ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΑΑΑΔΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΑΑΑΔΑ"

Transcript

1 ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΑΑΑΔΑ Αλέξης Κόκκος Στην ομιλία μου θα εξετάσω, στο πρώτο μέρος, τις στάσεις των ενηλίκων Ελλήνων απέναντι στις διάφορες μορφές εκπαίδευσης (τυπικές ή άτυπες) στις οποίες δυνητικά μπορούν να συμμετέχουν. Θα εξετάσω σε ποιες επιθυμούν να συμμετέχουν, σε ποιες όχι, και γιατί. Με άλλα λόγια, από το πεδίο της δια βίου μάθησης θα καλύψω εκείνο που απευθύνεται σε ενηλίκους, οι οποίοι αποτελούν και τον κορμό του κοινού των βιβλιοθηκών. Στη διεθνή βιβλιογραφία δεν υπάρχει μια επικρατούσα θεωρία ή ένα κοινά αποδεκτό μοντέλο που να εξηγεί το φαινόμενο της διάθεσης συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων. Ωστόσο, σημαντικοί μελετητές, όπως ο Rubenson (1998), η Cross (1981), οι Darkenwald και Merriam (1982), οι Henry και Basile (1994), καθώς και ο Alan Rogers (2002), συμφωνούν ότι η διάθεση συμμετοχής αποτελεί ένα σύνθετο, πολύπλοκο φαινόμενο, που μπορεί να ερμηνευτεί αν λάβουμε υπόψη μια σειρά από παράγοντες, οι οποίοι είναι τόσο εξωτερικοί - κοινωνικά προσδιορισμένοι (όπως οι ευκαιρίες παρακολούθησης των προγραμμάτων, το κύρος, η ποιότητα και η χρηστική αξία της προσφερόμενης εκπαίδευσης, η κουλτούρα απέναντι στην εκπαίδευση κ.ά.) όσο και εσωτερικοί - ψυχολογικοί (όποας η στάση και οι προσδοκίες του ατόμου απέναντι στην εκπαίδευση, οι φάσεις ζωής που διανύει κ.ά). Οι διάφοροι μελετητές, ανάλογα με την προσέγγιση που υιοθετούν, δίνουν βάρος σε ορισμένους από αυτούς τους παράγοντες. Συμφωνούν όμως όλοι στο ότι το φαινόμενο της συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων χρειάζεται να εξεταστεί συνθετικά, λαμβάνοντας υπόψη πολλά στοιχεία στην αλληλεπίδραση τους. Αυτό θα επιχειρήσω να κάνω στο πρώτο μέρος της ομιλίας μου. Στο δεύτερο μέρος, θα παρουσιάσω ορισμένες ιδέες για το πώς θα μπορούσε η εκπαίδευση ενηλίκων να γίνει περισσότερο ελκυστική και, ταυτόχρονα, να επιτελέσει πιο ουσιαστικό ρόλο στην ελληνική κοινωνία. Στο τρίτο μέρος, θα παρουσιάσω ορισμένες ιδέες σχετικά με το πώς θα μπορούσαν οι βιβλιοθήκες στην Ελλάδα να γίνουν ελκυστικές σε εκείνους που συμμετέχουν σε προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων. Πριν μπω στο κυρίως θέμα, χρειάζεται να αποσαφηνίσω ποιες δραστηριότητες περιλαμβάνονται στην εκπαίδευση ενηλίκων. Για να το κάνω, χρησιμοποιώ τον κλασικό ορισμό της UNESCO: «Εκπαίδευση ενηλίκων είναι κάθε εκπαιδευτική διεργασία, κάθε περιεχομένου, επιπέδου ή μεθόδου, είτε πρόκειται για τυπική εκπαίδευση είτε όχι, είτε για διεργασία που επεκτείνει χρονικά ή αντικαθιστά την αρχική εκπαίδευση στα σχολεία, κολέγια και πανεπιστήμια, καθώς και για μαθητεία, μέσω των οποίων τα άτομα που θεωρούνται ενήλικα από την κοινωνία στην οποία ανήκουν, αναπτύσσουν τις ικανότητες τους, εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους, βελτιώνουν τα τεχνικά και επαγγελματικά τους προσόντα ή τα προσανατολίζουν προς άλλη κατεύθυνση και επιφέρουν αλλαγές στις στάσεις ή τη συμπεριφορά τους με τη διπλή προοπτική της πλήρους προσωπικής ανάπτυξης και της συμμετοχής σε μία εναρμονισμένη και αυτοδύναμη κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη». (UNESCO, 1976, στο Rogers, 2002, σ. 56). 1

2 Κατά συνέπεια οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες που απευθύνονται σε ενηλίκους στην Ελλάδα μπορούν να καταταχθούν ως εξής. Τυπική Εκπαίδευση που απευθύνεται σε ενηλίκους Τυπική Εκπαίδευση Ενηλίκων (γενική) Μη Τυπική Εκπαίδευση Ενηλίκων (γενική, επαγγελματική) Πανεπιστήμια Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών (εφόσον αναγνωριστούν) Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστή μιο Σχολεία δεύτερης ευκαιρίας Εκπαιδευτικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται από τα Κ.Ε.Κ., το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης, τους Δημόσιους Οργανισμούς, τα Υπουργεία, τις Επιχειρήσεις, τις Επιστημονικές Ενώσεις, τα ΚΕΓΕ, τις Σχολές Γονέων, τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων, διάφορους πολιτιστικούς φορείς όπως Μουσεία, Βιβλιοθήκες κ. α. «Τυπική εκπαίδευση που απευθύνεται σε ενηλίκους», αλλά δεν συγκαταλέγεται στην εκπαίδευση ενηλίκων, είναι εκείνη που παρέχεται από επίσημους εκπαιδευτικούς φορείς (Τριτοβάθμια Εκπαιδευτικά Ιδρύματα) και οδηγεί σε αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών. «Τυπική Εκπαίδευση Ενηλίκων» είναι εκείνη που παρέχεται από επίσημους εκπαιδευτικούς φορείς μετά την αρχική εκπαίδευση, συνεπώς συγκαταλέγεται στην εκπαίδευση ενηλίκων (Ανοικτό Πανεπιστήμιο, σχολεία δεύτερης ευκαιρίας). «Μη τυπική Εκπαίδευση Ενηλίκων» είναι εκείνη που παρέχεται μετά την αρχική εκπαίδευση μέσα σε εκπαιδευτικούς φορείς (ή σε μη εκπαιδευτικούς φορείς που όμως παρέχουν εκπαίδευση) οι οποίοι δεν ανήκουν στο επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα. Έτσι, στη μη τυπική εκπαίδευση ενηλίκων κατατάσσονται όλες οι δραστηριότητες γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων, συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης, επιμόρφωσης, εκπαίδευσης από απόσταση που απευθύνεται σε ενηλίκους. Οι φορείς που παρέχουν αυτές τις δραστηριότητες είναι στη χώρα μας, όπως και σε όλο τον κόσμο, ποικίλοι (βλ. ενδεικτικά στον παραπάνω πίνακα). Ένα βασικό ζήτημα που θέλω να θίξω - και αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ομιλίας μου - είναι ότι οι ενήλικοι Έλληνες δείχνουν έντονη προτίμηση για όλες τις μορφές τυπικής εκπαίδευσης που οδηγούν σε πτυχίο (Τριτοβάθμια Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Ανοικτό Πανεπιστήμιο). Εντελώς αντίστροφα, στρέφονται ελάχιστα προς τις μορφές της μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Ας εξετάσουμε πρώτα ποια είναι η κοινωνική ζήτηση για τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ζήτηση αυτή έχει τεράστιες διαστάσεις στην Ελλάδα. Ήδη στη δεκαετία του 1970 είχε ερευνητικά διαπιστωθεί ότι 8 στις 10 οικογένειες επιθυμούσαν να στείλουν τα 04 2

3 παιδιά τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (Κασσιμάτη και Μουστάκα, 1979, σ. 90, Cassotakis, 1977, σ. 264, Γεδεών, 1980). Η αύξηση των υποψηφίων συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση τα επόμενα χρόνια και τελικά το 1996 το Υπουργείο Παιδείας, για να ικανοποιήσει το πιεστικό αίτημα, αύξησε θεαματικά τις θέσεις των εισακτέων, οι οποίες από περίπου έφτασαν τις το (Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, 2003, σ. 21). Σήμερα 58% των νέων ετών φοιτούν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, γεγονός που δίνει στη χώρα την πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωβαρόμετρο, 2002). Επιπλέον, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές αυξήθηκαν ραγδαία: από το 1991, σε το 2003 (Κατσίκας, 2004). Σε αυτά τα στοιχεία ας προσθέσουμε ότι η Ελλάδα είναι επίσης η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με τον αριθμό φοιτητών στο εξωτερικό ( φοιτητές το Ministry of Education, 2004, σ. 59) ενώ ακόμα φοιτούν κάθε χρόνο στα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών, τα οποία αργά ή γρήγορα αναμένεται να αναγνωριστούν (Κατσίκας, 2003). Το ίδιο θεαματική είναι η ζήτηση των σπουδών του Ανοικτού Πανεπιστημίου 1. Για θέσεις εισακτέων που προσφέρονται κάθε χρόνο, το 1999 υπήρξαν χιλιάδες υποψήφιοι, που αυξήθηκαν σε το 2003 (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, 2004). Από την άλλη πλευρά όμως, η ζήτηση τριτοβάθμιων σπουδών δεν αντιστοιχεί στις πιθανότητες επαγγελματικής ένταξης των αποφοίτων. Πρόσφατα, μεταξύ όλων των χωρών του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα είχε τη δεύτερη χειρότερη θέση αναφορικά με το ποοοοτό πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που δεν εργάζονται (Πελαγίδης Θ., 2004). Αλλά και εκείνοι που βρίσκουν δουλειά δεν φαίνεται να εξασφαλίζουν ικανοποιητικές συνθήκες απασχόλησης. Το 2003, αν ένας υπάλληλος, απόφοιτος υποχρεωτικής εκπαίδευσης είχε μισθό 100 ευρώ, αντίστοιχα ένας απόφοιτος πανεπιστημιακής εκπαίδευσης λάμβανε μόλις 134, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 197 (Χρυσολοαρά, 2003). Σε ό,τι αφορά την ποιότητα των σπουδώνβεν μπορούν να γίνουν ακριβείς εκτιμήσεις, δεδομένου ότι απουσιάζουν σχετικές έρευνες και δεν υπάρχει σύστημα αξιολόγησης των Πανεπιστημίων. Αν όμοας πάρουμε ως δείκτες - ένδειξη τις γενικές δαπάνες για την εκπαίδευση και ειδικότερα για την πανεπιστημιακή έρευνα, διαπιστώνουμε ότι η Ελλάδα έχει και εδώ την τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Commission des Communautes Europeennes, 2003, σ. 26). 1 To Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστή μιο είναι απολύτως ισότιμο με τα άλλα ΑΕΙ της χώρας και προσφέρει τόσο προπτυχιακά προγράμματα σπουδών (στο Management, στην Πληροφορική, στον Ελληλ/ικό και Ευροοπαικό Πολιτισμό κ.ά.) όσο και μεταπτυχιακά (Σπουδές στην Εκπαίδευση, Εκπαίδευση Ενηλίκων, Εξειδίκευση Καθηγητών Αγγλικής Γαλλικής, Γερμανικής Γλώσσας, Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων, Τραπεζική, Διοίκηση Τουριστικών Μονάδων κ.ά.). Οι σπουδές είναι οργανωμένες οος εξής. Ο σπουδαστής μελετά κατ' ιδίαν, με βάση οδηγίες και χρονοδιάγραμμα, το διδακτικό υλικό, που είναι ειδικά διαμορφοομένο για τις σπουδές από απόσταση (κάθε κεφάλαιο περιέχει λέξεις - κλειδιά, προσδοκώμενα αποτελέσματα, πολλές ασκήσεις, παραπομπές σε μαθησιακές πηγές, περίληψη, οδηγό για περαιτέροο μελέτη κ.ά.) Ταυτόχρονα, οι σπουδαστές, ανά τριάντα, υποστηρίζονται από εκπαιδευτή - σύμβουλο, με τον οποίο επικοινωνούν τακτικά και στον οποίο, τέσσερις φορές για κάθε μάθημα, στέλνουν γραπτές εργασίες τους τις οποίες εκείνος βαθμολογεί και σχολιάζει αναλυτικά. Πέντε φορές το χρόνο (Σάββατα ή Κυριακές) γίνονται σεμιναριακές συναντήσεις ανάμεσα στον εκπαιδευτή - σύμβουλο και στους φοιτητές. soethe.de/bib2004 3

4 Συνάγεται λοιπόν, ότι η ζήτηση για τριτοβάθμια εκπαίδευση, είναι εντονότατη, και δεν επηρεάζεται από την ποιότητα των σπουδών και τις δυνατότητες επαγγελματικής ένταξης. Εντελώς αντίστροφη είναι η κατάσταση σε ό,τι αφορά τη ζήτηση και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Σε έρευνα του CEDEFOP (2003 α, σ. 5) διαπιστώθηκε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την απάντηση ενηλίκων στην ερώτηση «Η δια βίου εκπαίδευση είναι σημαντική;». Και, σε ό,τι αφορά τα ποσοστά παρακολούθησης προγραμμάτων, η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση: Σε έρευνα που έγινε το 2002, διαπιστώθηκε ότι μεταξύ όλων των ευρωπαίων πολιτών ετών εκείνοι που είχαν παρακολουθήσει κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο μήνα που προηγήθηκε της έρευνας ήταν 8,5 %, ενώ το αντίστοιχο ποοοοτό για την Ελλάδα ήταν μόλις 1,2% (Commission des Communautes Europeennes, 2003, σ. 25). Μια άλλη έρευνα, που έγινε για λογαριασμό του Υπουργείου Εργασίας το 2000 σε δείγμα ατόμων ετών, έδειξε ότι 81% δεν είχαν παρακολουθήσει ποτέ κάποιο πρόγραμμα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΜΕΤΡΟΝ, 2000, σ. 48). Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση, το 1999, το ποσοστό εργαζομένων που καταρτίζονταν μέσα στις ελληνικές επιχειρήσεις δεν ξεπερνούσε το 8%, ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός όρος ήταν 34% (CEDEFOP, 2003β, σ. 10). Τέλος, στην ερώτηση της πρώτης αναφερθείσας έρευνας του CEDEFOP «Ποια είναι τα εμπόδια που έχετε σε ό,τι αφορά την παρακολούθηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων», οι Έλληνες επικαλέστηκαν κυρίως οικογενειακούς λόγους (31% όσων απάντησαν, δεδομένο που μας δίνει τα πρωτεία στο ζήτημα αυτό στην Ευρώπη - CEDEFOP, 2003α, σ. 19). Προκύπτει εδώ μια πρώτη ένδειξη για το σημαντικό ρόλο της οικογένειας στα ζητήματα της εκπαίδευσης, πράγμα που θα μας απασχολήσει πολύ στη συνέχεια. Ας επιχειρήσουμε τώρα να ερμηνεύσουμε ένα προς ένα αυτά τα φαινόμενα. Ας αρχίσουμε από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ποσότητα και το ποιόν της ζήτησης για Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Έχει διαπιστο}θεί από τις σημαντικές κοινωνιολογικές μελέτες του Κωνσταντίνου Τσουκαλά (1975, 1977, 1986) και από ανθροαπολογικές μελέτες των Triandis (1972), Δουμάνη (1989), Gage (1987), Holden (1972) κ.ά., ότι μια σημαντική παράμετρος του ζητήματος είναι το πλέγμα των βλέψεων, προσδοκιών και συμπεριφορών που ιστορικά έχει διαμορφωθεί στους κόλπους των οικογενειών. Η οικογένεια στη σύγχρονη Ελλάδα ήταν και είναι η πιο ισχυρή κοινωνική μονάδα, στο πλαίσιο της οποίας λαμβάνονται αποφάσεις που αφορούν το σύνολο των μελών της και που προσδιορίζουν την κοινωνική τους δράση. Οι παραπάνω μελετητές έδειξαν ότι οι Έλληνες, αν και εξωτερικά συμβαδίζουν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα τρόπου ζωής, ψυχολογικά και κοινωνικά είναι προσδεμένοι σε μια παραδοσιακή κουλτούρα που επηρεάζει βαθύτατα τη δράση τους. Η βασικότερη ίσως συνιστώσα αυτής της κουλτούρας είναι η κεντρική θέση που κατέχει η «ομάδα των δικών» (- in group -, δηλαδή τα άτομα που αλληλοσυνδέονται με συγγενικές κατά βάση σχέσεις). Η ανάπτυξη της ομάδας των δικών συχνά θεωρείται πιο σημαντική από την ανάπτυξη 4

5 του ατόμου. Η ομάδα παρέχει, ακόμα και με θυσίες της, εφ όρους ζωής προστασία και υποστήριξη στα μέλη της, ενώ ταυτόχρονα απαιτεί από εκείνα ανάλογη δέσμευση. Μέσα από αυτό το οπτικό πρίσμα, μπορούμε να εξηγήσουμε τη στάση της ελληνικής οικογένειας απέναντι στην εκπαίδευση. Σε μια κοινωνία που μέχρι πρόσφατα υπήρξε αγροτική, το ασφαλέστερο εφαλτήριο για κοινωνική άνοδο, αλλά και για εξασφάλιση, ήταν η μετάβαση από την ύπαιθρο στις πόλεις και η απόκτηση, μέσα στις πόλεις, μιας θέσης στον αχανή δημόσιο τομέα ή στα άλλα μη χειρωνακτικά επαγγέλματα. Τις βλέψεις αυτές υποδαύλιζαν, μέχρι τη μικρασιατική καταστροφή, οι εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις που προσφέρονταν από τους κραταιούς Έλληνες επιχειρηματίες και εμπόρους στις πόλεις της διασποράς (Τσουκαλάς 1975, 1977) καθώς και, μέχρι πρόσφατα, οι θέσεις που αφειδώς δημιουργούνταν στο δημόσιο τομέα του ελληνικού κράτους με στόχο τη δημιουργία σχέσεων εκλογικής πελατείας. Αυτές οι βλέψεις απετέλεσαν τη βασική αιτία της μαζικής κατεύθυνσης των νέων προς τα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα τα οποία, ήδη στο τέλος του 19 ου αιώνα, απορροφούσαν τους περισσότερους φοιτητές από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες αναλογικά με τον πληθυσμό (Τσουκαλάς, 1977, σ. 432). Έκτοτε η διάθεση για πραγματοποίηση σπουδών εγχαράχτηκε στη συλλογική συνείδηση σαν μια βασική συνιστώσα της και εξακολουθεί σήμερα να ισχύει όπως είδαμε, αν και οι συνθήκες που αρχικά την προκάλεσαν έχουν αλλάξει και σήμερα επικρατούν άλλες, κυρίως η ανάγκη των ατόμων, μέσα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και του έντονου ανταγωνισμού, να αποκτούν τυπικά προσόντα με τα οποία θα μπορούν να βρουν μια θέση στην εμπορευματοποιημένη κοινωνία. Στο σημείο αυτό δεν πρέπει να μας διαφύγει η ποιοτική παράμετρος του ζητήματος, που αφορά την αντίληψη του κοινωνικού σώματος απέναντι στην εκπαίδευση και τη γνώση. Η διογκωμένη ζήτηση για τριτοβάθμια εκπαίδευση οφείλεται κατά βάση, πέρα από εξαιρέσεις, στην προσδοκία επαγγελματικής εξασφάλισης και όχι μια στάση που θεωρεί τη γνώση στόχο ζοαής. Με άλλα λόγια, το κοινωνικό σώμα, στην πλειοψηφία του, δεν ζητάει τόσο Παιδεία, όσο ένα πτυχίο, ένα «χαρτί», με την ελπίδα της απαλλαγής από το άγχος της αβεβαιότητας ή / και της αύξησης του κοινωνικού κύρους. Έτσι διαμορφώνεται μια αντίληψη απέναντι στην εκπαίδευση που δεν χαρακτηρίζεται από ουσιαστική σχέση των κοινωνικών υποκειμένων με τη μάθηση. Σε αυτό συμβάλλει αναμφισβήτητα ο φορμαλισμός που επικράτησε σε πολλούς τομείς της σύγχρονης Ελλάδας - και βέβαια στην εκπαίδευση -, δηλαδή η μετατροπή της ουσίας σε φόρμα. 0 Νίκος Μουζέλης έχει εξηγήσει πειστικά το φαινόμενο (Μουζέλης, 1978, σ.σ ). Οι βασικοί θεσμοί που διαμορφώθηκαν στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία δεν αναπτύχθηκαν με ενδογενή τρόπο, δηλαδή δεν υπήρξαν αποτέλεσμα διεργασιών και ζυμώσεων στους κόλπους της κοινωνίας. Οι κυριότεροι θεσμοί εισήχθησαν αυτούσιοι από τη Δύση (δομή του κράτους και της διοίκησης, κοινοβουλευτικοί θεσμοί, νομοθετικό σύστημα, εκπαιδευτικό σύστημα κ.ά.). Για αυτό το λόγο, οι θεσμοί δεν ρίζωσαν βαθιά στη συλλογική συνείδηση και δεν λειτούργησαν με οργανικό τρόπο. Αποτέλεσμα είναι το ενδιαφέρον των συμπολιτών μας να στρέφεται συχνά στον τύπο και όχι στην ουσία των φαινομένων. Λόγου χάρη, όταν υπάρχει σε ένα τομέα δυσλειτουργία, θεωρούμε συχνά ότι χρειάζεται ένας νέος νόμος, δηλαδή ένα κείμενο, για να βελτιωθεί η κατάσταση. Γρήγορα εμφανίζεται ένα σχέδιο νόμου στη Βουλή, λαμβάνει μεγάλη δημοσιότητα, αλλά ελάχιστη σκέψη γίνεται για την ουσία, δηλαδή για τις οικονομικές, κοινωνικές, 5

6 πολιτισμικές, διοικητικές συνιστώσες που χρειάζονται για να επιτύχει το εγχείρημα. Κλασικό παράδειγμα είναι οι αλλεπάλληλες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων 30 ετών. Άλλο παράδειγμα είναι ο τρόπος που συνήθως διδάσκονται στα σχολεία τα Αρχαία Ελληνικά. Δίνεται μεγάλο βάρος στη γλωσσική μορφή, στη γραμματική και το συντακτικό, και λιγότερο στα περιεχόμενα των αρχαίων κειμένων, στη φιλοσοφία και διδασκαλία των κλασικών συγγραφέων. Ας προχωρήσουμε τώρα, για να δούμε τους λόγους για τους οποίους η μη τυπική εκπαίδευση ενηλίκων έχει πολύ χαμηλή κοινωνική ζήτηση. Ιστορικά, δεν υπήρξε στην Ελλάδα τον 20 αιώνα ένα κίνημα εκπαίδευσης ενηλίκων συνδεδεμένο με λαϊκά κινήματα, όπως είχε συμβεί με μεγάλη ένταση σε πολλές δυτικές κοινωνίες. Μέχρι το 1981, που η χώρα μπήκε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και άρχισε να επιχορηγείται για την ανάπτυξη της εκπαίδευσης ενηλίκων, οι δραστηριότητες του τομέα ήταν εμβρυακές. Έτσι, μόλις δύο δεκαετίες πριν, η μη τυπική εκπαίδευση ενηλίκων δεν αποτελούσε μόρφωμα εγγεγραμμένο στη συλλογική κουλτούρα και στην κοινωνική πρακτική. Αυτή περίπου η κατάσταση, ελαφρά βελτιωμένη ισχύει και σήμερα. Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τις αθρόες χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όλα αυτά τα χρόνια, η επέκταση της μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων βρίσκεται ακόμα, όπως είδαμε, πολύ πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σαν αίτια του φαινομένου θα μπορούσα να αναφέρω τα εξής. Πρώτον, η κυρίαρχη φορμαλιστική αντίληψη για την εκπαίδευση είναι ασύμβατη με την ανάπτυξη μιας συλλογικής διάθεσης για μόρφωση ή επιμόρφωση. Μέσα στο περιρρέον κλίμα του φορμαλισμού, τα προγράμματα της εκπαίδευσης ενηλίκων χαρακτηρίζονται και αυτά από μη επικέντρωση στην ουσία, δηλαδή στη σφαιρική και κριτική προσέγγιση των αντικειμένων και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, αλλά στη φόρμα, κυρίως στη μεταβίβαση τυποποιημένων γνώσεων με στερεότυπο, παραδοσιακό δασκαλοκεντρικό τρόπο. Δεύτερον, ο μη τυπικός τομέας εκπαίδευσης ενηλίκων και ιδιαίτερα η επαγγελματική κατάρτιση δεν προσφέρει μέχρι σήμερα αναγνωρισμένα πιστοποιητικά, που θα μπορούσαν να έχουν κάποιο ρόλο στην επαγγελματική εξέλιξη και συνεπώς να αποτελούν κίνητρο για συμμετοχή σε αντίστοιχα προγράμματα. Τρίτον, η γενική διάρθρωση της κοινωνικής δομής και της απασχόλησης στην Ελλάδα δεν ευνοεί την ανάπτυξη δραστηριοτήτων μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Κατ' αρχήν, ο δημόσιος τομέας, που έχει κυρίαρχο ρόλο στη νεοελληνική κοινωνία, είναι μη παραγωγικός και υπερδιογκωμένος σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο σε μεγάλο βαθμό είναι αδρανές, δεν αξιολογείται και ανεβαίνει στην ιεραρχική κλίμακα με μόνο κριτήριο τα έτη προϋπηρεσίας. Από την άλλη πλευρά, ελάχιστα αναπτύχθηκε στη χώρα η κοινωνία των πολιτών, δηλαδή οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που λειτουργούν ανεξάρτητα από την κρατική εξουσία και στοχεύουν στην προάσπιση συλλογικών συμφερόντων. Δεν είναι τυχαίο ότι το ποοοοτό συνδικαλισμένων είναι ιδιαίτερα χαμηλό, ενώ ισχνή είναι η παρουσία φορέων όπως οι οικολογικές ή γυναικείες οργανώσεις, οι σύλλογοι γονέων κ.α. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο δεν αναπτύσσονται συλλογικές δράσεις ούτε, κατά προέκταση, μορφωτικά κινήματα που θα οδηγούσαν σε ζήτηση για μη τυπική εκπαίδευση ενηλίκων. Αν τώρα εξετάσουμε και μια άλλη όψη της κοινωνίας, δηλαδή το είδος και τη λειτουργία των ελληνικών επιχειρήσεων, διαπιστώνουμε ότι και εδώ δεν υπάρχουν συνθήκες που να οδηγούν σε ανάγκες κατάρτισης. Από τις 733 χιλιάδες επιχειρήσεις 54% είναι Roethe.de/bib2004 6

7 ατομικές και 44% απασχολούν μόνο 1-9 μισθωτούς, ενώ μόλις 1% απασχολούν περισσότερα από 50 άτομα (Γ.Σ.Β.Ε.Ε., 2004). Ταυτόχρονα, οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι παραδοσιακού χαρακτήρα, με χαμηλή ανταγωνιστικότητα και επιβιώνουν χάρη στα ποικίλα προστατευτικά μέτρα του κράτους και στις κοινοτικές επιδοτήσεις. Για αυτούς τους λόγους, δεν αποτελεί προτεραιότητα των επιχειρήσεων η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Τέλος, ένας καθοριστικής σημασίας λόγος της περιορισμένης ζήτησης για μη τυπική εκπαίδευση ενηλίκων είναι η χαμηλή της ποιότητα και αποτελεσματικότητα, την οποία έχουν επισημάνει σχετικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν (SAEDA, Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Πρόγραμμα, 2000, Παληός (επιμ.), 2003, Κόκκος (επιμ.), 2002). Μέχρι σήμερα δεν κατορθώθηκε να υπάρξει ένας ορθολογικός σχεδιασμός και συντονισμός των δράσεων, ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο (Αμίτσης, 2000), καθώς και κάποια διαδικασία εκπαίδευσης των εκπαιδευτών και στελεχών της εκπαίδευσης ενηλίκων που, στη μεγάλη πλειοψηφία τους, δεν διαθέτουν επαρκή τεχνογνωσία (βλ. τις τρεις αμέσως παραπάνω προαναφερθείσες έρευνες). Για αυτούς τους λόγους, ο τομέας παραμένει χωρίς ιδιαίτερο κύρος και αξιοπιστία, με αποτέλεσμα να μην είναι ελκυστικός στους πολίτες. Γενικά, υπάρχει η αίσθηση ότι η εκπαίδευση ενηλίκων αναπτύχθηκε μετά το '80 κατά βάση για να απορροφηθούν οι επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από την άλλη, τα τελευταία 7-8 χρόνια έγιναν ορισμένα βήματα. Ιδρύθηκε το Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης, αναπτύχθηκαν ορισμένες αξιόλογες εκπαιδευτικές δραστηριότητες από τη Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων, το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, ορισμένους δημόσιους οργανισμούς, Τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς και από ορισμένα Κ.Ε.Κ.. Διαμορφώθηκε ένα σχέδιο δράσης για τη σύνδεση της επαγγελματικής κατάρτισης με την απασχόληση. Άρχισαν σπουδές εκπαίδευσης ενηλίκων στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Κυκλοφόρησαν ορισμένα βιβλία στο αντικείμενο. Ταυτόχρονα, αρκετοί εκπαιδευτές και στελέχη ανέπτυξαν σε σημαντικό βαθμό τις ικανότητες τους μέσα από την αυτομόρφωση, την εμπειρία της εργασίας, τις διεθνείς ανταλλαγές. Η κατάσταση λοιπόν δείχνει κάποια σημεία βελτίωσης σε σχέση με εκείνη της δεκαετίας του '90. Τώρα, στο δεύτερο μέρος της ομιλίας μου, θα επιχειρήσω να προσδιορίσω τις τάσεις που διαφαίνονται σε ότι αφορά τη μελλοντική ανάπτυξη της εκπαίδευσης ενηλίκων στην Ελλάδα και θα καταλήξω σε ορισμένες προτάσεις. Στα αμέσως επόμενα χρόνια πιστεύω ότι οι δραστηριότητες της εκπαίδευσης ενηλίκων θα αυξηθούν ποσοτικά και κυρίως θα έχουν τη μορφή επαγγελματικής κατάρτισης. Αυτό το βασίζω στα εξής: Πρώτον, η χώρα θα εξακολουθήσει να χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ανάπτυξη της κατάρτισης ανέργων και εργαζομένων. Δεύτερον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στόχο μέχρι το 2010 να αυξηθεί σε όλα τα κράτη-μέλη έως το 10% τουλάχιστον ο μέσος όρος ενηλίκων που θα εκπαιδεύονται κάθε χρόνο. Συνεπώς η ελληνική πολιτεία δεν μπορεί παρά να κινητοποιηθεί για την προσέγγιση του δείκτη. Τρίτον, όλα τα κόμματα και οι κοινωνικοί εταίροι έχουν θετική στάση σε ότι αφορά την επέκταση της μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Τέταρτον, προβλέπεται ότι σύντομα θα αρχίσουν να πιστοποιούνται τα προγράμματα κατάρτισης από το Ε.ΚΕ.ΠΙΣ., συνεπώς θα υπάρχει ένα ισχυρό κίνητρο παρακολούθησης. Πέμπτον, ορισμένα Κ.Ε.Κ. και άλλοι φορείς αναμένεται να κατορθώσουν να αναβαθμίσουν τις υπηρεσίες που προσφέρουν. 7

8 Έκτον, οι εξελίξεις στο οικονομικό και τεχνολογικό επίπεδο αναγκάζουν ολοένα περισσότερο τα άτομα να καταρτίζονται προκειμένου να ανταποκρίνονται στις μεταβολές. Έ^δομον, τα πλατειά στρώματα νέων που αποφοιτούν από την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και δυσκολεύονται να ενταχθούν επαγγελματικά, αναμένεται να στρέφονται προς τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Τέλος, δεν θα πάψει να υπάρχει μια κατηγορία πολιτών που αναζητάει τη μάθηση για λόγους προσωπικής ανάπτυξης. Επομένως, από ποσοτική άποψη\ θα υπάρξει ανάπτυξη. Ωστόσο το κρίσιμο διακύβευμα δεν είναι βέβαια η αύξηση των ποοοοτών καθεαυτή, αλλά το κατά πόσο η εκπαίδευση ενηλίκων δεν θα γίνεται ένα εργαλείο στην υπηρεσία της αγοράς και μηχανισμός αναπαραγωγής της εμπορευματοποιημένης τάξης των πραγμάτων. Πιστεύω, ότι από τη μία πλευρά η εκπαίδευση διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να υπηρετεί την ανταγωνιστικότητα, επιβαλλόμενη αυταρχικά σε εκείνους που εκπαιδεύονται και παραγνωρίζοντας τις ανάγκες τους. Για παράδειγμα, σε μία επιχείρηση μπορεί οι εργαζόμενοι να υποχρεώνονται να καταρτίζονται σε πολύ συγκεκριμένα αντικείμενα, που σχετίζονται με τα συγκυριακά συμφέροντα της εταιρείας, αλλά στους ίδιους προκαλούν δυσφορία και πλήξη. Από την άλλη πλευρά όμως, πιστεύω ότι ένας εκπαιδευτής ενηλίκων δεν θα πρέπει να εγκαταλείπει στόχους που είναι υπέρ των ανθρώπων και μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη τους. Δηλαδή, να προσπαθεί κατά το δυνατόν οι εκπαιδευόμενοι να συμμετέχουν σε όλο το φάσμα των διαδικασιών σχεδιασμού και υλοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος, και επίσης οι διαδικασίες αυτές να αποσκοπούν να αναπτύσσουν την κριτική σκέψη των εκπαιδευομένων, καθώς και βασικές ικανότητες τους, όπως είναι η δημιουργικότητα, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η επικοινωνιακή ικανότητα. Αν μπορούν να αποκατασταθούν τέτοιες συνθήκες μάθησης, ασφαλώς η εκπαίδευση ενηλίκων θα γίνεται ελκυστική στους συμμετέχοντες, γιατί θα τους προσφέρει ικανότητες χρήσιμες όχι μόνο για τη δουλειά, αλλά και για τον πυρήνα ζωής τους. Αν, λόγου χάρη, οι εργαζόμενοι που καταρτίζονται αναπτύσσουν τη δεξιότητα της επίλυσης προβλημάτων ή της δημιουργικότητας, αποκτούν εφόδια που μπορεί να τους βοηθούν πάντοτε, ανεξάρτητα από τη δουλειά που θα κάνουν ή την εταιρεία στην οποία θα βρίσκονται. Όμως, είναι βέβαιο ότι υπάρχει ισχυρός αντίλογος σε αυτές τις απόψεις. Θα πουν πολλοί, ότι αυτά ίσως να είναι εφαρμόσιμα σε προγράμματα γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων, λ.χ. σε ένα σχολείο δεύτερης ευκαιρίας ή σε μια σχολή γονέων, είναι όμως ανεφάρμοστα στο πλαίσιο των επιχειρήσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι η μάθηση που στηρίζεται σε ανθρωπιστικές αξίες είναι πολύ πιο δύσκολο να εφαρμοστεί στις επιχειρήσεις και γενικά στα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Ωστόσο, μπορούμε να σκεφτούμε ορισμένες διεξόδους. Μπορεί λ.χ. ο εκπαιδευτής να μην έχει δυνατότητα να αρνηθεί τις προδιαγραφές κατάρτισης ενός οργανισμού, μπορεί όμως να διαπραγματευτεί το ζήτημα, εξηγώντας στους υπεύθυνους ότι και ο οργανισμός θα ωφεληθεί, αν οι καταρτιζόμενοι βρίσκουν ικανοποίηση στην κατάρτιση. Και, θα πρόσθετα, το συνδικαλιστικό κίνημα μπορεί να καλλιεργήσει στους εκπαιδευτές αυτή τη διαπραγματευτική ικανότητα. Επιπλέον, δεν πρέπει να μας διαφεύγει μια σύγχρονη τάση που, αν και δεν αφορά όλους τους οργανισμούς, ούτε όλες τις κατηγορίες εργαζομένων, αφορά όμως ολοένα περισσότερους: Πληθαίνουν οι οργανισμοί που χρειάζονται εργαζόμενους που να μπορούν να κατανοούν σφαιρικά τις διαδικασίες, να παίρνουν πρωτοβουλίες, να εργάζονται ομαδικά και δημιουργικά (Totterdill et al, 2002, Marsick, 1990, 8

9 CEDEFOP, 2002). Συνεπώς δεν ισχύει πάντα το ότι εκείνο που συμφέρει την εργοδοσία είναι απλώς να αποκτούν οι εργαζόμενοι χαμηλές ή στενά εξειδικευμένες δεξιότητες. Πιστεύω λοιπόν ότι δεν είναι ουτοπία να θεωρούμε ότι είναι δυνατόν να αποκαταστήσουμε και μέσα στις επιχειρήσεις, όπως και μέσα σε κάθε συνθήκη μάθησης, ένα κλίμα ζωογόνο, όπου οι εκπαιδευόμενοι δεν ετεροκαθορίζονται, αλλά συνδιαμορφώνουν την πορεία της μάθησης και αποκτούν γνώσεις και ικανότητες που τους χρησιμεύουν στην επαγγελματική ζωή, αλλά και τους επιτρέπουν να κατανοούν καλύτερα τον εαυτό τους και την κοινωνία. Κλείνοντας την ομιλία, θα παρουσιάσω ορισμένες ιδέες σχετικά με τις διασυνδέσεις που θα μπορούσαν να έχουν οι βιβλιοθήκες στην Ελλάδα με τους φορείς και τους εκπαιδευμένους της εκπαίδευσης ενηλίκων. Όπως προκύπτει απ' τα στοιχεία που προανέφερα, τα περισσότερα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων που πραγματοποιούνταν στη χώρα έχουν χαρακτηριστικά επαγγελματικής κατάρτισης και δεν χαρακτηρίζονται από υψηλή ποιότητα. Συνεπώς, οι εκπαιδευόμενοι σε αυτά τα προγράμματα δεν μπορεί να θεοαρηθεί ότι αποτελούν εν δυνάμει κοινό των βιβλιοθηκών. Αντίθετα ορισμένες άλλες κατηγορίες ενηλίκων εκπαιδευομένων θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν. Πρώτα οι φοιτητές του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π.) έχουν κάθε λόγο να στρέφονται προς τις βιβλιοθήκες και αυτό γιατί στο πλαίσιο των σπουδών τους εκπονούν αρκετές εργασίες - μάλιστα οι φοιτητές εκπονούν διπλωματικές εργασίες - που προϋποθέτουν εκτεταμένη χρήση βιβλιογραφικών πηγών, αλλά, από την άλλη πλευρά, η βιβλιοθήκη του Ε.Α.Π. σε μικρό μόνο βαθμό μπορεί να καλύπτει αυτές τις ανάγκες. Θα μπορούσαν λοιπόν ορισμένες βιβλιοθήκες να έλθουν σε επαφή με τους υπεύθυνους προγραμμάτων σπουδών του Ε.Α.Π. και να εμπλουτιστούν με βιβλία που ενδιαφέρουν τους φοιτητές. Δύο ακόμα πληθυσμοί - στόχοι των βιβλιοθηκών από το πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων θα μπορούσε να είναι οι εκπαιδευτές ενηλίκων που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εκπαιδευτών του Εθνικού Κέντρου Πιστοποίησης (www.ekepis.gr), καθώς και τα 400 μέλη της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων fwww.adulteduc.gr). Αλλά και από την άλλη πλευρά, οι ίδιες οι βιβλιοθήκες θα μπορούσαν να γίνουν φορείς εκπαίδευσης ενηλίκων, ιδιαίτερα στις μικρότερες πόλεις όπου δεν υπάρχουν αξιόλογοι αντίστοιχοι φορείς, αναπτύσσοντας κυρίως προγράμματα εκπαίδευσης από απόσταση. Σήμερα στην Ελλάδα υπήρχαν τουλάχιστον ειδικοί στην εκπαίδευση από απόσταση, που έχουν αποφοιτήσει από το αντίστοιχο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Ε.Α.Π., αλλά και από άλλα Πανεπιστήμια, που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τις προσπάθειες αυτού του είδους. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. 9

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Αμίτσης Γ., Θεσμοί και πολιτικές επαγγελματικής κατάρτιση'ς; εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 9000 Βεργίδης Δ., Η εξειδίκευση των εκπαιδευτών, Βήμα Κοινωνικών Επιστημών, τ.35, 7ΠΠ1 JLKJXJJ. Γεδεών Σ., Η μεταρρύθμιση και οι προοπτικές σπουδών σε κατακόρυφη και οριζόντια διάσταση, Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, τ. 4α, σ.σ Γ.Σ.Β.Ε.Ε., Στοιχεία του τμήματος τεκμηρίωσης, Δουμάνη Μ., Η Ελληνίδα Μητέρα, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στοιχεία του Τμήματος Εκπαίδευσης, Ευρωβαρόμετρο, Στοιχεία για το 2000 που δημοσιεύτηκαν στα ΝΕΑ, 9/10/2002. Κασιμάτη Κ. και Μουστάκα Κ., Φιλοδοξίες και επιθυμίες γονέων για την επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών τους, Θεσσαλονίκη, Κατσίκας Χρ., άρθρο στο ΒΗΜΑ, 7/12/2003. Κατσίκας Χρ., Οδηγός Μεταπτυχιακών Σπουδών και Υποτροφιών, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα, Κόκκος Α. (επιμ.), Μελέτη για τον προσδιορισμό των γνώσεων και δεξιοτήτων των εκπαιδευομένων εκπαιδευτικών, μελέτη που κατατέθηκε στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δακτυλογραφημένο, ΜΕΤΡΟΝ, αποτελέσματα έρευνας που κατατέθηκαν στο Υπουργείο Εργασίας, 2000, δακτυλογραφη μένο. ΜουζέληςΝ., Νεοελληνική κοινωνία: όψεις υπανάπτυξης, εκδ. Εξάντας, Αθήνα, Παληός Ζ. (επιμ.), Κατάρτιση και Απασχόληση, εκδ. ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, Αθήνα Πελαγίδης Θ., άρθρο με ανάλυση στοιχείων του ΟΟΣΑ για το 1998, στα ΝΕΑ, 23/5/2004. Τσουκαλάς Κ., Η ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα ως μηχανισμός κοινωνικής αναπαραγωγής, Δευκαλίων, τ. 13, 1975, σ.σ Τσουκαλάς Κ., Εξάρτηση και Αναπαραγωγή, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα, Τσουκαλάς Κ., Εργασία και εργαζόμενοι στην πρωτεύουσα: ερωτήματα, υποθέσεις, Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τ. 60, αδιαφάνειες, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Το Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα: συνοπτική εικόνα σε αριθμούς, Αθήνα, Χρυσολωρά Ε., άρθρο με ανάλυση στοιχείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα ΝΕΑ, 14/7/2003. CEDEFOP, Κατάρτιση και μάθηση με στόχο την απόκτηση ικανοτήτων, Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Λουξεμβούργο, SAEDA (Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Πρόγραμμα), Στρατηγικές βελτίωσης της εκπαίδευσης ενηλίκων σε περιφερειακά πλαίσια, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Πρόγραμμα Σωκράτης, Rogers Α., Εκπαίδευση Ενηλίκων, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2002 (2 η έκδ.). Cassotakis Μ., Le doveloppement economique et le probmme de V orientation scolaire etprofessionnelle en Grace, Athenes, 1979 (δακτυλογραφημένο). CEDEFOP, Lifelong Learning: Citizens' Views, 2003 a. CEDEFOP, Key Figures on Vocational Education and Training, 2003 β. Commission des Communautes Europeennes, Education et Formation 2010, COM 2003, 685, Bruxelles. Cross K. P., Adults as Learners: Increasing Participation and Facilitating Learning, Jossey - Bass, San Francisco, Roethe.de/bib

11 Darkenwald G. G. and Merriam SB., Adult Education: Foundations of practice, Harper Collins, New York, Gage N., Hellas: A portrait of Greece, Efstathiadis Group, Athens, Holden D., Greece Without Columns: The making of the modern Greeks, J. B. Lippincott, Philadelphia, Henry G.T. and Basile K. C, Understanding the Decision to Participate in Formal Adult Education, Adult Education Quartely, 1994, 44 (2), σ.σ Marsick V., Action Learning and Reflection in the Workplace, in Mezirow J. and Associates, Fostering Critical Reflexion in Adulthood, Jossey-Bass, San Francisco, Ministry of Education, A report on education and training in Greece, Education Research Centre, Athens, Rubenson K., Adults' Readiness to Learn: Questioning Lifelong Learning for All, Proceedings of the Adult Education Research Conference, no 39, University of the Incarnate Word and Texas A and Μ University, Totterdill P., Phondt St., Milsome S., Partners at Work? A report to Europe's Policy Makers and Social Partners, Report of the Hi-Res Project funded by DG Research of the European Commission, Triandis H.C., A comparative analysis of subjective culture, From The Analysis of Subjective Culture, John Wiley and Sons, New York, 1972, σ.σ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4, Λ ε μ ε σ ό ς Βασικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «Οι πρόσφατες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο του επαγγέλματος και των σπουδών της ειδικότητας του Ηλεκτρολόγου στην Ελλάδα» Τρίτη 3 Μαρτίου 2014 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Πώς αντιλαμβάνεστε την έννοια ενήλικας; Η έννοια «ενήλικας» δεν είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ηλικία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 ΟΜΙΛΙΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΡΒΑΝΙΤΟΖΗΣΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ «Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση

Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση Θανάσης Καραλής Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε.

H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε. H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε. διοργανώνει σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα Σεμινάριο με τίτλο «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ» (διάρκεια 125 ώρες: Τρεις σεμιναριακές συναντήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 5η Ενότητα - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η κυβερνητική πολιτική στοχεύει στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την παροχή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς κλάδους σπουδών σε όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy Αντλεί από το πρόσφατο βιβλίο μας: Gravani, M. N. & Ioannidou, A. (2014). Adult and Continuing Education in Cyprus. W. Bertelmann Verlag DIE (German Institute for Adult Education): Bonn, Germany. [Country

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΣΙΚΑΛΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ (MSc) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ (Ρ/Η) Η εκπαίδευση ενηλίκων αλλά και η επαγγελµατική κατάρτισή τους έχει πολλά χαρακτηριστικά αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού Εθνική βάση Δεδομένων Εκπαιδευτικών Ευκαιριών «Πλοηγός» - Ploteus II Αναζητήστε εκπαιδευτικές ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης και Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ m122 ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΔΑΜ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ m122 ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΔΑΜ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ m122 ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΔΑΜ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ...4 3.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση

Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση 1. Βαθμός προσέλκυσης εκπαιδευτών στη ΔΒΜ 2. Βαθμός εμπλουτισμού του μητρώου εκπαιδευτών ΔΒΜ 3. Βαθμός εμπλουτισμού του καταλόγου επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Κ Α Π Ε Λ Α.Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ

Κ Ε Κ Α Π Ε Λ Α.Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ TΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Επιταγή εισόδου στην αγορά εργασίας για ανέργους νέους ηλικίας έως 29 ετών» VOUCHER 29 Το ΚΕΚ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με την επωνυμία ΚΕΚΑΠΕΛ Α.Ε (Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ m132 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΛΩΝΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ m132 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΛΩΝΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ m132 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΛΩΝΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα από το Κέντρο Διά Βίου Μάθησης του Δήμου Δράμας

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα από το Κέντρο Διά Βίου Μάθησης του Δήμου Δράμας Δράμα 04-07-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα από το Κέντρο Διά Βίου Μάθησης του Δήμου Δράμας O Δήμος της Δράμας, επιδιώκοντας να απαντήσει αποφασιστικά στις σύγχρονες ανάγκες της τοπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Σπουδές.....5 Απορρόφηση των Αποφοίτων του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 40 ΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΟΛΤΕΚ Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα Δημοσιογραφική Εστία Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 Γραφείο Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων. Θανάσης Καραλής

Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων. Θανάσης Καραλής Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων Θανάσης Καραλής Ι. Θεωρητικές προσεγγίσεις Η Εκπαίδευση Ενηλίκων ως διακριτό θεσμικό και επιστημονικό πεδίο Ενήλικος και

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Έναρξης Πλατφόρμας EPALE- Ιούνιος 20151

Ημερίδα Έναρξης Πλατφόρμας EPALE- Ιούνιος 20151 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Γρηγόρης Δημητρίου Λειτουργός Ανθρώπινου Δυναμικού 1 ης Τάξης Διεύθυνση Υπηρεσιών Κατάρτισης Ημερίδα Έναρξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008... 5

2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008... 5 1 1. Εισαγωγή... 5 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008... 5 3. Σκοπός του Προγράμματος... 6 4. Κατηγορίες Υποψηφίων που Γίνονται Δεκτοί στο Πρόγραμμα - Τρόπος Ένταξης...

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και Αγνή Βίκη Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

www.ivepe.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΩΡΕΑΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Ενηµερώσου και δήλωσε συµµετοχή σήµερα ΙΒΕΠΕ

www.ivepe.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΩΡΕΑΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Ενηµερώσου και δήλωσε συµµετοχή σήµερα ΙΒΕΠΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΩΡΕΑΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Tώρα που η υψηλή ανεργία αποτελεί σκληρή πραγµατικότητα, τώρα που η εξειδίκευση και η κατάρτιση σε νέους τοµείς είναι απαραίτητες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Φλώρινα, Ιούνιος 2012 Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Νίκος Ζάικος Eπίκουρος καθηγητής Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών Υπεύθυνος Συντονιστής Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών ΠΔΜ 1 Η παρούσα έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 4 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 4 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 4 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ. Κ. Κακαζιάνη Μαρίνα, 697345566 κ. Διαμαντοπούλου. Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ. Κ. Κακαζιάνη Μαρίνα, 697345566 κ. Διαμαντοπούλου. Μάθησης και Θρησκευμάτων Αρ. Πρωτ. 33 Ημερ.: 18/4/2011 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΠΡΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1. Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 2. Πρόεδρο της Βουλής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 3. Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ «Ιδέα» Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Ελλάδα 1 Φορείς προσέγγισης (Ομάδα-στόχος για την Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Ηλεκτρολογίας, ανήκει στη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Τ.Ε.Ι. Πειραιά.

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta

haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta Περιγραφή του Προγράμματος Πρακτικής Άσκησης Μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο σημαντικότερος τρόπος σύνδεσης της θεωρίας με την

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε.

Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας & Θρησκευµάτων Γενική Γραµµατεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων ιεύθυνση Προγραµµάτων Τµήµα Συνεργασίας µε ΟΤΑ & Φορείς Πλαίσιο συνεργασίας της Γ.Γ.Ε.Ε. µε τις Ν.Ε.Λ.Ε. Νοέµβριος 2005

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Πληροφορικής Σπουδές...... 4 Θέσεις Εργασίας για τους Αποφοίτους του Τμήματος Πληροφορικής....

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Αντρέας Ελευθερίου NCP-CyQF ΓΕΤΕ ΜΤΕΕ, 8/11/2013 11/22/2013 1 NQF EQF NQF 6 5 4 3 2 1 8 7 6 5 4 3 2 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβουλοι Επιχειρήσεων

Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Μαϊος 2013 _ περιεχόμενα Το Πρόγραμμα Αναμενόμενα οφέλη για τις επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν Διαδικασία συμμετοχής Ποιοι είμαστε _ Το Πρόγραμμα «Σχέδιο Δράσης στοχευμένων παρεμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικές Μονάδες».

Τουριστικές Μονάδες». 1 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 3 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση DQS DIN EN ISO 9001:2008... 4 3. Κατηγορίες Υποψηφίων που Γίνονται Δεκτοί στο Πρόγραμμα - Τρόπος Eνταξης... 5 4. Το ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario) είναι η ακόλουθη:

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario) είναι η ακόλουθη: Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario): Επαρχιακό Πρόγραμμα Προτεινόμενων Υποψήφιων Μεταναστών (Provincial Nominee Programme) Πληροφορίες σχετικά με τους Φοιτητές εξωτερικού Οι μετανάστες φέρουν

Διαβάστε περισσότερα

«Εκπαίδευση Επαγγελματιών Κοινωνικής Πρόνοιας σε Συμβουλευτικές Δεξιότητες και Ενίσχυση της Επαγγελματικής τους Ταυτότητας»

«Εκπαίδευση Επαγγελματιών Κοινωνικής Πρόνοιας σε Συμβουλευτικές Δεξιότητες και Ενίσχυση της Επαγγελματικής τους Ταυτότητας» Εκδήλωση Ενδιαφέροντος Συμμετοχής Επιδοτούμενο Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθηση ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων «Εκπαίδευση Επαγγελματιών Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Δεξιότητες Αλφαβητισμού και Αριθμητικών Γνώσεων (Literacy and Numeracy Skills)

Δεξιότητες Αλφαβητισμού και Αριθμητικών Γνώσεων (Literacy and Numeracy Skills) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ VCAL; Tο Βικτωριανό Πιστοποιητικό Εφαρμοσμένης Μάθησης [Victorian Certificate of Applied Learning (VCAL)] είναι μια πρακτική επιλογή για μαθητές Σχολικών Ετών 11 και 12 (Year 11 και 12). Tο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Μάιος 2012 Είναι ένα πρόγραμμα που φέρνει κοντά τα πεδία της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνολογίας της πληροφορίας με τη διοίκηση και την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Το Ινστιτούτο Δια Βίου Εκπαίδευσης και το Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ετών Αποκλειστική δωρεά: Μια δράση του:

ετών Αποκλειστική δωρεά: Μια δράση του: ετών Αποκλειστική δωρεά: Μια δράση του: Πρόγραμμα Δωρεάν Κατάρτισης ΝΕΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Από το Ινστιτούτο Βιομηχανικής και Επιχειρησιακής Επιμόρφωσης & Κατάρτισης (ΣΕΒ-ΙΒΕΠΕ) Με την ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ» Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Σύμπραξη ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για τη Δια Βίου Μάθηση Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικό ΑΘΗΝΑ 2006 Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα