Διασύνδεση δικτύων WLAN και κινητής τηλεφωνίας. Wireless LAN to Cellular Network Internetworking

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διασύνδεση δικτύων WLAN και κινητής τηλεφωνίας. Wireless LAN to Cellular Network Internetworking"

Transcript

1 Διασύνδεση δικτύων WLAN και κινητής τηλεφωνίας Wireless LAN to Cellular Network Internetworking Κοντόπουλος Γεώργιος Εργασία στο μάθημα Δίκτυα Υπολογιστών Μεταπτυχιακό MIS, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Θεσσαλονίκη

2 Σύνοψη: Τα κυψελωτά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, προσφέρουν υπηρεσίες φωνής και δεδομένων καλύπτοντας μεγάλες περιοχές αλλά υποστηρίζοντας μικρούς ρυθμούς μετάδοσης. Τα WLANs χρησιμοποιούν πολύ μεγαλύτερους ρυθμούς μετάδοσης, καλύπτοντας όμως μόνο μικρές περιοχές. Οι δύο τεχνολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά με στόχο τη παροχή μεγαλύτερων ρυθμών μετάδοσης (σε σημεία αυξημένης ζήτησης - hotspots) και ευρεία κάλυψη. Στην εργασία αυτή γίνεται μία επισκόπηση των μεθόδων που έχουν προταθεί για την υλοποίηση της διασύνδεσης δικτύων κινητής τηλεφωνίας 3G και WLAN. Παρουσιάζονται οι κύριες αρχιτεκτονικής διασύνδεσης που έχουν προταθεί και εστιάζει στις σημαντικότερες προκλήσεις, που είναι ο έλεγχος κινητικότητας, η ποιότητα υπηρεσίας και πιστοποίηση αυθεντικότητας. Abstract: Cellular mobile networks offer data and voice service covering large areas nevertheless supporting narrow bandwidth. On the other hand WLANs use much higher bandwidth covering limited areas. The above technologies (cellular, WLAN) can be used complementarily in order to provide the user both high bandwidth (in hotspots) and wide coverage. This project is a survey on the proposed methods for 3G cellular/wlan interworking. It presents the main interworking architectures proposed and focuses on the main challenges which are mobility, authentication and quality of services. 2

3 1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη των δικτύων WLAN είναι ραγδαία, με τη δημιουργία περιοχών πρόσβασης σε αεροδρόμια, πανεπιστήμια και γενικότερα χώρους συνάθροισης με αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών ασύρματης διασύνδεσης, που αναφέρονται σαν hotspots. Το αρχικό πρότυπο IEEE υποστηρίζει ρυθμούς μετάδοσης μέχρι 2Mbps. Το b μέχρι 11 Mbps, ενώ τα a και g μέχρι 54Mbps. Το αναπτυσσόμενο n θα υποστηρίζει 300Mbps. Τα WLAN ωστόσο καλύπτουν μόλις μερικές εκατοντάδες τετραγωνικά μέτρα. Τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 3G, σχεδιάστηκαν για να παρέχουν υπηρεσίες φωνής και δεδομένων και έχουν δυνατότητα κυψελωτής κάλυψης πολύ μεγάλων περιοχών. Οι ρυθμοί μετάδοσης τους όμως είναι σημαντικά μικρότεροι. 144Kbps για τα GPRS δίκτυα, 384Kbps για τα EDGE δίκτυα εξωτερικά και θεωρητικά μέχρι 2Mbps για εσωτερικούς χώρους. Τα συμπληρωματικά χαρακτηριστικά τω δύο δικτύων έχουν δημιουργήσει μία τάση αναζήτησης μεθόδων ενοποίησής τους, ώστε να συνδυαστούν τα πλεονεκτήματα της κάθε τεχνολογίας. Τάσεις χρηστών - παρόχων Οι τάσεις των χρηστών κινητής τηλεφωνίας συνοψίζονται στα παρακάτω [22] Το ένα τρίτο της χρήσης του κινητού πραγματοποιείται στο σπίτι ή στη δουλειά. Αντικατάσταση της σταθερής τηλεφωνίας από τη κινητή. Αυξανόμενη χρήση της VoIP με χρήση φορητών συσκευών που υποστηρίζουν IP συνδέσεις Αυξανόμενη χρήση ασύρματης μετάδοσης για δεδομένα. Οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας από τη μεριά τους, αναζητούν τρόπους μεγιστοποίησης της χρήσης των δικτύων τους. Με τη ραγδαία αύξηση της ζήτησης ασύρματης μετάδοσης δεδομένων, αναπτύσσουν νέες υπηρεσίες μέσα από τα δίκτυά τους. Μειονεκτούν απέναντι στα WLANs στο κόστος των προσφερόμενων υπηρεσιών και το προσφερόμενο bandwidth, πλεονεκτούν όμως στην αξιοπιστία και την ευρύτητα γεωγραφικής κάλυψης. Η διασύνδεση των δύο δικτύων θα τους προσφέρει τη δυνατότητα παροχής μεγαλύτερου εύρους ζώνης στα hotspots. Αυτό είναι σε όφελος των παρόχων κινητής τηλεφωνίας (διευρύνουν τη χρήση των δικτύων τους), των χρηστών που έχουν οικονομικότερη πρόσβαση ενώ απολαμβάνουν υψηλότερους ρυθμούς μετάδοσης, καθώς και των παρόχων WLAN σύνδεσης αφού αυξάνεται η χρήση και των δικών τους δικτύων. Οι πάροχοι κινητής επίσης, θα μπορούν να διευρύνουν τη γεωγραφική τους κάλυψη μέσω WLANs σε περιοχές χωρίς κάλυψη κινητής τηλεφωνίας. Προκλήσεις στη διασύνδεση των 3G κυψελωτών δικτύων με τα WLAN Οι δύο τύποι δικτύων, έχουν υλοποιηθεί ανεξάρτητα, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων διαφορετικές τεχνικές πρόσβασης. Έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά σε ότι αφορά την διαχείριση της κινητικότητας (mobility), την πιστοποίηση αυθεντικότητας και την υποστηριζόμενη ποιότητα των υπηρεσιών (QoS). Η πρόκληση που αντιμετωπίζεται είναι η αντιμετώπιση των παραπάνω ζητημάτων στο ενοποιημένο δίκτυο, δηλαδή:[26] να επιτευχθεί επίπεδο ασφαλείας κατά τη πρόσβαση από το WLAN ανάλογη αυτής του 3G. η διασύνδεση να μπορεί να υποστηρίξει την απαιτούμενη QoS να υποστηρίζεται η κινητικότητα ώστε ο χρήστης να αντιλαμβάνεται ένα ομογενές δίκτυο. Ένα πρωταρχικό ερώτημα είναι, ποιο είναι το καταλληλότερο σημείο διασύνδεσης των δύο ετερογενών δικτύων. Από αυτό εξαρτάται η αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων. Οργάνωση της εργασίας Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφονται εν συντομία τα επιμέρους δίκτυα, και οι μηχανισμοί τους. Στο τρίτο κεφάλαιο περιγράφονται οι κατευθύνσεις και οι προτάσεις για τη διασύνδεση. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρατίθενται τα συμπεράσματα και οι προτάσεις για μελλοντική έρευνα. 3

4 2 Τα δίκτυα 3G και WLAN Τα δύο πλέον αναγνωρισμένα πρότυπα 3G δικτύων είναι το UMTS και το CDMA Η εργασία εστιάζει κυρίως στο UMTS. 2.1 UMTS Το UMTS στηρίζεται στον συνδυασμό του GSM (2G δίκτυο μεταγωγής κυκλώματος CS, Circuit Switch) και του GPRS (2,5G δίκτυο μεταγωγής πακέτου - PS, Packet Switch, εξέλιξή του είναι τα δίκτυα EDGE). Οι υπηρεσίες φωνής διεκπεραιώνονται μέσω του GSM, ενώ οι υπηρεσίες δεδομένων μέσω του PS δικτύου. Εικόνα1 [31] Τα συστατικά στοιχεία ενός UMTS δικτύου (Εικόνα1) είναι: [28][23] Το δίκτυο ραδιοπρόσβασης UTRAN. Αυτό χωρίζεται σε δύο λογικά στοιχεία (μπορούν να εμπεριέχονται σε ένα φυσικό στοιχείο), τους σταθμούς πρόσβασης Node B και τον RNC (Radio Network Controller). Αντίστοιχα οι ονομασίες στους 2G σταθμούς είναι BTS και BSC. Το δίκτυο κορμού CN(Core Network), το οποίο περιλαμβάνει το CS και το PS δίκτυο. Στο CS δίκτυο, πολλοί RNC (ή BTS) συνδέονται σε ένα MSC (Mobile Switching Center), το οποίο μεταξύ άλλων χειρίζεται τη βάση δεδομένων VLR (Visitor Location Register), στην οποία καταγράφονται οι χρήστες που βρίσκονται στη περιοχή του. Παράλληλα ενημερώνουν τη κεντρική βάση δεδομένων HLR (Home Location Register), η οποία κρατά πληροφορίες για όλους τους χρήστες και συνεργάζεται με το AuC (Authentication Centre) που είναι υπεύθυνο για την πιστοποίηση αυθεντικότητας και τα δικαιώματα πρόσβασης του κάθε συνδρομητή. Τέλος μέσω της GMSC (Gateway - Mobile Switching Center) συνδέονται οι MSC στο PSTN δίκτυο. 4

5 Στο PS δίκτυο, πολλοί RNC συνδέονται σε έναν SGSN (Serving GPRS Support Node) και αυτοί με τη σειρά τους μέσω των πυλών GGSN (Gateway GPRS Support Node) στα δίκτυα δεδομένων PDN (Packet Data Network). Οι SGSN παραλαμβάνουν/παραδίδουν πακέτα από/προς τους RNC και τα δρομολογούν στο CN. Είναι συνδεδεμένοι με τον VLR για τοπικό έλεγχο εντοπισμού θέσης (location), τον HLR για κεντρικό location, καθώς και με AuC, EIR (βάση δεδομένων για αποκλεισμό κλεμμένων κινητών) για έλεγχο πρόσβασης. Στη προτυποποίηση του UMTS και την εξέλιξή του συμμετέχει η 3GPP (3 rd Generation Partnership Program). Μεταξύ άλλων η 3GPP καθοδηγεί την εξέλιξη του 3G/WLAN interworking για τα UMTS δίκτυα. 2.2 CDMA2000 Εικόνα 2 [28] Στο CDMA2000 οι σταθμοί βάσης συνδέονται στους RNC και αυτοί με τους PDSN μέσω των PCF (Εικόνα 2). Οι RNC διαχειρίζονται τη πρόσβαση των κινητών σταθμών (MS) και ελέγχουν τη κινητικότητα στη περιοχή τους. Οι PCF ελέγχουν τη μετάδοση μεταξύ των MS και PDSN. Οι PDSN συνδέονται στο Internet και ελέγχουν τη κινητικότητα στην ευρύτερη περιοχή τους, υλοποιώντας τη λειτουργία Foreign Agent της Mobile IP (αναλύεται παρακάτω).[28] Στη προτυποποίηση του CDMA2000 και την εξέλιξή του συμμετέχει η 3GPP2. 2.3Το IEEE WLAN Τα συστατικά στοιχεία ενός είναι τα παρακάτω (Εικόνα 3): [15] AP(Access Point). Βασικό στοιχείο του WLAN, προσφέρει ασύρματη πρόσβαση στους κινητούς κόμβους MN (Mobile Node). Λειτουργεί στο 2ο επίπεδο. BSS (Basic Service Set). Η περιοχή κάλυψης του AP. DS(Distribution System). Συνενώνει διαφορετικά BSS και LAN σε ένα ενιαίο σύστημα, το ESS. ESS (Extended Service Set). Το ESS περιέχει διαφορετικά BSS και LANs. Μπορεί να αποτελείται από ένα ή περισσότερα ΙΡ υποδίκτυα. AR (Access Router). Συνδέει το ESS στο Internet. 5

6 Εικόνα Η κινητικότητα στα 3G και τα WLAN Το κυριότερο γεγονός της κινητικότητας είναι η διαδικασία μετάβασης (handover ή handoff). Κατά το handover επιτυγχάνεται η συνέχιση της σύνδεσης παρά την αλλαγή του σημείου πρόσβασης. Διακρίνεται σε οριζόντιο και κάθετο. Το οριζόντιο συμβαίνει όταν η μετακίνηση γίνεται ανάμεσα σε κελιά που υποστηρίζουν την ίδια τεχνολογία πρόσβασης. Το κάθετο, κατά τη μετακίνηση ανάμεσα σε δίκτυα με ετερογενείς τεχνολογίες πρόσβασης. Η διαδικασία του handover μπορεί να χαρακτηριστεί σαν σκληρή ή μαλακή (hard/soft handover). Κατά το hard handover διακόπτεται η σύνδεση του κινητού σταθμού (MS) με τον σταθμό πρόσβασης πριν συνδεθεί στον επόμενο (brake-before-make), ενώ κατά το soft handover μεσολαβεί κάποιος χρόνος όπου ο MS είναι συνδεδεμένος και με τους δύο σταθμούς (make-before-brake). [26] [29] Η κινητικότητα διακρίνεται επίσης σε micromobility και macromobility. Η micromobility (ή intradomain mobility) περιορίζεται στη περιοχή κάλυψης ενός τομέα. Η macromobility (ή interdomain) συμβαίνει κατά τη μετακίνηση ανάμεσα σε διαφορετικούς τομείς.[29] Η διαχείριση της κινητικότητας στα WLAN είναι απλούστερη λόγω της τοπικότητας. Στη λειτουργία βασικής υποδομής, ο έλεγχος της κινητικότητας γίνεται κυρίως από τα εμπλεκόμενα ΑΡ στο 2ο επίπεδο, ενώ όταν χρειάζεται να γίνει στο επίπεδο δικτύου (ESSs με ΙΡ σύνδεση, Εικόνα 3) χρησιμοποιούνται πρωτόκολλα micromobility.[26] Οι μηχανισμοί κινητικότητας είναι διαφορετικοί στο UMTS. Απαραίτητο για τη πραγματοποίηση του handover είναι ο εντοπισμός θέσης (location). Και εδώ χρησιμοποιούνται πρωτόκολλα του 2ου και 3ου επιπέδου.[26] Το ETSI (European Telecommunications Standards Institute) έχει ορίσει την επιτρεπτή από άκρο-σε-άκρο καθυστέρηση, για 5 κλάσεις QoS (εικόνα 4)[8]. Εικόνα 4. [8] Η κλάση 3 προσφέρει εμπειρία καλύτερη από το PSTN, η 2Η παρόμοια του ISDN, οι 2Μ και 2Α παρόμοια της κινητής τηλεφωνίας ενώ η best effort προσφέρει υπηρεσίες χωρίς εγγυημένη απόδοση[8]. Καθυστέρηση >200ms σε μεταδόσεις φωνής είναι ενοχλητική.[6] 2.5 Η πιστοποίηση αυθεντικότητας στα 3G και τα WLAN Στα WLANs, χρησιμοποιείται το πρότυπο 802.1X όπου ο έλεγχος πρόσβασης βασίζεται στο 6

7 συνδυασμό των πρωτοκόλλων ΑΑΑ και EAP. Το EAP είναι ένα πλαίσιο κανόνων(framework) και όχι ένας συγκεκριμένος μηχανισμός πιστοποίησης αυθεντικότητας. Ο μηχανισμός του ελέγχου της πρόσβασης συγκεκριμενοποιείται με τη χρήση των ΑΑΑ πρωτοκόλλων όπως το RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service) ή της αναβάθμισής του Diameter. Στο 802.1X ορίζονται τρεις οντότητες. Ο σταθμός που θέλει να συνδεθεί (supplicant), ο authentication server που ελέγχει το δικαίωμα πρόσβασης και ο authenticator που μεσολαβεί ανάμεσα στους δύο προηγούμενους. Η διαδικασία πρόσβασης έχει 3 στάδια (Εικόνα 5). [30][10] [11] Ο authenticator επικοινωνεί με τον supplicant και ανταλλάσσουν ΕΑΡ πλαίσια μέσω του πρωτοκόλλου EAPOL (EAP-Over-LAN). Ο authenticator επανασυνθέτει τις πληροφορίες σε κατάλληλα ΑΑΑ μηνύματα ανάλλογα με το υλοποιούμενο ΑΑΑ πρωτόκολλο (π.χ. RADIUS) και τα προωθεί στον authentication server για την πιστοποίηση αυθεντικότητας. Ο authenticator μεσολαβεί ανάμεσα στον supplicant και τον authentication server στην ανταλλαγή μηνυμάτων. Ο authenticator επιτρέπει ή αποκλείει τη πρόσβαση του supplicant στο δίκτυο. Ο authenticator μπορεί να βρίσκεται στο ΑΡ(Access Point) όπως στο σχήμα, ή να είναι κάποιο άλλο στοιχείο του WLAN, όπως ένας AAA proxy. Εικόνα 5 [30] Στα 3G ο έλεγχος πρόσβασης γίνεται με το μηχανισμό EAP-AKA(Extensible Authentication Protocol - Authentication and Key Agreement) ο οποίος χρησιμοποιεί την εφαρμογή της USIM (Universal Subscriber Identity Module) που τρέχει στη κάρτα UICC (Universal Integrated Circuit Card) της συσκευής του χρήστη. Μετά τον έλεγχο αυθεντικότητας του συνδρομητή δημιουργούνται τα κλειδιά κρυπτογράφησης και ακεραιότητας της συνόδου από το μυστικό κλειδί που είναι αποθηκευμένο στη μονάδα USIM, καθώς και στο AuC (κέντρο πιστοποίησης αυθεντικότητας). [26] Το επίπεδο ασφάλειας του ενοποιημένου δικτύου, θα είναι αυτό του πιο αδύνατου κρίκου του, του WLAN. Τα δύο δίκτυα πρέπει να ενοποιηθούν με τρόπο ώστε, να παρέχεται ενιαία και όχι συμπληρωματική ασφάλεια. Επίσης να υπάρχει η απαραίτητη ανεξαρτησία ώστε παραβίαση του ενός να μην επιτρέπει την παραβίαση ολόκληρου του συστήματος.[26] 7

8 2.6 Η ποιότητα υπηρεσίας στα 3G και τα WLAN Στα 3G δίκτυα η πρόσβαση στο κοινό μέσο γίνεται με το CDMA (Code Division Multiple Access). O χρήστης ΜS (Mobile Station) συνδέεται με το σταθμό βάσης BS μέσω μίας διαδικασίας δύο σταδίων, αίτησης και απόδοσης πρόσβασης. Για τη σύνδεση, ο MS στέλνει μέσω ενός καναλιού ανταγωνισμού την αίτηση για σύνδεση στον BS. Αυτός επιβεβαιώνει τη λήψη του αιτήματος, δεσμεύει πόρους για τη μετάδοση και ενημερώνει σχετικά τον MS. Yπάρχει κεντρικός έλεγχος στη πρόσβαση και δέσμευση των πόρων.[26] Στα WLAN η πρόσβαση βασίζεται στον ανταγωνισμό. Στο CSMA/CA οι MS και AP ανταγωνίζονται για τη πρόσβαση στο μέσο. Δεν υπάρχει κεντρικός έλεγχος. Ο κατανεμημένος και ανταγωνιστικός τρόπος πρόσβασης στο μέσο έχει σαν αποτέλεσμα τη χαμηλή ποιότητα της προσφερόμενης υπηρεσίας. [26] 8

9 3 Interworking 3.1Σενάρια interworking Η 3GPP περιγράφει 6 σενάρια 3G/WLAN interworking [2]. Τα σενάρια αυτά είναι βαθμωτά. Ξεκινούν από τις βασικότερες προϋποθέσεις και συνεχίζουν προσθέτοντας βήματα για τη πλήρη ενοποίηση. 3.2Αρχιτεκτονικές διασύνδεσης 3G/WLAN Με κριτήριο την ανεξαρτησία των δύο δικτύων, έχουμε τις αρχιτεκτονικές διασύνδεσης στενής σύζευξης (tightly-coupled) και χαλαρής σύζευξης (loosely-coupled) Στενή σύζευξη Εικόνα 6 [26] 9

10 Στη στενή σύζευξη το WLAN συνδέεται στο 3G δίκτυο σαν ένας επιπλέον σταθμός 3G ασύρματης πρόσβασης. Στην εικόνα 6 εμφανίζονται δύο τέτοιες περιπτώσεις διασύνδεσης, με τις γραμμές a και b. Στη κάθε μία από αυτές προτείνεται διαφορετικό σημείο διασύνδεσης. Αναφέρονται και σαν very tightly-coupled (a), και tightly-coupled (b). Η περίπτωση διασύνδεσης στον SGSN (a) έχει προταθεί στο [24]. Η διασύνδεση γίνεται μέσω της πύλης διασύνδεσης GIF (Gateway Interworking Function), η οποία διεκπεραιώνει τη διαπραγμάτευση, την ανταλλαγή παραμέτρων QoS και τη δρομολόγηση μεταξύ των δύο δικτύων, ώστε να ενσωματώνεται το WLAN στον SGSN με τρόπο διάφανο στα πρωτόκολλα των ανώτερων επιπέδων (Εικόνα 7). [14] Εικόνα 7 [14] Μία άλλη περίπτωση διασύνδεσης στο SGSN δίνεται στο [12](Εικόνα 8). Η διασύνδεση γίνεται μέσω των δρομολογητών BR (Border Routers). Για τη κινητικότητα χρησιμοποιείται η Mobile IP, μηχανισμός που περιγράφεται παρακάτω. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη παράλληλη σύνδεση με το CS και το PS δίκτυο, για ταυτόχρονη επικοινωνία φωνής και δεδομένων. Αυτό είναι ιδιαίτερα ελκυστικό, αφού το WLAN μπορεί προς το παρόν να υποστηρίξει κυρίως υπηρεσίες besteffort.[26][14] Εικόνα 8. [12] 10

11 Στο [27] προτείνεται η διασύνδεση του WLAN στο UMTS μέσω μίας νέας λογικής μονάδας που λέγεται VGSN (Virtual GPRS Support Node). Τα δύο δίκτυα μπορούν να λειτουργούν ανεξάρτητα, προσφέροντας παράλληλα υπηρεσίες περιαγωγής στους πελάτες τους. Η διασύνδεση μπορεί να γίνει είτε στον SGSN είτε στον GGSN. Ο VGSN μπορεί να βρίσκεται σε ένα καινούργιο κόμβο, σε έναν από τους SGSN- GGSN ή τη πύλη διασύνδεσης του WLAN. Ο VGSN είναι η πύλη των δύο συστημάτων. Από τη μεριά του GPRS γίνεται αντιληπτός σαν ένα κόμβος GSN (GPRS Support Node), ενώ από τη μεριά του WLAN σαν ένας δρομολογητής πρόσβασης (access router). [14] Η αρχιτεκτονική tightly-coupled φέρεται να έχει κάποια καθοριστικά μειονεκτήματα όπως:[26] Την κατεύθυνση της κυκλοφορίας του WLAN στο κορμό του 3G δικτύου με αποτέλεσμα την υπερφόρτωσή του (bottleneck), αφού δεν έχει σχεδιαστεί για αυτή τη χρήση. Το WLAN πρέπει να έχει στοίβα πρωτοκόλλου συμβατή με αυτή των κυψελωτών δικτύων. Η στενή σχέση ανάμεσα στα δίκτυα εκθέτει την ασφάλεια του UMTS. Το 3G και το WLAN πρέπει να ανήκουν στον ίδιο πάροχο Χαλαρή σύζευξη Η αρχιτεκτονική της χαλαρής σύζευξης απεικονίζεται σχηματικά στην εικόνα 6 με τη γραμμή c. Εδώ τα δύο δίκτυα δεν συνδέονται απ' ευθείας αλλά μέσω ενός ΙΡ δικτύου (Internet). Για την υλοποίηση αυτή απαιτούνται μικρές μόνο αλλαγές στο πρότυπο του WLAN, ενώ εξασφαλίζεται η ευελιξία και η ανεξαρτησία των δύο δικτύων στην υιοθέτηση ξεχωριστών μηχανισμών. Το μειονέκτημα της προσέγγισης αυτής είναι η μεγάλη διαδρομή των μηνυμάτων διαπραγμάτευσης (signalling) ανάμεσα στα δύο δίκτυα, με αποτέλεσμα μεγάλες καθυστερήσεις κατά το handover (handover latency). [26] Η χαλαρή διασύνδεση φέρεται σαν η προτιμητέα υλοποίηση, και από τη πλευρά των WLAN αλλά και των κυψελωτών δικτύων, αφού απαιτεί ελάχιστες μετατροπές και επιτρέπει τη σταδιακή διασύνδεση hotspots. Οι προτεινόμενοι μηχανισμοί κινητικότητας, πιστοποίησης αυθεντικότητας και υποστήριξης QoS στη χαλαρή σύζευξη παρουσιάζονται παρακάτω. 3.3 Οι συσκευές των χρηστών Εικόνα 9 [29] Οι συσκευές των χρηστών (UE, User Equipment) θα πρέπει να έχουν δύο διεπαφές, για διασύνδεση 11

12 στο 3G και WLAN δίκτυο (dual-mode). Στην εικόνα 9 απεικονίζεται η διαστρωμάτωση του UE και του 3G/ WLAN δικτύου σε αρχιτεκτονική loosely-coupled με έλεγχο κινητικότητας στο επίπεδο δικτύου. 3.4 Η κινητικότητα στο 3G/WLAN Στα 3G δίκτυα η διαχείριση της κινητικότητας γίνεται κυρίως στο 2ο επίπεδο (αλλά και στο επίπεδο δικτύου). Στην tightly-coupled αρχιτεκτονική τα WLAN ενσωματώνονται σαν 3G σταθμοί πρόσβασης και υιοθετούν το μηχανισμό κινητικότητας των 3G δικτύων[26]. Διάφορα πρωτόκολλα κινητικότητας λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα όπως, ζεύξης, δικτύου, μεταφοράς και εφαρμογής[6]. Η εξάρτηση των πρωτοκόλλων αυτών από το δίκτυο μειώνεται καθώς μετακινούμαστε στα υψηλότερα επίπεδα. Το δημοφιλέστερο πρωτόκολλο κινητικότητας σε επίπεδο δικτύου, είναι το ΜΙΡ (Mobile IP) [20][13][26]. Το MIP είναι ένα πρωτόκολλο σχεδιασμένο ώστε, να επιτρέπει τους κινητούς σταθμούς (ΜS) να μετακινούνται ανάμεσα σε δίκτυα με διαφορετική ΙΡ διεύθυνση. Για να γίνει αυτό ο ΜS έχει δύο ΙΡ διευθύνσεις. Τη μόνιμη (του οικείου δικτύου - Home Network) και μία βοηθητική CoA (Care of Address) σε περίπτωση μετακίνησής του σε άλλο δίκτυο. Σε κάθε υποδίκτυο ένας Home Agent (ΗΑ) αποθηκεύει πληροφορίες για τους MS που ανήκουν στο δίκτυό του. Όταν ο ΜS επισκεφθεί ένα άλλο δίκτυο, ένας Foreign Agent (FA) αναθέτει στον επισκέπτη μία CoA, και ενημερώνει τον Home Agent του ΜS. Όποιος θέλει να επικοινωνήσει με τον MS, το κάνει χρησιμοποιώντας σαν διεύθυνση προορισμού τη μόνιμη διεύθυνσή του. Η διεύθυνση αυτή δείχνει στο δίκτυο του ΗΑ. Ο ΗΑ παραλαμβάνει τα πακέτα που προορίζονται για τον MS και τα προωθεί με tunneling, με διεύθυνση προορισμού τη CoA. Ο FA παραλαμβάνει το αναδρομολογημένο πακέτο, το αποθυλακώνει και το παραδίδει στον MS. Με το τρόπο αυτό οι αλλαγές της ΙΡ του ΜS είναι διαφανείς στα ανώτερα επίπεδα. Το μειονέκτημα είναι η αύξηση της διαδρομής και της καθυστέρησης εξαιτίας της τριγωνικής δρομολόγησης. Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπισθεί με βελτιστοποίηση της διαδρομής, όπου εγκαθίσταται απευθείας διαδρομή ανάμεσα στους σταθμούς που επικοινωνούν. Η παραπάνω διαδικασία υποστηρίζεται στην ΜΙΡv6 (Εικόνα 10). [1] Εικόνα 10 Ένα άλλο πρόβλημα είναι η επιβάρυνση του δικτύου με ενημερώσεις του ΗΑ για τη θέση του MS. Αυτό κάνει τη ΜΙΡ καταλληλότερη για macromobility, με σπάνιες interdomain μετακινήσεις. Για τη micromobility, χρησιμοποιούνται παραλλαγές της ΜΙΡ με λιγότερο signaling (Mobile IP regional registration, hierarchical MIP, IDMP, cellular IP, HAWAII). Στη loosely-coupled αρχιτεκτονική, έχει προταθεί η χρήση της ΜΙΡ για τη κινητικότητα στο 3G/WLAN. [24] [7] 12

13 Στο [4] έχει προταθεί μία διαστρωματική (cross-layer) λύση υποστήριξης της κινητικότητας. Χρησιμοποιούνται micromobility πρωτόκολλα για την intradomain κινητικότητα, ενώ για την interdomain χρησιμοποιείται ένα διαστρωματικό πρωτόκολλο. Ο έλεγχος γίνεται στο επίπεδο δικτύου, με τη βοήθεια αναφορών του επιπέδου γραμμής δεδομένων. Με την έγκαιρη ανίχνευση στο 2ο επίπεδο πιθανού interdomain handover, ξεκινάει η διαδικασία πιστοποίησης αυθεντικότητας, εξουσιοδότησης και καταχώρισης ΜΙΡ, πριν το πραγματικό handover. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της καθυστέρησης κατά το interdomain handover, ώστε να είναι συγκρίσιμη με αυτή του intradomain. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν πρωτόκολλα κινητικότητας της γραμμής μεταφοράς, για την αποφυγή διακοπής TCP συνδέσεων εξαιτίας αλλαγής της ΙΡ κατά τη μετακίνηση. Η προσέγγιση αυτή προσφέρει ανεξαρτησία στα υποκείμενα επίπεδα του δικτύου, αλλά αναθέτει περισσότερες λειτουργίες στα τερματικά, καθώς και την ανάγκη τροποποίησής τους. Τέτοιες λύσεις, είναι οι TCP-Migrate και η SCTP (Stream Control Transmission Protocol). [17][25][26] Μία άλλη λύση είναι, η χρήση πρωτοκόλλων στο επίπεδο εφαρμογής, αποφεύγοντας τροποποιήσεις στις υποδομές των δικτύων, αλλά και τις στοίβες πρωτοκόλλων. Το επί πλέον μειονεκτήματα είναι η μεγαλύτερη καθυστέρηση στο handover. Μία τέτοια περίπτωση είναι η χρήση του SIP (Session Initiation Protocol) [6] (Εικόνα 11). Το SIP είναι πρωτόκολλο εγκατάστασης και λύσης συνόδων και χρησιμοποιείται στη μετάδοση πολυμέσων. Η εφαρμογή του προϋποθέτει την ύπαρξη ενός SIP server. Η SIP έγινε αποδεκτή από τη 3GPP το 2000, σαν πρωτόκολλο διαπραγμάτευσης για την εγκατάσταση συνόδων εφαρμογών πολυμέσων πραγματικού χρόνου. Στο [6], τα σενάρια συνοψίζονται στα: MH (mobile host) μετακινείται προς το UMTS (ελάχιστη καθυστέρηση handover s για κανάλι εύρους 128 kbps) MH μετακινείται προς το WLAN (ελάχιστη καθυστέρηση handover 0.2 ms για WLAN 11 Mbps). Ο συγγραφέας προτείνεται την ανάπτυξη τεχνικών soft handover και προληπτικής δέσμευσης πόρων για τη βελτίωση του handover της πρώτης περίπτωσης. Εικόνα 11 [6] Στο [21] προτείνεται ένα σχήμα πολυεπίπεδου ελέγχου κινητικότητας, όπου η micromobility υποστηρίζεται από intradomain πρωτόκολλα, ενώ η macromobility αντιμετωπίζεται από ένα υβριδικό σχήμα όπου για τις εφαρμογές πραγματικού χρόνου χρησιμοποιείται η SIP, ενώ για αυτές μη πραγματικού χρόνου η ΜΙΡ. Η κινητικότητα συνδυάζεται με την AAA διαπραγμάτευση για συντομότερο handover. 13

14 3.5 Η πιστοποίηση αυθεντικότητας στο 3G/WLAN Στο ενοποιημένο δίκτυο, οι UE θα χρειάζονται μόνο ένα συμβόλαιο σύνδεσης, το πιθανότερο με τον 3G παροχέα, ο οποίος θα κάνει και την πιστοποίηση αυθεντικότητας του χρήστη. Αυτός θα έχει συμφωνίες περιαγωγής με παροχείς υπηρεσίας WLAN ή δικά του ιδιόκτητα WLANs. Δεδομένης της ευελιξίας του, η 3GPP σύστησε τη χρήση ενός AAA server για τις απαιτήσεις του interworking. Η πιστοποίηση αυθεντικότητας, η εξουσιοδότηση και η χρέωση, ελέγχονται από τον οικείο ΑΑΑ server, ενώ οι πληροφορίες σχετικές με το προφίλ του συνδρομητή ζητούνται από τους HLR και AuC. Στο [5], εισάγεται η οντότητα χειριστής WLAN (OWLAN, OperatorWLAN). Ο ρόλος του OWLAN είναι να ενθυλακώσει την συνήθη GSM σηματοδοσία (βασισμένη στην USIM) σε IP πακέτα και να τα προωθήσει στον ΑΑΑ server, ο οποίος κάνει την πιστοποίηση αυθεντικότητας. Το μειονέκτημα του σχεδιασμού είναι ότι δεν είναι συμβατός με τα τρέχοντα ΙΡ και WLAN πρότυπα. [26] Στο [7] περιγράφεται ο έλεγχος αυθεντικότητας στο επίπεδο δικτύου με τη χρήση της ΜΙΡ σε loosely-coupled δίκτυο. Ο σχεδιασμός αυτός εισάγει 2 νέα στοιχεία. Μία πύλη διασύνδεσης του WLAN, και την εφαρμογή πελάτη του UE. Πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι η πιστοποίηση αυθεντικότητας γίνεται παράλληλα με τη διαδικασία ανάθεσης ΜΙΡ, συντομεύοντας το handover. Ένα παράδειγμα περιγράφεται στο παρακάτω call flow διάγραμμα και βασίζεται στο [26]. Εικόνα 12 Η πιστοποίηση αυθεντικότητας μπορεί να γίνεται στο επίπεδο της εφαρμογής. Στο [7] περιγράφεται μία τέτοια περίπτωση για HTTP υπηρεσίες. Εδώ, το ΗΤΤΡ αίτημα εντοπίζεται από ένα φίλτρο της πύλης διασύνδεσης, και επαναπροωθείται μέσω ασφαλούς HTTPS σύνδεσης στη σελίδα login. Ο κωδικός πρόσβασης και το όνομα χρήστη που εισάγονται, ελέγχονται από τον ΑΑΑ server. Συμπερασματικά, [26] χάρη στην υιοθέτηση του ευέλικτου ΑΑΑ σχήματος, μπορούν να χρησιμοποιούνται οι μηχανισμοί πιστοποίησης αυθεντικότητας του 3G μέσω του WLAN. Τα WLAN μπορούν παράλληλα να υλοποιούν τις μεθόδους της αρεσκείας τους (π.χ. EAP-MD5, EAP-TLS). 14

15 Με την ενιαία αντιμετώπιση της κινητικότητας, πιστοποίησης αυθεντικότητας και εξουσιοδότησης, μπορεί να συντομευτεί η διαδικασία διαπραγμάτευσης. Τέλος η πιστοποίηση αυθεντικότητας σε υψηλότερα επίπεδα, προσφέρει μεν ανεξαρτησία από τις υποκείμενες τεχνολογίες, αλλά έχει μεγαλύτερη καθυστέρηση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε ορισμένες υπηρεσίες (ΗΤΤΡ). 3.6QoS στο 3G/WLAN Τα μελλοντικά ασύρματα δίκτυα θα πρέπει να υποστηρίζουν τη μετάδοση υπηρεσιών πολυμέσων, τα οποία είναι και κινητήρια δύναμη για την διασύνδεση 3G/WLAN. Αυτές απαιτούν από άκρο-σε-άκρο μεγαλύτερο bandwidth και καλύτερη QoS, μέσω διαφορετικών τμημάτων δικτύων όπως, τα δίκτυα πρόσβασης 3G, το δίκτυο κορμού 3G, το δίκτυο πρόσβασης WLAN, το ΙΡ backbone δίκτυο και το Internet. Η αρχιτεκτονική QoS που θα επιλεγεί πρέπει να ανταποκρίνεται στα παρακάτω.[26] Χαρακτηριστικά QoS : Πρέπει να είναι ανεξάρτητα της τεχνολογίας του κάθε τμήματος δικτύου. Πρωτόκολλα διαπραγμάτευσης QoS: Δεν είναι απαραίτητο να είναι κοινά σε όλες τις περιοχές δικτύων, πρέπει όμως να συνεργάζονται για την ανταλλαγή των σταθερώναρχικών μηνυμάτων σε όλη την από άκρο-σε-άκρο διαδρομή. Μηχανισμοί QoS: Πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου κυκλοφορίας, προγραμματισμού γεγονότων (scheduling) σε κάθε περιοχή δικτύου. UMTS TE MT RAN CN EDGE NODE CN Gateway TE End-to-End Service TE/MT Local Bearer Service UMTS Bearer Service External Bearer Service Radio Access Bearer Service CN Bearer Service Radio Bearer Service RAN Access Bearer Service Backbone Bearer Service Physical Radio Bearer Service Physical Bearer Service Εικόνα 13 Στο UMTS, έχει καθοριστεί μία αρχιτεκτονική στρωμάτων QoS [3]. Η από άκρο-σε-άκρο απαίτηση αναλύεται σε επί μέρους απαιτήσεις στα διάφορα τμήματα του δικτύου (Εικόνα 13). Σε ότι αφορά τα ΙΡ δίκτυα υπάρχουν δύο αρχιτεκτονικές QoS. Αυτή των ενιαίων υπηρεσιών, IntServ (Integrated Services) και αυτή των διαφοροποιημένων υπηρεσιών DiffServ (Differentiated Services).[26] Στην IntServ, δεσμεύονται πόροι κατά μήκος της από άκρο-σε-άκρο διαδρομής 15

16 προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις QoS κάθε ροής. Κάθε ροή ανανεώνει περιοδικά τη δέσμευση πόρων. Προσφέρει εγγυημένη QoS αλλά δεν εφαρμόζεται ικανοποιητικά σε μεγάλα δίκτυα. Στην DiffServ ασκείται έλεγχος της συνολικής κυκλοφορίας. Οι ροές κατηγοριοποιούνται σε κλάσεις, στις διάφορες επί μέρους περιοχές του δικτύου, με βάση τη τιμή του πεδίου Τύπος Υπηρεσίας (TοS) των IP πακέτων. Τα πακέτα αντιμετωπίζονται, σε κάθε κόμβο (Per- Hop Behaviour), ανάλογα με τη προτεραιότητα της κλάσης. Δεν έχουμε δέσμευση πόρων από άκρο-σε-άκρο, αλλά ένα συνολικό - στατιστικό έλεγχο που δεν προσφέρει εγγυημένη QoS. Εφαρμόζεται όμως το ίδιο ικανοποιητικά σε μικρά και μεγαλύτερα δίκτυα (scalable). Στα [18][19][9], προτείνεται η διαχείριση του QoS σε επίπεδο δικτύου συνδυάζοντας το IntServ και το DiffServ. Στο [18], στα ασύρματα δίκτυα πρόσβασης (σχετικά μικρή κυκλοφορία) γίνεται δέσμευση πόρων με το IntServ. Στο δίκτυο κορμού γίνεται διαχείριση της QoS με το DiffServ. Παρόμοια και στο [19], για ΜΙΡv6. Εδώ εισάγεται και η οντότητα μεσάζοντα QoS (QoS Broker), ο οποίος βρίσκεται σε κάθε τομέα δικτύου και διαπραγματεύεται τη διαχείριση των πόρων. Σε κάθε τομέα, οι διαπραγματεύσεις QoS ενσωματώνονται στον έλεγχο κινητικότητα και πιστοποίησης αυθεντικότητας. Στο [9] η διαχείριση της QoS γίνεται τοπικά από αντιπροσώπους, παράλληλα με τον έλεγχο κινητικότητας. Παράλληλος έλεγχος κινητικότητας και QoS έχει προταθεί και στο [16]. 16

17 4 Συμπεράσματα, Προτάσεις για μελλοντική έρευνα Στην εργασία αυτή έγινε μία επισκόπηση μεθόδων για τη διασύνδεση των 3G και WLAN δικτύων. Πιο συγκεκριμένα εξετάσθηκαν: η αρχιτεκτονική διασύνδεσης η κινητικότητα η πιστοποίηση αυθεντικότητας και η παρεχόμενη QoS Σε ότι αφορά την διασύνδεση, εξετάστηκαν οι αρχιτεκτονικές χαλαρής και στενής ζεύξης. Η αρχιτεκτονική χαλαρής ξεύξης φέρεται σαν η προτιμητέα προσέγγιση, κυρίως λόγω της ευελιξίας της και των μικρών επεμβάσεων που απαιτεί. Το μειονέκτημα της μεθόδου είναι οι μεγάλες διαδρομές και οι καθυστερήσεις που συνεπάγονται. Αναφέρθηκαν διάφορες προσεγγίσεις για τον έλεγχο κινητικότητας σε διαφορετικά επίπεδα. Μία δημοφιλής προσέγγιση, είναι αυτή της Mobile ΙΡ, καθώς είναι γενικά αποδεκτό ότι τα δίκτυα του μέλλοντος θα είναι all-ip δίκτυα. Ενδιαφέρουσα ωστόσο είναι και η αντιμετώπισή της στα άλλα επίπεδα, καθώς και τα πολυεπίπεδα μοντέλα. Για την πιστοποίηση αυθεντικότητας προτείνεται η χρήση ενός ΑΑΑserver από τη μεριά του 3G δικτύου και η υιοθέτηση των μηχανισμών EAP-AKA με τη χρήση της USIM του UE μέσω του WLAN. Παρουσιάστηκε και η πρόταση πιστοποίησης αυθεντικότητας σε επίπεδο εφαρμογής, με περιορισμένη εφαρμοσιμότητα. Για την υποστήριξη της QoS προτείνεται η υιοθέτηση διαφορετικών ΙΡ πρωτοκόλλων διαπραγμάτευσης, IntServ και DiffServ, σε διαφορετικά τμήματα του δικτύου. Για τη μείωση της καθυστέρησης στο handover, και την ελαχιστοποίηση των διαπραγματεύσεων, προτείνεται η από κοινού αντιμετώπιση των διαδικασιών κινητικότητας, πρόσβασης και QoS. Κυρίως έχουν διερευνηθεί τα σενάρια 2 έως 5. Το σενάριο 6 για διασύνδεση του CS δικτύου δεν έχει αναλυθεί ικανοποιητικά. Η υλοποίηση του σεναρίου 1 για κοινή χρέωση, εξαρτάται από τη λύση που θα προκριθεί στα κρίσιμα ερωτήματα (διασύνδεση, κινητικότητα, πιστοποίηση αυθεντικότητας, QoS). Πολλά ζητήματα που αφορούν τη κατανόηση και αντιμετώπιση των δυσκολιών του εγχειρήματος παραμένουν ανοιχτά. Στους στόχους μελλοντικής έρευνας μπορούν να συμπεριληφθούν:[28] Η περαιτέρω διερεύνηση μεθόδων handover και η βελτιστοποίηση των προτεινόμενων, με ανάπτυξη τεχνικών soft-handover για ανεπαίσθητη καθυστέρηση στη μετάβαση. Η περαιτέρω διερεύνηση μεθόδων δέσμευσης πόρων για εγγυημένη QoS Η ενιαία διαχείριση της κινητικότητας, πιστοποίησης αυθεντικότητας και QoS Η αξιολόγηση των διαφορετικών προσεγγίσεων και ο καθορισμός κατευθύνσεων (3GPP) για τον προσανατολισμό της έρευνας. Η ανάπτυξη μεθόδων χρέωσης για το 3G/WLAN δίκτυο Η ανάπτυξη του 6ου σεναρίου 17

18 Βιβλιογραφία [1] 3GPP, 2003, Combined GSM and Mobile IP Mobility Handling in UMTS IP CN, TR Version Release 3. [2] 3GPP, 2008, Feasibility study on 3GPP system to Wireless Local Area Network (WLAN) interworking, TR Version Release 8. [3] 3GPP, 2008, Quality of Service (QoS) concept and architecture, TR Version Release 8. [4] Akyildiz, I.F., Xie, J., Mohanty, S A survey of mobility management in next-generation all-ip-based wireless systems, IEEE Wireless Communications, Vol. 11, No. 4, pp [5] Ala-Laurila, J., Mikkonen, J., Rinnemaa, J Wireless LAN access network architecture for mobile operators, IEEE Communications Magazine, Vol. 39, No. 11, pp [6] Banerjee, N., Wu, W., Basu, K., Das S.K. 2003, Analysis of SIP-based mobility management in 4G wireless networks,computer Communications 27 (2004) [7] Buddhikot, M.M., Chandranmenon, G., Han, S., Lee, Y-W., Miller, S., Salgarelli, L. 2003, Design and implementation of a WLAN/cdma2000 interworking architecture, IEEE Communications Magazine, Vol. 41, No. 11, pp [8] ETSI 2003, End-to-end Quality of Service in TIPHON systems, TS V [9] Grilo, A., Nunes, M., Sergio, G., Ciulli, N. 2003, Integration of IP mobility and QoS for heterogeneous wireless access in MOICANE, Proceedings of the IEEE Symposium on PIMRC 03, Vol. 1, pp [10] IETF, [11] IETF, [12] Jaseemuddin, M. 2003, An Architecture for Integrating UMTS and WLAN Networks, Proceedings of IEEE Symposium on Computers and Communications 2003, Antalya, Turkey, pp [13] Johnson, D., Perkins, C., Arkko, J. 2004, Mobility Support in Ipv6. [14] Lampropoulos, G., Passas, N., Merakos, L., Kaloxylos, A. 2005, Handover management architectures in integrated WLAN/cellular networks,. IEEE Communications Surveys & Tutorials, vol. 7, no. 4 [15] Li, F. 2004, A study of mobility in WLAN, Helsinki University of Technology [16] Lo, S.C., Lee, G., Chen,W.T., Liuand, J.C. 2004, Architecture for mobility and QoS support in all-ip wireless networks, IEEE Journal of Selected Areas on Communications, Vol. 22, No. 4, pp [17] Ma, L., Yu, F., Leung, V.C.M., Randhawa, T. 2004, A new method to support UMTS/WLAN vertical handover using SCTP, IEEE Wireless Communications, Vol. 11, No. 4, pp [18] Manner, J., Burness, L., Hepworth, E., Lopez, A., Mitjana, E. 2002, Provision of QoS in heterogeneous wireless IP access networks, Proceedings of the IEEE Symposium on Personal, Indoor and Mobile Radio Communications (PIMRC 02), Vol. 2, pp [19] Marques, V., Aguiar, R.L., Garcia, C., Moreno, J.I., Beaujean, C., Melin, E., Liebsch, M. 2003, An IP-based QoS architecture for 4G operator scenarios, IEEE Wireless Communications, Vol. 10, No. 3, pp [20] Perkins, C., 2002, IP Mobility Support for IPv4 [21] Politis, C., Chew, K.A., Akhtar, N., Georgiades, M., Tafazolli, R., Dagiuklas, T. 2004, Hybrid 18

19 multilayer mobility management withaaa context transfer capabilities for all-ip networks, IEEEWireless Communications,Vol. 11, No. 4, pp [22] Qualcomm, 2008, Presentation for the CDG Technology, Forum on Inter-Technology Networking, San Francisco [23] Bates, R.J. 2002, GPRS:General Packet Radio Service, McGraw-Hill Professional [24] Salkintsiz, A., Fors, C., Pazhyannur, R. 2002, WLAN-GPRS Integration for Next Generation Mobile Data Networks, IEEE Wireless Communications, pp [25] Snoeren, A.C., Balakrishnan, H. 2000, An end-to-end approach to host mobility, Proceedings of the ACM/IEEE 6th Annual International Conference on Mobile Computing and Networking, pp [26] Song, W., Zhuang, W., Saleh, A. 2007, Interworking of 3G cellular networks and wireless LANs, Int. J. Wireless and Mobile Computing, Vol. 2. [27] Tsao, S.L., Lin, C.C., 2002, VGSN: A Gateway Approach to Interconnect UMTS/WLAN Networks, IEEE Personal, Indoor, Mobile Radio Communications. [28] Xiao, Y., Leung, K.K., Pan Y., Du, X., 2005, Architecture, Mobility Management, and Quality of Service for Integrated 3G and WLAN Networks,Wiley Journal of WCMC [29] Ylianttila, M. 2005, Vertical handoff aqnd mobility system architecture and transition analysis, University of Oulu Εικόνες [30] [31] 19

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM 1 Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Το GSM είναι ένα ψηφιακό κυψελωτό σύστημα κινητών επικοινωνιών και αναπτύχθηκε ώστε να δημιουργηθεί ένα Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ιάφορες υπηρεσίες => ιάφοροι ρυθµοί

ιάφορες υπηρεσίες => ιάφοροι ρυθµοί Γ.Ι.Στεφάνου 1 ιάφορες υπηρεσίες => ιάφοροι ρυθµοί Data Video Voice service 9,6 k GSM 2 M UMTS Telephony Broadcasting Video conf. TV/HDTV Video Inter-LN/PBX communications Fax CD Graphics 10k 1M 100M bitrate

Διαβάστε περισσότερα

Το δίκτυο GSM. ρ Απόστολος Γεωργιάδης Εργαστήριο Κινητών Επικοινωνιών Τµήµα Πληροφορικής & Επικοινωνιών ΑΤΕΙ Σερρών

Το δίκτυο GSM. ρ Απόστολος Γεωργιάδης Εργαστήριο Κινητών Επικοινωνιών Τµήµα Πληροφορικής & Επικοινωνιών ΑΤΕΙ Σερρών Το δίκτυο GSM ρ Απόστολος Γεωργιάδης Εργαστήριο Κινητών Επικοινωνιών Τµήµα Πληροφορικής & Επικοινωνιών ΑΤΕΙ Σερρών Ιστορικό Η 1 η γενιά κινητής τηλεφωνίας ήταν αναλογική και η επιτυχία της έδειξε ότι υπήρχε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ. Δημουλάς Βασίλειος Δ/νση Δικτύου Πρόσβασης και Μετάδοσης Υποδ/νση Ανάπτυξης Δικτύου Μετάδοσης

ΕΞΕΛΙΞΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ. Δημουλάς Βασίλειος Δ/νση Δικτύου Πρόσβασης και Μετάδοσης Υποδ/νση Ανάπτυξης Δικτύου Μετάδοσης ΕΞΕΛΙΞΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Δημουλάς Βασίλειος Εξέλιξη Δικτύων Μετάδοσης σε Δίκτυα Κινητής Τηλεφωνίας Λογική Αρχιτεκτονική Δικτύου GSM/GPRS Βασικές Υφιστάμενες Υπηρεσίες Νέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 23: Πολυμέσα σε δίκτυα 3G Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 23: Πολυμέσα σε δίκτυα 3G Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 23: Πολυμέσα σε δίκτυα 3G Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 6 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Ποιότητα Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση. Δίκτυα Υπολογιστών I Βασικές Αρχές Δικτύωσης. Διάρθρωση. Δίκτυο Υπολογιστών: ένας απλός ορισμός. Ευάγγελος Παπαπέτρου

Διάρθρωση. Δίκτυα Υπολογιστών I Βασικές Αρχές Δικτύωσης. Διάρθρωση. Δίκτυο Υπολογιστών: ένας απλός ορισμός. Ευάγγελος Παπαπέτρου Δίκτυα Υπολογιστών I Βασικές Αρχές Δικτύωσης Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων Ε.Παπαπέτρου (Τμ.Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής) MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I 1 / 22 Ε.Παπαπέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική ικτύου

Αρχιτεκτονική ικτύου Αρχιτεκτονική ικτύου Φυσική αρχιτεκτονική Oµαδοποίηση των λειτουργιών του δικτύου σε φυσικές οντότητες Η φυσική αρχιτεκτονική ενός δικτύου κινητών επικοινωνιών µπορεί να διαιρεθεί σε τρία µέρη κινητό τερµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Γεώργιος Αγαπίου, PhD. Μέλος Ειδικής Επιστηµονικής Επιτροπής Θεµάτων Τηλεπικοινωνιακών Συστηµάτων ΤΕΕ Εισαγωγή Πολλοί ήταν αυτοί που περίµεναν την έλευση

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική Μάθημα 9

Πληροφορική Μάθημα 9 Πληροφορική Μάθημα 9 ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΙΚΤΥΑ ΕΥΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ WAN Τα δίκτυα αυτά χρησιμοποιούνται για την διασύνδεση υπολογιστών, οι οποίοι βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις ή ακόμη και σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Αυτόματο Σύστημα Κλήσης Έκτακτης Ανάγκης Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Κωνσταντίνος Φίλης, COSMOTE ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υφιστάμενη Διαχείριση Κλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συμφωνία Διασύνδεσης - MyTelco Ltd. Υπόδειγμα Προσφοράς Διασύνδεσης και Παροχέα. Παράρτημα 4 Τεχνικά Πρότυπα

Συμφωνία Διασύνδεσης - MyTelco Ltd. Υπόδειγμα Προσφοράς Διασύνδεσης και Παροχέα. Παράρτημα 4 Τεχνικά Πρότυπα Συμφωνία Διασύνδεσης - MyTelco Ltd Υπόδειγμα Προσφοράς Διασύνδεσης και Παροχέα Παράρτημα 4 Τεχνικά Πρότυπα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 - ΤΕΧΝΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 2 1. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ 2 2. Sip Trunk

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών I

Δίκτυα Υπολογιστών I Δίκτυα Υπολογιστών I Σχεδίαση και Αρχιτεκτονική Δικτύων Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων Ε.Παπαπέτρου (Τμ.Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής) MYY703: Δίκτυα Υπολογιστών I 1 / 19 Διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 2 Αρχιτεκτονική GSM

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 2 Αρχιτεκτονική GSM Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 2 Αρχιτεκτονική GSM Ιστορία του GSM 1982 1990 1992 Ομάδα επιστημόνων (Group Special Mobile) για τον καθορισμό διεθνούς Προτύπου κινητών επικοινωνιών Μετά από απαίτηση της

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 7 Γενιά 3G - UMTS

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 7 Γενιά 3G - UMTS Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 7 Γενιά 3G - UMTS Εισαγωγή O Οργανισμός ITU σχεδίασε το σύστημα IMT-2000 (International Mobile Telecommunications System) με σκοπό να συγκεράσει τα πλεονεκτήματα του GSM και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ενοποίηση & Διαλειτουργικότητα μεταξύ Δικτύων Κινητής Τηλεφωνίας και Ασύρματων Δικτύων Δεδομένων

Ενοποίηση & Διαλειτουργικότητα μεταξύ Δικτύων Κινητής Τηλεφωνίας και Ασύρματων Δικτύων Δεδομένων Ενοποίηση & Διαλειτουργικότητα μεταξύ Δικτύων Κινητής Τηλεφωνίας και Ασύρματων Δικτύων Δεδομένων Διπλωματική Εργασία Στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Ηλεκτρονική και Επεξεργασία της Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ιπλωµατική Εργασία Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης «Παροχή Ποιότητας Υπηρεσίας στο UMTS µε τη χρήση Ενοποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MHX. H/Y & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή Ορισμός ασύρματου δικτύου Παραδείγματα ασύρματων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος?

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος? Μετάδοση Δεδομένων Δίκτυα Υπολογιστών 68 Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της Απάντηση : Στα δίκτυα μεταγωγής κυκλώματος (circuit switching networks), η μετάδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3.3: Δίκτυα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3.3: Δίκτυα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3.3: Δίκτυα 1 3.3.1 Τι είναι ένα Δίκτυο Υπολογιστών Δίκτυο Υπολογιστών/Επικοινωνιών: ένα σύνολο συνδεδεμένων μεταξύ τους συσκευών με φυσικές συνδέσεις οι οποίες μπορούν να παράγουν, να στέλνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου)

Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών (Ενότητα 1.7 - Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική Δικτύου) Πρωτόκολλο είναι ένα σύνολο κανόνων που πρέπει να ακολουθήσουν όλοι οι σταθμοί εργασίας σε ένα δίκτυο ώστε να μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... 19 1.1.3 Ανάλυση πρωτοκόλλων στο μοντέλο OSI...

Διαβάστε περισσότερα

Ethernet Ethernet ΙΕΕΕ CSMA/CD

Ethernet Ethernet ΙΕΕΕ CSMA/CD Ethernet Τα τοπικά δίκτυα είναι συνήθως τύπου Ethernet ή λέμε ότι ακολουθούν το πρότυπο ΙΕΕΕ 802.3 Ακολουθούν το μηχανισμό CSMA/CD (Πολλαπλή πρόσβαση με Ακρόαση Φέροντος και Ανίχνευση Συγκρούσεων). Πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ»

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Μάθημα 0.2: Το Λογισμικό (Software) Δίκτυα υπολογιστών Αντώνης Χατζηνούσκας 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών. Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης

Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών. Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σύγκλιση δικτύων δεδομένων και φωνής Ορισμένα παραδείγματα: τηλέφωνα IP softphones ενοποιημένη επικοινωνία εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια σε ασύρματα δίκτυα πλέγματος: απαιτήσεις και επιλογές σχεδίασης

Ασφάλεια σε ασύρματα δίκτυα πλέγματος: απαιτήσεις και επιλογές σχεδίασης Ίδρυμα Τεχνολογία και Έρευνας (ΙΤΕ) Ινστιτούτο Πληροφορικής Ασφάλεια σε ασύρματα δίκτυα πλέγματος: απαιτήσεις και επιλογές σχεδίασης Ιωάννης Γ. Ασκοξυλάκης Εργαστήριο Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων asko@ics.forth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. ίκτυα Υπολογιστών Ι. To Μοντέλο OSI. Αναπλ. Καθηγ. Π. εμέστιχας

Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. ίκτυα Υπολογιστών Ι. To Μοντέλο OSI. Αναπλ. Καθηγ. Π. εμέστιχας Πανεπιστήμιο Πειραιά To Μοντέλο OSI pdemest@unipi.gr ιάρθρωση Το μοντέλο αναφοράς OSI Επίπεδα Πρωτόκολλα, κατανομή πρωτοκόλλων σε στοιχεία δικτύου Αντιστοιχία τστοχα μοντέλων OSI και Internet Ανάλυση Επιπέδων

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

«Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα 3ης Γενιάς & Συστήματα Χρέωσης»

«Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα 3ης Γενιάς & Συστήματα Χρέωσης» Μαρία Κουτσοπούλου Υποψήφια Διδάκτωρ «Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα 3ης Γενιάς & Συστήματα Χρέωσης» e-mail: mkoutsop@di.uoa.gr 14-Απρ-03 Περιεχόμενα (1) Η Εξέλιξη των Κινητών Επικοινωνιών Η Είσοδος του IP Κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ (IP για που το έβαλες) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής (Application layer):

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07

Ασφάλεια Δικτύων. Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων. Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Ασφάλεια Δικτύων Τι (δεν) είναι Ασφάλεια Δικτύων Γιάννης Ηλιάδης Υπεύθυνος Ασφάλειας Δικτύου ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. 24/11/07 Περίμετρος Δικτύου Αποτελεί κρίσιμο ζήτημα η περιφρούρηση της περιμέτρου δικτύου Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης & Τεχνολογίας ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κεφάλαιο 10 ίκτυα Γιώργος Γιαγλής Περίληψη Κεφαλαίου 10 Τεχνολογίες Μετάδοσης εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή Διδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Γιατί Δίκτυα Υπολογιστών; Επιχειρησιακές Εφαρμογές Π.χ., εξ αποστάσεως πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων. Εξοικονόμηση χρημάτων από τον καταμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #9: Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Ιστορικά στοιχεία 1940 1946 1975 1985 1 ο ασύρματο τηλέφωνο από την Bell System 1 η υπηρεσία παροχής κινητής τηλεφωνίας (Missouri, USA) 1 o κυψελωτό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗΣ 19.5.013 ΘΕΜΑ 1 Ένα δίκτυο κινητής τηλεφωνίας τεχνολογίας GSM, με μέγεθος συστάδας (cluster) κυψελών επαναληψιμότητας συχνοτήτων 1, είναι εγκατεστημένο σε μια γεωγραφική περιοχή και

Διαβάστε περισσότερα

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI.

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 40 Σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά και δικτυακά πρωτόκολλα Εικόνα 1.5.1 Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Οι γέφυρες λειτουργούν τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Νέας Γενιάς: Τεχνολογία & Υπηρεσίες Δρ. Ηλίας Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Στρατηγικής & Ανάπτυξης OTENET. Η.

Δίκτυα Νέας Γενιάς: Τεχνολογία & Υπηρεσίες Δρ. Ηλίας Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Στρατηγικής & Ανάπτυξης OTENET. Η. Δίκτυα Νέας Γενιάς: Τεχνολογία & Υπηρεσίες Δρ. Ηλίας Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Στρατηγικής & Ανάπτυξης OTENET Slide: 1 Αρχιτεκτονική Δικτύων Νέας Γενιάς Εξωτερικοί παράγοντες και η επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 012. Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο

ΕΠΛ 012. Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο ΕΠΛ 012 Δίκτυα Τπολογιστών & Διαδίκτυο Βιβλιογραφία: Nell Dale & John Lewis, Computer Science Illuminated, 2 nd Edition, 2005 Θέματα Η ανάγκη για δίκτυα Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Πρωτόκολλα Διαδικτύου Ερωτήσεις Ασκήσεις Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Ερωτήσεις 1. Τι είναι το intranet και ποια τα πλεονεκτήματα που προσφέρει; 2. Τι δηλώνει ο όρος «TCP/IP»; 3. Να αναφέρετε τα πρωτόκολλα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο διαδίκτυο

Εισαγωγή στο διαδίκτυο Εισαγωγή στο διαδίκτυο Στόχοι κεφαλαίου Περιγραφή των κύριων θεμάτων σχετικά με τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών δικτύων Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Γενιά 2.5G - GPRS

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Γενιά 2.5G - GPRS Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 6 Γενιά 2.5G - GPRS Τι είναι το GPRS? General Packet Radio Service για μεγαλύτερες ταχύτητες μετάδοσης στο GSM Το GPRS είναι ένα GSM service για end-to to-end packet switching

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 7: Εισαγωγή στα δίκτυα Η/Υ (μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING)

ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING) ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ (INTERNETWORKING) Α. Α. Οικονομίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασυνδεδεμένο δίκτυο διασύνδεση δικτύων που το καθένα διατηρεί την ταυτότητά του χρησιμοποιώντας ειδικούς μηχανισμούς διασύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:.

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. 1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος 1. Ως προς τον χρήστη το WAN εμφανίζεται να λειτουργεί κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο με το LAN. 2. Μια εταιρεία συνήθως εγκαθιστά και

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ Ενότητα 3: Ασύρματα, Κινητά Δίκτυα Διδάσκων: Λάζαρος Μεράκος Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ Τμήμα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο και

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Δικτύων Κινητών Επικοινωνιών που σχετίζονται με τη θέση του χρήστη

Υπηρεσίες Δικτύων Κινητών Επικοινωνιών που σχετίζονται με τη θέση του χρήστη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Υπηρεσίες Δικτύων Κινητών Επικοινωνιών που σχετίζονται με τη θέση του χρήστη ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Βενιέρη Ιωάννη 323Μ/2006015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Επιβλέπων καθηγητής:τσιαντης Λεωνίδας Τμήμα τηλεπληροφορικής και διοίκησης Τ.ε.ι Ηπειρου Άρτα 2005 Σπουδαστές: Κοτρώτσιος Λουκάς Παλιάτσας θεόδωρος Θέματα Επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Master of science in Networking and Data Communications Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Συνδιοργάνωση Το ΤΕΙ Πειραιά και το πανεπιστήμιο Kingston της Μεγάλης Βρετανίας συνδιοργανώνουν

Διαβάστε περισσότερα

www.costaschatzinikolas.gr

www.costaschatzinikolas.gr ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Δημιουργία - Συγγραφή Costas Chatzinikolas www.costachatzinikolas.gr info@costaschatzinikolas.gr Τελευταία Ενημέρωση: 07 Νοεμβρίου 2013 Οδηγίες Τα θέματα ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls Χάρης Μανιφάβας 1 Επικοινωνία Βασίζεται στη μεταβίβαση μηνυμάτων (λόγω απουσίας διαμοιραζόμενης μνήμης) Απαιτείται συμφωνία φόρμας μηνυμάτων Πρότυπο Στόχος τυποποίησης = Συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Μάθημα 8ο Δικτύωση TCP/IP Μιχαηλίδης Παναγιώτης Περιεχόμενα Δικτύωση TCP/IP Τι είναι το TCP/IP; Επίπεδα, διευθύνσεις, ΝΑΤ Πρωτόκολλα: ARP, DHCP TCP/IP H πιο κοινή

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα Χρέωσης για Υπηρεσίες που υποστηρίζονται από Κυψελωτά Δίκτυα Τρίτης Γενιάς ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Μαρίνα Μπιτσάκη

Σχήματα Χρέωσης για Υπηρεσίες που υποστηρίζονται από Κυψελωτά Δίκτυα Τρίτης Γενιάς ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Μαρίνα Μπιτσάκη ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Τμήμα Εφαρμοσμένης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχήματα Χρέωσης για Υπηρεσίες που υποστηρίζονται από Κυψελωτά Δίκτυα Τρίτης Γενιάς Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet)

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Περίληψη Πως τα διάφορα δίκτυα διαφέρουν μεταξύ τους Πως συνδέονται ανομοιογενή δίκτυα μεταξύ τους Εικονικά κυκλώματα συνδεδεμένα σε σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 1: Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Πόρων Δικτύων(ΠΠΔ) Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE 802.11a ΟΥΡΑΝΙΑ Φ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ Π.ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗ Επιβλέπων: κ.στεργιου ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΡΤΑ 2005 ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας. ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΚΤΥΟΥ Το επίπεδο δικτύου ασχολείται με τη μεταφορά πακέτων από την προέλευσή τους μέχρι τον προορισμό τους. Επιλέγει τις κατάλληλες διαδρομές από τους διάφορους δρομολογητές ώστε ένα πακέτο να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ MULTICAST ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΡΙΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΠΑΠΑΖΩΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Α.Μ. 419

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ MULTICAST ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΡΙΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΠΑΠΑΖΩΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Α.Μ. 419 9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ» MULTICAST ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΡΙΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Πατρώνυμο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Διαχείριση Κινητικότητας σε Ετερογενή Δίκτυα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα δικτυακών τεχνολογιών. Ethernet Internet ATM

Παραδείγµατα δικτυακών τεχνολογιών. Ethernet Internet ATM Παραδείγµατα δικτυακών τεχνολογιών Ethernet Internet ATM Τοπικά δίκτυα (LANs) Τα πιο απλά δίκτυα Κάθε υπολογιστής έχει όνοµα διεύθυνση δικτύου (Internet) διεύθυνση τοπικού δικτύου (Ethernet) alice 28 35

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ: Frame Relay

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ: Frame Relay Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ: Frame Relay Δρ. Απόστολος Γκάμας Διδάσκων 407/80 gkamas@uop.gr Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ Διαφάνεια 1 1 Θέματα διάλεξης Περιγραφή Χρήσεις Σύγκριση με άλλες τεχνολογίες Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013. Στόχος: 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013 Άσκηση 4 Η κατανόηση βασικών εννοιών όσον αφορά τη μετάδοση πολυμεσικής πληροφορίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ MTN

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ MTN ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ MTN 1.1 Τερματισμός Kλήσεων στο Κινητό Δημόσιο Δίκτυο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών της MTN 1.1.1. Ο τερματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ Ενότητα # 3: Integrated Services (IntServ) II Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras

Διαβάστε περισσότερα

Επικύρωση επιχειρησιακού μοντέλου σε υποδομές σύνθετων (composite) και επαναδιαρθρώσιμων (reconfigurable) ραδιοδικτύων

Επικύρωση επιχειρησιακού μοντέλου σε υποδομές σύνθετων (composite) και επαναδιαρθρώσιμων (reconfigurable) ραδιοδικτύων Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΜΠΣ: Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων Ψηφιακές Επικοινωνίες και Δίκτυα Επικύρωση επιχειρησιακού μοντέλου σε υποδομές σύνθετων (composite) και επαναδιαρθρώσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 9: Dynamic Host Configuration Protocol- DHCP

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 9: Dynamic Host Configuration Protocol- DHCP Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 9: Dynamic Host Configuration Protocol- DHCP Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 4: Τεχνικές Μετάδοσης ΜΕΤΑΓΩΓΗ Τεχνική µεταγωγής ονομάζεται ο τρόπος µε τον οποίο αποκαθίσταται η επικοινωνία ανάµεσα σε δύο κόµβους με σκοπό την

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Πτυχιακή Εργασία Με Θέμα : Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Ονοματεπώνυμο : Ιωάννης Μίνως ΑΕΜ : 3120 Τπεύθυνος Καθηγητής : Ιωάννης Βραδελης Ευχαριστίες Ολοκληρώνοντας έναν κύκλο στη ζωή μου

Διαβάστε περισσότερα

Δρομολόγηση πακέτων σε ασύρματα δίκτυα ad hoc με κριτήρια εξασφάλισης ποιότητας επικοινωνίας και ελέγχου ενεργειακής κατανάλωσης.

Δρομολόγηση πακέτων σε ασύρματα δίκτυα ad hoc με κριτήρια εξασφάλισης ποιότητας επικοινωνίας και ελέγχου ενεργειακής κατανάλωσης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Δρομολόγηση πακέτων σε ασύρματα δίκτυα ad hoc με κριτήρια εξασφάλισης ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπικοινωνίες: βασικές έννοιες και κατευθύνσεις

Τηλεπικοινωνίες: βασικές έννοιες και κατευθύνσεις Τηλεπικοινωνίες: βασικές έννοιες και κατευθύνσεις Καθηγητής Κώστας Κουρκουµπέτης, ΟΠΑ Email: courcou@aueb.gr Περιοχή µαθήµατος: www.aueb.gr/users/courcou/courses/telecoms 1. του µαθήµατος Σήµερα οι τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΟΥ ΙΔΕΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (ΜVNO) & ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ESP)

ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΟΥ ΙΔΕΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (ΜVNO) & ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ESP) ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΟΥ ΙΔΕΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (ΜVNO) & ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΠΑΡΟΧΕΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ESP) ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Περιεχόμενα Σύνοψη... 2 Μέρος Α. Ισχύον νομοθετικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματα Ευρυζωνικά Δίκτυα: Πώς, πότε και γιατί; Πέτρος Καβάσαλης

Ασύρματα Ευρυζωνικά Δίκτυα: Πώς, πότε και γιατί; Πέτρος Καβάσαλης Ασύρματα Ευρυζωνικά Δίκτυα: Πώς, πότε και γιατί; Πέτρος Καβάσαλης 1 Hotspots and WLANs 2 Hotspots = public WLANs Είναι η Ασύρματη Broadband Σύνδεση στο Internet Οργανωμένα δίκτυα παροχής δημόσιας ασυρματικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 7: Εισαγωγή στα δίκτυα Η/Υ (μέρος Β) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα