Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ"

Transcript

1

2 Ι.Μ. ΧΑΤΖΗΦΩΤΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡ ΙΝΗ ΖΩΗ ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Με 21 εικόνες εκτός κειμένου ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΗΜ. ΠΑΠΑΔΗΜΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 8, ΑΘΗΝΑ 2002

3 Αφιερώνεται στη μνήμη του ιστορικού του Νέου Ελληνισμού καθηγητή Απόστολου Ε. Βακαλόπουλου

4 «Η αυτογνωσία εm6άλλει να γνωρίζωμε τας κατα60λάς μας, το παρελθόν μας, αλλά και τας αναλλοιώτους συστατικάς και ψυχολογικάς κατα60λάς και μεθόδους των μεθ' ων συνεκρούσθημεν ή συνεζήσαμεν κατά το παρελθόν λαών... Γνωρίζομεν ότι τα «δοκουμέντα» (επίσημα και ανεπίσημα έγγραφα) δεν λέγουν πάσαν την αλήθειαν, δεν αποκαλύπτουν τας προθέσεις, δεν είναι πάντοτε ειλικρινή (καθώς αι νεκρολογίαι των «δικαιωθέντων» δια του θανάτου προσώπων της δράσεως και του πνεύματος), και εάν τις δεν αναγνώση υπό τας γραμμάς, εάν δεν ασκήση την διεισδυτικήν ικανότητα του πνεύματός του, ώστε να μαντεύη και να συνδυάζη, ουδέν αληθές ή πιθανολογικώς ασφαλές θα εννοήση... Εξ άλλου την ιστορικήν εικόνα διαφθείρουν εκάστοτε οι απειράριθμοι «πανηγυρικοί» (και σκοπιμότητος ένεκεν «εθνικής χροιάς» χάριν των παιδαγωγουμένων νέων ή των μαζών) εκφωνούμενοι λόγοι (και κατά τας ημέρας μας διαλέξεις, εκπομπαί δια των τηλεοπτικών μέσων, θεατρική παραγωγή κ. τ.ο.), έργα σκοπιμότητος ή και ενθουσιασμού, πολλάκις δε παχυλής αγνοίας, η οποία άγει τους συγγραφείς των εις το να αντιγράφουν το πρώτον προστυχόν 60ήθημα άνευ ελέγχου και κρίσεως». Καθηγητής Ν.Β. Τωμαδάκης ( ) [«Ιστορία της Εκκλησίας Κρήτης επί Τουρκοκρατίας ( ), τόμος α', Αθήναι 1974]

5 ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Γεννάδειος Βι6λιοθήκη (Αθήνα). Μπενάκειος Βι6λιοθήκη (Αθήνα). Εθνική Βι6λιοθήκη της Ελλάδας (Αθήνα). Εθνικό Ιστορικό Μουοείο (Αθήνα). Εθνική Βι6λιοθήκη της Γαλλίας (Παρίοι). Αρχείο Ι. Μ. Χατζηφώτη (Αθήνα). Ιστορίες Σπ. Β. Μαρκεζίνη (εκδ. «Πάπυρος») και Διον. Κόκκινου, (εκδ. «Μέλιοσα» ). Τόπος και Εικόνα. Χαρακτικά ξένων περιηγητών για την Ελλάδα, τόμος 8, 190ς αι. (εκδ. <<Ολκός», Αθήνα 1982). Piri Reis, Bahriye. Κατακτητική ναυσιπλοια στο Αιγαίο, 1521 (εκδ. «Τελέθριον» ). Christian East. Egypt and Sinai. Views sketches plans (1857). Αρχιμ. Πλάτωνος Κρικρή: Τα μετόχια της Μονής Πάτμου (Αθήνα 2000).

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... σελ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ.... Από το Βυζάντιο οτο Νέο Ελληνισμό, οελ Οι Οθωμανοί κατακτητές καταστρέφουν τις 6ι6λιοθήκες της Πόλης, σελ Η τουρκική κατάκτηση - Βενετοκρατία, σελ Το «Ρένιο» της Κρήτης, σελ Τα Επτάνησα, σελ Η Κύπρος, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΚΑ- ΘΕΣΤΩΣ.... Η διοικητική οργάνωση, οελ Ρωμαίοι - Ρω-μιοΤ, Έλληνες, σελ Χαρατσώματα, σελ.49 5 ϊ - Το «νέφος» των Ν εομαρτύρων, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΒΑΣΑΝΑ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ.... Κρυφοί παπάδες, σελ Χριστιανική επίc δραση στονς Τούρκους, σελ Και κρυφοί ναοί, σε λ:- E) 60 - Τα θανατικά, σελ

7 12 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ -- - σελ Σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές, σελ Η τυραννία των πασάδων, σελ. 67. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ; ΠΕΙΡΑΤΕΣ, ΛΗΣΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΟΣΥΛΟΙ.... Πειρατικές επιδρομές, σελ Ληστοσυμμορίες, σελ Αρπαγές αρχαίων και χειρογράφων, σελ σελ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ θεσμοι ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ.... σελ ΚΕΦΑΛΑΟ ΠΕ Μ ΠΤΟ: ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ Μ ΟΝΑχΙΣΜΟΣ.... Η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία από την Αγιά Σοφιά στο Φανάρι, σελ Γεώργιος Σχολάριος κ.ά. πατριάρχες του Γένους, σελ Η παιδεία των υποδούλων, σελ Τα μονα:στήρια καταφύγια, σελ Τα τυπογραφεία, σελ Μετα6υζαντινή παράδοση και Νεοελληνικός Διαφωτισμός, σελ σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ; ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙ ΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ... Ο αλεξανδρινός Ελληνισμός, σελ Η παροικία του Καίρου, σελ Οι Ελληνες στο Λονδίνο, σελ Η ελληνική παροικία του Άμστερνταμ, σελ Στη γαλλική πρωτεύουσα, σελ. 102-Ι 03 - Στη Βιέννη της Αουστρίας, σελ Η Βενετία των Ελλήνων, σελ Ρώμη κ.ά. ιταλικές πόλεις, σελ. σελ

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ _ Ανατολική Ευρώπη, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ: ΟΙ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ- ΤΕχΝΙΕΣ... σελ Τα σημαντικότερα εσνάφια, σελ Οι συνεταιρισμοί των Αμπελακίων, σελ Έμποροι - Ευεργέτες, σελ Συνήθειες και έθιμα μαστόρων, συντεχνιών κ.λπ., σελ Ασχολίες γυναικών - Μπαρουτόμυλοι, σελ Εκκλησιαστικά αξιώματα, σελ Οι Φαναριώτες, σελ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ: ΚΑΡΑΒΑΝΙΑ, ΤΑΡΣΑΝΑ- ΔΕΣ, ΚΑΡΑΒΙΑ ΚΑΙ ΠΟΡΤΟΛΑΝΟΙ... σελ ΚαραΌάνια και καραόανσεράγια, σελ Η ποταμοπλοια στο ΔούναΌη, σελ Καρά6ια και ταρσανάδες, σελ Πορτολάνοι, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ: ΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ σελ Αρματολοί και κλέφτες, σελ Τα λημέρια των κλεφτών, σελ Οι Σαρακατσάνοι και οι Βλάχοι, οελ Επιφανείς Βλάχοι, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΓΙΑ- ΤΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΜΠΟΓΙΑΝΝΙΤΕΣ... σελ Οι ούντροφοι του Ρήγα - Ο ΠερραιΌός, σελ. 169-

9 14 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι Φαναριώτες - Ο Αλ. Μαυροκορδάτος, σελ Άλλοι επιοτήμονες γιατροί, σελ Ιατρική και μοναχισμός, σελ Πρακτικοί γιατροί και κομπογιαννίτες, σελ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ω τροπω ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ: ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ, ΠΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ... σελ Πέτρινα κτίσματα, σελ Νεοκλασικοί οικισμοί, σελ Ο κίνδυνος των πειρατών, σελ Θέρμανση- φωτισμός, σελ Οι επιπλώσεις, σελ Οι ενδυμασίες, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ: ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΠΟΤΑ σελ Κρεατικά και νηστείες, σελ Κυνήγια, σελ Ψάρεμα, σελ Τοπικά προ"ίόντα, σελ Λάδι και ελιές, σελ Είδη ψωμιών, σελ Γλυκίσματα και φρούτα, σελ Αμπέλια και κρασιά, σελ Μπεζεστένια και παζάρια, σελ.218. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ: ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑ- ΓΟΥΔΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ... σελ Τα δημοτικά τραγούδια, σελ Οι χοροί, σελ Οργανοπαίκτες, σελ Λα'ίκά όργανα, σελ

10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Η ΕΡΩΤΙΚΗ ΖΩΗ... σελ Η σιγανή <<μεταμόρφωση», σελ Τολμηρές τοιχογραφίες, σελ Οι «πολιτικές», σελ Η φαντασία των περιηγητών, σελ «Να μην πάρει σ γέρσς κορίτσι», σελ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ: ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ, ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ... σελ Ο εκκλησιαστικός εσρτσλογικός κύκλος, σελ Μεταμφιέσεις - Άλλα έθιμα, σελ Τα «χσιρσσφάγιω>, σελ Το άναμμα της φωτιάς, σελ Η σημασία των φαγητών, σελ Καλλικάντζαρσι, αερικά και άλλα πνεύματα, σελ Χελιδονίσματα, σελ Τ' απσκρηάτικα, σελ Αναοτάσιμα, σελ Το κάψιμσ του 06ρηού της Λαμπρής, σελ Οι λιτανείες τσυ Πάσχα, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ: ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ, ΜΑΓΙΚΑ ΚΑΙ ΜΑ- ΝΤΙΚΗ σελ Κακοπσισί στη Σμύρνη, σελ Πρσλήψεις και δεισιδαιμσνίες, σελ Ονειροκριτική, σελ Μαγεία και μάγισσες, σελ

11 Ι6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ Ο ΠΝΕΥΜΑτικΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ... σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ: ΓΛΩΣΣ!ΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑ! ΣΥΝΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΓΛΩΣ- ΣΕΣ σελ Τα ιδιώματα, σελ Ο αρχα'ίσμός και ο κορα'ίσμός, σελ Συνθηματικές κ.ά. γλώσσες, σελ Η αρωμουνική, σελ Τα αροανίτικα, σελ Τα καραμανλίδικα, σελ Τα φραγκοχιώτικα, σελ Νοτιο'ίταλικά, σελ Τα «γραικο6ενετικά» «<GreghescQ}», σελ Τα τσακώνικα, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΟΓΔΟΟ: Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ σελ Η πνευματική αντίσταση, σελ Λόγιοι, διδάχοι και Δάσκαλοι του Γένους, σελ Υμ νσγράφσι και μελουργοί, σελ Εφημερίδες και περιοδικά, σελ Γεωγραφικά έργα και χάρτες, σελ Χαρακτικά και χαλκογραφίες, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΝΑΤΟ: ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΙ ΚΑ! ΛΑΪΚΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ σελ Η αγιογραφική τέχνη, σελ Η κρητική σχολή, σελ Η σχολή της οσρεισδυτικής Ελλάδας, σελ Λα'ίκοί ζωγράφοι, σελ Οι Χιονιαδίτες, σελ Κεντητική και υφαντική, σελ Αργυροχο ία - Μεταλλοτεχνία,

12 Π_E_PI_E O ENA _ 17 σελ Ξυλογλυπτική - Μαρμαρογλυπτική, οελ Η κεραμική, σελ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΚΟΣΤΟ: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΛΑϊΚο... σελ Υπήρχε θέατρο; σελ Η τελετή του «Νιπτήρα», σελ Θρησκευτικά δράματα, σελ Επτάνηοα, σελ Ο Καραγκιόζης, σελ Η παλαιότερη μαρτυρία, σελ Τσ νεότερο λόγιο θέατρο, σελ ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕ- ΡΙΑ... σελ Διονύσιος σ Φιλόσοφος, σελ Τα Ορλωφικά, σελ Ο Λάμπρος Κατσώνης, σελ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σελ

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το 6ι6λίο αυτό είναι καρπός αγάπης προς τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, που κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ουγκλίνουν όοο ποτέ άλλοτε με αποτέλεσμα το Γένος, μετά από τη μακρόχρονη δουλεία στον Οθωμανό κατακτητ 1 να σταθεί καλά στα πόδια του, να αποτινάξει τον ξένο ζυγό και να απελευθερωθεί. Καρπός της πνευματικής αναγέννησης και οικονομικής ανάπτυξης, η εθνική ανεξαρτηοία, φέρνει τη σφραγίδα μιας διαρκούς αντίστασης, που όπως έχει πει ο αείμνηστος Ακαδημα ίκός-καθηγητής και διδάσκαλός μου Ι.Ν. Θεοδωρακόπουλος ξεκίνησε την επομένη κιόλας της Άλωσης (1453) ως πνευματική για να γίνει με τον καιρό ένοπλη και να πάρει τελικά τη μορφή του Ιερού Αγώνα. 'Ως τότε δεν έλειψαν τα μικροκινήματα και οι θυσίες Ελλήνων, που με το αίμα τους πότισαν το δέντρο της λευτεριάς μας. Μορφές σαν του Διονυσίου Λαρίσης του Φιλοσόφου ή του θρυλικού Κοσμά του Αιτωλού είναι χαρακτηριστικές. Αλλά και των λα ίκών διδάχων και των μεγάλων διδασκάλων του Γένους, που φώτιοαν τον Ελληνισμό και τον οδήγησαν στο μεγάλο Εικοσιένα. Τόσο για τα χρόνια της τουρκικής κατοχής όοο και της Επανάοτασης έχουν γραφτεί αξιόλογα γενικά και ειδικά έργα, όμως περιορίζονται στα σημαντικά ιστορικά γεγονότα κι όταν αναφέρονται, όπως η «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού» του αείμνηστου καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Απ. Ε. Βακαλόπουλου ή οι «Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα» του αγαπητού φίλου Κυριάκου Σιμόπουλου, δεν παρακολουθούν

14 20 ΠΡΟΛΟΓΟΣ συοτηματικά την καθημερινότητα, παρά τις πλούσιες πληραρορίες που περιέχουν. Η καθημερινή ζωή, όπως ξετυλίγεται στις σελίδες του έργου αυτού, 60ηθάει νομίζουμε τον αναγνώστη να αντιληφθεί τις διεργασίες που οδήγησαν στα συμ6άντα και να τα εξηγήσει. Επειδή ο χώρσς της διασποράς διαδραμάτισε σπουδαίσ ρόλο και στο οικονομικό και στο πνευματικό ξετίναγμα παρουσιάζονται λεπτομερώς όλες οι ελληνικές παρσικίες της Ευρώπης. Δεν είναι διόλου τυχαίσ ότι η Φιλική Εταιρεία είχε ως έδρα της την Οδησσό, αλλά και στο Παρίοι και στη Βιέννη οργανώθηκαν επαναστατικοί πυρήνες. Μετά από μια γενική Εισαγωγή στις συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί, όταν το ελληνικό γένος 6ρισκόταν υπό τον Οθωμανικό ζυγό, παρουσιάζεται το Οθωμανικό καθεστώς, στις διάφορες παραμέτρους του, αλλά και τα 6άσανα και μαρτύρια που υφίσταντο οι υπόδουλοι (θανατικά, σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές, τυραννία των πασάδων, εξισλαμισμοί, κρυπτοχριστιανοί κ.λπ.) τις επιδρομές πειρατών, ληστοσυμμοριών, ιεροσύλων. Στο δεύτερο μέρος το 6ι6λίο καταγίνεται με τους θεσμούς και τους φορείς, την Εκκλησία και το μοναχισμό, τις κοινότητες των Ελλήνων στην Αίγυπτο (Αλεξάνδρεια, Κάιρο κ.λπ.) και στην Ευρώπη (Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι, Βιέννη, Βενετία, Ρώμη Κ.α ιταλικές πόλεις, άλλες ευρωπα'ίκές χώρες, Ρωσία, Βαλκάνια), τις τάξεις και τις συντεχνίες (εσνάφια, συνεταιρισμοί, έμποροι, ευεργέτες, συνήθειες, εκκλησιαστικά αξιώματα, Φαναριώτες κ.λπ.). Το τρίτο μέρος αναφέρεται στη ζωή των Ελλήνων (καρα6άνια, καρα6ανσεράγια, ποταμοπλοία στο Δούνα6η, καρά6ια, ταρσανάδες, πορτσλάνοι), τους ορεινούς πληθυσμούς (αρματσλσί και κλέφτες, Σαρακατσάνοι, Βλάχοι, έθιμα των τσελιγγάδων), τους επιστήμονες γιατρούς και τσυς κομπογιαννίτες (Σύντροφοι του Ρήγα, Περραι6ός, Μαυροκορδάτος, ιατρική και μοναχισμός, πρακτικσί γιατρσί, κ.λπ.). Ένα ολόκληρο μέρσς, το τέταρτο καταγίνεται με τσυς τρόπους δια6ίωσης: κατοικίες, πύργους, και τσπικές φορεσιές (πέ-

15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 τρινα κτίσματα, νεοκλασικοί οικιομοί, θέρμανση - φωτισμός, επιπλώσεις, ενδυμασίες), τροφές και ποτά (κρεατικά και νηστείες, κυνήγια, Ψάρεμα, τοπικά προ'ίόντα, λάδι και ελιές, είδη ψωμιών, γλυκίσματα και φρούτα, αμπέλια και κρασιά, μπεζεστένια και παζάρια), χορούς και τραγούδια, οργανοπαίχτες και λα'ίκά όργανα, ως και με την ερωτική ζωή (τολμηρές τοιχογραφίες, πολιτικές, ελευθεριότητες, δημοτικά στιχουργήματα). Στο πέμπτο μέρος μας απασχολούν τα ήθη και έθιμα. Ο εκκλησιαοτικός εορτολογικός κύκλος, οι μεταμφιέσεις, τα «χοιροσφάγιω>, το άναμμα της φωτιάς, η σημασία των φαγητών, οι Καλικάτζαροι, τα αερικά και άλλα πνεύματα του Δωδεκαημέρου, τα χελιδονίσματα, τ' αποκριάτικα, τα αναστάσιμα και άλλα θέματα και παραδόσεις, ο ιδιωτικός οίος (προικοσύμφωνα, γαμήλια έθιμα, πένθιμα, μοιρολόγια κ.λπ.). Αλλά και προλήψεις και δειοιδαιμονίες, μαγικά, ονειροκριτική, κακοποιοί στη Σμύρνη Κ,λπ. Το έκτο μέρος είναι αφιερωμένο στον πολιτιομό και περιλαμοάνει γ,εφάλαια για τη γλώοσα (καθαρεύουσα - δημοτική, αρχα'ίσμός και κορα'ίσμός, συνθηματικές γλώσσες, αρωμουνική, αροανίτικα, καραμανλίδικα, φραγκοχιώτικα, γκρεκάνικα), την πνευματική ζωή (λόγιοι, διδάχοι και δάσκαλοι του Γένους, υμνογράφοι και μελουργοί, πρωτοψάλτες και λαμπαδάριοι, εφημερίδες και περιοδικά, γεωγραφικά έργα και χάρτες, χαρακτικά και χαλκογραφίες), τους αγιογράφους και λα'ίκούς ζωγράφους (κρητική σχολή, σχολή οορειοδυτικής Ελλάδας, Χιονιαδίτες) και άλλους τεχνίτες (ξυλογλύπτες, χρυσικούς και αργυροχόους, κεντήστρες κ.ά.), καθώς και το θέατρο λόγιο και λαϊκό (κρητικό θέατρο, τελετή του Νιπτήρα, άλλα θρησκευτικά δράματα, Καραγκιόζης, το νεότερο θέατρο Κ,λπ.). ΤΟ έργο ολοκληρώνεται με οιολιογραφία, πίνακα και πηγές εικόνων. Θεωρούμε δεδομένη τη γνώση των ιοτορικών γεγονότων και σ' αυτήν εντάσσονται και τα επαναοτατικά κινήματα ως το Εικοσιένα, εντούτοις νομίσαμε χρήσιμο επιλογικά να δώσου-

16 22 ΠΡΟΛΟΓΟΣ με για τον μη ενημερωμένο επαρκώς αναγνώστη μια συνοπτική αναφορά. Με τον τίτλο «Σκηνές από την Καθημερινή ζωή στην Τουρκοκρατία» ο Λύσανδρος Π. Παπανικολάου εξέδωσε το 1995 (Βιολιοπωλείο των Βιολιοφίλων) ένα πολύ ενδιαφέρον και γλαφυρό οιολίο με εντελώς διαφορετική θεματική. Θα λέγαμε εκτός του εντοπισμού του κυρίως στην Πελοπόννησο και τα νησιά (Κυκλάδες και Αργοσαρωνικός), έχει σαφώς ιστορικό χαρακτήρα, εξετάζοντας πάλι ιστορικά τους θεσμούς (αρματσλίκια, τσπική αυτοδιοίκηση, Φαναριώτες κ.λπ.) και περισσότερσ κατά την προεπαναστατική περίοδο. Και από τη θέση αυτή θέλω θερμά να ευχαριστήσω τον φιλόκαλο εκδότη και καλό φίλο Δημήτρη Παπαδήμα για τη φιλοξενία του έργου στη λαμπρή σειρά του «Λαοί και Πολιτισμοί» και να ευχηθώ στον αναγνώστη ευχάριστο περίπλου σε μια από τις γοητευτικότερες περιόδους του εθνικού μας οίου. Αθήνα, Μάιος 2001 Ι.Μ.χ.

17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ Από το Βυζάντιο στο Νέο Ελληνισμό Παλαιότερα ήταν μια συνηθισμένη φράση των κάθε μσρφής σμιλητών κατά την εθνική επέτεισ της 25ης Μαρτίσυ: <<στα σκστεινά χρόνια της Τσυρκοκρατίας», που 6έ6αια δεν ήταν διόλου σκοτεινά, αφού σημειώθηκε σ' αυτά ανελικτική πορεία του Ελληνισμού που τον οδήγησε στην Εθνεγεροία του 1821, το <<μεγάλο σηκωμό», αφού προηγήθηκε η περίοδος των Φώτων (ή του Ελληνικού Διαφωτισμού). Βε6αίως υπήρξαν προ- 6λήματα οε πολλούς τομείς. Τα πρώτα χρόνια μετά την Άλωση (1453) ήταν πολύ δύσκολα. Εξισλαμισμοί, παιδομαζώματα είχαν φέρει την απόγνωση σε μεγάλη μερίδα του ελληνικού πληθυσμού. Το επίπεδο της παιδείας είχε πέοει σε χαμηλό επίπεδσ. Σταδιακά όμως, ιδίως εκεί όπου διατηρήθηκε ένα προνομιακό καθεστώς τοπικής αυτοδισίκησης (στις νησιώτικες περιοχές) ξεπεράστηκαν και η «Πονεμένη Ρωμιοσύνη», όπως την είχε χαρακτηρίσει σ Κόντογλου, ανέκαμψε. Η ναυτοσύνη, το ξάνοιγμα σε ανοι χτούς ορίζοντες, έδωοε τη δυνατότητα στον νέο Ελληνισμό να οταθεί γερά στα πόδια του και να αποτινάξει τον οθωμανικό ζυγό. Ορισμένοι έχουν την αφελή αντίληψη ότι ο νέος Ελληνισμός γεννήθηκε την επομένη της Άλωσης, ενώ οι διεργασίες στην πορεία του Γένους σημειώθηκαν πολύ νωρίτερα, μετά την πρώ-

19 26 οι ΣΥΝΘΗΚΕΣ...._. _. ---=-=-=c=:= τη Άλωση (1204) της Κωνσταντινόπολης από τους Φράγκους Σταυροφόρους που πήγαιναν για να απελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους. Συνήθως λέγεται ότι τότε τσ Βυζάντιο δέχθηκε «θανάσιμο πλήγμα>} που το σδήγησε, μετά από δυόμιση αιώνες στην τελική πτώση. Κι είναι αλήθεια, ότι ακόμη κ' η Αγία Σοφία υπέστη καταστροφές από τσυς χριστιανούς εισ60λείς που ήλθαν από τη Δύση. Αυτοκράτορας και πατριάρχης, οι δυο αυτσί πόλσι της κσσμικής και πνευματικής εξουσίας του Βυζαντινού κράτους, κατέφυγαν στη Νίκαια. Ήταν τα χρόνια που με 6άση ένα σχέδιο των Χετταίων πρ06λήθηκε ο δικέφαλος αετός ως σύμ6σλο των διεκδικήσεων της Αυτοκρατσρίας σε Ευρώπη και την Ασία, των εδαφών της, δηλ. πσυ είχαν κατακτηθεί σε Δύση και Ανατολή. Με την ανακατάληψη της Πόλης από τσν Μιχαήλ Η' Παλαισλόγο το 1261, μετά από μισό αιώνα, και περισσότερο, ορισμένα προ6λήματα ξεπεράστηκαν, αλλά όμως παρέμειναν ιδίως η συρρίκνωση της Αυτοκρατορίας και η προ'ίούσα απομόνωση από τον δυτικό κόσμο που ωφελήθηγ.ε πολιτιστικά και πνευματικά από το Βυζάντιο, εξαιτίας κυρίως του σχίσματος που ολοένα 6άθαινε. Ο χώρος της παιδείας ήταν εκείνος που επούλωσε γρήγορα τις πληγές, ενώ η τέχνη με την εμφάνιση της περίφημης Μακεδονικής σχολής ( ) σημείωσε λαμπρά επιτεύγματα στον σημερινό ελλαδικό χώρο και τη νότια Σερ6ία, χάρη στον κράλη Μιλούτιν που συνέ6αλε σημαντικά στη διάδοσή της (Ι.Μ. Χατζηφώτη: Μακεδονική Σχολή, η σχολή του Πανσέληνου, Αθήνα 1995). Τα κράτη που δημιουργήθηκαν τότε στη Νίκαια, αλλά και στην Ήπειρο, τον Μοριά και την Τραπεζούντα, ήταν καθαρά ελληνικά με διαμορφωμένη εθνικι; συνείδηση. «Μέσα από τα ερείπια και το χάος που άφησε η θύελλα η αποχαλινωμένη της τέταρτης σταυροφορίας, παρατηρεί ο καθηγητής Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος, ξεπηδά σφριγηλός ο νέος Ελληνισμός. Τα ελλ ηνικά κράτη του ξεπρό6αλαν από την κατακερματισμένη Αυτοκρατορία, η Νίκαια, η Τραπεζούντα, τα Ιωάννινα και

20 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ '-=--C αργότερα το δεσποτάτο του Μορέως, τριγυρισμένα από πλήθος εχθρών, είναι εξωκεντρικά, αρίσκονται δηλαδή έξω από την επίδραση της Κωνσταντινόπολης με την παλιά, επίσημη ρωμα'ίκή παράδοση. Οι νέοι Έλληνες ηγεμόνες δρουν μέσα σε μικρές επαρχιακές πρωτεύουσες, όπου η ελληνική παράδοση είναι αδέσμευτη από τις ρωμα'ίκές επιδράσεις της Κωνσταντινόπολης. Η λα'ίκή παράδοση και ζωή των επαρχιών Όρίσκει την ευκαιρία να αναπτύξει τις λανθάνουσες δυνάμεις της, να προόάλει τις αποκεντρωτικές της τάσεις και να τονίσει τον ελληνισμό της» (Η πορεία του Γένους, Αθήνα 1966, σελ 22). Σε ανάλογες διαπιστώσεις έχει προόεί και ο αείμνηστος καθηγητής της Βυζαντινής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Νικόλαος Β. Τωμαδάκης: «Είναι αληθές ότι κατά τους τρεις τελευταίους αιώνες το Βυζάντιο ησοάνθη εαυτόν περισσότερον ελληνικόν από οποτεδήποτε άλλοτε, αφού μάλιστα περιωρίσθη γεωγραφικώς εις τον Βαλκανικόν χώρον και τας νήσους» (Οι Λόγιοι του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Όασιλείου της Νικαίας, «Πουρναράς», Θεσσαλονίκη 1993, σελ. 8). Μπορεί στη Νίκαια να μην υπ11ρξε οργανωμένη δημόσια σχολή (Όλ. Στήοεν Ράνσιμαν: Βυζαντινός Πολιτισμός, μτφρ. Δέσποινας Δετζώρτζη, Αθήνα 1969, σελ 258), όμως το λυχνάρι της ελληνορθόδοξης παιδείας δεν έσόησε. Ο γνωστός λόγιος Νικηφόρος Βλεμμίδης, γεννημένος λίγα χρόνια πριν την πρώτη Άλωση, στην Κωνσταντι νόπολ η, που έγινε στη Νίκαια κλ η ρικός και περιοδεύοντας «τον παλιό Όυζαντινό κόσμσ συγκέντρωσε χειρόγραφα, εφοδιασμένος με συστατικά γράμματα από τον Αυτοκράτορα της Νικαίας», (ωτό χάος που επακολούθησε μετά την καταστροφή, δυσκολεύτηκε να Όρει δασκάλους και τελικά τα περισσότερα τα έμαθε από έναν ερημίτη στα Όουνά της Βιθυνίας που τον έλεγαν Πρόδρομο, που τον δίδαξε αριθμητική, γεωμετρία και αστρονομία» (Ράνσιμαν, όπ. παρ., οελ 257). Με την επάνοδο στη Βασιλεύουσα, όλοι οι θεσμοί επανήλ- 27

21 28 ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, -- θαν και επαναλειτούργηοαν οι σχολές Πολιτείας και Εκκλησίας. Η πνευματική στάθμη λα'ίκών και κληρικών αποτελεί την πιο αψευδή μαρτυρία για το εξαίρετο επίπεδο της παρεχομένης εκπαίδευσης από το κράτος των Παλαιολόγων. Με την επιστροφή του Πατριαρχείου στην αρχαία θέση του, επαναλειτούργησε η Πατριαρχική ΒιΟλιοθήκη. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μανάφης, που έχει ασχοληθεί συστηματικά με το θέμα των οιολιοθηκών της Πόλης, υποστηρίζει ότι «η σύνθεσις της πατριαρχικής ΌιΌλιοθήκης, εξηκολούθει να παραμέvη αμετάόλητος ανά τους αιώνας. Θεολογικά έργα, έργα αιρετικών ουγγραφέων, κείμενα της κλασικής αρχαιότητας και πρακτικά των Συνόδων απετέλουν το περιεχόμενο αυτής. ΒεΌαίως, εθησαυρίζσντο και τα έργα της συγχρόνου ιστοριογραφίας» (Αι εν Κωνσταντινουπόλει ΒιΟλιοθήκαι. Αυτοκρατορικαί και Πατριαρχική και περί των εν αυταίς χειρογράφων μέχρι της Αλώσεως (1453), Αθήναι 1972, σελ. 139). Στην Πατριαρχική σχολή εξακολουθούσε να διδάσκεται και ο Όμηρος, ο Αριστοτέλης και ο Κλαύδιος Π τολεμαίος Κ.ά. αρχαίοι συγγραφείς, που τα έργα τους άφησε με διαθήκη του ο περίφημος διδάσκαλος της Πατριαρχικής Σχολής Ιωσήφ Βρυέννιος, στην Πατριαρχική ΒιΟλιοθήκη. Οι Οθωμανοί κατακτητές καταστρέφουν τις ΌιΌλιοθήκες της Πόλης Οι καταστροφές που επέφεραν οι Οθωμανοί κατακτητές με την Άλωση της Κωνσταντινόπολης (1453) ήταν φοοερές, όπως και η διαρπαγή των οιολιοθηκών, μεταξύ των οποίων η πατριαρχική, την οποία χρησιμοποιούσαν διδάσκοντες και διδασκόμενοι στην Πατριαρχική Ακαδημία. Ένας από τους σημαντικότερους ιστοριογράφους της Άλωσης, ο Δούκας, περιγράφει με τα παρακάτω λόγια την καταστροφή, το κάψιμο μαζί με τα εικονίοματα στην πυρά, όπου έψηναν κρέατα και τα έτρωγαν και τις άλλες περιπέτειες των πολύτιμων χειρογράφων με τους

22 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ 29 προγονικούς πνευματικούς θηοαυρούς, τα θεολογικά και λειτουργικά κείμενα και τα χρυσσπσίκιλτα Ευαγγέλια (Ν.Β. Τωμαδάκη: Οι συγγραφείς της Αλώσεως (1453), Αθήναι 1953, σελ. 78). Η μαρτυρία τσυ Δσύκα επι6ε6αιώνεται πλήρως από τσν Κριτό60υλσ τον Ιμ6ριο, σύγχρονο της Άλωσης συγγραφέα ιστορίας του Πορθητή, τον οπσίο απσκαλεί Μεχεμέτη. Το Πατριαρχείο απώλεσε την Αγία Σσφία, αλλά τσυ παραχωρήθηκε σ περικαλλής ναός των Αγίων Απσστόλων, ενώ μετά από δυο χρόνια εγκαταστάθηκε στη μονή Παμμακαρίοτου, ώς τσ 1587, που μετατράπηκε σε τζαμί (Όλ. Γερμανού Μητροπολίτου Σάρδεων: «ο Πατριαρχικός Οίκος και Ναός από του 1453 και ΦΊς», περ. Ορθοδοξία, 14 (1939), σελ. 110 κεξ.). Εχουν γίνει διάφσρες υποθέσεις για τη λειτουργία και της πατριαρχικής σχολής αμέσως μετά την Άλωση επί Γενναδίου Σχολαρίσυ από τον Τ. Αθ. Γριτσόπουλο (Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τόμος α, Αθήναι 1966, σσ ), ο οποίσς σημειώνει ότι «δια της λογικής σκέψεως συλλαμ6άνομεν την ίδρυσιν της νέας Σχολιίς Κωνσταντινουπόλεως>>. Ο ίδιος καθορίζει τη στάθμη της ως <<μη ανωτέρου επιπέδου» δεχόμενος ως πρώτο δάοκαλό της τον Ματθαίο Καμαριώτη και ως διαδόχους του τον Δημήτριο Καστρηνό, τον Ιωάννη Δοκιανό και τον Μανουήλ Κορίνθιο. Ασφαλέστερες μνείες προερχόμενες από μαθητές τους υπάρχουν για τον 160 αι. σχετικές με τους Μεγάλους Ρήτορες και Οικουμενικούς κήρυκες, όπως λέγονταν οι δάσκαλοι της Πατριαρχικής Σχολής και στο Βυζάντιο, Αντώνιο Καρμαλίκη (περί το 1531) και Μανουήλ Γαλησιώτη (περί το 1543 ή 1544), δεν είναι όμως απόλυτα 6έ6αιο αν δίδασκαν σε δική τους προσωπική σχολή ή σε συγκροτημένη Πατριαρχική Σχολ1Ί. Κατόπιν αναφέρεται ο γνωστός λόγιος Ιωάννης Ζυγομαλάς που το είχε 15 μαθητές, ο γιος του Θεοδόσιος συνδιδάσκαλος με τον πατέρα του, ο Συμεών ΚαΌάσιλας, που τοποθετείται στην Πατριαρχική Σχολή μεταξύ προερχόμενος από τη μονή ΙΌήρων του Αγίου "Ορους και ο Μανουήλ Μαλαξός πριν γίνει «οικοδιδάσκαλος», για να φθά-

23 30 ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ σουμε στον περιώνυμο πατριάρχη Κωνσταντινόπολης Ιερεμία Β' τον Τρανό, η πατριαρχεία του οποίου αποτελεί σταθμό για τα εκπαιδευτικά πράγματα του Γένους, Με απόφαση τοπικής Συνόδου στο Βλαχ-Σεράι της Κωνσταντινουπόλεως της 12ης Φε6ρουαρίου 1593 η Εκκλησία ανέλα6ε την παιδεία του ελληνικού έθνους, Όπως αναφέρεται στον 70 κανόνα της Συνόδου αυτής: «'Ωριαεν η Αγία Σύνοδος, έκαστον επίσκοπον εν τη εαυτού παροικία, φροντίδα και δαπάνην την δυναμένην ποιείν, ώστε τα θεία και τα ιερά γράμματα δύνασθαι διδάσκεσθαι, 60ηθείν δε κατά δύναμιν τοις εθέλουσι διδάσκειν και τοις μαθείν προαιρουμένοις, εάν των επιτηδείων χρείαν έχωσιν>λ Οι ιστορικοί (Απ Βακαλόπουλος κλπ,) θεωρούν «ορόσημο» την απόφαση να έχουν οι Ορθόδοξοι Επίσκοποι τη φροντίδα της ίδρυσης σχολείων στις επαρχίες τους, αν και αυτή δεν υλοποιήθηκε παντού και αμέσως, Είναι όμως γεγονός ότι και στον υπόδουλο ελληνικό χώρο, πέραν της Κωνσταντινόπολης, όπου οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές, δημιουργήθηκαν νέα σχολεία, γιατί η παιδευτική στάθμη είχε προηγουμένως σημειώσει πτώση, Έτσι στα τέλη του 160υ αι, σημειώνεται στη Μακεδονία, την Ήπειρο, τον Μοριά και τα νησιά του Αιγαίου αξιόλογη ανάπτυξη εκπαιδευτικών κέντρων, Όπου οι συνθήκες δεν ήταν πρόσφορες λειτούργησαν τα λεγόμενα «κρυφά σχολειά», όπως μαρτυρείται από την υπάρχουσα πλούσια τοπική παράδοση (6λ σχετικά στο 50 κεφάλαιο: Η παιδεία των υποδούλων), ΚΕντρα πνευματικά απέ6ησαν οι μεγάλες μοναστικές κοινότητες του Αγίου Όρους και των Μετεώρων και γενικά τα μοναστήρια, στα οποία αναπτύχθηκε η αγιογραφία, λειτούργησαν οιολιογραφικά εργαστήρια, φανερά και «κρυφά σχολειά» και πλήθος κοινωφελών ιδρυμάτων, Οι μοναχοί ήταν περίφημοι οοτανολόγοι, Το «Γεωπονικόν» του Αγαπίου Λάνδου είναι έργο χαρακτηριστικό για τις επιδόσεις στη γεωργία, αλλά και την ιατρική. Ο καθηγητής Ν,Γ, Σ60ρώνος στο έργο του «Επισκόπηση της Νεοελληνικής Ιστορίας» παρατηρεί:

24 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ OΘ _ Ω _ M _ A II ()..Ξ.YΓ.:: 0 --,-,31 «Η Εκκλησία όταν πέρασε το πρώτο χτύπημα της κατάκτησης, θα συνεχίσει τσ έργο της ανασυγκρότησης της πνευματικτίς ζωής των Ελλήνων. Σ' όλη την περίοδο από τον αι. υπήρξε η κατευθυντήρια δύναμη του Έθνους. Επικεφαλής της εθνικής αντίστασης σε όλες τις μορφές της, εργαζομένη για το σταμάτημα των εξισλαμισμών, συμμετέχοντας σ' όλες τις εξεγέρσεις, ακόμη και διευθύνοντάς τες (έχει να δείξει μεγάλο αριθμό νεομαρτύρων, που είναι σύγχρονα και ήρωες της χριστιανικής πίστης και της εθνικής αντίστασης), ρυθμίζει επίσης την πνευματική ζωή>>. Όπου δεν υπήρχε συγκροτημένο σχολείο, όταν επιθυμούσε κάποιος να μορφώσει το παιδί του, το έστελνε κοντά σ' ένα παπά ή μοναχό, για να διδαχθεί το αλφααητάρι και τα πρώτα γράμματα (αυτά που αποκαλούσαν περιφρονητικά οι λόγιοι «κολυαογράμματα», αλλά παρείχαν τις πρώτες αάσεις για την ανάγνωση και γραφή). Η Τουρκική κατάκτηση - Βενετοκρατία Ο αείμνηστος καθηγητής Δ.Α. Ζακυθηνός αναφερόμενος στο 1453, ως έτος που αρχίζει η Τουρκοκρατία επισημαίνει ότι είναι συμαατικό, γιατί πριν την πτώση της Κωνσταντινόπολης είχαν αλωθεί περιοχές και νησιά, ενώ άλλες περιήλθαν στην τουρκική κατοχή λίγο μετά από αυτήν. Όπως σημειώνει: «Οι Οθωμανοί Τούρκοι εμφανίζονται κατά το τελευταίο τέταρτο του δεκάτου τρίτου αιώνος εις την περιοχήν την κειμένην νοτίως του Σαγγαρίου, παρά το Δορύλαιον. Εκείθεν ορμώμενοι κατώρθωσαν εντός 6ραχυτάτου χρονικού διαστήματος να καταλά60υν τας μεγάλας πόλεις της Βιθυνίας, την Προύσαν, την Νίκαιαν, την Νικομήδειαν. Περί τα τέλη του δεκάτου τετάρτου αιώνος η Μικρά Ασία, διαμελισθείσα εις διάφορα τουρκικά εμιράτα, είχεν οριστικώς απολεσθεί. Μόνη η Φιλαδέλφεια παρέμεινε εις χείρας των Ελλήνων μέχρι του 1390/1391. Η κατάκτησις των

25 12.. _ --_.-- _ --=. 01 ΣΥΝΘΗΚΕΣ _ ευρωπαϊκών επαρχιών άρχεται δια της καταλήψεως της Καλλιπόλεως το Εν συνεχεία μεγάλαι θρακικαί περισχαί και πόλεις, η Αδριανούπολις, η Φιλιππούπολις, το Διδυμότειχον περιήλθον εις την κυριαρχίαν των σουλτάνων. Περαιτέρω ήρχισεν η κατάκτησις της Μακεδονίας. Η Θεσσαλονίκη, καταληφθείοα και ανακαταληφθείσα εξεχωρήθη το 1423 εις τους Βενετούς και το 1430 υπετάχθη εις τους Τούρκους. Το 1393/ 1394 κατεκτήθη η Θεσσαλία. Κατά το 1430 παρεδόθησαν και τα Ιωάννινα» (Η Τουρκοκρατία, Αθήναι 1957, σελ. 6). Το 1458/1459 έπεσε το Δουκάτο της Αθήνας, το 1460/ 1451 καταλήφθηκε και η Πελοπόννησος και τον επόμενο χρόνσ (1461) η Βυζαντινή Αυτσκρατσρία της Τραπεζσύντας. Ακσλούθησε η κατάκτηση της Λέσοσυ (1462), της Εύοοιας (1470) και της Σάμου (1475). Το 1499 περνάει η Ναύπακτσς από τα χέρια των Βενετών στους Τούρκσυς και τον επόμενο χρόνο (1500) η Κορώνη και η Μεθώνη. Στσν επόμενο 160 αιώνα, όπως και στσν 17σ αιώνα, ολοκληρώθηκε η τουρκική κατάκτηση με την άλωση της Ρόδου, πσυ την κατείχαν οι Ιωαννίτες Ιππότες (1522). Στη συνέχεια έπεσαν η Χίσς (1566), η Κύπρσς (1570/ 1571), σι Κυκλάδες και το Δουκάτο της Νάξου (1579), η Κρήτη (1669). Η Κρrιτη είχε περάσει μετά την πρώτη Άλωση του 1204 στην κυριαρχία των Βενετών, «ποv εδραιώθηκαν οριστικά στο νηοί αυτό από το 1211 και το κράτησαν στην κυριαρχία τους περισσότερο από 450 χρόνια, ώς το 1669, οπότε τους το πήραν οι Τούρκοι. Η Κρήτη εξαιτίας της προνομιακής γεωγραφικής της θέσης, έγινε το ισχυρότερο έρεισμα του Όενετικού αποικιακού κράτους της Ανατολής και γνώρισε με τον καιρό αξιόλογη εμπορική και οικονομικιί ανάπτυξη» (Μ.Ι Μανούσακα: Η Κρητική Λογοτεχνία κατά την εποχή της Βενετοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1965, σελ.5). Την ώρα ακριοώς που η «οασιλίδα των πόλεων» έπεφτε στα χέρια του Πορθητή, ο ανώνυμος ποιητής του κυπριακού θρήνου «Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης» έοαζε στο στόμα του

26 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΖΥΓΟ τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, του ηρωικού Κωνοταντίνου Παλαιολόγου - Δραγάτση, τούτα τα λόγια: «.. κόψετε το κεφάλι μου, Χριστιανοί Ρωμαίοι' επάρετέ το Κρητικοί, υαστάτε το στην Κρήτη, να το ιδούν οι Κρητικοί να καρδιοπονέσουν...» (Εμμ. Γ. Κριαρά: Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης, Θεσσαλονίκη 1965', σελ. 32, οτίχοι 37-39). Υπό το καθεστώς της Βενετοκρατίας, η Κρήτη μπόρεσε να συνεχίσει τη 6υζαντι νή παράδοση. 'Εδωσε στη νεοελληνική λογοτεχνία, το κρητικό θέατρο και γενικά μια σημαντική πνευματική καταόσλή. Από την Κρήτη ξεμάκρυνε πλήθσς λογίων, που σκορπίσθηκε στην Ιταλία και τις άλλες ευρωπα'ίκές χώρες, όπου πρωτσστάτησε στην ανάπτυξη των κλασικών σπουδών. Στην Κρήτη κατά τον 150 αιώνα είχαν δημιουργηθεί στα μσναστ11ρια, ιδίως, πολλά 6ι6λιογραφικά εργαστήρια «<οκριπτόρια»), ενώ οι Κρητικοί αντιγραφείς χειρογράφων (κωδικογράφοι) έγιναν περίφημοι και περιζήτητοι στην Ευρώπη (Όλ. Κ. Ι. Γιαννακόπουλσυ: 'Ελληνες λόγιοι εις την Βενετίαν, μτφρ. χ.γ. Πατρινέλη, Αθήναι 1965, σσ ). "Οπως έχει ειπωθεί σωστά, «δεν μπορεί να γίνεται λόγος για μια, αλλά για πολλές Τουρκοκρατίες», δεδομένου ότι το καθεστώς που είχε διαμορφωθεί στις διάφορες περιοχές δεν ήταν ομοιόμορφο (Ζακυθηνός), όπως δεν μπορούμε να αγνοούμε την παράλληλη την ίδια χρονική περίοδο Βενετοκρατία. «Η Βενετία, παρατηρεί Ο Ν. Σ60ρώνος, υπήρξε ο αληθινός κυρίαρχος στην Ανατολή και η παρουσία της επιυλήθηκε για αιώνες, παράλληλα με την παρουσία των Τούρκων. Η Βενετία κυρίαρχη άμεσα ή έμμεσα στα νησιά του Αιγαίου και στις περισσότερες ελληνικές ακτές. Η Εύυοια, οι Κυκλάδες, τα Ιόνια νησιά, η ΚΡιίτη, η Κύπρος απ' το 1489, αποτελούσαν λίγο ή πολύ υενετικές κτιίσεις. Εκτός απ' τις μεγάλες αυτές περιοχές μια σειρά ναυτικών υάσεων, η Μεθώνη, η Κορώνη, η Θεσσαλονίκη, αρ-

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου Αυτοκρατορία Κωνσταντινούπολης Βαλδουίνος της Φλάνδρας Βασίλειο Θεσσαλονίκης Θρακικά, μακεδονικά εδάφη Βονιφάτιος Μομφερατικός Δουκάτο Αθηνών Καταλανοί (πρωτεύουσα Θήβα) Μαγιόλοι Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

εύτερη Ενότητα: Οι Έλληνες κάτω από την οθωµανική και τη λατινική κυριαρχία ( ) Κεφάλαιο 1

εύτερη Ενότητα: Οι Έλληνες κάτω από την οθωµανική και τη λατινική κυριαρχία ( ) Κεφάλαιο 1 1 εύτερη Ενότητα: Οι Έλληνες κάτω από την οθωµανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Κεφάλαιο 1 Μέσα σε δυο αιώνες (15ος - 17ος αιώνας) οι Οθωµανοί Τούρκοι κατέκτησαν ολόκληρη σχεδόν την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο CATERINA MALANDUGNO Φοιτήτρια Το 741 ο Κωνσταντίνος Κοπρώνυμος ακολουθώντας τα βήματα του Λεόντος Γ ξεκίνησε μία σκληρή καταδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους I. ΠΑΓΙΩΣΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ Μ. ΑΣΙΑ 4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (σελ. 39-40) Ο Μιχαήλ Γ ως αρματοδρόμος στα ανάκτορα του Αγίου Μάμαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος

ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος ο Μέγας Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός Ιωάννης ο Χρυσόστομος Ποιοί ήταν; Πού έζησαν; Τί έκαναν; Δρ. Χρυσόστομος Παπασπύρου 30 Ιανουαρίου 2015 Βασίλειος ο Μέγας (330-379) Ο Βασίλειος ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:.. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5-6 -2015 ΤΑΞΗ: Β Χρόνος: 2 ώρες Βαθμός: Ολογράφως:.. Υπογραφή καθηγητή:.. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Οι ΈΑήΙηνεδ κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) 1. Ανπστοιχίστε τους όρους της στήλης Α'

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης.

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οι Άγιοι της. Ενότητα 1: Θεσσαλονίκη: Ιστορικά και Πολιτισµικά Χαρακτηριστικά Συµεών Πασχαλίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) Ενότητα #2: H Δ Σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους Σχόλια για τα γεγονότα της προηγούμενης ενότητας Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 195 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό Πρόγραμμα Υπεύθυνες καθηγήτριες Καραμπελιά Καλλιόπη Παπαγεωργίου Μαρία

Πολιτιστικό Πρόγραμμα Υπεύθυνες καθηγήτριες Καραμπελιά Καλλιόπη Παπαγεωργίου Μαρία Πολιτιστικό Πρόγραμμα Υπεύθυνες καθηγήτριες Καραμπελιά Καλλιόπη Παπαγεωργίου Μαρία Τα Μετέωρα είναι ένα σύμπλεγμα από τεράστιους σκοτεινόχρωμους βράχους από ψαμμίτη οι οποίοι υψώνονται έξω από την Καλαμπάκα,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο «Ένα λιθαράκι για το σχολείο του μουσείου μας» Το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας ανήκει σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ 1 Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ Η Θράκη, η οποία στις 10 Αυγούστου 1920 ενσωματώθηκε επίσημα

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

S. Berstein & P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τόμοι 3, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997.

S. Berstein & P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τόμοι 3, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997. Βιβλιογραφία Για την εικονογράφηση χρησιμοποιήθηκαν Ελένη Γαρδίκα-Κατσιαδάκη & Γιώργος Μαργαρίτης, Το Αιγαίο των Βαλκανικών Πολέμων 1912-1913, Υπουργείο Αιγαίου & Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης 1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Οι Πατέρες των πρώτων αιώνων Ποιοι ονοµάζονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1) «Το πιο γλυκό ψωμί», Λαϊκό παραμύθι 2) «Ύπνε μου κι έπαρέ μου το», Δημοτικό τραγούδι 3) «Ένας αϊτός περήφανος», Κλέφτικο τραγούδι 4) «Η Νέα Παιδαγωγική»,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη

ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΝΑΟΥΣΗΣ & ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ Ιούνιος 2016 ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Σάββατο 28 Μαΐου Κυριακή 29 Μαΐου Μέγας Αρχιερατικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008 2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

25η Μαρτίου 1821 Η 25η Μαρτίου αποτελεί διπλή εορτή για τους Έλληνες, μαζί με τον Ευαγγελισμός της Θεοτόκου εορτάζεται και ο ξεσηκωμός των Ελλήνων κατά των Τούρκων. Στην πραγματικότητα η επανάσταση είχε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8 Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ Εργασία 8 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΑΓΝΗΣ ΒΟΥΡΤΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή -Ν.Βλεμμύδης -Έργο -Θεολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ . Τμήμα Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ )

Κεφάλαιο 5. Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 4 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 19 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 5 Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ. 166 169) Με το πρωτόκολλο που υπέγραψαν στο Λονδίνο οι Μεγάλες υνάµεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η ΠΡΟΣΩΠΑ Μέγας Βασίλειος Γρηγόριος ο Θεολόγος Ιωάννης ο Χρυσόστομος Μαυρόπους Ιωάννης Βασιλίτης 1 ος Βασιλίτης 2 ος Βασιλίτης 3 ος Γρηγορίτης 1 ος Γρηγορίτης 2 ος Γρηγορίτης 3 ος Ιωαννίτης 1 ος Ιωαννίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 14

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 14 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 14 Ο Δωδέκατος Αιώνας (α μέρος): Αλέξιος Α Κομνηνός (1081-1118) - Ιωάννης Β Κομνηνός (1118-1143) - Μανουήλ Α Κομνηνός (1143-1180) - Αλέξιος Β Κομνηνός (1180-1183) - Ανδρόνικος

Διαβάστε περισσότερα