ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡO Η ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡO Η ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡO Η ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Στο κεφάλαιο αυτό αρχικά θα εξεταστεί η ιστορική διαδρομή του Ιερού της Ολυμπίας, των ελληνικών αθλητικών αγώνων, ιδιαίτερα των Ολυμπιακών αγώνων, μέσα στο πλαίσια του ελληνιστικού πολιτισμού και της νέας δυναμικής που πρεσβεύει. Θα επιχειρηθεί να προσεγγιθεί ιστορικά και να ερμηνευθεί πώς το αρχαίο κλασσικό ελληνικό αγωνιστικό ιδεώδες, που αναλύσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, διαμορφώνεται στα χρόνια αυτά, δηλαδή την ελληνιστική εποχή, τα αυτοκρατορικά χρόνια και τη Βυζαντινή περίοδο μέχρι την αρχή της ανασυστάσεως και της αναβιώσεως των Ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα το Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ Μετά το τέλος του 5 ου αι. π.χ. τελειώνει η πολιτική επιρροή των Αθηνών στις ελληνικές πόλεις-κράτη, αφού κατά τον 4 ο αι. π.χ. τον ηγετικό ρόλο διαδραματίζουν η Σπάρτη, η Θήβα και μετά το 350 π.χ. η Μακεδονία. Ο Μ. Αλέξανδρος, αφού ολοκλήρωσε την ένωση όλων των ελληνικών πόλεων σ ένα εννιαίο κράτος, 1 σύμφωνα με το σχέδιο και του πατέρα του Φίλιππου, βάδισε πανίσχυρος εναντίον των Περσών. 2 Τη συνένωση των ελληνικών πόλεων και τη στροφή των ενωμένων Ελλήνων κατά των Περσών είχαν κηρύξει ήδη πριν στην Ολυμπία, κατά τη διάρκεια Ολυμπιακών αγώνων, και ο Γοργίας το 408 π.χ., ο Λυσίας το 388 π.χ. και ο Ισοκράτης 3 το 380 π.χ. 4 Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου κράτησε από το έτος 334 π.χ. ως το θάνατό του (323 π.χ.). 1 Βλ. περισσότερα σχετικά Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σσελ Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ Ο Πανηγυρικός του Ισοκράτη προοριζόταν να αποδείξει στους Αθηναίους με ιστορικά παραδείγματα πόσο καταστροφικές ήτανε οι εμφύλιες διαμάχες και ποσο απαραίτητη η ενότητα για την έναρξη της ανατολικής εκστρατείας. Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ

2 Το έτος 326 π.χ., αφού έφθασε ο Μ. Αλέξανδρος 5 μέχρι τον Ύφασι ποταμό επέστρεψε στα Σούσα, όπου αναγνωρίστηκε βασιλεύς των Μακεδόνων, της Ασίας, της Αιγύπτου και της Περσίας. 6 Κατά τον Πλούταρχο, στα διάφορα σημεία της αχανούς αυτοκρατορίας ο Μ. Αλέξανδρος, που ίδρυσε πολλές πόλεις, περίπου 70, και έριξε στην Ανατολή το σπόρο των ελληνικών θεσμών, εκπολίτισε τους λαούς αυτούς γιατί πέρασε από την Ασία όχι γιατί επιδίωκε να λαφυρωγωγήσει, αλλά γιατί ήθελε όλοι οι άνθρωποι της γης να αρχίσουν «να υπακούουν σ ένα νου και σ ένα πολίτευμα, έτσι διαμόρφωσε και τον εαυτό του σύμφωνα με τις αρχές αυτές». 7 Στους κατακτημένους λαούς ο Αλέξανδρος για να αποφύγει τα επαναστατικά κινήματα, έδωσε τα ίδια δικαιώματα μ αυτά που είχαν οι Μακεδόνες. 8 Στις πόλεις που ίδρυσε ο Μ. Αλέξανδρος εγκατέστησε και τους παλαίμαχους στρατιώτες του και άλλους μετανάστες από την Ελλάδα. «Έλληνες στρατιώτες, έμποροι, υπάλληλοι, γεωργοί και επιστήμονες εγκαταστάθηκαν στα νέα αυτά κέντρα του ελληνισμού» 9 και για να διατηρηθεί το απέραντο αυτό κράτος, ιδρύθηκαν πολλά κέντρα διοικητικά, στρατιωτικά και οικονομικά. Κατά την ελληνιστική εποχή, εποχή του Μ. Αλεξάνδρου και των Διαδόχων του, 10 έχουμε επέκταση και εξάπλωση του ελληνικού πολιτισμού στη Μ. Ασία και τη Μ. Ανατολή. 11 Ο ελληνικός πολιτισμός που αναπτύχθηκε την εποχή αυτή στον ευρύ χώρο των κλασικών ελληνικών περιοχών, της μητροπολιτικής και μείζονας Ελλάδας, της 5 «Στην εκστρατεία του στην Ασία ο Αλέξανδρος κουβαλούσε μαζί του ένα αναθεωρημένο κείμενο της Ιλιάδας, που του είχε ετοιμάσει ο δάσκαλός του Αριστοτέλης, και το φύλαγε μαζί με το μαχαίρι του κάτω από το μαξιλάρι του τη νύχτα. Ο Αριστοτέλης είχε ενσταλάξει στον Αλέξανδρο την αγάπη για τον ήρωα της Ιλιάδας τον Αχιλλέα, τον υποθετικό του πρόγονο, αν και ο στίχος που προτιμούσε ο Αλέξανδρος ήταν εκείνος που ο ποιητής λέει στον Αγαμέμνωνα: «Είναι και τα δυο: και καλοκάγαθος βασιλιάς και πολεμιστής δυνατός». Στα άλλα διαβάσματα του Αλέξανδρου βρίσκονται και οι τραγωδίες του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη. Botsford και Robinson, Αρχαία Ελληνική ιστορία, Αθήνα 1979, σελ «Ύστερα από τη μάχη της Ιψού με κοινή συμφωνία αναγνωρίστηκαν 4 μεγάλα κράτη και 2 μικρά, ήτοι: 1) Το κράτος της Μακεδονίας και της Ελλάδος 2) της Θράκης και της δυτικής Ανατολής 3) Της Συρίας και της Μεσοποταμίας 4) Της Αιγύπτου και της Λιβύης 5) Της Κύπρου και 6) Της Καρίας και της Κιλικίας». Βλ. περισσότερα Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ «Τους χρησιμοποίησε στο στρατό, στη διοίκηση, τους επέτρεψε την ανεξιθρησκεία και τους μεικτούς γάμους». Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ Όπ. παρ. 10 Το πολιτικό ζήτημα που κρατούσε στον καιρό των Διαδόχων αν και πως θα ήταν δυνατό να κρατηθεί η επικράτεια του Μεγαλέξανδρου και η ενότητά της -έσβησε αφότου κάθε δυνατή λύση, κάθε δυνατός τύπος, κάθε υποκατάστατο, δοκιμάστηκαν μάταια και δείχθηκε αδύνατο να ενωθούν πολιτικά, σε μια παγκόσμια μοναρχία, οι λαοί Ανατολής και Δύσης. Όσον αφορά το θέμα τι θέλησε και τι προσπάθησε ο Μ. Αλέξανδρος υποστατό μένει μόνο «ότι με ορμητικό ιδεαλισμό, τολμώντας και πλάθοντας, θέλησε αυτός σα μοχλό και στήριγμα του έργου του: τη σύγκραση του ελληνικού με το ασιατικό, τη δημιουργία ενός νέου, δυτικοανατολικού πολιτισμού την ενότητα του ιστορικού κόσμου μέσα στο πνεύμα του Ελληνισμού». Johann Gustav Droysen, P. - H. Σ. Αποστολίδης, Ιστορία των Διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σελ Α. Αντωνακόπουλος, Εισαγωγή στην πορεία των πολιτικών ιδεών, σελ

3 Αιγύπτου και από την Ασία τα εδάφη που απλώνονταν από τα μεσογειακά παράλια μέχρι περίπου τη βόρεια Ινδία, ονομάζεται ελληνιστικός πολιτισμός. 12 Όπως αναφέρει ο Σ. Σίτου, ο ελληνικός πολιτισμός, περιωρισμένος ως τότε κατ ουσίαν στους Έλληνες, ξαπλώθηκε στον κόσμο χρησιμοποιώντας την ελληνική γλώσσα, τη γνωστή «κοινή». 13 Εκτός από το ηπειρωτικό τμήμα της κυρίως Ελλάδας, τέσσερα προπάντων κράτη υπήρξαν οι κεντρικοί φορείς του ελληνιστικού πολιτισμού: των Πτολεμαίων στην Αίγυπτο, των Σελευκιδών στον χώρο περίπου της παλιάς περσικής αυτοκρατορίας, των Αντιγονιδών στη Μακεδονία και των Ατταλιδών στην Πέργαμο. 14 Ακόμα και σήμερα πολλοί λαοί, στις περιοχές αυτές, εξακολουθούν να διατηρούν ακόμα στη μνήμη τους το μεγάλο «Ισκεντέρ» ενώ ευρήματα όπως ναοί, αγάλματα, νομίσματα και συνήθειες, θρύλοι και παραδόσεις, τοπωνύμια κ.ά θυμίζουν την παλιά δόξα. 15 Στην ελληνιστική εποχή ο άνθρωπος όλο και περισσότερο θεωρούσε τον εαυτό του μέλος μιας παγκόσμιας κοινωνίας και ήταν διαφορετικός σε πολλά από εκείνον του 5 ου αι. π.χ., «γιατί επηρεάστηκε και από τη γοργή άνοδο του κοινού ανθρώπου και από τη στενή επαφή με τον κόσμο της Ανατολής». 16 Σύμφωνα με τον Δ. Τσιμπουκίδη η ελληνιστική εποχή αποτέλεσε και μια ιδιόμορφη γέφυρα προς τη Ρωμαϊκή εποχή, «που δοκίμασε όλη την πληρότητα της ελληνιστικής επιρροής σε όλες τις σφαίρες της ιδεολογικής και πολιτιστικής ζωής». 17 Η σταδιακή κατάκτηση του Ελληνικού και του Ελληνιστικού κόσμου από τους Ρωμαίους, όπως χαρακτηριστικά σχολιάζει ο Π. Νέαρχος, κράτησε πάνω από δυο αιώνες και δεν έγινε μόνο με στρατιωτικά αλλά και με διπλωματικά μέσα. Γνωστό είναι ότι οι Ρωμαίοι παρενέβαιναν στα Ελληνικά πράγματα με συνθήματα υπέρ της ελευθερίας των πόλεων, που δεν έχασαν καθόλου την επικαιρότητά τους και στην περίοδο μετά τον Αλέξανδρο. 18 Όταν η Ελλάδα υποτάχθηκε στη Ρώμη το 146 π.χ., η Ρώμη έπρεπε να βρει και να αποφασίσει τι είδους σχέσεις θα ανέπτυσσε με τη νέα αυτή δυναμική που ανακάλυπτε. Η κληρονομιά των Ελλήνων δασκάλων και το πνεύμα των άξιων Ρωμαίων 12 Ως ελληνιστικός πολιτισμός ορίζεται «ο ελληνικός πολιτισμός που αναπτύχθηκε με κύρια εστία την Αλεξάνδρεια στο διάστημα π. Χ. από τον θάνατο δηλαδή του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέχρι την κατάλυση της πτολεμαϊκής δυναστείας στην Αίγυπτο από την ολοκληρωτική κατάκτηση της Μεσογείου από τους Ρωμαίους». Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόμ. 23, σελ Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ Όπ. παρ. 15 Β. Ασημομύτης, κ.ά., Η πολιτισμική προσφορά του Ελληνισμού, σελ Botsford και Robinson, Αρχαία Ελληνική ιστορία, σελ Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ

4 μαθητών τους δημιουργικά συγκερασμένα έφθασαν σε κάθε σχεδόν γωνιά της αχανούς αυτοκρατορίας της Ρώμης. Έτσι γεννήθηκε ένας νέος κόσμος, ο ελληνορωμαϊκός. Ο καινούριος αυτός πολιτισμός, ο ελληνιστικός πολιτισμός, που εξελλήνισε τη Ρώμη στάθηκε και χρήσιμος φορέας για τη διάδοση του χριστιανισμού, 19 με τον οικουμενικό χαρακτήρα του. Το Βυζάντο, που η ύπαρξη του σημάδεψε την τύχη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, 20 γίνεται Κωνσταντινούπολη 21 εγκαινιάζει τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, τη νέα δηλαδή Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και μπαίνει κάτω από το έμβλημα της νέας θρησκείας, του Χριστιανισμού. 22 Η βασιλεία του Κωνσταντίνου του Α (306/ ), όπως αναφέρει ο Β. Hendrickx, θα αποτελέσει «ένα σταυροδρόμι για την ιστορία του Ελληνισμού: η αναγνώριση του Χριστιανισμού απ αυτόν ως μια νόμιμη θρησκεία στα πλαίσια του νέου του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους πρόσθεσε μια νέα διάσταση στην κληρονομιά της ελληνικής κουλτούρας και της ρωμαϊκής νομικής παράδοσης». 23 Η αυτοκρατορία αυτή, το Βυζάντιο, αποκτά σύμπνοια και λαμπρή απομόνωση που τη χαρακτηρίζουν σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα Η αναζήτηση της θρησκευτικής ενότητας και η επικράτηση του Χριστιανισμού Μπορεί η ελληνιστική εποχή να μη δημιούργησε ενιαία θρησκεία, γιατί δεν υπήρχαν αντικειμενικά οι ανάλογες προϋποθέσεις, χάραξε όμως τους δρόμους για την εμφάνιση νέων θρησκευτικών δοξασιών. Ο θρησκευτικός αυτός συγκρητισμός, η συνένωση δηλαδή των θρησκευτικών αντιλήψεων της Δύσης και της Ανατολής, αποτελούν σημαντική συνεισφορά στην εμφάνιση του Χριστιανισμού. 25 Ο 2 ος αι. μ.χ. είναι μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδος για την εξέλιξη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και τη διάδοση και επικράτηση του χριστιανισμού. Αν και ο Αδριανός προώθησε με πάθος την Ελληνική παιδεία, στην οποία έβλεπε τον κοινό παρονομαστή μιας ενωμένης συμφιλιωμένης και πολιτισμένης οικουμένης, αθόρυβα μέχρι το τέλος του αιώνα ένας βαθύς φιλοσοφικός και θρησκευτικός συγκρητισμός τροποποίησε 19 Σπ. Σίτου, Ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, σελ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, σελ H μετάθεση αυτή της πρωτεύουσας σε καίριο σημείο του άξονα των δύο ηπείρων «έσχε μεγίστης σημασίας επακολουθήματα δια τας τύχας του Ελληνορρωμαϊκού και του Ευρωπαϊκού κόσμου. Προσφυώς η κτίσις της Κωνσταντινουπόλεως παραβάλλεται προς την ίδρυσιν της Αλεξανδρείας υπό του Αλεξάνδρου». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία , σελ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, σελ Α. Σαββίδης Benjamin Hendrickx, Εισαγωγή στη Βυζαντινή Ιστορία ( ), σελ P. Brown, Ο κόσμος της ύστερης αρχαιότητας μ.χ., σελ Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ

5 αμετάκλητα τα φιλοσοφικά, θρησκευτικά και πολιτιστικά δεδομένα της αυτοκρατορίας. 26 Ο Χριστιανισμός εμφανίζεται τη στιγμή που αρχίζει με τον Αύγουστο να παγιώνεται η αυτοκρατορική αρχή, η οποία ανάμεσα από τα πολλά στοιχεία και τις δομές από τα προηγούμενα ελληνιστικά βασίλεια της Ανατολής, δανείζεται και την αυτοκρατορική λατρεία, η οποία αρχίζει να προωθείται ως ενοποιητικό στοιχείο. Αποτελεί, κοινό παρονομαστή νομιμοφροσύνης και κατά κάποιο τρόπο έχει χαρακτήρα αποδοχής της άρχουσας Ρώμης. 27 Με τη μετάθεση της πρωτεύουσας του ρωμαϊκού κράτους στην Κωνσταντινούπολη, το κέντρο βάρους της παγκόσμιας κυριαρχίας μετακινήθηκε ανατολικά μαζί με μεγάλα αποθέματα δυνάμεων, άνθρωποι, οικονομικά μέσα, ιδέες και πνευματικές ροπές που πλαισίωναν τη ρωμαϊκή μοναρχία. Με την πάροδο μάλιστα του χρόνου, αυτή «απερρωμανίσθη, εξεχριστιανίσθη και εξηλληνίσθη». 28 Ωστόσο η αυτοκρατορική 29 ιδέα 30 επέζησε και κάτω από την επίδραση των νέων πνευματικών προσανατολισμών, στις παλιές αντιλήψεις περί της οικουμενικής μοναρχίας 31 και περί της Ρωμαϊκής Ειρήνης (Pax Romana) προστέθηκε τώρα, ως συνεκτική και κινητήρια δύναμη, το ιδεώδες της μιας θρησκείας. 32 Ενώ ο κόσμος της ανατολικής Μεσογείου προετοιμαζόταν να δεχθεί νέα ιδεολογικά σχήματα, η μεγάλη ηθική κρίσις 33 του 3ου αιώνα, βαθιά κρίσις της ελληνορωμαϊκής συνειδήσεως, παρασκεύασε το έδαφος για τις 26 «Ο αιώνας άρχισε, π.χ. με κυρίαρχο φιλοσοφικό ρεύμα τον Στωϊκισμό και τελείωσε μέσα στη σύγχυση της φιλοσοφίας με τη θρησκεία» Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ Η ευσέβεια, η δικαιοσύνη, η φιλανθρωπία, η φιληκοϊα, η φιλοτιμία, η φιλοσοφία έπρεπε να είναι οι κύριες αρετές ενός ηγεμόνα και ύψιστη αποστολή του η ευδαιμονία των υπηκόων του, σύμφωνα με το ρήτορα Θεμίστιο. Μάλιστα στο Παρά Θεμιστίω εν τω Λόγω Επί τη φιλανθρωπία του αυτοκράτορος Θεοδοσίου, διατυπώνονται οι γνώμες περί της θείας προελεύσεως της βασιλείας και περί του αυτοκράτορος ως εμψύχου νόμου. Βλ. περισσότερα Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σσελ Ο Andre Piganiol τελειώνοντας το έργο του περί της χριστιανικής Αυτοκρατορίας έγραψε ότι αυτή απετέλεσε «θρίαμβον του Πλάτωνος», ότι δηλαδή «πάντα όσα ο Πλάτων ωνειρεύθη δια την πόλιν, επραγματοποιήθησαν εν τοις κόλποις του αχανούς Κράτους». Αναφέρεται από το Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ «Ο Βυζαντινός μονάρχης θεωρείτο ο αντιπρόσωπος και ο τηρητής όλων των θεϊκών επιθυμιών και κανόνων πάνω στη γη και γι αυτό οι δυνάμεις του, τα προνόμια και οι παρεμβάσεις του ήταν κατ ουσίαν χωρίς όριο, όχι μόνο στη λαϊκή σφαίρα, αλλά και στην εκκλησιαστική» Α. Σαββίδης - Β.Hendrickx, Εισαγωγή στη Βυζαντινή Ιστορία ( ), σελ Ο πληθυσμός του Βυζαντίου που περιελάμβανε εκτός των Ελλήνων και άλλες εθνικότητες μπορούσε να συγκρατηθεί και να κυβερνηθεί «μόνο με ένα σύστημα συγκεντρωτικής μοναρχίας ή απολυταρχισμού, δηλαδή, με το σύστημα ένα κράτος-μια θρησκεία και εκκλησία-μια εννιαία διοίκηση». Α. Σαββίδης - Β.Hendrickx, Εισαγωγή στη Βυζαντινή Ιστορία ( ), σελ «Εις την θέσιν των απλοϊκών θεοτήτων του Ρωμαϊκού Πανθέου, εις την θέσιν των χαριεσσών μορφών του Ελληνικού Ολύμπου, είχον ενθρονισθή ξόανα της Ανατολής, θεοί των Αιγυπτίων και των Σύρων, θεότητες και πνεύματα Ιρανικά. Ούτως ολόκληρος ο Ελληνορρωμαϊκός κόσμος συνεταράσσετο εκ της ελλείψεως πίστεως και κανόνων ηθικής βιώσεως». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ

6 σπουδαιότατες πνευματικές μεταβολές, 34 οι οποίες έμελλε να ανακαινίσουν τη μορφή του κόσμου. 35 Έτσι ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός βαθμιαία έχασε το σφρίγος του, το κενό που άφησε η παρακμή των μύθων και των αξιών του, ήλθε να καλύψει μια πλημμυρίδα θρησκειών της Ανατολής, που κήρυσσαν δόγματα προσωπικής σωτηρίας. Από τα διάφορα θρησκευτικά ρεύματα που κυλούσαν πια μέσα στον κορμό της αυτοκρατορίας το προβάδισμα κέρδισε ο Χριστιανισμός, 36 ο οποίος πριν από τα τέλη του 4 ου αι. έγινε η επίσημη θρησκεία της. 37 Ο Χριστιανισμός, στα πρώτα του βήματα, κινήθηκε στον μεσογειακό χώρο όπου κυριαρχούσε η ελληνική αντίληψη του κόσμου. «Τα μηνύματα της αρχαίας φιλοσοφίας για μια εννιαία αρχή του κόσμου, η πρόνοια των Στωικών και η εσωτερικότητα της πλατωνικής φιλοσοφίας, το πνεύμα της αυτοπειθαρχίας και της ανεκτικότητας, η φιλάνθρωπη μεταχείρηση των συνανθρώπων, η πραότητα και η ευγένεια των αισθημάτων, που κήρυσσε η ελληνική φιλοσοφία, υπήρξαν η καλύτερη παρασκευή εις Χριστόν». 38 Ο Χριστιανισμός, τον 3 ο αιώνα μ.χ., απαλλαγμένος από κάθε ιουδαϊκή επίδραση, αναπτύσσεται ραγδαία στην πολιτιστική ατμόσφαιρα του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Ο Χριστιανισμός πήγαζε όμως από ένα περιβάλλον εντελώς ξένο προς εκείνο των Ελλήνων και των Ρωμαίων και οι σκοποί του ήταν τόσο αντίθετοι προς τους δικούς τους. 39 Στην αναμέτρηση του Χριστιανισμού με τις παλαιές θρησκείες, που Έλληνες και Ρωμαίοι ως τότε πρέσβευαν, οι δεύτερες άρχισαν να χάνουν έδαφος και να καταρρέουν. 34 «Ο Ελληνορρωμαϊκός κόσμος...απομακρυνόμενος της ταπεινής ή της αισιοδόξου αντιλήψεως του θείου, εφέρετο προς ανωτέραν πνευματικήν στάθμην, ήτις εκαλλιέργει μεν τη θρησκευτικότητά του, αλλά δεν παρείχεν εις αυτόν την θρησκείαν και την θρησκευτικήν ενότητα». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ Όπ. παρ. 36 «Από του έτους 311 η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία καθιέρωσε πολιτικήν ανοχής και ανεξιθρησκείας έναντι του Χριστιανισμού. Δια της Συνόδου της Νικαίας, της πρώτης Οικουμενικής συνόδου (20 Μαϊου 325), δι ης επεδιώχθη η δογματική κατοχύρωσις της νέας θρησκείας, και δια των εν συνέχεια ληφθέντων μέτρων ο Κωνσταντίνος παρεσκεύασε τας προϋποθέσεις δια την ανάδειξιν του Χριστιανισμού ως θρησκείας κρατικής.... Μετά την αποστασίαν του Ιουλιανού η πολιτική του Γραιτιανού και του Θεοδοσίου του Α αποκατέστησε το δόγμα και την ειρήνην εν τη Εκκλησία. Δια του διατάγματος της 28 ης Οκτωβρίου του 380, δια της εν Κωνσταντινουπόλει συνελθούσης δευτέρας Οικουμενικής Συνόδου (Μάϊος του 381) εκυρώθη το σύμβολον της Νικαίας». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ Αικατερίνη Κουμαριανού, «Διαφωτισμός», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα,τόμ. 20, σσελ Β. Ασημομύτης, κ.ά., Η πολιτισμική προσφορά του Ελληνισμού, σελ Το χριστιανικό σχήμα ήταν εξ ορισμού εχθρικά διακείμενο προς οτιδήποτε θεωρούνταν προσκολλημένο στην ύλη και την επίγεια ζωή. Κατερίνα Κορρέ, «Αρχαία Ολυμπία: το πεδίο του καλού αγώνα», Πολιτιστικό περιοδικό ποικίλης ύλης άωτον, τχ. 1, σελ

7 Οι παλαιές θρησκείες 40 που ήταν συνυφασμένες με τον υλικό, τον πνευματικό και το συναισθηματικό βίο ευρύτερων λαϊκών 41 ομάδων υποχωρούσαν σταδιακά κάτω από τα πλήγματα του Κράτους. 42 Τα μεγάλα ιερά της Ανατολής 43 έκλειναν ή μεταβάλλονταν σε χριστιανικούς ναούς, τα αγάλματα των αρχαίων θεοτήτων καταστρέφονταν από το θρησκόληπτο πλήθος ενώ οι κινήσεις του πλήθους που έμμεναν στις παλαιές θρησκείες κατεπνίγονταν με την επέμβαση του στρατού. Κάποια στιγμή μάλιστα ο φανατισμός 44 πολλών χριστιανών απαίτησε να αποκηρυχθούν εντελώς όλα τα ειδωλολατρικά συγγράμματα, ωστόσο η συντριπτική πλειονότητα των προσήλυτων που ήταν Έλληνες και Ρωμαίοι έβρισκαν αδιανόητη μια ριζική ρήξη με το παρελθόν τους. 45 Την εποχή του Μ. Κωνσταντίνου (306/ ) οι χριστιανοί αντιπροσώπευαν περίπου το 1/5 του πληθυσμού της αυτοκρατορίας και ήταν η πιο καλά οργανωμένη θρησκευτική ομάδα με ακλόνητη πίστη, δοκιμασμένη από τους πιο άγριους διωγμούς. Με την αναγνώριση του Χριστιανισμού, από το Μ. Κωνσταντίνο, ως νόμιμη θρησκεία οι χριστιανοί «έπαψαν να είναι οι καταδιωκόμενοι εχθροί της αυτοκρατορίας και, πράγματι, σύντομα κατέλαβαν όλες τις ανώτερες θέσεις της αυτοκρατορίας μερικές φορές γενόμενοι και οι ίδιοι με τη σειρά τους- διώκτες» Σχολιάζοντας σχετικά ο Ν. Παπαχατζής αναφέρει ότι ο τέταρτος προχριστιανικός αιώνας υπήρξε ο δεύτερος μεγάλος σταθμός στην ιστορία της ελληνικής θρησκείας, αν ως πρώτο θεωρήσουμε τους υπομυκηναϊκούς και πρωτογεωμετρικούς χρόνους, οπότε άρχισε η διαμόρφωση της ολυμπιακής θρησκείας. Τρίτος και τελευταίος σταθμός είναι ο τέταρτος μεταχριστιανικός αιώνας με την επικράτηση του Χριστιανισμού που συμβατικά συμπίπτει με τη μεταστροφή του Μ. Κωνσταντίνου. Ν. Παπαχατζής, «θρησκεία και μυθολογία», Ιστορία του Ελληνικού έθνους, τόμ. Ε, σελ «Εις την ύπαιθρον το άτεχνον ομοίωμα του θεού ήτο ο φύλαξ της οικογενείας, ο προστάτης των κτηνών και των γεννημάτων. Εις τα αστικά κέντρα και τα λατρευτικά σωματεία, αι μυστικαί εταιρείαι συνεκράτουν ηνωμένους τους μύστας της κοινής πίστεως. Μέχρι και αυτών των χρόνων του Ιουστινιανού οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες διεξήγαγον τραχείς αγώνας κατά των λειψάνων της ειδωλολατρίας. Υπό τα πλήγματα του Κράτους ο αρχαίος βίος εξέπνεον». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ «Δια του διατάγματος της 24 ης Φεβρουαρίου του 391 ο Θεοδόσιος ανέλαβε μέτρα περιοριστικά και την 8 Νοεμβρίου του 392 έθεσεν εκτός νόμου τας αρχαίας λατρείας». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ «Τω 391 κατερρίφθη το παμμέγεθες ξόανον του Σαράπιδος εν Αλεξανδρεία, τω 402 κατεστράφη το εν Γάζη Μαρνείον. Ούτω την 14 Νοεμβρίου του 435 ο Θεοδόσιος ο Β και ο Ουαλεντινιανός ο Γ επέτρεψαν την χρησιμοποίησιν των ειδωλολατρικών ναών δια την χριστιανικήν λατρείαν». Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ Ειδική σχετική μελέτη είναι και η: Διαμαντής Κουτούλας, Το Βυζάντιο έναντι των Ελλήνων εθνικών, Θεσσαλονίκη Εξάλλου η ειδολωλατρική βιβλιογραφία ήταν η μόνη διαθέσιμη πηγή φιλοσοφικής δικαίωσης και μορφωτικού υλικού. Αικατερίνη Κουμαριανού, «Διαφωτισμός», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόμ. 20, σσελ Α. Σαββίδης - Β.Hendrickx, Εισαγωγή στη Βυζαντινή Ιστορία ( ), σελ

8 Η σύνθεση των δογμάτων του Χριστιανισμού με την ελληνική φιλοσοφία και τα Ελληνικά γράμματα, του είχαν επιτρέψει να προσελκύσει σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους, γεγονός που του προσέδωσε γόητρο και κοινωνική προβολή και αποδοχή. Στο έργο αυτό συνέβαλαν αποφασιστικά οι Πατέρες της Εκκλησίας από τον 2 ο αιώνα. Η θέση που η νέα θρησκεία έδινε στη γυναίκα στους κόλπους της Εκκλησίας, συνέβαλε επίσης σημαντικά. 47 Ο κόσμος της Ανατολής, στην οποία είχε μετατοπισθεί το κέντρο βάρους της αυτοκρατορίας, είχε σιγά σιγά αλλάξει. Η ελληνική φιλοσοφία που εκπορευόταν από πάνω, δηλαδή από τις μορφωμένες κυρίαρχες τάξεις, απευθυνόταν σε λίγους ενώ ο Χριστιανισμός εκπορευόταν από τα κάτω, από τα λαϊκά κοινωνικά στρώματα και απευθυνόταν στο μεγάλο αριθμό των ταπεινών που αναζητούσαν ελπίδα και στήριγμα μέσα σε ένα κόσμο που γινόταν ολοένα πιο αβέβαιος και ήταν γεμάτος από φόβο. 48 Ο Χριστιανισμός απέφυγε τότε τη σύγκρουση υποχρεώθηκε όμως σε ένα πολιτιστικό συμβιβασμό, ενώ παράλληλα προσπάθησε «να εξαλείψει τις πιο ανήθικες πλευρές της ειδωλολατρίας και να προσαρμόσει τις υπόλοιπες στους ειδικούς σκοπούς της πίστης». 49 Όταν αρχίζει ο 4 ος αιώνας, ο οποίος θα επιφέρει τον θρίαμβο του Χριστιανισμού, ο Ελληνισμός, γλωσσικά και εννοιολογικά έχει ενσωματωθεί κατά ένα μεγάλο μέρος, στη νέα θρησκεία. 50 Ο όρος Ορθοδοξία, ο οποίος αρχίζει να χρησιμοποιείται, αποτελεί την έκφραση αυτής της ιστορικής ένωσης. 51 Γεγονός αποδεκτό είναι ότι ο Χριστιανισμός επικράτησε τελικά μέσα από τη συμφιλίωση 52 και τη σύνθεσή του με τον Ελληνισμό, 53 ο οποίος άσκησε στο 47 «Η λατρεία του Μίθρα, π.χ., που ήταν σε ένα βαθμό ανταγωνιστική προς το Χριστιανισμό, ήταν μια θρησκεία για στρατιώτες κατά πρώτο λόγο και δεν έδινε καμιά θέση στις γυναίκες». Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Αικατερίνη Κουμαριανού, «Διαφωτισμός», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόμ. 20, σελ Στο χριστιανισμό της Δύσης, η Ελληνική γλώσσα που είχε μπει στην Ιταλία με όχημα την κλασική ελληνική παιδεία, αποκομμένη από τον παραδοσιακό κόσμο και παραλλήλως με τις άλλες εξελίξεις που τροποποίησαν το πολιτικό, κοινωνικό και πολιτικό σκηνικό της αυτοκρατορίας, ωθήθηκε σιγά-σιγά στο περιθώριο και στη λήθη. Αντίθετα στην Ανατολή, τα Ελληνικά παγίωσαν τη θέση τους και μέσα στο Χριστιανισμό. Η προσπάθεια του Διοκλητιανού να προωθήσει τα Λατινικά στην Ανατολή έπεσε στο κενό. Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Β. Ασημομύτης, κ.ά., Η πολιτισμική προσφορά του Ελληνισμού, σελ «Πολλά στοιχεία των ελληνιστικών λατρειών διείσδυσαν κατά ιδιόμορφο τρόπο στη χριστιανική θρησκεία. Βέβαια, τώρα, είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ποια από τα στοιχεία των ελληνιστικών θρησκευτικών δοξασιών ενσωματώθηκαν στη νέα θρησκεία με ανοιχτή μορφή και ποια με διάφορες παραλλαγές. Το πρόβλημα είναι πολυσύνθετο, πράγμα που επισήμανε ο Φρ. Ένγελς στην εργασία του Σημειώσεις για τη Γερμανία: Μια τέτοια θρησκεία, όπως ο χριστιανισμός, δεν μπορείς να την αντιμετωπίσεις μόνο με χλευασμούς και με επιθέσεις. Πρέπει επίσης να κατανικηθεί επιστημονικά, δηλαδή 72

9 Χριστιανισμό αποφασιστική επίδραση σε ότι αφορά την τελική διαμόρφωσή του. 54 Κατά παράδοξο τρόπο, ενώ ο Χριστιανισμός είχε εμφανισθεί αρχικά ως αντίπαλος και ανταγωνιστής του Ελληνισμού κατάφερε τελικά να προάγει την ενότητα της Ρωμαϊκής κοινωνίας αλλά παράλληλα η συμφιλίωση του δόγματος με τις αξίες της Αρχαιότητας επέτρεψε και την επιβίωση της αρχαίας παιδείας και του Ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. 55 Η νέα παγκόσμια θρησκεία, ο Χριστιανισμός, που δημιουργήθηκε «σιγά-σιγά από ένα μείγμα γενικευμένης ανατολίτικης, κυρίως ιουδαϊκής θεολογίας και εκχυδαϊσμένης ελληνικής κυρίως στωικής φιλοσοφίας», 56 πρόσφερε στον Ελληνισμό μια μετουσιωμένη ταυτότητα 57 που του επέτρεψε να επιβιώσει μέσα από το Βυζάντιο για άλλα χίλια περίπου χρόνια και έγινε η κιβωτός της εθνικής σωτηρίας του κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας με τη συνταύτηση της εθνικής ταυτότητας και Ορθοδοξίας. 58 Παράλληλα βέβαια με το Βυζάντιο, όπως αναφέρει η Ελένη Αρβελέρ, που στην πρώιμη περίοδο του είναι η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία της χριστιανικής Ανατολής 59 και κατά τη διάρκεια των αιώνων θα αποκτήσει χαρακτηριστικά που θα το καταστήσουν ελληνική αυτοκρατορία της χριστιανικής ανατολής, 60 αποτελώντας έτσι την κιβωτό σωτηρίας του ελληνικού γένους, αξιοσημείωτη είναι επίσης και η συμβολή των Αράβων στη μετάδοση σημαντικών έργων της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς. Οι Άραβες μέσα από τις μεταφράσεις που πραγματοποίησαν και γενικά τη συνύπαρξη, την επικοινωνία και τη συνεργασία με τους κατακτημένους από τον 7 ο αι. ελληνικούς πληθυσμούς και μέσα από από τη σχέση τους με το Βυζάντιο, άντλησαν πάρα πολλά στοιχεία από την αρχαία ελληνική κληρονομιά, όπως και από τη βυζαντινή. Μεταξύ άλλων οι Άραβες άντλησαν και την ιδέα του οικουμενικού πνεύματος των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων η να εξηγηθεί ιστορικά, και μ αυτό το καθήκον δεν είναι σε θέση να τα βγάλει πέρα ούτε η φυσιογνωσία». Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ «Ανεξάρτητα πάντως από τη μαχητική σύγκρουση του με τον Χριστιανισμό, στην ύστερη ιδίως φάση του, ο Νεοπλατωνισμός, με τη μεσολάβηση των Πατέρων της Εκκλησίας, έδωσε πολλά στοιχεία στον Χριστιανισμό που επέτρεψαν τη σύνθεσή του με την Ελληνική σκέψη και συνέβαλαν αποφασιστικά στην τελική διαμόρφωση και επικράτησή του σε μια εξελληνισμένη οικουμενική μορφή». Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Δ. Ζακηθυνού, Βυζαντινή ιστορία, σελ Δ. Τσιμπουκίδης, Ιστορία του ελληνιστικού κόσμου, σελ Βλ. περισσότερα Σ. Σαββίδης, «Οι τρεις Ιεράρχες ως πνευματικοί ηγέτες και παιδαγωγοί», 5+1 το περιοδικό του οικουμενικού ελληνισμού, τχ. 15, σσελ Βλ. περισσότερα Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σσελ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, σελ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, σελ

10 οποία μετακενώθηκε και στη Μεσαιωνική Δυτική Ευρώπη όταν από το 12 ο αι. αρχίζουν πολλά σημαντικά ελληνικά έργα να μεταφράζονται από τα αραβικά στα λατινικά Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΩΝ Η ελληνιστική περίοδος είναι η εποχή της μεγάλης διαδόσεως των αθλητικών ιδρυμάτων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, τόσο στην κυρίως Ελλάδα όσο και στην Ανατολή. Τον 3 ο αι. μας είναι γνωστά τριπλάσια γυμνάσια απ ότι στον 4 ο αι. και στον 2 ο αι. διπλάσια από τον 3 ο αι. και τον 1 ο αι. π.χ. υπάρχει καθολική αύξηση των αθλητικών ιδρυμάτων σε όλο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, ιδιαίτερα στον ηπειρωτικό κορμό της Ελλάδας και στην Ανατολή. 62 Τον πολλαπλασιασμό των αθλητικών χώρων ακολούθησε και η αύξηση των αθλητικών εορτών και το γεγονός έως τα βάθη της Ασίας να διοργανώνονταν αγώνες εξηγείται από τις νέες ιστορικές συνθήκες που επικράτησαν στον ελληνικό κόσμο. Οι αγώνες μάλιστα αυτοί συναγωνίστηκαν τους αντίστοιχους στην κυρίως Ελλάδα. 63 Την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των διαδόχων του, έως τα βάθη της Ασίας διοργανώνονταν αγώνες με την προσωνυμία «Ισολύμπια» και «Ισοπύθια». Εκτός από τους τέσσερις μεγάλους πανελλήνιους 64 αγώνες, Ολύμπια, Νέμεα, Πύθια, Ίσθμια, στα τέσσερα χρόνια που μεσολαβούσαν μεταξύ των δύο Ολυμπιάδων τελούνταν και άλλοι 19 αγώνες με πανελλήνιο χαρακτήρα. Στους αγώνες αυτούς δεν συμπεριλαμβάνονται τα Πτολεμαία στην Αλεξάνδρεια, τα Λευκοφρύνια στη Μαγνησία του Μαιάνδρου, τα Νικηφόρια στην Πέργαμο, τα Ευμένεια στις Σάρδεις, τα Ασκληπιεία στην Κω, τα Ερωτίδεια στις Θεσπιές, τα Ηράκλεια στη Χαλκίδα, τα Ελευσίνια στην Αθήνα και πλήθος μικρότερες αθλητικές τοπικές γιορτές 65 σε μεγάλες και μικρές πόλεις, που είχαν και το 61 Π. Νέαρχος, Το μήνυμα του Απόλλωνα, σελ Γ. Παπαθανασόπουλος, «Ο αθλητισμός κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή», Ιστορία του ελληνικού έθνος, τόμ. ΣΤ, σελ «Οικουμενικοί αγώνες», Η Εγκυκλοπαίδεια των Ολυμπιακών αγώνων, cd-rom. 64 Για τα Πύθια οι πληροφορίες σταματούν στον 2 ο αιώνα μ.χ., όταν ο Αδριανός αναστήλωσε ερειπωμένα κτίρια, έκτισε νέα και αναζωογόνησε τους αγώνες και το μαντείο. Ασφαλώς και κατά τον 3 ο αι. μ.χ. εξακολούθησαν να τελούνται οι αγώνες. Γ. Παπαθανασόπουλος, «Ο Αθλητισμός κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. ΣΤ, σελ «Σχεδόν όλες αυτές οι τοπικές αθλητικές πανηγύρεις είχαν στο πρόγραμμά τους και μουσικούς αγώνες, συνέχιζαν δηλαδή την παράδοση των μεγάλων πανελλήνιων εορτών». Γ. Παπαθανασόπουλος, «Ο αθλητισμός κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή» Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. ΣΤ, σελ

11 ανάλογο κύρος. 66 Στους μεγαλύτερους αγώνες της εποχής (2 ος αι. π.χ.) κατανέμονται και τα Ελευθέρια στη Λάρισα με είκοσι έξι αγωνίσματα, από τα οποία πέντε ήταν αφιερωμένα στις Μούσες, δηλαδή στα γράμματα και στις τέχνες. 67 Το πρόγραμμα των αγωνισμάτων, εκτός από τα κλασικά, περιλάμβανε και νέα αγωνίσματα, όπως αρματοδρομίες με πώλους, το πένταθλο νέων και το παγκράτιο παίδων καθώς και λαμπαδηδρομίες, που ήταν τοπικό αγώνισμα των Παναθηναίων. 68 Οι Μακεδόνες βασιλιάδες έδωσαν μεγάλη ώθηση στους αγώνες. Ο Φίλιππος, ο πατέρας του Μ. Αλεξάνδρου, πήρε μέρος και νίκησε τρεις φορές στα ιπποδρομικά αγωνίσματα της Ολυμπίας. 69 Η μεγάλη αγάπη του Μ. Αλεξάνδρου για τους Ολυμπιακούς αγώνες είναι γνωστή, όπως και ο σεβασμός του για τους νικητές. 70 Πριν αναχωρήσει μάλιστα για την εκστρατεία του στην Ασία, ο Μ. Αλέξανδρος γιόρτασε τους Ολυμπιακούς αγώνες της Μακεδονίας προς τιμήν των Μουσών στην Πέλλα. Ο Μ. Αλέξανδρος θεωρούσε την Ολυμπία πνευματική πρωτεύουσα της Ελλάδας και αυτή επέλεξε για να ανακοινώσει στις ελληνικές πόλεις την απόφασή του να επιστραφούν οι πολιτικοί εξόριστοι και σύμφωνα με το Διόδωρο η απόφαση αυτή έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό, αφού την εποχή εκείνη οι πολιτικοί εξόριστοι στην Ελλάδα ήταν πάνω από είκοσι χιλιάδες. 71 Οι στρατηγοί του Μ. Αλεξάνδρου συνέχισαν το έργο του και μερικοί μάλιστα συμμετείχαν σε πανελλήνιες γιορτές και διακρίθηκαν. 72 Η εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου 73 και των Επιγόνων οδήγησε στην κονίστρα της Ολυμπίας 74 τον ελληνικό κόσμο 75 της Ανατολής. Στους καταλόγους των νικητών των 66 Ειδικά τα Λευκοφρύνια, που οργανώνονταν πάνω στο πρότυπο των Πυθίων (γυμνικοί, ιππικοί και μουσικοί αγώνες) είχαν τη μεγαλύτερη λαμπρότητα. Αναγνωρίστηκαν μάλιστα ως ισοπύθια και έφθαναν για να τα παρακολουθήσουν θεατές απ όλο τον ελληνιστικό κόσμο. Β. Κύρκος, «Η πορεία του αθλητισμού στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια» Οι Ολυμπιακοί αγώνες στην αρχαία Ελλάδα, σελ Γ. Παπαθανασόπουλος, «Ο αθλητισμός κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή» Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. ΣΤ, σελ Λ. Κολωνάς, «Αγώνες», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, τόμ. 2, σελ Μία από τις τρεις νίκες του Φιλίππου συνέβη την ημέρα που γεννήθηκε ο Μ. Αλέξανδρος. Ι. Μουρατίδης, «Αρχαίοι Ολυμπιακοί αγώνες», Ολυμπιακοί Αγώνες,, Αναφορές Προσεγγίσεις, σελ «Όταν κάποτε ο Θηβαίος Διονυσόδωρος, νικητής στους Ολυμπιακούς αγώνες, αιχμαλωτίστηκε από τον Παρμενίωνα, στρατηγό του Μ. Αλεξάνδρου, γιατί βοήθησε το βασιλιά της Περσίας Δαρείο στα σχέδιά του, πριν από τη μάχη στην Ισσό, ο τελευταίος αμέσως τον ελευθέρωσε, ενώ τους άλλους αιχμαλώτους τους έστειλε δέσμιους στην Ελλάδα». Όπ. παρ. 71 Όπ. παρ. 72 Όπ. παρ. 73 «Όταν ο κόσμος ρωτούσε τον Αλέξανδρο αν θα αγωνιζόταν στον αγώνα δρόμου στην Ολυμπία, έτσι που ήταν γρήγορος στο τρέξιμο, Ναι, απαντούσε, αν μπορούσα να έχω βασιλιάδες για ανταγωνιστές μου. Γενικά αποστρεφόταν ολόκληρο το συνάφι των αθλητών, αλλά παρ όλα αυτά καταλάβαινε την αξία των αγώνων σαν μέσο ευχαρίστησης και ανάπαυλας για τους άντρες του και στην Ασία ίδρυσε πολλούς γυμναστικούς, λογοτεχνικούς και μουσικούς αγώνες. Ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε, ωστόσο, να προσφέρει έπαθλα για πυγμαχία». Botsford και Robinson, Αρχαία Ελληνική ιστορία, σελ

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Πανελλήνιοικαιτοπικοίαγώνες.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ Από την Αρχαία Ελλάδα στο Σήμερα 900 π.χ: η πρώτη γραπτή μαρτυρία 6 ος 5 ος αι.: σημαντική εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»;

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; Μάιος 2014 τάξη Γ Γυμνασίου Η εργασία με τίτλο «ευ αγωνίζεσθαι: δεδομένο ή ζητούμενο»; αποτελεί μία απόπειρα προσέγγισης των αρχών του Ολυμπισμού

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ...φθειρομένης τότε δή μάλιστα της Ελλάδος υπό εμφυλίων στάσεων και υπό νόσου λοιμώδους, επήλθεν αιτήσαι τον εν Δελφοίς

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο. ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού για την Αθήνα του 2 ου αιώνα μ.χ Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο Ελεύθερη πρόσβαση Ώρες λειτουργίας του Μουσείου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα.

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η τροφή της Αρχαϊκής οικογένειας ήταν αποτελούνταν από λαχανικά, ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η ενδυμασία των Αρχαίων Ελλήνων ήταν κομψή, αλλά όχι εξεζητημένη. Το βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 6 Προσοχή! Όλες οι ερωτήσεις να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Ίδρυση και καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Μπήκαμε στο «Χελωνόκοσμο» και δίναμε εντολές στη χελώνα για να περπατήσει και να φτιάξουμε τους κύκλους που αποτελούν το σήμα των Ολυμπιακών Αγώνων

Μπήκαμε στο «Χελωνόκοσμο» και δίναμε εντολές στη χελώνα για να περπατήσει και να φτιάξουμε τους κύκλους που αποτελούν το σήμα των Ολυμπιακών Αγώνων Μπήκαμε στο «Χελωνόκοσμο» και δίναμε εντολές στη χελώνα για να περπατήσει και να φτιάξουμε τους κύκλους που αποτελούν το σήμα των Ολυμπιακών Αγώνων Κάναμε πολλές δοκιμές για να βρούμε τις σωστές διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαια ολυμπια. Written by tasos Wednesday, 27 April :54 - Last Updated Friday, 29 April :51

Αρχαια ολυμπια. Written by tasos Wednesday, 27 April :54 - Last Updated Friday, 29 April :51 Η Ολυμπία είναι η γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων και ο ιερός τόπος του Δία, η Ολυμπία καλλιέργησε ιδανικά από την αρχαιότητα. Ποτέ δεν ήταν μόνο οι αγώνες το κύριο ιδανικό, αλλά και η τιμή, η ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ Β Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή Φίλιππος Β o Μακεδών (382 336 π.χ.)ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος, ένωσε υπό την ηγεμονία του τα

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο:

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο: ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για κάτι λιγότερο από 1000 χρόνια, Οι Νότιοι κ Ανατολικοί Σλάβοι βρίσκονταν σε άμεση επαφή με το Βυζάντιο ένα πολύ ανώτερο πολιτιστικό κέντρο με κυρίαρχη ιδεολογία και πολύ μεγάλη αφομοιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (σελ. 98-114) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β 1. Κίμων Α. Έκλεισε ειρήνη για 30 χρόνια 2. Εφιάλτης Β. Αριστοκρατικός, υπέρμαχος της συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου.

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου. ιαρκεια 90 λεπτα Παικτεσ 4 Ηλικια 12+ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Το Autokrator είναι ένα μεσαιωνικό στρατιωτικό παιχνίδι, για τις μάχες μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων μεταξύ 7ου και 11ου αιώνα μ.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο

Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα 3 Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο Πολλά αγωνίσματα της αρχαιότητας άντεξαν στο πέρασμα των αιώνων συνεχίζοντας να υπάρχουν μέχρι σήμερα θυμίζοντας τους μακρινούς

Διαβάστε περισσότερα

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Η αιώνια πόλη Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Σήμερα, η Ρώμη είναι η πρωτεύουσα της Ιταλίας, της ομώνυμης επαρχίας και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης και κατατάσσεται 6 η σε πληθυσμό ( μετά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αποβλέπει στην εισαγωγή, στην έννοια των δημοσίων σχέσεων και στην κατανόηση του τι είναι δημόσιες σχέσεις, ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 2 Ο Τέταρτος Αιώνας (302-395): Φλαβιανή (324-378) και Θεοδοσιανή (378-518) Δυναστεία Μέγας Κωνσταντίνος (324-337) και Μέγας Θεοδόσιος (378-395) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ. τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ. τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ 3oς ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ «ΔΙΟΝ» 4 Μαρτίου 2012 Τρέξιμο στη γη των θεών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος ΑΠΛΟΤΗΤΑ και ΜΕΓΑΛΕΙΟ... Στο θέατρο τα δύο αυτά χαρακτηριστικά συνδυάζονται με τον καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα