Ἑλληνικῆς» 15. Ὁ πολὺς Κ. Θ. Δημαρᾶς, ὄχι μόνο στὰ εἰδικὰ δοκίμια ποὺ ἔχει ἀφιερώσει στὴν ἐξέλιξη τῆς παιδείας καὶ στὴν ἱστορία τῶν ἰδεῶν κατὰ τὴν πορεία τοῦ μεταγενέστερου Ἑλληνισμοῦ, ἀλλὰ προπαντὸς στὸ πρωτοποριακό του ἐγχειρίδιο Ἱστορία τῆς Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας 16, πραγματεύεται τὸ θέμα μας. Σ αὐτὸ τὸ βιβλίο, μάλιστα, ὁρίζει μερικοὺς βασικοὺς σταθμοὺς τῆς ἱστορίας τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ: 1261, 1453, 1669, , Εἰδικὰ γιὰ τὸν πρῶτο ἀπ αὐτοὺς τοὺς σταθμοὺς λέει 18 : «Μετὰ τὸ 1261 μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι Βυζάντιο καὶ Ἑλλάδα συμπίπτουν». Μιὰ φράση ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴ στὸ βιβλίο του αὐτὸ συνοψίζει ἄριστα τὴ γνώμη του γιὰ τὸ συγκερασμὸ παλιῶν καὶ νέων πολιτισμικῶν στοιχείων στὸ Βυζάντιο: «[...] μέσα στὸ παλιὸ βρίσκονται τὰ σπέρματα τοῦ νέου, μέσα στὸ νέο βρίσκονται ἐπιβιώσεις τοῦ παλιοῦ» 19. Πολὺ χαρακτηριστικὸς εἶναι καὶ ὁ τίτλος τοῦ πρώτου κεφαλαίου τῆς Ἱστορίας του: «Οἱ ἀρχαῖοι ζοῦν ἀκόμη». Στὸ 14. Η. Π. ΒΟΥΤΙΕΡΙΔΗΣ, Ἱστορία τῆς Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας..., πρῶτος τόμος, Ἀθήνα 1924, σ. 7. Ὁ δεύτερος τόμος πραγματεύεται τὴν ἑλληνικὴ λογοτεχνία μετὰ τὴν Ἅλωση. 15. Α. ΚΑΜΠΑΝΗΣ, Ἱστορία τῆς Νέας Ἑλληνικῆς Λογοτεχνίας, πέμπτη ἔκδοση, Ἀθήνα 1948, σ Οἱ παραπομπές μου βασίζονται στὴν τρίτη ἔκδοση (Ἀθήνα 1964). 17. Ὅπως εἶναι γνωστό, τὸ 1774 ἔγινε ἡ συνθήκη τοῦ Κιουτσοὺκ Καϊναρτζῆ, ποὺ παραχωροῦσε μερικὰ προνόμια γιὰ τὸν Ἑλληνισμό. 18. «Πρόλογος», σ. Θ. 19. Ὅ.π., σ. Η.

8 104 Ο ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΝΟΙΑ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ πλαίσιο μιᾶς τέτοιας ἱστορικῆς θεώρησης βρίσκει καίρια τοποθέτηση καὶ ἡ παραπομπὴ στὴ γνωστὴ δήλωση τοῦ Γεμιστοῦ Πλήθωνα «ἐσμὲν γὰρ οὖν [...] Ἕλληνες τὸ γένος, ὡς ἥ τε φωνὴ καὶ ἡ πάτριος παιδεία μαρτυρεῖ» 20. Ἄλλωστε, ὁ ἔγκυρος ἱστορικὸς Ἀπόστολος Βακαλόπουλος, ἐνισχύοντας μιὰ παρατήρηση τοῦ Κ. Σάθα (Μεσαιωνικὴ Βιβλιοθήκη, ἕβδομος τόμος, σ. ΚΑ ), εἶχε ἰσχυρισθεῖ ὅτι στὸ Βασίλειο τῆς Νικαίας οἱ Βυζαντινοὶ ἀρχίζουν νὰ μεταμορφώνονται σὲ ἀληθινοὺς Ἕλληνες 21 καὶ ὅτι, μετὰ τὸ 1204, χρησιμοποιεῖται ὅλο καὶ περισσότερο τὸ ἐθνικὸ ὄνομα «Ἕλλην» στὴ θέση τοῦ «Ρωμαίου» 22. Τὴ συνέχεια ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ στὴ νεοελληνικὴ λογοτεχνία ὑποστηρίζει καὶ ὁ Bruno Lavagnini, ποὺ τὰ δύο πρῶτα κεφάλαια τῆς ἱστορίας του τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας τιτλοφοροῦνται χαρακτηριστικὰ «Ἡ νεοελληνικὴ λογοτεχνία τῆς βυζαντινῆς περιόδου» 23. Παρόμοια μὲ τὴ θέση τοῦ Δημαρᾶ εἶναι ἐκείνη τοῦ ἄλλου μεγάλου δασκάλου νεοελληνικῆς φιλολογίας Λίνου Πολίτη. Ἤδη τὸ Συνοπτικό του Διάγραμμα τῆς Νέας Ἑλληνικῆς Λογοτεχνίας (Θεσσαλονίκη 1968) ἄρχιζε μὲ τὴν ἐπιγραμματικὴ διαπίστωση: «Τὸ πρῶτο γραπτὸ μνημεῖο τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας εἶναι ἕνα ἔπος, τὸ ἔπος τοῦ Βασίλειου Διγενῆ Ἀκρίτα». Αὐτὴ ἡ ἄποψη, ποὺ ἀναπτύσσεται διεξοδικότερα στὴ μεγαλύτερη Ἱστορία τῆς Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας (Ἀθήνα 1978), ἔφερε τὸν Πολίτη ἀντιμέτωπο μὲ τὸ διακεκριμένο δάσκαλο τῆς Βυζαντινολογίας Ἐμμανουὴλ Κριαρᾶ. Ὁ Κριαρᾶς, ὅπως ἀρκετοὶ Βυζαντινολόγοι συνεχιστὲς τῆς περιβόητης θεωρίας τοῦ μεγάλου ἱστορικοῦ N. Jorga 24, τῆς συνέχισης τοῦ βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ μετὰ τὸ τέλος τῆς αὐτοκρατορίας, μετακινεῖ πρὸς τὰ ἐμπρὸς τὰ ὅρια τῆς βυζαντινῆς λογοτεχνίας. 20. Ὅ.π., σ. Θ. 21. Α. Ε. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ἱστορία τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ. Α. Ἀρχὲς καὶ διαμόρφωσή του, Θεσσαλονίκη 1961, σ. 64: «Πραγματικὰ τὸ Βασίλειο τῆς Νικαίας γίνεται ἡ κυριότερη ἑστία τοῦ νέου ἑλληνισμοῦ». 22. Ὅ.π., σ. 67. Ἡ χρήση τοῦ ἐθνικοῦ «Ἕλλην» γενικεύεται κατὰ τὸ τέλος τοῦ 14ου αἰώνα (ὅ.π., σ. 75), καὶ ἀκόμη περισσότερο στὰ μέσα τοῦ 15ου (ὅ.π., σ. 245). 23. B. LaVagNINI, La Letteratura Neoellenica, φλωρεντία-μιλάνο N. JORga, Byzance après Byzance, Βουκουρέστι 1935.

9 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΑ 105 Ἀπὸ τοὺς νεώτερους νεοελληνιστὲς θὰ ἀναφέρω τὸν ἀγαπητὸ συνάδελφο καὶ χαλκέντερο ἐρευνητὴ τῆς νεοελληνικῆς φιλολογίας Παναγιώτη Μαστροδημήτρη. Κατὰ τὴν ἄποψή του «οἱ ρίζες τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν στὸ Βυζάντιο. Ἐκεῖ (γύρω στὸν 11ο μὲ 12ο αἰώνα) σχηματίζονται οἱ πρῶτοι πυρῆνες τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ» 25, διασαφηνίζοντας ὅτι «οἱ σταυροφορίες, καὶ ἰδιαίτερα ἡ Δ, ἐπιτάχυναν τὴν ἐξέλιξη τῶν πραγμάτων καὶ συνετέλεσαν στὴ διαμόρφωση τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ» 26. Ἀλλὰ ἰδιαίτερα εὔστοχη μοῦ φαίνεται ἡ ἀξιοποίησή του τῆς συμβολῆς τοῦ Σπυρίδωνα Ζαμπέλιου, πού, ὅπως παρατηρεῖ σωστὰ ὁ Μαστροδημήτρης, «ἀναζήτησε πρῶτος τὶς ἀρχὲς τοῦ νέου ἑλληνικοῦ ἔθνους στοὺς βυζαντινοὺς χρόνους ἡ συνέχεια στὴν ἑλληνικὴ γλώσσα καὶ ἡ ὕπαρξη τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν ἀποτελοῦσαν γι αὐτὸν ἄριστα ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα» 27. Θυμίζω παρεμπιπτόντως ὅτι ἡ συνάδελφος Renata Lavagnini, ἀντάξιος γόνος τοῦ ἐπιφανοῦς ἑλληνιστῆ Bruno Lavagnini, ἔχει φέρει καινούργιο φῶς, σὲ πρόσφατες μελέτες της, στὸν πρωτοποριακὸ ρόλο ποὺ εἶχε ὁ Ζαμπέλιος γιὰ τὴν ἕως τότε περιφρονημένη σημασία τοῦ βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ μαρτυρία τοῦ Ζαμπέλιου γιὰ τὰ δημοτικὰ τραγούδια μᾶς προσφέρει ἄλλο ἐπιχείρημα γιὰ τὴ στενότατη σχέση ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ στὸν νεώτερο Ἑλληνισμὸ καὶ σ αὐτὸ τὸν τομέα, ὅπως ἔχει ὑπογραμμίσει καὶ ὁ Ἐρατοσθένης Καψωμένος 28. Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι κατὰ τὴ διάρκεια τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας, παράλληλα μὲ μιὰ ἐλιτίστικη παραδοσιακὴ ἑλληνοκεντρικὴ κουλτούρα ποὺ διέπνεε τὰ ἀνώτερα στρώματα τῆς κοινωνίας, ὑπάρχει καὶ μιὰ λαϊκὴ πατριωτικὴ συνείδηση. Αὐτὴ ἡ συνείδηση ἐκδηλώνεται μὲ ἁπλούστερες, ἀλλὰ ἐξίσου ἄξιες, μορφὲς πνευματικοῦ πολιτισμοῦ. Τὰ ἑλληνικὰ δημοτικὰ τραγούδια ἀποτελοῦν τὴν προφορικὴ παράδοση τῆς λογοτεχνίας, στὸ πλαίσιο τοῦ λεγόμενου ὑλικοῦ πολιτισμοῦ, ὅπως τὸν ἐκφράζουν τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα, οἱ παραδόσεις, καὶ γενικὰ τὰ πηγαῖα αἰσθήματα ἀπὸ τὰ καθημερινὰ βιώματα τοῦ λαοῦ. 25. Π. Δ. ΜΑΣΤΡΟΔΗΜΗΤΡΗΣ, Εἰσαγωγὴ στὴ Νεοελληνικὴ φιλολογία, ἕβδομη ἔκδοση, Ἀθήνα 2005, σ Ὅ.π., σ Ὅ.π., σ Ὅ.π., σ. 66 ἑπ., ἰδίως σ. 68.

10 106 Ο ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΝΟΙΑ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ Πάνω στὸ δρόμο ποὺ ἔχουν χαράξει οἱ μεγάλοι δάσκαλοι τῆς ἑλληνικῆς λαογραφίας Νικόλαος Πολίτης, Στίλπων Κυριακίδης, Γεώργιος Μέγας καὶ οἱ νεώτεροι συνεχιστές τους, εἴμαστε σὲ θέση νὰ παρακολουθήσουμε ἄνετα τὴ συμπαγῆ διαχρονικὴ ἑνότητα τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους. Στὸ πλαίσιο αὐτῆς τῆς ἀδιαμφισβήτητης ἱστορικῆς πραγματικότητας, τὰ δημοτικὰ τραγούδια παίζουν πρωταρχικὸ ρόλο καὶ γιὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀρχῶν τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας. Εἶναι περιττὸ νὰ θυμίσω ἐγὼ στὸ ἐκλεκτὸ ἀκροατήριο ποὺ μὲ παρακολουθεῖ πόσο μοναδικὴ καὶ ἀνεκτίμητη περιουσία ἀποτελοῦν τὰ ἑλληνικὰ δημοτικὰ τραγούδια, ποὺ εἶναι ἀπὸ τὰ πλουσιότερα καὶ ὡραιότερα σ ὅλη τὴν εὐρωπαϊκὴ λογοτεχνία. Ἴσως μόνο ἡ σερβοκροατικὴ λογοτεχνία μπορεῖ νὰ προβάλει ἀνάλογα δείγματα ὑψηλῆς λαϊκῆς μούσας. Καὶ δὲν εἶναι συμπτωματικὸ ὅτι ὁ πολὺς Milman Parry, μελετώντας τὴν παρουσία σταθερῶν λογότυπων στὴ σερβοκροατικὴ ἐπικὴ ποίηση σὲ σχέση μὲ τὰ ὁμηρικὰ ἔπη, διατύπωσε τὴ γνωστή του θεωρία περὶ προφορικότητας στὴν ἐπικὴ ποίηση, ποὺ ἄνοιξε καινούργιους δρόμους στὴν παγκόσμια κριτική 29. Μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι ἡ σερβοκροατικὴ δημοτικὴ ποίηση δὲν διαθέτει μιὰ ἱστορικὴ ἐνδοχώρα ἀνάλογα ἐκτεταμένη μὲ τὴν ἑλληνική, ἡ ὁποία παρουσιάζει ἐπιπλέον μιὰ ἐκπληκτικὴ ποικιλία θεμάτων καὶ εἰδῶν. Ἀκριβῶς ἡ μελέτη τῶν ἑλληνικῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν καθιστᾶ σαφὲς πόσο κοντὰ βρίσκο - νται τὸ πνεῦμα, ἡ τεχνική, ἡ γλώσσα τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν τῆς μεταγενέστερης φάσης στὰ ἀντίστοιχα τραγούδια τῆς βυζαντινῆς περιόδου, καὶ πόσο δύσκολο εἶναι νὰ διαγράψουμε σ αὐτὸ τὸν τομέα μιὰ διαχωριστικὴ γραμμὴ ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ στὴ σύγχρονη Ἑλλάδα. Ἀνακεφαλαιώνοντας ὅ,τι ἔχουμε ἕως τώρα ἐκθέσει, θὰ καταλήξουμε σὲ κάποια συμπεράσματα, ποὺ δὲν ἔχουν, βέβαια, τὴν ἀξίωση τῆς πρωτοτυπίας, ἀλλὰ ἁπλῶς προσπαθοῦν νὰ δώσουν λογικὲς ἀπα ν - τήσεις στὰ ἐρωτήματα ποὺ ἔχουν κατὰ καιροὺς διατυπωθεῖ. Πιστεύω ὅτι ὅλοι συμμεριζόμαστε τὴ δυσκολία νὰ ἐξακριβωθεῖ ἡ ἱστορικὴ στιγμὴ τῆς γέννησης μιᾶς ὁποιασδήποτε λογοτεχνίας. Αὐτὸ ἰσχύει ἀκόμη περισσότερο γιὰ τὴ νεοελληνικὴ λογοτεχνία, ποὺ ἔχει τόσο στενὴ 29. Οἱ σχετικές του μελέτες συγκεντρώθηκαν στὸν τόμο The Making of homeric Verse. The collected Papers of Milman Parry, ed. by a. PaRRy, Oxford 1971.

11 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΑ 107 σύνδεση, γλωσσικὴ καὶ δομική, μὲ τὴν ἱστορική της ἐνδοχώρα. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσουμε τὸ πρόβλημα ἀπαλλαγμένοι ἀπὸ τὴν ἀγωνία τῆς ἀναζήτησης τῆς ὀνομασίας ποὺ ἁρμόζει καλύτερα στὸν προσδιορισμὸ τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας τῆς πρώτης φάσης, καὶ νὰ στοχεύουμε ἀποκλειστικὰ στὴν οὐσία καὶ στὸ περιεχόμενο τῶν ἔργων. Μ αὐτὸ τὸν τρόπο δὲν θὰ δυσκολευθοῦμε νὰ ἀναγνωρίσουμε ὅτι ἀρκετὰ χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνθηρὴ δημιουργία τῆς κυπριακῆς καὶ κρητικῆς λογοτεχνίας ἔχουμε τὰ θαυμάσια δείγματα τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν, ὅπου, μέσα ἀπὸ τὴν ἀδιάλειπτη γοητεία τοῦ παραδοσιακοῦ ἑλληνικοῦ λόγου, διαφαίνονται καθαρὰ σημάδια τοῦ ἀνατέλλοντος νέου Ἑλληνισμοῦ. Πάνω σ αὐτὲς τὶς πολυσύνθετες βάσεις ἔχει οἰκοδομηθεῖ καὶ ἀναπτυχθεῖ ἡ νεοελληνικὴ νεώτερη λογοτεχνία, μιὰ σύγχρονη δυναμικὴ λογοτεχνία, ποὺ ἔρχεται ἀπὸ μακριὰ καὶ πορεύεται πρὸς τὸ μέλλον μὲ αἰσιοδοξία καὶ προοπτική.

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη Κώστα Β. Καραστάθη Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας Ἱστορικὴ μελέτη Ἐκδόσεις «Ἄθως», Ἀθήνα 2014, σελ. 433. Τί ὁρίζεται μὲ τὴν τοπωνυμία «Ἄρβανον»; Οἱ ὅροι «Ἄρβανον»

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΗΚΑ στὴν τιμητικὴ γιὰ μένα πρόσκληση τοῦ

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΗΚΑ στὴν τιμητικὴ γιὰ μένα πρόσκληση τοῦ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΘΕΟΧΑΡΗ ΔΕΤΟΡΑΚΗ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΗΚΑ στὴν τιμητικὴ γιὰ μένα πρόσκληση τοῦ καθηγητῆ Στέφανου Κακλαμάνη, νὰ μιλήσω γιὰ τὸ μεγάλο ἔργο τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου Θεοχάρη

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ Χρ. Πλατή Κατὰ τὶς δυὸ τελευταῖες δεκαετίες, τὸ σύστημα ὑγείας τῆς χώρας ΠΟΙΕΙ σημαντικὲς ἀλλαγές, τόσο στὸ δομικὸ καὶ ὀργανωτικὸ πεδίο, ὅσο

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχανάλυση, Πολιτισμὸς καὶ κοινωνικὲς ἐπιστῆμες 13. Πρὸς μία ψυχαναλυτικὴ ἐπιστημολογία τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν

Ψυχανάλυση, Πολιτισμὸς καὶ κοινωνικὲς ἐπιστῆμες 13. Πρὸς μία ψυχαναλυτικὴ ἐπιστημολογία τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ψυχανάλυση, Πολιτισμὸς καὶ κοινωνικὲς ἐπιστῆμες 13 ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Πρὸς μία ψυχαναλυτικὴ ἐπιστημολογία τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν I. Ψυχανάλυση καὶ ἐπιστῆμες τοῦ πολιτισμοῦ Ἡ ψυχανάλυση,

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α κα Μαρία Παπαθανασίου, ἐπίκ. καθηγήτρια ΤΕΙ Ἀθηνῶν 7/2/2005 Ἡ ἱεραρχία τῶν ἀνθρώπινων ἀναγκῶν, σύμφωνα μὲ τὸν Α. Maslow, εἶναι ἡ ἑξῆς:

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31!)*."$ DA D 0@$)%!"$ >EE 27! "#$%&' ( ) * +,-./&' Ἁγίου Δημητρίου 38 162 31 Βύρωνας Ἀθήνα E-mail: vtrizonis@yahoo.com Abstract Sotiris Zisis (b. 1902, Koulakia,

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ Dr SAM CHEKWAS ΑΡΟΑΝΙΑ ΚΑΛΑΒΡΤΣΩΝ, 10.5.2014

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ Dr SAM CHEKWAS ΑΡΟΑΝΙΑ ΚΑΛΑΒΡΤΣΩΝ, 10.5.2014 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑ Dr SAM CHEKWAS ΑΡΟΑΝΙΑ ΚΑΛΑΒΡΤΣΩΝ, 10.5.2014 Πρὶν σᾶς διαβάσω τὴν ὁμιλία μου γιὰ τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ τὶς καταβολές της, θέλω νὰ σᾶς πῶ ὅτι δὲν εἶμαι ἐπαγγελματίας

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825.

Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825. Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825. Γιάννης Δάλλας καὶ Ἐκδόσεις Ἴκαρος, 2011 ISBN 978-960-9527-09-5 ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ ΜΕΤΑΦΡΑΣΘΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ 109 Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ-ΑΙΜΙΛΙΟΣ Ν. ΤΑχΙΑΟΣ Ἡ ἀκτινοβολία τὴν ὁποία εἶχαν κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ βυζαντινοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67 63 5;68 1 7 226: Κάτω Γατζέα 38500Βόλος! "#$ "%&' ( )%+ "(,-./ 5;81?9;23; 5@ A: 0 1 234 B94?C ;9 NTEX93 ;N @TEX93 D 156 E 789 G 1 G9 5;813;1H

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

τοῦ Οὐίλλιαμ Χάρντυ Μὰκ Νήλ καθηγητοῦ τῆς Ἱστορίας στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Σικάγου

τοῦ Οὐίλλιαμ Χάρντυ Μὰκ Νήλ καθηγητοῦ τῆς Ἱστορίας στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Σικάγου ΠΡΟΛΟΓΟΣ τοῦ Οὐίλλιαμ Χάρντυ Μὰκ Νήλ καθηγητοῦ τῆς Ἱστορίας στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Σικάγου 9 Ὅσο κι ἄν φαίνεται παράδοξο, τὴν ἐμπειρία τῶν γεγονότων ποὺ ἀναφέρει ὁ καθηγητὴς Ἰατρίδης στὸ βιβλίο του αὐτὸ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΑΙΩΝΑ

Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΑΙΩΝΑ Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΧΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΑΙΩΝΑ Εἰρήνη Ἀρτέμη Τὸ χρονικὸ διάστημα 1201-1204 γίνεται ἡ Δ Σταυροφορία,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ προσφορὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνες

Ἡ προσφορὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνες Ἡ προσφορὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνες l Τοῦ Μιχαὴλ Γ. Τρίτου Καθηγητοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ρθοδοξία εἶναι ἡ γνήσια προέκταση τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Μία, Ἁγία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ 85 ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΣΠυρΟΣ βρυωνησ Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν νὰ ὀργανώσει τρία ξεχωριστὰ συνέδρια σχετικὰ μὲ τὴν (τὶς) ἡμερομηνία (ες) καὶ τὴν (τὶς) προέλευση (εις) τῶν σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!...

Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!... Ἡ ἐγκληματικὴ παράδοση 14 χωριῶν τῆς Ἠπείρου Γράφει ὁ συγγραφέας - λαογράφος Γιῶργος Λεκάκης. Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!... Ροῦσσος: «Τὰ 14 χωριὰ δὲν ἦταν ἑλληνικὸ ἔδαφος»!..

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

η ἀκτινοβολιἀ τῶν ἑλληνικῶν δικἀιικῶν ιδἑῶν κἀι θἑσμῶν στο ἑὐρῶπἀϊκο στἑρἑῶμἀ

η ἀκτινοβολιἀ τῶν ἑλληνικῶν δικἀιικῶν ιδἑῶν κἀι θἑσμῶν στο ἑὐρῶπἀϊκο στἑρἑῶμἀ 171 η ἀκτινοβολιἀ τῶν ἑλληνικῶν δικἀιικῶν ιδἑῶν κἀι θἑσμῶν στο ἑὐρῶπἀϊκο στἑρἑῶμἀ μἀριἀνοὐ δ. κἀρἀση Ἕνας ἀπὸ τοὺς λάτρεις τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, ὁ Nietzsche, λέει στὴν Γέννηση τῆς τραγωδίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Δ Νεοελληνικὰ Γράμματα

Δ Νεοελληνικὰ Γράμματα ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ «ΑΓΑΠΑ ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΟΝ ΣΟΥ ΩΣ ΣΕΑΥΤΟΝ» : λάθος. Πιὸ καλὰ ( πιὸ σωστὰ) θὰ ἤτανε ἂν λέγαμε : ἀγάπα τὸν ἑαυτό σου ὅπως ὀφείλεις νὰ ἀγαπᾶς τὸν διπλανό σου. Τ`ὸν συνάνθρωπό σου δηλαδή, ποὺ μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της νηστείας. «Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται! Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι προθύμως εἰσέλθετε, ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς νηστείας ἀγῶνα...

Η αξία της νηστείας. «Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται! Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι προθύμως εἰσέλθετε, ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς νηστείας ἀγῶνα... Άσκηση μηνιαίας επικοινωνίας με τους νέους της Λευκάδας και της Ιθάκης * 1-29 Φεβρουαρίου 2012 * τ. 6 ο Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου Η αξία της νηστείας «Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται! Οἱ βουλόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ Κατασκευάστηκε τὸν γ αἰ. π.χ. στὴν Κάτω Ἰταλία. Εἶναι ἀνώτερης τεχνολογίας τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐφάμιλλο τῶν γραναζιῶν τῆς σύγχρονης Μηχανολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ Ὁ ὕπνος, παρότι κοινὸ βίωμα ὅλων μας, ἔχει μελετηθεῖ ἐντυπωσιακὰ λίγο. Χαμένος χρόνος γιὰ κάποιους, χρόνος ἀνασυγκρότησης τῶν ψυχικῶν καὶ σωματικῶν δυνάμεων κατὰ ἄλλους, θὰ

Διαβάστε περισσότερα

T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ

T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στὸν Τεχνικὸ αὐτὸν Ὁδηγὸ τοῦ Ἐργοστασίου Ἠλεκτροκινητήρων «Βαλιάδης Α.Ε.»: Παρουσιάζουμε τὶς προδιαγραφὲς κατασκευῆς τῶν κινητήρων μας καὶ κυρίως ἀναφερόμαστε στοὺς

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ κ. Σ. Ἀνδρεᾶ, καθηγήτρια Νοσηλευτικῆς Τ.Ε.Ι. Ἀθηνῶν Τὸ θέμα μας εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ ἐθελοντῆ στὴν παροχὴ ἄνεσης καὶ σίτισης τοῦ ἀσθενοῦς.

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ 264 Βιβλιοκρισίες ας σε μία από τις κυριότερες εξουσίες της, τη φιλανθρωπία, και τη σύγκρουση πόλης και Εκκλησίας με όχημα τη φιλανθρωπία, την περίθαλψη κυρίως: η Εκκλησία την έβλεπε ως μέσο μιας ωμής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Διήγημα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἀπρίλιος 2011 8 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ (Β' Βραβεῖο Λογοτεχνίας ἀπὸ τὸν Ἑλληνο-Αὐστραλιανὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΤΟΣ 78 ο = ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΑΡΙΘ. 752 Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΑΥΡΙΟ; Σύγχρονες μορφὲς οἰκογενειακῶν συμβιώσεων Χριστιανικὴ οἰκογένεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μάρτιος 2011 7 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα Τεῦχος 7 - Μάρτιος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r)

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The Byzantine Mathematics, 3 rd edition Volume Ι Arithmetic, Αlgebra Volume ΙΙ Geometry

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ

Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ 22-25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΙΘΟΥΣΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι.

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. Ἤσασταν μήπως παρόντες τότε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΖΟΖΕΦ Ρ. ΣΤΡΕΓΕΡ ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ἡ σημασία τοῦ κράτους Σήμερα θεωροῦμε τὸ κράτος σὰν κάτι δεδομένο. Διαμαρτυρόμαστε γιὰ τὶς ἀξιώσεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Διοργάνωση Σχολείον Ψαλτικής Yπό τη αιγίδα της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ International Conference ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ of Musicology 1814-2014: 1814-2014: 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ 200 YEARS FROM THE

Διαβάστε περισσότερα

Kÿdikec sullabismoü giă tÿn stoiqeiojesða ĆrqaÐwn állhnikàn keimènwnmàtä TEXkaÈtä L A TEX

Kÿdikec sullabismoü giă tÿn stoiqeiojesða ĆrqaÐwn állhnikàn keimènwnmàtä TEXkaÈtä L A TEX EÖtupon TeÜqoc No. 5 >Oktÿbrioc 2000 7 Kÿdikec sullabismoü giă tÿn stoiqeiojesða ĆrqaÐwn állhnikàn keimènwnmàtä TEXkaÈtä L A TEX Dhmătrioc >A. FilÐppou Κάτω Γατζέα 38500Βόλος Καλοί μου φιλόλογοι, βαρᾶτε

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Οἱ ἑλληνικοὶ σύλλογοι στὴ Ρουμανία κατὰ τὸν 19 ο αἰώνα. Συμβολὴ στὴ μελέτη τῆς ἀνάπτυξης τοῦ συλλογικοῦ φαινομένου στὸν παροικιακὸ ἑλληνισμό.

Οἱ ἑλληνικοὶ σύλλογοι στὴ Ρουμανία κατὰ τὸν 19 ο αἰώνα. Συμβολὴ στὴ μελέτη τῆς ἀνάπτυξης τοῦ συλλογικοῦ φαινομένου στὸν παροικιακὸ ἑλληνισμό. Δημήτριος Μ. Κοντογεώργης Οἱ ἑλληνικοὶ σύλλογοι στὴ Ρουμανία κατὰ τὸν 19 ο αἰώνα. Συμβολὴ στὴ μελέτη τῆς ἀνάπτυξης τοῦ συλλογικοῦ φαινομένου στὸν παροικιακὸ ἑλληνισμό. Κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ ἔρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΤΟΣ 76 ο = NOEMBΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΑΡΙΘ. 742 Οἱ σκοποὶ τῆς Ἐπιστήμης Μεταξὺ φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας Ἀρχαῖοι Ἕλληνες ρήτορες στὸ Βυζάντιo ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η/Τ: dfilipp at hotmail dot com

Η/Τ: dfilipp at hotmail dot com eutypon22-23 2010/1/25 9:54 page 25 #29 Εὔτυπον, τεῦχος 22-23 Οκτώβριος/October 2009 25 Ἀναζητώντας τὶς πρῶτες ἑλληνικὲς ἐκδόσεις στὸν Νέο Κόσμο Δημήτριος Α. Φιλίππου Κάτω Γατζέα 387 00 Ἀγριὰ Βόλου Η/Τ:

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀτέρμονο πεδίο - Σειρὰ Κολωνία. Δύο γράμματα ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα ΙΙ (460x340 ἑκ.) 1983-84, ἀκρυλικό.

Ἀτέρμονο πεδίο - Σειρὰ Κολωνία. Δύο γράμματα ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα ΙΙ (460x340 ἑκ.) 1983-84, ἀκρυλικό. Ἀτέρμονο πεδίο - Σειρὰ Κολωνία. Δύο γράμματα ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα ΙΙ (460x340 ἑκ.) 1983-84, ἀκρυλικό. Λεβάντες (216x166 ἑκ.) 1956, λάδι. Συνομιλία τοῦ Φοίβου Ἰ. Πιομπίνου μὲ τὸν Θεόδωρο Στάμο, τὸν ἕλληνα

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ σκοῦφος τοῦ Προέδρου

Ὁ σκοῦφος τοῦ Προέδρου Ὁ σκοῦφος τοῦ Προέδρου Οἱ παλιοὶ φίλοι τὰ λεγαν, ὅπως κάθε βράδυ σχεδὸν ἀπ τὰ φοιτητικά τους χρόνια, καὶ τώρα στὴ σύνταξη, δὲν ἄλλαξαν τὶς συνήθειές τους, ἀλλὰ τὶς τελευταῖες μέρες ἦταν πιὸ ἀνήσυχοι πολλὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ συμβολὴ τοῦ Γρηγορίου Παλαιολόγου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἀγροκηπίου Τίρυνθος... 177. Διδάκτωρ Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν Πανεπιστημίου Φρανκφούρτης

Ἡ συμβολὴ τοῦ Γρηγορίου Παλαιολόγου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἀγροκηπίου Τίρυνθος... 177. Διδάκτωρ Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν Πανεπιστημίου Φρανκφούρτης Ἡ συμβολὴ τοῦ Γρηγορίου Παλαιολόγου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἀγροκηπίου Τίρυνθος... 177 Διδάκτωρ Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν Πανεπιστημίου Φρανκφούρτης Ἡ συμβολὴ τοῦ Γρηγορίου Παλαιολόγου Διευθυντοῦ τοῦ Ἀγροκηπίου Τίρυνθος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα