Ο ΙΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΙΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ"

Transcript

1 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Ο ΙΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ Κοινωνικός Ανθρωπολόγος, Δρ Ε.Μ.Π. Επιβλέπων Καθηγητής: ΙΩΣΗΦ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μέλη Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής: ΙΩΣΗΦ ΣΤΕΦΑΝΟΥ, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ-ΦΑΙΔΩΝ ΛΑΓΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Α.Π.Θ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Μ.Π. Το παρόν άρθρο αποτελεί περίληψη της διδακτορικής διατριβής που υποβλήθηκε στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Τομέα Πολεοδομίας και Χωροταξίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και εγκρίθηκε στις Αντικείμενο της διατριβής είναι ο ιερός χώρος στη σύγχρονη ελληνική πόλη. Εξετάζονται η κοινωνική δυναμική του ιερού χώρου στο πλαίσιο της «λαϊκής παράδοσης» (little tradition) αλλά και της «λόγιας παράδοσης» (great tradition) καθώς και η σχέση που αναπτύσσει με τον ιερό χώρο ο σύγχρονος άνθρωπος που ζει και κινείται μέσα στην πόλη. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο πώς ο ιερός χώρος συνδέεται με τη διαμόρφωση της ατομικής και συλλογικής ταυτότητας, πώς συνδέονται οι ιεροί χώροι με τις μειονότητες, και στο τι συμβαίνει, όταν οι άνθρωποι έχουν ξεκοπεί από τους ιδιαίτερούς τους ιερούς χώρους, σε συνθήκες διασποράς, εξορίας η μετανάστευσης. Τέλος, εξετάζεται η επίδραση σύγχρονων φαινομένων και τάσεων όπως η παγκοσμιοποίηση, η εκρηκτική διάδοση των Μ.Μ.Ε. και η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών στη φύση των ιερών χώρων, τη θέση τους στην πόλη και τις σχέσεις τους με τον άνθρωπο. Συγκεκριμένα εξετάζονται οι εξής μορφές έκφρασης ιερού χώρου: Ναοί (ενοριακοί-παρεκκλήσια- ερημοκλήσια) Μοναστήρια Προσκυνήματα

2 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 2 Κοιμητήρια Εξωκλήσια Προσκυνητάρια Ενορίες Πανηγυρότοποι Αποσπασματικά ιεροί χώροι (κατοικία, σχολείο, βουλή, μουσείο, νοσοκομείο κ.λπ.) και διαμεσολαβημένοι ιεροί χώροι (Μ.Μ.Ε. και νέες τεχνολογίες) Ιεροί χώροι μη κυρίαρχων δοξασιών Ιεροί χώροι οικονομικών μεταναστών Κάθε μια από τις παραπάνω μορφές, αρχικά, (επανα)προσδιορίζεται ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά της, τη μορφή, τη λειτουργία, τις χρήσεις και την εξέλιξή της και εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους συνδέεται με άλλους χώρους, δημόσιους ή ιδιωτικούς και με τις λειτουργίες τους: οικονομικές, διοικητικές, κοινωνικές, πνευματικές, συγκοινωνιακές, τουριστικές κ.λπ. σε πολεοδομική ή ευρύτερη χωροταξική κλίμακα. Η έρευνα διεξάγεται κυρίως από την άποψη της Ανθρωπολογίας του Χώρου. Με την έννοια αυτή, στο επίκεντρο είναι η βίωση του ιερού χώρου και οι σχέσεις του - πρακτικές, συναισθηματικές και ιδεολογικές - με τον άνθρωπο. Εκτός από το πώς γίνεται αντιληπτός (perceived), εξετάζεται και το πώς συνειδητοποιείται (conceived) και γίνεται ιδιοποιήσιμος μέσα από την έκφρασή του ο ιερός χώρος από τις διάφορες ομάδες, ιδιαίτερες υποομάδες, εθνικές ή θρησκευτικές μειονότητες στον ελληνικό χώρο. Η διατριβή αποτελείται από δεκατρία συνολικά κεφάλαια μαζί με την εισαγωγή και τα συμπεράσματα της έρευνας, τα οποία συγκροτούν τρεις ενότητες. Η πρώτη ενότητα, η εισαγωγή, έχει έντονο θεωρητικό προσανατολισμό, εξετάζονται οι όροι και οι έννοιες του αντικειμένου, το εννοιολογικό πλαίσιο της έρευνας, διατυπώνονται οι στόχοι και οι ερευνητικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται και γίνεται επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η δεύτερη ενότητα, που αποτελεί τον κύριο όγκο της διατριβής, εστιάζεται στην εξέταση του ρόλου και της έκτασης που έχουν στον πολεοδομικό ιστό οι επιμέρους μορφές έκφρασης ιερού χώρου. Τα πρώτα έξι κεφάλαια διερευνούν τα κελύφη αρχιτεκτονικής κλί-

3 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 3 μακας, όπως είναι οι ναοί, τα μοναστήρια, τα προσκυνήματα, τα κοιμητήρια, τα εξωκλήσια και τα προσκυνητάρια. Τα επόμενα δύο κεφάλαια μελετούν τα κελύφη πολεοδομικής κλίμακας, που είναι οι ενορίες και οι πανηγυρότοποι. Το ένατο κεφάλαιο πραγματεύεται τους αποσπασματικά και διαμεσολαβημένους ιερούς χώρους, ξεχωριστή και ιδιάζουσα κατηγορία ιερών χώρων, που είναι «κομμάτια» καθημερινού-βέβηλου χώρου αφιερωμένα σε δεδομένο χώρο και χρόνο στο ιερό. Το δέκατο και ενδέκατο κεφάλαιο ασχολούνται με τη θρησκευτική διαπολιτισμικότητα και εθνοτική πολυπολιτισμικότητα που συνθέτει και χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ελληνική πόλη. Στα δύο αυτά κεφάλαια εξετάζονται η ιστορική παρουσία των ιερών χώρων των μη κυρίαρχων δοξασιών, η συνδιαλλαγή τους με την κυρίαρχη ελληνική ορθόδοξη εκκλησία καθώς και η νομική τους κάλυψη από την πολιτεία, και τελικά το νεοεμφανιζόμενο και εκρηκτικά αυξανόμενο πολλαπλό θρησκευτικό τοπίο των ιερών χώρων των οικονομικών μεταναστών και προσφύγων στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, ιδιαίτερα στην Αθήνα. Η τρίτη ενότητα, το δωδέκατο και τελευταίο κεφάλαιο, τα συμπεράσματα, συνοψίζει τα κύρια ευρήματα της έρευνας και επισημαίνει την αναγκαιότητα της ανάληψης πρωτοβουλιών από πλευράς οργάνων της πολιτείας για την αποτελεσματικότερη νομική και πολεοδομική ρύθμιση των ιερών χώρων μη κυρίαρχων δοξασιών και οικονομικών μεταναστών και προσφύγων. Ως ειδικότερα συμπεράσματα και επιμέρους διαπιστώσεις για τις διάφορες μορφές ιερού χώρου μπορούμε να αναφέρουμε τα παρακάτω: Ο ναός σε μεγάλο βαθμό σηματοδοτεί μια σειρά από «πρέπει» και «δεν πρέπει», από συγκεκριμένες υποδείξεις, προτροπές ή απαγορεύσεις στη συμπεριφορά. Ο χώρος του ναού, η μορφή του, η πραγματικότητά του υπαγορεύουν κανόνες συμπεριφοράς, παράγουν δράση που με τη σειρά της επιδρά στο χώρο, καθιστώντας τον, συγχρόνως, αιτία και αποτέλεσμα, παραγωγό και προϊόν δράσης. Η «χωρική τάξη» και η συγκεκριμένη μορφή χώρου εκφράζει μια σειρά από σχέσεις εξουσίας, ένα σύστημα κανόνων, το «τι επιτρέπεται» και το «τι δεν επιτρέπεται», που κατευθύνει την κοινωνική-θρησκευτική συμπεριφορά. Ειδικότερα για το χώρο, οι ποιότητες, που αντιστοιχούν στην ικανοποίηση των αισθήσεων, διαμορφώνουν το οπτικό, το ακουστικό, το οσφρητικό, το γευστικό, το

4 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 4 απτικό και κιναισθητικό τοπίο και αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία της φυσιογνωμίας του. Με την εμπλοκή και των πέντε αισθήσεων, ο χώρος γίνεται συγκεκριμένος, βιώσιμος και βιωματικός, γίνεται «τόπος», γίνεται «οίκος» και «οικουμένη», με όνομα, πρόσωπο, χαρακτήρα, φυσιογνωμία, μνήμη. Ο ναός αποτελεί ως αρχιτεκτονική μορφή ένα «απολιθωμένο τοπίο» του Θείου Κόσμου. Η αντίληψη του ιερού σύμπαντος επιδιώκεται μέσα από την ενεργοποίηση και τη λειτουργία, τον «ερεθισμό» όλων των αισθήσεων και συναισθημάτων των συμμετεχόντων πιστών. Κάθε μια αλλά και όλες μαζί οι αισθήσεις δίνουν τη δική τους συγκομιδή ως συνεισφορά στην αντίληψη και βίωση του χώρου και την πραγμάτωση κάποιου είδους πνευματικής ζωής. Ο ενοριακός ναός δεν έχει πια στην πράξη την κεντρική θέση και τη σημασία που είχε μέσα στη πόλη, αλλά εξακολουθεί πάντα να μην είναι απλά ένα κτίριο με μορφολογική και συμβολική σημασία. Η κύρια χρήση του ναού, η στέγαση δηλαδή της ομαδικής λατρείας, παραμένει πάντα η ίδια καθώς και η αρχιτεκτονική του. Εντούτοις, διάφορες νέες τάσεις και σύγχρονες αντιλήψεις διεισδύουν, επιτρέπονται, απορροφώνται ή ενσωματώνονται στο χώρο και την ατμόσφαιρα και το αντιληπτικό τοπίο του ναού, στην προσπάθειά του να παραμείνει ένας εν ζωή οργανισμός στο, μάλλον, μη ευνοϊκό για αυτόν, κλίμα της πόλης. Οι ναοί για την Ελλάδα είναι μέσα τονισμού μιας τέτοιας διαφορετικότητας. Πολύ συχνά σε διάφορα διαφημιστικά ή τουριστικά φυλλάδια και οδηγούς προβάλλονται οι ναοί ή μοναστήρια ή ξωκλήσια ακόμη και προσκυνητάρια. Η κοινή γνώμη σήμερα, πιο ώριμη από ποτέ άλλοτε, έχει αντιληφθεί τη σημασία της διατήρησης και προστασίας των θρησκευτικών χαρακτηριστικών μνημείων, όπως και της γενικότερης πολιτισμικής παράδοσης, και ότι τα ιστορικά, αρχιτεκτονικά, και λαογραφικά χαρακτηριστικά των τόπων είναι «περιουσιακά στοιχεία» ανεκτίμητα και λειτουργούν ως πόλοι έλξης επενδύσεων, που δεν αφορούν μόνο στον τουρισμό ή, ακόμα ειδικότερα, το θρησκευτικό τουρισμό, που έτσι κι αλλιώς αποτελούν ένα σημαντικό οικονομικό έσοδο, αλλά τη γενικότερη ανάπτυξη της περιοχής. Οι ναοί, επίσης, μαρτυρούν το γεγονός των διαδοχικών εγκαταστάσεων διαφόρων ομάδων που έρχονται από αλλού (πρόσφυγες, μετανάστες, μέτοικοι). Αυτοί οι νεοεισερχόμενοι, στην καινούργια συνοικία που δημιουργούν, χτίζουν κάποια στιγμή και τη δική

5 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 5 τους εκκλησία. Η νεώτερη εκκλησία φυσικά ανήκει στους νεώτερους εγκατεστημένους και συνήθως παίρνει το όνομα της εκκλησίας της προηγούμενης πατρίδας ή του τόπου καταγωγής. Έτσι ο ναός αυτός γίνεται κέντρο μιας φαντασιακής γεωγραφίας (imaginative geography). Μαζί του «μεταφέρεται» σε νέα τοπογραφία η προγονική πατρίδα. Είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο που, όπως πιστεύουμε, θα έχει καθοριστική σημασία για το ναό, όπως άλλωστε και για άλλες χωρικές μονάδες, π.χ. σχολείο, μουσείο κ.λπ. Πρόκειται για το φαινόμενο της αποεδαφικοποίησης της πίστης που έχει ζωντανό ανάλογο στην ιστορία με το παράδειγμα του εβραϊκού λαού που, παρά την εξορία στην οποία υποχρεώθηκε, διατήρησε τον εαυτό του, την πίστη του, το ναό και τη γη του, τη χώρα του Ισραήλ, μέσο της μνήμης, έχοντας στην κατοχή του την Τορά, η οποία λειτούργησε ως «φορητό έδαφος». Σήμερα τα διάφορα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και προϊόντα των νέων τεχνολογιών, όπως τα συστήματα εικονικής πραγματικότητας, το διαδίκτυο, η δορυφορική τηλεόραση, οι βιντεοταινίες, τα CD-ROM και DVD επιτρέπουν τη βίωση του θρησκευτικού συναισθήματος οπουδήποτε, στην κατοικία, το γραφείο, το αυτοκίνητο ή αλλού. Δεν είναι απλά μια νέα μορφή λατρείας σε ιδιωτικό χώρο αλλά μια κατεύθυνση και ώθηση προς αποεδαφικοποίηση (extraterritoriality) της πίστης που, νομίζουμε, χρειάζεται παραπέρα έρευνα και μελέτη. Τα μοναστήρια παραμένουν οι κατ εξοχήν ιεροί χώροι, οι νησίδες ιερότητας, λόγω της έντονης εσωστρέφειας, μεταφυσικότητας και μυσταγωγικής λατρευτικής ζωής και παρά το γεγονός ότι ο μοναχισμός είναι πιο εκκοσμικευμένος σήμερα. Παρ όλο που συνήθως είναι εκτός πόλεων επηρεάζουν την πόλη και τις λειτουργίες της (εμπορικές, τουριστικές, πολιτιστικές κ.λπ.). Αυτό που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την ατμόσφαιρα του χώρου των μοναστηριών είναι δύο αντιθετικές τάσεις: εσωστρέφειας (θεοκεντρισμός) και εξωστρέφειας (ανθρωποκεντρισμός), οι οποίες, αναζητώντας αντίστοιχους τρόπους έκφρασης, δημιουργούν μια σειρά ολόκληρη από αντιθέσεις περισσότερο ή λιγότερο εμφανείς. Παρά τον προγραμματικά αντικοινωνικό χαρακτήρα του και την απόλυτη αντίθεση του στους θεμελιώδεις θεσμούς της κοινωνίας (κοινωνική τάξη, οικογένεια και εργασία) ο μοναχισμός δεν αποκόπτεται πλήρως από τον κοινωνικό ιστό. Το μοναστήρι σε πολλές περιπτώσεις απετέλεσε συνεκτικό στοιχείο της κανονικής κοινωνικής ζωής, πόλο

6 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 6 αστικής έλξης και προπομπό της δημιουργίας πόλεων. Το μοναστήρι είναι ένας κατ εξοχήν «ιερός οικισμός», είναι η «ιδεατή χριστιανική κοινότητα», η υλοποιημένη έκφραση του Ουρανού πάνω στη γη, η προγραμματισμένη «Άνω Ιερουσαλήμ», που ενσαρκώνεται και υλοποιείται από τα μέλη της, τους μοναχούς. Προτάσσεται δομικά και λειτουργικά ως η πρότυπη κοινωνία. Ενώ ο ναός είναι πόλος και ακτινοβολεί σε ένα χώρο, στην ενορία, και αγκαλιάζει μία σειρά από ανθρώπους, το μοναστήρι, υλοποιώντας μια φυγόκεντρη κίνηση, φεύγει από τον κατοικημένο χώρο και πηγαίνει και εγκαθίσταται στον μη κατοικημένο χώρο, στην «άγρια φύση». Σε πολιτικό-ιδεολογικό επίπεδο λειτούργησαν τα μοναστήρια και ως «θεματοφύλακες της ορθής πίστης και του εθνικού φρονήματος». Ιδιαίτερα αισθητό είναι αυτό στη βυζαντινή αυτοκρατορική πολιτική με τις παραγωγικές σχέσεις και με το «μοντέλο» της αγιοσύνης που πρόβαλλε η βυζαντινή κοινωνία. Τα παραπάνω μαζί με την τακτική της προσέλκυσης ατόμων, που έχριζαν βοήθειας, μετέτρεψαν τα μοναστήρια σε σημαντικούς παράγοντες πολεοδομικής και περιφερειακής ανάπτυξης, σε πόλους κοινοτικής και αστικής έλξεως, με ποικίλες οικονομικές και εμπορικές δραστηριότητες. Μέσα στη μακραίωνη ιστορία του ελληνικού μοναχισμού οι διάφορες ιστορικές συνθήκες επέβαλλαν έναν συγχρωτισμό ανάμεσα στα μοναστήρια και τις τοπικές κοινότητες. Υπήρξε συχνή και καθημερινή επικοινωνία όπου το ιερό αρθρωνόταν αρμονικά με το εγκόσμιο. Όλα τα μοναστήρια, ως τόποι ενεργού θρησκευτικής δραστηριότητας και άσκησης του ατομικού δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας, προστατεύονται από την Πολιτεία, όπως ορίζει το άρθρο 13 του Συντάγματος για την άσκηση της λατρείας, τόσο από τους μοναχούς όσο και από τους προσερχόμενους προσκυνητές. Στην περίπτωση που πρόκειται για αυτόνομη και αυτάρκη οικιστική οργάνωση ασκητευόμενων ατόμων σε πολεοδομική κλίμακα, όπως είναι το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα, τότε πολιτιστικό στοιχείο δεν είναι μόνο η παλαιά μονή και ο περιβάλλων χώρος αλλά και η ευρύτερη θέση καθώς και ο θρησκευτικός χαρακτήρας της όλης περιοχής, με την περιρρέουσα θρησκευτική ατμόσφαιρα. Στην περίπτωση, δηλαδή, αυτή το «πολιτιστικό στοιχείο» είναι σύνθετο: «Ιερές Μονές Θέση Θρησκευτική Ατμόσφαιρα». Η προσβολή ενός οιουδήποτε εκ των τριών αυτών στοιχείων συνιστά προσβολή ολόκληρου του συγκεκριμένου πολιτιστικού περιβάλλοντος.

7 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 7 Παρόμοια συμπεράσματα ισχύουν για τα προσκυνήματα, τα οποία παρουσιάζουν μία άνθηση και αύξηση του πολυποίκιλου κοινού τους, ως άμεση συνέπεια του μηδενισμού των αποστάσεων που έχει επιφέρει η εξέλιξη των συγκοινωνιακών μέσων. Η εμβέλεια και επιρροή των προσκυνημάτων σήμερα πιο εύκολα μπορούν να εκτείνονται σε τοπικό, εθνικό ή και παγκόσμιο επίπεδο. Το προσκύνημα, είναι ένα φαινόμενο με καθαρά αυξητική τάση στις μέρες μας. Τα σύγχρονα μέσα μεταφοράς και επικοινωνίας διευκολύνουν την πραγματοποίηση του προσκυνήματος που είναι τώρα πιο οργανωμένο, ευκολότερο και ασφαλέστερο απ ό,τι στο παρελθόν. Επίσης, γνωστοποιείται, προβάλλεται και διαφημίζεται μέσα από την τηλεόραση, τις εφημερίδες, τα έντυπα αλλά και το διαδίκτυο (internet) που διαδίδουν ιστορίες από περιστατικά που συνέβησαν κατά το προσκύνημα. Οι νέοι τόποι προσκυνήματος, όπως συνέβη πρόσφατα με το προσκύνημα του Αγίου Ραφαήλ στη Μυτιλήνη, γνωστοποιούνται και γίνονται δημοφιλείς πολύ γρήγορα μέσα από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και όχι μόνο πια από την προφορική διάδοση. Παράλληλα διάφορα κινήματα και τάσεις, όπως π.χ. ο εθνικισμός, τα πανεθνικά θρησκευτικά κινήματα και οι πανεθνικές θρησκευτικές ιδεολογίες, δίνουν περαιτέρω ώθηση, προβολή και ανάπτυξη στα προσκυνήματα. Τα κοιμητήρια, δυνητικά οι πιο ιεροί χώροι, αφού σχετίζονται με το θάνατο, το κατεξοχήν μεταφυσικό ζήτημα, δεν αποπνέουν πλέον την ιερότητα που ένας τέτοιος χώρος απαιτεί. Σήμερα είναι υποβαθμισμένα ποιοτικά, αισθητικά, συμβολικά. Μια αναβάθμισή τους που θα στηριζόταν σε νέες λύσεις (π.χ. νεκροπόλεις, ταφικά συγκροτήματα μεγάλης κλίμακας, κατακόμβες, κρεματόρια) είναι εφικτή και απαραίτητη. Ο χώρος του νεκροταφείου διαιρείται σε τμήματα-ζώνες ταφών: πολυτελείας, τριετίας, οικογενειακών, αλλόδοξων και αλλόθρησκων. Μία άλλη χωρική λειτουργία, που συνδέεται άρρηκτα με την ανθρωπολογική διάσταση του νεκροταφείου, είναι το καφενείο. Ο χώρος του καφενείου λειτουργεί ως χώρος ψυχολογικής αποφόρτισης και τελικού σταδίου επανένταξης - ενσωμάτωσης (rite of aggregation) στη φυσιολογική κατάσταση των συμμετεχόντων στην όλη τελετουργία της κηδείας. Τα πανηγύρια, η κορύφωση της ενοριακής ζωής, τόσο στην πόλη όσο και στην ύπαιθρο, με το λατρευτικό, οικονομικό (εμποροπανηγύρεις) και ψυχαγωγικό τους μέρος

8 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 8 εξακολουθούν να πραγματοποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, στο πλαίσιο του εθιμικού κύκλου του χριστιανικού εορτολογίου σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους. Ο πανηγυρότοπος είναι ο πρώτος πολυδύναμος και πολυλειτουργικός χώρος, στενά συνδεδεμένος με τη θρησκευτική και την κοινωνική ζωή της παραδοσιακής κοινότητας. Αν η αυλή, το προαύλιο του ναού είναι σημείο άρθρωσης ιερού και βέβηλου χώρου, ο πανηγυρότοπος μπορεί να χαρακτηριστεί ως η θεατρική σκηνή όπου διαδραματίζεται σε όλη της την ένταση η άρθρωση αυτή. Οι πανηγυρότοποι, ως ειδικά διαμορφωμένοι χώροι, δεν υπάρχουν στις πόλεις. Το πανηγύρι όμως εξακολουθεί να γίνεται σε δρόμους και πλατείες γύρω από το ναό. Η κατάληψη για το σκοπό αυτό των γύρω από το ναό δημόσιων χώρων είναι αποδεκτή και διευκολύνεται από την πολιτεία. Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμα και σε αυτόν τον ad hoc πανηγυρότοπο της πόλης διατηρείται η διαβαθμισμένη ιερότητα και ανιχνεύονται οι ισοϊερές (isosacre) καμπύλες του Mole, οι οποίες είναι σεβαστές από το ποικίλο και, στις μέρες μας, πολύχρωμο και πολυεθνικό πλήθος των εμπόρων παζαριωτών καθώς όσο πιο κοντά είναι στο ναό οι πάγκοι των παζαριωτών, τόσο τα είδη τους σχετίζονται με το ιερό, ενώ όσο απομακρύνονται τα είδη, είναι πιο κοσμικά και καθημερινά. Το προσκυνητάρι παραμένει μια διαδομένη σ όλο τον ελλαδικό χώρο, από τον πιο αστικοποιημένο έως τον πιο άγριο, μορφή ιερού χώρου. Αυθαίρετο εκκλησιαστικά και πολεοδομικά, είναι «θεμιτό» στο πλαίσιο της εθιμικής παράδοσης της λαϊκής θρησκείας, δεν αμφισβητείται και δεν απαγορεύεται. Αποτελεί δημόσια έκφραση ιδιωτικής θλίψης, εάν έχει ανεγερθεί από αιτία ατυχήματος, και είναι καθαρή απόρροια γνήσιων και βαθιών λαϊκών θρησκευτικών συναισθημάτων, που βρίσκουν με τον τρόπο αυτό διέξοδο στη σύγχρονη πόλη. Σε πολλά μέρη του κόσμου από τους προϊστορικούς χρόνους οι άνθρωποι έστηναν μονολιθικά μνημεία με λατρευτικό σκοπό κατά μήκος των δρόμων π.χ. οι αρχαιοελληνικές ερμαϊκές στήλες, ή ερμές, οι πέτρινοι «οδοδείχτες». Παρόμοια, αν και διαφοροποιημένα προσκυνητάρια συναντώνται, εκτός από τον ελληνικό, και σε άλλους πολιτισμικούς και γεωγραφικούς χώρους, από τον ινδουιστικό και βουδιστικό χώρο (τα stupas ή chorten), στον καθολικισμό, τα χατσκάρ των Αρμενίων, μέχρι και τη Βόρειο και Νότιο Αμερική. Στις Η.Π.Α. υπάρχουν κυρίως κατά μήκος των δρόμων της υπαίθρου και

9 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 9 πολύ σπάνια μέσα στις πόλεις και αποκαλούνται «roadside memorials» ή και «roadside crosses». Τα προσκυνητάρια αποτελούν σταθερές λεπτομέρειες του εδάφους, γι αυτό και αναφέρονται ως όρια σε συμβόλαια μεταβιβάσεως ακινήτων ή διαλέγονται ως τριγωνομετρικά σημεία του εδάφους στις τοπογραφικές εργασίες. Σήμερα μπορεί κανείς να τα βρει σε χάρτες κλίμακας 1: με ειδικά σύμβολα (όπως συμβαίνει και με τα παρεκκλήσια, εξωκλήσια, μοναστήρια, σπήλαια κ.λπ.), οι στρατιωτικοί χάρτες δίνουν πολλές φορές τις ακριβείς συντεταγμένες ακόμα και των πιο μικρών προσκυνηταριών. Όταν τοποθετούνται στον έξω χώρο σε δρόμους, αγρούς, σύνορα, έξω από σπίτια, είναι πράξη καθαγιασμού του αφιλόξενου και «άγριου» μη κατοικημένου χώρου. Στα προσκυνητάρια αυτά του εξωτερικού κύκλου του χωριού, εκτός από την καθημερινή τελετουργία του ανάμματος του καντηλιού, οι κάτοικοι των χωριών, που σε τελετουργική πομπή λιτανεύουν κάθε χρόνο μετά το Πάσχα την Εβδομάδα της Διακαινησίμου τις εικόνες των ενοριακών εκκλησιών γύρω από την περιφέρεια των χωριών τους, κάνουν στάσεις για δεήσεις. Η ενορία, ιδιαίτερα των αστικών περιοχών, έχει ουσιαστικά πάψει να υφίσταται ως ιερός χώρος. Το συμπαγές χωρικό μοντέλο, το οποίο προϋποθέτει, δεν ανταποκρίνεται στην κινητικότητα, την πολυθρησκευτικότητα αλλά και την επιθυμία για προσωπική επιλογή και διαμόρφωση των θρησκευτικών αναγκών που διακρίνει τον σύγχρονο άνθρωπο. Παρ όλα αυτά, σε κοινωνικό επίπεδο, η ενορία εξακολουθεί να παράγει ένα ιδιότυπο ενοριακό πολιτισμό (διοργάνωση εκδρομών σε θρησκευτικά προσκυνήματα, φιλανθρωπικό, εξωραϊστικό έργο κ.λπ.) επηρεάζοντας τη ζωή και την εικόνα της πόλης. Ως εναλλακτική έκφραση της παραδοσιακής ενορίας φαίνεται να αναπτύσσεται η ενορία δίκτυο. Η διάδοση των σύγχρονων τεχνολογιών επικοινωνίας, που επιτρέπουν μέχρι και τη δημιουργία εικονικών κοινοτήτων (virtual communities) τελείως ξεκομμένων από κάθε έννοια τοπικής αναφοράς, και η πυκνή δικτύωση διαφόρων ομάδων και πυρήνων υφαίνουν νέα πρότυπα (patterns) έκφρασης της θρησκείας στο χώρο. Παράλληλα χάνεται το μονοπώλιο της θρησκευτικής καθοδήγησης από τις επίσημες αρχές της εκκλησίας, ενώ τροφοδοτούνται η ποικιλότητα και η διαφορετικότητα της θρησκευτικής πίστης, η οποία εξατομικεύεται.

10 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 10 Η αγροτική ενορία, πιστή στους νόμους των βραδύτερων κοινωνικών μεταβολών της επαρχίας, παραμένει ένας ιερός χώρος και επιβεβαιώνεται μέσα από διάφορες μαγικόθρησκευτικές τελετουργικές πρακτικές καθαγιασμού του χώρου. Η ιδεατή, μεταφυσική κάλυψη και ιερή προστασία, που προσφέρει ο ενοριακός ναός ενισχύεται με τα διάφορα είδη κυκλοτερούς οριοθέτησης και σταυρώματος του χώρου της αγροτικής ενορίας. Η πραγματοποίηση του μεταφυσικού ορίου επιτυγχάνεται με μία ποικιλία τελετουργικών πρακτικών: περιάροση του οικισμού, περισχοινισμό, περιμετρική λιτανεία, περίζωση με φυσικά ή τεχνητά ορόσημα, σταύρωμα με στοιχεία που συνδέονται με τα κύρια σημεία του ορίζοντα. Το μοτίβο (μοντέλο) του «μαγικού κύκλου», που προστατεύει από το κακό μπορούμε να το διακρίνουμε σε δύο κατηγορίες: Η πρώτη χρησιμοποιείται για τη δημιουργία ιερού χώρου. Οι κύκλοι αυτοί χρησιμοποιούνται κυρίως σε τελετές που έχουν στόχο, (α) αποτροπή κακού, (β) έλξη καλού και (γ) προστασία ζωής: ανθρώπων, ζώων και παραγωγής. Η δεύτερη κατηγορία μαγικών κύκλων παρατηρείται στις τελετές της Εκκλησίας, με πιο κεντρικές τα μυστήρια. Εδώ, οι κυκλικές κινήσεις και τα κυκλικά σχήματα δεν φαίνονται να έχουν αποτροπαϊκό χαρακτήρα αλλά μάλλον είναι μιμήσεις της «σωστής ροής της ζωής». Η ανάλυση αυτών των πρακτικών μπορεί να δώσει ενδιαφέροντα στοιχεία κοινωνικής μικροδυναμικής. Όπως προκύπτει από τη διατριβή, η πολιτισμική και υπαρξιακή συνέχεια του ιερού χώρου στον τόπο μας δεν έχει ποτέ διακοπεί. Κάποιοι τόποι μάλιστα παραμένουν ιεροί στη διάρκεια των αιώνων, έστω και αν άλλαξε το περιεχόμενο της αγιοσύνης τους, αντικαταστάθηκε το αντικείμενο της λατρείας: μοναστήρια, εκκλησίες, εξωκλήσια βρίσκονται πολλές φορές στην ίδια θέση, όπου ήταν άλλοτε αρχαίοι ναοί και ιερά. Έτσι οι τόποι αυτοί είναι πάντοτε στοιχειωμένοι από την παρουσία του θείου, κρατώντας διαχρονικά αναλλοίωτη την ιερότητα τους, δημιουργώντας ένα αόρατο δίχτυ κάποιων σταθερών σημείων του ιερού μέσα στο στερέωμα του χωροχρόνου, δίνοντας την εντύπωση ότι η παρούσα κατάσταση πραγμάτων δεν είναι παρά μια φάση (η τελευταία;) μιας πολύ παλιάς παράδοσης, που ξεκινά από τα προελληνικά χρόνια. Όμως σήμερα, ο ιερός χώρος στην πόλη παρουσιάζει δύο φαινομενικά αντιφατικές αλλά όχι κατ ανάγκην αντιθετικές τάσεις: Τάσεις εκκοσμίκευσης και αποχώρησής του

11 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 11 από την πόλη, απόρροια της αποϊεροποίησης και απομάγευσης πραγμάτων και διαδικασιών, που επιφέρει γενικότερα η επιστημονικοτεχνική πρόοδος, και τάσεις ενίσχυσης και επιστροφής του στην πόλη, απόρροια του πολλαπλασιασμού εκκλησιών, δογμάτων, σεκτών, αιρέσεων και φονταμενταλισμών καθώς και της επιθυμίας για ρίζες που δημιουργούνται ως αντίδραση στην παγκοσμιοποίηση. Στις πόλεις μας, ακόμη και τις πιο πρόσφατες, ή σε μεγάλα κτηριακά συγκροτήματα όπως πανεπιστημιουπόλεις, στρατόπεδα, νοσοκομεία, αεροπόλεις-αεροδρόμια κ.λπ. υπάρχουν ιεροί χώροι, ενώ στην ύπαιθρο το τοπίο αποτελεί, ακόμη και σήμερα, από μόνο του ορατή έκφανση του ιερού στοιχείου διάσπαρτο καθώς είναι με εκκλησάκια, προσκυνητάρια και μοναστήρια. Ως προς τη μορφή τους οι ιεροί χώροι εμφανίζουν μια τάση ιεροποίησής της, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη νέοι, σύγχρονοι τρόποι έκφρασης και αισθητικής του ιερού χώρου. Ως προς τη χρήση τους οι διάφοροι ιεροί χώροι εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να στεγάζουν τις ίδιες πατροπαράδοτες θρησκευτικές λειτουργίες, ενώ η εναλλακτική ή διαφορετική χρήση των ιερών χώρων στην Ελλάδα είναι ανύπαρκτη ή πολύ περιορισμένη. Η συνήθως τυπική και χαλαρή ή αδιάφορη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τον ιερό χώρο γίνεται, κάποιες φορές, ιδιαίτερα έντονη, καθώς εκεί βιώνει ιδιαίτερα προσωπικές εμπειρίες που αφορούν σε κορυφαίες στιγμές του κύκλου της ζωής, του θρησκευτικούεθιμικού κύκλου, αλλά και λιγότερο κορυφαίες όμως πολύ βαθιές και αληθινές εμπειρίες, όπως, για παράδειγμα, το άναμμα ενός κεριού σε έναν ιστορικό ναό. Γενικά δεν έπαψε να θεωρείται ο ιερός χώρος ως κάτι το ιδιαίτερο και διαφορετικό, όχι κατ ανάγκη λόγω κάποιας θρησκευτικής προτίμησης ή θρησκευτικού συναισθήματος, ενώ το Κράτος ενδιαφέρεται και προσπαθεί να εξασφαλίζει τον προς τους ιερούς χώρους σεβασμό από την άποψη της μη προσβολής της ιερότητας του ίδιου του χώρου και της περιρρέουσας τον χώρο ατμόσφαιρας. Στη χώρα μας σήμερα, όπως φάνηκε από τη διατριβή, υπάρχει ένας απίστευτα μεγάλος αριθμός πολλών θρησκειών και δογμάτων, παλιών και νέων (π.χ. νεοεποχιακές θρησκείες) που όμως, όπως διαπιστώσαμε, δεν βρίσκουν εύκολα στέγη. Η συνταγματική ρύθμιση υπέρ της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, ως επικρατούσας θρησκείας, συνοδεύεται

12 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 12 από ένα εκτεταμένο πλέγμα λοιπών συνταγματικών και νομοθετικών διατάξεων που δημιουργεί διακρίσεις σε βάρος των θρησκευτικών μειονοτήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επιμέρους εκκλησίες, αιρέσεις ή σέκτες, με τους ιερούς χώρους των οποίων ασχολήθηκε η διατριβή, επικαλούμενες το δικαίωμα στη διαφορά και την πολιτική της ταυτότητας, ζητούν τη δημόσια αναγνώρισή τους και φυσικά επιδιώκουν περισσότερη ορατότητα και παρουσία στο δημόσιο χώρο μέσα από την προβολή του δικού τους ιερού χώρου. Στα νέα δεδομένα για τον ιερό χώρο πρέπει να αναφέρουμε τη δημιουργία ενός «διαμεσολαβημένου» ιερού χώρου που δημιουργείται με τη βοήθεια των Μ.Μ.Ε. και των νέων τεχνολογιών. Ένας οποιοσδήποτε κοσμικός χώρος όπως η κατοικία, το γραφείο, το αυτοκίνητο κ.λπ. μπορεί να γίνει χώρος μιας ιδιότυπης λατρείας, που δεν μοιάζει με την λατρεία σε ιδιωτικό χώρο, που ήταν γνωστή και παλαιότερα, καθώς δεν απαιτεί κάποιο εξαγνισμό ή στοιχειώδη διαμόρφωση του χώρου ούτε κάποια ορισμένη συμπεριφορά. Μια θρησκευτική τελετή πραγματική ή εικονική- μεταφέρεται σε ένα χώρο που δεν έχει βέβαια εμβαπτιστεί στην αύρα της ιερότητας, του μυστηρίου και του συμβολισμού του διαφορετικού κόσμου, έχει όμως τα ίδια περίπου αποτελέσματα για τον χρήστη πιστό. Στο εσωτερικό του σπιτιού τα κατ εξοχήν ιερά αντικείμενα είναι οι εικόνες. Παραδοσιακά φυλάσσονταν στο ανατολικό μέρος του σπιτιού, στο εικονοστάσι. Το εικονοστάσι ήταν είτε στο πιο «απόκρυφο» δωμάτιο, που είναι το υπνοδωμάτιο του ζευγαριού, είτε στο σαλόνι ή την τραπεζαρία, που είναι πάντοτε το «πιο καλό δωμάτιο», αυτό που θα φιλοξενήσει ξένους και θα εκτεθεί στους απ έξω. Καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι, που πάνε στις δουλειές τους, παιδιά, που πάνε στα σχολεία τους, καταναλωτές, που πάνε στα καταστήματα, περνούν αρκετό διάστημα του χρόνου τους μέσα στο αυτοκίνητο, βλέπουν την πόλη τους πίσω από ένα παρμπρίζ. Ο χώρος, που περιλαμβάνεται μεταξύ του εμπρός και του πίσω παρμπρίζ, μπορεί ουσιαστικά να θεωρηθεί ένας νέος τύπος αστικού χώρου, μία κινούμενη άρθρωση του δημόσιου με τον ιδιωτικό χώρο. Μια νέα, επίσης, πραγματικότητα στο χάρτη των ιερών χώρων αποτελούν οι χώροι λατρείας των νέων, άγνωστων ή μη οικείων θρησκειών που έρχονται στον τόπο μας μαζί με τα κύματα των οικονομικών μεταναστών Οι χώροι αυτοί, παρ όλο που, προς το παρόν, δεν αφήνουν έντονα τα ίχνη τους στην πόλη, καθώς συνήθως στεγάζονται σε ιδιωτικές

13 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 13 αίθουσες, γνωρίζουν μια ιδιαίτερη εξάπλωση στα κέντρα των μεγάλων, κυρίως, πόλεων, αποτελούν μια πραγματικότητα που σίγουρα επηρεάζει την πόλη και την εικόνα της και θα τις επηρεάσει ακόμα περισσότερο στο μέλλον, όταν δοθεί η δυνατότητα να ξεδιπλωθούν αυτές οι πολλές πόλεις που υπάρχουν μέσα στην ίδια πόλη. Οι μετανάστες ερχόμενοι με διάφορους τρόπους - πιο συχνά μέσα από ημιπαράνομα δίκτυα που γνωρίζουν άριστα τους νόμους και τις ειδικότερες νομικές συνθήκες στις διάφορες χώρες - φέρουν στις χώρες όπου εγκαθίστανται, μαζί με την ελπίδα μιας καλύτερης -οικονομικά- ζωής, έναν πλούτο από πολιτισμικές παραδόσεις. Στηριχθήκαμε περισσότερο στην περιοδική συμμετοχή και παρακολούθηση των θρησκευτικών λειτουργιών στους τόπους λατρείας της κάθε θρησκευτικής κοινότητας. Έτσι η όποια ερευνητική διαδικασία και προσπάθεια για τη γνωριμία και κατανόηση των χώρων αυτών και των σχέσεών τους με τον ευρύτερο χώρο στηρίχθηκαν σε κάποιου βαθμού και κάποιας μορφής εθνογραφική ενασχόληση με την υπό μελέτη θρησκευτική κοινότητα. Η μελέτη των συγκεκριμένων χώρων λατρείας επεκτάθηκε και στους χώρους εργασίας και κατοικίας των θρησκευτικών κοινοτήτων. Έτσι, αναπτύχθηκαν σχέσεις φιλικές και σεβασμού γι αυτά που κάνουν και πιστεύουν οι κοινότητες αυτές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνάς μας, τον Ιούνιο του 2002 υπήρχαν 27 αραβικά, ινδικά, πακιστανικά, μπανγκλαντεσιανά κ.λπ. τεμένη (μεστζίτ) στην Αθήνα. Το Νοέμβριο του 2003 διαπιστώσαμε ότι τα τζαμιά αυξήθηκαν σε τριάντα ένα (31). Τα αφανή τεμένη της Αθήνας, παρ όλο που δεν εγγράφονται στο τοπίο, εντούτοις συγκεντρώνουν γύρω τους, στη γειτονιά τους τα εθνικά, και με τις θρησκευτικές επιταγές, προϊόντα, καταστήματα, εστιατόρια, μπακάλικα, καφενεία, τηλεφωνικά κέντρα (με φτηνή υπεραστική κλίση), βιντεάδικα, μικροπωλητές, κουρεία κ.λπ. Η έρευνα αποκάλυψε ότι η Αθήνα διαθέτει έναν ποικίλο, σύνθετο και πολλές φορές άγνωστο χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα, όπως σε κάθε πόλη, υπάρχει μία απίστευτα μεγάλη πολλαπλότητα πόλεων και ακόμη πιο πολλοί και διαφορετικοί τρόποι να βιώνεις τις πόλεις, να ζεις με τις πόλεις και μέσα στις πόλεις. Η σημερινή πόλη, όπως είναι φυσικό, αναπτύσσει νέα κέντρα αναφοράς και τοπόσημα που συνδέονται, κυρίως, με τις νέες συμβολικές, συλλογικές δραστηριότητες της κατανάλωσης και της αναψυχής. Ο ιερός χώρος, όμως, εξακολουθεί να έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο, καθώς τονώνει την ανθρώπινη

14 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 14 και κοινοτιστική διάσταση. Υπονομεύει τις εξωτερικές εντάσεις και υψηλές ταχύτητες των μεγάλων πόλεων και αυτοκινητοδρόμων με τον άλλο χρόνο και τις αργές ταχύτητες που συνεπάγεται, ενώ η θέα του, ανθεκτική ακόμα και σε υψηλής ταχύτητας οπτική εμπειρία και αντίληψη, συνεχίζει να προκαλεί ιδεολογικο-συναισθηματικά ερεθίσματα. Αν ο πολεοδόμος του μέλλοντος παραβλέψει ή υποβαθμίσει τον ιερό χώρο, κινδυνεύει να διαπράξει το ίδιο σφάλμα με τον πολεοδόμο του παρελθόντος που επιχειρούσε να υποτάξει την πόλη στο θρησκευτικό συμβολισμό. Η γενικότερη συνεισφορά της διατριβής έγκειται στη διερεύνηση της φύσης και της λειτουργίας του ιερού χώρου, στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης του με τις λειτουργίες και τους κατοίκους της πόλης υπό το πρίσμα σύγχρονων φαινομένων και τάσεων, όπως η εκρηκτική διάδοση των Μ.Μ.Ε., η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, η παγκοσμιοποίηση και η μετανάστευση. Έγινε, καταγραφή, χαρτογράφηση και δημιουργήθηκε βάση δεδομένων των ιερών χώρων για την ευκολότερη παρακολούθηση της εξάπλωσης και εξέλιξής τους και αναλύθηκε η δυναμική του στην κοινωνία μας. Τα συμπεράσματά της διατριβής φιλοδοξούν να συνδράμουν τις επιστήμες του χώρου όχι τόσο στην ποσοτική παραγωγή και διαχείριση όσο στη «δημιουργία» ιερού χώρου. Με αφορμή τη μελέτη για τους ιερούς χώρους αναδείχθηκαν διάφορα θέματα που απαιτούν παραπέρα έρευνα και μελέτη. Θέματα, όπως τι συμβαίνει με τον ιερό χώρο και τη γενικότερη τάση αποεδαφικοποίησης της πίστης, στην οποία ωθούν οι νέες τεχνολογίες ή η μελέτη των χώρων λατρείας των σύγχρονων νεοεποχιακών θρησκειών, θα είχαν διεθνές ενδιαφέρον. Ενδιαφέρον, επίσης, έχουν ειδικότερα θέματα για μελέτη, όπως μια μελέτη για την αποδοτικότερη χρήση των στοιχείων του φυσικού και κτιστού περιβάλλοντος για τη δημιουργία των ad hoc πανηγυρότοπων των πόλεων. Επίσης, στην Αθήνα και ειδικότερα στο κέντρο της είναι σε εξέλιξη μια εκρηκτική διαδικασία δημιουργίας τόπων γύρω από τους ιερούς χώρους των διάφορων, Ασιατών κυρίως, οικονομικών μεταναστών. Οι άνθρωποι αυτοί δημιουργούν τώρα κάτι μόνιμο που απαιτείται και αξίζει να μελετηθεί, ώστε να δημιουργηθεί κάτι αξιόλογο και σε διάρκεια κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης, κάτι για το οποίο θα είναι θετικής απόδοσης για την

15 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 15 Αθήνα. Στην πρόσφατα διευρυμένη λεωφόρο Μαραθώνος αποκαλύφθηκε, μια σειρά από σημάδια του ιερού που θα μπορούσαν με την κατάλληλη μελέτη και εφαρμογή, ακόμα και με τον εμπλουτισμό τους με ιερούς χώρους άλλων λαών και θρησκειών που έχουν συνδεθεί με συγκεκριμένα τμήματα της λεωφόρου, να δώσουν ιδιαίτερη φυσιογνωμία στην, έτσι κι αλλιώς, ιστορική, την έτσι κι αλλιώς, πιο γνωστή λεωφόρο του κόσμου και να αποτελέσουν τη νέα, σύγχρονη, παγκόσμια, Ολυμπιακών προδιαγραφών, Ιερά Οδό. Εικ. 1: Τα «κρυφά» τζαμιά στην Αττική (ψηφιακός χάρτης σε ARCINFO )

16 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 16 Εικ. 2: Ναοί Ινδών Σιχ στην Ελλάδα (Ψηφιακός χάρτης σε ARCINFO) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βαΐου, Ντ., Μαντουβάλου, Μ. και Μαυρίδου, Μ. (1999), «Μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις και ο ιστός της πόλης», Τεχνικά Χρονικά, Μάιος-Ιούνιος 1999, σελ Βαρβούνης, Μ.Γ., 1995, Παραδοσιακή Θρησκευτική Συμπεριφορά και Θρησκευτική Λαογραφία, Εκδόσεις Οδυσσέας, Αθήνα. Bell, D. and Haddour, A. (2000), «What we talk about when we talk about the city», in Bell, D. and Haddour, A. (eds.), City Visions, Essex: Prentice Hall, pp Bookchin, Murray (1996 [1974]), Τα όρια της πόλης, (English original: The limits of the city), Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Παρατηρητής. Δεμερτζής, Νίκος (2002), «Πολιτική και Επικοινωνία: Όψεις εκκοσμίκευσης της Ορθο-

17 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 17 δοξίας», στο Θ. Λίποβατς, Ν. Δεμερτζής, Β. Γεωργιάδου (επιμ.), Θρησκείες και Πολιτική στη Νεωτερικότητα, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, σελ Dubisch, Jill (1995), In a Different Place: Pilgrimage, Gender, and Politics at a Greek Island Shrine, Princeton University Press, Princeton, New Jersey. Hart, Kain Laurie (1992), Time, Religion, and Social Experience in Rural Greece, Greek Studies: Interdisciplinary Approaches, Rowman & Littlefield Publishers Inc., Maryland. Holloway, Julian and Valins, Oliver (Eds.) (2002), «Placing religion and spirituality in geography», Social & Cultural Geography, Vol. 3, No. 1, March, pp Jonker, G. (2000), «Islamic television Made in Britain», in F. Dassetto (ed.), Paroles d islam, Paris: Maisonneuve et Larose. Κοσμόπουλος, Πάνος, 2000, Περιβαλλοντική κοινωνική ψυχολογία: Η αντίληψη του χώρου, University Studio Press, Θεσσαλονίκη. Κυριακίδου-Νέστορος, Άλκη, (1989 [1975]), Λαογραφικά Μελετήματα Ι, Αθήνα: Εταιρεία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου. Λαγόπουλος, Α.-Φ. (1970), Η επιρροή των κοσμικών αντιλήψεων επί της παραδοσιακής μεσογειακής και ινδοευρωπαϊκής πολεοδομίας, Διδακτορική Διατριβή, Ανωτάτη Σχολή Αρχιτεκτόνων, Ε.Μ.Π., Αθήνα. Λαγόπουλος, Α.-Φ. (2000), «Τελετουργίες καθαγίασης του ελληνικού παραδοσιακού οικισμού», Εθνολογία, τομ. 6-7, Έτος , Αθήνα, σελ Λαγόπουλος, Α.-Φ. (2001), «Ανθρωπολογία του χώρου: «ζώσιμο» και «σταύρωμα» του χωριού στην Ελλάδα», στο Χατζητάκη-Καψωμένου, Χρυσούλα (επιμ.), Ελληνικός Παραδοσιακός Πολιτισμός: Λαογραφία και Ιστορία, Συνέδριο στη μνήμη της Άλκης Κυριακίδου-Νέστορος, 6-8 Νοεμβρίου 1998, Τομέας Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας και Λαογραφίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Παρατηρητής, σελ

18 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 18 Λαγόπουλος, Α.-Φ. (2002), Ο Ουρανός πάνω στη Γη: Τελετουργίες καθαγίασης του ελληνικού παραδοσιακού οικισμού και προέλευσή τους, Αθήνα: Εκδόσεις Οδυσσέας. Lefebvre, H. (1991), The Production of Space, Nicholson-Smith, D. (trans.), Oxford: Blackwell. Lombaerts, Herman en Roebben, Bert (red.) (1998), Gods Website: Mediacultuur en godsdienstige vorming, Leuven/Amersfoort: Acco. MacDonald, Fraser (2002), «Towards a spatial theory of worship: some observations from Presbyterian Scotland», in Julian Holloway & Oliver Valins (Eds.) Placing religion and spirituality in geography (Editorial), Social & Cultural Geography, Vol. 3, No. 1, March, pp Maier, Emmanuel (1975), «Torah as Movable Territory», Annals of the Association of American Geographers, vol. 65, March, no. 1, pp Mandaville, P. (2000), «Information technology and the changing boundaries of European Islam», in Dassetto, F. (ed.), Paroles d Islam, Paris: Maisonneuve et Larose. Μαρίνος, Αναστάσιος Ν. (1997 [1996]), Η Ανακήρυξη των Μετεώρων σε Χώρο «Ιερό», 2 η έκδοση, Αθήνα: Πρότυπες Θεσσαλικές Εκδόσεις. Miller, D.E. (1997), Reinventing American Protestantism. Christianity in the New Millennium, Los Angeles and London: University of California Press, Berkeley. Moles, A. - Rohmer, E. (1972), Psychologie de l espace, Paris: Casterman. Naylor, Simon and Ryan, James R. (2002), «The mosque in the suburb: an historical geography of multiculturalism in twentieth century Britain», Social and Cultural Geography Journal, vol. 3, no. 1, pp Προκοπίου, Γιώργος Α. (1981), Ο Κοσμολογικός Συμβολισμός στην Αρχιτεκτονική του

19 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 19 Βυζαντινού Ναού, διδακτορική διατριβή, Ανωτάτη Σχολή Αρχιτεκτόνων, Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Αθήναι: Εκδόσεις Πύρινος Κόσμος. Προκοπίου, Γεώργιος Α. (1995), «Δομή, Μορφή και, Λειτουργία του Ιερού Χώρου», στο Ιωσήφ Στεφάνου και Αλίκη Χατζοπούλου (Επιμ.), Ανθρωπολογία του Χώρου, 1η Διεθνής Συνάντηση Σύρος, Πρακτικά, Σεπτέμβριος 1995, Εργαστήριο Πολεοδομικής Σύνθεσης, Ε.Μ.Π., Αθήνα, σελ Saint-Blancat, Chanatal (2002), «Islam in diaspora: between reterritorialization and extraterritoriality», International Journal of Urban and Regional Research, vol. 21, no. 1, March, p.p Στεφάνου, Ιωσήφ (επιμ.) (2000), Η Φυσιογνωμία της ελληνικής πόλης, Εργαστήριο Πολεοδομικής Σύνθεσης, Αθήνα: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ΥΠΕΧΩΔΕ, Εκδόσεις «ΜΕΔΕΩΝ». Στεφάνου, Ιωσήφ και Στεφάνου, Ιουλία (επιμ.) (2001), Η φυσιογνωμία ενός τόπου: ο χαρακτήρας της ελληνικής πόλης τον 21 ο αιώνα, Εργαστήριο Πολεοδομικής Σύνθεσης, Αθήνα: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ΥΠΕΧΩΔΕ, σελ Τροβά, Ελένη (1992), Η έννοια του πολιτιστικού περιβάλλοντος κατά το Σύνταγμα του 1975/86, Αθήνα-Κομοτηνή: Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα. Χατζοπούλου, Αλίκη και Μητούλα, Ρόιδω 2000, «Θεσμική Προσέγγιση στην Φυσιογνωμία της ελληνικής πόλης», στο Ιωσήφ Στεφάνου (επιμ.), Η φυσιογνωμία της ελληνικής πόλης, Εργαστήριο Πολεοδομικής Σύνθεσης, Αθήνα: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ΥΠΕΧΩΔΕ, Εκδόσεις «ΜΕΔΕΩΝ», σελ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΘΕΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΝΕΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΘΕΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΝΕΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΘΕΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΝΕΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ ΕΥΟΣΜΟΥ π. Ιωάννης - Γεώργιος Περιστερίδης Υπ. Διδάκτορας Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων ΕΜΠ, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς 50 ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς Συναίσθημα, Γοητεία, Ενστικτο, Φαντασία, Επιθυμία... Εμπειρία... Αστικό και Ανθρώπινο σώμα... Μάζα... Υπάρχουν φορές

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

OΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΛΙΑΣΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ «ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ 2012» ΘΕΣ/ΝΙΚΗ

OΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΛΙΑΣΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ «ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ 2012» ΘΕΣ/ΝΙΚΗ OΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΛΙΑΣΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ «ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ 2012» ΘΕΣ/ΝΙΚΗ Κυρίες και Κύριοι, Επιτρέψτε μου αρχικά να συγχαρώ τους διοργανωτές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr,

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Κώστας Γκόρτσος Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Σπουδές 2001 MSc Πολεοδομίας και Χωροταξίας ΕΜΠ 1985 Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ενότητα: «Πολιτισμός» «Επιχειρησιακό σχέδιο πολιτισμού 2015-2030» Όραμα: Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Β) Στοιχεία για προηγούμενη εμπειρία στη γενική εκπαίδευση ενηλίκων

Β) Στοιχεία για προηγούμενη εμπειρία στη γενική εκπαίδευση ενηλίκων Α) Γενικά στοιχεία για το/τη Δημότη Δημοτική Ενότητα Κατοικίας: Φύλο: Γυναίκα Άνδρας Ηλικία: Εθνικότητα: Ανήκετε στα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες; ΝΑΙ ΟΧΙ Ποιο είναι το επίπεδο εκπαίδευσής σας; Δημοτικό Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε. Ομιλία Προέδρου ΓΣΕΒΕΕ κ. Δ. Ασημακόπουλου

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε. Ομιλία Προέδρου ΓΣΕΒΕΕ κ. Δ. Ασημακόπουλου ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε. Ομιλία Προέδρου ΓΣΕΒΕΕ κ. Δ. Ασημακόπουλου Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη την περίοδο οικονομικής κρίσης και ΜΜΕ στο Συνέδριο του Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά ΗΚεντρική Μακεδονία είναι η χώρα των θεών του Ολύµπου, του πολιτισµού των αρχαίων Μακεδόνων, της δόξας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και της βυζαντινής Ορθόδοξης µεγαλοπρέπειας. Είναι η γη των µύθων, των

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey).

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Αθήνα 4 Ιουνίου 2014 Διαπιστώσεις στην αγορά του κοσμήματος Η διεθνής τάση Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Δυναμική ανάπτυξη των επωνύμων brands με πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού ΠΜΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού Εορτασμός Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς «Κρίσεις: συνέχειες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ Αναγνώριση της περιοχής μελέτης Προβλήματα και ελλείψεις στην κυκλοφοριακή λειτουργία και τις μεταφορικές υποδομές Αυξημένος φόρτος διέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης Τι μπορεί να προσφέρει Τι πρέπει να προσφέρει Τι πρέπει να επιτύχει και με ποια εργαλεία; Γλαύκος Κωνσταντινίδης Πολεοδόμος

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Το Γραφείο Τουριστικής Ανάπτυξης στόχο έχει: την συλλογή προτάσεων για την αναβάθμιση της εικόνας της πόλης και την υλοποίηση αυτών, δημιουργώντας μία τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµικά Εκπαιδευτικά Προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος

ιαπολιτισµικά Εκπαιδευτικά Προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος ιαπολιτισµικά Εκπαιδευτικά Προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος µετράει 33 χρόνια ύπαρξης. Είναι ιδιωτικό µουσείο και ιδρύθηκε το 1977 για να συλλέξει, να διατηρήσει, να

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Κουρτέσης Όνομα Πατρός: Βασίλειος Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με δύο παιδιά Ημ/νία γέννησης: 28 Ιουνίου 1963 E-mail: akourtesis@aktis-sa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα