EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια"

Transcript

1 Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και του ψυχισµο του, του ατ µου ως µέλους οµάδων και συλλογικοτήτων και, ταυτ χρονα, διαµέσου ιστορικών διαδικασιών και πολιτικών ιδεολογιών. Το µεµονω- µένο άτοµο και οι συνειδητές και ασυνείδητες λειτουργίες του βρέθηκαν στην καρδιά της ερµηνείας και καταν ησης της δυναµικής των συλλογικών ταυτίσεων. Ταυτ χρονα, οι ψυχαναλυτικές ερµηνείες συνδιαλέχτηκαν και συνεργάστηκαν µε τις κοινωνιολογικές και πολιτικές δηµιουργώντας µια επιπρ σθετη οπτική γωνία, συνεισφέροντας έτσι στη βαθ τερη καταν ηση των κοινωνικών και πολιτικών φαινοµένων που εξετάσαµε. Πρέπει να επισηµανθεί τι η ψυχαναλυτική προσέγγιση χρησιµοποιήθηκε τ σο, σο κρίθηκε απαραίτητο ώστε να συµπληρώσει και να εµπλουτίσει την πολιτική ανάλυση και καταν ηση, και χι ως µια αποκλειστική και εξαντλητική ερµηνεία. Αυτ ενδεχοµένως να απογοήτευσε τους γνώστες της ψυχανάλυσης, στο βαθµ που περίµεναν µια εξειδικευµένη ψυχαναλυτική ερµηνεία της εθνικής ταυτ τητας, του εθνικισµο ή και της παγκοσµιοποίησης, µως η µελέτη αυτή δεν επιδίωξε να είναι µια συγκεκριµένη ερµηνεία αλλά µια συνολική και, σο το δυνατ ν, πλήρης ανάλυση. Ας συνοψίσουµε τα κυρι τερα συµπεράσµατα αυτο του βιβλίου. Η δη- µιουργία ταυτ τητας είναι µια ατοµική εµπειρία, η οποία µως διαµεσολαβείται κοινωνικά. Η διαδικασία της τα τισης ξεκινά µε τη γέννηση του βρέφους και συνεχίζεται σε λη τη διάρκεια της ζωής του ατ µου, αν και µε µικρ τερη ένταση µετά την εφηβεία. Η τα τιση εγείρεται ως ένας αµυντικ ς µηχανισµ ς στην υπηρεσία της αρχής της ευχαρίστησης, καθώς το νήπιο προσπαθεί να αποφ γει οποιαδήποτε εν χληση και να διατηρήσει τη ναρκισσιστική του εικ να, αλλά ταυτ χρονα προσφέρει διέξοδο στις ορµές της ζωής. Η τα τιση πραγ- µατοποιείται σε αυτ το αρχικ στάδιο της ζωής του παιδιο µ νο µε οικεία πρ σωπα και εικ νες και αυτ είναι ένα χαρακτηριστικ που παρατηρείται [ 333 ]

2 και στη συνέχεια, που µάλιστα αποτελεί προϋπ θεση για την οποιαδήποτε τα τιση. Η τα τιση µε τους γονείς είναι η πρώτη και σηµαντικ τερη στη ζωή εν ς ατ µου: διαµορφώνει σε µεγάλο βαθµ την προσωπικ τητά του και αποτελεί το πρ τυπο των µετέπειτα ταυτίσεων. Η πορεία των ταυτίσεων που θα ακολουθηθεί αποτελεί και την προσωπική ιστορία εν ς ατ µου: οι διαδικασίες και συνθήκες διαµ ρφωσης της ταυτ τητάς του είναι µοναδικές και συνιστο ν την ατοµική εµπειρία. Ταυτ χρονα, µως, το κάθε άτοµο εντάσσεται σε ένα δεδο- µένο ιστορικ, κοινωνικ και πολιτικ περιβάλλον συνεπώς, οι επιλογές και εµπειρίες του καθορίζονται και απ αυτ. Αυτ το περιβάλλον εγγράφεται στο παιδί αρχικά µέσα απ τους γονείς και, στη συνέχεια, µέσα απ τους θεσµο ς και διαδικασίες του ίδιου του περιβάλλοντος διαµέσου της κοινωνικοποίησης. Βέβαια, ακ µη και µέσα απ την τα τιση µε τους γονείς, που είναι προσωπική και µοναδική, εσωτερικε ονται κοινωνικές αντιλήψεις και αναπαραστάσεις, εφ σον και οι ίδιοι οι γονείς αποτελο ν µέλη του ευρ τερου κοινωνικο συν λου. Εσωτερικε εται, δηλαδή, το υπερ-εγώ τους, που εισάγει το παιδί σε µια συγκεκριµένη κοινωνική πραγµατικ τητα. Με αυτή την έννοια και µ νο, οι προσωπικές εµπειρίες είναι και κοινωνικές και η επιλογή ταυτ τητας ενέχει την κοινωνική διαµεσολάβηση και καθορισµ. Έτσι, η τα τιση, ως διαδικασία και χι ως µηχανισµ ς, είναι στενά συνδεδεµένη µε την έννοια της κοινωνικοποίησης. Με βάση αυτή την παρατήρηση ασκήσαµε κριτική στην άποψη τι, στην εποχή της παγκοσµιοποίησης µπορεί κανείς να προβεί σε ελε θερη επιλογή ταυτ τητας µέσα απ µια µεγάλη ποικιλία πηγών τα τισης: η άποψη αυτή παραβλέπει την παρξη και αναγκαι τητα των κοινωνικών αλλά και πολιτικών δοµών στις οποίες εντάσσονται τα υποκείµενα για τη διαµ ρφωση της ταυτ τητάς τους, ανεξάρτητα απ το αν αυτές θα είναι εθνικές ή άλλες. Η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που αποκτά κανείς ως αποτέλεσµα της τα τισής του µε το έθνος, δηλαδή µε µια πολιτισµική οµάδα µε κοινές παραδ σεις, µνήµες, γλώσσα, ιστορία, πατρίδα και, συχνά, θρησκεία, η ιδιαιτερ τητα της οποίας είναι συνειδητοποιηµένη απ τα µέλη της. Ιδιαίτερη έµφαση έχει δοθεί στην τα τιση µε το έθνος-κράτος, χι επειδή το κράτος απ µ νο του αποτελεί αντικείµενο τα τισης, αλλά γιατί η παρξη κράτους αποτελεί καθοριστικ παράγοντα της εµπέδωσης της εθνικής ταυτ τητας και της οριοθέτησής της, αλλά αποτελεί επίσης και µια επιδίωξη, µια επιθυµία, στο πλαίσιο της εθνικιστικής ιδεολογίας. Έτσι, η εθνική ταυτ τητα δεν είναι µ νο κοινωνική ταυτ τητα αλλά και πολιτική και επηρεάζεται απ το πλαίσιο και τους στ χους που θέτει η πολιτική ιδεολογία του εθνικισµο. Άλλωστε, ο εθνικισµ ς έχει ανασηµασιοδοτήσει την έννοια του έθνους µε τα χαρακτηριστικά και τους στ χους του κράτους στη νεωτερικ τητα και, συνεπώς, έχει επηρεάσει τον ορι- [ 334 ]

3 σµ του αλλά και την τα τιση µε αυτ. Γι αυτ το λ γο ορίσαµε την εθνική ταυτ τητα ως το αποτέλεσµα της συνεχο ς διαδικασίας τα τισης µε το έθνος, καθώς και τα συναισθήµατα που εγείρονται απ αυτήν την τα τιση. Τα επιµέρους χαρακτηριστικά της κάθε εθνικής ταυτ τητας καθορίζονται απ την ιστορία και τα χαρακτηριστικά του συγκεκριµένου κάθε φορά έθνους. Χωρίς να παραβλέπουµε τις διαφορές, πρέπει να τονίσουµε τι η παρξη πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης και τα τισης που βασίζεται σε κριτήρια οµοι τητας και εξοικείωσης δεν είναι καινο ρια στην ιστορία. Αντιθέτως, κοινωνικές διαρθρώσεις και συναισθηµατικοί δεσµοί που δηµιουργο νται στη βάση εδαφικών, γλωσσικών, πολιτισµικών ή και θρησκευτικών δεσµών µάς είναι γνωστοί απ τα Οµηρικά έπη. Αυτοί οι δεσµοί είναι σήµερα έκδηλοι και στους συναισθηµατικο ς δεσµο ς που αναπτ σσονται µε τις ιδιαίτερες πατρίδες, τους τ πους γέννησης των ατ µων εντ ς των εθνικών κρατών. Μάλιστα, αυτοί οι δεσµοί µοιάζουν µε τους εθνοτικο ς στο βαθµ που παραµένουν σηµαντικοί για τα άτοµα, αν και δεν είναι συστηµατοποιηµένοι απ κάποια πολιτική αρχή ή πρωτίστης σηµασίας σε σχέση µε τις εθνικές ταυτίσεις. Αυτ δείχνει τι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά στα οποία δίνει έµφαση ο εθνικισµ ς δεν είναι καινο ρια ή κατασκευασµένα, αλλά µάλλον αποτελο ν αρχέγονα χαρακτηριστικά της συλλογικής τα τισης ( πως είναι η ψυχολογική ανάγκη τα τισης µε µια οικεία οµάδα, η περιχαράκωση των ορίων της σε σχέση µε τις άλλες οµάδες κ.ά.). Φυσικά, πρέπει να τονιστεί τι, η ισχ ς και κυριαρχία των εθνικών ταυτοτήτων στη νεωτερικ τητα απορρέει και απ τη συστηµατική της οργάνωση, καλλιέργεια ή και χειραγώγηση απ τους κρατικο ς µηχανισµο ς και την κυριαρχία του εθνικισµο. µως, δεν θα µπορο σαµε να υποστηρίξουµε τι ο εθνικισµ ς ήταν αυτ ς που δηµιο ργησε τα έθνη: πολ πριν απ την εµφάνισή του ο Σαίξπηρ αναφερ ταν στη γη των εστεµµένων και στη γλυκιά Αγγλία. Και αυτ είναι ένα µ νο απ τα πολλά παραδείγµατα. Η γνώση της ψυχολογίας του ατ µου µπορεί να συνεισφέρει στην καταν ηση χι µ νο των ψυχικών προδιαθέσεων που καθιστο ν τον εθνικισµ και την εθνική ταυτ τητα κυρίαρχα φαιν µενα στη νεωτερικ τητα, αλλά και στην καταν ηση των αιτιών των συγκρο σεων και διαµαχών και των αντιδράσεων σε ορισµένα γεγον τα. Αυτή η καταν ηση προέρχεται απ τη µελέτη των ασυνείδητων ορµών ειδικ τερα των επιθετικών και της ανάγκης δηµιουργίας µιας ολοκληρωτικής και αδιάσπαστης εικ νας του εαυτο µέσω της µετάθεσης των ανεπιθ µητων εικ νων και συναισθηµάτων στους άλλους. ταν αυτ εφαρµ ζεται σε συλλογικ επίπεδο, ερµηνε ει την τ σο ισχυρή διάκριση ανάµεσα σε εµάς και τους άλλους και τη δηµιουργία εχθρών που µπορεί να είναι αρκετά παρ µοιοι µε εµάς. Ένας επίσης σηµαντικ ς τρ πος να κατανοήσουµε τις δια- µάχες είναι µέσα απ τη µελέτη των ατοµικών αντιδράσεων σε τραυµατικά γε- [ 335 ]

4 γον τα. Υπάρχουν γεγον τα στη ζωή εν ς ατ µου που παίζουν σηµαντικ ρ λο στην ανάπτυξη της προσωπικ τητάς του ή αποτελο ν τρα µατα. Τα τραυ- µατικά γεγον τα απωθο νται συχνά απ τη µνήµη και κάνουν την εµφάνισή τους στο συνειδητ µέσω συµπτωµάτων. Φυσικά, ο τε λα τα εν δυνάµει τραυ- µατικά γεγον τα θα βιωθο ν ως τέτοια απ κάθε άτοµο, ο τε το ίδιο γεγον ς θα είναι εξίσου σηµαντικ ή τραυµατικ για διαφορετικά άτοµα. Η πιθαν τητα των αντιδράσεων εξαρτάται απ την ικαν τητα του ατ µου να αντεπεξέλθει στα γεγον τα και απ την ψυχική του δ ναµη να αντέξει σε ορισµένο βαθ- µ πίεσης, απογοήτευσης ή άγχους. Παρ µοια είναι, τηρουµένων των αναλογιών, και η περίπτωση των εθνών. Υπάρχει µια σειρά γεγον των στην ιστορία τους που είναι µείζονος σηµασίας ή είναι τραγικά. Αυτά τα γεγον τα έχουν τη δυνατ τητα, τη δυναµική, να γίνουν συλλογικά τρα µατα και να προκαλέσουν παθολογικές αντιδράσεις (συµπτώ- µατα). Απ τη µία, παραµένουν στην κοινή µνήµη εν ς έθνους µέσω των ιστορικών ή µυθικών διηγήσεων και γίνονται κοµµάτια του συλλογικο ασυνειδήτου του µέσα στο χρ νο. Απ την άλλη, εκτ ς απ εξαιρετικές περιπτώσεις, παρελθοντικά γεγον τα δε βιώνονται στο παρ ν ως τραυµατικά αν κάποιος δεν τους αποδώσει βαρ τητα. Εδώ ακριβώς έγκειται η σηµασία των αρχηγών και των πολιτικών οµάδων στη χειραγώγηση εν ς ολ κληρου έθνους και της ιστορίας του: δίνοντας έµφαση σε ένα συµβάν του παρελθ ντος και παρουσιάζοντάς το ως τραυµατικ ή θεµελιώδους σηµασίας, µπορο ν να επηρεάσουν το έθνος, συνεπικουρο µενοι ασφαλώς και απ τις κατάλληλες ειδικές συνθήκες και συγκυρίες. Θα πρέπει να τονιστεί τι οι διαδικασίες που περιγράψαµε σε αυτή τη µελέτη και οι παθολογικές αντιδράσεις ατ µων και οµάδων δεν είναι νοµοτελειακές συνθήκες που θα συµβο ν οπωσδήποτε σε λες τις εθνικές οµάδες και σε λες τις περιπτώσεις, αλλά αντιδράσεις που µπορεί να συµβο ν και δεν πρέπει να µας προκαλο ν έκπληξη ταν αυτ γίνεται. Στο βαθµ δε που είναι αναµεν µενες, µπορεί να βοηθήσουν στην πρ βλεψη πιθανών αντιδράσεων σε δεδοµένες ειδικές πολιτικές, κοινωνικές κλπ. συνθήκες. Κατά την ανάλυση του εθνικισµο στο δε τερο µέρος του βιβλίου υποστηρίξαµε τι η διάκριση σε καλ και κακ εθνικισµ είναι άστοχη και παραπλανητική. Αυτή η τοποθέτηση είχε ως σκοπ, χι να αντιµετωπίσει λες τις εθνικιστικές εκφάνσεις ως αντιδραστικές, αλλά να εστιάσει σε δ ο σηµαντικές παρατηρήσεις. Η µια είναι τι ο εθνικισµ ς δηµιουργεί σ νορα και διακρίσεις λ γω της φ σης του και, επειδή και οι ασυνείδητες ορµές λειτουργο ν προς αυτήν την κατε θυνση, µπορεί ε κολα να αποκτήσει ακραίες εκδηλώσεις. Πράγ- µατι, πως δείχνουν και αρκετά εµπειρικά στοιχεία, η ιστορία των εθνών είναι γεµάτη µε παραδείγµατα που µια σχετικά ήπια και ήρεµη περίοδος ακολουθείται απ µια έντονη ή βίαιη και ο τω καθεξής. Η δε τερη παρατήρηση σχε- [ 336 ]

5 τίζεται µε τον τρ πο που χαρακτηρίζει κανείς τους άλλους και τις συνέπειες αυτών των χαρακτηρισµών, ταν αυτοί χρησιµοποιο νται στην πολιτική. Μια πλευρά αυτών των χαρακτηρισµών αποτελεί η µετάθεση και προβολή των εθνικιστικών προθέσεων και συναισθηµάτων στους άλλους, σε άλλα έθνη και περιοχές (στην περιφέρεια, πως αναφέρει ο Billig) και την αντίστοιχη απ δοση των θετικών ή πολιτικών στοιχείων εθνικισµο στο δικ µας έθνος. Μια άλλη πλευρά που αφορά στην πολιτική χρήση των χαρακτηρισµών είναι τι οι πολιτικές συνθήκες και ισορροπίες καθορίζουν σε µεγάλο βαθµ το χαρακτηρισµ που θα δοθεί σε ένα έθνος ή κίνηµα. Για παράδειγµα, ένα κίνηµα που χαρακτηριζ ταν απελευθερωτικ µπορεί σε ένα άλλο πλαίσιο ή ιστορική περίοδο να ονοµάζεται εθνικιστικ ή αποσχιστικ. Αυτ ς είναι και ο λ γος που η πολιτική ανάλυση πρέπει πάντα να λαµβάνει υπ ψιν τις ιστορικές και πολιτικές συγκυρίες, ώστε να διατηρεί µια κριτική µατιά σε αυτές. Η κριτική ανάλυση και ο συνυπολογισµ ς των πολιτικών συγκυριών είναι απαραίτητες προϋποθέσεις της µελέτης κάθε ιστορικής περι δου και είναι ιδιαίτερα σηµαντικές για την ανάλυση σ γχρονων γεγον των, τη µελέτη περι δων στις οποίες ζει ο µελετητής. Αυτ γιατί η κριτική ανάλυση µπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην έλλειψη απ στασης απ το αντικείµενο ανάλυσης, που είναι ένα µειονέκτηµα σον αφορά στο ζητο µενο της αντικειµενικ τητας της κρίσης. Η παγκοσµιοποίηση, για παράδειγµα, δεν είναι µ νο πολ πρ σφατη αλλά είναι και σ γχρονή µας. Έτσι, το ίδιο το αντικείµενο απαιτεί τον ακριβή προσδιορισµ του πλαισίου ανάλυσης, ιδιαίτερα δε των ιστορικών γεγον των και συγκυριών, ώστε να µελετηθεί τ σο η παγκοσµιοποίηση σο και άλλα φαιν µενα στο πλαίσι της, πως στην προκειµένη περίπτωση η εθνική ταυτ τητα. Η διαδικασία της παγκοσµιοποίησης προβάλλει ορισµένα εµπ δια στην ανάλυσή της, εµπ δια που κυρίως προκαλεί η ιδεολογικοποίησή της και η σ γχυση στην ερµηνεία ορισµένων γεγον των. Σε αυτά τα εµπ δια περιλαµβάνεται η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και η επακ λουθη πολιτική και ιδεολογική χειραγώγηση του συµβάντος, η αντίληψη τι τα εθνικά κράτη βρίσκονται στη δ ση της ιστορικής τους πορείας, αλλά και η έλλειψη σαφήνειας και η σ γχυση στην ορολογία σον αφορά στον ορισµ της παγκοσµιοποίησης. Αυτά και άλλα εµπ δια έχουν διευκολ νει την περαιτέρω ιδεολογικοποίησή της και τη ρητορική που ερµηνε ει τις πολιτικές που ασκο νται ως αναπ φευκτες αναγκαι τητας εντ ς της παγκοσµιοποίησης. Το ζήτηµα που µας απασχ λησε ιδιαίτερα σχετικά µε την παγκοσµιοποίηση ήταν η εθνική ταυτ τητα και ο εθνικισµ ς. Απ τα τέλη της δεκαετίας του 80 και µετά διατυπώθηκε ευρέως η άποψη τι η παγκοσµιοποίηση θα διαγράψει τον εθνικισµ απ τον χάρτη και θα απαλλάξει τον κ σµο απ την καταστροφική του επίδραση ή θα την περιθωριοποιήσει. Βέβαια, στο βαθµ που η πα- [ 337 ] 22 Eθνική Tαυτ τητα στην Eποχή της Παγκοσµιοποίησης

6 γκοσµιοποίηση µέσω της ιδεολογικοποίησής της αντικαθιστά τον εθνικισµ ως έναν ιδι τυπο φονταµενταλισµ, δεν περιθωριοποιείται ο εθνικιστικ ς τρ πος σκέψης απ αυτήν, αλλά απλά εναλλάσσονται οι ροι της συζήτησης. Και στην πράξη, βέβαια, παρατηρο µε τα εξής. Εθνικιστικά κινήµατα συνεχίζουν την κινητοποίησή τους σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, ενώ τα εθνικιστικά συναισθήµατα και οι Λ γοι που αναπτ σσονται στα εγκαθιδρυµένα εθνικά κράτη πολ απέχουν απ το να είναι αµελητέα. Επίσης, τα εθνικά κράτη αποτελο ν και στην αυγή του 21ου αιώνα µια προσδοκία, αλλά και τη µ νη συγκροτηµένη µορφή συλλογικής οργάνωσης που υπάρχει ή επιδιώκεται. Άλλωστε, τα εθνικά κράτη παραµένουν τα ευρ τερα αντικείµενα συλλογικής τα τισης που µε θεσµικ τρ πο τη συστηµατοποιο ν, µε µ νο ανταγωνιστή τις Εκκλησίες που συστηµατοποιο ν τις θρησκείες και το θρησκευτικ συναίσθηµα. Τα εθνικά κράτη µπορεί να έχουν αποδυναµωθεί µερικώς σε ορισµένες απ τις οικονοµικές τους λειτουργίες, αλλά αυτ είναι το αποτέλεσµα δικών τους πολιτικών πρωτοβουλιών και χι της ανεξέλεγκτης και ρευστής διαδικασίας της παγκοσµιοποίησης. Ταυτ χρονα, οι µηχανισµοί του κράτους που ελέγχουν και συστη- µατοποιο ν την τα τιση µε το έθνος είναι εξίσου, αν χι περισσ τερο, ισχυροί µε τους αντίστοιχους που υπήρχαν σε λη τη νεωτερικ τητα συµπεριλαµβανοµένων και των ιδιωτικών που δεν υπ κεινται στον (άµεσο) έλεγχο του κράτους, πως τα ΜΜΕ. Τέλος, οι πιέσεις που ασκο νται απ τους πολίτες και τις διάφορες συλλογικές πρωτοβουλίες τους για µεταρρυθµίσεις απευθ νονται στα εθνικά κράτη και, συνεπώς, τα ενισχ ουν, ακ µα και ταν οι µεταρρυθµίσεις αφορο ν ένα παγκ σµιο ζήτηµα (π.χ. οικολογικ ). Έτσι, η εθνική ταυτ τητα δεν έχει αποδυναµωθεί στην εποχή της παγκοσµιοποίησης. Απεναντίας, υπάρχουν ενδείξεις για το αντίθετο, δηλαδή για πολιτισµικές και εθνικές/εθνοτικές αναζωπυρώσεις ταυτοτήτων και συναισθη- µάτων σε πολλές περιπτώσεις. Άλλωστε, οι συνολικές συνθήκες που δηµιουργεί η παγκοσµιοποίηση δείχνουν τι η εθνική τα τιση και ο εθνικισµ ς έχουν µεγαλ τερες πιθαν τητες να ισχυροποιηθο ν παρά να αποδυναµωθο ν. Η εκτί- µηση αυτή είναι το αποτέλεσµα της πολιτικής ανάλυσης της υπάρχουσας κατάστασης και των τάσεων που διαφαίνονται µε σκοπ τη συνεκτίµηση των σχέσεων και διαδράσεων των πολιτικών θεσµών και πρωτοβουλιών µε τους αντίστοιχους κοινωνικο ς, και εµπεριέχει: την ανάλυση των ατοµικών και συλλογικών συναισθηµάτων και αντιδράσεων σε συνδυασµ µε τη γνώση των ασυνείδητων δυναµικών που αναπτ σσονται µέσω της ψυχανάλυσης τη συνδροµή της ιστορικής κοινωνιολογίας που µας πληροφορεί σχετικά µε παρ µοια ιστορικά γεγον τα στο παρελθ ν, και σχετικά µε τις ειδικές συνθήκες που συνθέτουν το συνολικ ιστορικ και πολιτισµικ πλαίσιο µιας περιοχής, έθνους κλπ. αλλά και την κριτική θεώρηση και τον εντοπισµ των πολιτικών ιδεολο- [ 338 ]

7 γιών και κυρίαρχων Λ γων που επηρεάζουν τις ιστορικές εξελίξεις. Αυτ που δεν µπορεί να συνεκτιµηθεί είναι το απρ βλεπτο, δηλαδή γεγον τα και παράγοντες που έχουν καταλυτική επίδραση σε µια κατάσταση αλλά δε γίνεται να υπολογισθο ν (η εµφάνιση εν ς αρχηγο, ένα φυσικ γεγον ς κλπ.) δηλαδή η συγκυρία. Στο παρ ν πλαίσιο που εξετάζουµε, η παγκοσµιοποίηση παρουσιάζεται εξίσου απειλητική για τα άτοµα και τις οµάδες. Οι λ γοι ποικίλλουν και περιλαµβάνουν: χρηµατοοικονοµική αστάθεια, οικονοµική φεση και αυξαν µενη ανισ τητα, αποδυνάµωση της κρατικής προστασίας και πρ νοιας που παρέχεται στους πολίτες, οικολογικές καταστροφές, ανεξέλεγκτη πληροφ ρηση και παραπληροφ ρηση, πολιτισµικές απειλές (συµπεριλαµβανοµένης και της ρητορικής για την αποδυνάµωση των εθνικών κρατών και ταυτοτήτων) κλπ. Ορισµένοι απ αυτο ς έχουν πράγµατι ενισχυθεί απ την παγκοσµιοποίηση (π.χ. η οικονοµική ανασφάλεια) και άλλοι απ την ιδεολογικοποίησή της (π.χ. απειλές προς το εθνικ κράτος), ενώ άλλοι δε σχετίζονται άµεσα µε αυτήν (π.χ. οικολογικές απειλές). Παρ λα αυτά, λες οι παραπάνω απειλές συνδέονται στη συνείδηση των πολιτών µε τις νέες συνθήκες που διαγράφονται στη σ γχρονη εποχή που έχει αναδειχτεί η παγκοσµιοποίηση, µε αποτέλεσµα τη δαιµονοποίησή της σε αντίθεση µε την εξιδανίκευσή της, που είναι η άλλη ψη του νο- µίσµατος. Οι συνεχείς ραγδαίες αλλαγές και η πρ σληψη της παγκοσµιοποίησης ως µιας κατάστασης επικινδυν τητας δεν µπορεί παρά να προκαλεί αντιδράσεις, που µάλιστα τείνουν προς τη διατήρηση των σταθερών κοινωνικών µονάδων και ταυτοτήτων. Αυτ γιατί η τοπική τα τιση είναι ευκολ τερο να πραγµατοποιηθεί καθώς είναι άµεση και ενέχει το στοιχείο της οικει τητας. Και η τοπική τα τιση σε µια εποχή που ο εθνικισµ ς είναι και παραµένει ισχυρ ς, πως είναι και η εποχή της παγκοσµιοποίησης, κυριαρχείται απ την εθνική/εθνοτική τα τιση. Λ γω αυτών των δεδοµένων και πλαισίων, θεωρο µε πιθαν τι η διαδικασία της παγκοσµιοποίησης θα επιφέρει την ενίσχυση των εθνικών ταυτίσεων εκτίµηση που έχει ήδη τ χει µερικής εµπειρικής επαλήθευσης. Υπάρχει ένα ζήτηµα που θα ήταν χρήσιµο να διευκρινιστεί στον επίλογο αυτής της µελέτης. Τίθεται το ερώτηµα, αφο η τα τιση είναι µια διαρκής διαδικασία και οι ταυτ τητες εµπλουτίζονται διαρκώς, γιατί δίνουµε τ ση έµφαση στην παρξη σταθερών εθνικών ταυτοτήτων ως σηµεία αναφοράς; Η καταν ηση αυτο, και της εθνικής ταυτ τητας, εµπεριέχει την παρατήρηση που κάναµε στο τρίτο κεφάλαιο τι, ενώ δ ο άτοµα µπορεί να βιώνουν µε εξίσου ισχυρ τρ πο την τα τισή τους µε το έθνος, τα επιµέρους στοιχεία που συνθέτουν την εθνική ταυτ τητα του καθεν ς µπορεί να ποικίλλουν λίγο ή πολ. Αναφέραµε, για παράδειγµα, τι ένας Ιταλ ς µπορεί να θεωρεί τον Καθολικισµ θεµελιώ- [ 339 ]

8 δες στοιχείο του να είναι κανείς Ιταλ ς, ενώ ένα άλλος να είναι άθεος: αυτή τους η διαφορά, µως, είναι αδιάφορη σον αφορά στο συναίσθηµα και τη ση- µασία της ιταλικής εθνικής ταυτ τητας για τον καθένα τους. Αυτ είναι και ένα ποιοτικ χαρακτηριστικ του εθνικισµο : ενσωµατώνει τους πάντες και δεν καθορίζει τα µέσα και τα κριτήρια που ορίζουν το έθνος και την εθνική τα τιση. Έτσι, η παλινδρ µηση στις εθνικές ταυτ τητες ως σταθερά σηµεία αναφοράς δε σηµαίνει την παλινδρ µηση σε σταθερές εθνικές ταυτ τητες, δηλαδή σε ταυτ τητες που παραµένουν αµετάβλητες και αναλλοίωτες, αλλά ταυτ τητες που, ποιο και αν είναι το περιεχ µεν τους, προσφέρουν µια σ νδεση µε το παρελθ ν και το παρ ν και µια αίσθηση σταθερ τητας που προέρχεται απ το τι είναι στο προσκήνιο απ καιρ και χαρακτηρίζονται απ την εξοικείωση. Να επισηµανθεί, επίσης, τι η παλινδρ µηση προς υπάρχουσες ταυτ τητες συνεπάγεται και την µερική ανασηµασιοδ τησή τους, ταν γίνεται ως αντίδραση, γιατί επιφέρει πράγµατι µια αλλαγή σ αυτές: αφεν ς, µεταβάλλονται η ένταση και η έµφαση της ίδιας της τα τισης (η εθνική ταυτ τητα αποκτά µεγαλ τερη βαρ τητα ή είναι περισσ τερο επιρρεπής στον εθνικισµ ) και, αφετέρου, αποκτά νέα στοιχεία και χαρακτηριστικά που προέρχονται απ την ίδια την αντίδραση σε κάτι: για παράδειγµα, η αρνητικ τητα απέναντι στην παγκοσµιοποίηση ή σε µια οµάδα ανθρώπων γίνεται µέρος της εθνικής ταυτ τητας (γίνεται πιο κλειστή και αµυντική και αποκλείει τους άλλους µε ευκολία). Ας µην ξεχνάµε, µως, τι οι ταυτίσεις που γίνονται στην πολ νεαρή ηλικία αποτελο ν τα θεµέλια των µετέπειτα ταυτίσεων. Αυτ ισχ σει και για την εθνική ταυτ τητα: σο και να διαφοροποιηθεί ή να εµπλουτιστεί µε νέα χαρακτηριστικά, αυτά θα διαµορφωθο ν και θα επεξεργαστο ν µε βάση τις προϋπάρχουσες εγγραφές στο συλλογικ ασυνείδητο της οµάδας. Έτσι, το περιεχ - µενο µιας συγκεκριµένης εθνικής ταυτ τητας αποκαλ πτεται µέσα απ την ιστορική πορεία της εθνικής οµάδας, αλλά και τις ειδικ τερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της περι δου που εξετάζεται. Ένα τελευταίο θέµα που µας απασχ λησε, λιγ τερο µως, σε αυτή τη µελέτη και θα θέλαµε να θίξουµε σε αυτ ν τον επίλογο είναι η µετουσίωση. Η µετουσίωση είναι η διαδικασία κατά την οποία ο στ χος µιας ορµής αντικαθίσταται απ κάποιον άλλον. πως εξηγήσαµε στα κεφάλαια 1 και 2, αυτ που κινεί τις ορµές ώστε να αναζητήσουν την ευχαρίστηση είναι η επιθυµία, που βρίσκεται στην καρδιά των ορµών. Τα άτοµα δεν µπορο ν να ξεφ γουν απ τη φ ση τους, δηλαδή απ τις ασυνείδητες ορµές τους, αλλά µπορο ν να τις δια- µεσολαβήσουν. Αυτ είναι και το ν ηµα της µετουσίωσης: τα αντικείµενα των ορµών µπορο ν να διαµορφωθο ν ή να διαµεσολαβηθο ν µε κοινωνικά, κυρίως, ή πολιτικά µέσα. µως, ταν αναφερ µαστε στη µετουσίωση των ασυνείδητων ορµών εντ ς οµάδων πως τα έθνη/εθν τητες, η έννοια αυτή έχει κυ- [ 340 ]

9 ρίως θεωρητική αξία, ενώ είναι πρακτικά ουτοπική. πως υποστήριζε ο Freud, η συνεχής τάση των ορµών να εκδηλωθο ν στο συνειδητ και η ταυτ χρονη παρξη επιθετικών ορµών, εξαναγκάζει τις κοινωνίες σε τ σο µεγάλη κατανάλωση ενέργειας που «ο πολιτισµ ς πρέπει να καταβάλει τις µεγαλ τερες προσπάθειες για να θέσει ρια στα επιθετικά ένστικτα του ανθρώπου» (Freud 1930: 302). Άρα, το ζητο µενο για την επιτυχηµένη µετουσίωση σε κοινωνικ και πολιτικ επίπεδο είναι να κατευθυνθεί η επιθυµία προς λιγ τερο καταστροφικές εναλλακτικές διεξ δους και, ταυτ χρονα, να καταστεί αυτή µια συνεχής και αδιάλειπτη προσπάθεια που ποτέ δεν πρέπει να θεωρηθεί τι έχει φτάσει σε ένα τέλος. Αυτ απαιτεί ισχυρή πολιτική βο ληση και µακροπρ θεσµη δέσµευση. Αυτή η αναγκαι τητα παρξης πολιτικής βο λησης και αποτελεσµατικ τητας είναι που καθιστά τη µετουσίωση πρακτικά απίθανη, αν και χι θεωρητικά αδ νατη. Η άποψη αυτή δεν οφείλεται σε κάποια αρχική πεσιµιστική τοποθέτηση, αλλά σε µια ρεαλιστική αποτίµηση της ισχ ουσας πολιτικής πρακτικής. Τα βασικά στοιχεία αυτής της αποτίµησης είναι δ ο: πρώτον, τι η κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας αποτελεί την πρώτη και βασική προτεραι τητα για τις πολιτικές ελίτ και, δε τερον, τι η εξουσία έχει συχνά χρησιµοποιηθεί απ τους πολιτικο ς µε τέτοιο τρ πο, ώστε να ικανοποιήσει τις ασυνείδητες ορµές, τ σο των ψηφοφ ρων, κυρίως, σο και των ίδιων. πως επισηµάναµε, η ανάπτυξη των µελετών σχετικά µε την οµαδική ψυχολογία και η επιστηµονική γνώση σχετικά µε τις ψυχολογικές ανάγκες του ατ µου οδήγησε συχνά στη χρησιµοποίηση αυτής της γνώσης για πολιτικές σκοπιµ τητες. Για παράδειγµα, η γνώση τι τα άτοµα συσπειρώνονται στην οµάδα και τείνουν να αγνοο ν τις εσωτερικές τους διαφωνίες, ταν βρίσκονται σε αντιπαράθεση µε άλλη ή άλλες ανταγωνιστικές οµάδες, έχει γίνει συχνά αντικείµενο εκµετάλλευσης απ τις πολιτικές ηγεσίες που βρίσκονται στην εξουσία, ταν επιδιώκουν να διατηρήσουν την εν τητα και συνοχή του έθνους ή/και να αποµακρ νουν την προσοχή απ τυχ ν λάθη και παραλείψεις της πολιτικής τους. Αυτή η παρατήρηση είναι σήµερα περισσ τερο επίκαιρη απ ποτέ. Η πρακτική αυτή έκανε το Moscovici να ορίσει την πολιτική ως τον «εκλογικευµένο τρ πο εκµετάλλευσης του παράλογου υπ βαθρου των µαζών» (Moscovici 1985: 37). Είναι προφανές και απ τα παραδείγµατα της εκπαίδευσης και του αθλητισµο τι, στην εποχή του εθνικισµο, χι απλά χάνεται η αποτελεσµατικ τητα αυτών των πιθανών διεξ δων της επιθετικ τητας των ανθρώπων αλλά, επιπλέον, χρησιµοποιο νται στην υπηρεσία της κατασκευής ή συσπείρωσης του έθνους ή για άλλους πολιτικο ς σκοπο ς. Σχετική µε το παραπάνω είναι και η παρατήρηση τι δεν πρέπει να κατηγορο νται τα εθνικά κράτη καθαυτά για τις διεθνείς διενέξεις και συγκρο σεις, [ 341 ]

10 ο τε ο εθνικισµ ς, ή ακ µη η θρησκεία, η παράδοση κλπ. πως προσπαθήσα- µε να δείξουµε, η φονταµενταλιστική σκέψη µπορεί να βρει έδαφος σε διαφ ρους σκοπο ς και αξίες και εµφανίζεται µε τη λογική και το Λ γο της αντιπαράθεσης που κι αν χρησιµοποιείται. Επίσης, µέρος της ανάλυσης σχετικά µε τα εθνικά κράτη είναι χρήσιµη και για την ανάλυση πολλών φαινοµένων της κοινωνικής και πολιτικής ζωής στα οποία εµπλέκονται οµαδοποιήσεις. Τηρου- µένων των αναλογιών, παρ µοιες συµπεριφορές µε αυτές που περιγράψαµε για τα άτοµα ως µέλη εθνικών/εθνοτικών οµάδων µπορο µε να δο µε, λ γου χάρη, σε σχέση µε τις ποδοσφαιρικές οµάδες και τους οπαδο ς τους. Οι οπαδοί, λοιπ ν, µπορεί να είναι φανατικοί, µπορεί και χι, µπορεί να είναι φιλήσυχοι υποστηρικτές σε ένα παιχνίδι ή φανατικοί χο λιγκαν σε ένα άλλο αν και υπάρχουν πάντα αυτοί που είναι είτε φιλήσυχοι είτε χο λιγκαν σε κάθε αγώνα, συσπειρώνονται κυρίως ταν η οµάδα τους αντιµετωπίζει τον κυρι τερο αντίπαλο- εχθρ, και οι παίκτες και ιδιοκτήτες των οµάδων µπορεί να εξηµερώνουν ή να διεγείρουν τα πάθη µε τη συµπεριφορά τους στο γήπεδο ή τις δηλώσεις τους εκτ ς αυτο, πως µπορεί και να είναι ψυχροί επαγγελµατίες ή συναισθη- µατικά φορτισµένοι οπαδοί της οµάδας στην οποία συµµετέχουν. Βλέπουµε, λοιπ ν, τι σηµαντικ ρ λο στη συµπεριφορά των οµάδων παίζει τ σο η ψυχολογική προδιάθεση των ατ µων και η διευκ λυνση της εξωτερίκευσής της σε µια µαζική οµαδοποίηση, σο και η συµπεριφορά και ο χειρισµ ς των ηγεσιών που είναι επιφορτισµένες µε την οργάνωση και διαχείριση των οµάδων και οι δ ο αυτοί παράγοντες είναι σηµαντικοί στην ανάλυση και καταν ηση των µαζικών φαινοµένων. Άρα, δεν φταίνε οι ποιες οµάδες, αλλά οι συλλογικές και µαζικές συµπεριφορές σε συνδυασµ µε τις πολιτικές µεθοδε σεις που µπορεί να αποτελέσουν το έναυσµα εκδήλωσης ακροτήτων σε οποιαδήποτε περίσταση. * * * Σε αυτ το βιβλίο επιχειρήθηκε η ανάλυση της εθνικής ταυτ τητας και δ θηκε ιδιαίτερη έµφαση στις αιτίες που δηµιουργο ν αντιδραστικές πράξεις και πολιτικές. εν προσπαθήσαµε να ορίσουµε τα επιµέρους χαρακτηριστικά που συνθέτουν τις εθνικές ταυτ τητες, αλλά να θέσουµε το ερώτηµα της διαδικασίας της τα τισης µε το έθνος και το εθνικ κράτος. Επιχειρήθηκε η πολυδιάστατη προσέγγιση για τη µελέτη της φ σης της εθνικής ταυτ τητας, της ισχ ος της και των δυναµικών της, αλλά και φαινοµένων που έχουν ως τώρα επισηµανθεί αλλά χι επαρκώς ερµηνευτεί. Κατά τη διάρκεια αυτής της µελέτης για την εθνική ταυτ τητα ήρθαν στο προσκήνιο µια σειρά απ θέµατα και φαιν µενα ευρ τερου αλλά απ λυτα σχετικο ενδιαφέροντος, πως ο ρατσισµ ς, η ξενοφοβία, ο αποκλεισµ ς και οι διακρίσεις, οι εθνικές συγκρο σεις, αλλά και ο φο- [ 342 ]

11 νταµενταλισµ ς, ο κοσµοπολιτισµ ς κ.ά. Αυτά τα φαιν µενα αναλ θηκαν σε ορισµένο βαθµ, αν και χι εξαντλητικά, γιατί χαρακτηρίζονται απ παρ µοιες ψυχολογικές διαδικασίες και προδιαθέσεις και, επίσης, γιατί σχετίζονται και αυτά µε τη συζήτηση για τον εθνικισµ, την παγκοσµιοποίηση κλπ., και µπορο ν να γίνουν αντικείµενο εκµετάλλευσης απ άρχουσες ελίτ, θρησκευτικές, εθνικές, ή παγκ σµιες. Βεβαίως, δεν µπορο µε να ισχυριστο µε τι εξαντλήσαµε λα τα ζητήµατα που σχετίζονται µε την εθνική ταυτ τητα: υπάρχουν θε- µατικές που µας απασχ λησαν κατά τη διάρκεια της έρευνας αυτής στο βαθµ που κρίθηκε απαραίτητο, αλλά αποτελο ν θέµατα και για µελλοντική και πιο εµπεριστατωµένη έρευνα. Τέτοια παραδείγµατα θεµάτων αποτελο ν: η σ νδεση της εκκοσµίκευσης και του θρησκευτικο φανατισµο µε την ανάδειξη του εθνικισµο, η εµπειρική µελέτη πάνω σε άτοµα που έχουν διπλές ή πολλαπλές εθνικές ταυτ τητες και καταγωγές, τα κινήµατα ενάντια στην παγκοσµιοποίηση, οι ταυτ τητες των ατ µων που προσδιορίζονται ως µέλη της παγκ σµιας κοινωνίας πολιτών κλπ. Άλλα θέµατα που θίχτηκαν ελάχιστα αλλά είναι σχετικά µε την ανάλυση της εθνικής ταυτ τητας στην εποχή της παγκοσµιοποίησης και χρήζουν µελλοντικής ανάλυσης ποικίλλουν, απ το περιεχ µενο των ταυτίσεων των ακτιβιστών, των υποστηρικτών ή των ατ µων που εναντιώνονται στην παγκοσµιοποίηση, µέχρι την επίδραση του καταναλωτισµο στην παγκοσµιοποίηση και την επίδραση αυτής στη δηµοκρατία. Σε κάθε περίπτωση, η περαιτέρω ανάλυση αυτών των ζητηµάτων εκτιµο µε πως θα πρέπει να λάβει υπ ψιν και να βασιστεί στην καταν ηση της ψυχολογίας του ατ µου και της λειτουργίας του ταν βρίσκεται σε µια οµάδα. Επίσης, θα πρέπει να λάβει υπ ψιν τις πολιτικές συνθήκες που εµπλέκονται στη συλλογική τα τιση και τη λειτουργία των πολιτικών ιδεολογιών. Με αυτή την έννοια, αυτή η µελέτη φιλοδοξεί να συνεισφέρει ουσιαστικά στη µελέτη και ανάλυση αυτών των ζητηµάτων. Στο βιβλίο αυτ δε συµπεριλήφθηκε η λεπτοµερής ανάλυση εν ς ή περισσοτέρων επιµέρους παραδειγµάτων, παρά µ νο η αναφορά τους που αυτή ήταν αναγκαία ως ενδεικτική της επιχειρηµατολογίας που αναπτυσσ ταν. Αυτή η επιλογή είχε ως στ χο τη διαµ ρφωση και καταν ηση των εθνικών ταυτίσεων γενικά, δηλαδή την ανάλυση του πλαισίου που είναι απαραίτητο ώστε να προβεί κανείς στη µελέτη πιο συγκεκριµένων περιπτώσεων. Με αυτ το σκεπτικ, εν µέρει, µελετήθηκε και η εθνική ταυτ τητα σε σχέση µε την παγκοσµιοποίηση: τοποθετώντας το αντικείµενο της ανάλυσης στο σ γχρον µας περιβάλλον, θεωρο µε πως αυτ καθίσταται πιο απτ και, συνεπώς, σαφές. Ας κλείσουµε, λοιπ ν, υπογραµµίζοντας την ανάγκη των ατ µων για συλλογικές ταυτίσεις, την ιδιαίτερη σηµασία των εθνικών ταυτοτήτων στη σ γχρονη εποχή, και την ανάγκη ώστε οι ταυτ τητες αυτές να γίνονται κατανοητές [ 343 ]

12 και σεβαστές. Οι διαδικασίες της παγκοσµιοποίησης δεν µπορο ν να µεταβάλλουν αυτή την ανάγκη, ο τε και να προσφέρουν πολλαπλά ερεθίσµατα συλλογικής τα τισης που να έρχονται σε αντίθεση µε τα τοπικά/εθνικά. Στο βαθµ µως που οι διαδικασίες της παγκοσµιοποίησης ή ο Λ γος γ ρω απ αυτήν απειλήσουν τις εθνικές ταυτ τητες, είναι µάλλον αναµεν µενο οι τελευταίες να εκδηλωθο ν µε έντονο ή ακραίο τρ πο και να παρουσιαστεί αναζωπ ρωση του εθνικισµο. Γιατί, η εποχή της παγκοσµιοποίησης είναι πρωτίστως µια εποχή κυριαρχίας και εµπέδωσης του εθνικισµο, χι µ νο ως ιδεολογίας, Λ γου ή κινήµατος, αλλά κυρίως ως συναισθήµατος. [ 344 ]

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει KEΦAΛAIO 7 νωστίζονται λοι. Αυτ εντείνει τη σ γχυση σχετικά µε την παγκοσµιοποίηση και αποκρ πτει και τις διαφορές αυτών των οµάδων. ε τερον, αυτές οι οργανώσεις και τα κινήµατα διατρέχουν τον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Yπάρχει ένα γενικ τερο ερώτηµα αν το έθνος είναι ένα δηµιο ργηµα του εθνικισµο. Περισσ τερο απ ερώτηµα είναι µια άποψη που τυγχάνει αρκετά µεγάλης αποδοχής

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY του που κρίνουµε ως περισσ τερο σχετικά µε αυτ το αντικείµενο, χωρίς να υπονοο µε τι δεν υπάρχουν άλλα που να είναι σηµαντικά γενικ τερα. Στην εν τητα που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ (98/C 15/01) SΕΜ 2000 (Sound and Efficient Management), 1997, ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ:

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ (98/C 15/01) SΕΜ 2000 (Sound and Efficient Management), 1997, ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ: 19. 1. 98 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκω ν Κοινοτη των C 15/1 Ι (Ανακοινω σεις) ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ αριθ. 5/97 για µια πρ ταση κανονισµου (ΕΚ, Ευρατ µ) του Συµβουλίου που τροποποιεί τον

Διαβάστε περισσότερα

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν στη συνέχεια (π.χ. στους Ορθ δοξους, Λακανικο ς κλπ.). Αυτ γιατί οι κυρι τερες σχολές ανέπτυξαν στην ουσία τη φροϋδική θεωρία,

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και fiïâìô Tο ζήτηµα του πολέµου είναι ένα θέµα που η επιχειρηµατολογία τι η κυριαρχία του κράτους είναι περιορισµένη στην εποχή της παγκοσµιοποίησης υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής.

Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής. ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Φυλετικός Ρατσισμός Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής τους καταγωγής.αιτία του ρατσισμού είναι συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Εισαγωγή 2.1 Μεταβολές στην ανθρώπινη κοινωνία 2.2 Η µεταβολή στη σ γχρονη περίοδο 4 [ 49 ] ÈÛ ÁˆÁ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΘΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΧΩΡΑ ΕΥδιάκριτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09

των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09 των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΕΡ ΓΑ ΤO ΤΕ ΧΝΙ ΤΩΩΝ ΕΡ ΓO ΣΤΑ ΣΙ ΩΩΝ ΤΣΙ ΜΕ ΝΤO ΛΙ ΘΩΩΝ, ΤΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 143 / 167 Hamiltonian γραφη ματα κύκλος Hamilton:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 1: Εισαγωγικά στη μελέτη της πολιτικής επικοινωνίας Ιωάννης Καραγιάννης Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης «Η αποτελεσματική επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Επίλογος. Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Επίλογος. Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία Επίλογος Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία Στο τέλος της εισαγωγής αυτού του βιβλίου παραθέσαμε, χωρίς να συζητήσουμε ιδιαίτερα, μία φράση του Serge Moscovici σύμφωνα με την οποία «η κοινωνική ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

(2001/304/ΕΚ) (ΕΕ L 104 της , σ. 6)

(2001/304/ΕΚ) (ΕΕ L 104 της , σ. 6) 2001D0304 EL 03.05.2001 001.001 1 Το έγγραφο αυτ συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµε ει τα κοινοτικά ργανα "B ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Απριλίου 2001 για τη σήµανση και χρήση ορισµένων ζωικών

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954).

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Για τον Allport η προκατάληψη αποτελεί το σχηματισμό γνώμης χωρίς να έχουμε επαρκή στοιχεία. Ακόμα και όταν κάποιος επικαλείται επαρκή στοιχεία συχνά συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 6: Η μελέτη των επιδράσεων: Θεωρητικές προσεγγίσεις στη μελέτη της ιδεολογικής και πολιτικής λειτουργίας των ΜΜΕ Ιωάννης Καραγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Κείμενο Η γλώσσα ως αξία Μιλώντας για τη γλώσσα ως αξία-πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠPOΛOΓOΣ........................................... 15 EIΣAΓΩΓIKA ΣXOΛIA................................. 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 23-104 Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966).

Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966). Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966). Ο Sherif υποστήριζε ότι δεν είναι δυνατόν να θεωρούµε ότι µπορούµε να εξηγήσουµε τις διοµαδικές σχέσεις βασιζόµενοι σε θεωρίες προσωπικότητας. Πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 8: Η προεκλογική εκστρατεία: Εξελίξεις και χαρακτηριστικά Ιωάννης Καραγιάννης Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Περιοδολο γηση της προεκλογικής

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης SC43-1971-00 IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος EIΣΑΓΩΓΗ «Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος Η ηγεσία και η άσκησή της η έννοιά της και το σύνολο των συμπεριφορών που τη συνθέτουν,

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση 3η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση Στη Γ θεµατική εν τητα δίνεται η ευκαιρία στους µαθητές να γνωρίσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θεµατική αυτή χωρίζεται σε δ ο εν τητες µε τα ακ λουθα κεφάλαια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο τρίτο και τελευταίο µέρος αυτο του βιβλίου θα εξετάσουµε την εθνική τα τιση και τις προοπτικές της στο σ γχρονο κ σµο, και ειδικ τερα στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» Δημοσιοποίηση της Δράσης Έργο ΕΤΕ 4.1/13 «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ. 1. «Ορίζοντας τον ορισµό»

ΟΡΙΣΜΟΣ. 1. «Ορίζοντας τον ορισµό» ΟΡΙΣΜΟΣ 1. «Ορίζοντας τον ορισµό» ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ α). K.Marx: Θρησκεία είναι:! «η αλλοτριωµένη αυτοσυνείδηση και αυτογνωσία του ανθρώπου» «αντεστραµµένη κοσµοθεώρηση» «γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΖΩΗ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ (Αθήνα, Ξενοδοχείο ΤITANIA, 31-05-2007) ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Eda GEMI

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

1998D0488 EL

1998D0488 EL 1998D0488 EL 27.02.2001 001.001 1 Το έγγραφο αυτ συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµε ει τα κοινοτικά ργανα "B ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Απριλίου 1998 για τον καθορισµ των οικολογικών κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Καλές πρακτικές στις συμμετοχικές διαδικασίες για την προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος Η εμπειρία του έργου ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ»,

«Καλές πρακτικές στις συμμετοχικές διαδικασίες για την προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος Η εμπειρία του έργου ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ», «Καλές πρακτικές στις συμμετοχικές διαδικασίες για την προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος Η εμπειρία του έργου ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ», Στελλίνα Κουλουζάκη Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Οφέλη: γιατί να το κάνω;!

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail: Το Αναλυτικό Πρόγραμμα ως εργαλείο αντιμετώπισης κοινωνικών καταστάσεων και επίτευξης οραμάτων της κοινωνίας Η περίπτωση του Αναλυτικού Προγράμματος του Ελληνικού Νηπιαγωγείου Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ Υποέργο 1 «Εκπαίδευση Ενηλίκων» 1 ος κύκλος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Νοέμβριος 2012 Φεβρουάριος 2013 Αθήνα, 2012 Σελίδα 2 από 16 Εικόνα Εγγράφου Αριθμός Παραδοτέου

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 KEΦAΛAIO 2 ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 Oπ M ƒπ πoà B ø πo OÀ ÂÚ ÏË Ë Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο τη διερε νηση των τρ πων με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (98/259/ΕΚ)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (98/259/ΕΚ) L 121/1 II (Πράξεις για την ισχυ των οποίων δεν απαιτείται δηµοσίευση) ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30η ς Μαρτίου 1998 σχετικά µε τις αρχε ς, προτεραι τητες, τους ενδιάµεσους στ χους και ρους που

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 23 / 47 Βαθμοι Κορυφω ν Βαθμός κορυφής: d G (v) =

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα