Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ"

Transcript

1

2 Ι.Μ. ΧΑΤΖΗΦΩΤΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Με 21 εικόνες εκτός κειμένου ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΗΜ. ΠΑΠΑΔΗΜΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 8, ΑΘΗΝΑ 2002

3 Αφιερώνεται στη μνήμη του ιστορικού του Νέου Ελληνισμού καθηγητή Απόστολου Ε. Βακαλόπουλου

4 «Η αυτογνωσία εm6άλλει να γνωρίζωμε τας κατα60λάς μας, το παρελθόν μας, αλλά και τας αναλλοιώτους συστατικάς και ψυχολογικάς κατα60λάς και μεθόδους των μεθ' ων συνεκρούσθημεν ή συνεζήσαμεν κατά το παρελθόν λαών... Γνωρίζομεν ότι τα «δοκουμέντα» (επίσημα και ανεπίσημα έγγραφα) δεν λέγουν πάσαν την αλήθειαν, δεν αποκαλύπτουν τας προθέσεις, δεν είναι πάντοτε ειλικρινή (καθώς αι νεκρολογίαι των «δικαιωθέντων» δια του θανάτου προσώπων της δράσεως και του πνεύματος), και εάν τις δεν αναγνώση υπό τας γραμμάς, εάν δεν ασκήση την διεισδυτικήν ικανότητα του πνεύματός του, ώστε να μαντεύη και να συνδυάζη, ουδέν αληθές ή πιθανολογικώς ασφαλές θα εννοήση... Εξ άλλου την ιστορικήν εικόνα διαφθείρουν εκάστοτε οι απειράριθμοι «πανηγυρικοί» (και σκοπιμότητος ένεκεν «εθνικής χροιάς» χάριν των παιδαγωγουμένων νέων ή των μαζών) εκφωνούμενοι λόγοι (και κατά τας ημέρας μας διαλέξεις, εκπομπαί δια των τηλεοπτικών μέσων, θεατρική παραγωγή κ. τ.ο.), έργα σκοπιμότητος ή και ενθουσιασμού, πολλάκις δε παχυλής αγνοίας, η οποία άγει τους συγγραφείς των εις το να αντιγράφουν το πρώτον προστυχόν 60ήθημα άνευ ελέγχου και κρίσεως». Καθηγητής Ν.Β. Τωμαδάκης ( ) [«Ιστορία της Εκκλησίας Κρήτης επί Τουρκοκρατίας ( ), τόμος α', Αθήναι 1974]

5 ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Γεννάδειος Βι6λιοθήκη (Αθήνα). Μπενάκειος Βι6λιοθήκη (Αθήνα). Εθνική Βι6λιοθήκη της Ελλάδας (Αθήνα). Εθνικό Ιστορικό Μουοείο (Αθήνα). Εθνική Βι6λιοθήκη της Γαλλίας (Παρίοι). Αρχείο Ι. Μ. Χατζηφώτη (Αθήνα). Ιστορίες Σπ. Β. Μαρκεζίνη (εκδ. «Πάπυρος») και Διον. Κόκκινου, (εκδ. «Μέλιοσα» ). Τόπος και Εικόνα. Χαρακτικά ξένων περιηγητών για την Ελλάδα, τόμος 8, 190ς αι. (εκδ. <<Ολκός», Αθήνα 1982). Piri Reis, Bahriye. Κατακτητική ναυσιπλοια στο Αιγαίο, 1521 (εκδ. «Τελέθριον» ). Christian East. Egypt and Sinai. Views sketches plans (1857). Αρχιμ. Πλάτωνος Κρικρή: Τα μετόχια της Μονής Πάτμου (Αθήνα 2000).

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... σελ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ.... Από το Βυζάντιο οτο Νέο Ελληνισμό, οελ Οι Οθωμανοί κατακτητές καταστρέφουν τις 6ι6λιοθήκες της Πόλης, σελ Η τουρκική κατάκτηση - Βενετοκρατία, σελ Το «Ρένιο» της Κρήτης, σελ Τα Επτάνησα, σελ Η Κύπρος, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΚΑ- ΘΕΣΤΩΣ.... Η διοικητική οργάνωση, οελ Ρωμαίοι - Ρω-μιοΤ, Έλληνες, σελ Χαρατσώματα, σελ.49 5 ϊ - Το «νέφος» των Ν εομαρτύρων, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΒΑΣΑΝΑ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ.... Κρυφοί παπάδες, σελ Χριστιανική επίc δραση στονς Τούρκους, σελ Και κρυφοί ναοί, σε λ:- E) 60 - Τα θανατικά, σελ

7 12 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ -- - σελ Σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές, σελ Η τυραννία των πασάδων, σελ. 67. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ; ΠΕΙΡΑΤΕΣ, ΛΗΣΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΟΣΥΛΟΙ.... Πειρατικές επιδρομές, σελ Ληστοσυμμορίες, σελ Αρπαγές αρχαίων και χειρογράφων, σελ σελ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ θεσμοι ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ.... σελ ΚΕΦΑΛΑΟ ΠΕ Μ ΠΤΟ: ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ Μ ΟΝΑχΙΣΜΟΣ.... Η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία από την Αγιά Σοφιά στο Φανάρι, σελ Γεώργιος Σχολάριος κ.ά. πατριάρχες του Γένους, σελ Η παιδεία των υποδούλων, σελ Τα μονα:στήρια καταφύγια, σελ Τα τυπογραφεία, σελ Μετα6υζαντινή παράδοση και Νεοελληνικός Διαφωτισμός, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ; ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙ ΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ... Ο αλεξανδρινός Ελληνισμός, σελ Η παροικία του Καίρου, σελ Οι Ελληνες στο Λονδίνο, σελ Η ελληνική παροικία του Άμστερνταμ, σελ Στη γαλλική πρωτεύουσα, σελ. 102-Ι 03 - Στη Βιέννη της Αουστρίας, σελ Η Βενετία των Ελλήνων, σελ Ρώμη κ.ά. ιταλικές πόλεις, σελ. σελ

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ _ Ανατολική Ευρώπη, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ: ΟΙ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ- ΤΕχΝΙΕΣ... σελ Τα σημαντικότερα εσνάφια, σελ Οι συνεταιρισμοί των Αμπελακίων, σελ Έμποροι - Ευεργέτες, σελ Συνήθειες και έθιμα μαστόρων, συντεχνιών κ.λπ., σελ Ασχολίες γυναικών - Μπαρουτόμυλοι, σελ Εκκλησιαστικά αξιώματα, σελ Οι Φαναριώτες, σελ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ: ΚΑΡΑΒΑΝΙΑ, ΤΑΡΣΑΝΑ- ΔΕΣ, ΚΑΡΑΒΙΑ ΚΑΙ ΠΟΡΤΟΛΑΝΟΙ... σελ ΚαραΌάνια και καραόανσεράγια, σελ Η ποταμοπλοια στο ΔούναΌη, σελ Καρά6ια και ταρσανάδες, σελ Πορτολάνοι, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ: ΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ σελ Αρματολοί και κλέφτες, σελ Τα λημέρια των κλεφτών, σελ Οι Σαρακατσάνοι και οι Βλάχοι, οελ Επιφανείς Βλάχοι, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΓΙΑ- ΤΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΜΠΟΓΙΑΝΝΙΤΕΣ... σελ Οι ούντροφοι του Ρήγα - Ο ΠερραιΌός, σελ. 169-

9 14 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι Φαναριώτες - Ο Αλ. Μαυροκορδάτος, σελ Άλλοι επιοτήμονες γιατροί, σελ Ιατρική και μοναχισμός, σελ Πρακτικοί γιατροί και κομπογιαννίτες, σελ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ω τροπω ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ: ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ, ΠΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ... σελ Πέτρινα κτίσματα, σελ Νεοκλασικοί οικισμοί, σελ Ο κίνδυνος των πειρατών, σελ Θέρμανση- φωτισμός, σελ Οι επιπλώσεις, σελ Οι ενδυμασίες, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ: ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΠΟΤΑ σελ Κρεατικά και νηστείες, σελ Κυνήγια, σελ Ψάρεμα, σελ Τοπικά προ"ίόντα, σελ Λάδι και ελιές, σελ Είδη ψωμιών, σελ Γλυκίσματα και φρούτα, σελ Αμπέλια και κρασιά, σελ Μπεζεστένια και παζάρια, σελ.218. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ: ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑ- ΓΟΥΔΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ... σελ Τα δημοτικά τραγούδια, σελ Οι χοροί, σελ Οργανοπαίκτες, σελ Λα'ίκά όργανα, σελ

10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Η ΕΡΩΤΙΚΗ ΖΩΗ... σελ Η σιγανή <<μεταμόρφωση», σελ Τολμηρές τοιχογραφίες, σελ Οι «πολιτικές», σελ Η φαντασία των περιηγητών, σελ «Να μην πάρει σ γέρσς κορίτσι», σελ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ: ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ, ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ... σελ Ο εκκλησιαστικός εσρτσλογικός κύκλος, σελ Μεταμφιέσεις - Άλλα έθιμα, σελ Τα «χσιρσσφάγιω>, σελ Το άναμμα της φωτιάς, σελ Η σημασία των φαγητών, σελ Καλλικάντζαρσι, αερικά και άλλα πνεύματα, σελ Χελιδονίσματα, σελ Τ' απσκρηάτικα, σελ Αναοτάσιμα, σελ Το κάψιμσ του 06ρηού της Λαμπρής, σελ Οι λιτανείες τσυ Πάσχα, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ: ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ, ΜΑΓΙΚΑ ΚΑΙ ΜΑ- ΝΤΙΚΗ σελ Κακοπσισί στη Σμύρνη, σελ Πρσλήψεις και δεισιδαιμσνίες, σελ Ονειροκριτική, σελ Μαγεία και μάγισσες, σελ

11 Ι6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ Ο ΠΝΕΥΜΑτικΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ: ΓΛΩΣΣ!ΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑ! ΣΥΝΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΓΛΩΣ- ΣΕΣ σελ Τα ιδιώματα, σελ Ο αρχα'ίσμός και ο κορα'ίσμός, σελ Συνθηματικές κ.ά. γλώσσες, σελ Η αρωμουνική, σελ Τα αροανίτικα, σελ Τα καραμανλίδικα, σελ Τα φραγκοχιώτικα, σελ Νοτιο'ίταλικά, σελ Τα «γραικο6ενετικά» «<GreghescQ}», σελ Τα τσακώνικα, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΟΓΔΟΟ: Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ σελ Η πνευματική αντίσταση, σελ Λόγιοι, διδάχοι και Δάσκαλοι του Γένους, σελ Υμ νσγράφσι και μελουργοί, σελ Εφημερίδες και περιοδικά, σελ Γεωγραφικά έργα και χάρτες, σελ Χαρακτικά και χαλκογραφίες, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΝΑΤΟ: ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΙ ΚΑ! ΛΑΪΚΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ σελ Η αγιογραφική τέχνη, σελ Η κρητική σχολή, σελ Η σχολή της οσρεισδυτικής Ελλάδας, σελ Λα'ίκοί ζωγράφοι, σελ Οι Χιονιαδίτες, σελ Κεντητική και υφαντική, σελ Αργυροχο ία - Μεταλλοτεχνία,

12 Π_E_PI_E O ENA _ 17 σελ Ξυλογλυπτική - Μαρμαρογλυπτική, οελ Η κεραμική, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΚΟΣΤΟ: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΛΑϊΚο... σελ Υπήρχε θέατρο; σελ Η τελετή του «Νιπτήρα», σελ Θρησκευτικά δράματα, σελ Επτάνηοα, σελ Ο Καραγκιόζης, σελ Η παλαιότερη μαρτυρία, σελ Τσ νεότερο λόγιο θέατρο, σελ ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕ- ΡΙΑ... σελ Διονύσιος σ Φιλόσοφος, σελ Τα Ορλωφικά, σελ Ο Λάμπρος Κατσώνης, σελ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σελ

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το 6ι6λίο αυτό είναι καρπός αγάπης προς τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, που κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ουγκλίνουν όοο ποτέ άλλοτε με αποτέλεσμα το Γένος, μετά από τη μακρόχρονη δουλεία στον Οθωμανό κατακτητ 1 να σταθεί καλά στα πόδια του, να αποτινάξει τον ξένο ζυγό και να απελευθερωθεί. Καρπός της πνευματικής αναγέννησης και οικονομικής ανάπτυξης, η εθνική ανεξαρτηοία, φέρνει τη σφραγίδα μιας διαρκούς αντίστασης, που όπως έχει πει ο αείμνηστος Ακαδημα ίκός-καθηγητής και διδάσκαλός μου Ι.Ν. Θεοδωρακόπουλος ξεκίνησε την επομένη κιόλας της Άλωσης (1453) ως πνευματική για να γίνει με τον καιρό ένοπλη και να πάρει τελικά τη μορφή του Ιερού Αγώνα. 'Ως τότε δεν έλειψαν τα μικροκινήματα και οι θυσίες Ελλήνων, που με το αίμα τους πότισαν το δέντρο της λευτεριάς μας. Μορφές σαν του Διονυσίου Λαρίσης του Φιλοσόφου ή του θρυλικού Κοσμά του Αιτωλού είναι χαρακτηριστικές. Αλλά και των λα ίκών διδάχων και των μεγάλων διδασκάλων του Γένους, που φώτιοαν τον Ελληνισμό και τον οδήγησαν στο μεγάλο Εικοσιένα. Τόσο για τα χρόνια της τουρκικής κατοχής όοο και της Επανάοτασης έχουν γραφτεί αξιόλογα γενικά και ειδικά έργα, όμως περιορίζονται στα σημαντικά ιστορικά γεγονότα κι όταν αναφέρονται, όπως η «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού» του αείμνηστου καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Απ. Ε. Βακαλόπουλου ή οι «Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα» του αγαπητού φίλου Κυριάκου Σιμόπουλου, δεν παρακολουθούν

14 20 ΠΡΟΛΟΓΟΣ συοτηματικά την καθημερινότητα, παρά τις πλούσιες πληραρορίες που περιέχουν. Η καθημερινή ζωή, όπως ξετυλίγεται στις σελίδες του έργου αυτού, 60ηθάει νομίζουμε τον αναγνώστη να αντιληφθεί τις διεργασίες που οδήγησαν στα συμ6άντα και να τα εξηγήσει. Επειδή ο χώρσς της διασποράς διαδραμάτισε σπουδαίσ ρόλο και στο οικονομικό και στο πνευματικό ξετίναγμα παρουσιάζονται λεπτομερώς όλες οι ελληνικές παρσικίες της Ευρώπης. Δεν είναι διόλου τυχαίσ ότι η Φιλική Εταιρεία είχε ως έδρα της την Οδησσό, αλλά και στο Παρίοι και στη Βιέννη οργανώθηκαν επαναστατικοί πυρήνες. Μετά από μια γενική Εισαγωγή στις συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί, όταν το ελληνικό γένος 6ρισκόταν υπό τον Οθωμανικό ζυγό, παρουσιάζεται το Οθωμανικό καθεστώς, στις διάφορες παραμέτρους του, αλλά και τα 6άσανα και μαρτύρια που υφίσταντο οι υπόδουλοι (θανατικά, σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές, τυραννία των πασάδων, εξισλαμισμοί, κρυπτοχριστιανοί κ.λπ.) τις επιδρομές πειρατών, ληστοσυμμοριών, ιεροσύλων. Στο δεύτερο μέρος το 6ι6λίο καταγίνεται με τους θεσμούς και τους φορείς, την Εκκλησία και το μοναχισμό, τις κοινότητες των Ελλήνων στην Αίγυπτο (Αλεξάνδρεια, Κάιρο κ.λπ.) και στην Ευρώπη (Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι, Βιέννη, Βενετία, Ρώμη Κ.α ιταλικές πόλεις, άλλες ευρωπα'ίκές χώρες, Ρωσία, Βαλκάνια), τις τάξεις και τις συντεχνίες (εσνάφια, συνεταιρισμοί, έμποροι, ευεργέτες, συνήθειες, εκκλησιαστικά αξιώματα, Φαναριώτες κ.λπ.). Το τρίτο μέρος αναφέρεται στη ζωή των Ελλήνων (καρα6άνια, καρα6ανσεράγια, ποταμοπλοία στο Δούνα6η, καρά6ια, ταρσανάδες, πορτσλάνοι), τους ορεινούς πληθυσμούς (αρματσλσί και κλέφτες, Σαρακατσάνοι, Βλάχοι, έθιμα των τσελιγγάδων), τους επιστήμονες γιατρούς και τσυς κομπογιαννίτες (Σύντροφοι του Ρήγα, Περραι6ός, Μαυροκορδάτος, ιατρική και μοναχισμός, πρακτικσί γιατρσί, κ.λπ.). Ένα ολόκληρο μέρσς, το τέταρτο καταγίνεται με τσυς τρόπους δια6ίωσης: κατοικίες, πύργους, και τσπικές φορεσιές (πέ-

15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 τρινα κτίσματα, νεοκλασικοί οικιομοί, θέρμανση - φωτισμός, επιπλώσεις, ενδυμασίες), τροφές και ποτά (κρεατικά και νηστείες, κυνήγια, Ψάρεμα, τοπικά προ'ίόντα, λάδι και ελιές, είδη ψωμιών, γλυκίσματα και φρούτα, αμπέλια και κρασιά, μπεζεστένια και παζάρια), χορούς και τραγούδια, οργανοπαίχτες και λα'ίκά όργανα, ως και με την ερωτική ζωή (τολμηρές τοιχογραφίες, πολιτικές, ελευθεριότητες, δημοτικά στιχουργήματα). Στο πέμπτο μέρος μας απασχολούν τα ήθη και έθιμα. Ο εκκλησιαοτικός εορτολογικός κύκλος, οι μεταμφιέσεις, τα «χοιροσφάγιω>, το άναμμα της φωτιάς, η σημασία των φαγητών, οι Καλικάτζαροι, τα αερικά και άλλα πνεύματα του Δωδεκαημέρου, τα χελιδονίσματα, τ' αποκριάτικα, τα αναστάσιμα και άλλα θέματα και παραδόσεις, ο ιδιωτικός οίος (προικοσύμφωνα, γαμήλια έθιμα, πένθιμα, μοιρολόγια κ.λπ.). Αλλά και προλήψεις και δειοιδαιμονίες, μαγικά, ονειροκριτική, κακοποιοί στη Σμύρνη Κ,λπ. Το έκτο μέρος είναι αφιερωμένο στον πολιτιομό και περιλαμοάνει γ,εφάλαια για τη γλώοσα (καθαρεύουσα - δημοτική, αρχα'ίσμός και κορα'ίσμός, συνθηματικές γλώσσες, αρωμουνική, αροανίτικα, καραμανλίδικα, φραγκοχιώτικα, γκρεκάνικα), την πνευματική ζωή (λόγιοι, διδάχοι και δάσκαλοι του Γένους, υμνογράφοι και μελουργοί, πρωτοψάλτες και λαμπαδάριοι, εφημερίδες και περιοδικά, γεωγραφικά έργα και χάρτες, χαρακτικά και χαλκογραφίες), τους αγιογράφους και λα'ίκούς ζωγράφους (κρητική σχολή, σχολή οορειοδυτικής Ελλάδας, Χιονιαδίτες) και άλλους τεχνίτες (ξυλογλύπτες, χρυσικούς και αργυροχόους, κεντήστρες κ.ά.), καθώς και το θέατρο λόγιο και λαϊκό (κρητικό θέατρο, τελετή του Νιπτήρα, άλλα θρησκευτικά δράματα, Καραγκιόζης, το νεότερο θέατρο Κ,λπ.). ΤΟ έργο ολοκληρώνεται με οιολιογραφία, πίνακα και πηγές εικόνων. Θεωρούμε δεδομένη τη γνώση των ιοτορικών γεγονότων και σ' αυτήν εντάσσονται και τα επαναοτατικά κινήματα ως το Εικοσιένα, εντούτοις νομίσαμε χρήσιμο επιλογικά να δώσου-

16 22 ΠΡΟΛΟΓΟΣ με για τον μη ενημερωμένο επαρκώς αναγνώστη μια συνοπτική αναφορά. Με τον τίτλο «Σκηνές από την Καθημερινή ζωή στην Τουρκοκρατία» ο Λύσανδρος Π. Παπανικολάου εξέδωσε το 1995 (Βιολιοπωλείο των Βιολιοφίλων) ένα πολύ ενδιαφέρον και γλαφυρό οιολίο με εντελώς διαφορετική θεματική. Θα λέγαμε εκτός του εντοπισμού του κυρίως στην Πελοπόννησο και τα νησιά (Κυκλάδες και Αργοσαρωνικός), έχει σαφώς ιστορικό χαρακτήρα, εξετάζοντας πάλι ιστορικά τους θεσμούς (αρματσλίκια, τσπική αυτοδιοίκηση, Φαναριώτες κ.λπ.) και περισσότερσ κατά την προεπαναστατική περίοδο. Και από τη θέση αυτή θέλω θερμά να ευχαριστήσω τον φιλόκαλο εκδότη και καλό φίλο Δημήτρη Παπαδήμα για τη φιλοξενία του έργου στη λαμπρή σειρά του «Λαοί και Πολιτισμοί» και να ευχηθώ στον αναγνώστη ευχάριστο περίπλου σε μια από τις γοητευτικότερες περιόδους του εθνικού μας οίου. Αθήνα, Μάιος 2001 Ι.Μ.χ.

17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ Από το Βυζάντιο στο Νέο Ελληνισμό Παλαιότερα ήταν μια συνηθισμένη φράση των κάθε μσρφής σμιλητών κατά την εθνική επέτεισ της 25ης Μαρτίσυ: <<στα σκστεινά χρόνια της Τσυρκοκρατίας», που 6έ6αια δεν ήταν διόλου σκοτεινά, αφού σημειώθηκε σ' αυτά ανελικτική πορεία του Ελληνισμού που τον οδήγησε στην Εθνεγεροία του 1821, το <<μεγάλο σηκωμό», αφού προηγήθηκε η περίοδος των Φώτων (ή του Ελληνικού Διαφωτισμού). Βε6αίως υπήρξαν προ- 6λήματα οε πολλούς τομείς. Τα πρώτα χρόνια μετά την Άλωση (1453) ήταν πολύ δύσκολα. Εξισλαμισμοί, παιδομαζώματα είχαν φέρει την απόγνωση σε μεγάλη μερίδα του ελληνικού πληθυσμού. Το επίπεδο της παιδείας είχε πέοει σε χαμηλό επίπεδσ. Σταδιακά όμως, ιδίως εκεί όπου διατηρήθηκε ένα προνομιακό καθεστώς τοπικής αυτοδισίκησης (στις νησιώτικες περιοχές) ξεπεράστηκαν και η «Πονεμένη Ρωμιοσύνη», όπως την είχε χαρακτηρίσει σ Κόντογλου, ανέκαμψε. Η ναυτοσύνη, το ξάνοιγμα σε ανοι χτούς ορίζοντες, έδωοε τη δυνατότητα στον νέο Ελληνισμό να οταθεί γερά στα πόδια του και να αποτινάξει τον οθωμανικό ζυγό. Ορισμένοι έχουν την αφελή αντίληψη ότι ο νέος Ελληνισμός γεννήθηκε την επομένη της Άλωσης, ενώ οι διεργασίες στην πορεία του Γένους σημειώθηκαν πολύ νωρίτερα, μετά την πρώ-

19 26 οι ΣΥΝΘΗΚΕΣ...._. _. ---=-=-=c=:= τη Άλωση (1204) της Κωνσταντινόπολης από τους Φράγκους Σταυροφόρους που πήγαιναν για να απελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους. Συνήθως λέγεται ότι τότε τσ Βυζάντιο δέχθηκε «θανάσιμο πλήγμα>} που το σδήγησε, μετά από δυόμιση αιώνες στην τελική πτώση. Κι είναι αλήθεια, ότι ακόμη κ' η Αγία Σοφία υπέστη καταστροφές από τσυς χριστιανούς εισ60λείς που ήλθαν από τη Δύση. Αυτοκράτορας και πατριάρχης, οι δυο αυτσί πόλσι της κσσμικής και πνευματικής εξουσίας του Βυζαντινού κράτους, κατέφυγαν στη Νίκαια. Ήταν τα χρόνια που με 6άση ένα σχέδιο των Χετταίων πρ06λήθηκε ο δικέφαλος αετός ως σύμ6σλο των διεκδικήσεων της Αυτοκρατσρίας σε Ευρώπη και την Ασία, των εδαφών της, δηλ. πσυ είχαν κατακτηθεί σε Δύση και Ανατολή. Με την ανακατάληψη της Πόλης από τσν Μιχαήλ Η' Παλαισλόγο το 1261, μετά από μισό αιώνα, και περισσότερο, ορισμένα προ6λήματα ξεπεράστηκαν, αλλά όμως παρέμειναν ιδίως η συρρίκνωση της Αυτοκρατορίας και η προ'ίούσα απομόνωση από τον δυτικό κόσμο που ωφελήθηγ.ε πολιτιστικά και πνευματικά από το Βυζάντιο, εξαιτίας κυρίως του σχίσματος που ολοένα 6άθαινε. Ο χώρος της παιδείας ήταν εκείνος που επούλωσε γρήγορα τις πληγές, ενώ η τέχνη με την εμφάνιση της περίφημης Μακεδονικής σχολής ( ) σημείωσε λαμπρά επιτεύγματα στον σημερινό ελλαδικό χώρο και τη νότια Σερ6ία, χάρη στον κράλη Μιλούτιν που συνέ6αλε σημαντικά στη διάδοσή της (Ι.Μ. Χατζηφώτη: Μακεδονική Σχολή, η σχολή του Πανσέληνου, Αθήνα 1995). Τα κράτη που δημιουργήθηκαν τότε στη Νίκαια, αλλά και στην Ήπειρο, τον Μοριά και την Τραπεζούντα, ήταν καθαρά ελληνικά με διαμορφωμένη εθνικι; συνείδηση. «Μέσα από τα ερείπια και το χάος που άφησε η θύελλα η αποχαλινωμένη της τέταρτης σταυροφορίας, παρατηρεί ο καθηγητής Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος, ξεπηδά σφριγηλός ο νέος Ελληνισμός. Τα ελλ ηνικά κράτη του ξεπρό6αλαν από την κατακερματισμένη Αυτοκρατορία, η Νίκαια, η Τραπεζούντα, τα Ιωάννινα και

20 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ '-=--C αργότερα το δεσποτάτο του Μορέως, τριγυρισμένα από πλήθος εχθρών, είναι εξωκεντρικά, αρίσκονται δηλαδή έξω από την επίδραση της Κωνσταντινόπολης με την παλιά, επίσημη ρωμα'ίκή παράδοση. Οι νέοι Έλληνες ηγεμόνες δρουν μέσα σε μικρές επαρχιακές πρωτεύουσες, όπου η ελληνική παράδοση είναι αδέσμευτη από τις ρωμα'ίκές επιδράσεις της Κωνσταντινόπολης. Η λα'ίκή παράδοση και ζωή των επαρχιών Όρίσκει την ευκαιρία να αναπτύξει τις λανθάνουσες δυνάμεις της, να προόάλει τις αποκεντρωτικές της τάσεις και να τονίσει τον ελληνισμό της» (Η πορεία του Γένους, Αθήνα 1966, σελ 22). Σε ανάλογες διαπιστώσεις έχει προόεί και ο αείμνηστος καθηγητής της Βυζαντινής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Νικόλαος Β. Τωμαδάκης: «Είναι αληθές ότι κατά τους τρεις τελευταίους αιώνες το Βυζάντιο ησοάνθη εαυτόν περισσότερον ελληνικόν από οποτεδήποτε άλλοτε, αφού μάλιστα περιωρίσθη γεωγραφικώς εις τον Βαλκανικόν χώρον και τας νήσους» (Οι Λόγιοι του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Όασιλείου της Νικαίας, «Πουρναράς», Θεσσαλονίκη 1993, σελ. 8). Μπορεί στη Νίκαια να μην υπ11ρξε οργανωμένη δημόσια σχολή (Όλ. Στήοεν Ράνσιμαν: Βυζαντινός Πολιτισμός, μτφρ. Δέσποινας Δετζώρτζη, Αθήνα 1969, σελ 258), όμως το λυχνάρι της ελληνορθόδοξης παιδείας δεν έσόησε. Ο γνωστός λόγιος Νικηφόρος Βλεμμίδης, γεννημένος λίγα χρόνια πριν την πρώτη Άλωση, στην Κωνσταντι νόπολ η, που έγινε στη Νίκαια κλ η ρικός και περιοδεύοντας «τον παλιό Όυζαντινό κόσμσ συγκέντρωσε χειρόγραφα, εφοδιασμένος με συστατικά γράμματα από τον Αυτοκράτορα της Νικαίας», (ωτό χάος που επακολούθησε μετά την καταστροφή, δυσκολεύτηκε να Όρει δασκάλους και τελικά τα περισσότερα τα έμαθε από έναν ερημίτη στα Όουνά της Βιθυνίας που τον έλεγαν Πρόδρομο, που τον δίδαξε αριθμητική, γεωμετρία και αστρονομία» (Ράνσιμαν, όπ. παρ., οελ 257). Με την επάνοδο στη Βασιλεύουσα, όλοι οι θεσμοί επανήλ- 27

21 28 ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, -- θαν και επαναλειτούργηοαν οι σχολές Πολιτείας και Εκκλησίας. Η πνευματική στάθμη λα'ίκών και κληρικών αποτελεί την πιο αψευδή μαρτυρία για το εξαίρετο επίπεδο της παρεχομένης εκπαίδευσης από το κράτος των Παλαιολόγων. Με την επιστροφή του Πατριαρχείου στην αρχαία θέση του, επαναλειτούργησε η Πατριαρχική ΒιΟλιοθήκη. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μανάφης, που έχει ασχοληθεί συστηματικά με το θέμα των οιολιοθηκών της Πόλης, υποστηρίζει ότι «η σύνθεσις της πατριαρχικής ΌιΌλιοθήκης, εξηκολούθει να παραμέvη αμετάόλητος ανά τους αιώνας. Θεολογικά έργα, έργα αιρετικών ουγγραφέων, κείμενα της κλασικής αρχαιότητας και πρακτικά των Συνόδων απετέλουν το περιεχόμενο αυτής. ΒεΌαίως, εθησαυρίζσντο και τα έργα της συγχρόνου ιστοριογραφίας» (Αι εν Κωνσταντινουπόλει ΒιΟλιοθήκαι. Αυτοκρατορικαί και Πατριαρχική και περί των εν αυταίς χειρογράφων μέχρι της Αλώσεως (1453), Αθήναι 1972, σελ. 139). Στην Πατριαρχική σχολή εξακολουθούσε να διδάσκεται και ο Όμηρος, ο Αριστοτέλης και ο Κλαύδιος Π τολεμαίος Κ.ά. αρχαίοι συγγραφείς, που τα έργα τους άφησε με διαθήκη του ο περίφημος διδάσκαλος της Πατριαρχικής Σχολής Ιωσήφ Βρυέννιος, στην Πατριαρχική ΒιΟλιοθήκη. Οι Οθωμανοί κατακτητές καταστρέφουν τις ΌιΌλιοθήκες της Πόλης Οι καταστροφές που επέφεραν οι Οθωμανοί κατακτητές με την Άλωση της Κωνσταντινόπολης (1453) ήταν φοοερές, όπως και η διαρπαγή των οιολιοθηκών, μεταξύ των οποίων η πατριαρχική, την οποία χρησιμοποιούσαν διδάσκοντες και διδασκόμενοι στην Πατριαρχική Ακαδημία. Ένας από τους σημαντικότερους ιστοριογράφους της Άλωσης, ο Δούκας, περιγράφει με τα παρακάτω λόγια την καταστροφή, το κάψιμο μαζί με τα εικονίοματα στην πυρά, όπου έψηναν κρέατα και τα έτρωγαν και τις άλλες περιπέτειες των πολύτιμων χειρογράφων με τους

22 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ 29 προγονικούς πνευματικούς θηοαυρούς, τα θεολογικά και λειτουργικά κείμενα και τα χρυσσπσίκιλτα Ευαγγέλια (Ν.Β. Τωμαδάκη: Οι συγγραφείς της Αλώσεως (1453), Αθήναι 1953, σελ. 78). Η μαρτυρία τσυ Δσύκα επι6ε6αιώνεται πλήρως από τσν Κριτό60υλσ τον Ιμ6ριο, σύγχρονο της Άλωσης συγγραφέα ιστορίας του Πορθητή, τον οπσίο απσκαλεί Μεχεμέτη. Το Πατριαρχείο απώλεσε την Αγία Σσφία, αλλά τσυ παραχωρήθηκε σ περικαλλής ναός των Αγίων Απσστόλων, ενώ μετά από δυο χρόνια εγκαταστάθηκε στη μονή Παμμακαρίοτου, ώς τσ 1587, που μετατράπηκε σε τζαμί (Όλ. Γερμανού Μητροπολίτου Σάρδεων: «ο Πατριαρχικός Οίκος και Ναός από του 1453 και ΦΊς», περ. Ορθοδοξία, 14 (1939), σελ. 110 κεξ.). Εχουν γίνει διάφσρες υποθέσεις για τη λειτουργία και της πατριαρχικής σχολής αμέσως μετά την Άλωση επί Γενναδίου Σχολαρίσυ από τον Τ. Αθ. Γριτσόπουλο (Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τόμος α, Αθήναι 1966, σσ ), ο οποίσς σημειώνει ότι «δια της λογικής σκέψεως συλλαμ6άνομεν την ίδρυσιν της νέας Σχολιίς Κωνσταντινουπόλεως>>. Ο ίδιος καθορίζει τη στάθμη της ως <<μη ανωτέρου επιπέδου» δεχόμενος ως πρώτο δάοκαλό της τον Ματθαίο Καμαριώτη και ως διαδόχους του τον Δημήτριο Καστρηνό, τον Ιωάννη Δοκιανό και τον Μανουήλ Κορίνθιο. Ασφαλέστερες μνείες προερχόμενες από μαθητές τους υπάρχουν για τον 160 αι. σχετικές με τους Μεγάλους Ρήτορες και Οικουμενικούς κήρυκες, όπως λέγονταν οι δάσκαλοι της Πατριαρχικής Σχολής και στο Βυζάντιο, Αντώνιο Καρμαλίκη (περί το 1531) και Μανουήλ Γαλησιώτη (περί το 1543 ή 1544), δεν είναι όμως απόλυτα 6έ6αιο αν δίδασκαν σε δική τους προσωπική σχολή ή σε συγκροτημένη Πατριαρχική Σχολ1Ί. Κατόπιν αναφέρεται ο γνωστός λόγιος Ιωάννης Ζυγομαλάς που το είχε 15 μαθητές, ο γιος του Θεοδόσιος συνδιδάσκαλος με τον πατέρα του, ο Συμεών ΚαΌάσιλας, που τοποθετείται στην Πατριαρχική Σχολή μεταξύ προερχόμενος από τη μονή ΙΌήρων του Αγίου "Ορους και ο Μανουήλ Μαλαξός πριν γίνει «οικοδιδάσκαλος», για να φθά-

23 30 ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ σουμε στον περιώνυμο πατριάρχη Κωνσταντινόπολης Ιερεμία Β' τον Τρανό, η πατριαρχεία του οποίου αποτελεί σταθμό για τα εκπαιδευτικά πράγματα του Γένους, Με απόφαση τοπικής Συνόδου στο Βλαχ-Σεράι της Κωνσταντινουπόλεως της 12ης Φε6ρουαρίου 1593 η Εκκλησία ανέλα6ε την παιδεία του ελληνικού έθνους, Όπως αναφέρεται στον 70 κανόνα της Συνόδου αυτής: «'Ωριαεν η Αγία Σύνοδος, έκαστον επίσκοπον εν τη εαυτού παροικία, φροντίδα και δαπάνην την δυναμένην ποιείν, ώστε τα θεία και τα ιερά γράμματα δύνασθαι διδάσκεσθαι, 60ηθείν δε κατά δύναμιν τοις εθέλουσι διδάσκειν και τοις μαθείν προαιρουμένοις, εάν των επιτηδείων χρείαν έχωσιν>λ Οι ιστορικοί (Απ Βακαλόπουλος κλπ,) θεωρούν «ορόσημο» την απόφαση να έχουν οι Ορθόδοξοι Επίσκοποι τη φροντίδα της ίδρυσης σχολείων στις επαρχίες τους, αν και αυτή δεν υλοποιήθηκε παντού και αμέσως, Είναι όμως γεγονός ότι και στον υπόδουλο ελληνικό χώρο, πέραν της Κωνσταντινόπολης, όπου οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές, δημιουργήθηκαν νέα σχολεία, γιατί η παιδευτική στάθμη είχε προηγουμένως σημειώσει πτώση, Έτσι στα τέλη του 160υ αι, σημειώνεται στη Μακεδονία, την Ήπειρο, τον Μοριά και τα νησιά του Αιγαίου αξιόλογη ανάπτυξη εκπαιδευτικών κέντρων, Όπου οι συνθήκες δεν ήταν πρόσφορες λειτούργησαν τα λεγόμενα «κρυφά σχολειά», όπως μαρτυρείται από την υπάρχουσα πλούσια τοπική παράδοση (6λ σχετικά στο 50 κεφάλαιο: Η παιδεία των υποδούλων), ΚΕντρα πνευματικά απέ6ησαν οι μεγάλες μοναστικές κοινότητες του Αγίου Όρους και των Μετεώρων και γενικά τα μοναστήρια, στα οποία αναπτύχθηκε η αγιογραφία, λειτούργησαν οιολιογραφικά εργαστήρια, φανερά και «κρυφά σχολειά» και πλήθος κοινωφελών ιδρυμάτων, Οι μοναχοί ήταν περίφημοι οοτανολόγοι, Το «Γεωπονικόν» του Αγαπίου Λάνδου είναι έργο χαρακτηριστικό για τις επιδόσεις στη γεωργία, αλλά και την ιατρική. Ο καθηγητής Ν,Γ, Σ60ρώνος στο έργο του «Επισκόπηση της Νεοελληνικής Ιστορίας» παρατηρεί:

24 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ OΘ _ Ω _ M _ A II ()..Ξ.YΓ.:: 0 --,-,31 «Η Εκκλησία όταν πέρασε το πρώτο χτύπημα της κατάκτησης, θα συνεχίσει τσ έργο της ανασυγκρότησης της πνευματικτίς ζωής των Ελλήνων. Σ' όλη την περίοδο από τον αι. υπήρξε η κατευθυντήρια δύναμη του Έθνους. Επικεφαλής της εθνικής αντίστασης σε όλες τις μορφές της, εργαζομένη για το σταμάτημα των εξισλαμισμών, συμμετέχοντας σ' όλες τις εξεγέρσεις, ακόμη και διευθύνοντάς τες (έχει να δείξει μεγάλο αριθμό νεομαρτύρων, που είναι σύγχρονα και ήρωες της χριστιανικής πίστης και της εθνικής αντίστασης), ρυθμίζει επίσης την πνευματική ζωή>>. Όπου δεν υπήρχε συγκροτημένο σχολείο, όταν επιθυμούσε κάποιος να μορφώσει το παιδί του, το έστελνε κοντά σ' ένα παπά ή μοναχό, για να διδαχθεί το αλφααητάρι και τα πρώτα γράμματα (αυτά που αποκαλούσαν περιφρονητικά οι λόγιοι «κολυαογράμματα», αλλά παρείχαν τις πρώτες αάσεις για την ανάγνωση και γραφή). Η Τουρκική κατάκτηση - Βενετοκρατία Ο αείμνηστος καθηγητής Δ.Α. Ζακυθηνός αναφερόμενος στο 1453, ως έτος που αρχίζει η Τουρκοκρατία επισημαίνει ότι είναι συμαατικό, γιατί πριν την πτώση της Κωνσταντινόπολης είχαν αλωθεί περιοχές και νησιά, ενώ άλλες περιήλθαν στην τουρκική κατοχή λίγο μετά από αυτήν. Όπως σημειώνει: «Οι Οθωμανοί Τούρκοι εμφανίζονται κατά το τελευταίο τέταρτο του δεκάτου τρίτου αιώνος εις την περιοχήν την κειμένην νοτίως του Σαγγαρίου, παρά το Δορύλαιον. Εκείθεν ορμώμενοι κατώρθωσαν εντός 6ραχυτάτου χρονικού διαστήματος να καταλά60υν τας μεγάλας πόλεις της Βιθυνίας, την Προύσαν, την Νίκαιαν, την Νικομήδειαν. Περί τα τέλη του δεκάτου τετάρτου αιώνος η Μικρά Ασία, διαμελισθείσα εις διάφορα τουρκικά εμιράτα, είχεν οριστικώς απολεσθεί. Μόνη η Φιλαδέλφεια παρέμεινε εις χείρας των Ελλήνων μέχρι του 1390/1391. Η κατάκτησις των

25 12.. _ --_.-- _ --=. 01 ΣΥΝΘΗΚΕΣ _ ευρωπαϊκών επαρχιών άρχεται δια της καταλήψεως της Καλλιπόλεως το Εν συνεχεία μεγάλαι θρακικαί περισχαί και πόλεις, η Αδριανούπολις, η Φιλιππούπολις, το Διδυμότειχον περιήλθον εις την κυριαρχίαν των σουλτάνων. Περαιτέρω ήρχισεν η κατάκτησις της Μακεδονίας. Η Θεσσαλονίκη, καταληφθείοα και ανακαταληφθείσα εξεχωρήθη το 1423 εις τους Βενετούς και το 1430 υπετάχθη εις τους Τούρκους. Το 1393/ 1394 κατεκτήθη η Θεσσαλία. Κατά το 1430 παρεδόθησαν και τα Ιωάννινα» (Η Τουρκοκρατία, Αθήναι 1957, σελ. 6). Το 1458/1459 έπεσε το Δουκάτο της Αθήνας, το 1460/ 1451 καταλήφθηκε και η Πελοπόννησος και τον επόμενο χρόνσ (1461) η Βυζαντινή Αυτσκρατσρία της Τραπεζσύντας. Ακσλούθησε η κατάκτηση της Λέσοσυ (1462), της Εύοοιας (1470) και της Σάμου (1475). Το 1499 περνάει η Ναύπακτσς από τα χέρια των Βενετών στους Τούρκσυς και τον επόμενο χρόνο (1500) η Κορώνη και η Μεθώνη. Στσν επόμενο 160 αιώνα, όπως και στσν 17σ αιώνα, ολοκληρώθηκε η τουρκική κατάκτηση με την άλωση της Ρόδου, πσυ την κατείχαν οι Ιωαννίτες Ιππότες (1522). Στη συνέχεια έπεσαν η Χίσς (1566), η Κύπρσς (1570/ 1571), σι Κυκλάδες και το Δουκάτο της Νάξου (1579), η Κρήτη (1669). Η Κρrιτη είχε περάσει μετά την πρώτη Άλωση του 1204 στην κυριαρχία των Βενετών, «ποv εδραιώθηκαν οριστικά στο νηοί αυτό από το 1211 και το κράτησαν στην κυριαρχία τους περισσότερο από 450 χρόνια, ώς το 1669, οπότε τους το πήραν οι Τούρκοι. Η Κρήτη εξαιτίας της προνομιακής γεωγραφικής της θέσης, έγινε το ισχυρότερο έρεισμα του Όενετικού αποικιακού κράτους της Ανατολής και γνώρισε με τον καιρό αξιόλογη εμπορική και οικονομικιί ανάπτυξη» (Μ.Ι Μανούσακα: Η Κρητική Λογοτεχνία κατά την εποχή της Βενετοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1965, σελ.5). Την ώρα ακριοώς που η «οασιλίδα των πόλεων» έπεφτε στα χέρια του Πορθητή, ο ανώνυμος ποιητής του κυπριακού θρήνου «Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης» έοαζε στο στόμα του

26 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, του ηρωικού Κωνοταντίνου Παλαιολόγου - Δραγάτση, τούτα τα λόγια: «.. κόψετε το κεφάλι μου, Χριστιανοί Ρωμαίοι' επάρετέ το Κρητικοί, υαστάτε το στην Κρήτη, να το ιδούν οι Κρητικοί να καρδιοπονέσουν...» (Εμμ. Γ. Κριαρά: Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης, Θεσσαλονίκη 1965', σελ. 32, οτίχοι 37-39). Υπό το καθεστώς της Βενετοκρατίας, η Κρήτη μπόρεσε να συνεχίσει τη 6υζαντι νή παράδοση. 'Εδωσε στη νεοελληνική λογοτεχνία, το κρητικό θέατρο και γενικά μια σημαντική πνευματική καταόσλή. Από την Κρήτη ξεμάκρυνε πλήθσς λογίων, που σκορπίσθηκε στην Ιταλία και τις άλλες ευρωπα'ίκές χώρες, όπου πρωτσστάτησε στην ανάπτυξη των κλασικών σπουδών. Στην Κρήτη κατά τον 150 αιώνα είχαν δημιουργηθεί στα μσναστ11ρια, ιδίως, πολλά 6ι6λιογραφικά εργαστήρια «<οκριπτόρια»), ενώ οι Κρητικοί αντιγραφείς χειρογράφων (κωδικογράφοι) έγιναν περίφημοι και περιζήτητοι στην Ευρώπη (Όλ. Κ. Ι. Γιαννακόπουλσυ: 'Ελληνες λόγιοι εις την Βενετίαν, μτφρ. χ.γ. Πατρινέλη, Αθήναι 1965, σσ ). "Οπως έχει ειπωθεί σωστά, «δεν μπορεί να γίνεται λόγος για μια, αλλά για πολλές Τουρκοκρατίες», δεδομένου ότι το καθεστώς που είχε διαμορφωθεί στις διάφορες περιοχές δεν ήταν ομοιόμορφο (Ζακυθηνός), όπως δεν μπορούμε να αγνοούμε την παράλληλη την ίδια χρονική περίοδο Βενετοκρατία. «Η Βενετία, παρατηρεί Ο Ν. Σ60ρώνος, υπήρξε ο αληθινός κυρίαρχος στην Ανατολή και η παρουσία της επιυλήθηκε για αιώνες, παράλληλα με την παρουσία των Τούρκων. Η Βενετία κυρίαρχη άμεσα ή έμμεσα στα νησιά του Αιγαίου και στις περισσότερες ελληνικές ακτές. Η Εύυοια, οι Κυκλάδες, τα Ιόνια νησιά, η ΚΡιίτη, η Κύπρος απ' το 1489, αποτελούσαν λίγο ή πολύ υενετικές κτιίσεις. Εκτός απ' τις μεγάλες αυτές περιοχές μια σειρά ναυτικών υάσεων, η Μεθώνη, η Κορώνη, η Θεσσαλονίκη, αρ-

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Οι ΈΑήΙηνεδ κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) 1. Ανπστοιχίστε τους όρους της στήλης Α'

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α!

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! -Παιδιά, ξεφύλλιζα χθες το παλιό μας σχολικό βιβλίο, τις Ιστοριοδρομίες 2. Διάβαζα για τη νεότερη ιστορία των Επτανήσων. Ξέρετε ότι δόθηκαν «προίκα» στον νέο Βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr 1,251 7.8% ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 332 ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΒΟΛΟΣ) 17,654 16,449 1,205 7.3%

http://sep4u.gr 1,251 7.8% ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 332 ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΒΟΛΟΣ) 17,654 16,449 1,205 7.3% ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΔ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΗΣ Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΜΟΡΙΑ (2014) ΜΟΡΙΑ (2013) ΔΙΑΦΟΡ Α (Μόρια) ΔΙΑΦΟΡ Α (%) 748 ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε. (ΖΑΚΥΝΘΟΣ) 12,599 - ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ 6,916 ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ 5,683 82.2% ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α9: Θεολόγοι του τέλους της αυτοκρατορίας Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Α) Αρχαιολογικές Υπηρεσίες 1. Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς ΥΠΟΤ 2. Α Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Αθήνα 3.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Δευτέρα, 11 Μάιος 2015 Άγιον Όρος Αδελφέ, πατέρα, γέροντα και ΦΙΛΕ, αγαπημένε μου Σπυρίδωνα καλή ανάπαυση και Καλή Ανάσταση. π. Τιμόθεος Ηλιάκης "Στις 04.10

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ένταξη φοιτητών στο νέο πρόγραμμα σπουδών. Όσοι φοιτητές έχουν εισαχθεί από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 και πριν και δεν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους μέχρι τον Σεπτέμβριο 2016, θα ενταχθούν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΒΑΣΕΩΝ 10% - 2013 & 2012

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΒΑΣΕΩΝ 10% - 2013 & 2012 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΒΑΣΕΩΝ 10% - 2013 & 2012 ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΟΡΙΑ ΜΟΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΕΙΔΟΣ ΘΕΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ (2013) (2012) (Μόρια) (%) 127 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΑΘΗΝΑ) ΕΚΠΑ 10% ΓΕΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα