Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ *** Μ. Γ. Βαρβούνη ***

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ (1848-1917) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ *** Μ. Γ. Βαρβούνη ***"

Transcript

1 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ *** Μ. Γ. Βαρβούνη *** Η διερεύνηση της σχέσης ενός λογοτέχνη με την λαϊκή παράδοση της εποχής του είναι διπλά ωφέλιμη: αποτελεί βεβαίως φιλολογική μαρτυρία για τα λαογραφικά της εποχής του, χρήσιμη για την ιστορική τεκμηρίωση και την πολιτισμική και κοινωνική πλαισίωση όσων εξετάζει η λαογραφία. Παραλλήλως δε μας δείχνει τον τρόπο που ο συγκεκριμένος δημιουργός εργάστηκε, αλλά και τη γενικότερη στάση του απέναντι στη λαϊκή παράδοση και δημιουργία της εποχής του, ως μαρτυρία για την ευρύτερη μελέτη όχι μόνο του έργου, αλλά και της εποχής του γενικότερα, και της πνευματικής και λογοτεχνικής παράδοσης στην οποία εντάσσεται και ανήκει. Η σχέση του ποιητή Ιωάννη Κωνσταντινίδη με την ελληνική λαϊκή παράδοση υπήρξε διπλά ισχυρή 1. Από τη μια μεριά ο ίδιος δανείστηκε μορφές και εκφράσεις, στερεότυπους στίχους και μετρικά σχήματα κυρίως τον χαρακτηριστικό της δημοτικής ποίησης δεκαπεντασύλλαβο στίχο για την ποίησή του, και από την άλλη υποστήριξε φανατικά τις πατροπαράδοτες αξίες και τα παραδοσιακά λαϊκά χαρακτηριστικά της καθημερινότητας, προπαγανδίζοντάς τα στους αναγνώστες και στους συμπολίτες του. Για τον λόγο αυτό, στη συνέχεια εξετάζεται η σχέση του με την ελληνική λαϊκή παράδοση σε δύο επίπεδα: στον τομέα των σχέσεών του με τη μορφολογία, την φρασεολογία, την αισθητική και την ιδεολογία του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, αλλά και στο ζήτημα των απόψεών του για την αξία της λαϊκής παράδοσης γενικότερα και για την χρηστικότητά της 1 Για τον ποιητή βλ. Στ. Ν. Κεκρίδης, «Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης ( ). Ο άνθρωπος, ο πατριώτης, ο ποιητής», Πρακτικά Α Τοπικού Συνεδρίου «Η Καβάλα και η περιοχή της», Θεσσαλονίκη 1980, σ [= Ο ίδιος, Η Καβάλα και η περιοχή της. Ιστορικά Μελετήματα-Έγγραφα, Αθήνα 2007, σ ]. Επίσης, Στ. Ν. Κεκρίδης, «Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης ως πρωταγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα στην Ανατολική Μακεδονία. Νέα στοιχεία», Πρακτικά Κ Πανελληνίου Ιστορικού Συνεδρίου, Θεσσαλονίκη 2000, σ [= Ο ίδιος, Η Καβάλα και η περιοχή της. Ιστορικά Μελετήματα-Έγγραφα, Αθήνα 2007, σ ]. 53

2 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ όσον αφορά την προσπάθεια ιδεολογικής ανασυγκρότησης των συμπατριωτών του. Γι αυτό και όσα ακολουθούν δεν εξαντλούν, αλλά μάλλον οριοθετούν το ζήτημα και τις παραμέτρους του, η αναλυτική και εξαντλητική διαπραγμάτευση του οποίου μάλλον θα απαιτούσε ειδική μονογραφία, κυρίως λόγω του όγκου, της πολυθεματικής διάρθρωσης και της ποιότητας του ποιητικού έργου του Ιωάννη Κωνσταντινίδη. Όσον αφορά τη χρήση μορφών της ελληνικής δημοτικής και λαϊκής ποίησης της εποχής του, ο ποιητής μας φροντίζει να βρίσκεται μέσα στα όρια της ελληνικής λαϊκής ποιητικής παράδοσης, ακολουθώντας μια πρακτική προσφιλή σε αρκετούς ποιητές της εποχής του. Ιδίως σε ποιήματα που αφορούν τον έρωτα ή τον γάμο, όπως εκείνα για τους βασιλικούς και πριγκιπικούς αρραβώνες και γάμους 2 η σχέση προς τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια της αγάπης και του γάμου είναι προφανής και απολύτως απτή. Ο Κωνσταντινίδης σπανιότερα ενσωματώνει στους στίχους ακέραια ημιστίχια ή χρησιμοποιεί αυτούσιους στίχους των τραγουδιών αυτών, ενταγμένους στο σχέδιο της ποιητικής του οικονομίας. Συνηθέστερα δημιουργεί δικούς του στίχους στο πνεύμα και στο γράμμα της δημοτικής ποίησης, φανερώνοντας πόσο δημιουργική και ουσιαστική είναι η σχέση του με την ποίηση του λαού του. Δύο είναι οι δίοδοι μέσω των οποίων ο ποιητής μας έρχεται σε γόνιμη επαφή και σχέση με την ελληνική λαϊκή ποιητική παράδοση : η χρήση του δεκαπεντασύλλαβου στίχου, στον οποίο συνήθως συντάσσει τα ποιήματά του, του κατεξοχήν στίχου της ελληνικής λαϊκής ποιητικής δημιουργίας, και η υιοθέτηση του δημοτικοφανούς ύφους στα περισσότερα από τα έργα του. Μέσω των δρόμων αυτών, ο Κωνσταντινίδης μπορεί να ενσωματώνει γόνιμα και δημιουργικά 2 Για τον ιδεολογικό κόσμο του ποιητή βλ. Στ. Ν. Κεκρίδης, «Ανέκδοτες επιστολές του Ιωάννη Κωνσταντινίδη στον Στέφανο Δραγούμη», Μακεδονικά 32 (2001), σ [= Ο ίδιος, Η Καβάλα και η περιοχή της. Ιστορικά Μελετήματα-Έγγραφα, Αθήνα 2007, σ ]. Πρβλ. Στ. Ν. Κεκρίδης, «Ιωάννης Κωνσταντινίδης», Ταχυδρόμος Καβάλας (25 Μαρτίου 1972). Επίσης βλ. και Γ. Ιωαννίδου-Μπιτσιάδου, «Η περιοχή της Καβάλας στις παραμονές του ρωσοτουρκικού πολέμου του », Βαλκανικά Σύμμεικτα τ.9 (1977), σ

3 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ στερεότυπους στίχους που εμφανίζονται συχνά στα δημοτικά τραγούδια μας ως δομικά χαρακτηριστικά τους 3. Η εμφάνιση αυτών των στερεότυπων στίχων είναι που δίνει στον αναγνώστη των ποιημάτων του την αίσθηση μιας προφανούς και αυταπόδεικτης σχέσης ανάμεσα στον έντεχνο λαϊκό ποιητικό λόγο του Γένους και στις προσωπικές ποιητικές διατυπώσεις του Ιωάννη Κωνσταντινίδη. Οι στερεότυποι αυτοί στίχοι ή οι στερεότυπες φράσεις και εκφράσεις που δανείζεται ο ποιητής μας από την ελληνική δημοτική ποίηση, εκφράζουν συχνά και λαϊκές κοσμοθεωρητικές ή βιοθεωρητικές απόψεις τις οποίες ο Κωνσταντινίδης υιοθετεί και ενσωματώνει: οι απόψεις του για τη μοίρα και το αναπόδραστό της στα ανθρώπινα πράγματα 4, η παραβολή της πορείας της ζωής και της εξέλιξης του έρωτα με την πορεία των φυτών, από το ρίζωμα στην άνθιση και στον μαρασμό 5 που έλκει την καταγωγή της από παλαιότατα παράλληλα μοτίβα, καθώς συναντάται ήδη στα ομηρικά και στα ησιόδεια έπη, αλλά και η παρομοίωση του ερωτευμένου με πουλί που έχει κλειστεί σε κλουβί 6 αποτελούν τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων εκφράσεων που ο ποιητής μας δανείζεται από την μακρόχρονη ελληνική λαϊκή ποιητική παράδοση και δημιουργία. Ανάλογα με την θεματολογία του ο Κωνσταντινίδης ανατρέχει και στην κατάλληλη κατηγορία δημοτικών τραγουδιών. Έτσι, όταν αναφέρεται σε ξενιτεμένους δανείζεται από τα αντίστοιχα τραγούδια του ελληνικού λαού την αντίθεση ανάμεσα στη ξενιτιά και στη μάνα, στο οικείο και στο άγνωστο, στο οικογενειακό και στο ξένο 7 3 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης και το έργο του ( ), Καβάλα 1978, αρ. 1. Πρβλ. σχετικά Γρ. Σηφάκης, Για μια ποιητική του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, Ηράκλειο 1988, όπου και η προγενέστερη σχετική βιβλιογραφία. 4 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 2. Βλ. σχετικά Δ. Β. Οικονομίδης, «Η τύχη εις την προφορικήν παράδοσιν του ελληνικού λαού», Λαογραφία 28 (1972), σ G. A. Megas, «Die Moiren als Funktioneller Faktor im neugriechischen Marchen», H. Kuhn-K. Schier (έκδ.), Marchen, Mythos, Dichtung. Festschrift zum 90. Geburtstag Friedrich von der Leyens, Munchen 1963, σ [= Λαογραφία 24 (1967), σ ]. 5 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 8, 92. Πρβλ. G. Saunier (επιμ.), Το δημοτικό τραγούδι. Της ξενιτιάς, Αθήνα 1983, σ. 122 κ.εξ., όπου και σχετικές παρατηρήσεις. 55

4 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ που υπάρχει σε πολλά ανάλογα δημοτικά τραγούδια μας. Από το δημοτικό τραγούδι πάλι δανείζεται το σχήμα «όλοι πλην ενός», σύμφωνα με το οποίο ένας μόνο δρα με τρόπο που παραβαίνει την φυσική ή την κοινωνική τάξη, και αυτός είναι ο ήρωας του συγκεκριμένου τραγουδιού 8, που είναι πολύ κοινό στα πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια μας και ιδιαίτερα στις παραλογές. Από την κατηγορία αυτή των τραγουδιών προέρχεται και η παραγγελία του προς διάφορα πουλιά να μεταφέρουν μηνύματα με τις θελήσεις διαφόρων ανθρώπων 9, αφού είναι γνωστό πως τα δημοτικά τραγούδια αναθέτουν συχνά στα πουλιά τον ρόλο του επίσημου αγγελιαφόρου. Σημαντικό για το ζήτημα που εξετάζουμε είναι το θέμα των σχέσεων της ποίησης του Ιωάννη Κωνσταντινίδη με τα λυρικότερα ελληνικά δημοτικά τραγούδια, αφού λυρική είναι, σε μεγάλο βαθμό, η ποιητική του παραγωγή. Πολλές είναι οι επιδράσεις του από τον ευρύτερο κύκλο των μοιρολογιών και των τραγουδιών του Χάρου και του Κάτω Κόσμου. Από τα μοιρολόγια προέρχεται η παρομοίωση της πορείας της ανθρώπινης ζωής με εκείνην των φυτών και των λουλουδιών 10, που από τη γέννηση φύτεμα οδηγούνται στην άνθιση ωριμότητα και στο ξέραμα θάνατο. Η απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου συχνά περιγράφεται με όρους και λέξεις που παραπέμπουν σε περιγραφές φυσικών καταστροφών με στόχο να εκφραστεί η μεγάλη λύπη των συγγενών και των φίλων 11 σύμφωνα με ένα σχήμα κοινό στα μοιρολόγια, κατά το οποίο η φύση συμμετέχει ενεργά στη θλίψη αλλά και στη χαρά των ανθρώπων. Ο ποιητής μας κάποτε απευθύνεται στον προσωποποιημένο Χάρο, κατηγορώντας τον για 8 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 92. Βλ. σχετικά Λ. Πολίτης, «Το θέμα των πουλιών στο δημοτικό τραγούδι του Νεκρού Αδερφού», Επιστημονική Επετηρίς Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τ.7 (1956), σ , με σημαντικές παρατηρήσεις. 10 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 15, 163. Πρβλ. G. Saunier, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια. Τα Μοιρολόγια, Αθήνα 1999, σ , όπου και σχετική βιβλιογραφία. 11 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 93. Βλ. σχετικά Μ. Γ. Βαρβούνης, «Λογότυπα συγγένειας στη δημοτική ποίηση», Στασίνος τ.9 ( ), σ , με παραδείγματα και βιβλιογραφία. 56

5 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ τον πόνο που προκαλεί στους ανθρώπους 12, όπως συχνά συμβαίνει στα μοιρολόγια του ελληνικού λαού. Το ίδιο μπορεί να παρατηρηθεί και για την περιγραφή του Χάρου ως τέρατος και φονιά που με την απάνθρωπη δράση του προκαλεί αβάσταχτο πόνο στους ανθρώπους, όπως σημειώνεται τόσο στους στίχους του Κωνσταντινίδη 13 όσο και στα παραδοσιακά μοιρολόγια μας. Σε κάποιους στίχους του ποιητή μας η νεκρή απευθύνεται στους συγγενείς της, παρηγορώντας τους για την απώλεια που υπέστησαν 14, όπως και σε πολλά μοιρολόγια, στα οποία ο νεκρός συνδιαλέγεται με τους οικείους και τους αγαπημένους του ανθρώπους στο πλαίσιο της ποιητικής οικονομίας του δημοτικού τραγουδιού. Ενδιαφέρον είναι το ποιητικό μοιρολόγι των γονιών για το παιδί τους 15, που έχει χρησιμοποιήσει όχι μόνο μορφολογικά αλλά και εκφραστικά και ιδεολογικά στοιχεία από τα ανάλογα παραδοσιακά μας μοιρολόγια που εκφράζουν τον πόνο των γονιών που χάνουν τα παιδιά τους 16. Αλλά από τα μοιρολόγια προέρχεται και η ποιητική περιγραφή της μεγάλης ανθρώπινης απελπισίας, σύμφωνα με την οποία ο απογοητευμένος θέλει να σκάψει μόνος του τον τάφο του, πριν τον θάνατό του, ως επιβεβαίωση του επερχόμενου τέλους, αλλά και της δυσχερέστατης κατάστασης στην οποία βρίσκεται. Πρόκειται για 12 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Πρβλ. D. C. Hesseling, Charos, Leyden 1897 και Ιω. Αναγνωστόπουλος, Ο θάνατος και ο Κάτω Κόσμος στη δημοτική ποίηση. Εσχατολογία της δημοτικής ποίησης, Αθήνα 1984, σ , με πολλά παραδείγματα από λαϊκά μοιρολόγια. Επίσης G. Saunier, «Charos et l histoire dans les chansons populaires greques», Revue des Etudes Greques 95 (1982), σ [= Ο ίδιος, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια. Συναγωγή μελετών ( ), Αθήνα 2001, σ ]. 13 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 122, 132. Βλ. σχετικά Ιω. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ Ε. Παπαδάκης, Μορφαί του λαϊκού πολιτισμού της Κρήτης του 15 ου και 16 ου αιώνος κατά τας γραμματειακάς πηγάς, Αθήναι 1976, σ G. Saunier, «Le combat avec Charos dans les chansons populaires grecques. Formes originelles et formes derives; etude thematique», Ελληνικά τ.25 (1972), σ και [= Ο ίδιος, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια. Συναγωγή μελετών ( ), Αθήνα 2001, σ ]. 14 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Βλ. σχετικά G. Saunier, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια. Τα Μοιρολόγια ό.π., σ. 417 κ.εξ. 57

6 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ στερεότυπη εικόνα, κοινή τόσο στα μοιρολόγια, όσο και στα ερωτικά τραγούδια του λαού μας, η οποία ενέπνευσε το ποιητικό έργο του Ιωάννη Κωνσταντινίδη. Παρόμοιες είναι και οι συνάφειες των στίχων του ποιητή μας με τα τραγούδια του έρωτα και τις ανάλογες ερωτικές μαντινάδες του λαού μας. Από αυτά τα τραγούδια προέρχονται οι ερωτικοί και γονιμικοί συμβολισμοί των φυτών (λεμονιάς, κυπαρισσιού, ροδιάς και μηλιάς) αλλά και των αντίστοιχων καρπών τους 17, όπως αυτοί εμφανίζονται και στη λαϊκή ποίηση όχι μόνο του ελληνικού αλλά και των υπολοίπων βαλκανικών λαών. Σε μια άλλη περίπτωση ο ερωτευμένος εύχεται να γίνει κάτι απαραίτητο για την καθημερινή ζωή της αγαπημένης του, ώστε να βρίσκεται πάντοτε κοντά της 18, όπως περιγράφεται και σε ερωτικά τραγούδια του λαού μας. Παρόμοια προέλευση έχει και η ποιητική έκφραση σύμφωνα με την οποία ο ερωτευμένος χρησιμοποιεί αίμα από την καρδιά του αντί για μελάνι, ώστε να γράψει στην αγαπημένη του, πιστοποιώντας το πάθος που τρέφει γι αυτήν 19, αλλά και η εικόνα του προσωποποιημένου έρωτα που κάθεται στα φυλλοκάρδια του ερωτευμένου και ζωγραφίζει πάνω τους την εικόνα της αγαπημένης του 20. Τόσο στους στίχους που εμπνέονται από τα μοιρολόγια, όσο και σε εκείνους που σχετίζονται με τα λαϊκά ερωτικά τραγούδια της α- γάπης, έντονη είναι η παραδοσιακή φυσιολατρία που εκφράζεται στους στίχους του Κωνσταντινίδη. Τόσο η στάση του απέναντι στη φύση, όσο και οι απόψεις του για την ανθρώπινη ζωή, τον κόσμο και την θέση του ανθρώπου σε αυτόν είναι στοιχεία ανάλογα με τις α- πόψεις και τις εκφράσεις των δημοτικών μας τραγουδιών για το ίδιο ζήτημα 21. Οι λεπτομερείς συγκρίσεις δείχνουν ότι οι απόψεις του 17 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 25. Πρβλ. σχετικά Α. Ρουσουνίδης, Δένδρα στην ελληνική λαογραφία με ειδική αναφορά στην Κύπρο 1, Λευκωσία 1988 και Μαρία Μηλίγκου-Μαρκαντώνη, Δένδρα, φυτά, άνθη στον λαϊκό πολιτισμό των νεωτέρων Ελλήνων, Αθήνα 2006, όπου και η προγενέστερη σχετική βιβλιογραφία, με αναλυτική διαπραγμάτευση. 18 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 38, Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Πρβλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, «Δένδρα, φυτά και άνθη στη λαϊκή λατρευτική μας παράδοση», Πεμπτουσία 25 (2007), σ , όπου και η σχετική βιβλιογραφία. Ο ίδιος, Η διδασκαλία του 58

7 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ποιητή μας για το ζήτημα αυτό προέρχονται από τον ιδεολογικό κόσμο του δημοτικού μας τραγουδιού, που εκφράζει τη λαϊκή σοφία όπως αυτή αποκρυσταλλώθηκε μέσα από την συγκρότηση και την λειτουργία των λαϊκών μας κοινωνιών, ιδίως κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, οπότε και παγιώθηκαν τα δεδομένα του λεγόμενου ελληνικού παραδοσιακού πολιτισμού. Διάσπαρτα στην ποίηση του Κωνσταντινίδη είναι και διάφορα άλλα λαογραφικά στοιχεία : η χρήση παροιμιών 22 που αποτυπώνουν την λαϊκή σοφία, οι πυκνές και εγκωμιαστικές αναφορές στο λαϊκό θρησκευτικό αισθητήριο και την λαϊκή θρησκευτικότητα 23, αλλά και ειδικότερα στα ελληνικά έθιμα του Πάσχα 24, δεδομένου ότι ο ποιητής μας δίνει στην Ορθοδοξία και σαφή εθνικά και «πολιτικά» χαρακτηριστικά, η εγκωμιαστική αναφορά στις ενδυμασίες του ελληνικού λαού και η συμβολική σημασία που τους αποδίδεται 25 αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτής της κατηγορίας λαογραφικών στοιχείων που περιλαμβάνονται στους στίχους του Ιωάννη Κωνσταντινίδη. Τέλος, σε κάποιο ποίημά του ο ποιητής μας εκφράζει μια θυμοσοφία για την αιωνιότητα, τη θέση του ανθρώπου σε αυτήν και την αχαριστία που συχνά προσδιορίζει τις σχέσεις των ανθρώπων, μέσα από εικόνες της καθημερινής ζωής της εποχής του, και συγκεκριμένα μέσα από την εικόνα ενός μύλου, με ειδική αναφορά στις μυλόπετρές του 26. Θυμίζει αυτό την συχνή αναφορά του μύλου, του μυλωνά και της ζωής τους στα προϊόντα του ελληνικού έντεχνου λαδημοτικού τραγουδιού στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, Αθήνα 1998, σ. 25 κ.εξ 22 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Περιγραφές αναλυτικές των εθίμων αυτών βλ. στο Μ. Γ. Βαρβούνης, Πάσχα των Ελλήνων. Ελληνικά λαϊκά έθιμα για τον εορτασμό του Πάσχα, Αθήνα Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Για τη σχετική βιβλιογραφία βλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, «Σύμβολα και συμβολισμοί της ελληνικές παραδοσιακές ενδυμασίες», Αρχαιολογία 84 (2002), σ , όπου παραπομπές σε σημαντικές εργασίες των Κων. Μπάδα και Μαρ. Βρέλλη για παρόμοια ζητήματα. 26 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Βλ. σχετικά Δ. Β. Οικονομίδης, «Οι εν Ελλάδι παραδοσιακοί αλευρόμυλοι», Επετηρίς Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας 25 (1981), σ , όπου και αναφορές σε παρόμοιες αναφορές. 59

8 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ ϊκού λόγου, ιδιαίτερα δε στα παραμύθια και στις ευτράπελες διηγήσεις του λαού μας. Μένει να εξεταστεί η γενικότερη σχέση του ποιητή μας με την ελληνική λαϊκή παράδοση στο σύνολό της, σε ένα άλλο, ιδεολογικότερο επίπεδο, μακριά από την τρέχουσα χρησιμότητα των επιμέρους παραδειγμάτων, δανείων και ομοιοτήτων. Σε ένα σημαντικό ποίημά του ο Ιωάννης Κωνσταντινίδης αναφέρεται στις ξένες επιδράσεις πάνω στους συγχρόνους του. Κατά την άποψή του ο κίνδυνος βρίσκεται στην άκριτη υιοθέτηση ξένων συνηθειών που οδηγεί σε αποβολή των πατροπαράδοτων και των παραδεδομένων ηθών, άρα σε αλλοίωση της ταυτότητας των Ελλήνων. Κάθε ξένη συνήθεια αποτελεί κατά τον ποιητή μας έμπρακτη και επικίνδυνη απόδειξη αλλοτρίωσης, απομάκρυνσης από τα πάτρια, άρα εξέλιξη ολέθρια και απευκταία. Οι κάθε λογής ξενόφερτες συνήθειες, από την ενδυμασία και την διατροφή ως και τα έθιμα του λαϊκού εορτολογίου, κυρίως όμως σε σχέση με την διαπαιδαγώγηση και την ανατροφή των νέων, υποσκάπτουν την δυνατότητα του Γένους να αναπτυχθεί και να μεγαλουργήσει, οδηγώντας ουσιαστικά στον όλεθρο και τον α- φανισμό 27. Για τον ποιητή μας η λαϊκή παράδοση σε συνδυασμό με την ορθόδοξη Εκκλησία, υπήρξαν οι δύο βασικοί παράγοντες για την επιβίωση του Γένους σε καιρούς δουλείας και διώξεων. Γι αυτό και η αλλοίωσή της συνδέεται άμεσα με την απειλή ενός μελλοντικού ε- θνικού αφανισμού. Ακολουθώντας λοιπόν την παράδοση της εποχής του, ο Κωνσταντινίδης αποδίδει στην έννοια της λαϊκής παράδοσης ένα ευρύτερο ιδεολογικό και πολιτικό περιεχόμενο, με την ευρύτερη δυνατή έννοια του όρου. Γι αυτόν η λαϊκή παράδοση αποτελεί την πεμπτουσία της εθνικής ζωής και το περιεχόμενό της συνίσταται στην αρμονική σύνδεση δεδομένων από διάφορες ιστορικές φάσεις της ζωής του Γένους. Ότι φυσικά οι απόψεις αυτές αποτελούν εκφράσεις ενός διαδομένου στην εποχή του ιδεολογήματος δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, θα πρέπει ωστόσο εδώ να σημειωθεί ότι οι ανάλογες ιδεολογικές επιλογές αποτελούν μια «πολιτικώς ορθή» 27 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 113, 157. Βλ. σχετικά Μ. Γ. Βαρβούνης, Εξελίξεις και μετασχηματισμοί στον ελληνικό παραδοσιακό πολιτισμό, Θεσσαλονίκη 1995, σ Ο ίδιος, Θεωρητικά της ελληνικής λαογραφίας, Αθήνα 1997, σ

9 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ επιλογή για τα κριτήρια της εποχής στην οποία ο ποιητής μας έζησε και δημιούργησε. Και είναι γι αυτό που η εγκατάλειψη των πατροπαράδοτων συνηθειών του Γένους αντιμετωπίζεται από τον Ιωάννη Κωνσταντινίδη ως πραγματικός όλεθρος 28, που πρέπει να αντιμετωπίζεται δραστικά και αποφασιστικά, για να μην καταλήξει σε παράγοντα ζημιογόνο για ολόκληρο το Γένος και την διαγραφόμενη ανοδική πορεία και πρόοδό του. Εντάσσοντας μάλιστα τις διαπιστώσεις αυτές στον τόπο και στον χρόνο, ο ποιητής μας αναφέρεται εκτενώς στην λατρεία του λαϊκού ανθρώπου προς τον τόπο, τους ανθρώπους ιδίως τους συγγενείς και τις συνήθειές τους, τα ήθη και τα έθιμα που προσδιορίζουν την πολιτισμική ταυτότητα της πατρώας γης 29. Οι απόψεις αυτές μπορεί να μην προέρχονται ευθέως από το δημοτικό μας τραγούδι ή τις ε- πιμέρους εκδηλώσεις του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού, εκφράζουν όμως αποτελεσματικά και πειστικά το πνεύμα της λαϊκής δημιουργίας, όπως το μελετά η επιστήμη της λαογραφίας, και φανερώνουν τη βαθιά βιωματική προσέγγιση και γνώση του ποιητή Ιωάννη Κωνσταντινίδη για την ελληνική λαϊκή παράδοση της εποχής του, για τα ήθη, τα έθιμα και την καλλιτεχνική δημιουργία του λαού και του τόπου του. Τα χρόνια εκείνα υπήρξαν εποχή έντονης αμφισβήτησης της ταυτότητας του Γένους από διαφόρους διανοούμενους της Ευρώπης, όπως κυρίως ο πολύς Jacob-Phillip Fallmerayer. Η στάση του Ιωάννη Κωνσταντινίδη έναντι της ελληνικής παράδοσης προσδιορίστηκε από την γενικότερη αντίσταση των Ελλήνων διανοουμένων έναντι αυτών των απόψεων, όπως εκφράστηκε στο μεν πεδίο της ιστορίας από τον Κων. Παπαρρηγόπουλο, στο δε πεδίο της λαογραφίας από τον Νικόλαο Γ. Πολίτη, τον «πατέρα» της ελληνικής λαογραφίας. Μόνο αν ενταχθούν στο ευρύτερο αυτό ιδεολογικό πλαίσιο οι απόψεις και οι σχετικές ποιητικές διατυπώσεις του Ιωάννη Κωνσταντινίδη μπορούν να κατανοηθούν και να ερμηνευθούν με ορθό τρόπο. 28 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 143, 157. Πρβλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, Σύγχρονοι Προσανατολισμοί της Ελληνικής Λαογραφίας, Αθήνα 1993, σ. 27 κ.εξ. 29 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ

10 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ Όσα παραπάνω διαπιστώθηκαν δεν μπορούν πλήρως να ερμηνευθούν παρά μόνον αν ενταχθούν στο γενικότερο ιδεολογικό πλαίσιο της ποίησης του Κωνσταντινίδη, και μάλιστα στα σχετικά με τις απόψεις του για το Γένος και την ιστορική πορεία του. Ο ποιητής μας είναι ένας κατά βάσιν «εθνικός» ποιητής, υπό την έννοια ενός ζέοντος πατριωτισμού που διαπερνά τους στίχους του και εμπνέει τις ποιητικές του συλλήψεις. Βεβαίως εντάσσεται πλήρως στους όρους με τους οποίους ο πατριωτισμός εκφραζόταν στην εποχή του, δηλαδή στον μεγαλοϊδεατισμό και στον αλυτρωτισμό. Γι αυτό και εμπνέεται από τα αντίστοιχα δημοτικά τραγούδια για την άλωση της Πόλης και την εθνική αποκατάσταση, γράφοντας για την επανάκτηση από το Γένος της Κωνσταντινούπολης και της Αγιά-Σοφιάς, ως ικανοποίησης των προαιώνιων πόθων και των ονείρων της Ρωμηοσύνης 30. Ακόμη και η αναφορά στην Κόκκινη Μηλιά των λαϊκών μας θρύλων ως τόπου τελικής απώθησης των Τούρκων 31 στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο εντάσσεται. Ο Ιωάννης Κωνσταντινίδης εκφράζει με σφοδρότητα και ένταση την επιθυμία του να πραγματοποιηθεί θεία λειτουργία μέσα στην Αγια-Σοφιά 32. Ανήκει η επιθυμία του αυτή στο κλίμα της πραγμάτωσης των εθνικών ιδεών και της υλοποίησης των αλυτρωτικών βλέψεων, που κυριαρχούσαν στην εποχή του στην ελληνική πνευματική ζωή. Προχωρά όμως ένα βήμα περισσότερο: στο ποίημά του «Ελλάς και Άγιος Τάφος» 33 διαπιστώνει ότι για τους Έλληνες του καιρού του 30 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 22. Βλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, «Διηγήσεις περί θεοσημιών πριν από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως (1453)», Βυζαντινά 17 (1994), σ , με σχετικές αναφορές των βυζαντινών και μεταβυζαντινών πηγών. 31 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ. 22. Βλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, «Διηγήσεις περί θεοσημιών πριν από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως (1453)», Βυζαντινά 17 (1994), σ , με σχετικές αναφορές των βυζαντινών και μεταβυζαντινών πηγών. 32 Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Για ανάλογες διατυπώσεις της ελληνικής λαϊκής παράδοσης βλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, «Το γεγονός της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως στο χώρο της ελληνικής λαογραφίας», στο Ευ. Χρυσός (επιμ.), Η άλωση της Πόλης, Αθήνα 1994, εκδ. Ακρίτας, σ Κ. Χιόνης, Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης, ό.π., αρ Για τη θέση του Πανάγιου Τάφου στην λαϊκή θρησκευτική παράδοση του Γένους βλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, Ο Πανάγιος Τάφος και ο Πανίερος Ναός της Αναστάσεως, Αθήνα 2009, με τη σχετική πλούσια βιβλιογραφία. 62

11 Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ( ) ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ τρία ήταν τα οριακά και συμβολικά μνημεία που συνδύαζαν την θρησκευτική πίστη με την εθνική ιδεολογία: η Αγιά-Σοφιά, το Άγιον Όρος και ο Πανάγιος Τάφος στα Ιεροσόλυμα. Όσα διαπιστώνει στο σημαντικό αυτό ποίημά του είναι απολύτως ενδεικτικά για τις ιδεολογικές καταβολές και επιλογές του. Για τον ποιητή μας ο Ελληνισμός ουσιαστικά ταυτίζεται με την Ρωμηοσύνη και αποτελεί μια πιο σύγχρονη λεκτική έκφραση όσων εκείνη σχηματοποιεί και εκφράζει. Αυτό δικαιολογεί και την εναλλακτική χρήση των όρων Έλληνας και Ρωμηός στους στίχους του, αλλά και το γενικότερο πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσει και εγγράφει τα δεδομένα του λαϊκού πολιτισμού της εποχής του, τα οποία χρησιμοποιεί και από τα οποία ε- μπνέεται. Τόσο το σύνολο του έργου του, όσο και η επιμέρους σχέση του ιδεολογικού του κόσμου με συγκεκριμένα στοιχεία της ελληνικής λαϊκής παράδοσης δείχνουν ότι η «Ρωμηοσύνη» για τον Ιωάννη Κωνσταντινίδη αποτελούσε μια αρμονική σύζευξη λαϊκών, θρησκευτικών και ιστορικών δεδομένων, που ο ποιητής μας θεωρούσε ότι είχαν συνδυαστεί αρμονικά μέσα στο χρόνο ώστε να εκφράζουν την εθνική, πολιτισμική και θρησκευτική ταυτότητα των ομογενών του, απανταχού της γης. Γι αυτό και τα στοιχεία της ελληνικής λαϊκής παράδοσης που γνωρίζει και διασώζει στους στίχους του, στα πλαίσια αυτής της «Ρωμηοσύνης» τα εντάσσει, τα προσλαμβάνει, τα ερμηνεύει και τα αντιλαμβάνεται 34. Δεν είναι βέβαια μακριά οι απόψεις αυτές από το περιεχόμενο που σήμερα δίνουν πολλοί στον όρο «Ρωμηοσύνη», καθώς αρχίζει να επαναχρησιμοποιείται σταδιακά. Οπωσδήποτε το ζήτημα δεν μπορεί να μελετηθεί συστηματικά εδώ, εκείνο ωστόσο που μπορούμε με κάποια βεβαιότητα να πούμε είναι ότι ο Ιωάννης Κωνσταντινίδης δικαιούται πρώτος τον τίτλο που επαξίως αποδόθηκε και σε άλλον νεότερο Έλληνα επιφανή ποιητή, τον τίτλο του «ποιητή της Ρωμιοσύνης». 34 Πρβλ. Μ. Γ. Βαρβούνης, Λαογραφικά Μελετήματα της Ρωμηοσύνης, Αθήνα 2010, όπου και ο σχετικός θεωρητικός προβληματισμός, με την ανάλογη βιβλιογραφία. 63

12 Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗ Ο κ. Γ. Βαρυυπάτης στο Βήμα Η Δρ. Αρχαιολόγος κα ΧάΙδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη 64

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη Β ΤΟΣΙΤΣΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΚΑΛΗΣ ΤΑΞΗ Α Εργασία των μαθητριών: Αναγνωστοπούλου Βιργινία Βλάμη Μελίνα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: 2016 2017 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Διδακτικό εγχειρίδιο: Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Κείμενα Λογοτεχνίας Α

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ίδιος είχε μια έμφυτη ανάγκη ισορροπίας και θετικισμού μέσα στο όνειρο.

Ο ίδιος είχε μια έμφυτη ανάγκη ισορροπίας και θετικισμού μέσα στο όνειρο. Λίγα λόγια Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1911 Αντιμετωπίζει διώξεις μαζί με την οικογένειά του ύστερα από την πτώση τού Βενιζέλου Το συγγραφικό του ξεκίνημα συμβαίνει στο περιοδικό «Τα νέα γράμματα» το 1935

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Οικογενειακές Σχέσεις Κείμενα που μελετήθηκαν: «Του νεκρού αδελφού», «Η λυγερή στον Άδη» Ομάδα Γ : Δημήτρης Κουμαράς, Μανούρα Ελένη, Μαργαρίτης Νίκος, Μωραΐτου Έλλη Οι σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

«ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥΣ»

«ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥΣ» ΑΝΑΦΟΡΑ (REPORT) Για την ερευνητική εργασία «ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥΣ» Υπεύθυνος καθηγητής: Αλμπανούδης Παύλος (ΠΕ02) Αριθμός μαθητών: 14 Προγραμματισμός Χρονοδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης)

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης) Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί Τα Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης, όπως αλλιώς είναι γνωστά στη σύγχρονη βιβλιογραφία, αποτελούν μία

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015 Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση Παρασκευή 20/3/2015 ΕΠΠΣ-ΑΠΣ λογοτεχνίας Το Πρόγραμμα Σπουδών στη λογοτεχνία δομείται για όλη την υποχρεωτική

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΟΜΗΡΟ Ο χρόνος σε μια λογοτεχνική αφήγηση μπορεί να διακριθεί στο χρόνο της ιστορίας και στο χρόνο της αφήγησης:

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΟΜΗΡΟ Ο χρόνος σε μια λογοτεχνική αφήγηση μπορεί να διακριθεί στο χρόνο της ιστορίας και στο χρόνο της αφήγησης: 1 ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΟΜΗΡΟ Ο χρόνος σε μια λογοτεχνική αφήγηση μπορεί να διακριθεί στο χρόνο της ιστορίας και στο χρόνο της αφήγησης: ο χρόνος της ιστορίας ο χρόνος της αφήγησης είναι ο φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια),

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια), Η Πολιτιστική Κληρονομιά είναι η κληρονομιά των φυσικών αντικειμένων και των άυλων χαρακτηριστικών μιας ομάδας ή κοινωνίας που κληρονομούνται από τις προηγούμενες γενιές, διατηρούνται στο παρόν και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει γίνει για τα ποικίλα συνθήματα που βλέπουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Ανήκει στην 1η μεταπολεμική γενιά. Βιώνει έντονα τα δραματικά γεγονότα της εποχής του και τα μετουσιώνει σε ποιητικές φόρμες. Διακρίνεται για το αντιλυρικό ύφος και την

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ»

«ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ» ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ» ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016-2017 Η βιβλιογραφία που ακολουθεί είναι ενδεικτική. Οι φοιτητές μπορούν να επιλέξουν και άλλα βιβλία από τη

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνικός Πολιτισµός

Νεοελληνικός Πολιτισµός Νεοελληνικός Πολιτισµός Έχουµε χρέος «σ αυτούς που ήλθαν, πέρασαν, θα ρθούν και θα περάσουν», Κ. Παλαµάς Εισαγωγή Λέγοντας «ελληνική λαϊκή παράδοση» εννοούµε τον πολιτισµό που δηµιουργήθηκε στα µεταβυζαντινά

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Αναγνωστάκης ( )

Μανόλης Αναγνωστάκης ( ) Μανόλης Αναγνωστάκης (1925 2005) Ένας από τους κορυφαίους ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς Χαρακτηρίστηκε ως ο «ποιητής της ήττας», γιατί εξέφρασε τη διάψευση των οραμάτων της Αριστεράς Τα ποιήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στο παραπάνω κείµενο ο συγγραφέας αναφέρεται στους χώρους θέασης και ακρόασης ως δηµιουργίες της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Τα βασικά θέµατα της Επτανησιακής σχολής είναι η φύση, η θρησκεία, η πατρίδα, η γυναίκα και ο έρωτας στην εξιδανικευµένη τους µορφή. Στο πρώτο απόσπασµα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Αγιά Τετράδα Πρόλογος Ένα από τα θέματα που απασχολούν την σημερινή κοινωνία είναι εκείνο της πίστης και ο τρόπος με τον οποίο η θρησκεία επηρεάζει τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ ΜΑΡΙÁ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ EKΔΟΣΕΙΣ ΕΥΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ * Συγγραφέας Ασηµίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις.

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία:

Εκθέσεις και προφορική ιστορία. Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές. Τα μουσεία: Εκθέσεις και προφορική ιστορία Μουσεία, αντικείμενα και ανθρώπινες φωνές Τα μουσεία: ακολουθούν το ρεύμα για μια ιστορία «από τα κάτω» εμπλέκονται ολοένα και περισσότερο στην αναπαράσταση «δύσκολων» θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής Ἕνας μπαξές γεμάτος αἷμα εἶν ὁ οὐρανός καί λίγο χιόνι ἔσφιξα τά σκοινιά μου πρέπει καί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ «Η περιβαλλοντική διάσταση μέσα στη λαϊκή παράδοση του τόπου μας» ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΣΤ Τάξη (20) και Ε Τάξη (20) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Σάββας Παναγιώτης, Τσακνάκης Γεώργιος,

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Η διεθνής βιβλιογραφία διαπιστώνει την αντιπαράθεση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια

Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια Ο συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος έχει γράψει ποιητικές συλλογές, συλλογές

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με

Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με προβληματισμούς για την αλήθεια και τη γνώση. Απηχεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15 ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΙΙ Μελέτες των: Ιωάννη Βαβούρα- Νικολάου Καραβίτη Αύγουστου Μπαγιόνα Φίλιππου Νικολόπουλου Γεωργίου Τσουρβάκα Αντώνη Μαγγανά Βαλεντίνης Ρήγα Εμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011-2012 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία 1ου ορόφου Μεσαία 1ου ορόφου ΔΕΥΤΕΡΑ, 03-09-2012 ΤΡΙΤΗ, 04-09-2012 ΤΕΤΑΡΤΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Η κυπριακή διάλεκτος και οι πολλαπλές ταυτότητες. Παιδαγωγικές προεκτάσεις

Η κυπριακή διάλεκτος και οι πολλαπλές ταυτότητες. Παιδαγωγικές προεκτάσεις και οι πολλαπλές ταυτότητες Παιδαγωγικές προεκτάσεις Χρ. Χαραλαμπάκης Ημερίδα: Η διαχρονία της ελληνικής γλώσσας Λευκωσία, 17.10.2016 Ο όροι Η κυπριακή διάλεκτος κυπριακή ελληνική τα ελληνικά της Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν τίποτα καί προσπερνοῦνε. Ὃμως μερικοί κάτι βλέπουν, τό

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ. 7.7.01.24.6 Φαξ: 22 480505, Tηλ: 22 402300, 22402374 e-mail: info@cyearn.pi.ac.cy ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 24 Νοεμβρίου 2014 Διευθυντές/ντριες Δημόσιων και Ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Παραλογή: Του Νεκρού Αδελφού (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ )

Παραλογή: Του Νεκρού Αδελφού (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Παραλογή: Του Νεκρού Αδελφού (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 17-21) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο πρόσωπο προβάλλεται στους πέντε πρώτους στίχους και

Διαβάστε περισσότερα