ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 7ΟΣ-11ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 7ΟΣ-11ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ"

Transcript

1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 7ΟΣ-11ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ Ήδη περίπου από τα µέσα του 6ου αιώνα, και συγκεκριµένα µετά τον θάνατο του Ιουστινιανού Α (527-65), η κατάσταση στη Δύση δεν ήταν πολύ ευχάριστη για το Βυζάντιο Λογγοβάρδοι στην Ιταλία, Βησιγότθοι στην Ισπανία, Άραβες στη Σικελία, Φράγκοι στη Γαλατία ήταν µερικοί µόνο από τους λαούς που κινούνταν στην παλαιά επικράτειά του, στα εδάφη που στο παρελθόν αποτελούσαν το δυτικό τµήµα της αυτοκρατορίας. Οι Λογγοβάρδοι στην Ιταλία και η σταδιακή απώλεια των βυζαντινών εδαφών Το 568 οι Λογγοβάρδοι πιεζόµενοι από τους Αβάρους κινήθηκαν προς την Ιταλία. Στα τέλη του 569 κατέλαβαν το Μιλάνο (Μεδιόλανα) και λίγα χρόνια αργότερα την Παβία. Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες, απασχοληµένοι µε τους Πέρσες στην Ανατολή, δεν ήταν σε θέση να ανακόψουν πολεµώντας την προέλασή τους. Μία απόπειρα αναχαίτισης των Λογγοβάρδων µε τα όπλα έγινε στα χρόνια του Ιουστίνου Β, το 575, και δεν ήταν επιτυχηµένη. Για την αντιµετώπισή τους όµως δραστηριοποιήθηκε έντονα η βυζαντινή διπλωµατία, που επιχείρησε να στρέψει εναντίον τους τους Φράγκους της Αυστρασίας και Νευστρίας. O αυτοκράτορας Μαυρίκιος ( ) από τη στιγµή της ανάρρησής του στον αυτοκρατορικό θρόνο ήταν σε διαρκή επαφή µε τον Χιλδερβέρτο Β, ηγεµόνα της Αυστρασίας, τον οποίο το 586 και το 588 έστρεψε κατά των Λογγοβάρδων. Η φραγκική βοήθεια δεν είχε µόνιµα αποτελέσµατα. Το 592 οι Λογγοβάρδοι επιτέθηκαν στη Ρώµη και την κατέλαβαν. Ο πάπας Γρηγόριος Α ο Μέγας ( ) πιεσµένος αναγκάστηκε να έρθει σε συνεννόηση µαζί τους, όπως άλλωστε και οι αντιπρόσωποι του Βυζαντινού αυτοκράτορα που έκαναν ανακωχή µε τον Λογγοβάρδο βασιλιά Αγιλούλφο το 598 και το 603. Το γερµανικό φύλο των Λογγοβάρδων, κινήθηκε τον 6ο αιώνα Ανάγλυφη αναπαράσταση του πάπα της Ρώµης Γρηγορίου Α

2 Το εξαρχάτο της Ραβέννας η βυζαντινή απάντηση στη λογγοβαρδική απειλή Για να ανακόψει τη λογγοβαρδική επέκταση και για να προστατέψει τα αυτοκρατορικά εδάφη στην περιοχή ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος ( ) ίδρυσε το εξαρχάτο της Ραβέννας, µία νέα διοικητική περιφέρεια µε διοικητή τον έξαρχο, που συγκέντρωνε στο πρόσωπό του πολιτική και στρατιωτική εξουσία. Το εξαρχάτο, που ήταν χωρισµένο σε δουκάτα, περιλάµβανε όλα τα βυζαντινά εδάφη της Ιταλίας εκτός από τη Σικελία, η οποία αποτελούσε χωριστή περιφέρεια. Οι Λοµβαρδοί στην Ιταλία Οι Λογγοβάρδοι ήταν γερµανική φυλή που κατέλαβε τα εδάφη της Παννονίας στις αρχές του 6ου αιώνα. Στα µέσα του 6ου αιώνα (540) σύναψαν συνθήκη µε τον Ιουστινιανό, ο οποίος τους χρησιµοποίησε για να ενισχύσει τα στρατεύµατα που απέστειλε το 552 κατά των Οστρογότθων. Το 568 οι Λογγοβάρδοι εισέβαλαν στην Ιταλία. Η εξάπλωσή τους στα ιταλικά εδάφη ήταν ραγδαία και µε αρχηγό τον Αγκιλούλφο ( ) κατόρθωσαν να ιδρύσουν ένα ισχυρό βασίλειο στην Ιταλία συµµαχώντας και µε τον Βυζαντινό έξαρχο της Ραβέννας. Γύρω στο 680 η επιθετική τους δραστηριότητα απέναντι στους Βυζαντινούς ανακόπηκε όταν, έπειτα από µια συνθήκη ειρήνης µε τους Βυζαντινούς, ιεραπόστολοι και καλλιτέχνες από την Κωνσταντινούπολη ταξίδεψαν για το λογγοβαρδικό βασίλειο. Στις αρχές του 8ου αιώνα οι Λογγοβάρδοι εκδήλωσαν και πάλι επεκτατική συµπεριφορά σε βάρος των Βυζαντινών και το 751 κατέλαβαν τη Ραβέννα και την Πεντάπολη. Η επεκτατική πολιτική τους και η επιθετικότητά τους προς τους πάπες της Ρώµης προκάλεσαν τον Φράγκο βασιλιά Καρλοµάγνο, ο οποίος έσπευσε να τους αντιµετωπίσει, και το 774, έπειτα από πολλές επιθέσεις, κατέλυσε το κράτος τους. Από το 774 και εξής οι Λογγοβάρδοι περιορίστηκαν στις κτήσεις τους στον Νότο, στο δουκάτο του Βενεβέντο, στο οποίο είχαν προσαρτήσει και τις περισσότερες περιοχές της βυζαντινής Απουλίας και Καλαβρίας. Οι Λογγοβάρδοι δούκες στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τον Καρλοµάγνο δήλωσαν υπακοή στον Βυζαντινό αυτοκράτορα. Στα µέσα του 9ου αιώνα εσωτερικά προβλήµατα είχαν ως αποτέλεσµα τον χωρισµό του λογγοβαρδικού δουκάτου

3 Το αξίωµα του εξάρχου της Ραβέννας απαντάται για πρώτη φορά στις πηγές το 584 και πρώτος έξαρχος ήταν ο Σµάραγδος, ο οποίος είχε την πολιτική και στρατιωτική ευθύνη της περιοχής και στρατιωτική δύναµη στη διάθεσή του. Οι δεσµοί της πρωτεύουσας µε τη Ραβέννα ήταν πολύ στενοί, γεγονός που σήµαινε ότι η πόλη, η Εκκλησία και οι διοικητές της συχνά λάµβαναν προνόµια από τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες. Σ' αυτό το πλαίσιο το 666 ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Κώνστας Β ( ) προσέφερε αυτοκεφαλία στην αρχιεπισκοπή της Ραβέννας, την οποία κατάργησε λίγα χρόνια αργότερα ο διάδοχος του Κώνστα, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίσε µικρότερα πριγκιπάτα και δουκάτα, αυτά του Σαλέρνο, της Κάπουας, της Νεάπολης, του Αµάλφι και της Γέτας. Το 876 οι Λοµβαρδοί του Μπάρι ζήτησαν τη βοήθεια του Βυζαντινού αυτοκράτορα για να αντιµετωπίσουν τις επιθέσεις των Αράβων. Με αυτή την αφορµή και ύστερα από µακροχρόνιους αγώνες οι Βυζαντινοί πέτυχαν να ανακαταλάβουν το µεγαλύτερο µέρος της Απουλίας το 896. Η επιρροή του Βυζαντίου στα λογγοβαρδικά εδάφη της Νότιας Ιταλίας ήταν µεγάλη, καθώς οι επαφές και οι εµπορικές σχέσεις οδήγησαν τα πριγκιπάτα στη σφαίρα επιρροής του Βυζαντίου. Η βοήθεια του Βυζαντίου και η ανοχή της Δυτικής Εκκλησίας εξασφάλισαν για πολλά χρόνια την άνθηση των λογγοβαρδικών πόλεων. Τον 11ο αιώνα στα εδάφη των Λοµβαρδών της Ιταλίας θα εγκατασταθούν οι Νορµανδοί. Λογγοβάρδοι βασιλείς της Ιταλίας Wacho: , Αυδουΐνος: , Αλβουΐνος: , Κλεφ: 572-4, Άγνωστοι ηγεµόνες: , Αυθάριος: , Αγιλούλφος: , Αδαλοάλδος: , Αριοάλδος: , Ροθάριος: , Ροδοάλδος: 652, Αριπέρτος: , Περκτάριτος: (πρώτη φορά 661-2), Γριµοάλδος ή Γριµουάλδος , Περκτάριτος: (δεύτερη φορά ), Κουνίπερτος: , Λουίτπερτος: 700, Αρίπερτος: , Ανσπάρανδος: 712, Λιουτπράνδος: , Χιλδεβράνδος: 744, Ράτσης: 744-9, Αϊστούλφος: , Didier: Didier Λεπτοµέρεια πίνακα στον οποίο απεικονίζεται ο Αϊστούλφος,

4 νος Δ (668-85). Οι αρχιεπίσκοποι της Ραβέννας πάντως εµφάνιζαν σταθερά τάσεις ανεξαρτητοποίησης, µε αποτέλεσµα να ενοχλούν την Αγία Έδρα της Ρώµης στην οποία υπάγονταν. Επίσης, για να διατηρούν καλές σχέσεις µε την ηγεσία του στρατού οι αρχιεπίσκοποι Ραβέννας συχνά παραχωρούσαν στη στρατιωτική αριστοκρατία εδάφη του εξαρχάτου. Οι απολαβές αποτέλεσαν τη βαθύτερη αιτία για στάσεις που ξέσπασαν στην περιοχή τον 7ο και 8ο αιώνα µε αφορµή θρησκευτικά ή οικονοµικά ζητήµατα. Έτσι τρεις έξαρχοι δολοφονήθηκαν (616, 710, 726) και αρκετοί στασίασαν, όπως ο Ελευθέριος το 619 και ο Ολύµπιος (γύρω στο 651/2). Η τάση διαφυγής από τον βυζαντινό έλεγχο εντάθηκε στα τέλη του 7ου αιώνα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Ραβέννα αντιτάχθηκε στη σύλληψη του πάπα Σέργιου το 693, την οποία είχε διατάξει ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β, ο οποίος µάλιστα, λίγα χρόνια αργότερα, το Η Ραβέννα διοικητικό και εµπορικό κέντρο της βόρειας Ιταλίας στα πρώιµα βυζαντινά χρόνια Άποψη του Ορθόδοξου ή Καθεδρικού Βαπτιστηρίου της Ραβέν- Η Ραβέννα ήταν ένα σπουδαίο λιµάνι, εµπορικό και πνευµατικό κέντρο, έδρα του ύπατου των πραιτωρίων της Ιταλίας, το οποίο τον 5ο αιώνα αποτέλεσε ουσιαστικά την πρωτεύουσα της Ρωµαϊκής αυτοκρατορίας στη Δύση ο αυτοκράτορας της Δύσης Ονώριος ( ) είχε µεταφέρει εκεί την πρωτεύουσά του το 402. Η πόλη πέρασε µια περίοδο παρακµής στα τελευταία ταραγµένα χρόνια ζωής του δυτικού τµήµατος της αυτοκρατορίας (455-76), αλλά ανέκαµψε λίγο αργότερα, όταν έγινε πρωτεύουσα του οστρογοτθικού βασιλείου της Ιταλίας. Το 540 ο στρατηγός του Ιουστινιανού Βελισάριος ανακατέλαβε τη Ραβέννα για λογαριασµό του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού και τη χρησιµοποίησε ως έδρα σε όλη τη διάρκεια των πολέµων του Ιουστινιανού στην Ιταλία. Στα χρόνια του Ιουστινιανού (527-65) η επισκοπή Ραβέννας έγινε αρχιεπισκοπή και η πόλη άνθησε ξανά µε την προσωπική φροντίδα του αυτοκράτορα. Η διοίκησή της από το 552 ανατέθηκε στον στρατηγό του αυτοκράτορα Ναρσή. Η είσοδος των Λογγοβάρδων στην Ιταλία (568) και η εξαιρετική σηµασία της περιοχής ανάγκασε τους Βυζαντινούς να εντάξουν τη Ραβέννα σε έναν νέο διοικητικό θεσµό, το εξαρχάτο.

5 709, τιµώρησε αυστηρά τους προεστούς της πόλης για απείθεια. Το 727 η Ραβέννα συµµετείχε ενεργά στην επανάσταση που εκδηλώθηκε στην Ιταλία το ξέσπασµα της Εικονοµαχίας το 717, η επέκταση των Λογγοβάρδων στην Ιταλία το 720 και η αύξηση της φορολογίας την οποία επέβαλε η πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη ήταν ορισµένοι από τους λόγους που οδήγησαν σ' αυτήν την επανάσταση. Το 732 η Ραβέννα καταλήφθηκε από τους Λογγοβάρδους, για να απελευθερωθεί λίγο αργότερα από τους Βυζαντινούς της Βενετίας. To 751 oι Λογγοβάρδοι κατέλαβαν ξανά τη Ραβέννα που δεν ξανάγινε ποτέ βυζαντινή, καθώς λίγο αργότερα συµπεριλήφθηκε στα εδάφη του παπικού κράτους. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ κατήργησε κατά τη διάρκεια Η βορειοδυτική Αφρική στα τέλη του 6ου-αρχές του 7ου αιώνα και το εξαρχάτο της Καρχηδόνας Στα τέλη του 6ου αιώνα οι βυζαντινές κτήσεις στη βορειοδυτική Αφρική, ειδικά γύρω από την Καρχηδόνα, αντιµετώπιζαν σοβαρά προβλήµατα. Η περίοδος της ιουστινιάνειας ανάκαµψης (533-60) είχε περάσει και οι Βυζαντινοί καλούνταν να πολεµήσουν τους ιθαγενείς Μαύρους ή Μαυρούσιους των βυζαντινών πηγών που πίεζαν αφόρητα το σηµαντικό για την αυτοκρατορία λιµάνι. Το 578 ο magister militum Γεννάδιος κατόρ- Βυζαντινοί κυβερνήτες και έξαρχοι της Ραβέννας Ναρσής: , Βαδουάριος: 575-7, Σµάραγδος Α,: 584-9, lουλιανός: 589, Ρωµανός: , Σµάραγδος (β ): 603-περ. 610, Ιωάννης Α : περ , Ελευθέριος: , Γρηγόριος Α,: , Ισαάκιος Α,: , Θεόδωρος Α Καλλιοπάς (α ): 643-περ. 645, Πλάτων: περ. 645, Ολύµπιος: 649-περ. 653, Θεόδωρος Α Καλλιοπάς (β ): περ. 653-;, Γρηγόριος Β : ;-666, Θεόδωρος Β : , Ιωάννης Β : 687-;, Θεοφύλακτος: 701-;, Ιωάννης Γ Ριζοκόπος: ;-710, Ευτύχιος: , Σχολαστίκιος: 713-; Σταυρός από το στέµµα του Λογγοβάρδου βασιλιά Αγιούλ-

6 θωσε να επιβληθεί στους εχθρούς. Η περιοχή αναδιοργανώθηκε, όπως και η Ιταλία, και αποτέλεσε µια χωριστή διοικητική επικράτεια το βυζαντινό εξαρχάτο της Αφρικής. Ο πρώτος έξαρχος της Καρχηδόνας αναφέρεται το 591. Ως πρώτος έξαρχος του εξαρχάτου της Αφρικής, της Καρχηδόνας, αναφέρεται το 591 ο magister militum Γεννάδιος. Από την Καρχηδόνα ξεκίνησε µε στόλο το 608 ο Ηράκλειος, γιος του εξάρχου της, στρατηγού Ηράκλειου, για να καταλάβει τον θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Η Καρχηδόνα επιβίωσε ανθηρή έως τα µέσα του 7ου αιώνα οπότε, καθώς δείχνουν τα αρχαιολογικά τεκµήρια, άρχισε να παρακµάζει, όπως άλλωστε και όλες οι µεγάλες πόλεις της αυτοκρατορίας. Το 648, ο τελευταίος γνωστός σε µας έξαρχός της, ο πατρίκιος Γρηγόριος, στασίασε και ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας µε τη βοήθεια Ρωµαίων και Αφρικανών στην Καρχηδόνα. Οι επιδροµές των Αράβων από το 647 κι έπειτα επιδείνωσαν την κατάσταση στη βυζαντινή αυτή επαρχία, η οποία χάθηκε οριστικά το 698 όταν έπεσε στα χέρια των Αράβων. Η Καρχηδόνα, ένα βυζαντινό αστικό κέντρο στην Αφρική Η Καρχηδόνα, σπουδαίο λιµάνι στη βορειοδυτική Αφρική, ήταν η µεγαλύτερη πόλη στη δυτική Μεσόγειο µετά τη Ρώµη. Με τη διοικητική αναδιοργάνωση του Διοκλητιανού ( ) η Καρχηδόνα έγινε η έδρα της «διοίκησης» της Αφρικής. Η Καρχηδόνα ήταν µια πλούσια πόλη που διατηρούσε στενούς δεσµούς µε τη Ρώµη. Άλλωστε αποτελούσε ένα από τα σηµαντικότερα διαµετακοµιστικά κέντρα της Μεσογείου, από το οποίο διοχετεύονταν στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας τα σιτηρά και το λάδι της Αφρικής αλλά και τα βιοτεχνικά της προϊόντα (αµφορείς και λυχνάρια). Το 439 η Καρχηδόνα καταλήφθηκε από τους Βανδάλους και αποτέλεσε την πρωτεύουσα του βανδαλικού βασιλείου της Αφρικής, το οποίο διατηρήθηκε έως τα µέσα του 6ου αιώνα και καταλύθηκε τελικά το 553 από τον Ιουστινιανό. Η πόλη γνώρισε τότε µια σύντοµη περίοδο ακµής περίπου έως το 560 όταν οι ντόπιοι Μαυρούσιοι άρχισαν να δηµιουργούν σοβαρά προβλήµατα. Έπειτα από αγώνες είκοσι χρόνων το Βυζάντιο κατόρθωσε να επιβληθεί στους Μαυρούσιους και στα τέλη του 6ου αιώνα η περιοχή γύρω από την Καρχηδόνα αποτέλεσε το εξαρχάτο της Αφρικής.

7 Οι τύχες της βυζαντινής Σικελίας Από τα µέσα του 6ου αιώνα η Σικελία είχε ενταχθεί στα εδάφη της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και παρά τις δυσκολίες παρέµεινε σε βυζαντινό έλεγχο έως τον 10ο αιώνα οπότε καταλήφθηκε από τους Άραβες. Στα τέλη του 7ου αιώνα η Σικελία πιθανότατα οργανώθηκε σε θέµα. Οι πρώτες αναφορές σε στρατηγό του θέµατος χρονολογούνται γύρω στο 700. Το νησί όµως είχε αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική σηµασία ήδη από τα µέσα του 7ου αιώνα. Το 663 ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Κώνστας Β (641-68) είχε αποφασίσει να µεταφέρει το κέντρο διοίκησης της αυτοκρατορίας από την Κωνσταντινούπολη στις Συρακούσες. Αυτό δεν έγινε τελικά, καθώς η Σύγκλητος και η επιτροπή αντιβασιλείας που κυβερνούσε στην Κωνσταντινούπολη εκπροσωπώντας τους ανήλικους διαδόχους, τους γιους του Κώνστα, έπεισε τον αυτοκράτορα ότι θα ήταν µεγάλο λάθος να µετακινήσει τους µελλοντικούς βασιλείς και τις κεντρικές διοικητικές υπηρεσίες από την Κωνσταντινούπολη. Χωρίς την οικογένειά του λοιπόν και χωρίς να µετακινήσει το σύνολο των διοικητικών υπηρεσιών από την Ανατολή ο αυτοκράτορας παρέµεινε στις Συρακούσες µέχρι το τέλος της ζωής του, το 668. Η διαµονή του αυτοκράτορα και των αξιωµατούχων από την Ανατολή συνέβαλε στον εξελληνισµό-εκβυζαντινισµό του νησιού, που ενισχύθηκε στον 7ο και 8ο αιώνα και από την έλευση προσφύγων από την Αφρική και τα Βαλκάνια. Επιπλέον το νησί της Σικελίας, που εκκλησιαστικά υπαγόταν, όπως ήταν αναµενόµενο, στην Εκκλησία της Βυζαντινοί έξαρχοι της βόρειας Αφρικής (Καρχηδόνας) Γεννάδιος: περ Ηράκλειος ο Πρεσβύτερος: περ Καισάριος: ; Νικήτας: περ Πέτρος: 633-; Γρηγόριος (πατρίκιος): ;-648

8 Ρώµης, το 733 αποκόπηκε από την Αγία Έδρα και εντάχθηκε στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Στα µέσα του 7ου αιώνα, το 652, άρχισαν οι επιδροµές των Αράβων κατά του νησιού. Για την αντιµετώπισή τους κατέφθασε άµεσα από τη βόρεια Ιταλία ο έξαρχος της Ραβέννας Ολύµπιος. Οι Άραβες δεν κατόρθωσαν κατά τη διάρκεια αυτών των επιχειρήσεων να καταλάβουν µόνιµα κανένα µέρος της Σικελίας, ενώ αντίθετα οι Βυζαντινοί χρησιµοποίησαν το νησί ως βάση για τις επιθέσεις τους κατά των Αράβων από τη Σικελία ξεκίνησε µια εκστρατεία κατά της Καρχηδόνας το 697. Η Σικελία εξακολούθησε και τον 8ο αιώνα να είναι στενά συνδεδεµένη µε την πρωτεύουσα όπως αναφέρθηκε το 733 εντάχθηκε εκκλησιαστικά στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Η σύνδεση αυτή αποδεικνύεται από ένα προγενέστερο περιστατικό. Το 717, και καθώς βρισκόταν σε εξέλιξη η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Άραβες, ο στρατηγός του θέµατος Σικελίας Σέργιος, πιστεύοντας προφανώς ότι η Κωνσταντινούπολη θα πέσει στα χέρια των Αράβων αποφάσισε να ανακηρύξει νέο αυτοκράτορα στη Σικελία. Επέλεξε έτσι κάποιον Βασίλειο και τον αναγόρευσε. Η επανάσταση κατέρρευσε, όταν ο αυτοκράτορας Λέων Γ Ίσαυρος (717-41) απέστειλε στη Σικελία έναν ανώτατο αξιωµατούχο για να πληροφορήσει τους Σικελιώτες ότι η πρωτεύουσα αντιστέκεται σθεναρά και ότι ο αυτοκράτορας ασκεί σταθερά τη διακυβέρνηση του κράτους. Το 751, όταν το εξαρχάτο της Ραβέννας έπεσε στα χέρια των Λογγοβάρδων, η Σικελία παρέµεινε η µοναδική σηµαντική βάση του Βυζαντίου στην κεντρική Μεσόγειο. Τον ρόλο της Σικελίας για την αυτοκρατορία γνώριζαν βέβαια και οι Άραβες που σε όλη τη διάρκεια του 8ου αιώνα οργάνωναν εκστρατείες εναντίον της από την Αφρική και τη Συρία, αλλά και οι ντόπιοι αξιωµατούχοι. Χαρακτηριστική είναι η πράξη του στρατηγού Σικελίας Ελπίδιου, το 781. Ο Ελπίδιος, ο οποίος το 781 κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία και κλήθηκε για απολογία στην Κωνσταντινούπολη αντί να υπακούσει στην αυτοκράτειρα Ειρήνη την Αθηναία, προτίµησε να στασιάσει και να ανακηρυχθεί ο ίδιος αυτοκράτορας στη Σικελία µε την υποστήριξη του ντόπιου πληθυσµού. Ο βυζαντινός στρατός κατέβαλε µεγάλη προσπάθεια για να νικήσει τον στασιαστή, ο οποίος τελικά κατέφυγε στους Άραβες. Στις αρχές του 9ου αιώνα, το 826, στη Σικελία ξέσπασε ξανά επανάσταση. Με ασήµα- Σελίδα χειρόγραφου κώδικα του 11ου αιώνα, µε αναθηµα-

9 ντη αφορµή, ο διοικητής του βυζαντινού στόλου στο νησί, ο τουρµάρχης Ευφήµιος, κατέλαβε τις Συρακούσες και αφού συγκρούστηκε στην Κατάνη µε τον στρατηγό του θέµατος Φωτεινό, τον οποίο σκότωσε, ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας. Οι πιστοί στον Βυζαντινό αυτοκράτορα στρατηγοί της περιοχής συγκρούστηκαν µε τον Ευφήµιο και ανακατέλαβαν την πόλη των Συρακουσών. Το 827 ο Ευφήµιος κατέφυγε στον ανεξάρτητο εµίρη του Καϊρουάν της Βόρειας Αφρικής, ζήτησε βοήθεια αλλά και αναγνώριση του αυτοκρατορικού του τίτλου και υποσχέθηκε να πληρώνει στον εµίρη φόρο υποτέλειας όταν η περιπέτεια θα τελείωνε. Τον Ιούνιο του 827 οι στόλοι του εµίρη και του Ευφήµιου αποβιβάστηκαν στη Σικελία, συγκρούστηκαν µε τους Βυζαντινούς και τους νίκησαν. Στη συνέχεια κινήθηκαν κατά της πρωτεύουσας και την πολιόρκησαν. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Β (820-29) ζήτησε βοήθεια από τον δούκα της Βενετίας Ιουστινιανό που έστειλε σε βοήθεια µοίρα στόλου. Καθώς η πολιορκία βρισκόταν σε εξέλιξη και οι Βυζαντινοί είχαν αρχίσει να λυγίζουν, λοιµός χτύπησε το στρατόπεδο των πολιορκητών προκαλώντας τους σοβαρές απώλειες. Ταυτόχρονα έφτασε από την πρωτεύουσα στόλος που πολιόρκησε τους Άραβες, ενώ διέρρευσε η φήµη ότι ακόµα µία µοίρα στόλου από τη Βενετία κατευθυνόταν προς τη Σικελία. Οι Άραβες τότε υποχώρησαν από τις Συρακούσες στη βυζαντινή πόλη Μέναινο, η οποία παραδόθηκε χωρίς αντίσταση. Από εκεί οι Άραβες κατέλαβαν τον Ακράγαντα και οργάνωσαν επίθεση κατά της Έννας (του οχυρού Castrogiovanni), κατά τη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκε ο Ευφήµιος δίνοντας τέλος στον εµφύλιο χαρακτήρα της διαµάχης. Η Σικελία έµεινε στα χέρια των Βυζαντινών, καθώς ο αυτοκρατορικός στόλος εκδίωξε προσωρινά τους Άραβες. Το 830 Άραβες από την Αίγυπτο και την Ισπανία αποβιβάστηκαν στη Σικελία. Οι Άραβες της Ισπανίας έπειτα από λίγο αναχώρησαν από το νησί, αφού αποδεκατίστηκαν από αρρώστεια που έπληξε το στρατόπεδό τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Οι Άραβες της Αιγύπτου όµως έµειναν στο νησί δηµιουργώντας ποικίλα προβλήµατα. Το 835 ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Θεόφιλος (829-42) έστειλε κατά των Αράβων της Σικελίας στόλο που καταστράφηκε ολοκληρωτικά από τους εχθρούς. Την άνοιξη του 838 ο αυτοκράτορας έδωσε εντολή στον στρατηγό Αλέξιο Μωσηλέ να κινηθεί προς τη Σικελία για να πολεµήσει τους Άραβες. Αυτός νίκησε επανειληµµένα τους εχθρούς και τους υποχρέωσε να λύσουν την πολιορκία του Κεφαλούδιου. Όµως, λίγο αργότερα ανακλήθηκε από τον αυτοκράτορα χωρίς να προλάβει να σταθεροποιήσει την κατά- Μικρογραφία από χειρόγραφο κώδικα του 12ου αιώνα, όπου

10 σταση στο νησί. Λίγα χρόνια αργότερα, το 843, οι Άραβες κατέλαβαν τη Μεσσήνα και το 845 το Φρούριο του Αγίου Ανανία της Μούτικας. Οι βυζαντινές δυνάµεις που έφτασαν τότε στη Σικελία από το θέµα Χαρσιανού αποδεκατίστηκαν. Το 847 έπεσαν στα χέρια των Αράβων και οι Λεοντίνοι, µία ακόµα σηµαντική πόλη της Σικελίας, ενώ οι επιχειρήσεις συνεχίστηκαν και τα επόµενα χρόνια (848, 853). Το 859 οι Βυζαντινοί έχασαν την Έννα (Castrogiovanni), την έδρα του Βυζαντινού στρατηγού στην Ιταλία, ενώ ο στόλος που έφθασε από τη βυζαντινή πρωτεύουσα µε διοικητή τον πατρίκιο Κωνσταντίνο Κοντο- µύτη δεν κατάφερε να ανακόψει την αραβική προέλαση. Το 878 έπεσαν στα χέρια των Αράβων οι Συρακούσες και το 902 οριστικά το Ταυροµένιο. Το 965 έπεσε στα χέρια των Αράβων και το τελευταίο βυζαντινό προπύργιο, η Ραµµέτα. Στη διάρκεια του 10ου αιώνα έγιναν επανειληµµένες προσπάθειες για να ανακαταληφθεί η Σικελία, αλλά όλες κατέληξαν σε αποτυχία, σε αντίθεση µε τις επιχειρήσεις στην Κάτω Ιταλία που ήταν περισσότερο αποτελεσµατικές. Τον 11ο αιώνα η Σικελία ανακαταλήφθηκε για σύντοµο χρονικό διάστηµα από τους Βυζαντινούς. Το 1037 ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Δ έστειλε τον Γεώργιο Μανιάκη ως στρατηγό αυτοκράτορα στην Ιταλία. Το 1038 ο Μανιάκης κατέλαβε την ανατολική Σικελία µε τη βοήθεια Βαράγγων και Νορµανδών αλλά το 1040, πριν προλάβει να ολοκληρώσει το έργο του στο νησί, ανακλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη όπου και φυλακίστηκε. Το 1060 οι Νορµανδοί άρχισαν να εισβάλουν σταδιακά στη Σικελία. Η εγκατάστασή τους στο νησί ολοκληρώθηκε το Τη νορµανδική κατάκτηση της Σικελίας ακολούθησε η επανένταξη του νησιού στη δικαιοδοσία της Εκκλησίας της Ρώµης. Η Καρολίδεια εποχή στη Δυτική Ευρώπη και η παπική εκκλησία (8ος-9ος αιώνας) H Δυτική Ευρώπη από τον 5ο αιώνα έχανε σταδιακά την ενότητά της, µε αποτέλεσµα στα τέλη του 7ου αιώνα να εµφανίζεται ολοκληρωτικά διασπασµένη. Τον 8ο αιώνα η εξάπλωση της επιρροής των Καρολιδών Φράγκων στη Δύση δηµιούργησε σταδιακά τις προϋποθέσεις για τη σύσταση ενός νέου ενιαίου κρατικού µορφώµατος. Η αύξηση της δύναµης των παπών της Ρώµης και ο καθοριστικός τους ρόλος στα πολιτικά πράγµατα βοήθησε σε µεγάλο βαθµό τη δηµιουργία της Φραγκικής αυτοκρατορίας στη Δύση, Πανοραµική άποψη της Έννας (Castrogiovanni) πολιορκήθηκε Μικρογραφική λεπτοµέρεια Αράβων σε µάχη, από την

11 αλλά παράλληλα αποτέλεσε και το αντίπαλο δέος. Η Αγία Έδρα της Ρώµης και οι Φράγκοι κατά τον 8ο αιώνα ήταν οι ισχυρότερες δυνά- µεις στη Δύση, οι οποίες διαµόρφωσαν το νέο πρόσωπο της Ευρώπης και ανάγκασαν το βυζαντινό κράτος να περιοριστεί στα ανατολικά εδάφη του. Η δραστηριοποίηση των πολιτικών αυτών δυνάµεων µετέτρεψε σε ανεκπλήρωτο όνειρο την ανασύσταση της Ρωµαϊκής αυτοκρατορίας στα παλαιά σύνορά της. Οι Καρολίδες Οι Καρολίδες ήταν µέλη µιας αριστοκρατικής οικογένειας από την Αυστρασία, που από τα τέλη του 7ου αιώνα κατείχαν το αξίωµα του µαγιορδόµου (major domus), του επόπτη δηλαδή του παλατιού, του πρωθυπουργού και του αρχηγού του στρατού και έπαιζαν πολύ σηµαντικό ρόλο στη διακυβέρνηση του κράτους των Φράγκων υπό την εξουσία των τελευταίων Μεροβίγκειων Φράγκων βασιλέων. Ένας από τους µαγιορδόµους, ο Κάρολος, που έγινε γνωστός αργότερα και ως Κάρολος Μαρτέλλος, κατόρθωσε από το 719 έως το 741 να ενώσει τους Φράγκους της Αυστρασίας, της Νευστρίας και της Βουργουνδίας και να περιορίσει δραστικά την αυτονοµία των αποµακρυσµένων περιοχών, διορίζοντας στις σηµαντικότερες θέσεις του φραγκικού βασιλείου µέλη της αυστρασιανής αριστοκρατίας. Στα 732 απέκρουσε στο Πικτάβιο (Πουατιέ) τους Άραβες της Ισπανίας και σταµάτησε την προέλασή τους στα ευρωπαϊκά εδάφη. Ταυτόχρονα ενίσχυσε το έργο των ιεραποστόλων από τη Βρετανία, προωθώντας µεταρρυθµίσεις στη Φραγκική Εκκλησία. Ο γιος του, Πιπίνος, γνωστός και ως Πιπίνος ο Βραχύς (741-68), ακολούθησε σε όλα τα θέµατα την πολιτική του πατέρα του. Προσάρτησε τη Σεπτιµανία, διέλυσε το δουκάτο της Ακουϊτανίας, και σύναψε στενές σχέσεις µε τον πάπα της Ρώµης. Το 751 ο Πιπίνος, µε την ηθική υποστήριξη του πάπα, ανέτρεψε τη δυναστεία των Μεροβίγγειων και ανακηρύχθηκε βασιλιάς των Φράγκων. Οι πρώτοι Καρολίδες βασιλείς κατόρθωσαν να εξασφαλίσουν την ειρήνη στο εσωτερικό του φραγκικού κράτους και πέτυχαν µια στοιχειώδη ενοποίηση της διοίκησης και των θεσµών. Από την άλλη κατόρθωσαν να αυξήσουν το κύρος του κράτους τους και εκτός των συνόρων του αλλά και να επεκτείνουν την επικράτειά τους. Εξωτερική άποψη του ναού Santa Maria dell Ammiraglio

12 Φράγκοι Γερµανικός λαός που πιθανότατα προέκυψε κατά τη διάρκεια του 3ου αιώνα έπειτα από συνένωση διαφόρων γερµανικών φυλών που κατοικούσαν στην ανατολική όχθη του κάτω Ρήνου. Στον πρώϊµο 4ο αιώνα, και ενώ πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας ήταν ακόµη η Ρώµη, στα χρόνια δηλαδή του Κωνστάντιου Χλωρού (305-6) και στα πρώτα χρόνια βασιλείας του Κωνσταντίνου Α (306-24), οι Φράγκοι, υποτελείς της αυτοκρατορίας, επάνδρωναν σε µεγάλο βαθµό τον ρωµαϊκό στρατό. Στον πρώϊµο 6ο αιώνα όλοι οι Φράγκοι της παλαιάς ρωµαϊκής επικράτειας εντάχθηκαν σε ένα ενιαίο πολιτικό µόρφωµα, κράτος που δηµιούργησε ο Φράγκος Μεροβίγγειος βασιλιάς Χλωδοβίκος Α (481/2-511) καταλαµβάνοντας σταδιακά όλη την πωµαϊκή Γαλατία εκτός από την Προβηγκία και τη Σεπτιµανία. Ο Χλωδοβίκος Α ήταν ο πρώτος βάρβαρος βασιλιάς που προσχώρησε στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη και νίκησε τους Βησιγότθους (507), τους οποίους έδιωξε από την Ακουϊτανία και τους περιόρισε στην Ισπανία και στη Σεπτιµανία. Με την προσχώρησή του στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη και µε τη νίκη του κατά των Βησιγότθων ο Χλωδοβίκος εγκαινίασε µια νέα περίοδο σχέσεων των Φράγκων µε το Βυζάντιο οι Βυζαντινοί τον θεωρούσαν ισχυρό σύµµαχο κατά των άλλων Γότθων βασιλέων που πίστευαν στο αιρετικό δόγµα του Αρείου. Οι διάδοχοι του Χλωδοβίκου διατηρούσαν στενές σχέσεις µε την Κωνσταντινούπολη και συχνά λάµβαναν από τους αυτοκράτορες τους τιµητικούς τίτλους του «ύπατου» ή του «πατρίκιου». Στο πλαίσιο αυτών των σχέσεων ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος ζήτησε στα τέλη του 6ου αιώνα τη βοήθειά τους για να αντιµετωπίσει τους Λογγοβάρδους (586, 588). Οι σχέσεις του Βυζαντίου και των Φράγκων διαταράσσονταν κάθε φορά που τα συµφέροντα των δύο κρατών στην Ιταλία συγκρούονταν και επιδεινώθηκαν κατά πολύ, όταν οι Φράγκοι βοήθησαν τον πάπα να ανεξαρτητοποιηθεί από το Βυζάντιο στα µέσα του 8ου αιώνα. Το 774 όταν ο Φράγκος βασιλιάς Καρλοµάγνος κατέλυσε το λοµβαρδικό βασίλειο της Ιταλίας και περιόρισε τους Λοµβαρδούς στις νότιες κτήσεις τους, οι Φράγκοι έγιναν ακόµη πιο επικίνδυνοι για το Βυζάντιο. Τα Χριστούγεννα του 800 ο Καρλοµάγνος στέφθηκε αυτοκράτορας από τον πάπα της Μικρογραφία χειρογράφου, στην οποία απεικονίζεται ο Καρ-

13 Ρώµης Λέοντα Γ, γεγονός που επέφερε πολιτικό, ιδεολογικό και θρησκευτικό ανταγωνισµό ανάµεσα στα δύο κράτη. Το 843 µε τη συνθήκη του Βερντέν το κράτος του Καρλο- µάγνου διαλύθηκε σε τρία µέρη. Τον 10ο αιώνα το όνοµα Φράγκος έπαψε να αποδίδεται στους διαδόχους του Καρλοµάγνου, που έθεταν τότε τα θεµέλια του γαλλικού κράτους και χαρακτήριζε πια τους Γερµανούς, που την ίδια εποχή δηµιουργούσαν την Αγία Ρωµαϊκή αυτοκρατορία της Δύσης. Βασιλείς των Φράγκων θεωρούνταν πια οι Όθωνες. Τον 11ο αιώνα ο όρος Φράγκος χρησιµοποιείται για να προσδιορίσει τους Νορµανδούς της Ιταλίας, ενώ τους επόµενους αιώνες και ιδίως µετά την Δ' Σταυροφορία (1204) για να υποδηλώσει όλους τους καθολικούς χριστιανούς, χωρίς αυτό να σηµαίνει υποχρεωτικά ότι οι λόγιοι Βυζαντινοί συγγραφείς δεν αντιλαµβάνονταν τη διαφορά ανάµεσα σε Γάλλους, Γερµανούς και λοιπούς Δυτικούς. Φράγκοι (Μεροβίγγειοι) Μεροβαίος: αρχές 5ου αιώνα, Χλωδίων: ;-442, Χιλδέριχος: ;-481, Χλωδοβίκος Α,: , Θευδέριxoς Α : , Θεσδεβέρτος Α : , Θεσδεβάλιος Α : , Κλοθάριος Α : , Χιλπέριχος Α : , Σιγεβέρτος Α : , Κοντράνος Α : , Κλοθάριος Β : , Χιλδεβέρτος Β : , Θευδέριxoς Β , Δαγοβέρτος Α , (ανίσχυροι βασιλείς έως το 751) Οι Καρολίδες και η δηµιουργία του παπικού κράτους Η αδυναµία των Βυζαντινών να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο στη Δύση έδωσε στους πάπες της Ρώµης, ήδη από τις αρχές του 8ου αιώνα, τη δυνατότητα να ασκούν εκτός των άλλων και πολιτικά καθήκοντα. Στα µέσα του 8ου αιώνα η πολιτική δύναµη των παπών αυξήθηκε ιδιαίτερα µε τη βοήθεια του βασιλέα των Φράγκων. Πιο συγκεκριµένα, ο πάπας Στέφανος Β (752-7) κατέφυγε στον βασιλιά των Φράγκων Πιπίνο τον Βραχύ πιεσµένος από τους Λογγοβάρδους. Εκείνη την εποχή οι Λογγοβάρδοι επαναδιεκδικούσαν τον έλεγχο των εδαφών του εξαρχάτου της Ραβέννας χωρίς καµία βοήθεια από τη Βυζαντινή αυτοκρατορία, που τότε περνούσε την πρώτη φάση της

14 Εικονοµαχίας και βρισκόταν σε ανοικτή θρησκευτική ρήξη µε την Αγία Έδρα της Ρώ- µης. Οι δύο άνδρες, ο πάπας και ο Φράγκος βασιλιάς, συναντήθηκαν στο Ποντιερί τον Ιανουάριο του 754, όπου ο πάπας Στέφανος επικύρωσε ξανά την εκλογή του Πιπίνου στον θρόνο της Φραγκίας. Σε αντάλλαγµα ο Πιπίνος εκστράτευσε δύο φορές κατά των Λογγοβάρδων της Ιταλίας (754/5 και 756), αναγκάζοντάς τους να σταµατήσουν να πιέζουν την Αγία Έδρα, τη Ρώµη, ενώ το 756 µε ένα έγγραφο προνοµίων παραχώρησε στον πάπα τα βυζαντινά εδάφη που κατέκτησε. Τα εδάφη που παραχωρήθηκαν από Φράγκοι Μαγιορδόµοι (επίτροποι) Πιπίνος Α ο Πρεσβύτερος: περ. 622-περ. 640 Πιπίνος Β του Herstal: Κάρολος Μαρτέλος: περ Πιπίνος Βραχύς: (741-51), Πιπίνος Α Βασιλεύς: (751-68) Ο Φράγκος ηγεµόνας Κάρολος Μαρτέλλος, σε µικρογραφία Φράγκοι Καρολίδες (8ος-9ος αιώνας) Πιπίνος ο Βραχύς: , Καρλοµάγνος: , Λουδοβίκος Ευσεβής: , Λοθάριος Α : , Λουδοβίκος Ιταλικός: (855-75), Κάρολος Β : 876-7, Κάρολος Γ : 881-8, Γκυ του Σπολέτο: 891-4, Λαµπέρτος του Σπολέτο: 894-8, Αρνούλφος της Καρινθίας: Ηγεµόνες της Francia Orientalis (9ος αιώνας) Λουδοβίκος Γερµανικός: (843-76).

15 τον Πιπίνο στον πάπα Στέφανο αποτέλεσαν τον πυρήνα του παπικού κράτους, που περιλάµβανε το Λάτιο και τη Νότια Τοσκάνη αλλά και το εξαρχάτο της Ραβέννας. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ε (741-75) διαµαρτυρήθηκε και απέστειλε το 756 τον πρωτοασηκρήτη Γεώργιο και τον σιλεντιάριο Ιωάννη, στον Πιπίνο και στη συνέχεια στον πάπα για να ζητήσει πίσω τα εδάφη του. Φυσικά η απάντηση ήταν αρνητική. Η Ρώµη δεν ήταν στραµµένη πια προς τον Βυζάντιο, αλλά προς το Βασίλειο των Φράγκων άλλωστε ο Πιπίνος είχε ευλογηθεί από τον πάπα και είχε λάβει από αυτόν τον τίτλο του πατρικίου. Για την παπική έδρα αυτή ήταν η καλύτερη επιλογή, καθώς είχε αποτινάξει τον βυζαντινό έλεγχο και ταυτόχρονα είχε εξασφαλίσει προστασία από τους Λογγοβάρ- Φράγκοι Καρολίδες (8ος-9ος αιώνας) Πιπίνος ο Βραχύς: , Καρλοµάγνος: , Λουδοβίκος Ευσεβής: , Λοθάριος Α : , Λουδοβίκος Ιταλικός: (855-75), Κάρολος Β : 876-7, Κάρολος Γ : 881-8, Γκυ του Σπολέτο: 891-4, Λαµπέρτος του Σπολέτο: 894-8, Αρνούλφος της Καρινθίας: «Η πηγή της ζωής», µικρογραφία από το Ευαγγελιστάριο του Ηγεµόνες της Francia Orientalis (9ος αιώνας) Λουδοβίκος Γερµανικός: (843-76). Οι πάπες της Ρώµης τον 8ο αιώνα Κωνσταντίνος: (708-15), Γρηγόριος Β : (715-31), Γρηγόριος Γ : (731-41), Ζαχαρίας: (741-52), Στέφανος Β : (752-6), Παύλος Α : (757-68), Κωνσταντίνος Β : (768), Στέφανος Γ : (768-72), Αδριανός Α : (772-95), Λέων Γ : ( ).

16 δους. Ο Πιπίνος, ο προστάτης του παπικού κρατιδίου, δεν αποτελούσε άµεση απειλή για την Έδρα του Αγίου Πέτρου, καθώς δεν είχε βλέψεις για την προσάρτηση της Ιταλίας στην επικράτειά του. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Πιπίνος σύναψε συνθήκη ειρήνης µε τον Βυζαντινό αυτοκράτορα. Το 757 µια βυζαντινή πρεσβεία έφερε δώρα στον Φράγκο βασιλιά, ενώ αργότερα (765, 781) Φράγκοι και Βυζαντινοί επιχειρούσαν να συσφίξουν τις σχέσεις τους σχεδιάζοντας διπλωµατικούς γάµους. Ο Καρλοµάγνος ( ) Ο διάδοχος του Πιπίνου, ο γιος του Καρλοµάγνου ( ), επέκτεινε τη φραγκική µοναρχία σε τέτοιο σηµείο ώστε για ένα διάστηµα δηµιούργησε µια ενωµένη χριστιανική Ευρώπη. Το βασίλειό του κάλυπτε σχεδόν όλη την Ευρώπη εκτός από την Ισπανία, που είχε γίνει στο σύνολό της µουσουλµανική, και τη «Βρετανία» (Αγγλία), και είχε ως κέντρο την περιοχή µεταξύ των ποταµών Ρήνου και Λίγηρα. Οι διπλωµατικοί γάµοι µεταξύ Βυζαντίου και Φράγκων τον 8ο αιώνα Η σύσφιξη των πολιτικών σχέσεων και η επικύρωση συµφωνιών µε γάµους ανάµεσα σε µέλη δυναστικών οικογενειών ήταν µια πρακτική αρκετά συνηθισµένη κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Βυζαντινοί αυτοκράτορες, διάδοχοι αλλά και αρσενικά µέλη αυτοκρατορικών οικογενειών παντρεύονταν ορισµένες φορές ξένες πριγκίπισσες, ενώ γυναίκες από την αυτοκρατορική οικογένεια ή συχνότερα βυζαντινές αριστοκράτισσες, µακρινές συγγενείς της κάθε δυναστείας, δίνονταν ως νύφες σε ξένους ηγεµόνες. Στα πρώιµα και τα µέσα βυζαντινά χρόνια η πρακτική αυτή, χωρίς να είναι σπάνια, εφαρµοζόταν συντηρητικά και προσεκτικά και συνήθως υπό προϋποθέσεις (π.χ. µε κύρια προϋπόθεση ο ξένος να είναι ή να γίνει χριστιανός ορθόδοξος). Καθώς όµως, µε την πάροδο των αιώνων, το Βυζάντιο έχανε κάτι από το κύρος του στην κοινωνία των εθνών το φαινό- µενο των διπλωµατικών γάµων γινόταν όλο και πιο συχνό και οι προϋποθέσεις όλο και λιγότερες. Τον 8ο αιώνα το Βυζάντιο περνούσε µία από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας

17 του, καθώς βρισκόταν στο τελικό στάδιο της µετάβασης προς τον Μεσαίωνα και στο µέσο µιας µεγάλης θρησκευτικής κρίσης, της Εικονοµαχίας δεν έπαυε όµως να είναι, σε σχέση µε τα βαρβαρικά βασίλεια της Δύσης και τα νέα αραβικά κράτη της Ανατολής το πιο παλιό, το πιο οργανωµένο κράτος στον «γνωστό» κόσµο, η «Ρωµαϊκή αυτοκρατορία». Σε αυτό το πλαίσιο µια επιγαµία µε τους αυτοκράτορές του ήταν σπουδαίο γεγονός για τους ηγεµόνες των νέων κρατών, που προσέδιδε κύρος και εξασφάλιζε διεθνή αναγνώριση. Το Βυζάντιο από τη µεριά του είχε συνείδηση της εικόνας του στον κόσµο και, ως εκ τούτου, σχεδίαζε επιγαµίες ή µε πολύ στενούς συµµάχους ή µε επικίνδυνους λαούς, τη φιλία και την εύνοια των οποίων ήθελε οπωσδήποτε να εξασφαλίσει. Σε αυτή την τελευταία κατηγορία λαών εντάσσονται και οι Φράγκοι, µε τους οποίους µέσα στον 8ο αιώνα και σε ιδιαιτέρως σοβαρά πολιτικά συµφραζόµενα σχεδιάστηκαν δύο γάµοι που δεν πραγµατοποιήθηκαν. Το 766/67 ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ε (741-75) µε σκοπό να διαλύσει τη συµµαχία των Φράγκων µε τον πάπα της Ρώµης πρότεινε στον Πιπίνο τον Βραχύ να συναφθεί γάµος ανάµεσα στην οκτάχρονη κόρη του Πιπίνου Γκιζέλα και στον διάδοχο του αυτοκρατορικού θρόνου Λέοντα. Ο γάµος δεν έγινε τελικά, παρά τις πρεσβείες που ανταλλάχθηκαν ο Πιπίνος προτιµούσε να έχει µια σταθερή συµµαχία µε τον πάπα, η οποία θα διαλυόταν αν συγγένευε µε τον Βυζαντινό αυτοκράτορα. Το φθινόπωρο του 781 µια βυζαντινή πρεσβεία αποτελούµενη από τον σακελλάριο Κωνσταή και τον πριµικήριο Μάµαλο στάλθηκε από την αυτοκράτειρα Ειρήνη την Αθηναία ( ) στον Φράγκο βασιλιά Καρλοµάγνο για να προτείνει τη σύναψη ενός γάµου ανάµεσα στην κόρη του Καρόλου, την οκτάχρονη Ρορτρούδη, και στον ανήλικο Βυζαντινό αυτοκράτορα, τον ενδεκάχρονο Κωνσταντίνο ΣΤ (780-97). Ακολούθησαν συµφωνίες και όρκοι και σύµφωνα µε τον Βυζαντινό χρονογράφο Θεοφάνη ο ευνούχος Ελισαίος στάλθηκε από τους Βυζαντινούς στη φραγκική αυλή για να διδάξει στη Ρορτρούδη την ελληνική γλώσσα και τα βυζαντινά ήθη. Ο γάµος, που πιθανότατα προτάθηκε µε σκοπό να διαρρήξει τις στενές σχέσεις του πάπα µε τους Φράγκους, να εξασφαλίσει τον βυζαντινό έλεγχο στο δουκάτο του Βενεβέντο και τη µη παρέµβαση του Καρόλου στη νότια Ιταλία, τελικά δεν έγινε και ο αρραβώνας διαλύθηκε το 787.

18 Ο Καρλοµάγνος, ο Κάρουλος των βυζαντινών πηγών, προσάρτησε στο βασίλειο των Φράγκων τη λοµβαρδική Ιταλία, την Ιστρία, την οποία απέσπασε από τους Βυζαντινούς, τη Σαξονία, δηλαδή όλο το βόρειο τµήµα της Γερµανίας έως τον Έλβα ποταµό, και τις περιοχές που βρίσκονταν πέρα από τον κάτω ρου του Έλβα, οι οποίες εκείνη την εποχή κατοικούνταν από Σλάβους και βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των Αβάρων. Ολοκλήρωσε την υποταγή της Φρεισίας και κατέλυσε την αυτόνοµη διοίκηση της Βαυαρίας. Ο Καρλοµάγνος προσάρτησε επίσης στην επικράτειά του την περιοχή του Μέσου Δούναβη και τη βορειοανατολική γωνία της Ιβηρικής χερσονήσου, η οποία βρισκόταν τότε στα χέρια των Αράβων. Έξω από τα σύνορα του φραγκικού βασιλείου υπήρχαν κρατίδια που χωρίς να έχουν προσαρτηθεί στην επικράτεια του Καρλοµάγνου είχαν τεθεί υπό την προστασία του και λειτουργούσαν αυτόνοµα αλλά υπό την εποπτεία του, όπως για παράδειγµα, η Βρετάνη, οι χώρες των Βάσκων στα Πυρηναία όρη, η Βοηµία, και στην Ιταλία, το κρατίδιο του πάπα, το λοµβαρδικό δουκάτο του Βενεβέντο και µέρος της Δαλµατίας. Η κατακτηµένη ιταλική Λοµβαρδία αλλά και η Ακουϊτανία, αν και αποτελούσαν µέρη του φραγκικού κράτους, είχαν δικούς τους βασιλείς, τους γιους του Καρλοµάγνου. Η προσάρτηση τόσων πολλών περιοχών στο Regnum Francorum επηρέασε τη διαµόρφωση της Ευρώπης. Για παράδειγµα, η εφαρµογή φραγκικών θεσµών στην Ακουϊτανία ενίσχυσε τους δεσµούς ανάµεσα στα δύο τµήµατα της Γαλατίας, που χωρίζονταν από τον Λίγηρα ποταµό, και µείωσε τις τάσεις αυτονοµίας που ήταν πάντοτε εµφανείς στην Ακουϊτανία. Η ιταλική Λοµβαρδία δέχθηκε επίσης τους θεσµούς της φραγκικής µοναρχίας, αλλά όχι σε τόσο µεγάλο βαθµό καθώς εκεί ήταν ακόµη σε χρήση οι λοµβαρδικοί θεσµοί η Ιταλία µάλλον προσέφερε στη φραγκική µοναρχία παρά έλαβε στοιχεία απ' αυτήν. Αλλά και η κατάληψη της Σαξονίας ήταν ιδιαίτερης σηµασίας καθώς όλο το βόρειο τµήµα της Γερµανίας, κατειληµµένο από λαούς πολεµοχαρείς και ειδωλολάτρες, δέχθηκε µάλλον µε τη βία την επίδραση των Φράγκων, όχι µόνο σε σχέση µε τη διοίκηση αλλά και µε τη θρησκεία και τη γλώσσα ο χριστιανισµός και η λατινική γλώσσα εξαπλώθηκαν τότε µέχρι τον Έλβα ποταµό. Οι κατακτήσεις του Καρλοµάγνου συγκέντρωσαν υπό κοινή διοίκηση όλους τους γερµανικούς λαούς της Δύσης θέτοντας έτσι τις βάσεις για τη δηµιουργία ενός ενιαίου πολιτισµού.

19 Ο Καρλοµάγνος οικοδόµησε µια δυνατή αυτοκρατορία που απλωνόταν από τα Πυρηναία έως τον Έλβα και από τον Τίβερη έως τη Βόρεια θάλασσα. Ο ηγεµόνας του απέραντου αυτού χώρου θεωρείτο από τους υπηκόους του ως παγκόσµιος µονάρχης. Αυτό όµως δηµιουργούσε σοβαρό πρόβληµα στον Βυζαντινό αυτοκράτορα, τον απόγονο των Ρωµαίων αυτοκρατόρων που βασίλευε στη Νέα Ρώµη, στην Κωνσταντινούπολη, και θεωρούσε ότι δικαιωµατικά είναι ο παγκόσµιος ηγεµόνας, ο µόνος εκπρόσωπος του θεού πάνω στη γη, ταγµένος να προστατεύει όλους τους χριστιανούς του κόσµου. Η διαµάχη ανάµεσα στη Φραγκική αυτοκρατορία του Καρόλου και στο Βυζάντιο δεν ήταν µόνο πολιτικής αλλά και θρησκευτικής φύσεως. Ο αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης µαζί µε τους πνευµατικούς ηγέτες της Εκκλησίας, τους πατριάρχες των πέντε «πρεσβυγενών» πατριαρχείων της και ιδίως µε τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, που µετά τη µεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή είχε αποκτήσει µεγάλο κύρος, ήταν έως τότε οι προστάτες όλων των χριστιανών του κόσµου. Όµως ο πάπας της Νωπογραφική παράσταση του Καρλοµάγνου, που αποδίδε- Άβαροι Νοµαδικός λαός που εµφανίστηκε στα µέσα του 6ου αιώνα στις στέπες βόρεια της Μαύρης θάλασσας. Η πρώτη επαφή των Αβάρων µε τους Βυζαντινούς χρονολογείται στα χρόνια του Ιουστινιανού Α, το 588. Ο αυτοκράτορας σύναψε µαζί τους συνθήκη ειρήνης και τους χρησιµοποίησε για να απωθήσει τις επιθέσεις άλλων λαών που πίεζαν τα βορειοανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας. Οι Άβαροι πέτυχαν να ελέγξουν τους Κουτρίγουρους και τους Άντες και στη συνέχεια εισέβαλαν στη Μικρά Σκυθία και κατέλαβαν την Παννονία νικώντας τους Γέπιδες. Η αύξηση της δύναµής τους ανησύχησε το Βυζάντιο καθώς σε συνεργασία µε τους Σλάβους κατέλαβαν ένα τµήµα των Βαλκανίων (582). Ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος ( ) προσπάθησε χωρίς επιτυχία να ανακόψει την πορεία των Αβάρων οι οποίοι, το 626, ταυτόχρονα µε τους Πέρσες, πολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη. Για την περίοδο από το 680 περίπου έως το 780 δεν γνωρίζουµε τίποτα για την τύχη τους. Στα τέλη του 8ου αιώνα οι Άβαροι εµφανίστηκαν ξανά στη Δύση και κατατροπώθηκαν από τον Καρλοµάγνο. Έκτοτε οι πηγές δεν κάνουν σχεδόν καθόλου λόγο γι αυτούς. Απόσπασµα από το ευαγγέλιο του Καρλοµάγνου, γραµµένο σε

20 Ρώµης, ο ηγέτης της Αγίας Έδρας της Ρώµης, ήθελε για τον εαυτό του τον τίτλο του µοναδικού πνευµατικού αρχηγού ολόκληρης της Χριστιανοσύνης έτσι είδε στο πρόσωπο του Καρλοµάγνου έναν ισχυρό προστάτη ο οποίος θα µπορούσε να του εξασφαλίσει αυτόν τον ρόλο. Ο Κάρολος, από τη δική του πλευρά, καθώς οι προκάτοχοί του είχαν απελευθερώσει τον πάπα από τους Λοµβαρδούς, θεωρούσε τον πάπα έναν Φράγκο αρχιεπίσκοπο, που µε το κύρος του εξασφάλιζε τη νοµιµότητα της φραγκικής βασιλείας. Το γεγονός ότι ο πάπας Λέων Γ ( ) αντιµετώπισε στα πρώτα χρόνια της εκλογής του προβλήµατα στη Ρώµη έγινε η αφορµή για να συσφιχθούν οι σχέσεις ανάµεσα στους Φράγκους και την Αγία Έδρα. Ο πάπας Λέων κατηγορήθηκε ως επίορκος και ανήθικος και το 799, κατά τη διάρκεια µιας λιτανείας, χτυπήθηκε άσχηµα από οµάδα οπλισµένων ανδρών. Στη συνέχεια ο πάπας συνελήφθη και κλείστηκε σε µοναστήρι. Όταν κατόρθωσε να δραπετεύσει ο Λέων πέρασε τις Άλπεις και κατέφυγε στον Καρλοµάγνο ο οποίος τον υποδέχτηκε µε τιµές. Τον επόµενο χρόνο ο Κάρολος συνόδεψε τον πάπα στη Ρώµη, όπου συγκάλεσε µεγάλη κληρικολαϊκή σύνοδο και κατόρθωσε να αθωώσει τον πάπα σε λαµπρή τελετή την προπαραµονή των Χριστουγέννων. Την ίδια ηµέρα έφτασε στη Ρώµη ένας πρέσβης του Καρόλου από τα Ιεροσόλυµα, φέρνοντας στον Φράγκο βασιλιά τα κλειδιά του Τάφου του Ιησού ο πατριάρχης Ιεροσολύµων δήλωνε έτσι ότι η υποδουλωµένη στους Άραβες Χριστιανοσύνη της Παλαιστίνης επιζητούσε την προστασία του Φράγκου βασιλιά. Σε αυτό το πλαίσιο, την ηµέρα των Χριστουγέννων του 800 και καθώς ο Κάρολος βρισκόταν στην εκκλησία, ο πάπας επικαλέστηκε τον θεό µπροστά στην Αγία Τράπεζα και έπειτα πλησίασε τον µονάρχη και έβαλε στο κεφάλι του ένα χρυσό στέµµα, ενώ ταυτόχρονα το ποίµνιο επευφηµούσε: «Ζήτω ο Κάρολος Αύγουστος, εστεµµένος από τον Θεό, Ρωµαίος αυτοκράτωρ, το προπύργιο της ειρήνης». Η στέψη του Καρλοµάγνου και το παρασκήνιό της έχουν απασχολήσει αρκετά την έρευνα. Ήταν άραγε ο ίδιος ο Καρλοµάγνος αυτός που είχε οργανώσει τη στέψη του ή επρόκειτο για µια πρωτοβουλία του πάπα που στην ουσία ανέτρεψε τα µελλοντικά σχέδια του Καρλοµάγνου; Άραγε ο Καρλοµάγνος σχεδίαζε να στεφθεί αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη που γνώριζε καλά ότι έως τότε ήταν η πρωτεύουσα της µιας και µοναδικής οικουµενικής αυτοκρατορίας; Οι βυζαντινές πηγές κάνουν λόγο για µια «πρόταση» γάµου την οποία έκανε ο Κάρολος στην Ειρήνη µε σκοπό να ενώσει υπό Ψηφιδωτή λεπτοµέρεια µωσαϊκού, όπου αναπαριστάται ο

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ Το Χρονολόγιο της Εικονομαχίας αναφέρεται στην θεολογική και πολιτική διαμάχη που ξέσπασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τον 8 ο και 9 ο αιώνα, γύρω από τη λατρεία των χριστιανικών

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 10 O Δέκατος Αιώνας (α μισό): Λέων Ϛ Σοφός (886-912) - Αλέξανδρος Α (912-913) Κων/νος Ζ Πορφυρογέννητος 913-959 (Ρωμανός Α Λεκαπηνός 920-944) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις /φράσεις (τρεις περισσεύουν): αυτοκράτορας, διπλωματία,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Τα Πανεπιστίμια του Βυζαντίου Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, παρ' όλο που στην αυτοκρατορία υπήρχαν πολλοί αναλφάβητοι. Γενικά στο Βυζάντιο η παιδεία δεν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 9 Ο Ένατος Αιώνας: Νικηφόρος Α (802-811) - Μιχαήλ Α Ραγκαβές (811-813) Λέων Ε Αρμένιος (813-820) - Φρυγική Δυναστεία (ή του Αμορίου) 820-867: Μιχαήλ Β Τραυλός (820-829) - Θεόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε. ΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης με εκείνα της στήλης. Δύο στοιχεία της στήλης περισσεύουν. 1. Γαληνοτάτη Δημοκρατία 2. Ουγενότοι 3. Όθων 4. Ιωάννης ατάτζης 5. Διαφωτισμός α. γία Ρωμαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 8 Ο Όγδοος Αιώνας Δυναστεία Ισαύρων (717-820): Λέων Γ (717-741) Κων/νος Ε (741-775) Λέων Δ (775-780) Κων/νος Ϛ (780-792) - Ειρήνη η Αθηναία (797-802) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 12 Ενδέκατος Αιώνας (α μισό): Βασίλειος Β Βουλγαροκτόνος (976-1025) Κων/νος Η (1025-1028) - Ρωμανός Γ Αργυρός (1028-1034) - Μιχαήλ Δ Παφλαγών (1034-1041) - Μιχαήλ Ε Καλαφάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Η αιώνια πόλη Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Σήμερα, η Ρώμη είναι η πρωτεύουσα της Ιταλίας, της ομώνυμης επαρχίας και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης και κατατάσσεται 6 η σε πληθυσμό ( μετά

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκχριστιανισμός ισμ τ ν ω σ αβικ αβικ ν λ ώ α ν ώ ινδοευρωπαϊκής καταγωγής

Ο εκχριστιανισμός ισμ τ ν ω σ αβικ αβικ ν λ ώ α ν ώ ινδοευρωπαϊκής καταγωγής Ο εκχριστιανισμός των σλαβικών λαών Σύνολο διαφορετικών λαών ινδοευρωπαϊκής καταγωγής, στους οποίους ανήκουν οι Ρώσοι, οι Πολωνοί, οι Πομεριανοί, οι Σέρβοι, οι Κροάτες, οι Σλοβάκοι, οι Τσέχοι και οι Βούλγαροι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή...9. Η πολιτική ζωή... 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα...16 Οι δήμοι...23 Η διοίκηση...24 Η δικαιοσύνη...26 Η βυζαντινή διπλωματία...

Εισαγωγή...9. Η πολιτική ζωή... 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα...16 Οι δήμοι...23 Η διοίκηση...24 Η δικαιοσύνη...26 Η βυζαντινή διπλωματία... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή....9 Η πολιτική ζωή............................. 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα....16 Οι δήμοι....23 Η διοίκηση....24 Η δικαιοσύνη....26 Η βυζαντινή διπλωματία....29 Προσωπικότητες....33

Διαβάστε περισσότερα

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων Φύλλο εργασίας 1. «Αυτό το έτος (Α.Μ. 6177=691 μ.χ.) ο Ιουστινιανός από ανοησία έλυσε την ειρήνη, την οποία είχε συνομολογήσει με τον (Χαλίφη) Abd al

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ εσωτερική αναδιοργάνωση θέματα δημιουργία θεμάτων: αρχικά στρατιωτικές μονάδες μετακινούμενες ανά την επικράτεια οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α. Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α. Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Συγγράμματα: Γ. Κάτσοβσκα-Μαλιγκούδη, Οι Σλάβοι των Βαλκανίων, Εισαγωγή στην ιστορία και στον πολιτισμό τους,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος Γενικά α. Τα Λατινικά κράτη Στη θέση της βυζαντινής αυτοκρατορίας που καταλύθηκε εγκαθίστανται οι Φράγκοι: ένα μωσαικό κρατιδίων και ηγεμονιών. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία τους είναι δύναμη λόγω των πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο. ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο. ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υφίσταται μεγάλες εδαφικές απώλειες ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑ: Σύρμα Ν. Γεωργία ΤΑΞΗ Β 1 EIKONOMAXIA Α Περίοδος ( 726 έως 780 ) Β Περίοδος ( 813 έως 843 ) Διαμάχη γύρω από το θέμα των ιερών εικόνων, η οποία εξελίχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Θ.Α. ΑΜΕΛΙ ΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Β Γυµνασίου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ένα από τα πιο βασικά προβλήµατα προκλήσεις που έχει να αντιµετωπίσει ο καθηγητής που διδάσκει το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 4ΟΣ-7ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 4ΟΣ-7ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 4ΟΣ-7ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ Βαλκάνια: το όνοµα, ο χώρος, το φυλετικό υπόστρωµα Τα ονόµατα Βαλκανική ή χερσόνησος του Αίµου, που χρησιµοποιούµε για να ορίσουµε τον βαλκανικό χώρο, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκεία και Οικολογία. Το Οικολογικό Έργο Του Οικουμενικού Πατριατρχείου Κωνσταντινουπόλεως

Θρησκεία και Οικολογία. Το Οικολογικό Έργο Του Οικουμενικού Πατριατρχείου Κωνσταντινουπόλεως Θρησκεία και Οικολογία Το Οικολογικό Έργο Του Οικουμενικού Πατριατρχείου Κωνσταντινουπόλεως Η οικολογική δράση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Το Οικουμενικό Πατριατρχείο Κωνσταντινουπόλεως έχει αποδείξει

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός ήταν αυτοκράτορας της Τραπεζούντας από τις 22 Δεκεμβρίου 1349 ως τις 20 Μαρτίου 1390. Ήταν γιος του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Βασίλειου Α και της ερωμένης του, Ειρήνης, κόρης

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα