ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ: ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ a, ΑΝΑΛΥΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ: ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 802.11a, ΑΝΑΛΥΣΗ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ: ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ a, ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΛΟΥΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α.Ε.Μ Επιβλέπων: ΜΗΤΡΑΚΟΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2003

2 Περιεχόµενα Πρόλογος 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 6 Εισαγωγή Πρωτόκολλα τοπικών ασύρµατων δικτύων Εφαρµογές των ασύρµατων τοπικών δικτύων Σκοπός της εργασίας 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 10 Αρχιτεκτονική του συστήµατος a Το επίπεδο ελέγχου πρόσβασης στο µέσο Ο µηχανισµός ανίχνευσης φέροντος Πλαίσια επιβεβαίωσης επιπέδου MAC Χρονικά διαστήµατα µεταξύ πλαισίων Χρόνος οπισθοχώρησης (Backoff Time) Βασική διαδικασία αποστολής ιαδικασία αποστολής µε πλαίσια RTS/CTS Ανίχνευση διπλοτύπων και αποκατάσταση Τύποι πλαισίων στο a Πλαίσιο αποστολής πληροφορίας Πλαίσιο αίτησης αποστολής Πλαίσιο ελεύθερος προς αποστολή Πλαίσιο επιβεβαίωσης Τεµαχισµός πλαισίων Επανασύνθεση πλαισίων Το φυσικό επίπεδο 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 21 Τα χαρακτηριστικά του ασύρµατου καναλιού Το µοντέλο Gilbert-Elliott Προσοµοίωση του ασύρµατου καναλιού 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 28 Ανάλυση ρυθµαπόδοσης Ανάλυση ρυθµαπόδοσης χωρίς σφάλµατα στο κανάλι Ανάλυση ρυθµαπόδοσης µε σφάλµατα στο κανάλι 32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 37 ροµολόγηση πακέτων σε ασύρµατα ad hoc δίκτυα Γενική περιγραφή των ασύρµατων ad hoc δικτύων Είδη αλγορίθµων δροµολόγησης Πρωτόκολλα κατάστασης σύνδεσης, Link State Protocols Πρωτόκολλα διανύσµατος απόστασης, Distance Vector Protocols 40

3 5.2.3 Πρωτόκολλα πληροφορίας από την πηγή, Source routing Ταξινόµηση πρωτοκόλλων Επιθυµητά χαρακτηριστικά Πρωτόκολλα δροµολόγησης Ad-Hoc On-Demand Distance Vector - AODV υναµική δροµολόγηση πηγής, Dynamic Source Routing, DSR Αλγόριθµος δροµολόγησης βασισµένος στη συµπεριφορά αποικιών µυρµηγκιών, Ant-Colony-Based Routing Algorithm (ARA) Destination Sequenced Distance Vector DSDV Πρωτόκολλο δροµολόγησης µε ζώνες, Zone Routing Protocol ZRP Temporally Ordered Routing Algorithm TORA Internet MANET Encapsulation Protocol IMEP 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 58 Μηχανισµοί υποστήριξης ποιότητας υπηρεσιών σε ασύρµατα τοπικά δίκτυα επικοινωνιών Ποιότητα υπηρεσιών Μηχανισµοί ποιότητας υπηρεσιών Μηχανισµοί υποστήριξης QoS στο επίπεδο πρόσβασης στο µέσο 60 Μηχανισµοί µε χρήση των διαστηµάτων µεταξύ των πλαισίων 60 Μηχανισµοί µε χρήση των αλγορίθµων οπισθοχώρησης 61 ίκαιοι µηχανισµοί ποιότητας υπηρεσιών 63 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 65 Πρόγραµµα προσοµοίωσης του a Γενική περιγραφή του προσοµοιωτή Επιφάνεια διεπαφής µε το χρήστη Καθορισµός προφίλ κίνησης Παράµετροι καναλιού Προσοµοίωση Αποτελέσµατα Θέµατα υλοποίησης του προσοµοιωτή Γεννήτρια τυχαίων αριθµών και τυχαίες κατανοµές ηµιουργία προφίλ κίνησης Το ασύρµατο κανάλι Προσοµοίωση της µετάδοσης Εξαγωγή αποτελεσµάτων 77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 78 Προσοµοίωση και αποτελέσµατα 78 Μέγιστος αριθµός τερµατικών για διάφορα είδη δεδοµένων 79 Απόδοση του δικτύου σε συγκεκριµένες εφαρµογές 83 Ρυθµός σφαλµάτων και καθυστέρηση 94 Μηχανισµοί προτεραιότητας 101

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Συµπεράσµατα και προτάσεις Συµπεράσµατα και προτάσεις Συνέχιση της έρευνας 107 Συντοµογραφίες 108 Βιβλιογραφία 109

5 Πρόλογος Χαρακτηριστικό γνώρισµα της σύγχρονης εποχής είναι οι αυξηµένες ανάγκες για επικοινωνία του ανθρώπου. Αυτές δεν περιορίζονται πλέον µόνο στην πατροπαράδοτη τηλεφωνική συνοµιλία, αλλά επιπλέον και σε πιο σύνθετες µορφές επικοινωνίας µε την ανταλλαγή ήχου, εικόνας και δεδοµένων οποιασδήποτε µορφής. Τα δίκτυα επικοινωνιών σήµερα καλούνται να καλύψουν τις απαιτήσεις για υψηλό ρυθµό µετάδοσης της πληροφορίας πληρώντας ταυτόχρονα και τις προδιαγραφές που οδηγούν σε µια συγκεκριµένη ποιότητα επικοινωνίας. Παράλληλα, είναι φανερό, πως ολοένα και περισσότερο παύει να υπάρχει σαφές όριο διαχωρισµού ανάµεσα σε δίκτυα που µεταφέρουν φωνή, όπως το τηλεφωνικό δίκτυο και σε αυτά που µεταφέρουν δεδοµένα, όπως τα δίκτυα υπολογιστών. Ειδικότερα, η ραγδαία διάδοση του διαδικτύου και η ανάπτυξη εφαρµογών που µεταφέρουν φωνή πάνω σε IP πρωτόκολλα δίνουν στα δίκτυα υπολογιστών καινούργιες δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν και τις απαιτήσεις για τις υπηρεσίες που προσφέρουν αυτά, ώστε να µπορούν να είναι αξιόπιστα, όταν καλούνται να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες. εδοµένη, ωστόσο, σήµερα είναι και η αυξηµένη ανάγκη για ασύρµατη επικοινωνία. Αυτό υπαγορεύει η ανάπτυξη φορητών συσκευών (laptops, palmtops), των οποίων η φορητότητα αναιρείται αν για να συνδεθούν σε κάποιο δίκτυο είναι απαραίτητη η ύπαρξη καλωδίων. Έτσι οδηγούµαστε αναγκαστικά σήµερα προς ανάπτυξη ασύρµατων δικτύων που λειτουργούν συµπληρωµατικά ή ακόµα και ανεξάρτητα από τα υπάρχοντα ενσύρµατα δίκτυα. Νέα πρωτόκολλα συνεχώς προτείνονται αλλά και υλοποιούνται ειδικά στο χώρο των τοπικών δικτύων υπολογιστών. Είναι λοιπόν ένα ζήτηµα, να εξετάσουµε τη συµπεριφορά αυτών των δικτύων, όταν έρχονται να λειτουργήσουν στο σύγχρονο περιβάλλον.

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή

7 Τα τοπικά δίκτυα υπολογιστών είναι πολύ διαδεδοµένα σήµερα αφού είναι συνεχώς αυξανόµενες οι ανάγκες για υπηρεσίες δικτύου. Τα δίκτυα αυτά έχουν αναπτυχθεί πάνω στη λογική ανταλλαγής πακέτων. Οι σύγχρονες απαιτήσεις για φορητότητα των εφαρµογών οδήγησαν στην ανάπτυξη πρωτοκόλλων που επιτρέπουν την εξέλιξη σε ασύρµατα τοπικά δίκτυα υπολογιστών που έρχονται σαν συνέχεια των ενσύρµατων και λειτουργούν σε συνδιασµό ή ανεξάρτητα από αυτά. 1.1 Πρωτόκολλα τοπικών ασύρµατων δικτύων Μεγάλη ώθηση στον τοµέα των ασύρµατων τοπικών δικτύων έδωσε η ανάπτυξη από την ΙΕΕΕ το 1999 του προτύπου b. Το πρότυπο αυτό χρησιµοποιεί στο επίπεδο MAC το ήδη υπάρχον πρωτόκολλο CSMA/CD. Στο φυσικό επίπεδο λειτουργεί µε DSSS στην ISM περιοχή συχνοτήτων των 2.4GHz. Οι ταχύτητες µετάδοσης που πετυχαίνει φτάνουν τα 11Mbits/sec. Τα δίκτυα αυτά µπορούν να συνδεθούν µε τα ήδη υπάρχοντα ενσύρµατα δίκτυα (Ethernet). Το πρότυπο , λοιπόν, είναι ουσιαστικά το ασύρµατο Ethernet παρουσιάζοντας και παρόµοιες επιδόσεις µε το ενσύρµατο. Ωστόσο η ανάγκη για µεγαλύτερες ταχύτητες µετάδοσης δεδοµένων αλλά και ο συνωστισµός πολλών συστηµάτων στην περιοχή των 2.4GHz (802.11b, Bluetooth, φούρνοι µικροκυµάτων) οδήγησαν στην ανάπτυξη προτύπων που λειτουργούν στην περιοχή των 5GHz και πετυχαίνουν µεγαλύτερες ταχύτητες. Τα πρότυπα αυτά αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη από την ETSI και στην Αµερική από την IEEE. To 1999 παρουσιάστηκε από την ΙΕΕΕ το πρότυπο a. Το φυσικό του επίπεδο λειτουργεί µε την τεχνική OFDM στην ISM περιοχή των 5GHz πετυχαίνοντας µέγιστη ταχύτητα µετάδοσης 54Mbits/sec. Το επίπεδο MAC χρησιµοποιεί το πρωτόκολλο CSMA/CA παρόµοιο µε εκείνο του b. Το 2000 άρχισε και το 2001 ολοκληρώθηκε από την ETSI BRAN η προτυποποίηση ενός εντελώς νέου προτύπου ασύρµατου τοπικού δικτύου του HIPERLAN/2. Το φυσικό επίπεδο του HIPERLAN είναι παρόµοιο µε εκείνο του a. Η διαφοροποίηση βρίσκεται στο επίπεδο MAC (DLC όπως ονοµάζεται στο HIPERLAN). Το MAC επίπεδο του HIPERLAN λειτουργεί µε ένα πρωτόκολλο TDMA/TDD. Οι ταχύτητες που πετυχαίνονται και στην περίπτωση αυτή φτάνουν τα 54Μbits/sec. 1.2 Εφαρµογές των ασύρµατων τοπικών δικτύων Τα ασύρµατα δίκτυα µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως συµπληρωµατικά των ενσύρµατων δικτύων αλλά και ανεξάρτητα από αυτά στην περίπτωση που η χρήση των καλωδίων είναι αδύνατη. Μερικά σενάρια εφαρµογής τους παρουσιάζονται παρακάτω. Σε χώρους εργασίας τα ασύρµατα δίκτυα επιτρέπουν στους υπαλλήλους την κίνηση σε οποιοδήποτε χώρο της επιχείρησης χωρίς να χάνεται η επαφή µε το δίκτυο της εταιρείας. Σε περιπτώσεις αντικατάστασης του ενσύρµατου δικτύου ή επέκτασής του δεν είναι αναγκαία η διακοπή παροχής υπηρεσιών η οποία θα συνεχίζεται µεσω χρήσης ενός βοηθητικού ασύρµατου δικτύου. Στη βιοµηχανία ο έλεγχος της γραµµής παραγωγής, των αποθηκών και διαφόρων αισθητηρίων ασφαλείας µπορεί να γίνεται ασύρµατα από ένα κεντρικό µηχανισµό ελέγχου.

8 Υπάρχει η δυνατότητα κάλυψης αναγκών συνεδρίων όπου το δίκτυο είναι αναγκαίο για µικρό χρονικό διάστηµα και η χρήση καλωδίων θα ήταν ασύµφορη λύση. Στον οικιακό χώρο υπάρχει η δυνατότητα ανάπτυξης εφαρµογών όπου µέσω µιας κεντρικής κονσόλας διανέµεται ασύρµατα σε αλλές συσκευές ήχος, εικόνα και καθε µορφής δεδοµένα. Στο χώρο των πανεπιστηµίων τα ασύρµατα δίκτυα µπορούν να βοηθήσουν στην πρόσβαση σε πληροφορίες αλλά και να προσφέρουν νέους τρόπους µάθησης. Σε δηµόσιους χώρους όπως εµπορικά κέντρα, αεροδρόµια παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο στούς χρήστες που εισέρχονται στο χώρο κάλυψης του τοπικού ασύρµατου δικτύου. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι τα ασυρµατα δίκτυα έχουν ένα πλήθος εφαρµογών. Τα πλεονεκτήµατα τους είναι ευκολία εγκατάστασης ευελιξία στην τοπολογία τους αφού τα τερµατικά δεν περιορίζονται στο χώρο εφόσον βρίσκονται µέσα στα όρια κάλυψης του δικτύου νέα τερµατικά µπορούν να συνδεθούν στο δίκτυο χωρίς καµιά ιδιαίτερη διαδικασία το κόστος για την εγκατάσταση είναι µικρό αφού το µόνο που χρειάζεται είναι ένα κεντρικό τερµατικό που θα συνδέει τα ασύρµατα τερµατικά µε το σταθερό δίκτυο Ωστόσο υπάρχει και ένας αριθµός µειονεκτηµάτων χρειάζονται λυσεις για την παροχή των συσκευών µε ενέργεια γιατί η φορητότητα καταργείται αν τα τερµατικά δεν είναι αυτόνοµα για µεγάλο χρονικό διάστηµα υπάρχουν ζητήµατα ασφάλειας γιατί τα δεδοµένα που µεταφέρονται ασύρµατα είναι ευάλωτα σε πιθανές υποκλοπές, αν και τα πρωτόκολλα έχουν προβλέψει για κώδικες κρυπτογράφησης το κόστος για το χρήστη του δικτύου είναι αυξηµένο αφού οι συσκευές εκποµπής και λήψης είναι ακόµη ακριβές υπάρχει περιορισµός στον αριθµό των ανεξάρτητων δικτύων που µπορούν να λειτουργούν σε µια γεωγραφική περιοχή λόγω παρεµβολής στη συχνότητα µεταξύ τους 1.3 Σκοπός της εργασίας Σκοπός της εργασίας είναι να εξετάσουµε το σύστηµα a ως προς τις επιδόσεις του σε πραγµατικό περιβάλλον λειτουργίας. Αυτό γίνεται τόσο θεωρητικά όσο και µέσα από προσοµοίωση του συστήµατος. Στο δεύτερο καφάλαιο παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική του a σύµφωνα µε τις προδιαγραφές που έχουν εκδοθεί από την IEEE. Στο τρίτο κεφάλαιο µοντελοποιείται το ασύρµατο κανάλι σύµφωνα µε το µοντέλο Gilbert Elliott. Παρουσιάζονται οι εξισώσεις που το περιγράφουν καθώς και ο τρόπος που το κανάλι προσοµοιώθηκε. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται η θεωρητική ανάλυση της ρυθµαπόδοσης του δικτύου απουσία και παρουσία θορύβου στο κανάλι. Στο πέµπτο καφάλαιο παρουσιάζονται κάποιοι αλγόριθµοι δροµολόγησης κατάλληλοι για ασύρµατα τοπικά δίκτυα υπολογιστών. Παράλληλα εξετάζουµε και τις γενικές απαιτήσεις που έχουµε από αυτό το είδος των

9 αλγορίθµων. Στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζονται µηχανισµοί για υποστήριξη ποιότητας υπηρεσιών σε ασύρµατα δίκτυα. Στο έβδοµο κεφάλαιο αναλύουµε τον τρόπο λειτουργίας του προγράµµατος προσοµοίωσης που αναπτύχθηκε στα πλαίσια της διπλωµατικής εργασίας, καθώς και ζητήµατα υλοποίησης του προγράµµατος. Στο όγδοο κεφάλαιο εξετάζονται διάφορα σενάρια προσοµοίωσης καθώς και τα αποτελέσµατα που προέκυψαν. Τέλος στο ένατο κεφάλαιο συνοψίζουµε τα συµπεράσµατα από την εργασία και προτείνουµε κατευθύνσεις για να συνεχιστεί η έρευνα πάνω στο ζήτηµα.

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Αρχιτεκτονική του συστήµατος a

11 Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική του συστήµατος a µε αναφορά στο µοντέλο OSI, εξετάζοντας τα δύο κατώτερα επίπεδα του µοντέλου. Οι προδιαγραφές που έχει εκδώσει η ΙΕΕΕ αφορούν στο φυσικό επίπεδο (PHY) και στο επίπεδο ελέγχου πρόσβασης στο µέσο (MAC). Αυτά τα δύο επίπεδα θα περιγραφούν παρακάτω. 2.1 Το επίπεδο ελέγχου πρόσβασης στο µέσο Ο βασικός µηχανισµός πρόσβασης στο MAC του a είναι η Πολλαπλή Πρόσβαση µε Ανίχνευση Φέροντος και Αποφυγή Συγκρούσεων (Carrier Sense Multiple Access with Collision Avoidance, CSMA/CA). Σύµφωνα µε τον µηχανισµό αυτό ένα τερµατικό πρέπει να ανιχνεύσει αν το µέσο χρησιµοποιείται από κάποιο άλλο τερµατικό. Αν το µέσο δεν είναι κατηλλειµµένο τότε µπορεί να προχωρήσει σε εκποµπή. Ο αλγόριθµος CSMA/CA καθορίζει πως το τερµατικό που θέλει να εκπέµψει πρέπει να ανιχνεύσει το κανάλι ελεύθερο για καθορισµένο χρονικό διάστηµα και µετά να το καταλάβει. Σε αντίθετη περίπτωση τα τερµατικό πρέπει να αποφύγει την κατάληψη µέχρι το µέσο να ελευθερωθεί εκ νέου για τον παραπάνω καθορισµένο χρόνο. Για να µειωθεί περαιτέρω η πιθανότητα σύγκρουσης χρησιµοποιείται η µέθοδος ανταλλαγής µηνυµάτων RTS/CTS. Η διαδικασία που περιγράφηκε καθορίζει τη ιανεµηµένη Συνάρτηση Συντονισµού (Distributed Coordination Function, DCF) που είναι υποχρεωτικό να υποστηρίζεται από όλα τα τερµατικά που συµµετέχουν στο δίκτυο. Όλα τα παραπάνω περιγράφονται µε λεπτοµέρειες στις παραγράφους που ακολουθούν Ο µηχανισµός ανίχνευσης φέροντος Ο µηχανισµός ανίχνευσης φέροντος γίνεται τόσο µε φυσικό όσο και µε εικονικό τρόπο. Ο φυσικός τρόπος βασίζεται στην ανίχνευση, µέσω της κεραίας στο φυσικό επίπεδο, φέροντος, στη συχνότητα που λειτουργεί το σύστηµά µας. Ο εικονικός µηχανισµός παρέχεται από το MAC και αναφέρεται ως ιάνυσµα Κατανοµής ικτύου (Network Allocation Vector, NAV). Το NAV πετυχαίνει µια πρόβλεψη της µελλοντικής κίνησης στο µέσο βασιζόµενος στις πληροφορίες για τη διάρκεια των πακέτων που υπάρχουν στα πακέτα RTS και CTS. Το NAV µπορεί να θεωρηθεί ως ένας µετρητής που µετράει αντίστροφα το χρόνο µέχρι το κανάλι να ελευθερωθεί, βασισµένος στη γνώση που έχει για την κίνηση στο κανάλι. Όταν είναι µη µηδενικός το κανάλι θεωρείται κατηλλειµένο ενώ όταν µηδενιστεί ελεύθερο Πλαίσια επιβεβαίωσης επιπέδου MAC Η παραλαβή κάποιων πακέτων απαιτεί από τον παραλήπτη την αποστολή πλαισίου επιβεβαίωσης (acknowledgment frame, ACK) στον αποστολέα. H τεχνική αυτή είναι γνωστή σαν θετική επιβεβαίωση. Απώλεια παραλαβής ενός αναµενόµενου πλαισίου ACK δείχνει στον αποστολέα του αρχικού πακέτου πως κάποιο λάθος έγινε στη µετάδοση. Ωστόσο υπάρχει και η περίπτωση το αρχικό πακέτο να παραδόθηκε σωστά και το λάθος να έγινε στη µετάδοση του ACK. O αποστολέας δεν µπορεί να ξεχωρίσει µεταξύ των δυο περιπτώσεων. Ο παραλήπτης από τη στιγµή που δέχεται σωστά κάποιο πακέτο πληροφορίας είναι υποχρεωµένος µετά παρέλευση χρόνου SIFS να στείλει στον αποστολέα πλαίσιο επιβεβαίωσης ACK χωρίς να ελέγξει αν το µέσο είναι ελεύθερο ή κατηλλειµµένο. Από την πλευρά του ο αποστολέας µετά την αποστολή του πλαισίου πληροφορίας θα περιµένει χρονικό διάστηµα ACKTimeout και αν δε λάβει πλαίσιο ACK τότε θα προγραµµατίσει επανεκποµπή.

12 2.1.3 Χρονικά διαστήµατα µεταξύ πλαισίων Το χρονικό διάστηµα µεταξύ πλαισίων ονοµάζεται IFS (InterFrame Space). Με αναφορά στο σχήµα 2.1 παρατηρούµε ότι υπάρχουν δύο είδη χρονικών διαστηµάτων. Σχήµα 2.1 Είδη IFS Το µικρότερο από τα IFS είναι το SIFS (Short IFS). Χρησιµοποιείται πριν από την αποστολή πλαισίων ACK, RTS, CTS. H διάρκειά του καθορίζεται από το πρωτόκολλο και είναι 16µs. Το DIFS (DCF IFS) είναι ο χρόνος για τον οποίο ένα τερµατικό πρέπει να ανιχνεύσει το κανάλι ελεύθερο προτού προχωρήσει σε εκποµπή. Η διάρκειά του είναι 34µs Χρόνος οπισθοχώρησης (Backoff Time) Ένα τερµατικό που θέλει να στείλει δεδοµένα µέσω του µηχανισµού ανίχνευσης φέροντος καθορίζει αν το µέσο είναι ελεύθερο ή κατηλλειµµένο. Αν είναι ελεύθερο για χρόνο µεγαλύτερο του DIFS τότε το τερµατικό δεν εκπέµπει αµέσως αλλά µετά από έναν τυχαίο χρόνο οπισθοχώρησης (random backoff time) που υπολογίζει. Το χρονικό διάστηµα που διαρκεί ο χρόνος οπισθοχώρησης ονοµάζεται παράθυρo συγκράτησης (contention window, CW). Η διαδικασία αυτή βοηθά στην αποφυγή συγκρούσεων µεταξύ τερµατικών που προσπαθούν να καταλάβουν το µέσο στο τέλος κάποιου χρόνου DIFS. Η διαδικασία για τον υπολογισµό του τυχαίου χρόνου οπισθοχώρησης είναι Backoff Time = Random() aslottime Όπου Random() είναι ψευδοτυχαίος αριθµός µε οµοιόµορφη κατανοµή στο διάστηµα [0,CW], acwmin CW acwmax. Είναι σηµαντικό τα τερµατικά να έχουν διαφορετικές ακολουθίες τυχαίων αριθµών προς αποφυγή συγκρούσεων. Τα acwmin, acwmax καθορίζονται από το πρωτόκολλο και για το a έχουν τις τιµές acwmin = 15 aslottime acwmax = 1023 aslottime aslottime είναι το µικρότερο χρονικό διάστηµα στο οποίο µπορούµε να αναφερόµαστε στο πρότυπο a και έχει τιµή 9µs.

13 Στην πρώτη απόπειρα κατάληψης του µέσου το Backoff Time παίρνει τιµή µεταξύ [0,15] aslottime. Το πρότυπο καθορίζει επίσης ένα µέγιστο αριθµό προσπαθειών για εκποµπή για κάθε πακέτο. Όταν αυτό το όριο ξεπεραστεί το πακέτο απορρίπτεται. Αν στην πρώτη προσπάθεια υπάρξει σύγκρουση, που ο αποστολέας αντιλαµβάνεται µέσω της έλλειψης πακέτου ACK, τότε το τερµατικό υπολογίζει νέο χρόνο οπισθοχώρησης αυτή τη φορά στο διάστηµα [0,31] aslottime. Αυτό επαναλάµβάνεται µετά από κάθε αποτυχηµένη εκποµπή µέχρι να φτάσουµε στο όριο acwmax. Το όριο του Contention Window µέσα στο οποίο υπολογίζεται ο χρόνος οπισθοχώρησης αυξάνεται κάθε φορά κατά µία δύναµη του 2 µείον 1 (σχήµα 2.2). ηλαδή CW = 2 (i+4) -1,όπου i = 0,1,2,,6 αντίστοιχα για την πρώτη προσπάθεια, την πρώτη επανεκποµπή, τη δεύτερη επανεκποµπή κ.ο.κ. Υπολογισµός Contention W indow εύτερη Επανεκποµπή Πρώτη Επανεκπόµπη Πρώτη Προσπάθεια Σχήµα 2.2 Αφού το τερµατικό έχει ανιχνεύσει το µέσο ελεύθερο για χρόνο DIFS αρχίζει να µειώνει το Backoff Time κατά aslottime κάθε φορά, εφόσον κατά τη διάρκεια του aslottime το µέσο είναι ελεύθερο. Στην αντίθετη περίπτωση το τερµατικό σταµατά να µειώνει το Backoff Time και συνεχίζει τη διαδικασία την επόµενη φορά που το µέσο γίνεται ελεύθερο για χρόνο DIFS. Όταν ο χρόνος οπισθοχώρησης φτάσει στο µηδέν το τερµατικό εκπέµπει. Μετά από κάθε επιτυχηµένη εκποµπή το Contention Window επιστρέφει στη µικρότερη τιµή του acwmin. Τα παραπάνω φαίνονται χαρακτηριστικά στο σχήµα 2.3.

14 Σχήµα 2.3 ιαδικασία µείωσης του χρόνου οπισθοχώρησης Βασική διαδικασία αποστολής Η βασική διαδικασία αποστολής, όπως είδαµε και παραπάνω, είναι το τερµατικό να στέλνει το πλαίσιο πληροφορίας µετά από χρόνο DIFS και την παρέλευση του χρόνου οπισθοχώρησης. Τα τερµατικά που διαβάζουν τη διάρκεια του πακέτου υπολογίζουν το χρόνο που το µέσο θα είναι κατηλλειµµένο και δίνουν αυτή την τιµή στο NAV. Για αυτό το χρόνο αποφεύγουν κατάληψη του µέσου. Το τερµατικό για το οποίο προορίζεται το πακέτο, εάν το λάβει σωστά, στέλνει µετά από χρόνο SIFS πλαίσιο επιβεβαίωσης ACK. Η διαδικασία αυτή φαίνεται χαρακτηριστικά στο παρακάτω σχήµα. Σχήµα 2.4 Απευθείας αποστολή πακέτου πληροφορίας

15 2.1.6 ιαδικασία αποστολής µε πλαίσια RTS/CTS Εκτός από τη βασική διαδικασία αποστολής όπου το τερµατικό στέλνει το πακέτο αµέσως αφού έχει ανιχνεύσει το µέσο ελεύθερο για χρόνο DIFS και µετά την παρέλευση του χρονου οπισθοχώρησης, το πρωτόκολλο υποστηρίζει και τη διαδικασία αποστολής µε χρήση πακέτων RTS/CTS. Κατά τη διαδικασία αυτή το τερµατικό που θέλει να στείλει ένα πακέτο σε κάποιο άλλο, µετά την παρέλευση του χρόνου οπισθοχώρησης δε στέλνει απευθείας το πακέτο αλλά αρχικά ένα πλαίσιο αίτησης αποστολής (Request To Send, RTS). Όλα τα τερµατικά που λαµβάνουν το πλαίσιο RTS, υπολογίζουν από την πληροφορία που περιέχεται σε αυτό για το µήκος του πακέτου πληροφορίας, το χρόνο, που το κανάλι θα παραµείνει κατηλλειµµένο. Αυτή είναι και η τιµή που παίρνει το NAV για όλα τα τερµατικά που έχουν λάβει το RTS. Το τερµατικό προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση αποστολής πρέπει µετά από χρόνο SIFS να απαντήσει στον αποστολέα µε ένα πλαίσιο ελεύθερος προς αποστολή (Clear To Send, CTS) αν το NAV του τερµατικού αυτού δείχνει ότι το κανάλι είναι ελεύθερο. Με το πλαίσιο CTS ουσιαστικά το κανάλι έχει δεσµευθεί για όσο χρόνο χρειάζεται για να γίνει η αποστολή του πακέτου που ζήτησε αρχικά το τερµατικό που έστειλε το πλαίσιο RTS. Το παρακάτω σχήµα δείχνει χαρακτηριστικά πως λειτουργεί η διαδικασία RTS/CTS για τον αποστολέα σταθµό, τον παραλήπτη σταθµό και τους υπόλοιπους σταθµούς που συµµετέχουν στο δίκτυο. Σχήµα 2.5 Αποστολή RTS/CTS/data/ACK και καθορισµός του NAV Ανίχνευση διπλοτύπων και αποκατάσταση Με την παραπάνω διαδικασία αποστολής υπάρχει η περίπτωση ένα πακέτο να σταλεί περισσότερες από µία φορά προς κάποιο τερµατικό. Αυτό µπορεί για παράδειγµα να συµβεί στην περίπτωση που ενώ το πλαίσιο πληροφορίας έχει ληφθεί σωστά από ένα τερµατικό το ACK που έστειλε αυτό ως επιβεβαίωση να καταστραφεί και να µη φτάσει στον αποστολέα. Τότε ο αποστολέας θα ξαναστείλει το πλαίσιο πληροφορίας. Για την αποφυγή λήψης διπλοτύπων κάθε πακέτο έχει έναν αύξοντα αριθµό (Sequence number). Ο αριθµός αυτός µπαίνει στο πακέτο από τον αποστολέα. Ο παραλήπτης κρατά ένα αρχείο µε τους αύξοντες αριθµούς των πρόσφατα ληφθέντων πακέτων και τους συγκρίνει µε αυτόν του πακέτου που µόλις έλαβε. Στην περίπτωση

16 που είναι ίδιος µε κάποιον από τα πακέτα που ήδη έλαβε, απορρίπτει το εν λόγω πακέτο. Ακόµα και στην περίπτωση αυτή όµως ο παραλήπτης είναι υποχρεωµένος να στείλει πλαίσιο ACK. 2.2 Τύποι πλαισίων στο a Στο πρωτόκολλο a υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τύποι πλαισίων για µετάδοση. Αυτοί χρησιµοποιούνται για διαχείριση, έλεγχο και αποστολή πακέτων πληροφορίας. Τα πλαίσια διαχείρισης χρησιµοποιούνται για τη σύνδεση και αποσύνδεση ενός τερµατικού από το δίκτυο. Τα πλαίσια ελέγχου χρησιµοποιούνται για την αποστολή αιτήσεων και επιβεβαιώσεων. Τα πλαίσια ελέγχου που µας ενδιαφέρουν είναι τα RTS, CTS, ACK. Παρακάτω θα δούµε κάπως πιο αναλυτικά τη µορφή των πλαισίων που αναφέραµε Πλαίσιο αποστολής πληροφορίας Το πλαίσιο αποστολής πληροφορίας έχει τη µορφή του σχήµατος 2.7. MAC header 30 bytes Data bytes CRC 4 bytes Σχήµα 2.7 Μορφή πλαισίου µετάδοσης πληροφορίας Η επικεφαλίδα του MAC (MAC header) αποτελείται από 30 bytes. Σε αυτό το τµήµα του πλαισίου υπάρχουν οι διευθύνσεις του αποστολέα και του παραλήπτη σταθµού πληροφορία για το µήκος του πλαισίου ώστε τα τερµατικά που το διαβάζουν να θέτουν την τιµή στο NAV πληροφορία για το αν το πλαίσιο έχει αποσταλεί για πρώτη φορά ή για το αν πρόκειται για επανεκποµπή καθώς και ο αύξων αριθµός του πλαισίου για την αναγνώριση από τον παραλήπτη τυχόν διπλοτύπων Το επόµενο πεδίο περιέχει την πληροφορία και το µήκος του µπορεί να είναι από 0 εώς 4095 bytes. Τέλος υπάρχει το πεδίο CRC (Cyclic Redundancy Check) που αποτελείται από 4 bytes. Στο πεδίο αυτό περιέχεται το αποτέλεσµα της εφαρµογής του πολυωνύµου CRC-32 G(x) = x 32 + x 26 + x 23 + x 22 + x 16 + x 12 + x 11 + x 10 + x 8 + x 7 + x 5 + x 4 + x 2 + x + 1 στα πεδία MAC header και data. Το ίδιο γίνεται και στην πλευρά του δέκτη µε σκοπό την ανίχνευση λαθών αν το αποτέλεσµα δεν είναι το ίδιο.

17 2.2.2 Πλαίσιο αίτησης αποστολής Το πλαίσιο αίτησης αποστολής (Request To Send, RTS) έχει τη µορφή του σχήµατος 2.8. MAC header 16 bytes Σχήµα 2.8 Πλαίσιο RTS CRC 4 bytes Το πλαίσιο RTS είναι το πρώτο από τα τέσσερα πλαίσια που ανταλλάσσονται κατά τη διαδικασία αποστολής RTS/CTS/data/ACK. Το πεδίο MAC header περιέχει τη διεύθυνση του αποστολέα και του παραλήπτη. Επίσης περιέχει τη διάρκεια του πακέτου data που θα επακολουθήσει έτσι ώστε τα τερµατικά που το λαµβάνουν να ενηµερώσουν το NAV τους. Το πεδίο CRC χρησιµοποιείται για ανίχνευση λαθών Πλαίσιο ελεύθερος προς αποστολή Η µορφή του πλαισίου ελεύθερος προς αποστολή (Clear To Send, CTS) φαίνεται στο σχήµα 2.9. MAC header 10 bytes Σχήµα 2.9 Πλαίσιο CTS/ACK CRC 4 bytes Στο πεδίο MAC header υπαρχουν οι διευθύνσεις του ποµπού και του δέκτη καθώς και η διάρκεια της συγκεκριµένης ανταλλαγής πακέτων της οποίας το πλαίσιο CTS είναι τµήµα. Έτσι ενηµερώνουν το NAV τους τα τερµατικά που δεν έλαβαν το πλαίσιο RTS. Το πλαίσιο CTS ακολουθεί µετά χρόνο SIFS από τη λήψη του RTS και αποτελεί απάντηση σε αυτό Πλαίσιο επιβεβαίωσης Το πλαίσιο επιβεβαίωσης (ACK) έχει την ίδια µορφή µε το πλαίσιο CTS όπως φαίνεται στο σχήµα 2.9. Στο MAC header περιέχονται οι διευθύνσεις του αποστολέα και του παραλήπτη καθώς και πληροφορία σχετικά µε ποιο πακέτο data επιβεβαιώνει. Το πλαίσιο ACK ακολουθεί µετά χρόνο SIFS απο την επιτυχή λήψη του πλαισίου data. Ενηµερώνει τον αποστολέα ότι δεν χρειάζεται επανεκποµπή του πλαισίου πληροφορίας Τεµαχισµός πλαισίων Το επίπεδο MAC έχει τη δυνατότητα τεµαχισµού και επανασύνθεσης των πακέτων που φτάνουν από τα ανώτερα επίπεδα. Με το µηχανισµό αυτό κάθε τεµάχιο του αρχικού πακέτου µεταδίδεται αυτόνοµα σύµφωνα µε τις διαδικασίες που περιγράφηκαν. Για κάθε πακέτο που τεµαχίζεται τα κοµµάτια πρέπει να έχουν όλα το ίδιο µήκος εκτός από το τελευταίο που µπορεί να είναι και µικρότερο. Το µήκος των πλαισίων στα οποία τεµαχίζεται ένα πακέτο δεν πρέπει να υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση το κατώφλι τεµαχισµού (fragmentation threshold). Από τη στιγµή που ένα τµήµα του αρχικού πακέτου µεταδίδεται για πρώτη φορά, το περιεχόµενο και το µήκος του παραµένουν σταθερά µέχρι να παραδοθεί επιτυχώς στον προορισµό του. Όλα τα

18 τερµατικά πρέπει να έχουν τη δυνατότητα λήψης πλαισίων πληροφορίας διαφόρων µηκών. Όταν κάποιο τµήµα απαιτεί επανεκποµπή το µήκος και τα περιεχόµενά του παραµένουν σταθερά για το χρόνο ζωής του αρχικού πλαισίου στο συγκεκριµένο τερµατικό. εν είναι επιτρεπτή η αλλαγή των παραπάνω στοιχείων µε στόχο την παραµονή µέσα στα χρονικά όρια του πακέτου. Κάθε πλαίσιο περιέχει ένα πεδίο ελέγχου αλληλουχίας (Sequence Control field) το οποίο αποτελείται από έναν αύξοντα αριθµό και έναν αριθµό τεµαχίου. Όταν ένα τερµατικό εκπέµπει ο αύξων αριθµός πρέπει να παραµείνει ο ίδιος για όλα τα κοµµάτια του µεγαλύτερου πακέτου που µεταδίδονται. Τα πλαίσια τεµάχια πρέπει να στέλνονται µε σειρά από το χαµηλότερο αριθµό τεµαχίου προς το µεγαλύτερο, όπου οι αριθµοί τεµαχίου ξεκινούν από το µηδέν και αυξάνουν κατά ένα για κάθε διαδοχικό τεµάχιο. Επίσης το πεδίο ελέγχου πλαισίου περιέχει ένα bit που είναι ίσο µε το µηδέν για να υποδηλώσει το τελευταίο (ή το µοναδικό) κοµµάτι ενός µεγαλύτερου πακέτου. Το τερµατικό αποστολέας πρέπει να διατηρεί ένα χρονοµετρητή για κάθε πακέτο που πρόκειται να µεταδώσει. Για κάθε πακέτο υπάρχει ένας µέγιστος χρόνος στον οποίο πρέπει να µεταδοθεί. Αν ο χρονοµετρητής ξεπεράσει αυτό το µέγιστο χρόνο τότε όλα τα εναποµείναντα κοµµάτια του πακέτου απορρίπτονται και καµιά προσπάθεια δε γίνεται για να ολοκληρωθεί η µετάδοση Επανασύνθεση πλαισίων Κάθε πλαίσιο τεµάχιο περιέχει πληροφορίες που επιτρέπουν την επανασύνθεση του αρχικού πλαισίου από εκείνα που το συνιστούν. Κάθε πλαίσιο περιέχει τις ακόλουθες πληροφορίες που χρησιµοποιούνται από τον παραλήπτη για να ανασυντεθεί το αρχικό πλαίσιο. - Είδος πλαισίου - ιεύθυνση του αποστολέα - ιευθυνση του παραλήπτη - Πεδίο ελέγχου αλληλουχίας : Το πεδίο αυτό επιτρέπει στο τερµατικό παραλήπτη να ελέγχει ότι όλα τα εισερχόµενα πλαίσια τεµάχια ανήκουν στο ίδιο πακέτο αλλά και να αναγνωρίζει τη σειρά µε την οποία αυτά πρέπει να ανασυντεθούν. Ο αύξων αριθµός στο πεδίο ελέγχου αλληλουχίας παραµένει ο ίδιος για όλα τα κοµµάτια του ίδιου πακέτου ενώ ο αριθµός τεµαχίου αυξάνει κατά ένα για τα διαδοχικά κοµµάτια - Ενδείκτης άλλων τεµαχίων (More Fragments Indicator) : είχνει, αν είναι διάφορος του µηδενός, ότι το πλαίσιο που λαµβάνεται δεν είναι το τελευταίο ή το µοναδικό της σειράς. Ο παραλήπτης πρέπει να ανακατασκευάσει το αρχικό πακέτο συνδυάζοντας όλα τα κοµµάτια σύµφωνα µε τον αριθµό τεµαχίου που το καθένα έχει στο πεδίο ελέγχου αλληλουχίας. Όσο δεν έχει ληφθεί το πλαίσιο µε µηδενισµένο το bit του ενδείκτη άλλων τεµαχίων ο παραλήπτης γνωρίζει ότι η λήψη του πακέτου δεν έχει ολοκληρωθεί. Από τη στιγµή που το συγκεκριµένο πλαίσιο θα ληφθεί ο παραλήπτης ξέρει ότι δεν πρόκειται να λάβει άλλα κοµµάτια από το συγκεκριµένο πακέτο. Όλα τα τερµατικά πρέπει να υποστηρίζουν την ταυτόχρονη λήψη τουλάχιστων τριών πακέτων. Για κάθε πακέτο το τερµατικό πρέπει να διατηρεί ένα χρονοµετρητή λήψης. Ο παραλήπτης πρέπει να απορρίπτει όλα τα πλαίσια τεµάχια για τα οποία δεν υπάρχει χρονοµετρητής. Υπάρχει και ένας χαρακτηριστικός χρόνος, ο µέγιστος χρόνος λήψης ενός πακέτου (Max Receive Lifetime), που καθορίζει το µέγιστο χρόνο στον οποίο πρέπει να ολοκληρωθεί η λήψη του πακέτου. Ο χρονοµετρητής αρχίζει να

19 µετρά από τη στιγµή που έρχεται το πρώτο κοµµάτι του πακέτου. Αν ο χρονεµετρητής ξεπεράσει το µέγιστο χρόνο λήψης τότε όσα πλαίσια ληφθούν από το διάστηµα αυτό και πλέον απορρίπτονται. Ωστόσο και γι αυτά τα πλαίσια πρέπει να σταλεί επιβεβαίωση. Για να επανασυντεθεί σωστά ένα πακέτο στο σταθµό προορισµού πρέπει να απορρίπτονται όλα τα διπλότυπα µε τη διαδικασία που αναφέρθηκε σε προηγούµενη παράγραφο. Ακόµα όµως και για τα πλαίσια που λαµβάνονται για δεύτερη φορά πρέπει να σταλεί επιβεβαίωση ACK Το φυσικό επίπεδο Στο φυσικό επίπεδο το a χρησιµοποιεί την τεχνική Ορθογωνικής Πολυπλεξίας στη Συχνότητα (OFDM). Το σύστηµα εκπέµπει στην ISM µπάντα της περιοχής των 5GHz. Σ αυτή την περιοχή έχει οριστεί ένας αριθµός από κανάλια µέσα στα οποία µπορεί να εκπέµπει το σύστηµα. Καθένα από αυτά είναι 20MHz. Κάθε κανάλι διαιρείται σε 52 υπο-φέροντα MHz το καθένα. Από αυτά τα 48 χρησιµοποιούνται για µεταφορά δεδοµένων. Κάθε υποφέρον διαλέγεται να είναι ορθογώνιος παλµός. Αυτό έχει το πλεονέκτηµα η µορφοποίηση του παλµού να γίνεται αποτελεσµατικά µε τη χρήση Αντίστροφου Γρήγορου Μετασχηµατισµού Fourier (Inverse Fast Fourier Transformation, IFFT). Έτσι αντί για ένα φέρον 20MHz κάνουµε χρήση πολλών υποφερόντων που επικαλύπτονται µε την αρχή της ορθογωνιότητας. Εκεί δηλαδή που ένα υποφέρον έχει µέγιστη τιµή τα άλλα έχουν µηδέν. Με τον τρόπο αυτό έχει αποδειχτεί ότι αντιµετωπίζονται καλύτερα οι επιλεκτικές στη συχνότητα διαλείψεις καθώς και η ενδοσυµβολική παρεµβολή σε κανάλια µε διαλείψεις ευρείας ζώνης. Οι ειδικές παράµετροι της τεχνικής OFDM στο πρότυπο a φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί. Παράµετρος Τιµή Ρυθµός δειγµατοληψίας 20 MHz (f s ) ιάρκεια συµβόλου 4µsec (T total ) Αριθµός υποφερόντων 48 για δεδοµένα (N D ) Μέγεθος FFT 64 Εύρος υποφέροντος MHz Εύρος καναλιού 20MHz Πίνακας 2.1 Παράµετροι OFDM Τα δεδοµένα προς µετάδοση έρχονται από το ανώτερο επίπεδο µε τη µορφή συρµών από bytes. Ο συρµός εισάγεται σε έναν scrambler ο οποίος εµποδίζει την ύπαρξη µεγάλων σειρών από 0 και 1. Τα scrambled δεδοµένα αποτελούν είσοδο στον συνελικτικό κωδικοποιητή. Ο κωδικοποιητής αποτελείται από ένα κύριο συνελικτικό κώδικα µε ρυθµό ½ και στη συνέχεια εφαρµόζεται puncturing. Οι µορφές puncturing διευκολύνουν τη χρήση ρυθµών ½, ¾, και 2/3. Τα κωδικοποιηµένα δεδοµένα αναδιατάσσονται µε σκοπό την αποφυγή της εισόδου ριπών από λάθη στον συνελικτικό αποκωδικοποιητή στο δέκτη. Στη συνέχεια τα αναδιατεταγµένα δεδοµένα τοποθετούνται στα σύµβολα µε χρήση διαφόρων ειδών κωδικοποιήσεων BPSK, QPSK, 16-QAM, 64-QAM. Η διαµόρφωση OFDM εφαρµόζεται µε τη χρήση

20 αντίστροφου FFT. Ως αποτέλεσµα µεταδίδονται 48 σύµβολα δεδοµένων και 4 σύµβολα πιλότοι. Σχήµα 2.10 ιαδικασία εκποµπής συµβόλου OFDM Για την αντιµετώπιση της ενδοσυµβολικής παρεµβολής εφαρµόζεται ένα διάστηµα προστασίας µε τη µορφή της κυκλικής επέκτασης του συµβόλου. Έτσι πριν από κάθε σύµβολο OFDM προηγείται µια περιοδική επέκταση του ίδιου του συµβόλου. Η συνολική διάρκεια του OFDM συµβόλου είναι T total = T g + T όπου Τ g είναι το διάστηµα προστασίας και Τ η χρήσιµη διάρκεια του συµβόλου. Στον OFDM δέκτη ακολουθείται η ακριβώς αντίστροφη διαδικασία. ύο σύµβολα στην αρχή της µετάδοσης βοηθούν στον συγχρονισµό ποµπού και δέκτη. Η αποκωδικοποίηση του συνελικτικού κώδικα γίνεται µε τη βοήθεια ενός αποκωδικοποιητή Viterbi. Με αυτή τη διαδικασία πετυχαίνονται διαφορετικές ταχύτητες µετάδοσης δεδοµένων όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα Ρυθµός Κωδικοποίηση Ρυθµός Κώδικα Ονοµαστικός ρυθµός bit (Mb/s) Αριθµός bits ανά υποφέρον Αριθµός bits ανά OFDM σύµβολο Αριθµός bits δεδοµένων ανά OFDM σύµβολο 1 BPSK ½ BPSK ¾ QPSK ½ QPSK ¾ QAM ½ QAM ¾ QAM ¾ QAM 2/ Πίνακας 2.2 Παράµετροι εξαρτώµενοι από το ρυθµό

CSMA/CA στο Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου

CSMA/CA στο Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου CSMA/CA στο 802.11 Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Medium Access Control Συνήθως πολλοί κόμβοι μοιράζονται ένα κοινό μέσο Πρόβλημα: απαιτείται διαχείριση της πρόσβασης των κόμβων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Απευθείας Ζεύξης. Επικοινωνία µεταξύ δύο υπολογιστών οι οποίοι είναι απευθείας συνδεδεµένοι.

Δίκτυα Απευθείας Ζεύξης. Επικοινωνία µεταξύ δύο υπολογιστών οι οποίοι είναι απευθείας συνδεδεµένοι. Δίκτυα Απευθείας Ζεύξης Επικοινωνία µεταξύ δύο υπολογιστών οι οποίοι είναι απευθείας συνδεδεµένοι. Περίληψη Ζεύξεις σηµείου προς σηµείο (point-to-point links) Πλαισίωση (framing) Ανίχνευση και διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά Δίκτυα. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων.

Τοπικά Δίκτυα. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Τοπικά Δίκτυα Περίληψη Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Αναμεταδότες, Γέφυρες, Μεταγωγείς, δρομολογητές και Πύλες (repeaters, hubs, bridges, switches, routers,

Διαβάστε περισσότερα

Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση. Δρ. Χατζημίσιος Περικλής

Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση. Δρ. Χατζημίσιος Περικλής Ασύρματα Δίκτυα και Επικοινωνίες: Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση Δρ. Χατζημίσιος Περικλής Εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση Αύξηση ενδιαφέροντος για ασύρματη τοπική δικτύωση στα μέσα της δεκαετίας του

Διαβάστε περισσότερα

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση:

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση: 1. Ένας δίαυλος έχει ρυθµό δεδοµένων 4 kbps και καθυστέρηση διάδοσης 20 msec. Για ποια περιοχή µηκών των πλαισίων µπορεί η µέθοδος παύσης και αναµονής να έχει απόδοση τουλάχιστον 50%; Η απόδοση θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Το επίπεδο σύνδεσης αποτελείται από δύο υποεπίπεδα: Το υποεπίπεδο ελέγχου προσπέλασης μέσων (Medium Access Control) Το υποεπίπεδο λογικού ελέγχου σύνδεσης (Logical Link Control) To υποεπίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

J. Glenn Brookshear. Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley

J. Glenn Brookshear. Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley Κεφάλαιο 4: ικτύωση και ιαδίκτυο Η Επιστήµη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωµένη Παρουσίαση (δέκατη αµερικανική έκδοση) J. Glenn Brookshear Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE 802.11a ΟΥΡΑΝΙΑ Φ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ Π.ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗ Επιβλέπων: κ.στεργιου ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΡΤΑ 2005 ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.7. Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.7. Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.7 Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου Επικοινωνία δύο σταθμών Ύπαρξη διαδρομής Αποκατάσταση σύνδεσης Ο σταθμός-πηγή πρέπει να ξέρει πότε ο σταθμός-προορισμός είναι έτοιμος να λάβει δεδομένα.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος?

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος? Μετάδοση Δεδομένων Δίκτυα Υπολογιστών 68 Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της Απάντηση : Στα δίκτυα μεταγωγής κυκλώματος (circuit switching networks), η μετάδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Τι είναι επικοινωνία; Είναι η διαδικασία αποστολής πληροφοριών από ένα πομπό σε κάποιο δέκτη. Η Τηλεπικοινωνία είναι η επικοινωνία από απόσταση (τηλε-).

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το φυσικό στρώμα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το φυσικό στρώμα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το φυσικό στρώμα 1. Μήνυμα μήκους

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων.

Περίληψη. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Τοπικά Δίκτυα Περίληψη Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Αναμεταδότες, Γέφυρες, Μεταγωγείς, δρομολογητές και Πύλες (repeaters, hubs, bridges, switches, routers,

Διαβάστε περισσότερα

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις 7.9 ροµολόγηση Ερωτήσεις 1. Να δώσετε τον ορισµό της δροµολόγησης; 2. Από τι εξαρτάται η χρονική στιγµή στην οποία λαµβάνονται οι αποφάσεις δροµολόγησης; Να αναφέρετε ποια είναι αυτή στην περίπτωση των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα 5.1 ΤοΠρωτόκολλο ALOHA Αλγόριθµοι επίλυσης συγκρούσεων µε βάση το δυαδικό δένδρο 5.2 ίκτυα Ethernet Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.3 5.3 ίκτυα Token Ring - Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.5 Τοπικά ίκτυα 5-1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Το πρωτόκολλο Διαδικτυου (Internet Protocol, ) είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/. Η λειτουργία του βασίζεται στην ιδέα των αυτοδύναμων πακέτων (datagrams), τα οποία μεταφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI.

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 40 Σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά και δικτυακά πρωτόκολλα Εικόνα 1.5.1 Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Οι γέφυρες λειτουργούν τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ethernet Ethernet ΙΕΕΕ CSMA/CD

Ethernet Ethernet ΙΕΕΕ CSMA/CD Ethernet Τα τοπικά δίκτυα είναι συνήθως τύπου Ethernet ή λέμε ότι ακολουθούν το πρότυπο ΙΕΕΕ 802.3 Ακολουθούν το μηχανισμό CSMA/CD (Πολλαπλή πρόσβαση με Ακρόαση Φέροντος και Ανίχνευση Συγκρούσεων). Πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP Άσκηση 1 η : Καθυστερήσεις Θεωρείστε μία σύνδεση μεταξύ δύο κόμβων Χ και Υ. Το εύρος ζώνης του συνδέσμου είναι 10Gbits/sec

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN).

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN). Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας, Κέρκυρα Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος 1. Τεχνικές Πολλαπλής Πρόσβασης Πρωτόκολλα LAN ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά

Διαβάστε περισσότερα

Ad Hoc Routing Πρωτόκολλα. Κατηγορίες και κύρια πρωτόκολλα

Ad Hoc Routing Πρωτόκολλα. Κατηγορίες και κύρια πρωτόκολλα Ad Hoc Routing Πρωτόκολλα Κατηγορίες και κύρια πρωτόκολλα Αναγκαιότητα WSN Routing Algor. Λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των WSN δεν συνιστάται η χρήση αντίστοιχων αλγορίθμων που συναντιόνται σε άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1 I. Παράδειγμα 1: Απόδοση TCP με παράθυρο αποστολέα = 1 a. Ο μηχανισμός όπως έχει περιγραφεί ως τώρα στέλνει μόνο ένα πακέτο και σταματάει να μεταδίδει έως ότου πάρει το ack του πακέτου αυτού (λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα επανεκποµπής

Πρωτόκολλα επανεκποµπής Πρωτόκολλα επανεκποµπής Πρωτόκολλα επανεκποµπής Πρωτόκολλα: Εναλλασσοµένου bit (Alternating Bit Protocol) Επιλεκτικής επανάληψης (Selective Reeat Protocol) Οπισθοχώρησης κατά Ν (Go Back N) Μηχανισµοί:

Διαβάστε περισσότερα

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που 7.7 Πρωτόκολλο ARP 1 ύο είδη διευθύνσεων: MAC - IP Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο ύνδεσης Δεδομένων (Data Link Layer DLL)

Επίπεδο ύνδεσης Δεδομένων (Data Link Layer DLL) 101001 101001 Επίπεδο ύνδεσης Δεδομένων (Data Link Layer DLL) Είναι το δεύτερο επίπεδο στη διαστρωμάτωση του OSI (μετρώντας από κάτω) Ασχολείται με την αποδοτική και αξιόπιστη επικοινωνία μεταξύ δύο γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Δρομολόγηση (Routing)

Δρομολόγηση (Routing) Δρομολόγηση (Routing) Περίληψη Flooding Η Αρχή του Βέλτιστου και Δυναμικός Προγραμματισμός ijkstra s Algorithm Αλγόριθμοi Δρομολόγησης Link State istance Vector Δρομολόγηση σε Κινητά Δίκτυα Δρομολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ: Κυκλικός Έλεγχος Πλεονασμού CRC codes Cyclic Redundancy Check codes Ο μηχανισμός ανίχνευσης σφαλμάτων στις επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Πρωτόκολλα Διαδικτύου Ερωτήσεις Ασκήσεις Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Ερωτήσεις 1. Τι είναι το intranet και ποια τα πλεονεκτήματα που προσφέρει; 2. Τι δηλώνει ο όρος «TCP/IP»; 3. Να αναφέρετε τα πρωτόκολλα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διόρθωσης και ανίχνευσης σφαλµάτων

Τεχνικές διόρθωσης και ανίχνευσης σφαλµάτων Τεχνικές διόρθωσης και ανίχνευσης σφαλµάτων Εντοπισµός σφαλµάτων Εντοπισµός ιόρθωση Προστίθενται bit πλεονασµού Αν µπορεί διορθώνει, (forward error correction) αλλιώς ζητά επανεκποµπή (backward error correction)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης... Περιεχόμενα Εισαγωγή...7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11 Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25 Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...65 Κεφάλαιο 4 Μεταγωγή Δεδομένων και Δρομολόγηση...

Διαβάστε περισσότερα

Extra Ασκήσεις. Τσομπανίδης Ηλίας Φώντας Φαφούτης

Extra Ασκήσεις. Τσομπανίδης Ηλίας Φώντας Φαφούτης Extra Ασκήσεις Τσομπανίδης Ηλίας Φώντας Φαφούτης CSMA/CD Α,Β: 2 κόμβοι σε ένα Ethernet με συνεχόμενα πακέτα στις ουρές τους. Τα πακέτα του Α θα ονομάζονται Α1, Α2 κλπ, αντίστοιχα του Β. Τ = 51,2 ms, η

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου)

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα 1.7 - Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Πρωτόκολλο είναι ένα σύνολο κανόνων που πρέπει να ακολουθήσουν όλοι οι σταθμοί εργασίας σε ένα δίκτυο ώστε να μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7.3. Πρωτόκολλο TCP

Κεφάλαιο 7.3. Πρωτόκολλο TCP Κεφάλαιο 7.3 Πρωτόκολλο TCP Πρωτόκολλο TCP Το πρωτόκολλο Ελέγχου Μετάδοσης (Transmission Control Protocol, TCP) είναι το βασικό πρωτόκολο του Επιπέδου Μεταφοράς του μοντέλου TCP/IP. Παρέχει υπηρεσίες προσανατολισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. ΠΛΗ22 Περίοδος 2012-2013 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ # 3 Στόχος Βασικό στόχο της 3 ης εργασίας αποτελεί η κατανόηση των συστατικών στοιχείων των δικτύων Η/Υ (Κεφάλαιο 1), η εξοικείωση με τις αρχιτεκτονικές δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

LAYER 3 ( NETWORΚ LEVEL ) - ΣΤΡΩΜΑ 3 ( ΕΠΙΠΕ Ο ΙΚΤΥΟΥ)

LAYER 3 ( NETWORΚ LEVEL ) - ΣΤΡΩΜΑ 3 ( ΕΠΙΠΕ Ο ΙΚΤΥΟΥ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 LAYER 3 ( NETWORΚ LEVEL ) - ΣΤΡΩΜΑ 3 ( ΕΠΙΠΕ Ο ΙΚΤΥΟΥ) Αυτή η ενότητα του δευτέρου κεφαλαίου περιέχει τα ακόλουθα: - που βρίσκεται το επίπεδο δικτύου - ποιός είναι ο ρόλος του - ποιά

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής ίκτυα Η/Υ Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα Μοντέλο TCP/IP πολλές πολλοί N A N B Ενότητα E PC A PC B PC D PC E E A E B

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: WLAN a & b συγκρίσεις RF transceiver

ΤΙΤΛΟΣ: WLAN a & b συγκρίσεις RF transceiver ΤΙΤΛΟΣ: WLAN 802.11 a & b συγκρίσεις RF transceiver ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σακονίδου Σουζάνα Α.Μ 0323 Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Λούβρος Σπύρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο...5 1.1 Τι είναι το πρότυπο ΙΕΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 4: Τεχνικές Μετάδοσης ΜΕΤΑΓΩΓΗ Τεχνική µεταγωγής ονομάζεται ο τρόπος µε τον οποίο αποκαθίσταται η επικοινωνία ανάµεσα σε δύο κόµβους με σκοπό την

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στο µάθηµα «Επισκόπηση των Τηλεπικοινωνιών»

Ασκήσεις στο µάθηµα «Επισκόπηση των Τηλεπικοινωνιών» Ασκήσεις στο µάθηµα «Επισκόπηση των Τηλεπικοινωνιών» Άσκηση 1 Πρόκειται να µεταδώσουµε δυαδικά δεδοµένα σε RF κανάλι µε. Αν ο θόρυβος του καναλιού είναι Gaussian - λευκός µε φασµατική πυκνότητα W, να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 2. Αν συμβούν 2 duplicate ACKs αντί για timeout τι γίνεται σε αυτή την περίπτωσή;

Άσκηση 2. Αν συμβούν 2 duplicate ACKs αντί για timeout τι γίνεται σε αυτή την περίπτωσή; ΤCP protocol Άσκηση 1 Είναι το ίδιο να αυξάνεται το congestion window κατά μία μονάδα μετά τη λήψη από κάθε ΑCK πακέτου με το να αυξάνεται σε κάθε RTT; Αν δεν είναι το ίδιο σε ποια περίπτωση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 9 ο : Συστήµατα πολλαπλής πρόσβασης

Μάθηµα 9 ο : Συστήµατα πολλαπλής πρόσβασης Μάθηµα 9 ο : Συστήµατα πολλαπλής πρόσβασης Στόχοι: Στο τέλος αυτού του µαθήµατος ο σπουδαστής θα γνωρίζει: Τι είναι οι τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης και ποια η ανάγκη χρήσης τους στις δορυφορικές επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α.1. 3 η ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ. (Α Β ΟΜΑ Α) ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

a. b. c. d ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

a. b. c. d ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.7 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα έχουμε αναφέρει, ότι, για να μεταδοθούν τα αυτοδύναμα πακέτα στο φυσικό μέσο, πρέπει αυτά να μετατραπούν σε πακέτα φυσικού δικτύου (π.χ. Ethernet). Όμως, δεν έχει ειπωθεί τίποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 6 Η ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 Πολύπλεξη ΗΠολύπλεξηείναι η µετάδοση διαφορετικών ρευµάτων πληροφορίας µέσα από την ίδια φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.4 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα περιγράψαμε συνδέσεις, που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο TCP. Θυμηθείτε, ότι το TCP είναι υπεύθυνο για το τεμαχισμό των μηνυμάτων σε τμήματα και την επανασύνδεση τους στον προορισμό.

Διαβάστε περισσότερα

3. Προσομοίωση ενός Συστήματος Αναμονής.

3. Προσομοίωση ενός Συστήματος Αναμονής. 3. Προσομοίωση ενός Συστήματος Αναμονής. 3.1. Διατύπωση του Προβλήματος. Τα συστήματα αναμονής (queueing systems), βρίσκονται πίσω από τα περισσότερα μοντέλα μελέτης της απόδοσης υπολογιστικών συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Συστήµατα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Συστήµατα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Μοντέλο TCP/IP Ενότητα E ρ. Ε. Μάγκος Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα πολλές πολλοί N A N

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά Δίκτυα Local Area Networks (LAN)

Τοπικά Δίκτυα Local Area Networks (LAN) Τοπικά Δίκτυα Local Area Networks (LAN) Ορισμός Τοπικών Δικτύων Τοπικό δίκτυο επικοινωνιών δεδομένων ονομάζεται ένα δίκτυο όπου τα υπολογιστικά συστήματα που συνδέονται μεταξύ τους βρίσκονται σε περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα ΙΕΕΕ MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα ΙΕΕΕ MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα ΙΕΕΕ 802.11 MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Δομή προτύπου Αρχιτεκτονική δικτύων IEEE 802.11 Προδιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Μάθηµα 3ο Ενότητα Β: Το Πρότυπο ΤCP/IP Eισαγωγή - Επικοινωνία µεταξύ δύο Υπολογιστών Παρασκευή 10 NOE 2006 ιευθύνσεις

ίκτυα - Internet Μάθηµα 3ο Ενότητα Β: Το Πρότυπο ΤCP/IP Eισαγωγή - Επικοινωνία µεταξύ δύο Υπολογιστών Παρασκευή 10 NOE 2006 ιευθύνσεις Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας, Κέρκυρα Παρασκευή 10 NOE 2006 ίκτυα - Internet Μάθηµα 3ο Ενότητα Β: Το Πρότυπο ΤCP/IP Eισαγωγή - Επικοινωνία µεταξύ δύο Υπολογιστών Α Ίδιο τοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING)

ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING) ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING) Α. Α. Οικονομίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασυνδεδεμένο δίκτυο διασύνδεση δικτύων που το καθένα διατηρεί την ταυτότητά του χρησιμοποιώντας ειδικούς μηχανισμούς διασύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

7.7 Πρωτόκολλο ARP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.7 Πρωτόκολλο ARP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.7 Πρωτόκολλο ARP 73. Ποιο είναι το έργο του Πρωτοκόλλου Μετατροπής ιεύθυνσης (Address Resolution Protocol ARP); Η µετατροπή των ΙΡ διευθύνσεων στις αντίστοιχες φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7. Ασκήσεις στο IP Fragmentation

Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7. Ασκήσεις στο IP Fragmentation Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7 Οι σημειώσεις που ακολουθούν περιγράφουν τις ασκήσεις που θα συναντήσετε στο κεφάλαιο 7. Η πιο συνηθισμένη και βασική άσκηση αναφέρεται στο IP Fragmentation,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 6: Συσκευές τηλεπικοινωνιών και δικτύωσης (Θ) Ενεργά στοιχεία δικτύων Δύο συστήματα Η/Υ μπορούν να συνδεθούν χρησιμοποιώντας: Δια-αποδιαμορφωτές

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος

1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος 1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος 1. Η λειτουργία του IP πρωτοκόλλου βασίζεται στα αυτοδύναµα πακέτα (datagrams). 2. Όταν το πρωτόκολλο TCP προωθεί ένα πακέτο στο πρωτόκολλο IP, το µόνο στοιχείο το οποίο έχει ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το µάθηµα Αλγόριθµοι Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1 Εισαγωγή Οι παρακάτω σηµειώσεις παρουσιάζουν την ανάλυση του άπληστου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 16 Νοεμβρίου 2013

ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 16 Νοεμβρίου 2013 ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 16 Νοεμβρίου 2013 Λύσεις Πρώτης Προόδου (συνολικά 100 μονάδες) 1. Αντιπαραθέσετε

Διαβάστε περισσότερα

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H)

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H) 1 Το DVB (Digital Video Broadcasting) αναφέρεται στην µετάδοση ψηφιακού βίντεο και περιλαµβάνει τα εξής συστήµατα µετάδοσης: 1. Τα δορυφορικά συστήµατα DVB-S και DVB-S2 2. Το καλωδιακό σύστηµα DVB-C 3.

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. ΠΛΗ6 / ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ # - Λύσεις Ασκήσεων Θέµα Α Έστω T t ο µέσος χρόνος µετάδοσης ενός πλαισίου δεδοµένων και Τ f, αντίστοιχα, ο χρόνος µετάδοσης πλαισίου επιβεβαίωσης αρνητικής, na, ή θετικής ac

Διαβάστε περισσότερα

Αναβάθµισητων ικτύων Καλωδιακής Τηλεόρασης σε σ Γενικά Τηλεπικοινωνιακά ίκτυα Πρόσβασης

Αναβάθµισητων ικτύων Καλωδιακής Τηλεόρασης σε σ Γενικά Τηλεπικοινωνιακά ίκτυα Πρόσβασης Αναβάθµισητων ικτύων Καλωδιακής Τηλεόρασης σε σ Γενικά Τηλεπικοινωνιακά ίκτυα Πρόσβασης Hybrid Fiber Coaxial (HFC), Τµήµα Επιστήµης & Τεχνολογίας Τηλ/νιών DOCSIS MAC (Medium Access Control) Η πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ Γέφυρες Γενικά Οι γέφυρες (bridges) είναι συσκευές που επιτυγχάνουν τη διασύνδεση ενός απλού τοπικού δικτύου με άλλα παρόμοια τοπικά δίκτυα. Μια γενικότερη συσκευή και για τη διασύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (Kεφ. 10) ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Χαρακτηριστικά Στρατηγικές ροµολόγησης Παραδείγµατα Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.10 (2/3)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ

Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ ρ. Ε. Μάγκος Ενότητες Μαθήµατος 1. Επίπεδο 2 στο Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 14. Ποιος είναι ο ρόλος των καρτών δικτύου (Network Interface Card, NIC); Απάντηση: Οι κάρτες δικτύου χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Το αυτοδύναμο πακέτο IP (datagram) Δομή πακέτου

3.2 Το αυτοδύναμο πακέτο IP (datagram) Δομή πακέτου 3.2 Το αυτοδύναμο πακέτο IP (datagram) Δομή πακέτου 1 / 54 Το πρωτόκολλο Διαδικτύου (Internet Protocol -IP) ενθυλακώνει τα πακέτα δεδομένων που του προωθούνται από το ανώτερο επίπεδο σε αυτοδύναμα πακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη παραλλήλων μεταδόσεων πακέτων σε Multi hop Ασύρματα Δίκτυα ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Υποστήριξη παραλλήλων μεταδόσεων πακέτων σε Multi hop Ασύρματα Δίκτυα ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Υποστήριξη παραλλήλων μεταδόσεων πακέτων σε Multi hop Ασύρματα

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματες Κινητές Επικοινωνίες Ενότητα 8: Επαναληπτική ενότητα

Ασύρματες Κινητές Επικοινωνίες Ενότητα 8: Επαναληπτική ενότητα Ασύρματες Κινητές Επικοινωνίες Ενότητα 8: Επαναληπτική ενότητα Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Τοπικά ίκτυα Γ. ιακονικολάου Γ.Διακονικολάου, Η.Μπούρας, Α.Αγιακάτσικα 1 Σκοπός Κεφαλαίου Τι είναι το τοπικό δίκτυο (LAN); Κατανόηση των συστατικών μερών ενός LAN Είδη και πιθανές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE Ελευθέριος Λιοδάκης Σχετικά με εμένα! Λιοδάκης Ελευθέριος D&C ELECTRONICS MikroTik Certified Consultant

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Να γράψετε τους αριθμούς 1-5 από τη Στήλη Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που δίνει τη σωστή αντιστοίχηση.

Α2. Να γράψετε τους αριθμούς 1-5 από τη Στήλη Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που δίνει τη σωστή αντιστοίχηση. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ / Γ- ΕΠΑ.Λ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21-02- 2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Ι. ΜΙΧΑΛΕΑΚΟΣ-Α.ΚΑΤΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α. A1. Να γράψετε το γράμμα καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα τη

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. & Ερωτήσεις

7.5 Πρωτόκολλο IP. & Ερωτήσεις 7.5 Πρωτόκολλο IP & Ερωτήσεις 1. ε ποιο επίπεδο του μοντέλου TCP/IP ανήκει το IP πρωτόκολλο; Εξασφαλίζει αξιόπιστη μετάδοση, και αν όχι ποιο πρωτόκολλο είναι υπεύθυνο για την αξιοπιστία; 2. Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις. Απάντηση. Απάντηση

Απαντήσεις. Απάντηση. Απάντηση 6 η σειρά ασκήσεων Άλκης Γεωργόπουλος Α.Μ. 39 Αναστάσιος Κοντογιώργης Α.Μ. 43 Άσκηση 1. Απαντήσεις Η αλλαγή ενός ρολογιού προς τα πίσω µπορεί να προκαλέσει ανεπιθύµητη συµπεριφορά σε κάποια προγράµµατα.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Σχεδιασµός και Μελέτη Αλγορίθµου για Παροχή ιαφοροποιηµένων Υπηρεσιών σε Εφαρµογές Video, Φωνής και εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗΣ (Kεφ. 15) IPV6 ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΙΡ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ επί του κεφ. 15 Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ -

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα