[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ THE COMPANY NAME]

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ THE COMPANY NAME]"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE 2009 COMPANY NAME] ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Συντάκτες: Μαργαρίτα Τζάλη, Jakob Fric, Νίκος Προμπονάς Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

2 Π. Λατσούδης Αλκυόνα Alcedo atthis Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά: Τζάλη Μ., Fric J. & Προμπονάς Ν Τα πουλιά των υγροτόπων της Αττικής. Πρόγραμμα Παρακολούθησης Ορνιθοπανίδας στους Υγρότοπους της Αττικής. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Αθήνα. σελ. 56.

3 Περιεχόμενα 1. Περίληψη Εισαγωγή Κατάλογος υγροτόπων Αττικής Μεθοδολογία Αποτελέσματα Γενικά στοιχεία Είδη Ορνιθοπανίδας στους υγροτόπους Αρπακτικά Καλοβατικά Υδρόβια Παρυδάτια Γλαρόμορφα Στρουθιόμορφα και άλλα Είδη που χρήζουν προστασίας (Παράρτημα Ι, Κόκκινο Βιβλίο) Αναλυτικά αποτελέσματα Εκβολές ποταμών δυτική Αττικής Έλος Σχινιά Έλος Λούτσας Έλος Βραυρώνας Ρέμα Ραφήνας Λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού / Εκβολή Ασωπού Λιμνοθάλασσα Βουρκάρι Μεγάρων, Υγρότοπος Πάχης Λίμνη Κουμουνδούρου Έλος Λουτρός Υγρότοποι Ανατολικής και Δυτικής Αττικής Συμπεράσματα Ευχαριστίες Βιβλιογραφία Παραρτήματα Φωτογραφίες εξώφυλλου: N. Bedau, Μ. Γούλα Γ. Πάρχας, οπισθόφυλλου: Γ. Αλεξανδρής

4 1. Περίληψη 1 Το πρόγραμμα καταγραφής των πουλιών των υγροτόπων της Αττικής είναι μια προσπάθεια συστηματικής καταγραφής και συλλογής πληθυσμιακών στοιχείων για τα πουλιά των υγροτόπων της Αττικής. Έχει πιλοτικό χαρακτήρα και το 2009 ήταν ο πρώτος χρόνος εφαρμογής του. Στόχος είναι να καλυφθούν οι 13 κυριότεροι υγρότοποι της Αττικής, ενώ για το 2009 οι ομάδες που σχηματίστηκαν και οι υγρότοποι που καλύφθηκαν ήταν 10. Στο διάστημα των 12 μηνών του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν 7 επισκέψεις σε κάθε υγρότοπο. Στο σύνολο των καταγραφών που πραγματοποιήθηκαν καταγράφηκαν πάνω από πουλιά από 141 είδη Από όλα τα είδη που παρατηρήθηκαν 31 περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά, ενώ 20 είδη έχουν χαρακτηριστεί στο Κόκκινο Βιβλίο για τα ζώα της Ελλάδας (2009) ως Σχεδόν Κινδυνεύοντα, Τρωτά ή Κινδυνεύοντα. Μέσα από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν προκύπτει ότι οι υγρότοποι της Αττικής φιλοξενούν ένα σημαντικό αριθμό πουλιών και αποτελούν καταφύγιο για τους μόνιμους κατοίκους τους, μεταναστευτικό σταθμό και τόπο αναπαραγωγής διαφόρων ειδών. Παρατηρήθηκε ότι κύρια οι υγρότοποι της Ανατολικής Αττικής χρησιμοποιούνται από τα μεταναστευτικά πουλιά ως σταθμοί ξεκούρασης και τροφοληψίας. Ακόμα και οι μικρότεροι σε έκταση υγρότοποι φιλοξενούν αριθμούς μεταναστευτικών παρυδάτιων και καλοβατικών πουλιών. Για τη διαχείμαση χρησιμοποιούνται κύρια οι μεγαλύτεροι σε μέγεθος υγρότοποι, με τις λιμνοθάλασσες να φιλοξενούν το μεγαλύτερο αριθμό παρυδάτιων καλοβατικών και τη λίμνη Κουμουνδούρου τους μεγαλύτερους αριθμούς υδροβίων. Στο πρόγραμμα χρησιμοποιήθηκαν με επιτυχία ηλεκτρονικά πρωτόκολλα, που σε συνδυασμό με τη δημιουργία βάσης δεδομένων, αποτελούν ένα χρηστικό εργαλείο με δυνατότητες άμεσης ανάλυσης και επεξεργασίας των δεδομένων που συλλέγονται. Η εθελοντική συμμετοχή παρατηρητών πουλιών (ορνιθοπαρατηρητών), οι οποίοι αφιέρωσαν χρόνο και κόπο για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, απέδειξε για άλλη μια φορά ότι ο καθένας μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στη συλλογή πολύτιμων επιστημονικών στοιχείων και να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση και προστασία της φύσης. Το πρόγραμμα πρόκειται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, με στόχο να καλυφθούν όλες οι περιοχές και να συλλεχθούν όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία για τις τάσεις των ειδών στους υγροτόπους αυτούς.

5 2. Εισαγωγή Οι υγρότοποι στην Αττική είναι από τους πλέον σημαντικούς βιότοπους για τα πουλιά της περιοχής και όχι μόνο, καθώς χρησιμοποιούνται είτε ως τόποι αναπαραγωγής, είτε ως τόποι διαχείμασης ή απλά ως στάσεις ανεφοδιασμού κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης. Η σημασία τους αντανακλάται και στη μεγάλη ποικιλότητα των πουλιών καθώς και άλλων ειδών πανίδας και χλωρίδας που απαντώνται σε αυτούς. Η παρουσία και η αφθονία των πουλιών σχετίζεται με την κατάσταση των υγροτόπων που αντιμετωπίζουν συνεχείς απειλές και πιέσεις, κυριότερα από την αστικοποίηση της περιβάλλουσας περιοχής τους και τις υπόλοιπες ανθρώπινες δραστηριότητες. 2 Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι η συστηματική καταγραφή των πουλιών και η συλλογή πληθυσμιακών στοιχείων για τα πουλιά στους υγροτόπους της Αττικής και απευθύνεται κυρίως προς τους παρατηρητές που ήδη επισκέπτονται τους υγροτόπους αυτούς για παρατήρηση πουλιών ή άλλες μορφές αναψυχής. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και τα μέλη της παρακολουθούν εδώ και χρόνια τους υγροτόπους της Αττικής και τα πουλιά που απαντώνται σε αυτούς, αλλά όχι συστηματικά και συντονισμένα όπως στο πρόγραμμα αυτό. Το πρόγραμμα στοχεύει στη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με την παρουσία και τους πληθυσμούς των πουλιών στους υγροτόπους της Αττικής σε βάθος χρόνου, έτσι ώστε να μπορούν να προσδιοριστούν η κατάσταση και οι τάσεις των πληθυσμών των ειδών. Τα στοιχεία αυτά, μαζί με τα στοιχεία που συλλέγονται από τους Υπεύθυνους Παρακολούθησης Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά και από τις δακτυλιώσεις που πραγματοποιούνται από το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, θα δημιουργήσουν προοδευτικά μια συνολική εικόνα για τα πουλιά και τα ενδιαιτήματά τους στους αττικούς υγροτόπους. Οι παρατηρητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα χωρίστηκαν σε ομάδες παρακολούθησης. Η κάθε ομάδα ανέλαβε καταγραφές τουλάχιστον σε έναν υγρότοπο και σε αυτήν συμμετέχει τουλάχιστον ένας έμπειρος ορνιθολόγος που γνωρίζει καλά τις περιοχές καταγραφής. Είναι σημαντικό να τονίσουμε τον πιλοτικό χαρακτήρα του παρόντος προγράμματος. Πέρα από την συλλογή πολύτιμων δεδομένων για τους υγροτόπους, το πρόγραμμα αυτό στοχεύει στην προώθηση καινούργιων πρωτοκόλλων καταγραφής υγροτοπικών ειδών σε ηλεκτρονική μορφή, τα οποία βελτιώνουν και διευκολύνουν σημαντικά τη διαδικασία καταχώρησης και ανάλυσης δεδομένων. Από την άλλη, τα πρωτόκολλα αυτά έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε η συμπλήρωσή τους να απαιτεί την λιγότερη δυνατή προσπάθεια από τους παρατηρητές. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το Νοέμβριο του 2008 και η παρούσα αναφορά περιλαμβάνει την επεξεργασία των δεδομένων όπως αυτά προέκυψαν από τον πρώτο χρόνο παρακολούθησης (Νοέμβριος 2008 Νοέμβριος 2009).

6 3. Κατάλογος υγροτόπων Αττικής Στο πρόγραμμα εντάσσονται οι σημαντικότεροι υγρότοποι της Αττικής: Α/Α Υγρότοπος 3 1 Εκβολές Κηφισού και Ιλισσού 2 Εκβολή Πικροδάφνης 3 Αλυκές Αναβύσσου 4 Έλος Σχινιά 5 Έλος Λούτσας 6 Έλος Βραυρώνας 7 Ρέμα Ραφήνας 8 Λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού, Εκβολή Ασωπού 9 Έλος Βουρκάρι Μεγάρων, Υγρότοπος Πάχης 10 Λίμνη Κουμουνδούρου 11 Λιμνοθάλασσα Ψάθας 12 Λίμνη Μαραθώνα 13 Έλος Λουτρός

7 4. Μεθοδολογία Η παρούσα μεθοδολογία βασίζεται στη μέθοδο Look see (Bibby & Burgess 1992) καθώς και στις μεθοδολογίες υφιστάμενων προγραμμάτων όπως είναι το πρόγραμμα των Μεσοχειμωνιάτικων Καταμετρήσεων Υδροβίων Πουλιών ή το The Wetland Bird Survey του British Trust for Ornithology (ΒΤΟ). Εν συντομία, οι παρατηρητές καταγράφουν όλα τα είδη πτηνών από προεπιλεγμένα σημεία σε όλους τους τύπους ενδιαιτημάτων του υγροτόπου. 4 Εκτιμάται ότι η μέθοδος Look see είναι η πλέον κατάλληλη μέθοδος για την ταχεία ορνιθολογική αξιολόγηση περιοχών, αφού επιτρέπει τη γρήγορη ορνιθολογική αναγνώρισή τους αξιοποιώντας στο μέγιστο βαθμό την υφιστάμενη γνώση για κάθε περιοχή. Η μέθοδος αφορά ορνιθολογικές καταγραφές από επιλεγμένες θέσειςδιαδρομές με βάση την προηγούμενη γνώση της. Ο παρατηρητής επιλέγει εκ των προτέρων τις πλέον κατάλληλες θέσεις ή διαδρομές (π.χ. γνωστές θέσεις φωλιάσματος, κατάλληλο ενδιαίτημα από χάρτη βλάστησης), κατά την κρίση του αλλά και με βάση τη βιβλιογραφική πληροφορία (π.χ. Cramp & Simmons 1977 και Snow & Perrins 1998, που είναι διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας) για τη χρήση των ενδιαιτημάτων από τα αναμενόμενα είδη. Συγκεκριμένα, η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται κυρίως σε θέσεις ή διαδρομές οι οποίες: επιβεβαιώνονται από παλαιότερες έρευνες ή παρατηρήσεις και κρίνονται ως οι πλέον κατάλληλες για τα αναμενόμενα είδη με βάση το χάρτη βλάστησης ή ενδιαιτημάτων. Ωστόσο, εξετάζονται και οι λιγότερο κατάλληλες για τα αναμενόμενα είδη θέσεις, όπως και θέσεις στις οποίες υπάρχει μικρή πιθανότητα παρουσίας των αναμενόμενων ειδών. Με την πάροδο του χρόνου και την εξοικείωση με την περιοχή αυξάνεται και η αποτελεσματικότητα των καταγραφών. Για το λόγο αυτό, και ειδικότερα στην περίπτωση που οι παρατηρήσεις αφορούν είδη με αραιούς πληθυσμούς, όπως τα αρπακτικά πουλιά, συνιστάται οι παρατηρήσεις να πραγματοποιηθούν για τουλάχιστον δύο αναπαραγωγικές περιόδους. Το συστηματικό σφάλμα που προκύπτει από τις διαφορετικές συνήθειες, τη φαινολογία ή την ανιχνευσιμότητα συγκεκριμένων ειδών έχει ήδη συμπεριληφθεί στη μέθοδο και υπάρχουν σχετικοί συντελεστές διόρθωσης.

8 5. Αποτελέσματα Οι επισκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στους υγροτόπους το διάστημα Νοέμβριος 2008 Νοέμβριος 2009 ήταν 7 και πραγματοποιήθηκαν τους παρακάτω μήνες: 5 Νοέμβριος 2008 Ιανουάριος 2009 Μάρτιος 2009 Μάιος 2009 Ιούλιος 2009 Σεπτέμβριος 2009 Νοέμβριος 2009 Το σύνολο των πραγματοποιηθέντων επισκέψεων και τα στοιχεία των οποίων χρησιμοποιήθηκαν για την παρούσα αναφορά αφορούν τις παρακάτω επισκέψεις: Για το 2009 καλύφθηκε το μεγαλύτερο μέρος των υγροτόπων, ενώ δεν πραγματοποιήθηκαν καταγραφές στους υγροτόπους της αλυκής Αναβύσσου, της λιμνοθάλασσας Ψάθας και της λίμνης του Μαραθώνα. Το πρόγραμμα έχει πιλοτικό χαρακτήρα και η προσπάθεια σύστασης και οριστικοποίησης των ομάδων για τους υγροτόπους βρίσκεται σε εξέλιξη.

9 5.1. Γενικά στοιχεία Οι υγρότοποι της Αττικής είναι ένα σύστημα μικρών κυρίως υγροτόπων. Επιτελούν σημαντικές λειτουργίες τόσο μεμονωμένα, όσο και ως σύνολο. Παρόλο που κάποιοι από αυτούς είναι πολύ μικροί και με την πρώτη ματιά δε φαίνεται να έχουν σημαντικές λειτουργίες όταν μελετώνται μεμονωμένα, μπορεί να αποτελούν μια πολύ σημαντική συνιστώσα ενός ευρύτερου φυσικού συστήματος. 6 Μετακίνηση πουλιών μεταξύ μεγάλων υγροτόπων Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες των συστημάτων αυτών, πέρα από το ότι συντηρούν πληθυσμούς πουλιών, οι οποίοι θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά ή να εκλείψουν από την περιοχή με την καταστροφή των υγροτόπων αυτών, είναι ότι βοηθούν στη μετανάστευση και διασπορά των υδρόβιων και υγροτοπικών ειδών. Όπως φαίνεται και στο παραπάνω σχήμα, τα πουλιά κατά τη μετακίνησή τους από και προς τους μεγάλους υγροτόπους χρησιμοποιούν τους ενδιάμεσους μικρούς και μεσαίους υγροτόπους ως σταθμούς ξεκούρασης και τροφοληψίας. Η λειτουργία αυτή δεν αναφέρεται μόνο στα μεταναστευτικά πουλιά, που κάνουν πολύ μεγάλες διακρατικές διαδρομές, αλλά και σε είδη τα οποία μετακινούνται μέσα στην Ελλάδα ή ακόμα και την Αττική. Σταχτοτσικνιάς (Ardea cinerea) Γ. Αλεξανδρής Ν.

10 Στο σύνολο των καταγραφών που πραγματοποιήθηκαν καταγράφηκαν πάνω από άτομα από 141 είδη. Σε όλους τους υγροτόπους παρατηρήθηκαν τουλάχιστον 20 είδη πουλιών, με το μέγιστο αριθμό να παρατηρείται στη λιμνοθάλασσα της Σκάλας Ωρωπού (101 είδη) και με το έλος του Σχινιά να ακολουθεί (83 είδη), πράγμα που πιθανότατα σχετίζεται με το μέγεθος των υγροτόπων αυτών, αλλά και με την πραγματοποίηση όλων των επισκέψεων από τους εθελοντές που τους παρακολουθούν. 7 Ν. Προμπονάς

11 5.2. Είδη Ορνιθοπανίδας στους υγρότοπους Τα πουλιά, τα οποία παρατηρήθηκαν στους υγροτόπους, έχουν χωριστεί στις βασικές κατηγορίες ειδών των υγροτόπων: τα παρυδάτια, τα υδρόβια, τα καλοβατικά, τα αρπακτικά, τα γλαρόμορφα, τα στρουθιόμορφα και άλλα. Για όλες αυτές τις κατηγορίες παρουσιάζονται αναλυτικά αποτελέσματα παρακάτω Αρπακτικά Τα αρπακτικά, τα οποία παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2009, είναι κυρίως είδη τα οποία είναι μόνιμοι κάτοικοι, όπως είναι το Βραχοκιρκίνεζο (Falco tinnunculus) και η Κουκουβάγια (Athene noctua). 8 Ο μεγαλύτερος αριθμός ειδών αρπακτικών παρατηρήθηκε στο έλος Σχινιά (8 είδη), ενώ κατά τη διάρκεια του έτους ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο και το Μάρτιο και πάλι στο ίδιο έλος. Τα πλέον ενδιαφέροντα είδη που παρατηρήθηκαν είναι ο Στικταετός (Aquila clanga) και το Δενδρογέρακο (Falco subbuteo) στο έλος Σχινιά και η Αετογερακίνα (Buteo rufinus) στη λίμνη Κουμουνδούρου. Ο Στικταετός μάλιστα, παρατηρήθηκε σε 3 από τις επισκέψεις, που υποδηλώνει παραμονή του ατόμου στην περιοχή για πέντε μήνες τουλάχιστον.

12 Καλοβατικά Τα είδη καλοβατικών, τα οποία παρατηρούνται στην Ελλάδα είναι τόσο μεταναστευτικά, όσο και μόνιμοι κάτοικοι των περιοχών της. Στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής οι υγρότοποι χρησιμοποιούνται μόνο ως μεταναστευτικοί σταθμοί από τα είδη αυτά και ως περιοχές διαχείμασης, δηλαδή σήμερα δεν αναπαράγονται σε κανέναν από τους βιοτόπους της. 9 Τα περισσότερα είδη καλοβατικών παρατηρήθηκαν στη λιμνοθάλασσα της Σκάλας Ωρωπού (7 είδη), με το πλέον ενδιαφέρον είδος τον Πορφυροτσικνιά (Ardea purpurea) που παρατηρήθηκε στη ίδια λιμνοθάλασσα καθώς και στη λιμνοθάλασσα Βουρκάρι και είναι μεταναστευτικό είδος. Άλλα είδη καλοβατικών που χρησιμοποιούν τους υγροτόπους κατά τη μετανάστευσή τους είναι ο Κρυπτοτσικνιάς (Ardeola ralloides) και ο Μικροτσικνιάς (Ixobrychus minutus) που παρατηρήθηκαν μόνο στους υγροτόπους της ανατολικής Αττικής και κατά την εαρινή και κατά την φθινοπωρινή μετανάστευση. Επίσης ο Λευκοτσικνιάς (Egretta garzetta), που αν και είναι είδος που παρατηρείται όλο το χρόνο, οι αριθμοί του αυξάνουν σημαντικά κατά τις μεταναστευτικές περιόδους. Άξια αναφοράς είναι η

13 καταμέτρηση 217 ατόμων κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής μετανάστευσης στη λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού. Παράλληλα ο Σταχτοτσικνιάς (Ardea cinerea) παρατηρείται τη χειμερινή περίοδο σε μεγάλους αριθμούς, μαζί με τον Αργυροτσικνιά (Casmerodius albus) και το Φοινικόπτερο (Phoenicopterus ruber) σε μικρότερους όμως αριθμούς, κύρια στις λιμνοθάλασσες της Αττικής. Οι λιμνοθάλασσες της Σκάλας Ωρωπού και Βουρκαρίου συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο αριθμό καλοβατικών, λόγω της μορφολογίας τους και των ρηχών υφάλμυρων νερών που διαθέτουν. Αυτό που θα πρέπει να τονιστεί είναι ότι κατά τη μετανάστευση η παρουσία ή η απουσία ειδών μπορεί να σχετίζεται άμεσα με τις καιρικές συνθήκες ή την «τύχη» του παρατηρητή να συμπέσει η επίσκεψή του με την παρατήρηση κάποιων ειδών μιας και αυτά πολύ πιθανόν να παραμείνουν για μικρό μόνο χρονικό διάστημα στον υγρότοπο. 10 Ν. Προμπονάς

14 Υδρόβια Τα υδρόβια είδη που παρατηρούνται στην Ελλάδα χρησιμοποιούν τους υγροτόπους της κύρια ως περιοχές διαχείμασης και αναπαραγωγής. Στην Αττική οι υγρότοποι χρησιμοποιούνται κύρια για διαχείμαση, ενώ μερικά είδη παραμένουν καθόλη τη διάρκεια του έτους, όπως για παράδειγμα η Νερόκοτα (Gallinula chloropus). 11 Η λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού (15 είδη), το έλος Σχινιά (13 είδη) και η λίμνη Κουμουνδούρου (10 είδη) φιλοξενούν τα περισσότερα είδη υδροβίων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι όλα τα είδη αφρόπαπιων που απαντώνται στην Ελλάδα (7 είδη) παρατηρήθηκαν στους υγροτόπους, καθώς και 2 είδη βουτόπαπιων. Τα πλέον ενδιαφέροντα είδη είναι η Βαλτόπαπια (Aythya nyroca) που παρατηρήθηκε στο έλος Σχινιά και στη λίμνη Κουμουνδούρου, αλλά και ο Θαλασσοπρίστης (Mergus serrator) που παρατηρήθηκε στη λιμνοθάλασσα του Βουρκαρίου. Στην Αττική αναπαράγονται το Νανοβουτηχτάρι (Tachybaptus ruficollis), η Φαλαρίδα (Fulica atra), η Νερόκοτα και η Νεροκοτσέλα (Rallus aquaticus). Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντική είναι όχι μόνο για την Αττική, αλλά για όλη την περιφέρεια της ανατολικής

15 Στερεάς Ελλάδας η αναπαραγωγή σε υγροτόπο της Αττικής της Βαλτόπαπιας, και πιο συγκεκριμένα στο Σχινιά. Στους περισσότερους υγροτόπους ο αριθμός των υδροβίων περιορίζεται σε περίπου 20 άτομα συνολικά, καθόλη τη διάρκεια του έτους, μιας και πρόκειται για ιδιαίτερα μικρούς υγροτόπους. Όπως φαίνεται οι υγρότοποι φιλοξενούν τους μεγαλύτερους αριθμούς κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου (Νοέμβριο Φεβρουάριο), ενώ ο αριθμός των ατόμων που παραμένουν την καλοκαιρινή περίοδο είναι μικρός, με ακόμα λιγότερα είδη και ζευγάρια να αναπαράγονται. Η λίμνη Κουμουνδούρου αν και είναι μικρή σε έκταση φιλοξενεί το μεγαλύτερο αριθμό υδρόβιων πουλιών, με τον μεγαλύτερο πληθυσμό αυτών να αποτελούν οι Φαλαρίδες και λόγω κυρίως της παρουσίας τους ο συνολικός αριθμός έφτασε τα 1150 υδρόβια πουλιά το Δεκέμβριο του Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο έλος Σχινιά, όπου παρατηρείται μια συνεχής μείωση των ατόμων υδροβίων πουλιών που παρατηρήθηκαν τον τελευταίο χρόνο (σε σύγκριση με μετρήσεις πριν την έναρξη του προγράμματος), χωρίς την αναμενόμενη αύξησή τους το Νοέμβριο. Επίσης, στην περίπτωση της λιμνοθάλασσας της Σκάλας Ωρωπού παρατηρείται η παντελής απουσία των υδροβίων κατά την καλοκαιρινή περίοδο. 12 Γ. Αλεξανδρής Αργυροτσικνιάς (Casmerodius albus)

16 Παρυδάτια Τα παρυδάτια είναι η μεγαλύτερη ομάδα ειδών που εξετάζεται στην αναφορά αυτή. Τα περισσότερα είδη παρυδάτιων είναι μεταναστευτικά και παρατηρούνται στους υγροτόπους συνήθως κατά τη διάρκεια των μεταναστευτικών περιόδων. Ορισμένα είδη διαχειμάζουν στους υγροτόπους της Αττικής, ενώ ελάχιστα αναπαράγονται. 13 Τα περισσότερα είδη παρυδάτιων φιλοξενεί η λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού (18 είδη), ενώ ακολουθεί η λιμνοθάλασσα Βουρκάρι (11 είδη). Χαρακτηριστική είναι η απουσία παρυδάτιων ειδών στη λίμνη Κουμουνδούρου, η οποία είναι μια λίμνη χωρίς ρηχές λασπώδεις εκτάσεις περιμετρικά, στις οποίες θα μπορούσαν να τραφούν τα παρυδάτια. Οι λιμνοθάλασσες Σκάλας Ωρωπού και Βουρκαρίου παρουσιάζουν σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τους υπόλοιπους υγροτόπους, μιας και φιλοξενούν παρυδάτια καθ όλη τη διάρκεια του έτους με τους μεγαλύτερους αριθμούς να παρατηρούνται κατά τη χειμερινή περίοδο και την περίοδο της μετανάστευσης. Λίγα είδη παραμένουν την καλοκαιρινή περίοδο και αναπαράγονται, όπως είναι για τη λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού ο Θαλασσοσφυριχτής (Charadrius alexandrinus).

17 Γλαρόμορφα Στην κατηγορία των γλαρόμορφων εντάσσονται οι γλάροι και τα γλαρόνια. Από τα είδη που απαντώνται στην Αττική μόνο ο Ασημόγλαρος (Larus michahellis) είναι μόνιμος κάτοικος. Τα περισσότερα είδη γλάρων έρχονται στην περιοχή για να διαχειμάσουν, ενώ με εξαίρεση ένα είδος γλαρονιού που απαντάται και το χειμώνα, όλα τα άλλα είδη παρατηρούνται κατά τη μετανάστευση από την Αφρική προς την Ευρώπη και αντίστροφα ή περιστασιακά και το καλοκαίρι. Σε όλους σχεδόν τους υγροτόπους απαντήθηκαν Ασημόγλαροι και Καστανοκέφαλοι Γλάροι (Larus ridibundus). Οι υγρότοποι στους οποίους παρατηρήθηκαν τα περισσότερα είδη είναι οι εκβολές Κηφισού/ Ιλισού, το έλος Σχινιά, η λιμνοθάλασσα Βουρκαρίου και η λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού. 14 Οι μεγάλοι αριθμοί γλαρόμορφων τη χειμερινή περίοδο οφείλονται στην παρουσία Ασημόγλαρων, Καταστανοκέφαλων Γλάρων και στην περίπτωση των λιμνοθαλασσών Βουρκαρίου και Σκάλας Ωρωπού Μαυροκέφαλων Γλάρων (Larus melanocephalus). Οι

18 πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις είναι οι μεγάλοι αριθμοί Μαυροκέφαλων Γλάρων στις δύο λιμνοθάλασσες, τα Γελογλάρονα (Sterna nilotica) που παρατηρήθηκαν στο έλος Σχινιά το Μάιο του 2009 και τα Μουστακογλάρονα (Chlidonias hybrida) που παρατηρήθηκαν σε δύο περιοχές (έλος Σχινιά, εκβολές Κηφισού/ Ιλισού). Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η παρουσία του Νανογλάρονου (Sterna albifrons) στην περιοχή της λιμνοθάλασσας Σκάλας Ωρωπού κατά την καλοκαιρινή περίοδο, μιας και είναι γνωστό ότι αναπαράγεται στην περιοχή. Τέλος, αν και πολύ μικρός υγρότοπος οι εκβολές Κηφισού/ Ιλισού φαίνεται να φιλοξενούν μεγάλους αριθμούς γλαρόμορφων Στρουθιόμορφα και άλλα Στην κατηγορία αυτή έχουν ενταχθεί όσα είδη παρατηρήθηκαν και δεν εντάσσονται σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες. Τα περισσότερα είδη παρατηρήθηκαν στη λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού (51 είδη) και ακολουθούν το έλος Σχινιά (44 είδη) και το έλος Λουτρός (41 είδη). Στους υγροτόπους παρατηρούνται και είδη που δεν είναι χαρακτηριστικά μόνο των βιοτόπων αυτών και θεωρούνται κοινά. Ορισμένα από αυτά είναι μόνιμοι κάτοικοι, όπως η Καρδερίνα (Carduelis carduelis), ο Σπιτοσπουργίτης (Passer domesticus), η Καρακάξα (Pica pica) και ο Κατσουλιέρης (Galerida cristata), ενώ άλλα παρατηρούνται κατά τη μετανάστευση και αναπαράγονται στην ευρύτερη περιοχή όπως η Σταχτάρα (Apus apus) και ο Τσαλαπετεινός (Upupa epops), αλλά και είδη όπως το Ψαρόνι (Sturnus vulgaris) και ο Σπίνος (Fringilla coelebs), που εμφανίζονται τη χειμερινή περίοδο. Υπάρχουν όμως είδη που είναι άμεσα συνυφασμένα με το υγρό στοιχείο και απαντώνται κύρια σε υγροτόπους. Από αυτά, τα είδη που αναπαράχθηκαν σε κάποιους από τους υγροτόπους της Αττικής το 2009 παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα.

19 Λατινική Ονομασία Cisticola juncidis Remiz pendulinus Acrocephalus arundinaceus Acrocephalus scirpaceus Cettia cetti Ελληνική Ονομασία Κιστικόλη Υφάντρα Τσιχλοποταμίδα Καλαμοποταμίδα Ψευταηδόνι 16 Επίσης ενδιαφέρουσες καταγραφές που έγιναν αφορούσαν τα είδη Κοκκινοκελάδα (Anthus cervinus), Μικρογαλιάντρα (Calandrella brachydactyla) και Συκοφάγος (Oriolus oriolus) στη λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού, Κισσόκουκος (Clamator glandarius), Αμπελουργός (Emberiza melanocephala) και Δρυομυγοχάφτης (Ficedula semitorquata) στο έλος Λουτρός. Η Μικρογαλιάντρα έχει παρατηρηθεί να αναπαράγεται στη λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού, ενώ πιθανά αναπαράγεται και ο Κισσόκουκος στης ευρύτερη περιοχή του έλους Λουτρός. Αλκυόνα (Alcedo atthis) Μ. Κωτσάκης

20 5.3. Είδη που χρήζουν προστασίας Οι περιοχές φιλοξενούν αρκετά σπάνια είδη τα οποία χρήζουν προστασίας. Από όλα τα είδη που παρατηρήθηκαν 31 περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά, ενώ τα είδη που περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο και έχουν χαρακτηριστεί ως Σχεδόν Κινδυνεύοντα, Τρωτά ή Κινδυνεύοντα είναι 20 (αναλυτικά στο παράρτημα). 17 Το κόκκινο βιβλίο Η Κόκκινη Λίστα των Απειλούμενων Ειδών της IUCN (International Union for Conservation of Nature) παρέχει για περισσότερο από 4 δεκαετίες το καθεστώς διατήρησης για όλα τα είδη φυτών και ζώων σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο βασικός στόχος της δημιουργίας και συνεχούς ανανέωσης της Κόκκινης Λίστας είναι η ανάδειξη και προβολή των απειλούμενων ειδών και εν συνεχεία η προώθηση ανάλογων μέτρων διατήρησης. Παράλληλα, σε διάφορες χώρες εκδίδονται αντίστοιχα Κόκκινα Βιβλία, με αντικείμενο τα απειλούμενα είδη σε εθνικό επίπεδο. Το 2009 επικαιροποιήθηκε το Κόκκινο βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας που είχε συνταχθεί το 1992 από την Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και οι κατηγορίες στις οποίες κατηγοριοποιήθηκαν τα είδη είναι: Ανεπαρκώς Γνωστά (DD), Μειωμένου Ενδιαφέροντος (LC), Σχεδόν Κινδυνεύοντα (NT), Τρωτά (VU), Κινδυνεύοντα (EN), Κρισίμως Κινδυνεύοντα (CR) και Εξαφανισθέντα (EX).

21 18 Το Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά (Οδηγία 79/409) Η Οδηγία για τα Άγρια Πουλιά (79/409/ΕΟΚ) εκδόθηκε το 1979, και ήταν η πρώτη Οδηγία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το φυσικό περιβάλλον η οποία ρύθμιζε ζητήματα προστασίας ειδών και των σημαντικών περιοχών που τα φιλοξενούν. Η Οδηγία ανανεώθηκε και πλέον αναφέρεται ως: «Οδηγία 2009/147/ΕΚ για την διατήρηση των αγρίων πτηνών». Το Παράρτημα Ι είναι ένας κατάλογος ειδών και υποειδών τα οποία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε απειλούνται με εξαφάνιση, είτε είναι ευάλωτα σε συγκεκριμένες αλλαγές των βιοτόπων τους, είτε είναι σπάνια λόγω μικρών πληθυσμών ή περιορισμένης τοπικής κατανομής, είτε είναι είδη που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή λόγω της ειδικής φύσης των βιοτόπων τους. Το Παράρτημα Ι τροποποιήθηκε το 1985 και τώρα περιλαμβάνεται έναν κατάλογο 144 ειδών και υποειδών. Για τα είδη που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι να λαμβάνονται ιδιαίτερα μέτρα προστασίας όσον αφορά στον βιότοπό τους, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η επιβίωση και αναπαραγωγή στην περιοχή εξάπλωσής τους. Μ. Γούλα Γ.Πάρχας

22 19 Λατινική Ονομασία Ελληνική Ονομασία Οδηγία για τα Κόκκινο Πουλιά Βιβλίο Alauda arvensis Σταρήθρα NT Alcedo atthis Αλκυόνα I DD Aquila clanga Στικταετός I EN Anas querquedula Σαρσέλα VU Anas strepera Καπακλής VU Ardea purpurea Πορφυροτσικνιάς I EN Ardeola ralloides Κρυπτοτσικνιάς I VU Aythya nyroca Βαλτόπαπια I VU Buteo rufinus Αετογερακίνα I VU Calandrella brachydactyla Μικρογαλιάντρα I Calonectris diomedea Αρτέμης I Casmerodius albus Αργυροτσικνιάς I VU Charadrius alexandrinus Θαλασσοσφυριχτής I Chlidonias hybrida Μουστακογλάρονο I EN Circaetus gallicus Φιδαετός I NT Circus aeruginosus Καλαμόκιρκος I VU Egretta garzetta Λευκοτσικνιάς I Falco peregrinus Πετρίτης I Ficedula semitorquata Δρυομυγοχάφτης I DD Himantopus himantopus Καλαμοκανάς I Ixobrychus minutus Μικροτσικνιάς I Larus genei Λεπτόραμφος Γλάρος I VU Larus melanocephalus Μαυροκέφαλος Γλάρος I EN Larus minutus Νανόγλαρος I Lullula arborea Δεντροσταρήθρα I Philomachus pugnax Μαχητής I Phoenicopterus ruber Φοινικόπτερο I Pluvialis apricaria Βροχοπούλι I Recurvirostra avosetta Αβοκέτα I VU Sterna albifrons Νανογλάρονο I NT Sterna hirundo Ποταμογλάρονο I Sterna nilotica Γελογλάρονο I VU Sterna sandvicensis Χειμωνογλάρονο I VU Tadorna tadorna Βαρβάρα VU Tringa glareola Λασπότρυγγας I Vanellus vanellus Καλημάνα VU

23 5.4. Αναλυτικά αποτελέσματα Τα αποτελέσματα για τους υγροτόπους παρουσιάζονται αναλυτικά παρακάτω. Για την πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση των υγροτόπων παρουσιάζονται και επιπλέον στοιχεία, πέραν των ορνιθολογικών που καταγράφηκαν από το πρόγραμμα, ώστε να γίνει η παρουσίαση πιο άρτια Εκβολές ποταμών δυτικής Αττικής Που βρίσκονται; 20 Για λόγους συντομίας επιλέχθηκε να παρουσιαστούν μαζί και οι τρεις εκβολές των ποταμών που εκβάλλουν στον Σαρωνικό κόλπο. Πρόκειται για το ρέμα της Πικροδάφνης και τους ποταμούς Κηφισό και Ιλισό. Το ρέμα της Πικροδάφνης εκβάλλει στα όρια των δήμων Παλιού Φαλήρου και Αλίμου, η εκβολή του Ιλισού βρίσκεται στο δήμο Καλλιθέας, ενώ του Κηφισού στο δήμο Μοσχάτου. Και οι τρεις ποταμοί διασχίζουν τον αστικό ιστό και έχουν υποστεί μεγάλη υποβάθμιση.

24 Είδη που καταγράφηκαν Στην εκβολή της Πικροδάφνης καταγράφηκαν 29 είδη, ενώ στις εκβολές Κηφισού Ιλισού 30 είδη, τα οποία κατηγοριοποιούνται όπως φαίνεται στα διαγράμματα. 21

25 22 Σημαντικά Είδη Στην εκβολή της Πικροδάφνης παρατηρήθηκε 1 είδος του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά (Αλκυόνα Alcedo atthis), ενώ στις εκβολές Κηφισού/ Ιλισού 4 είδη. Οι εκβολές Κηφισού / Ιλισού παρουσιάζουν ενδιαφέρον μιας και φιλοξενούν αρκετά είδη γλαρονιών και γλάρων, όπως είναι το Χειμωνογλάρονο, το Ποταμογλάρονο (Sterna hirundo) και το Μουστακογλάρονο, που αν και σε μικρούς αριθμούς φανερώνουν τη χρήση των εκβολών κύρια κατά τη μετανάστευση των ειδών αυτών. Επίσης, διαφαίνεται ότι αν και ιδιαίτερα υποβαθμισμένες οι περιοχές των εκβολών λόγω κυρίως εγκιβωτισμού των ποταμών, εξακολουθούν να φιλοξενούν αρκετά είδη πουλιών. Χειμωνογλάρονο (Sterna sadvicensis) Γ. Αλεξανδρής

26 Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. 23 Απειλές Οι εκβολές Κηφισού / Ιλισού έχουν εγκιβωτιστεί και έτσι έχουν χάσει πολλά από τα φυσικά τους χαρακτηριστικά. Η διέλευση των ποταμών μέσα από μια από τις πλέον πυκνοκατοικημένες περιοχές της Ελλάδας προκαλεί την υποβάθμιση της ποιότητας των νερών τους.

27 Έλος Σχινιά Που βρίσκεται; Το έλος Σχινιά βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του νομού Αττικής και υπάγεται στο δήμο Μαραθώνος. 24 Στην περιοχή υπάρχει η Μακαρία πηγή από την οποία αναβλύζουν σημαντικές ποσότητες γλυκού νερού καθόλη τη διάρκεια του έτους. Ο υγρότοπος τροφοδοτείται με νερό κύρια από την πηγή, αλλά και υπόγεια νερά που καταλήγουν στην περιοχή. Ο υγρότοπος και η γύρω περιοχή έχουν ενταχθεί στους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας βάση την Οδηγία 92/43 για την προστασία των οικοτόπων και συμπεριλαμβάνονται στο δίκτυο NATURA 2000, ενώ αποτελούν και μέρος του Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα. Η περιοχή αποτελεί Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ελλάδας (IBA), ενώ έχει προταθεί για Ζώνη Ειδικής Προστασίας (SPA) και έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές μελέτες και χαρτογραφήσεις. Είδη που καταγράφηκαν Στο έλος Σχινιά το 2009 καταγράφηκαν 83 είδη, τα οποία κατανέμονται στις κατηγορίες ειδών όπως φαίνεται στο διάγραμμα. Ο υγρότοπος έχει εκτεταμένους καλαμιώνες, ενώ τα θαμνώδη ενδιαιτήματα περιμετρικά, στους γύρω λόφους, επιτρέπουν την παρουσία σημαντικού αριθμού αρπακτικών. Όπως φαίνεται και στο διάγραμμα ο υγρότοπος φιλοξενεί καλοβατικά και παρυδάτια κύρια κατά τη μεταναστευτική περίοδο, ενώ τα υδρόβια κύρια διαχειμάζουν στην περιοχή.

28 25 Σημαντικά Είδη Στον υγρότοπο παρατηρήθηκαν 15 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Από τα είδη αυτά ο Καλαμόκιρκος (Circus aeruginosus) είναι τακτικότατος επισκέπτης στον υγρότοπο και ο μέγιστος αριθμός που παρατηρήθηκε ήταν 3 άτομα. Σημαντική είναι και η παρουσία της Βαλτόπαπιας, η οποία στο πρόσφατο παρελθόν έχει παρατηρηθεί να αναπαράγεται. Κατά τη μεταναστευτική περίοδο τον υγρότοπο επισκέφτηκαν 7 είδη του Παραρτήματος Ι σε μικρούς όμως αριθμούς (Μουστακογλάρονο, Λευκοτσικνιάς, Καλαμοκανάς (Himantopus himantopus), Μικροτσικνιάς, Μαχητής (Philomachus pugnax), Ποταμογλάρονο, Γελογλάρονο. Κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου στον υγρότοπο παρατηρούνταν ένας Στικταετός, το μόνο είδος που παρατηρήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στην περιοχή και έχει χαρακτηριστεί ως Κινδυνεύον στο Κόκκινο Βιβλίο. Επιπλέον, στην περιοχή αναπαράγονται είδη όπως είναι η Φαλαρίδα, το Νανοβουτηχτάρι, η Νερόκοτα αλλά και στρουθιόμορφα όπως η Υφάντρα (Remiz pendulinus), η Καλαμοποταμίδα (Acrocephalus scirpaceus) και η Κιστικόλη (Cisticola juncidis).

29 Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. 26 Απειλές Το έλος Σχινιά αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις, από τις οποίες η σημαντικότερη για τα πουλιά είναι η διαχείριση του νερού που καταλήγει στον υγρότοπο από τη Μακαρία πηγή. Στην περιοχή έχει κατασκευαστεί το Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο, στο οποίο διοχετεύεται το νερό της Μακαρίας πηγής και στο παρελθόν έχουν υπάρξει προβλήματα στη διαχείριση του νερού, με αποτέλεσμα να μην τροφοδοτείται με αρκετό νερό ο υγρότοπος. Αν και αποτελεί το μόνο υγρότοπο στην Αττική που έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο προβλήματα όπως η οικιστική ανάπτυξη και η όχληση από ανθρώπινη παρουσία κύρια κατά την καλοκαιρινή περίοδο, η παράνομη εναπόθεση αδρανών υλικών, η λαθροθηρία και η ανεξέλεγκτη διέλευση οχημάτων στον υγρότοπο είναι έντονα. Στην περιοχή λειτουργεί Φορέας Διαχείρισης. Η διατήρηση της Ικανοποιητικής Κατάστασης Διατήρησης (Favourable Conservation Status) των ειδών χαρακτηρισμού της Σημαντικής Περιοχής για τα Πουλιά αποτελεί υποχρέωση του Φ.Δ.

30 Έλος Λούτσας Που βρίσκεται; Το έλος της Λούτσας βρίσκεται στην ανατολική Αττική και υπάγεται στο δήμο Αρτέμιδος. Ο υγρότοπος είναι μια ρηχή περιοχή με γλυκό νερό. 27 Είδη που καταγράφηκαν Στον υγρότοπο καταγράφηκαν 26 είδη, που κατανέμονται στις κατηγορίες ειδών όπως φαίνεται παρακάτω. Την περιοχή χρησιμοποιούν τα παρυδάτια είδη ως μεταναστευτικό σταθμό, ενώ η παρουσία υδροβίων την καλοκαιρινή περίοδο πιθανά υποδηλώνει την αναπαραγωγή τους στον υγρότοπο (στο διάγραμμα όπου αναφέρεται ο μήνας και υποδηλώνεται με άσπρο και μπλε περίγραμμα υποδηλώνει ότι δεν έχουν γίνει μετρήσεις το μήνα αυτό).

31 28 Σημαντικά Είδη Στην περιοχή παρατηρήθηκαν 2 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά, ο Κρυπτοτσικνιάς και ο Καλαμοκανάς κατά τη μεταναστευτική περίοδο. Αν και δεν περιλαμβάνονται εντός των μετρήσεων αυτών σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι την καλοκαιρινή περίοδο παρατηρήθηκαν Βαλτόπαπιες. Στον υγρότοπο αναπαράγονται Φαλαρίδες και Νερόκοτες. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. Απειλές Ο υγρότοπος βρίσκεται σε μια πολυσύχναστη παραλία, η οποία φιλοξενεί πολλούς επισκέπτες κατά την καλοκαιρινή περίοδο, αλλά δε φαίνεται να προκαλείται έντονη όχληση. Ο υγρότοπος της Λούτσας έχει υπάρξει χώρος απόθεσης αδρανών υλικών και απορριμμάτων, αλλά με την πρόσφατη τοποθέτηση περίφραξης έχουν μειωθεί σημαντικά αυτές οι παράνομες δραστηριότητες. Το 2006 έγινε προσπάθεια μπαζώματος του υγροτόπου από το Δήμο Αρτέμιδος που αποτράπηκε με καταγγελία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, του WWF Ελλάς και άλλων φορέων.

32 Έλος Βραυρώνας Που βρίσκεται; Ο υγρότοπος βρίσκεται στην ανατολική Αττική και υπάγεται στο δήμο Μαρκοπούλου Μεσογαίας. Στον υγρότοπο καταλήγει ο χείμαρρος Ερασίνος, ο οποίος έχει νερό καθόλη τη διάρκεια του έτους, ενώ μεγάλη έκτασή του πλημμυρίζει ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες από την είσοδο της θάλασσας. 29 Ο υγρότοπος και η γύρω περιοχή έχουν ενταχθεί στους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας βάση την Οδηγία 92/43 για την προστασία των οικοτόπων και συμπεριλαμβάνονται στο δίκτυο NATURA Είδη που καταγράφηκαν Στον υγρότοπο καταγράφηκαν 46 είδη, που κατανέμονται στις κατηγορίες ειδών όπως φαίνεται παρακάτω.

33 30 Σημαντικά είδη Στην περιοχή παρατηρήθηκαν 3 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Ο υγρότοπος φιλοξενεί μικρό αριθμό καλοβατικών και παρυδάτιων, ενώ είδη όπως η Νερόκοτα, η Νεροκοτσέλα, αλλά και η Καλαμοποταμίδα και η Υφάντρα αναπαράγονται στον υγρότοπο. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. Απειλές Η σημαντικότερη απειλή που αντιμετωπίζει ο υγρότοπος είναι η σχεδιαζόμενη διαπλάτυνση και εκβάθυνση του ποταμού Ερασίνου και ο εγκιβωτισμός του με συρματοκιβώτια που πρόκειται να καταλάβουν συνολικά τα 2/3 του υγροτόπου. Απειλή αποτελούν επίσης οι συνεχιζόμενες αυθαίρετες ενέργειες όπως τα μπαζώματα, η απόθεση απορριμμάτων, η λαθροθηρία και η ανεξέλεγκτη άντληση νερού από τον ποταμό για άρδευση.

34 Ρέμα Ραφήνας Που βρίσκεται; Οι εκβολές του ρέματος της Ραφήνας βρίσκονται στην ανατολική Αττική και εντός του αστικού ιστού της Ραφήνας. Είναι ένας πολύ μικρός υγρότοπος, ο οποίος έχει χάσει πολλά από τα φυσικά του χαρακτηριστικά, μιας και το ρέμα είναι στο μεγαλύτερο μέρος του εγκιβωτισμένο. 31 Είδη που καταγράφηκαν Στις εκβολές του ρέματος της Ραφήνας παρατηρήθηκαν 30 είδη, τα οποία ομαδοποιούνται στις κατηγορίες ειδών όπως φαίνεται παρακάτω. Ο υγρότοπος φιλοξενεί μικρό αριθμό πουλιών, αλλά αποτελεί και μεταναστευτικό σταθμό για μικρό αριθμό παρυδάτιων και καλοβατικών (στο διάγραμμα όπου αναφέρεται ο μήνας και υποδηλώνεται με άσπρο με μπλε περίγραμμα υποδηλώνει ότι δεν έχουν γίνει μετρήσεις το μήνα αυτό).

35 32 Σημαντικά Είδη Στον υγρότοπο παρατηρήθηκαν 2 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Ο υγρότοπος φιλοξενεί καθόλη τη διάρκεια του έτους Ποταμοσφυριχτές (Charadrius dubius), ενώ τη χειμερινή περίοδο παρατηρήθηκε μεγάλος αριθμός Καστανοκέφαλων Γλάρων. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. Απειλές Το τμήμα του ρέματος, το οποίο βρίσκεται εντός της πόλης της Ραφήνας και μέχρι τις εκβολές είναι εγκιβωτισμένο.

36 Λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού / Εκβολή Ασωπού Που βρίσκεται; 33 Ο υγρότοπος βρίσκεται στα βορειοανατολικά του νομού Αττικής και κοντά στο λιμάνι του Ωρωπού, στο δήμο Ωρωπού. Ο υγρότοπος περιλαμβάνει ρηχή λιμνοθάλασσα που χωρίζεται από τη θάλασσα του νότιου Ευβοϊκού με μια στενή (λίγων μέτρων) και χαμηλή λουρονησίδα. Στο ΝΑ τμήμα εκτείνονται εποχιακά κατακλυζόμενοι αλμυρόβαλτοι. Είδη που καταγράφηκαν Στην περιοχή καταγράφηκαν το 2009 συνολικά 101 είδη πουλιών, τα οποία κατανέμονται μεταξύ των κατηγοριών ειδών όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Το πλεονέκτημα του υγροτόπου είναι το μικρό του βάθος, που ευνοεί την παραγωγικότητα στην περιοχή και φιλοξενεί πολλά είδη παρυδάτιων και καλοβατικών πουλιών. Όπως φαίνεται από το παρακάτω διάγραμμα η λιμνοθάλασσα της Σκάλας Ωρωπού φιλοξενεί υδρόβια, παρυδάτια και καλοβατικά καθόλη τη διάρκεια του έτους. Οι μεγάλοι αριθμοί καλοβατικών και παρυδάτιων τη μεταναστευτική περίοδο υποδεικνύουν τη χρήση του ως σταθμού ξεκούρασης και τροφοληψίας, ενώ τα υδρόβια κύρια διαχειμάζουν στην περιοχή.

37 34 Σημαντικά Είδη Στην περιοχή παρατηρήθηκαν 19 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά (όπως φαίνεται αναλυτικά και στο Παράρτημα). Από τα είδη αυτά στην περιοχή έχει διαπιστωθεί ότι αναπαράγονται ο Θαλασσοσφυριχτής (Charadrius alexandrinus), ο Καλαμοκανάς, το Νανογλάρονο και η Μικρογαλιάντρα. Η περιοχή είναι σημαντική για την Αττική όσον αφορά τη διατήρηση του πληθυσμού του Θαλασσοσφυριχτή, καθώς είναι η μόνη στην οποία αναπαράγεται σταθερά το είδος. Τον χειμώνα του η περιοχή φιλοξένησε μεγάλο αριθμό Μαυροκέφαλων Γλάρων (510 άτομα), καθώς επίσης και μικρό αριθμό Χειμωνογλάρονων (Sterna sandvicensis). Κατά τη μεταναστευτική περίοδο την περιοχή χρησιμοποίησαν ως μεταναστευτικό σταθμό Λευκοτσικνιάδες, ενώ παρατηρήθηκαν επίσης Πορφυροτσικνιάδες (Ardea purpurea) και Μαχητές (Philomachus pugnax). Οι Μαυροκέφαλοι Γλάροι χαρακτηρίζονται ως Κινδυνεύον είδος στο Κόκκινο Βιβλίο. Ενώ άλλα 10 είδη που παρατηρήθηκαν στην περιοχή το 2009 έχουν χαρακτηριστεί ως Σχεδόν Κινδυνεύοντα, Τρωτά ή Κινδυνεύοντα, όπως είναι η Σταρήθρα (Alauda arvensis) και το Νανογλάρονο.

38 Χρήσεις γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. 35 Απειλές Ο υγρότοπος έχει συρρικνωθεί σχεδόν στο μισό την τελευταία 30ετία, λόγω καταπατήσεων και μπαζωμάτων. Ο υγρότοπος δέχεται σειρά πιέσεων με κύρια τη νόμιμη ή και παράνομη οικιστική ανάπτυξη, που συνεπακόλουθα προκαλεί την διάνοιξη δρόμων, τις εκχερσώσεις βλάστησης και τις συστηματικές επιχωματώσεις. Στην περιοχή λειτουργεί σταθμός φιλοξενίας και επισκευής σκαφών, ο οποίος βρίσκεται εντός του υγροτόπου σε επιχωματωμένη περιοχή και χρησιμοποιείται μέρος του υγροτόπου για την πρόσβαση σε αυτόν. Εκτός από τα πουλιά ο υγρότοπος προσελκύει και πολλούς επισκέπτες, οι οποίοι κινούνται με αυτοκίνητα στους χωματόδρομους και τη λουρονησίδα ανεξέλεγκτα, ενώ αναπτύσσονται δραστηριότητες αναψυχής όπως το kite surf, που προκαλεί όχληση όταν γίνεται ανεξέλεγκτα. Για την περιοχή εκπονήθηκε προκαταρκτική μελέτη διαχείρισης και ανάπτυξης από το WWF Ελλάς και την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το Δήμο Ωρωπού.

39 Λιμνοθάλασσα Βουρκάρι Μεγάρων, Υγρότοπος Πάχης Που βρίσκεται; Η λιμνοθάλασσα Βουρκάρι βρίσκεται στη δυτική Αττική και συγκεκριμένα στο δήμο Μεγαρέων και αποτελεί αβαθή λιμνοθάλασσα με περιορισμένη επικοινωνία με τον Σαρωνικό κόλπο. 36 Είδη που καταγράφηκαν Στη λιμνοθάλασσα καταγράφηκαν 64 είδη πουλιών, τα οποία κατανέμονται στις κατηγορίες όπως παρουσιάζεται παρακάτω. Φιλοξενεί καλοβατικά, παρυδάτια και υδρόβια καθόλη τη διάρκεια του έτους, ενώ φαίνεται να χρησιμοποιείται κύρια για διαχείμαση των ειδών.

40 37 Σημαντικά Είδη Στη λιμνοθάλασσα Βουρκάρι παρατηρήθηκαν 10 είδη τα οποία ανήκουν στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Η περιοχή φιλοξενεί μεγάλο αριθμό Μαυροκέφαλων Γλάρων κατά τη χειμερινή περίοδο, που θεωρείται Κινδυνεύον είδος για την Ελλάδα. Είδη όπως ο Αργυροτσικνιάς, ο Λεπτόραμφος Γλάρος (Larus genei) και ο Λευκοτσικνιάς διαχειμάζουν σε μικρούς αριθμούς στην περιοχή, ενώ το Χειμωνογλάρονο παρατηρείται κατά τη διάρκεια όλου του έτους, με μέγιστο αριθμό ατόμων να είναι τα 96 (Αύγουστος 2009). Στην περιοχή διαχείμασαν το 2009 και περίπου 45 Βαρβάρες (Tadorna tadorna), είδος που έχει χαρακτηριστεί ως Τρωτό για την Ελλάδα. Φαίνεται ότι ο υγρότοπος αποτελεί τόπο διαχείμασης για αρκετά είδη πουλιών, ενώ χρησιμοποιείται και ως μεταναστευτικός σταθμός. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα.

41 Απειλές Η κυριότερη απειλή για τον υγρότοπο προκύπτει μετά την ένταξή του σε βιομηχανική ζώνη το 2003, με αποτέλεσμα την έκδοση αδειών για βιοτεχνίες και βιομηχανία χαμηλής όχλησης εντός ή στα όρια της υγροτοπικής ζώνης. Ο υγρότοπος δέχεται σημαντικές πιέσεις, τόσο λόγω της επέκτασης των οικισμός της περιοχής και επέκτασης προς τον υγρότοπο, όσο και λόγω της επέκτασης των καλλιεργειών. Παρατηρείται ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων και αδρανών υλικών, ενώ η ύπαρξη αποθηκών καυσίμων στην ευρύτερη περιοχή εγκυμονεί τον κίνδυνο διαρροών. 38 Μ. Κωτσάκης Νεαρός Ασημόγλαρος (Larus michahellis)

42 Λίμνη Κουμουνδούρου Που βρίσκεται; 39 Η λίμνη Κουμουνδούρου βρίσκεται στη δυτική Αττική και στο δήμο Ασπροπύργου, εντός στρατιωτικής ζώνης σε μια από τις πλέον υποβαθμισμένες περιοχές της Αττικής. Αυτά τα στοιχεία την κάνουν να ξεχωρίζει σημαντικά από όλους τους άλλους υγροτόπους της Αττικής, μιας και το καθεστώς της περιοχής εξασφαλίζει εδώ και χρόνια μικρή ως ελάχιστη όχληση και προστασία από την ανθρώπινη παρουσία, ενώ από την άλλη η λίμνη είναι αποδέκτης ρύπων, οι οποίοι υποβαθμίζουν το βιότοπο και πιθανά επηρεάζει τα είδη που φιλοξενούνται σε αυτόν. Η λίμνη είναι ρηχή με το βάθος να μην υπερβαίνει το 1 1.5m και συνδέεται με τον κόλπο της Ελευσίνας μέσω ενός στενού και αβαθούς διαύλου. Είδη που καταγράφηκαν Στη λίμνη Κουμουνδούρου το 2009 καταγράφηκαν 38 είδη, που κατανέμονται στις κατηγορίες όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Η λίμνη φιλοξενεί κυρίως υδρόβια πουλιά και γλαρόμορφα, που την χρησιμοποιούν κύρια για να διαχειμάσουν.

43 40 Σημαντικά Είδη Στη λίμνη παρατηρήθηκαν το είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία της Βαλτόπαπιας στην περιοχή (25 άτομα / Δεκέμβριος 2008), που έχει χαρακτηριστεί και ως Τρωτό είδος στο Κόκκινο Βιβλίο. Η λίμνη Κουμουνδούρου έχει αποδειχθεί ένας υγρότοπος που φιλοξενεί μεγάλο αριθμό υδροβίων πουλιών, τον οποίο χρησιμοποιούν κύρια για να διαχειμάσουν και έχει δώσει το μεγαλύτερο αριθμό παρατηρημένων υδροβίων. Τα είδη παπιών που παρατηρήθηκαν είναι: η Χουλιαρόπαπια (Anas clypeata), το Κιρκίρι (Anas crecca), το Γκισάρι (Aythya ferina), ο Καπακλής (Anas strepera), το Σφυριχτάρι (Anas penelope), ενώ στη λίμνη παρατηρήθηκε επίσης ο Κύκνος (Cygnus olor). Η παρουσία τον Δεκέμβριο ατόμων Φαλαρίδας είναι από τις σημαντικότερες παρατηρήσεις στην περιοχή. Στη λίμνη αναπαράγονται Νερόκοτες, Φαλαρίδες και Νανοβουτηχτάρια. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα.

44 Απειλές Οι απειλές τις οποίες αντιμετωπίζει η λίμνη Κουμουνδούρου σχετίζονται κυρίως με τη ρύπανσή της. Είναι αποδέκτης τόσο υγρών λυμάτων κυρίως στραγγισμάτων από χωματερές καθώς και πετρελαιοειδών από τις παρακείμενες βιομηχανικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η λίμνη βρίσκεται εντός Καταφυγίου Άγριας Ζωής Έλος Λουτρός Που βρίσκεται; Το έλος Λουτρός βρίσκεται στο δήμο Σπάτων Λούτσας. Πρόκειται για εποχιακά κατακλυζόμενο υγρότοπο που βρίσκεται σε περιοχή με καλλιέργειες και εκτός σχεδίου δόμησης. Είδη που καταγράφηκαν Στο έλος Λουτρός παρατηρήθηκαν 47 είδη πουλιών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους στρουθιόμορφα.

45 Σημαντικά Είδη Στον υγρότοπο παρατηρήθηκαν 3 είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα πουλιά. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση κισσόκουκου, που πιθανά αναπαράγεται στην ευρύτερη περιοχή. Χρήσεις Γης Οι χρήσεις γης όπως αυτές προκύπτουν από το Corine2000 απεικονίζονται στους παρακάτω χάρτες. Η αποτύπωση των χρήσεων γης δεν είναι ακριβής, αλλά παρατίθεται ώστε να δοθεί μια γενική εικόνα. 42 Απειλές Ο υγρότοπος απειλείται έντονα από τις παρεμβάσεις για την αποστράγγισή του που έχουν μειώσει πολύ σημαντικά την κατακλυζόμενη έκταση.

46 5.5. Υγρότοποι Ανατολικής και Δυτικής Αττικής Τελειώνοντας αυτήν την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του πρώτου έτους των καταγραφών στους υγροτόπους της Αττικής, θεωρήθηκε σημαντικό να υπάρξει μια αρχική ομαδοποίηση σε δύο κύρια υγροτοπικά συστήματα, οι υγρότοποι των οποίων πιθανά να λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα, στο οποίο οι πληθυσμοί μετακινούνται από τον έναν υγρότοπο στον άλλο. Τα συστήματα αυτά είναι των υγροτόπων Ανατολικής και Δυτικής Αττικής (απεικόνιση στον χάρτη). 43 Στην Ανατολική Αττική παρατηρήθηκαν 131 είδη, από τα οποία 18 είδη βρίσκονται στο Κόκκινο Βιβλίο και 11 είδη στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα άγρια πουλιά. Αντίστοιχα, στη Δυτική Αττική παρατηρήθηκαν 83 είδη, από τα οποία 11 είδη βρίσκονται στο Κόκκινο Βιβλίο και 30 στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα άγρια πουλιά.

47 44 Όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα κατά τις μεταναστευτικές περιόδους οι αριθμοί των καλοβατικών ειδών και των παρυδάτιων είναι σημαντικά μεγαλύτεροι στην Ανατολική Αττική, σε σχέση με τη Δυτική Αττική, αναδεικνύοντας το γεγονός της χρήσης κύρια αυτών των υγροτόπων από τα μεταναστευτικά πουλιά. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι κάποια είδη καλοβατικών όπως είναι ο Κρυπτοτσικνιάς και ο Μικροτσικνιάς παρατηρήθηκαν μόνο στους υγροτόπους της Ανατολικής Αττικής. Πιθανά θα μπορούσε να σχετίζεται με τη μεταναστευτική διαδρομή που ακολουθούν τα πουλιά αυτά και να προτιμούν να κινηθούν παραλιακά προς βορειότερες περιοχές, χωρίς να χρειαστεί να διασχίσουν μεγάλες αποστάσεις πάνω από την ξηρά. Αντίθετα οι υγρότοποι της Δυτικής Αττικής φιλοξενούν μεγαλύτερο αριθμό υδροβίων και καλοβατικών πουλιών κατά τη διαχείμαση και ειδικότερα η λίμνη Κουμουνδούρου.

48 Εαρινή Μετανάστευση (Μάρτιος Μάιος) Φθινοπωρινή Μετανάστευση (Σεπτέμβριος) Ανατολική Αττική Δυτική Αττική Ανατολική Αττική Δυτική Αττική Καλοβατικά Παρυδάτια Διαχείμαση (Νοέμβριος Μάρτιος) Ανατολική Αττική Δυτική Αττική Υδρόβια και καλοβατικά

49 6. Συμπεράσματα Οι υγρότοποι της Αττικής φιλοξενούν έναν σημαντικό αριθμό πουλιών και αποτελούν καταφύγιο για τους μόνιμους κατοίκους τους, μεταναστευτικό σταθμό για τα πουλιά που μεταναστεύουν κάθε χρόνο από την Αφρική προς την Ευρώπη και αντίστροφα και περιοχή διαχείμασης για πουλιά που μετακινούνται από βορειότερες περιοχές κατά τη χειμερινή περίοδο και βέβαια τόπο αναπαραγωγής. Παρατηρήθηκε ότι κύρια οι υγρότοποι της Ανατολικής Αττικής χρησιμοποιούνται από τα μεταναστευτικά πουλιά ως σταθμοί ξεκούρασης και τροφοληψίας, με ακόμα και τους μικρότερους υγρότοπους να φιλοξενούν μικρούς αριθμούς μεταναστευτικών παρυδάτιων και καλοβατικών πουλιών. Για τη διαχείμαση χρησιμοποιούνται κύρια οι μεγαλύτεροι σε μέγεθος υγρότοποι, με τις λιμνοθάλασσες να φιλοξενούν το μεγαλύτερο αριθμό παρυδάτιων καλοβατικών λόγω μορφολογίας τους και τη λίμνη Κουμουνδούρου τους μεγαλύτερους αριθμούς υδροβίων. 46 Σχεδόν όλοι οι υγρότοποι απειλούνται από παράνομες ενέργειες, καταπατήσεις και μπαζώματα. Θα έπρεπε να αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα της πολιτείας η οριοθέτηση, χαρτογράφηση και προστασία των υγροτόπων αυτών ως σημαντικό φυσικό απόθεμα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η θεσμοθέτησή τους ως προστατευόμενων περιοχών από την πολιτεία θα πρέπει να είναι άμεση, καθώς οι οικολογικές τους λειτουργίες συνεχώς υποβαθμίζονται. Η ίδρυση Καταφυγίων Άγριας Ζωής σε όλους αυτούς τους υγροτόπους αποτελεί την πλέον ρεαλιστική λύση για την προστασία τους. Πρέπει επίσης να τονιστεί εδώ η αξία και η σπουδαιότητα της «επιστήμης των πολιτών». Το θέμα της καταγραφής και της παρατήρησης φεύγει από τα στενά όρια της επιστημονικής κοινότητας και εθελοντές χωρίς απαραίτητα σπουδές βιολογίας ή παρόμοιου αντικειμένου και καθαρά από μεράκι και προσωπικό ενδιαφέρον γίνονται παρατηρητές πουλιών, υιοθετούν μια περιοχή και συμμετέχουν σε προγράμματα καταγραφών παρέχοντας πολύτιμες πρωτογενείς επιστημονικές πληροφορίες στη συγκεκριμένη περίπτωση για τους υγροτόπους της Αττικής.

50 7. Ευχαριστίες Όλα τα στοιχεία και τα συμπεράσματα που παρουσιάζονται στην παρούσα αναφορά προέκυψαν χάρη στο ενδιαφέρον και την προσπάθεια που κατέβαλαν όσοι συμμετείχαν εθελοντικά στις καταγραφές του προγράμματος αυτού. 47 Υγρότοπος Εκβολές Κηφισού και Ιλισσού Εκβολή Πικροδάφνης Έλος Σχινιά Έλος Λούτσας Έλος Βραυρώνας Ρέμα Ραφήνας Λιμνοθάλασσα Σκάλας Ωρωπού/ Εκβολή Ασωπού Έλος Βουρκάρι Μεγάρων/ Υγρότοπος Πάχης Λίμνη Κουμουνδούρου Έλος Λουτρός Παρατηρητές Καταγραφείς Μιχάλης Κωτσάκης Μιχάλης Κωτσάκης Παύλος Ανδριόπουλος Χαράλαμπος Αλιβιζάτος Άρτεμις Παπαδάκι Σοφία Σιδερή Μιχάλης Κωτσάκης Γεωργία Βλαχάκη Σπύρος Σκαρέας Μιχάλης Μοσχόβης Νάντια Γιώτη Νίκος Προμπονάς Λευτέρης Σταύρακας Δανάη Πορτόλου Νίκος Φωκάς Ιουλία Δροσινού Σαντέλ Κυριακοπούλου Σπύρος Σκαρέας Μιχάλης Μοσχόβης Νάντια Γιώτη Παναγιώτης Λατσούδης Άκης Γαιτανάκης Γιώργος Γεωργίου Γεράσιμος Μπεριάτος Στρατής Μπουρδάκης Λεωνίδας Μπρικιάτης Ανδρέας Νατσακάκος Λευτέρης Σταύρακας Γιώργος Κόκκινος Χρήστος Βλάχος Πέτρος Πέτρου

51 8. Βιβλιογραφία Cramp S, Simmons KEL (eds.) (1977 onwards) The Birds of the Western Palearctic. Vols I V. Academic Press. Snow DW, Perrins CM (1998) The Birds of the Western Palearctic. Vols I II. Oxford University Press, WWF, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (2008) Προκαταρκτική μελέτη διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης υγροτόπου Σκάλας Ωρωπού. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (2009) Η ορνιθοπανίδα στον υγρότοπο του Βουρκαρίου Μεγάρων, Ορνιθολογική Έκθεση. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Αρχείο αδημοσίευτων παρατηρήσεων/ καταγραφών. ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. (2006) Μελέτη της ποιότητας νερού και ιζήματος στη λίμνη Κουμουνδούρου, Τεχνική Έκθεση. 48

52 9. Παραρτήματα 49 Παράρτημα 1. Είδη πουλιών του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά, που παρατηρήθηκαν στους υγροτόπους της Αττικής.

53 50

54 51

55 Παράρτημα 2. Είδη πουλιών του Κόκκινου βιβλίου των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας (2009), που παρατηρήθηκαν στους υγροτόπους της Αττικής. 52

56 53

57 Παράρτημα 3. Καλύψεις γης Corine

58 55

59 Αίτηση Συμμετοχής στο Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Ορνιθοπανίδας των Υγροτόπων της Αττικής Επιθυμώ να συμμετάσχω στο Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Ορνιθοπανίδας των Υγροτόπων της Αττικής Όνομα: Διεύθυνση: Κινητό: Επώνυμο: Τηλέφωνο: Διεύθυνση Επάγγελμα: Έχετε εργαστεί στο παρελθόν σε προγράμματα εθελοντικής εργασίας; Αν ναι σε ποια; Ποιόν υγρότοπο σας ενδιαφέρει να παρακολουθήσετε; Έχετε εμπειρία στην αναγνώριση πουλιών; Τι σχέση έχετε με τον υγρότοπο που έχετε επιλέξει; (Κάτοικος περιοχής, συχνός επισκέπτης, άλλο) Είστε μέλος ή συμμετέχετε σε συλλόγους, ομάδες πολιτών που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω υγρότοπο; Αν ναι σε ποιόν/α; Έχετε: Κιάλια Τηλεσκόπιο

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE 2010 COMPANY NAME] ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Συντάκτες: Μαργαρίτα Τζάλη, Νίκος Προμπονάς,

Διαβάστε περισσότερα

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE 2011 COMPANY NAME] ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Συντάκτες: Μαργαρίτα Τζάλη, Νίκος Προμπονάς,

Διαβάστε περισσότερα

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

[TYPE ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ THE COMPANY NAME] ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE 2012 COMPANY NAME] ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Συντάκτες: Μαργαρίτα Τζάλη, Νίκος Προμπονάς,

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Η Λίμνη Παραλιμνίου είναι ένας εποχικός σημαντικός υδροβιότοπος της Κύπρου με σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας και έδωσε το όνομα και στην παρακείμενη πόλη, το Παραλίμνι.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ Εισαγωγή Στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE «Υλοποίηση μέτρων διαχείρισης στον υγρότοπο του Άγρα» και ειδικότερα για

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης της ορνιθοπανίδας του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Εθνικό Πάρκο Χελμού Βουραϊκού, «Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Η ορνιθοπανίδα του Κόλπου Καλλονής»

Διαβάστε περισσότερα

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή)

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) Περιγραφή H λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) βρίσκεται περίπου 2 χλμ. νοτιοδυτικά του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η λίμνη Κορώνεια βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία, 20 km

Διαβάστε περισσότερα

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου Περιγραφή Το έλος Μεσοκάμπου βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από το Παλαιόκαστρο, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412341000 και

Διαβάστε περισσότερα

Oρνιθοπανίδα της Οίτης

Oρνιθοπανίδα της Οίτης Oρνιθοπανίδα της Οίτης Έργο: Παρακολούθηση ειδών και τύπων οικοτόπων Το Πρόγραμμα Παρακολούθησης Ειδών και Τύπων Οικοτόπων Η παρακολούθηση των τύπων οικοτόπων και ειδών κοινοτικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΘΗΡΕΥΣΙΜΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ (ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΘΗΡΕΥΣΙΜΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ (ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015) ΕΚΘΕΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΘΗΡΕΥΣΙΜΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑΣ (ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015) ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΑΧΕΡΟΝΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΜΑ 2016 Δέλτα Καλαμά Εισαγωγή Με βάση την

Διαβάστε περισσότερα

Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους

Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους Ρούλα Τρίγκου ασολόγος MSc Συντονίστρια Ενημέρωσης ράσεων ιατήρησης ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ- 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013, ΑΝ ΡΟΣ ιαχρονική παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού)

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) Περιγραφή Η εκβολή Μαραθώνα (Βιρού ή «Λίμνη») βρίσκεται περίπου 1,6 χιλιόμετρα βόρεια βορειοδυτικά από τον οικισμό Αιγηνίτισσα και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας.

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.3 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Ορνιθοπανίδα

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.3 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Ορνιθοπανίδα για την Ορνιθοπανίδα Έργου: Σελίδα 2 από 47 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 Γενικές πληροφορίες για την ορνιθοπανίδα των πεδινών εκτάσεων της Ανατολικής Μακεδονίας και Ροδόπης 4 Βασική νομοθεσία 4 Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα της πανίδας στους ελαιώνες της Μεσσηνίας Ασπόνδυλα Πτηνά

Η ποικιλότητα της πανίδας στους ελαιώνες της Μεσσηνίας Ασπόνδυλα Πτηνά ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Προς. Περιφέρεια Αττικής Περιφερειάρχη Αττικής κα Ρ. Δούρου Λεωφ. Συγγρού 15-17 117 44 Αθήνα Τηλ.: 210 6914145 Fax: 210 6984182

Προς. Περιφέρεια Αττικής Περιφερειάρχη Αττικής κα Ρ. Δούρου Λεωφ. Συγγρού 15-17 117 44 Αθήνα Τηλ.: 210 6914145 Fax: 210 6984182 Προς Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής Διευθ/ση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Μεσογείων 239 & Παρίτση 145 154 51, Ν.Ψυχικό, Fax: 210 3725770 Υπόψη κου Νιάκα Email: pexo@attica.gr Περιφέρεια Αττικής Περιφερειάρχη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ για το πρόγραμμα. Τα Πουλιά στην Πόλη

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ για το πρόγραμμα. Τα Πουλιά στην Πόλη ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ για το πρόγραμμα Τα Πουλιά στην Πόλη Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποιήσης στο Πάρκο «Α. Τρίτσης» Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία 1 Γνωρίζοντας τα Πουλιά Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΩΡΩΠΟΥ Η ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗ ΚΑΙ Ο ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΣ 1

Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΩΡΩΠΟΥ Η ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗ ΚΑΙ Ο ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΣ 1 Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΩΡΩΠΟΥ Η ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗ ΚΑΙ Ο ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΣ 1 1.0. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ 1.1. Η αναβάθμιση της φυσιογνωμίας του Ωρωπού, συσχετισμένη με δράσεις περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος)

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) Περιγραφή Ο υγρότοπος των Αλυκών Λάγγερη βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βορειανατολικά της Νάουσας στην Πάρο. Πρόκειται για υγρότοπο που αποτελείται από δύο εποχιακά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση συμβατότητας της θήρας με την προστασία του Πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού

Αξιολόγηση συμβατότητας της θήρας με την προστασία του Πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού Αξιολόγηση συμβατότητας της θήρας με την προστασία του Πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού 1 Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία Νοέμβριος 2012 Ομάδα εργασίας Μαλαμώ Κορμπέτη Δανάη Πορτόλου Θάνος

Διαβάστε περισσότερα

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή)

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) Περιγραφή Η Καταλυκή (Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου) βρίσκεται στο δήμο Φαιστού, περίπου 2 χιλιόμετρα δυτικά βορειοδυτικά του Τυμπακίου. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου THA002 - Βάλτα Ραχωνίου Περιγραφή Η Βάλτα Ραχωνίου βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Κάτω ρους και εκβολές Σπερχειού ποταμού»

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Κάτω ρους και εκβολές Σπερχειού ποταμού» ΕΡΓΟ: «Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας»

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσιες ΙΒΑ στην Ελλάδα. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία εκέμβριος 2010

Θαλάσσιες ΙΒΑ στην Ελλάδα. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία εκέμβριος 2010 Θαλάσσιες ΙΒΑ στην Ελλάδα Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία εκέμβριος 2010 1 Περιεχόμενα Είδη προτεραιότητας Θαλάσσια ΙΒΑ και προγράμματα της Ορνιθολογικής γιαταθαλασσοπούλια Μεθοδολογία Προκαταρκτικά αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου Περιγραφή Η εκβολή του χειμάρρου Βάτου δεν είναι προσβάσιμη με δρόμο από τη στεριά. Προσεγγίζεται μόνο με σκάφος και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 17 χλμ. μακριά από το λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Παρακολούθησης Σηµαντικών Περιοχών για τα Πουλιά της Ελλάδας Η κατάσταση των ΣΠΠΕ (ΙΒΑs) 2006

ίκτυο Παρακολούθησης Σηµαντικών Περιοχών για τα Πουλιά της Ελλάδας Η κατάσταση των ΣΠΠΕ (ΙΒΑs) 2006 ίκτυο Παρακολούθησης Σηµαντικών Περιοχών για τα Πουλιά της Ελλάδας Η κατάσταση των ΣΠΠΕ (ΙΒΑs) 2006 Μαρίλια Καλούλη, Συντονίστρια ικτύου Υπευθύνων Παρακολούθησης ΣΠΠΕ Οκτώβριος 2007 Κατάλογος περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Κατευθύνσεις σχεδιασμού χρήσεως γης στον αστικό χώρο 1. Στις Περιοχές Κατοικίας του άρθρου 2 του π.δ. 23.2/6.3.1987 (Δ 166) και του άρθρου 16 του ν. 4269/2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ 2012 Καταγραφή πληθυσμών υδρόβιων πουλιών από αεροφωτογραφίες Μικρολίμνη

Διαβάστε περισσότερα

Τουρισμός για παρατήρηση πουλιών στην Κεφαλονιά: Ένας δυναμικός τομέας εναλλακτικών μορφών τουρισμού

Τουρισμός για παρατήρηση πουλιών στην Κεφαλονιά: Ένας δυναμικός τομέας εναλλακτικών μορφών τουρισμού Τουρισμός για παρατήρηση πουλιών στην Κεφαλονιά: Ένας δυναμικός τομέας εναλλακτικών μορφών τουρισμού Δρ. Μιχαήλ Ξανθάκης Συντονιστής Φορέα Διαχείρισης Ε.Δ. Αίνου Αργοστόλι, 15 Νοεμβρίου 2014 Οικοτουρισμός

Διαβάστε περισσότερα

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND002 - Έλος Άχλα Περιγραφή Το έλος Άχλα βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια βορειοανατολικά του οικισμού Στενιές της Άνδρου. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422345000 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Περιοχή ταμιευτήρων πρώην Λίμνης Κάρλας»

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Περιοχή ταμιευτήρων πρώην Λίμνης Κάρλας» ΕΡΓΟ: «Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας»

Διαβάστε περισσότερα

SAT003 - Λιμνοθάλασσα Αγίου Ανδρέα

SAT003 - Λιμνοθάλασσα Αγίου Ανδρέα SAT003 - Λιμνοθάλασσα Αγίου Ανδρέα Περιγραφή Η λιμνοθάλασσα Αγίου Αντρέα βρίσκεται περίπου 1,8 χλμ. δυτικά - νοτιοδυτικά της Καμαριώτισσας, του Δήμου Σαμοθράκης. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος περιοχής: GR Υγρότοποι Καλόγριας Λάμιας και δάσος Στροφυλιάς. Παραδοτέα:

Φάκελος περιοχής: GR Υγρότοποι Καλόγριας Λάμιας και δάσος Στροφυλιάς. Παραδοτέα: Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

[TYPE THE Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ COMPANY NAME]

[TYPE THE Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ COMPANY NAME] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE COMPANY NAME] Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2008 Δίκτυο Υπευθύνων Παρακολούθησης των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά

Διαβάστε περισσότερα

4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 4950 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Κατευθύνσεις σχεδιασμού χρήσεως γης στον αστικό χώρο 1. Στις Περιοχές Κατοικίας του άρθρου 2 του π.δ. 23.2/6.3.1987 (Δ 166) και του άρθρου 16 του ν. 4269/2014

Διαβάστε περισσότερα

Κλείδα αναγνώρισης για τα κυριότερα είδη πουλιών της λίμνης της Ορόκλινης

Κλείδα αναγνώρισης για τα κυριότερα είδη πουλιών της λίμνης της Ορόκλινης Κλείδα αναγνώρισης για τα κυριότερα είδη πουλιών της λίμνης της Ορόκλινης 1 Μέρη πουλιού 2 3 Κλείδα αναγνώρισης για τα κυριότερα είδη πτηνών της λίμνης της Ορόκλινης Συγγραφή κειμένων κλείδας Δρ. Μαρίνος

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος περιοχής: GR Κάτω ρους και εκβολές Σπερχειού ποταμού. Παραδοτέα:

Φάκελος περιοχής: GR Κάτω ρους και εκβολές Σπερχειού ποταμού. Παραδοτέα: Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΗ Γ: Σχέδια Δράσης. ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Υγρότοπος Σχινιά»

ΦΑΣΗ Γ: Σχέδια Δράσης. ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Υγρότοπος Σχινιά» ΕΡΓΟ: «Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας»

Διαβάστε περισσότερα

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 Περιγραφή Η λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για μικρό λιμνίο που

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο 3 Κατάλογος απειλών των ειδών χαρακτηρισμού

Παραδοτέο 3 Κατάλογος απειλών των ειδών χαρακτηρισμού Αναθέτουσα Αρχή: Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. - Δ/νση Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Τμήμα Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Προσδιορισμός συμβατών δραστηριοτήτων σε σχέση με τα είδη χαρακτηρισμού των Ζωνών Ειδικής Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ «ΧΑ-ΠΟΤΑΜΙ» ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ ΚΑΙ ΒΙΟΤΟΠΟΙ

ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ «ΧΑ-ΠΟΤΑΜΙ» ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ ΚΑΙ ΒΙΟΤΟΠΟΙ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις της Περιφέρειας Αττικής για την προστασία των υγροτόπων

Δράσεις της Περιφέρειας Αττικής για την προστασία των υγροτόπων Δράσεις της Περιφέρειας Αττικής για την προστασία των υγροτόπων Αθήνα, 2 Δεκεμβρίου 2015 Δ/νση Περιβάλλοντος Αντιγόνη Γκούφα MSc Περιβαλλοντολόγος Αξίεςυγροτόπων Διατήρηση της βιοποικιλότητας Αντιπλημμυρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Υγρότοποι Καλογριάς-Λάμιας και δάσος Στροφυλιάς»

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Σχέδιο Δράσης για την Ζώνη Ειδικής Προστασίας «GR Υγρότοποι Καλογριάς-Λάμιας και δάσος Στροφυλιάς» ΕΡΓΟ: «Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας»

Διαβάστε περισσότερα

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά Περιγραφή Ο ρύακας Φονιάς και η εκβολή του βρίσκονται 11,3 χλμ.α-βα της Χώρας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται στην ουσία για δύο εκβολές σε απόσταση μερικών μέτρων η μια από την

Διαβάστε περισσότερα

KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού

KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Καρτερού βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, βορειοδυτικά του ομώνυμου οικισμού, στο Δήμο Ηρακλείου. Συμπεριλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό

Διαβάστε περισσότερα

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές)

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) Περιγραφή Η εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) βρίσκεται περίπου 1 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του οικισμού Στενιές Άνδρου. Πρόκειται για έναν σχετικά υποβαθμισμένο υγρότοπο

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Πλατύ βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, ανατολικά από την Αγία Γαλήνη, στο Δήμο Αγίου Βασιλείου. Ο ρύακας δέχεται τα νερά από ένα σχετικά μεγάλο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Anseriformes (Χηνόµορφα) Οικογένεια : Anatidae (Ανατίδες) Είδος: Anas clypeata (Χουλιαρόπαπια)

Τάξη: Anseriformes (Χηνόµορφα) Οικογένεια : Anatidae (Ανατίδες) Είδος: Anas clypeata (Χουλιαρόπαπια) Τάξη: Anseriformes (Χηνόµορφα) Οικογένεια : Anatidae (Ανατίδες) Είδος: Anas clypeata (Χουλιαρόπαπια) Γνωρίσµατα: Μετρίου µεγέθους πάπια (51εκ.) µε χαρακτηριστικό µεγάλο ράµφος που µοιάζει µε σπάτουλα.

Διαβάστε περισσότερα

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου Περιγραφή Το έλος Μώλου (ή έλος Κεφάλου) βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρα ανατολικά - βορειοανατολικά από τον οικισμό Μάρμαρα και απλώνεται στο βόρειο τμήμα της παραλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

KRI135 - Εκβολή Γεροποτάμου

KRI135 - Εκβολή Γεροποτάμου KRI135 - Εκβολή Γεροποτάμου Περιγραφή Ο Γεροπόταμος εκβάλει στον όρμο της Μεσαράς, περίπου 2 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Τυμπάκι, στο Δήμο Φαιστού. Συμπεριλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR431398000

Διαβάστε περισσότερα

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Το μητρώο των προστατευόμενων περιοχών σύμφωνα με τα οριζόμενα, που περιγράφεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες (Παράρτημα IV

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων.

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΛΙΩΝ Προϋπολογισμός: 46.635,00 ΕΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Καταγγελία για έλλειψη περιβαλλοντικής αδειοδότησης και άμεσου κινδύνου υποβάθμισης του περιβάλλοντος του έργου στίβου σκι στη Λίμνη Παμβώτιδα

Καταγγελία για έλλειψη περιβαλλοντικής αδειοδότησης και άμεσου κινδύνου υποβάθμισης του περιβάλλοντος του έργου στίβου σκι στη Λίμνη Παμβώτιδα ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 28 ης Οκτωβρίου 6, 454 44 Ιωάννινα τηλ. 6972 20 80 32 email: info@ecoioannina.gr http://www.ecoioannina.gr/ Αθήνα: Θεμιστοκλέους 80, 106 81, Τηλ./Φαξ: 2108228704,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΤΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΤΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΤΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ Τελική αναφορά Πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από τη Γεν.

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ GR1430007

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Περιβάλλον Πολιτισμός: Πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Δήμο Αγίου Βασιλείου» Σπήλι, Κυριακή 28 Αυγούστου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου Περιγραφή Το εποχιακό αλμυρό λιμνίο Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 2,3 χιλιόμετρα περίπου βόρεια του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2010

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE COMPANY NAME] Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2010 Δίκτυο Υπευθύνων Παρακολούθησης των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Εκχέρσωση και επιχωμάτωση με βαρέα οχήματα 30 στρεμμάτων του Παράκτιου Υγροτόπου Λεγραινών»

Θέμα: «Εκχέρσωση και επιχωμάτωση με βαρέα οχήματα 30 στρεμμάτων του Παράκτιου Υγροτόπου Λεγραινών» Προς: Πίνακα Αποδεκτών - Κοινοποίησης Αθήνα, 9 Μαρτίου 2016 Αριθ. πρωτ. 16/044 Θέμα: «Εκχέρσωση και επιχωμάτωση με βαρέα οχήματα 30 στρεμμάτων του Παράκτιου Υγροτόπου Λεγραινών» Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι

Διαβάστε περισσότερα

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά Περιγραφή Η εκβολή Κατσαμπά βρίσκεται 3,4 χλμ Α-ΒΑ της Καμαριώτισσας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται για την μικρή εκβολή του χειμάρρου Κατσαμπά, ενός ρύακα περιοδικής ροής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος περιοχής: GR Υγρότοπος Σχοινιά. Παραδοτέα: 1. Ορνιθολογική Έκθεση 2. Σχέδιο Δράσης 3. Τυποποιημένο Δελτίο Δεδομένων.

Φάκελος περιοχής: GR Υγρότοπος Σχοινιά. Παραδοτέα: 1. Ορνιθολογική Έκθεση 2. Σχέδιο Δράσης 3. Τυποποιημένο Δελτίο Δεδομένων. Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ 2014

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ 2014 ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ 2014 Μάρτιος 2015 Συγγραφή αναφοράς Δρ. Όλγα Αλεξάνδρου, Δρ. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα: Θεσσαλονίκη: ΠΡΟΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ Αρ. Πρωτ. 16/115 Θέμα :

Αθήνα: Θεσσαλονίκη: ΠΡΟΣ  ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ Αρ. Πρωτ. 16/115 Θέμα : ΠΡΟΣ Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Δ/νση Ανάπτυξης & Προστασίας Δασών & Α.Π. Δ/νση Διαχείρισης Δασών και Δασικού Περ/ντος Τμήμα Γ Τηλ.: 2102124712, Fax:2105242596 Email: diaxeirisi.dason@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από

7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από 7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από τη νέα εθνική οδό. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο ποταµός δέχεται τα νερά

Διαβάστε περισσότερα

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 Περιγραφή Οι λίμνες ορυχείων Χονδρού Βουνού βρίσκονται περίπου 7 χιλιόμετρα Ανατολικά του Αδάμα στην περιοχή Κόμια στη Μήλο. Πρόκειται για λίμνες που δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς Φιλελλήνων Αθήνα Tηλ.: Fax:

WWF Ελλάς Φιλελλήνων Αθήνα Tηλ.: Fax: Υπόμνημα: WWF Ελλάς Φιλελλήνων 26 105 58 Αθήνα Tηλ.: 210 331 4893 Fax: 210 324 7578 www.wwf.gr Επιβεβλημένη η αλλαγή προσέγγισης ως προς την ανάπτυξη αιολικών πάρκων στην κεντρική περιοχή των νομών Έβρου

Διαβάστε περισσότερα

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Το μητρώο των προστατευόμενων περιοχών σύμφωνα με τα οριζόμενα, που περιγράφεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες (Παράρτημα IV

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Ανοικτή Εκδήλωση Ενημέρωσης με θέμα: «Προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 στην Κρήτη» Αξός Μυλοποτάμου, 29 Μαΐου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Δρ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Πρόγραμμα Ανοικτών Περιβαλλοντικών Τάξεων «Καλλιστώ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΡΑΜΑΡΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΛΕΙΤΣΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΓΑΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν τη διδασκόμενη ύλη. ΙΙ. Θα γίνεται εκτενής χρήση του Διαδικτύου & άλλων ελληνικών και διεθνών ββλ βιβλιογραφικών πηγών. ΙΙΙ. Η παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος περιοχής: GR Λήμνος: Λίμνες Χορταρόλιμνη και Αλυκή, Κόλπος Μούδρου, Έλος Διαπόρι και Χερσόνησος Φακός. Παραδοτέα:

Φάκελος περιοχής: GR Λήμνος: Λίμνες Χορταρόλιμνη και Αλυκή, Κόλπος Μούδρου, Έλος Διαπόρι και Χερσόνησος Φακός. Παραδοτέα: Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ciconiiformes (Πελαργόµορφα) Οικογένεια: Ardeidae (Ερωδιοί) Είδος: Ardea cinerea (Σταχτοτσικνιάς)

Τάξη: Ciconiiformes (Πελαργόµορφα) Οικογένεια: Ardeidae (Ερωδιοί) Είδος: Ardea cinerea (Σταχτοτσικνιάς) Τάξη: Ciconiiformes (Πελαργόµορφα) Οικογένεια: Ardeidae (Ερωδιοί) Είδος: Ardea cinerea (Σταχτοτσικνιάς) Γνωρίσµατα: Είναι ο µεγαλύτερος σε µέγεθος ερωδιός (91εκ.). Αναγνωρίζεται εύκολα από το σταχτί πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Δακτυλιώσεις πουλιών στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δακτυλιώσεις πουλιών στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δακτυλιώσεις πουλιών στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δρ Σάββας Καζαντζίδης, Εντεταλμένος Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Ένα ζευγάρι Κότσυφες (το αρσενικό δεξιά). Η δακτυλίωση είναι μια μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ COSMOTE ΚΙΝΗΤΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΓΕΝΙΚΑ 3 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ 4 ΣΚΟΠΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 5 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Ενημέρωση σε επικεφαλίδες

Αναφορές Ενημέρωση σε επικεφαλίδες Ιούλιος 2008, Τεύχος 8 Ενημέρωση σε επικεφαλίδες Αναφορές 2007 Παρουσίαση Είδους Παρουσίαση περιοχής ΣΠΠΕ Απειλές Παρεμβάσεις Συμμετοχή σε Προγράμματα της ΕΟΕ Ορνιθολογικά Νέα της ΕΟΕ Αναφορές 2007 Οι

Διαβάστε περισσότερα

[TYPE THE Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ COMPANY NAME]

[TYPE THE Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ COMPANY NAME] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [TYPE THE COMPANY NAME] Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2009 Δίκτυο Υπευθύνων Παρακολούθησης των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά

Διαβάστε περισσότερα

BirdWING Newsletter. To BirdWING Newsletter. Το Δέλτα του ποταμού Έβρου πλημμύρησε. Χρόνια πολλά Birdwing! Κατασκευή πλωτών εξέδρων για τα γλαρόνια

BirdWING Newsletter. To BirdWING Newsletter. Το Δέλτα του ποταμού Έβρου πλημμύρησε. Χρόνια πολλά Birdwing! Κατασκευή πλωτών εξέδρων για τα γλαρόνια BirdWING Newsletter Τόμος 1, τεύχος 6 Άνοιξη 2010 Στο τεύχος αυτό νέα από: Πόρτο Λάγος/ Νέστο/ Ισμαρίδα Λίμνη Κερκίνη Μικρή Μεγάλη Πρέσπα Δέλτα Έβρου Υγρότοπο του Άγρα BirdWING.eu Bird Watching In Northern

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

Αιολικά Πάρκα σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000 Ειδικές Οικολογικές Αξιολογήσεις, η έως σήμερα εμπειρία. Αλεξάνδρα Κόντου

Αιολικά Πάρκα σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000 Ειδικές Οικολογικές Αξιολογήσεις, η έως σήμερα εμπειρία. Αλεξάνδρα Κόντου Αιολικά Πάρκα σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000 Ειδικές Οικολογικές Αξιολογήσεις, η έως σήμερα εμπειρία Αλεξάνδρα Κόντου WINDFARMS & WILDLIFE LIFE12 BIO/GR/000554 Επίδειξη Καλών Πρακτικών με στόχο τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΘΗΡΑΣ

ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΘΗΡΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ - ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ & ΙΟΝΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ Άστρος 18 Αυγούστου 2014 Ταχ. Δ/νση : Άστρος Ταχ. Κώδικας 220 ΟΙ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα