ΕΠΙΠΑΡΟΔΟΣ - Β' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: Από την αναγνώριση στο σχέδιο απόδρασης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΠΑΡΟΔΟΣ - Β' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: Από την αναγνώριση στο σχέδιο απόδρασης"

Transcript

1 ΕΠΙΠΑΡΟΔΟΣ - Β' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: Από την αναγνώριση στο σχέδιο απόδρασης Ευριπίδη Ελένη Γ Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σ.σ )

2 Γυμνάσιο: μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό έτος μόνο με 150 ευρώ! Μελέτη όπου, όποτε και όσο εσύ θες! Διδάσκουμε μεθοδικά σε βίντεο τη θεωρία του σχολικού βιβλίου και λύνουμε όλες τις ασκήσεις Δημιουργούμε συνεχώς νέα βίντεο με διδασκαλία για τις εκπαιδευτικές σου απαιτήσεις Παίζουμε και μαθαίνουμε με on line test αξιολόγησης & SOS διαγωνίσματα προσομοίωσης για τις εξετάσεις Λύνουμε απορίες ζωντανά on line καθημερινά 3 μ.μ. - 8 μ.μ.

3 Περιεχόμενα 3 η Σκηνή (στ ) η Σκηνή (στ ) η Σκηνή (στ ) Ερωτήσεις Επανάληψης ~ 1 ~

4 Επιπάροδος [Β Επεισόδιο]: Από την αναγνώριση στο σχέδιο απόδρασης Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου (σ.σ ) 3η ΣΚΗΝΗ (στ ) ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 65 σχολικού βιβλίου] Η χαρά της αναγνώρισης πέρασε. Το συναισθηματικό κλίμα της σκηνής αλλάζει. Ας συζητήσουμε για τις εκφράσεις των προσώπων, όπως απεικονίζονται στη διπλανή φωτογραφία. Δηλώνουν αυτή την αλλαγή; Πώς φαντάζεσαι τον τόνο της φωνής τους; Η εικόνα αναπαριστά τα συναισθήματα που επανέρχονται στη σκέψη των ηρώων μετά από τη χαρά της συνάντησης. Ο φόβος του θανάτου για το Μενέλαο και η απειλή του γάμου για την Ελένη στιγματίζουν με αβεβαιότητα το μέλλον και όσα πρόκειται να επακολουθήσουν. Ο συναισθηματικός κόσμος θα συνοδευτεί και από τον χαρακτηριστικό επιτονισμό της φωνής. Αυξομειώσεις της έντασης, τρέμουλο, οι παύσεις και η μεγάλη ταχύτητα που δηλώνει φόβο είναι μερικά χαρακτηριστικά της ομιλίας στη συγκεκριμένη σκηνή. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 65 σχολικού βιβλίου] Μετά την αναγνώριση και το ξέσπασμα χαράς, παρακολουθούμε την προσπάθεια των ηρώων να ξανακερδίσουν το χαμένο χρόνο. Η Ελένη αναφέρθηκε στην προηγούμενη σκηνή στο παρελθόν της. Τώρα είναι η σειρά του Μενέλαου. Ας εντοπίσουμε τους στίχους, στους οποίους ο Μενέλαος αναφέρεται στο δικό του παρελθόν, και ας σημειώσουμε την πορεία του στον παρακάτω χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Ας εξετάσουμε κατά πόσο η απροθυμία του να αναφερθεί εκτενώς σ' αυτό είναι ψυχολογικά δικαιολογημένη. Για σκέψου... ξανακερδίζεται ο χαμένος χρόνος; Οι στίχοι με τους οποίους ο Μενέλαος περιγράφει την πορεία του ταξιδιού του είναι οι Σύμφωνα με το χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, ο ήρωας ξεκίνησε από την Τροία, αργότερα έφθασε μέχρι τις ανατολικές ακτές της Εύβοιας, συνέχισε Σολωμού 29 Αθήνα On-line Φροντιστήριο ~2~

5 στο νησί της Κρήτης, επίσης στη Λιβύη, μέχρι να καταλήξει ση χώρα της Αιγύπτου και στο παλάτι του Θεοκλύμενου. Ο Μενέλαος φαίνεται να μην θέλει να περιγράψει αναλυτικά τις περιπέτειές του καθώς ενδέχεται να γίνει φορτικός. Η εξέλιξη της πλοκής θα καθυστερούσε χωρίς κάποια συγκεκριμένη χρησιμότητα προς το δράμα ή την ψυχολογία του κοινού. Ο ίδιος, στους στίχους , δικαιολογεί αυτή τη στάση επειδή η Ελένη δεν θα είχε ικανοποιηθεί αλλά και ο ίδιος δεν θα ήθελε να επαναλάβει τις συμφορές που έχουν συμβεί σε αυτόν και στο πλήρωμά του. Ο χαμένος χρόνος, δυστυχώς δεν μπορεί να αναπληρωθεί. Οι δύο ήρωες πορεύτηκαν ξεχωριστά με τους δικούς τους προβληματισμούς ο καθένας. Η αφήγηση των παθών μονάχα πληροφοριακά μπορεί να βοηθήσει και όχι βιωματικά, επειδή κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατον να συμβεί. Η αναγνώριση ολοκληρώθηκε. Αν το θέμα της τραγωδίας ήταν η επανεύρεση Ελένης και Μενέλαου, το έργο θα μπορούσε να τελειώσει εδώ. Βρισκόμαστε όμως στη μέση. Ποιος νέος κύκλος ανοίγει; Πώς γίνεται αυτή η μετάβαση; Η αναγνώριση και η επανένωση του ζευγαριού έχει πια συντελεστεί. Η Ελένη όμως συνειδητοποιεί ότι τα εμπόδια δεν έχουν τελειώσει αλλά αντίθετα ξεκινάει ίσως η μεγαλύτερη μάχη που πρέπει να δώσουν (στ ). Το παρελθόν συνδέεται με τις ταραχές που πρόκειται να συμβούν στο παρόν και στη χώρα της Αιγύπτου, από τον Θεοκλύμενο, αλλά και με την αβεβαιότητα του μέλλοντος που σχετίζεται με την τύχη του Μενέλαου και κατ' επέκταση τη δική της. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1 [Σελ. 65 σχολικού βιβλίου] Το παράλληλο κείμενο είναι απόσπασμα της Οδύσσειας και περιγράφει μια διαφορετική εκδοχή για το ταξίδι του Μενέλαου. Πιο συγκεκριμένα, ο ήρωας ταξίδεψε στην Κύπρο, τη Φοινίκη, πέρασε από την Αίγυπτο και την Αιθιοπία, κατά τη διάρκεια οκτώ ετών και όχι επτά που αναφέρονται στο δράμα. ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 67 σχολικού βιβλίου] Οι θεατές παρακολουθούν τη στιχομυθία Ελένης-Μενέλαου, σε ένα σκηνικό που δεν έχει αλλάξει από την αρχή του έργου. Το κείμενο όμως προσθέτει μια νέα ένδειξη, που μπορεί να αξιοποιηθεί σκηνογραφικά. Ας την εντοπίσουμε στο κείμενο. Ο στίχος 881 μας πληροφορεί για μια σκηνογραφική λεπτομέρεια που δεν είχε αναφερθεί έως τώρα. Ο Μενέλαος αναφέρει ότι υπάρχουν δίπλα στο μνήμα του Πρωτέα στρωσίδια, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από την Ελένη, για να κάθεται γονατιστή, όταν αναζήτησε άσυλο. ~ 3 ~

6 o Στις φωτογραφίες αυτής της σελίδας εικονίζονται βασικοί ήρωες από άλλες τραγωδίες. Θα μπορούσαν να είναι οι ήρωές μας στη σκηνή που μελετάμε; Γιατί; Οι εικόνες απεικονίζουν τα ζεύγη ηρώων Ηλέκτρας- Ορέστη και Ορέστη- Ιφιγένειας. Παρατηρούμε ότι η αναλογία με το ζευγάρι της Ελένης και του Μενέλαου είναι εμφανής, καθώς στη συγκεκριμένη στιγμή η ταραχή είναι ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους. Η στάση και η έκφραση δηλώνουν κάποιο πρόβλημα που τους ταλανίζει ενώ ταυτόχρονα ο ένας προσπαθεί να δώσει κουράγιο στον άλλο που βρίσκεται δίπλα του. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 67 σχολικού βιβλίου] Για μία ακόμα φορά η Ελένη και ο Μενέλαος, αντιμέτωποι με καταστάσεις που τους ξαφνιάζουν, βιώνουν έντονα συναισθήματα. Ας παρακολουθήσουμε τις συναισθηματικές τους διακυμάνσεις και ας συσχετίσουμε την ψυχική τους κατάσταση με τη χρήση στιχομυθίας. Η χρήση της στιχομυθίας προσδίδει ένταση και αγωνία στο έργο καθώς ο λόγος αποκτά ταχύτητα και συναισθηματική έξαρση. ΕΛΕΝΗ στ. 843, 860 (συμπόνια) λογική ειλικρινής συνειδητοποιημένη ανιδιοτελής αφοσιωμένη αποφασιστικότητα γενναιότητα εξυπνάδα (στ. 896) ΜΕΝΕΛΑΟΣ Ηρωισμός, έπαρση (στ. 891, 895, 897, ) άτολμος (στ. 907) δύσπιστος (στ. 877, 879, 917, 921) ζήλεια αξιοπρεπής (στ. 875) ανικανότητα (στ. 886) έλλειψη ευστροφίας (στ ) ~ 4 ~

7 H Ελένη και ο Μενέλαος, έρμαια της τύχης και του δόλου των θεών, είχαν τα χαρακτηριστικά του τραγικού ήρωα. Τώρα, με το ανέλπιστο αντάμωμά τους ύστερα από τον πολύχρονο χωρισμό, εξακολουθούν να έχουν τα χαρακτηριστικά αυτά; ΕΛΕΝΗ Αγωνία για την τύχη του συζύγου της αδυναμία στο να πείσει τον άνδρα της να αποδράσει δεν επιθυμεί να τον χάσει όμως πρέπει να γίνει ΜΕΝΕΛΑΟΣ Εξιστορεί τις περασμένες περιπέτειές του από τη χαρά της αναγνώρισης αγωνιά για το μέλλον του ενώ βρήκε την Ελένη, εκείνη τον διώχνει αντιμετωπίζει δίλημμα στο τι πρέπει να κάνει η μάχη του στην Τροία ήταν μάταιη αποφασίζει να αυτοκτονήσει αν αποτύχει ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 2 [Σελ. 67 σχολικού βιβλίου] Το απόσπασμα της Ιφιγένειας στη χώρα των Ταύρων έχει αρκετές αναλογίες με τη σκηνή της Ελένης. Τα δύο αδέλφια ψάχνουν τρόπους διαφυγής από τη χώρα, ο Ορέστης, όπως και ο Μενέλαος αρχικά προτείνει να δολοφονήσουν τον βασιλιά. Επιπλέον προτείνει τρόπους που δεν χαρακτηρίζονται από σοβαρή σκέψη καθώς βρίσκεται σε απόγνωση για το τι πρόκειται να συμβεί. Από την άλλη πλευρά η Ιφιγένεια, όπως η Ελένη, αντικρούει τις προτάσεις του συνομιλητής με επιχειρήματα καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουν κάποιο πονηρό σχέδιο. Επιπροσθέτως η στιχομυθία και στα δύο αποσπάσματα δείχνει τη δραματική ένταση. ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 69 σχολικού βιβλίου] Στις διπλανές φωτογραφίες εικονίζεται ο Μενέλαος σε διαφορετικές σκηνές του έργου: στη σκηνή με τη Γερόντισσα και στη σκηνή που μελετάμε. Σε ποια σκηνή αντιστοιχεί καθεμιά; Πώς το καταλαβαίνεις; Η αριστερή φωτογραφία απεικονίζει τον Μενέλαο με τα συναισθήματα αγωνίας και απογοήτευσης να διαγράφονται στο πρόσωπό του, οπότε θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι είναι στιγμιότυπο από τη συνομιλία του με τη Γερόντισσα. Αντίθετα η ~ 5 ~

8 δεξιά εικόνα παρουσιάζει ένα Μενέλαο που διακατέχεται από ένταση και φόβο, με κινήσεις που αποδίδουν την ένταση στα λόγια του, έτσι μπορεί να ταυτιστεί με την εικόνα του πρωταγωνιστή κατά τη διάρκεια της συνομιλίας του με την Ελένη. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 69 σχολικού βιβλίου] Ο ρακένδυτος Μενέλαος, που λίγο πριν κρυβόταν ίσως πίσω από το μνήμα, τώρα ορκίζεται πάνω στο μνήμα ότι θα αγωνιστεί μέχρι θανάτου. O όρκος ηρώων θεωρείται συνηθισμένο μοτίβο των λογοτεχνικών έργων με ρομαντικό χαρακτήρα. Άλλα τέτοια στοιχεία είναι ο χωρισμός αγαπημένων προσώπων, η επανεύρεση, η συζυγική πίστη, η φυγή. Ποια από αυτά έχουμε συναντήσει στην Ελένη; Ο ρομαντικός χαρακτήρας του έργου φαίνεται από τα εξής σημεία: Ο αρχικός χωρισμός του ζευγαριού Η επανένωση του ανδρόγυνου μετά από 17 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων και οι δύο βρίσκονται σε συνεχή προβλήματα και βάσανα Η ακλόνητη πίστη του ενός προς τον άλλο Η απόφαση για απόδραση, που ακολουθεί την ένωσή τους και οδηγεί στην οριστική λύση των προβλημάτων τους. Ας σταθούμε ειδικά στον όρκο των ηρώων μας. Ποια συναισθήματα σου προκαλεί; Ορκιζόμαστε σήμερα; Σε ποιες περιπτώσεις; Με τον όρκο του ζευγαριού, οι θεατές αισθάνονται αγωνία για το τι πρόκειται να γίνει αλλά και ταυτόχρονο φόβο για την περίπτωση που το σχέδιο αποτύχει. Παράλληλα ο σεβασμός και η συγκίνηση για την αγάπη του ζευγαριού είναι διάχυτος στο κοινό. Και στη σημερινή εποχή υπάρχουν περιπτώσεις που ορκιζόμαστε με στόχο την επιβεβαίωση των όσων λέμε και την απόδοση βαρύτητας και εγκυρότητας στα όσα έχουμε ισχυριστεί. Χαρακτηριστικά παραδείγματα σύγχρονων περιπτώσεων όρκου είναι οι ένορκες καταθέσεις στα δικαστήρια, οι ορκωμοσίες πανεπιστημίων και πολιτικών καθηκόντων, οι στρατιωτικοί όρκοι και οι όρκοι στα θρησκευτικά μυστήρια και κυρίως στο γάμο. Ο όρκος για να αποκτήσει ισχύ και βαρύτητα, αρχικά στο άτομο το οποίο τον αναφέρει, πρέπει να ορκιστεί σε κάτι που έχει μεγάλη σημασία για εκείνο. H σκέψη και η δράση του Μενέλαου και της Ελένης φαίνεται να καθορίζονται στο σημείο αυτό από το αίσθημα τιμής, σύμφωνα και με τον ηρωικό κώδικα της εποχής, στην οποία διαδραματίζεται η ιστορία μας. Ας εντοπίσουμε τα σημεία στα οποία εκφράζεται η έγνοια για την τιμή τους. ~ 6 ~

9 Πιστεύεις ότι η δράση των ηρώων μας ρυθμιζόταν από την αρχή του έργου με βάση αυτό τον κώδικα; Πώς εννοείς εσύ την τιμή και την αξιοπρέπεια; Τα σημεία, στα οποία εκφράζεται η προσοχή στην τιμή της Ελένης ή του Μενέλαου εντοπίζονται στους στίχους: στ. 867 στ.878 στ 875 στ. 884 στ. 888 στ. 891 στ. 897 στ. 924 στ στ στ. 935 στ Η Ελένη, από την αρχή του έργου, παρουσιάζεται ως ένα άτομο που μένει πιστό στην ανάγκη διατήρησης της τιμής του και κάνει τα πάντα για να μην την σπιλώσει. Η αξιοπρέπειά της διατηρείται εξ' αρχής και προτιμά να χάσει τη ζωή της από το να ατιμαστεί. Από την άλλη πλευρά, μπορεί ο Μενέλαος, στο σημείο αυτό, να παρουσιάζει ότι ακολουθεί πιστά το ηρωικό ιδεώδες σχετικά με τη διατήρηση της τιμής, όμως η συνομιλία του με τη Γερόντισσα παρουσίασε αρκετά αντιηρωικά στοιχεία, όπως χαρακτηριστικότερο ήταν αυτό του κλάματος. Τιμή και αξιοπρέπεια σημαίνει το να μπορεί κανείς να παραμένει πιστός στα ιδανικά που έχει δημιουργήσει για την αντιμετώπιση της ζωής, χωρίς να τα παραβλέπει. Ο σεβασμός απέναντι στον συνάνθρωπο, αλλά και ταυτόχρονα, απέναντι και στον ίδιο μας τον εαυτό, είναι στόχοι που συνδέονται άμεσα με το πως αντιλαμβάνεται ο οποιοσδήποτε την τιμή και την αξιοπρέπεια. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 4 [Σελ. 69 σχολικού βιβλίου] Το συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος υπογραμμίζει τις συμβάσεις με τις οποίες πρέπει να γίνεται ο όρος των βουλευτών. Ο δημόσιος χαρακτήρας και η επίκληση του θείου συμβάλλουν στην εγκυρότητα της υπόσχεσης. Από την άλλη πλευρά η πίστη στην πατρίδα, στη Δημοκρατία και στους νόμους, καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου καθήκοντος. Αντιθέτως, ο Χριστός, στο δεύτερο απόσπασμα αποτρέπει τους πιστούς από την ομολογία όρκου, για το λόγο του ότι η πίστη ενός Χριστιανού είναι αρκετά δυνατή ώστε να λειτουργήσει σαν δικλείδα ασφαλείας ανάμεσα στην αλήθεια και στα λεγόμενά του. ~ 7 ~

10 4 η ΣΚΗΝΗ (στ ) ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 71 σχολικού βιβλίου] Κι ενώ η Κορυφαία εύχεται στο ζευγάρι να γλιτώσει από τις συμφορές του, η κρίσιμη στιγμή που οι δύο ήρωες περιμένουν πλησιάζει Έρχεται η Θεονόη. Με ποιες κινήσεις και εκφράσεις του προσώπου φαντάζεσαι ότι οι δύο σύζυγοι αντιδρούν στην επικείμενη εμφάνισή της; Οι πύλες του παλατιού ανοίγουν και μέσα από κλίμα μυσταγωγίας και μυστηρίου εμφανίζεται η Θεονόη. Η άφιξη της μάντισσας προκαλεί δέος στην Ελένη και στον Μενέλαο, που παρακολουθούν με αγωνία και έκπληξη. Οι βοηθοί της μάντισσας σταδιακά τους απομακρύνουν από το κέντρο για να περάσει η αφέντρα τους, ενώ το ζευγάρι πλησιάζει πιο κοντά μεταξύ τους για να φανερώσουν την ενότητα και τη σύμπνοια που τους διακρίνει, καθώς έχουν σκοπό να μιλήσουν στην ηρωίδα. Η Θεονόη, που μας είναι γνωστή ήδη από τον Πρόλογο, κάνει επιτέλους την εμφάνισή της. Το κύρος της και η κρισιμότητα της παρέμβασής της σε αυτό το σημείο δημιουργούν μια σκηνή δέους, μια σκηνή δηλαδή που προκαλεί το βαθύ σεβασμό και μαζί το φόβο. Πώς δηλώνεται αυτό στο κείμενο; Με ποιους τρόπους μπορεί να αποδοθεί σκηνικά; Παρατήρησε τη διπλανή φωτογραφία: Πιστεύεις ότι δημιουργείται μια σκηνή δέους; ~ 8 ~

11 Από το κείμενο μας παρουσιάζεται το δέος που προκαλεί η άφιξη της Θεονόης στη σκηνή, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: Η Ελένη παρουσιάζει τα συναισθήματα που προκαλούνται (στ , ). Η περιγραφή του καθαγιασμού και του εξαγνισμού του εδάφους από τις θεραπαινίδες της Θεονόης. Η προσφώνηση παρθένα (στ. 987) που προσδίδει σεβασμό από την πλευρά της Ελένης. Σκηνικά η άφιξη της Θεονόης μπορεί να αποδοθεί μέσα από μυστηριακή ατμόσφαιρα. Η ηρωίδα περνάει ανάμεσα από τους καπνούς που δημιουργεί ο καθαγιασμός του αέρα, ενώ με πυρσό καθαγιάζεται το έδαφος από μια βοηθό της μάντισσας. Επιπροσθέτως οι κινήσεις των νέων προσώπων είναι αργές φανερώνοντας σεβασμό και κατάνυξη. Η φωτογραφία παρουσιάζει το έντονο στοιχείο του δέους που παρουσιάζουν οι εκφράσεις της Θεονόης και των ακολούθων της καθώς χαρακτηρίζεται από βλοσυρότητα και σοβαρότητα. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 71 σχολικού βιβλίου] Ας θυμηθούμε όσα έχουμε ακούσει ως τώρα για τη Θεονόη. Ποιες προσδοκίες μάς έχουν γεννηθεί; Θα επαληθευτούν άραγε ή θα διαψευστούν; Η Θεονόη βρίσκεται, όπως φαίνεται και δηλώνει η ίδια, μπροστά σε ένα σοβαρό δίλημμα. Ποιο είναι αυτό; Ας σκεφτούμε τη σημασία του για το έργο, την ίδια τη Θεονόη, τους θεατές / αναγνώστες. Το δίλημμα στο οποίο βρίσκεται η Θεονόη είναι το αν θα αποκαλύψει ή όχι την αλήθεια στον αδελφό της. Ως μάντισσα, η ηρωίδα γνωρίζει την αλήθεια για τον Μενέλαο και θεωρεί ότι η επιλογή της καθορίζεται από τη σύγκρουση δύο θεοτήτων, της Ήρας, η οποία επιθυμεί την επιστροφή του ζευγαριού στην Ελλάδα, και της Αφροδίτης, που προσπαθεί να αποτρέψει αυτή την επιστροφή επειδή θα είναι η ηττημένη της υπόθεσης καθώς θα αποκαλυφθεί η απάτη της. Το δίλημμα αυτό αποκτά ηθική διάσταση στο μυαλό της ιέρειας επειδή η βοήθεια του ζευγαριού έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα της οικογένειας και του αδερφού της. Η σημασία της απόφασης της Θεονόης για το έργο είναι καθοριστική, καθώς το τέλος θα καθοριστεί. Αν επιλέξει να αποκρύψει την αλήθεια, το ανδρόγυνο πιθανότατα θα έχει αίσιο τέλος, ενώ αντίθετα αν αποκαλύψει την αλήθεια στον Θεοκλύμενο, ο θάνατος θα σφραγίσει την μοίρα και των δύο. Από την άλλη πλευρά, η Θεονόη καλείται με αυτή την επιλογή της να διαλέξει μεταξύ της δικαιοσύνης και της ηθικής, κάτι το οποίο εξαρτάται από το αν θα βοηθήσει το ζευγάρι καλύπτοντάς το ή θα μείνει πιστή στην οικογένεια και θα φανερώσει τα πάντα στον αδελφό της. ~ 9 ~

12 Οι θεατές, επιπλέον, αισθάνονται αγωνία για το αποτέλεσμα, αλλά ταυτόχρονα συμπάθεια προς το πρόσωπο της Θεονόης, λόγω της δυσκολίας της απόφασης που καλείται να πάρει. Αξίζει να σταθούμε στη διένεξη των θεών, που αναφέρει η Θεονόη, και στο δικό της ρόλο στην εξέλιξη των πραγμάτων. Στον κόσμο του Ευριπίδη, όπου μέχρι τώρα ρυθμιστής δε φαίνεται να είναι το δίκαιο, σε τι μπορεί να ελπίζει ο άνθρωπος; Στα έργα του Ευριπίδη διαπιστώνουμε ότι οι θεοί δεν αντιπροσωπεύουν τη δικαιοσύνη αλλά διακατέχονται από ανθρώπινες αδυναμίες και μικρότητες. Από την άλλη πλευρά, ο άνθρωπος, από μόνος του πρέπει να προσπαθήσει να αλλάξει το μέλλον και την τύχη του. Η ίδια η Θεονόη, παρά το γεγονός ότι είναι εκλεκτή των θεών τάσσεται στο πλευρό των ανθρώπων, ενώ μπορούμε να θυμηθούμε τα λόγια του Αγγελιαφόρου που υποστήριζε ότι δεν πρέπει να βασιζόμαστε σε δεισιδαιμονίες αλλά να αναλαμβάνουμε μόνοι μας να ορίσουμε τη μοίρα μας. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1 [Σελ. 71 σχολικού βιβλίου] Το απόσπασμα που μας παρατίθεται παρουσιάζει κάποια κοινά στοιχεία με την περιγραφή της εισόδου της Θεονόης στη σκηνή. Η υποβλητικότητα της ατμόσφαιρας, η φωτιά και οι καπνοί συνθέτουν το περιβάλλον. Παράλληλα το πρόσωπο που περιγράφεται περιβάλλεται από ακολουθία βοηθών, και πιο συγκεκριμένα από γυναίκες. Η ιερότητα και το θρησκευτικό στοιχείο κυριαρχούν και στις δύο σκηνές. ~ 10 ~

13 ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 73 σχολικού βιβλίου] Ας παρατηρήσουμε τις φωτογραφίες. Ποιους δείκτες του κειμένου αξιοποιούν οι σκηνοθέτες για τη στάση και την κίνηση της Ελένης; Παρατηρούμε, από τα στοιχεία των εικόνων, ότι οι σκηνοθέτες εκμεταλλεύονται σκηνογραφικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελένη προσπαθεί να πείσει τη Θεονόη, την ικεσία (στ. 987, 993). Κατά την αρχαιότητα για να πάρει κάποιος στάση ικεσίας έπρεπε να γονατίσει μπροστά από το άτομο, από το οποίο επιζητούσε την εύνοια. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 73 σχολικού βιβλίου] Η Ελένη προσπαθεί να εξασφαλίσει τη σιωπή της Θεονόης. Ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί, για να πετύχει το στόχο της; Ποια είναι τα επιχειρήματά της; Σου φαίνονται πειστικά; Αν ήσουν εσύ στη θέση της Ελένης, θα χρησιμοποιούσες και άλλα μέσα; Αν ναι, ποια; 1. Η Ελένη, για να πείσει τη Θεονόη χρησιμοποιεί όλους τους τρόπους πειθούς, έτσι έχουμε: επίκληση στη λογική (στ ) επίκληση στο συναίσθημα (στ. 987, 988, 993, 1020, 1038, 1021) επίκληση στην αυθεντία (στ ) επίκληση στο ήθος του ομιλητή (στ ). Τα επιχειρήματα της Ελένης επικεντρώνονται στην ικεσία προς τη μάντισσα ώστε να μην αποκαλύψει την αλήθεια στον αδελφό της, έτσι προσπαθεί: να επικαλεστεί την καλή φήμη της Θεονόης, που πρέπει να διατηρηθεί δίκαιη να μην φανεί άδικη, όπως ο αδελφός της να πείσει ότι και οι θεοί αποδοκιμάζουν τη βία να παραθέσει όλες τις δυστυχίες που αντιμετώπισε έως τώρα, λόγω της αδικίας που έχει συντελεστεί ~ 11 ~

14 να θυμίσει την υποχρέωση του πατέρα της Πρωτέα, που πρέπει να συνεχίσει η ίδια να υπογραμμίσει την αδικία του να έχανε τον Μενέλαο, τώρα που τον ξαναβρήκε. Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε το επιχείρημα, ότι η Ελένη, κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Αίγυπτο, υπέδειξε σωστή και σοβαρή συμπεριφορά, ώστε τώρα έχει το δικαίωμα να ζητάει αντάλλαγμα. Επιπλέον, η Θεονόη πρέπει να καταλάβει ότι η δύναμη που δόθηκε από τους θεούς, πρέπει να χρησιμοποιείται με σκοπό να βοηθάει και να σώζει τους ανθρώπους και όχι να προκαλεί κακό και να τους οδηγεί στο θάνατο. Στη ρήση της Ελένης υπάρχουν στοιχεία που θα μπορούσαν να συγκροτήσουν έναν κώδικα ηθικής συμπεριφοράς. Ας τα επισημάνουμε κι ας προσδιορίσουμε τον κώδικα ηθικής που συγκροτούν. Ποιες σκοπιμότητες πιθανόν να υπηρετεί η ηρωίδα επικαλούμενη αυτό τον κώδικα; Ο κώδικας ηθικής συμπεριφοράς που συγκροτείται από την επίκληση της Ελένης επικεντρώνεται στα εξής σημεία: Οι άνθρωποι πρέπει να λειτουργούν υπακούοντας τους άγραφους ηθικούς κανόνες οι γραπτοί κανόνες πρέπει να ακολουθούνται ταυτόχρονα με τους ηθικούς ο άνθρωπος πρέπει να επιτυγχάνει μέσα από την προσωπική προσπάθειά του οι νεκροί πρέπει να είναι αντικείμενα σεβασμού και τιμής για τους απογόνους τους η καλή φήμη επιτυγχάνεται μέσα από έντιμες πράξεις. Οι σκοπιμότητες αυτού του κώδικα είναι το να υπογραμμίσει η Ελένη τα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν έναν άνθρωπο ως ευσεβή και σωστό. Αυτά τα στοιχεία πρέπει να ακολουθήσει η Θεονόη, ως επίλεκτη των θεών και παράδειγμα προς μίμηση. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκεται η βοήθεια της μάντισσας και η ελευθερία. ~ 12 ~

15 ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 2 [Σελ. 73 σχολικού βιβλίου] Το απόσπασμα περιγράφει στους αναγνώστες το ρόλο που έχει στο λόγο μας η Πειθώ και οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να καταφέρουμε κάποιον να ακολουθήσει τα λεγόμενά μας. Στο απόσπασμα του έργου η Ελένη χρησιμοποιεί όλους τους τρόπους που αναφέρονται, έτσι ώστε η ικεσία της να αποτελεί μια ολοκληρωμένη παρουσία, η οποία δεν φαίνεται μόνο από την εικόνα της ικεσίας, αλλά και ο λόγος είναι ισάξια εμπεριστατωμένος. ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 71 σχολικού βιβλίου] Αχ, μην τον φανερώσεις, σε ικετεύω, εκλιπαρεί η Ελένη τελειώνοντας την ικεσία της. Μπορούμε να «παγώσουμε» τη στιγμή αυτή. Ας σκεφτούμε τη στάση, την κίνηση και την έκφραση της Ελένης, της Θεονόης, του Μενέλαου και των γυναικών του Χορού την ώρα που λέγονται αυτά τα λόγια. Πώς αισθανόμαστε ακούγοντάς τα; Ελένη: Η ηρωίδα δείχνει το σύζυγο της ενώ ταυτόχρονα είναι γονατιστή μπροστά στη Θεονόη. Τα λόγια εκφράζονται με αγάπη και αγωνία για την απόφαση της μάντισσας Μενέλαος: Στέκεται δίπλα με περήφανο ύφος πολεμιστή. Θεωρή πως δεν πρέπει να δείξει τη συγκίνησή του γι' αυτό παρουσιάζει δυναμισμό και αυτοπεποίθηση. Θεονόη: Η μάντισσα στέκεται με βλέμμα απλανές στο κενό, καθώς είναι βυθισμένη στη σκέψη της. Όταν η Ελένη αναφέρεται στο Μενέλαο, τους κοιτάζει με οίκτο και συμπόνια για λίγο, ενώ ξανά το ύφος της γίνεται βλοσυρό και σκοτεινό. ~ 13 ~

16 Χορός: Τα πρόσωπα του Χορού φανερώνουν πιο έκδηλα την συγκίνησή τους, καθώς είναι στο πλευρό της Ελένης και του Μενέλαου. Ίσως γονατίζουν, μιμούμενες την πρωταγωνίστρια και στρέφουν το συγκινημένο βλέμμα τους προς τον Μενέλαο. Οι θεατές, σαφώς αισθάνονται συγκίνηση από την αγωνιώδη προσπάθεια της Ελένης να προστατεύσει τον άνδρα της, ενώ παράλληλα θαυμάζουν τη ρητορική της ικανότητα. Η ίδια τονίζει το αίσθημα του δικαίου και η αντίληψη για την αδικία που μπορεί να διαπραχθεί αρχίζει και κυριαρχεί στο κοινό. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 75 σχολικού βιβλίου] Με δέρνουν δυστυχίες φρόνιμη θα με πουν και τίμια πάλι (στ ). Μελετητές της τραγωδίας, που πιστεύουν ότι η Ελένη είναι έργο πολιτικό και πίσω από την ηρωίδα κρύβεται η μορφή του Αλκιβιάδη, θεωρούν αυτούς τους στίχους ως υπαινιγμούς με πολιτικό περιεχόμενο. Τι μπορεί να υπαινίσσονται οι συγκεκριμένοι στίχοι; Αν υιοθετήσουμε αυτή την ερμηνευτική εκδοχή, ποιοι άλλοι στίχοι στο λόγο της Ελένης θα μπορούσαν να θεωρηθούν υπαινιγμοί για τον Αλκιβιάδη; Η εποχή που το έργο διδάσκεται, συνδέεται, στην πολιτική επικαιρότητα, με την προσωπικότητα του στρατηγού και πολιτικού Αλκιβιάδη. Ο Αλκιβιάδης οδήγησε τους Αθηναίους στην άτυχη, όπως αποδείχτηκε, Σικελική εκστρατεία, κατά τη διάρκεια της οποίας κατηγορήθηκε ότι είχε κόψει τις κεφαλές των αγαλμάτων του Ερμή, πριν αποχωρήσει. Ο πολιτικός δεν επέστρεψε στην πατρίδα του, αλλά αντίθετα κατέφυγε στην Σπάρτη, προδίδοντας την Αθήνα. Ο Ευριπίδης, ταυτίζει την αντιφατική προσωπικότητα του Αλκιβιάδη με το χαρακτήρα της Ελένης, όταν αναφέρεται κυρίως στην επιστροφή της στην πατρίδα. Ακόμη και η προφητεία της Θεονόης για την επιστροφή στη Σπάρτη της Ελένης, είναι υπαινιγμός προς τον ευκολόπιστο αθηναϊκό λαό αλλά και προς το ρόλο των μαντείων, που επικύρωσαν την επιστροφή του Αλκιβιάδη. Επιπλέον ο Αλκιβιάδης παρωδείται, καθώς υποτίθεται δεν ευθυνόταν για τα δεινά της Αθήνας στη Σικελία, όπως η Ελένη για το θάνατο τόσων ηρώων στην Τροία. Χαρακτηριστικά, οι στίχοι που επικεντρώνονται στην επικαιρότητα της εποχής είναι οι , που ταυτίζονται με την επάνοδο του Αλκιβιάδη στην Αθήνα. Μπαίνοντας στη θέση της Θεονόης Τι σκέφτεται άραγε και τι νιώθει η Θεονόη ακούγοντας την ικεσία της Ελένης; Ποιες δυνάμεις συγκρούονται μέσα της; Η Θεονόη, ακούγοντας την ικεσία της Ελένης, αισθάνεται σύγκρουση συναισθημάτων. Το δίλημμα αυτό αποκτά θεϊκή διάσταση, καθώς η θέληση δύο θεοτήτων ορίζει τις επιλογές που πρόκειται να ληφθούν. Η ψυχή και το ήθος της μάντισσας συγκρούονται με το σωστό για τον αδελφό της, κάτι το οποίο δεν μπορεί να επηρεαστεί ούτε από τις ικεσίες της Ελένης, ούτε όμως και από την περηφάνια του Μενέλαου. Στην ουσία η απόφασή της δεν μπορεί να καθοριστεί από τις ~ 14 ~

17 προσπάθειες των ανθρώπων που είναι δίπλα της αλλά αποτελεί τη δική της προσωπική σύγκρουση. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 3 [Σελ. 75 σχολικού βιβλίου] Το παράλληλο κείμενο δίνει οδηγίες για τη σωστή ικετευτική στάση: το ύφος να προκαλέσει οίκτο η ικεσία ακολουθεί τα νόμιμα αποφασιστικότητα, ειλικρίνεια και σεμνότητα, πρέπει να χαρακτηρίζουν την ικεσία συντομία λόγου γνώση για τα χαρακτηριστικά του δέκτη της ικεσίας. ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 77 σχολικού βιβλίου] Μία ακόμα εκτενής ρήση Όμως ο ηθοποιός που ενσαρκώνει το Μενέλαο έχει τη δυνατότητα να μετατρέψει μια «στατική» σκηνή μονολόγου σε σκηνή με δράση. Ας εντοπίσουμε στο κείμενο τους σκηνοθετικούς δείκτες, που θα τον καθοδηγήσουν στην απόδοση του ρόλου του. Στ (ο Μενέλαος δεν γονατίζει στην παράκληση) Στ (δηλώνεται η ψυχραιμία του ήρωα) Στ (δείχνει την Ελένη) Στ (πλησιάζει τη Θεονόη) Στ (πλησιάζει μνήμα Πρωτέα) Στ (σκύβει στη γη) Στ (κοιτάζει και πλησιάζει τη Θεονόη) ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 77 σχολικού βιβλίου] Ο Μενέλαος αναλαμβάνει με τη σειρά του να πείσει τη Θεονόη. Ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί, για να πετύχει το στόχο του; Ποιες ηθικές αξίες επικαλείται; Σε τι διαφέρει η τακτική που ακολουθεί από αυτήν της Ελένης; Ο Μενέλαος χρησιμοποιεί τους εξής τρόπους πειθούς: επίκληση στο συναίσθημα (όταν απειλεί με βεβήλωση τον τάφο του Πρωτέα) επίκληση στη λογική (για δίκαιη ανταπόδοση σε αυτά που του αναλογούν) επίκληση στο ήθος του ομιλητή (αναφορές στη συμπεριφορά του) επίκληση στην αυθεντία (επικαλείται τη βοήθεια του Άδη) Οι ηθικές αξίες, τις οποίες επικαλείται είναι: Η Θεονόη πρέπει να συμπεριφερθεί σύμφωνα με το δίκαιο, αλλιώς θα χαρακτηριστεί κακιά (στ ) ~ 15 ~

18 σεβασμός στους νεκρούς και κατ' επέκταση στους νόμους που έθεσαν οι ίδιοι (στ ) το δίκαιο της απόδοσης. Η Ελένη δικαιωματικά ανήκει στον Μενέλαο καθώς παράλληλα θα εκπληρωθεί και η δέσμευση του Πρωτέα στους θεούς. ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΛΕΝΗΣ Προσπαθεί να συγκινήσει Θηλυκή και ευαίσθητη πλευρά Ικεσία Συμβουλευτικός λόγος ΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΝΕΛΑΟΥ Σαρκάζει και απειλεί Επιθετικότητα και αρρενωπότητα Δίκαιο αίτημα Δικανικός (επιχειρηματολογεί) Οι ρήσεις της Ελένης και του Μενέλαου θυμίζουν σκηνή δικαστηρίου. Ας αναζητήσουμε στη σκηνή που μελετάμε στοιχεία που φέρνουν στο νου μας δικαστικό αγώνα. Τέτοιου είδους σκηνές ονομάζονται «αγώνες λόγων», είναι συχνές στο θέατρο του Ευριπίδη και συνήθως αποτελούνται από: δύο αντιτιθέμενες εκτενείς ομιλίες, στίχους του Χορού που παρεμβάλλονται και στιχομυθία μεταξύ των αντιπάλων. Σε τι μοιάζει και σε τι διαφέρει η σκηνή που μελετάμε από έναν τυπικό αγώνα λόγων; Ο λόγος στο δράμα μας θυμίζει δικαστικό αγώνα. Η Θεονόη αποκτά το ρόλο του δικαστή για το αν θα ζήσει ή όχι ο κατηγορούμενος Μενέλαος με συνήγορο την Ελένη και το Χορό. Τα επιχειρήματα επίσης, των δύο ηρώων στοχεύουν στο να πείσουν τη μάντισσα, ενώ παράλληλα οι τρόποι πειθούς που χρησιμοποιούν, στοχεύουν σε διαφορετικούς τομείς του ψυχισμού της Θεονόης. Η συγκεκριμένη σκηνή χαρακτηρίζεται από τον τυπικό αγώνα λόγων. Παραθέτουν επιχειρήματα με σκοπό να πείσουν ενώ ο ένας παραλαμβάνει το λόγο από τον άλλο, αφού έχει ολοκληρωθεί η ομιλία του, όπως οι μάρτυρες στα δικαστήρια. Η διαφορά από έναν τυπικό αγώνα λόγων είναι το γεγονός ότι, η Ελένη και ο Μενέλαος δεν έχουν αντίθετα κίνητρα, αλλά κοινό στόχο το να πείσουν τη Θεονόη. Επιπλέον, ο Χορός παρεμβαίνει κατά τη διάρκεια των λόγων, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στο τυπικό του αγώνα. ~ 16 ~

19 ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 4 [Σελ. 77 σχολικού βιβλίου] Σύμφωνα με την άποψη του σκηνοθέτη Καρόλου Κουν, είναι αρκετά δύσκολο να αποδοθούν με απόλυτη πιστότητα τα εκφραστικά μέσα των λόγων του κάθε ήρωα στα αρχαία δράματα. Τα θέματα, η επιχειρηματολογία και ο τύπος των χαρακτήρων καθιστούν την αναπαράστασή τους αρκετά δύσκολη. Όμως, μέσα από τους μονολόγους, γίνεται φανερός ο χαρακτήρας του ατόμου που τον εκφωνεί και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Παράλληλα, οι μονόλογοι του θεάτρου χρησιμοποιούν τεχνικές και τρόπους πειθούς ρητορικών λόγων, που ακούγονταν στην Εκκλησία του Δήμου. ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 79 σχολικού βιβλίου] Τέσσερις διαφορετικές παραστάσεις, τέσσερις διαφορετικές ερμηνείες... Μπορείς να τις διακρίνεις με βάση τις φωτογραφίες της σελίδας αυτής; Παρατηρείται ότι στην πρώτη φωτογραφία η Θεονόη έχει αποδοθεί με χαρακτηριστικά σύγχρονης εποχής, ενώ αντίθετα η δεύτερη ακολουθεί πιο πιστά το ποιητικό είδος της τραγωδίας και το ύφος. Παράλληλα, η ενδυμασία ταιριάζει με τη χώρα στην οποία εκτυλίσσεται η ιστορία, δηλαδή την Αίγυπτο. Από την άλλη πλευρά ~ 17 ~

20 η τρίτη φωτογραφία αποδίδει την ηρωίδα με πιο χιουμοριστικό τρόπο, απέχοντας από την τυπική μορφή των τραγικών προσώπων και του σοβαρού ύφους, σε αυτό μας παραπέμπει η στάση και η έκφραση της ηθοποιού. Τέλος, η τέταρτη εικόνα αποδίδει την αγνή πλευρά της μάντισσας, η οποία είναι πιο κοντά στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά και συναισθήματα. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 79 σχολικού βιβλίου] Στην αρχή της σκηνής η Θεονόη αντιμετώπιζε ένα ισχυρό δίλημμα. Τώρα φαίνεται να έχει καταλήξει. Ανακοινώνει και αιτιολογεί την απόφασή της. Ας συζητήσουμε: Ποιες από τις δυνάμεις που συγκρούονταν μέσα της επικράτησαν τελικά; Ποιες αρχές καθόρισαν τη στάση της; Σήμερα; Μας αγγίζουν οι επιλογές της; Η Θεονόη έχει πάρει την απόφασή της και έρχεται η στιγμή να την ανακοινώσει και να κρίνει την τύχη των ηρώων. Αποφασίζει τελικά να ταχθεί με το μέρος των ανθρώπων και των αισθημάτων συμπόνιας και φιλανθρωπίας. Δείχνει ενδιαφέρον για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γύρω της και προσπαθεί, με τον τρόπο της να τους βοηθήσει. Χαρακτηριστικά, η λάθος πρόβλεψη των στίχων την εντάσσει ακόμα περισσότερο στο στρατόπεδο των ανθρώπων, καθώς απαλλαγμένη από τη θεία χάρη κάνει λάθος. Λαμβάνοντας υπόψη τη θέληση της Αφροδίτης και της Ήρας, η απόφαση της Θεονόης δεν καθορίζεται τελικά από αυτό. Αντίθετα, η υπόσχεση του πατέρα της και το αίσθημα της δικαιοσύνης είναι οι παράγοντες που την επηρέασαν έτσι ώστε να ταχθεί με το μέρος του ζευγαριού. Οι στίχοι αντικατοπτρίζουν μια πραγματικότητα που μπορεί να βρει ανταπόκριση ακόμη και στη σημερινή εποχή, τη διάκριση δίκαιου και άδικου. Ο τρόπος σκέψης της Θεονόης δημιουργεί μια νέα σχέση θείου και ανθρώπου, που έχει επιβιώσει μέχρι σήμερα. Η σωστή κρίση και οι αποφάσεις είναι υπόθεση του ανθρώπου και μόνο το αίσθημα της δικαιοσύνης μπορεί να θέσει τα όρια. Για τη σκηνή που μελετάμε έχουν διατυπωθεί ποικίλες κρίσεις. Έχει υποστηριχθεί, για παράδειγμα, ότι: προσθέτει δραματική ένταση και προωθεί την εξέλιξη του δράματος στοχεύει στην προβολή της ρητορικής δεινότητας του Ευριπίδη είναι περιττή προσθέτει έναν κωμικό τόνο στο έργο προβάλλοντας αρχές και αξίες, δίνει βαθύτερες προεκτάσεις στο έργο... Ας συζητήσουμε κάποιες από αυτές και ας αναζητήσουμε σε όλη τη σκηνή στοιχεία που θα μπορούσαν να τις στηρίξουν. Η απόφαση της Θεονόης, εκτός του προβληματισμού που θέτει, σχετικά με τις αξίες της δικαιοσύνης και της σωστής συμπεριφοράς, συμβάλλει στην εξέλιξη του έργου, ~ 18 ~

21 καθώς η Ελένη και ο Μενέλαος πρέπει με τη σειρά τους να θέσουν σε εφαρμογή ένα σχέδιο απόδρασης. Θα μπορούσε να αναφερθεί ότι αυτή η σκηνή με τη Θεονόη προβάλλει τη ρητορική ικανότητα του δημιουργού, ενώ παράλληλα η υποβλητικότητα και η καυχησιολογία την καθιστούν κωμική μορφή. Παρά το γεγονός αυτό, η Θεονόη αποκτά τη θέση του πολύτιμου συμμάχου για την Ελένη και το Μενέλαο και παρά το ότι είναι πρότυπο ελεύθερου ατόμου, καθώς δεν είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει τις θέσεις κάποιου θεού ή του αδελφού της, βασανίζεται από ανθρώπινα διλλήματα όπως είναι το δίκαιο. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 5 [Σελ. 79 σχολικού βιβλίου] Στο απόσπασμα που παρατίθεται, αναφέρονται οι κυριότερες απόψεις των σοφιστών, σχετικά με τη δικαιοσύνη. Οι σοφιστές, χαρακτηρίζονταν ως σχετικιστές, θεωρούσαν δηλαδή ότι οι νόμοι μπορούσαν να αλλάξουν ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες και τις ανθρώπινες αντιλήψεις. Από την άλλη πλευρά ο Σωκράτης, υποστήριζε την καθολικότητα ορισμένων αξιών στις κοινωνίες. Η Θεονόη, στο δράμα παρουσιάζεται ως το άτομο που ακολουθεί την χρυσή τομή, ανάμεσα στις δύο απόψεις. Έχει αντίληψη του δίκαιου και του άδικου, όμως αυτό δεν την εμποδίζει να χρησιμοποιήσει το δόλο για να πετύχει κάτι καλό και σωστό. ~ 19 ~

22 5 η ΣΚΗΝΗ (στ ) ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 81 σχολικού βιβλίου] Μετά την ανακούφιση από την απόφαση της μάντισσας, το κλίμα βαραίνει και πάλι Ποια συναισθήματα κυριαρχούν; Πώς, κατά τη γνώμη σου, μπορούν να αποδοθούν στη σκηνή; Η μορφή του κειμένου βοηθάει στην απόδοσή τους; Ο Μενέλαος και η Ελένη αισθάνονται ικανοποιημένοι από την απόφαση της Θεονόης, όμως παράλληλα αρχίζουν και νιώθουν αγωνία, καθώς τώρα πρέπει να καταστρώσουν ένα σχέδιο με στόχο την απόδρασή τους. Αρχικά, ο Μενέλαος, ενώ κοιτάζει την Ελένη, κάνει κινήσεις που δείχνουν μια έντονη ανησυχία. Από την άλλη πλευρά η Ελένη, διατηρεί την ψυχραιμία της και δείχνει αισιοδοξία αλλά και συναισθηματισμό (στ ), αφού θα πρέπει να αγκαλιάζει το Μενέλαο, ενώ μετά θα στέψει το βλέμμα στον ουρανό απευθυνόμενη στην εύνοια των θεών. Ο διάλογος των στίχων προσδίδει ένταση συναισθημάτων και επεξηγεί τις απορίες που αφορούν την υλοποίηση του σχεδίου. Ο σύντομος μονόλογος της Ελένης (στ ), παρουσιάζει το συναισθηματικό κόσμο της ηρωίδας. Τα συναισθήματα που παρουσιάζονται είναι ο ρεαλισμός (στ ), η αγάπη (στ ) και ο σεβασμός (στ ). ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 81 σχολικού βιβλίου] Ο Μενέλαος προτείνει, η Ελένη αντιτάσσει, η Ελένη αντιπροτείνει Ας επισημάνουμε τη συμβολή καθενός στην κατάστρωση του σχεδίου απόδρασης. Με βάση αυτήν ας αναζητήσουμε ορισμένα γνωρίσματα του χαρακτήρα κάθε ήρωα. Έτσι διαμορφώνουμε σταδιακά μια άποψη για το ήθος τους, ένα από τα κατά ποιόν μέρη της τραγωδίας. Ο Μενέλαος προτείνει ένα σχέδιο με τις εξής παραμέτρους: Να ζητήσει η Ελένη ένα αμάξι, με στόχο να διαφύγουν από τη ξηρά (όμως η γη είναι άγνωστη για αυτούς) ο ίδιος να κρυφτεί και να σκοτώσει το Θεοκλύμενο (η Θεονόη όμως δεν θα το επέτρεπε). Αντιθέτως, η Ελένη, μιλώντας πιο λογικά, καταστρώνει ένα νέο σχέδιο και προτείνει: Να υποκριθεί ότι ο Μενέλαος είναι νεκρός. Έτσι θα ζητήσει από τον Θεοκλύμενο ένα πλοίο με στόχο να δώσει φόρο τιμής στο νεκρό άνδρα της. Στην επιβίβαση πρέπει να είναι και ο Μενέλαος, έτσι θα καταφέρουν να αποδράσουν ευκολότερα. ~ 20 ~

23 ΕΛΕΝΗ Έξυπνη Ευρηματική Οργανωτική Ρεαλίστρια Πονηρή ΜΕΝΕΛΑΟΣ Δεκτικός Υπάκουος Αποφασιστικός Αν σκέφτονται σωστά οι γυναίκες, άκου, λέει η Ελένη και εκθέτει το δικό της σχέδιο απόδρασης. Ας σχολιάσουμε το περιεχόμενο του στίχου σε συνδυασμό με όσα ακολουθούν. Η φράση του στίχου 1157 αναδεικνύει στερεότυπες αντιλήψεις σχετικά με τη γυναικεία φύση. Δηλώνεται με έμμεσο τρόπο ότι οι απόψεις και η σκέψη των γυναικών δεν είναι πάντα σωστή και αρκετές φορές δεν οδηγεί στα επιθυμητά αποτελέσματα. Αυτή η άποψη όμως στη συνέχεια αναιρείται, καθώς βλέπουμε την Ελένη να είναι αυτή που, με τη γυναικεία πονηριά της, θα καταστρώσει το σχέδιο απόδρασης από την Αίγυπτο, εξετάζοντας με λογική όλες τις παραμέτρους. Βλέπουμε λοιπόν, ακόμη μια αντίθεση του φαίνεσθαι- είναι, με απόκλιση στο τι λέγεται από την πραγματικότητα, έτσι έχουμε την ειρωνική μέθοδο. Σε όλη αυτήν τη σκηνή παρακολουθούμε τους δύο ήρωες να αναζητούν τον τρόπο, με τον οποίο θα σωθούν («μηχανή σωτηρίας»). Καταλήγουν στο δόλο κι ας έχουν υποφέρει τόσο πολύ από αυτόν. Ας επισημάνουμε τα μέσα που σκέπτονται να χρησιμοποιήσουν οι ήρωες σε αυτήν τους την προσπάθεια να γίνουν άλλοι. Ας συζητήσουμε το δόλο ως μέσο σωτηρίας. Τι θα έλεγε γι' αυτό: η Ελένη και ο Μενέλαος; ο Xορός; η Θεονόη; εσύ; Στην προσπάθειά τους να καταστρώσουν το σχέδιο απόδρασης, η Ελένη θα προφασιστεί ότι ο Μενέλαος έχει χάσει τη ζωή του και θα θρηνήσει γι' αυτό. Από την άλλη πλευρά, ο Μενέλαος, θα υποκριθεί ότι είναι ένας από τους συντρόφους του, που σώθηκε από το ναυάγιο και ο οποίος θα ανακοινώσει ο ίδιος αυτή την είδηση μπροστά στο Θεοκλύμενο. Έτσι οι ήρωες θα εκμεταλλευτούν την αντίθεση είναι- φαίνεσθαι για τους δικούς τους σκοπούς και σε συνδυασμό με το δόλο θα καταφέρουν να σώσουν τις ζωές τους. Οπτική της Ελένης: ο δόλος είναι το μοναδικό μέσο σωτηρίας και σε αυτή την περίπτωση εξυπηρετεί το σωστό και το δίκαιο. Οπτική του Μενέλαου: αποδέχεται το σχέδιο της Ελένης, καθώς καταλαβαίνει ότι οι τρόποι που θεωρεί αυτός σωστότεροι, απλά δεν θα επιφέρουν κανένα αποτέλεσμα. Οπτική του Χορού: δεν εκφράζεται αντίθετα, ούτε φέρνει αντιρρήσεις στο σχέδιο. Εξάλλου, έχει δηλώσει ότι η απόφαση της Θεονόης ήταν δίκαιη. Σολωμού 29 Αθήνα On-line Φροντιστήριο ~ 21 ~

24 Οπτική της Θεονόης: από τη στιγμή που ο Θεοκλύμενος δεν απειλείται από τα σχέδια του ζευγαριού, η μάντισσα δεν αντιστέκεται στην απόφαση για τη χρήση δόλου. Οπτική του θεατή: οι θεατές αποδέχονται το δόλο και τη χρήση του, αφού υποστηρίζουν την καλή τύχη του ζευγαριού, θεωρούν όμως, ίσως κάπως αφελή τρόπο την εξαπάτηση του βασιλιά. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1 [Σελ. 81 σχολικού βιβλίου] Στο πρώτο απόσπασμα η ηρωίδα υπογραμμίζει τις άσχημες συνέπειες του δόλου, όχι μόνο προς αυτόν που εξαπατάται, αλλά και προς αυτόν που εξαπατά. Το ψέμα είναι λάθος σε κάθε περίσταση και για όποιο λόγο και αν χρησιμοποιείται, επειδή η τιμωρία θα είναι ακόμα μεγαλύτερη από το καλό που μπορεί να επιφέρει. Στο δεύτερο απόσπασμα, το ψέμα αντιμετωπίζεται με παρόμοιο τρόπο, όπως αντιμετωπίζουν το δόλο οι ήρωες του δράματος. Όταν πρόκειται να εξασφαλιστεί η σωτηρία και η ασφάλεια της πόλης και του κοινού καλού, τότε η χρήση του δόλου είναι αρεστή και αποδεκτή. ~ 22 ~

25 ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΘΕΑΤΕΣ [Σελ. 83 σχολικού βιβλίου] Η Ελένη, πριν αποχωρήσει από τη σκηνή, προσεύχεται στις θεές. Με βάση το περιεχόμενο της προσευχής της, ας φανταστούμε τη στάση της και τον τόνο της φωνής της. Η Ελένη ζητάει για ακόμη μια φορά τη βοήθεια των θεών. Ο τόνος της φωνής της είναι παρακλητικός και στρέφει τα χέρια της προς τον ουρανό, καθώς απευθύνεται κυρίως στην Αφροδίτη. Οι στίχοι , η ηρωίδα εκφράζει το παράπονο για τις δυστυχίες της που προκλήθηκαν από τις δολοπλοκίες της θεάς. Επιπλέον στους στίχους , σταυρώνει τα χέρια μπροστά στο στήθος προσδίδοντας στο λόγο μορφή ευχής. ΑΣ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ [Σελ. 83 σχολικού βιβλίου] Φτάνοντας στο τέλος του Επεισοδίου, μπορούμε να φέρουμε στο νου μας σημαντικές στιγμές του: την απόφαση της Θεονόης, το δόλο των ηρώων μας, την προσευχή της Ελένης. Από τι τελικά εξαρτάται η σωτηρία των ηρώων μας; Αντίθετα με τη θέληση των θεών, η οποία μπορεί να αλλάξει και να μεταβληθεί εύκολα, παρατηρούμε ότι τελικά η θέση των ανθρώπων είναι αυτή που στο τέλος θα επιφέρει την επίλυση των προβλημάτων. Ο Αγγελιαφόρος, είχε υπογραμμίσει ότι η ευβουλία είναι ο μοναδικός τρόπος που μπορεί να ευτυχήσει ο άνθρωπος. Πράγματι βλέπουμε ότι η δίκαιη απόφαση της Θεονόης ήταν αυτή, που σε τελικό στάδιο, έκρινε την τύχη και την έκβαση της ιστορίας του Μενέλαου και της Ελένης. Ας σταθούμε ειδικότερα στην προσευχή της Ελένης: Πώς προσπαθεί να συγκινήσει την καθεμιά θεά; Πώς συνδέεται με όσα προηγήθηκαν; Δικαιολογείται ψυχολογικά; Σε ποιες στιγμές αισθανόμαστε την ανάγκη να προσευχηθούμε; Η προσευχή της Ελένης απευθύνεται στην Ήρα και στην Αφροδίτη. Από τη μια πλευρά, η Ήρα ως προστάτιδα του θεσμού του γάμου, πρέπει να τη βοηθήσει, καθώς έχει ως στόχο τη διατήρηση της ενότητας με το Μενέλαο. Από την άλλη πλευρά η Αφροδίτη, κέρδισε μέσω της Ελένης τον τίτλο της ομορφότερης θεάς, γι' αυτό το λόγο, και επειδή της οφείλει μια ανάσα από τις συμφορές που της έχει προκαλέσει πρέπει να ταχθεί στο πλευρό της και να την βοηθήσει. Η εφαρμογή του σχεδίου, παρά το γεγονός ότι καταστρώθηκε από άνθρωπο, πρέπει να έχει και τη συγκατάθεση των θεών για να ευοδωθεί. Η Ελένη επιθυμεί να αποκτήσει τη σύμφωνη γνώμη των θεών, με στόχο το σχέδιο να έχει αίσιο τέλος και να μην έρθει αντιμέτωπο με δυσκολίες που τυχόν μπορεί να προκύψουν αν οι θεοί έχουν αντιρρήσεις για τη χρηστότητα του. ~ 23 ~

26 Οι στιγμές που μας κάνουν να θέλουμε να προσευχηθούμε σχετίζονται με τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει κάποιος στη ζωή του. Πράγματι, όταν ο άνθρωπος καταλαβαίνει ότι δεν είναι ανίκητος και ότι δεν μπορεί να ελέγξει απόλυτα, όλες τις μεταπτώσεις της ζωής, προσπαθεί να επηρεάσει δυνάμεις που πιστεύει ότι είναι πιο δυνατές από αυτόν και έχουν δυνατότητα να βοηθήσουν. Από την άλλη πλευρά, σε στιγμές μεγάλης χαράς ο άνθρωπος καταφεύγει στην προσευχή, με στόχο τη διασφάλιση και συνέχιση αυτής της καλής πορείας. Ας θυμηθούμε την εικόνα που είχαμε διαμορφώσει για τον άνθρωπο στον Ευριπίδη: παιχνίδι των θεών και της τύχης. Φτάνοντας στο τέλος του Β' Επεισοδίου, αξίζει να αναρωτηθούμε αν η εικόνα αυτή έχει μεταβληθεί. Με το τέλος του Β' επεισοδίου βλέπουμε ότι ο άνθρωπος, που μέχρι τώρα ήταν ένα εργαλείο στα χέρια των θεών, επιδιώκει να πάρει την τύχη του στα χέρια του και να καθορίσει τη δική του μοίρα. Στο έργο του Ευριπίδη, υπογραμμίζεται η ευμετάβλητη θέση των θεών αλλά και η συμβολή του ανθρώπου στη δημιουργία αυτής της θέσης. Για παράδειγμα, η αντιπαλότητα μεταξύ Ήρας- Αφροδίτης, δημιουργήθηκε από την παρουσία της Ελένης. Όμως, τα λόγια της Θεονόης κρύβουν, τον πραγματικό ρόλο της ανθρώπινης βούλησης. Στο στίχο 971, τονίζεται η καθοριστική συμβολή του ανθρώπου στην έκβαση των πραγμάτων. Επιπροσθέτως, οι στίχοι αναφέρουν, ότι ο φορέας της ηθικής και της δικαιοσύνης δεν είναι κανένας άλλος παρά ο άνθρωπος, που δεν επηρεάζεται από την κρίση των θεών. Παρατηρούμε όμως πως ότι και αν αποφασίσει η ανθρώπινη σκέψη, πάντα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η σύμφωνη γνώμη του θεϊκού στοιχείου για την περάτωση κάθε επιλογής. ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 2 [Σελ. 83 σχολικού βιβλίου] Τα αποσπάσματα περιγράφουν τον άνθρωπο, ο οποίος, όταν το απαιτούν οι περιστάσεις, χρησιμοποιεί δόλο και ψέμα. Οι ικανότητες, η λογική και οι επιλογές του μπορούν να τον βοηθήσουν έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος που έχει τεθεί. Στον αντίποδα βρίσκεται η τύχη, που μόνο προβλήματα και δυσκολίες μπορεί να φέρει, καθώς μέσω της τύχης έχει οδηγηθεί στην κατάσταση που πρέπει να ξεπεράσει. Έτσι η μοίρα θα δημιουργηθεί από το ίδιο. ~ 24 ~

27 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ [σ.σ σχολικού βιβλίου] Ερωτήσεις 1ης Σκηνής [στ ] 1. Στην πρώτη σκηνή, ο Μενέλαος αρνείται να δεχτεί ότι έχει απέναντί του τη σύζυγό του, την Ελένη. Πέρα από το είδωλο που έχει κρύψει σε σπηλιά, τι πιστεύετε ότι τον εμποδίζει να την αναγνωρίσει; Οι περιπέτειες και τα προβλήματα που έχει συναντήσει ο Μενέλαος, μέχρι την άφιξή του στην Αίγυπτο, έχουν δημιουργήσει ένα χαρακτήρα καχύποπτο. Επιπλέον, στο στίχο 637, μέσα από τη βροχή πληροφοριών και ερωτημάτων που τον βασανίζουν διερωτάται μήπως του έχει σαλέψει, καθώς δεν ξέρει τι να πιστέψει πλέον. Όμως, η αφελής αυτή συμπεριφορά εξυπηρετεί την πορεία του δράματος και τις επιταγές του ίδιου του συγγραφέα. 2. Τι εξυπηρετεί στη δραματική οικονομία η παράλειψη της Ελένης να ρωτήσει τη Θεονόη για την τύχη του Μενέλαου στο μέλλον; Η παράλειψη αυτή της Ελένης, εξυπηρετεί την ένταση της αγωνίας, ανάμεσα στο κοινό, για την έκβαση του μέλλοντος. Η αγωνία εντείνεται, λόγω του φόβου που προκαλεί η αντίδραση του Θεοκλύμενου και παράλληλα προοικονομείται ότι οι επιπλοκές και τα προβλήματα δεν έχουν τελειώσει. 3. Η συνάντηση της Ελένης με το Μενέλαο μας θυμίζει πολύ έντονα την ανάλογη σκηνή με τον Τεύκρο, στον Πρόλογο. Να συγκρίνετε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την Ελένη οι δύο άντρες. Η συνάντηση της Ελένης με τον Τεύκρο χαρακτηρίζεται από τις ψυχολογικές μεταπτώσεις. Αρχικά, ο ήρωας μόλις την συναντά νιώθει μίσος και προσπαθεί να την σκοτώσει, λόγω του ότι την ταυτίζει με το είδωλο. Όμως η ύπαρξη του ειδώλου, δεν του επιτρέπει να κατανοήσει την πραγματικότητα, έτσι μετανοεί και αποκαλύπτει στοιχεία της ταυτότητάς του και το λόγο για τον οποίο βρίσκεται εκεί. Τελικά, δείχνει τη συμπάθειά του και εύχεται μια καλή τύχη. Από την άλλη πλευρά η συνάντηση Μενέλαου- Ελένης, έχει το κοινό στοιχείο της άρνησης, καθώς ούτε ο Μενέλαος θέλει και μπορεί να παραδεχτεί την πραγματικότητα, παρά το γεγονός ότι αυτή τη φορά η Ελένη αποκαλύπτεται. Μπορεί να μην την απειλεί, όπως ο Τεύκρος, όμως παραμένει δύσπιστος και τελικά προτιμάει να την εγκαταλείψει. ~ 25 ~

28 4. Mε βάση το περιεχόμενο των στίχων , φανταστείτε και γράψτε το διάλογο που διαμείφθηκε ανάμεσα στην Ελένη και τη Θεονόη. ΘΕΟΝΟΗ: Τι συμβαίνει Ελένη, τι σε βασανίζει και ακούγεσαι από μακριά; ΕΛΕΝΗ: Προφητεία ήρθα να μάθω, για τον άνδρα μου, είναι ζωντανός ή πέθανε, όπως μου είπε ο Τεύκρος; ΘΕΟΝΟΗ: Τα λόγια του πολεμιστή δεν είναι αλήθεια, ο Μενέλαος είναι ζωντανός! Αλλά βασανίζεται στη θάλασσα προσπαθώντας να φτάσει στην πατρίδα του. Και κάτι άλλο θα σου πω, που θα σε κάνει βαθιά ευτυχισμένη: Βρίσκεται εδώ στην χώρα της Αιγύπτου. ΕΛΕΝΗ: Τι χαρά! Τι ευτυχία! Θέλω μονάχα να τον δω, μετά από τόσα χρόνια μόνο αυτό επιθυμώ. Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια, τρέχω στο μνήμα να τον περιμένω. Ερωτήσεις 2ης Σκηνής [στ ] 1. Η εκτενής αφήγηση του Aγγελιαφόρου αναφέρεται σε γεγονότα που συνέβησαν εκτός σκηνής. Πώς θα μπορούσε να αποδοθεί σκηνικά η αγγελική αυτή ρήση; Ο Αγγελιαφόρος περιγράφει γεγονότα που συνέβησαν εκτός σκηνής. Η περιγραφή αυτών των γεγονότων θα είχε τη μορφή ρητορικού λόγου, καθώς ο ήρωας χαρακτηρίζεται από τη σοφία της ηλικίας. Το ύφος του ταιριάζει με το παγερό ύφος και τη φωνή του ειδώλου. Η μεταφορά σε ευθύ λόγο των όσων συνέβησαν και ειπώθηκαν συνοδεύεται από έλλειψη κινήσεων, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης αλλά και του χαρακτήρα του. 2. Χωρίστε σε ενότητες τις ρήσεις του Αγγελιαφόρου, στους στ και στ Ποιες ομοιότητες παρουσιάζουν στον τρόπο ανάπτυξής τους; 1η ενότητα: στ (η αστάθεια της τύχης) 2η ενότητα: στ (παραδείγματα των ανθρώπινων προβλημάτων) 3η ενότητα: στ (σχέση υπηρέτη- αφέντη) Δεύτερη ρήση: 1η ενότητα: στ (απόρριψη της μαντικής) 2η ενότητα: στ (παραδείγματα αποτυχημένων περιπτώσεων μαντικής) 3η ενότητα: στ (ο άνθρωπος πρέπει να λειτουργεί με την ευβουλία) Η κοινή δομή των ρήσεων αποτελείται από τη θεωρητική παράθεση του θέματος, ακολουθεί τεκμηριωμένη άποψη του ομιλητή και στο τέλος καταλήγει σε μια θεωρητική θέση που συνδέεται με την αρχική. ~ 26 ~

29 3. Η αναγνώριση των δύο συζύγων ολοκληρώνεται σε δύο φάσεις. Πώς εξελίσσεται η κάθε φάση; Η πρώτη φάση της αναγνώρισης ξεκινάει στον στίχο 607 και καταλήγει στο συμπέρασμα της Ελένης ότι ο άνδρας που στέκεται απέναντι της είναι ο Μενέλαος. Αυτοί οι στίχοι διαρθρώνονται από το διάλογο των δύο ηρώων. Από την άλλη πλευρά, η δεύτερη φάση ξεκινάει από τον στίχο 667 και ολοκληρώνεται με την αναγνώριση της Ελένης από τον ίδιο τον Μενέλαο. Επηρεασμένος από την ανακοίνωση της ανάληψης του ειδώλου, ο ήρωας ταυτίζει την πραγματική Ελένη, με το πρόσωπο που έχει μπροστά του. 4. Yποθέστε ότι η αναγνώριση στη δεύτερη φάση της έγινε με σημάδια και προσπαθήστε να γράψετε το κείμενο με βάση αυτή την εκδοχή. Τι θα άλλαζε στο έργο; ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Δεν μπορώ να πιστέψω ότι η Ελένη είσαι εσύ! ΕΛΕΝΗ: Θυμήσου όταν ήρθες να με διεκδικήσεις ως μνηστήρας, ήταν μαζί σου και άλλοι νέοι: ο Οδυσσέας και ο Αντίλοχος ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Μου λες γεγονότα που με προβληματίζουν ΕΛΕΝΗ: Ο πατέρας μου Τυνδάρεως σε διάλεξε, καθώς έπεισες τους υπόλοιπους πως αν ποτέ με άρπαζε κάποιος ξένος θα έρχονταν όλοι οι έλληνες να με σώσουν ΜΕΝΑΛΑΟΣ: Αλήθεια έτσι έγιναν τα πράγματα ΕΛΕΝΗ: Και μας περιμένει η κόρη μας Ερμιόνη, για να τη δούμε νύφη ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Εσύ είσαι λοιπόν η αγαπημένη μου σύζυγος! Αν, λοιπόν, η αναγνώριση γινόταν με σημάδια, η παρουσία του Αγγελιαφόρου δεν θα ήταν αναγκαία και οι απόψεις του Ευριπίδη δεν θα μπορούσαν να εκφραστούν με κάποιο άλλο τρόπο. 5. O Αγγελιαφόρος, με βάση όσα είδε ή άκουσε, διηγείται επιστρέφοντας στην πατρίδα του σε κάποιο συμπατριώτη του την ιστορία του ειδώλου: πώς δημιουργήθηκε αλλά και πώς εξαφανίστηκε, τις συνέπειες της παρουσίας του, καθώς επίσης και της εξαφάνισής του. Όλα ξεκίνησαν όταν η Ήρα και η Αφροδίτη, φιλονίκησαν για το ποιά θεά είναι η ομορφότερη από τις δύο. Έτσι ζήτησαν από τον Πάρη να διαλέξει την ομορφότερη, αφού βέβαια η Αφροδίτη του έταξε να γίνει δική του η ομορφότερη γυναίκα του κόσμου. Η επιλογή του ήταν προφανής, και η θεά του δίνει την Ελένη, σύζυγο του βασιλιά Μενέλαου της Σπάρτης. Όταν το έμαθε ο Μενέλαος ξεκίνησε με όλο τον ελληνικό στρατό με στόχο να κατακτήσει την Τροία και να πάρει πίσω τη γυναίκα του. Στο τέλος, νίκησαν και με την Ελένη προσπάθησαν να γυρίσουν πίσω. Όμως η θύελλα τους έριξε στη χώρα της ~ 27 ~

30 Αιγύπτου ως ναυαγούς. Ο βασιλιάς, σε αναζήτηση τροφής, άφησε τη γυναίκα και τους συντρόφους του σε μια σπηλιά. Το αναπάντεχο που ακολούθησε το είδα και και γώ, καθώς αυτή που νομίζαμε πως ήταν η Ελένη, μας ανακοινώνει ότι είναι είδωλο, φτιαγμένο από την Ήρα, με στόχο να εκδικηθεί τον Πάρη, ενώ η πραγματική Ελένη βρίσκεται στη χώρα της Αιγύπτου. Πήρε όλη την ευθύνη για τον πόλεμο και μετά χάθηκε στον ουρανό, αφού ολοκλήρωσε την αποστολή της. 6. Σε ένα σύντομο κείμενο καταγράφετε τα θέματα, στα οποία αναφέρεται ο Αγγελιαφόρος μετά την αναγνώριση της Ελένης, και τις απόψεις που διατυπώνει για κάθε θέμα. Σχέση θεών- ανθρώπινης τύχης και μοίρας: Η τύχη των ανθρώπων είναι ρευστή, γιατί καθορίζεται από τη δυσερμήνευτη θεϊκή βούληση. Σχέση δούλου- αφέντη: Ο σωστός δούλος συνειδητά υπακούει στον αφέντη του και συμπάσχει με τα συναισθήματά του. Η αναξιόπιστη μαντική τέχνη: Οι μάντεις και οι προφητείες δεν αντικατοπτρίζουν τη θεϊκή βούληση, οπότε δεν είναι αξιόπιστες. Η ευθυκρισία στον άνθρωπο: Η λογική και η πίστη είναι τα συστατικά για την επιτυχία του ανθρώπου. 7. Γράφετε ένα κείμενο για το σκεπτικισμό του Ευριπίδη, για την τάση του δηλαδή να αμφισβητεί τις παραδοσιακές αντιλήψεις. Ποια στοιχεία θα αντλούσατε από τις συγκεκριμένες σκηνές; Ο Ευριπίδης επηρεασμένος από το κίνημα των σοφιστών και από τη διδασκαλία τους, επιδιώκει μέσα από τα επεισόδια να εκφράσει δικές του φιλοσοφικές αντιλήψεις και τον σκεπτικισμό του. Αρχικά, η αναφορά της σκηνής στην ευμετάβλητη θέληση των θεών, παρουσιάζει τη δυσκολία του ανθρώπου στο να ερμηνεύσει το μέλλον. Η ανθρώπινη ζωή μπορεί να αλλάξει ολοκληρωτικά από τη μια στιγμή στην άλλη. Παράλληλα, η παρουσία του δούλου στο έργο, φανερώνει τις απόψεις του δημιουργού για τη σχέση αφέντη και υποτακτικού. Επιπλέον, ο ποιητής τονίζει ότι η μαντική είναι η πλέον αναξιόπιστη μέθοδος για την προσέγγιση της αλήθειας και αντίθετα, ο άνθρωπος πρέπει να στηριχθεί στην ευβουλία. ~ 28 ~

31 8. Στα λόγια του Αγγελιαφόρου η τιμή της Ελένης αποκαθίσταται για μία ακόμα φορά στη συγκεκριμένη τραγωδία. Ποια είναι τα άλλα πρόσωπα που αποκαθιστούν την τιμή της ηρωίδας και τι εκπροσωπεί ο καθένας; Η αποκατάσταση προς το πρόσωπο της Ελένης γίνεται από διαφορετικά πρόσωπα του δράματος: Η ίδια η Ελένη (πληροφορώντας τους θεατές για το πως αντιμετωπίζει τις προτάσεις του Θεοκλύμενου) Ο Χορός (οι ελληνίδες σκλάβες δεν κατακρίνουν αλλά στηρίζουν την Ελένη) Το Είδωλο (τα λόγια του αποκαλύπτουν την αλήθεια για την Ελένη) Η Θεονόη (αναγνωρίζει την τιμιότητά της) Ο Μενέλαος και ο Αγγελιαφόρος (αναγνωρίζουν την αθωότητά της όταν η Ελένη διηγείται το δόλο της Ήρας) π.x. Δυο θεατές μετά την παράσταση της Ελένης συζητούν για τους μάντεις και τη μαντική. O ένας υπερασπίζεται τις θέσεις του Ευριπίδη, ενώ ο άλλος διαφωνεί. Γράψτε το διάλογό τους. Εντυπωσιακές οι απόψεις του Ευριπίδη σχετικά με τους μάντεις της εποχής. Αν και θεωρώ ότι δεν έπρεπε να μιλήσει με τέτοιο τρόπο. Μα γιατί όχι; Πότε οι μάντεις χρησίμευσαν στον άνθρωπο; Δεν έχεις δίκιο, πριν από τον Τρωικό πόλεμο, ο μάντης Κάλχας έδωσε τη λύση! Και λόγω αυτού, θυσίασαν ένα κορίτσι. Ενώ επίσης ούτε την κατάληξη της Σικελικής εκστρατείας κατάφεραν να προβλέψουν. Όμως το μαντείο των Δελφών είναι παγκόσμιο ιερό σήμερα, με μεγάλο κύρος. Εξάλλου οι άνθρωποι πρέπει να σεβαστούν τις θέσεις των θεών για τις δικές τους επιλογές. Όσο για τους Δελφούς, ο Απόλλωνας ονομάζεται και Λοξίας γιατί οι χρησμοί του δεν είναι σαφείς. Παράλληλα, ο άνθρωπος όταν δεν έχει λογική και σωστή κρίση δεν θα καταφέρει να πάρει εκείνος τη σωστή επιλογή, όποια και αν είναι η θέληση των θεών. Ερωτήσεις 3ης Σκηνής [στ ] 1. Σε όλη τη σκηνή κυριαρχεί ο φόβος για ένα επικείμενο κακό. Να εντοπίσετε στο κείμενο τα σχετικά σημεία και να εξετάσετε πώς αντιμετωπίζουν την απειλή αυτή η Ελένη και ο Μενέλαος. Τα σημεία, στα οποία φανερώνεται ο επικείμενος φόβος εντοπίζονται στους στίχους: στ. 841 στ. 860 στ. 863 στ. 865 ~ 29 ~

32 στ στ. 890 στ. 898 στ. 907 στ. 916 στ. 919 Η Ελένη αντιμετωπίζει αυτό το φόβο λογικά, τοποθετώντας τον άνδρα της πάνω από τις δικές της ανάγκες. Από την άλλη πλευρά, ο Μενέλαος, αποδεικνύει την ηρωική του συμπεριφορά, παραμένοντας δίπλα της. 2. Σημαντικό στοιχείο στη σκηνή αυτή αποτελεί η αμφιβολία και η επιβεβαίωση της συζυγικής πίστης. Αναζητήστε τα σχετικά σημεία και παρακολουθήστε, με βάση αυτά, πώς σκιαγραφείται το ήθος των ηρώων. Ο Μενέλαος αμφιβάλλει για την πίστη της Ελένης, η καχυποψία και η ψυχρότητα τον χαρακτηρίζουν. Παράλληλα όμως, δείχνει την αγάπη του, καθώς δεν φεύγει αλλά μένει στο πλευρό της: στ. 877 στ. 879 στ. 917 στ. 921 Από την άλλη πλευρά, η Ελένη χαρακτηρίζεται από αυταπάρνηση και ευαισθησία: στ. 868 στ. 878 στ. 882 στ. 884 στ. 918 στ Ξαναγράφοντας τη σκηνή Η Ελένη απευθύνεται στο Μενέλαο και του εκθέτει σε συνεχή λόγο τις σκέψεις της μπροστά στον κίνδυνο που τους απειλεί. Μενέλαε, η χαρά με έκανε να ξεχάσω προβλήματα που θα μας βασανίσουν σύντομα. Ο Θεοκλύμενος με θέλει για γυναίκα και θα σε σκοτώσει χωρίς δεύτερη σκέψη, πρέπει να φύγεις από εδώ αν θες να ζήσεις. Τίμησα ως τώρα το στεφάνι μου και τον απέφευγα ως τώρα, καθώς ήρθα εδώ στον τάφο για να μην με αγγίξει. Δεν έπαψα ποτέ να σε αγαπώ και προτιμώ να είσαι ζωντανός και να μην σε έχω παρά να είσαι νεκρός κοντά μου. ~ 30 ~

33 Ερωτήσεις 4ης Σκηνής [στ ] 1. Ποια ατμόσφαιρα δημιουργείται στη σκηνή με την εμφάνιση της Θεονόης; Ποιες εικόνες από την καθημερινή μας ζωή φέρνει στο νου; Η ατμόσφαιρα που δημιουργεί η άφιξη της Θεονόης, αποπνέει μυστήριο και κατάνυξη. Η υποβλητικότητα αυτή ταιριάζει με την ιεροτελεστία καθαρισμού του χώρου που περνάει η μάντισσα. Η έξοδος του ιερέα από το ιερό, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, είναι μια εικόνα της σημερινής εποχής που ταιριάζει στο μυστηριακό κλίμα του δράματος. 2. Ποια είναι τα κίνητρα της δράσης των θεών, σύμφωνα με τα λόγια της Θεονόης; Να συγκρίνετε την εικόνα αυτή των θεών με τη χριστιανική αντίληψη για το θείο. Τα κίνητρα των θεών εκφράζονται στους στίχους: στ. 967 (η αντιπαλότητα των θεών για τη μοίρα του Μενέλαου) στ (η επιθυμία της Ήρας) στ (η αντίθεση της Αφροδίτης) Στη χριστιανική αντίληψη, το θείο αντιπροσωπεύει την ηθική και τις σωστές πράξεις που πρέπει να ακολουθήσει ο άνθρωπος στην πορεία της ζωής του, σε αντίθεση με τους ολύμπιους που λειτουργούν ανάλογα με τα δικά τους συμφέροντα. 3. Η ρήση της Ελένης, ανάμεσα στα άλλα, περιλαμβάνει: α) το αίτημά της, β) τα επιχειρήματά της, γ) αναφορά στα προσωπικά της πάθη. Να εντοπίσετε στο κείμενο τα παραπάνω στοιχεία και να αναφερθείτε στη λειτουργία τους. ΑΙΤΗΜΑ ΕΛΕΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΠΑΘΗ στ στ Απόκρυψη από τη Θεονόη, προς τον Θεοκλύμενο για την άφιξη του Μενέλαου στην Αίγυπτο. στ στ στ στ στ Προσπαθεί να προκαλέσει τον οίκτο της Θεονόης. στ στ στ στ στ Συναισθηματική επιρροή προς τη Θεονόη για να την συγκινήσει. ~ 31 ~

34 4. Με βάση την παρουσία και τα λόγια του Μενέλαου σε όλη την 4η σκηνή, πώς θα τον χαρακτηρίζατε: γενναίο άνδρα; καυχησιάρη στρατηγό; δειλό άνθρωπο; κάτι άλλο; Πιστεύετε ότι είναι τραγικό πρόσωπο; Η γενναιότητα του ήρωα φαίνεται από τους στίχους: στ στ στ στ στ στ στ Η αντιπαλότητα Ήρας και Αφροδίτης έγινε η αιτία χωρισμού του από την Ελένη και ήταν η αρχή όλων των προβλημάτων του. Η θεϊκή δύναμη και βούληση έρχεται σε σύγκρουση με τις επιδιώξεις του, γι' αυτό το λόγο και χαρακτηρίζεται ως τραγικό πρόσωπο. 5. Να σκιαγραφήσετε το ήθος της Θεονόης, όπως διαγράφεται από τα δικά της λόγια και από τα λόγια των άλλων γι αυτήν. Η Θεονόη, παρά το γεγονός ότι είναι πριγκίπισσα και μάντισσα, βρίσκεται κοντά στους ανθρώπους και χαρακτηρίζεται από ευσέβεια και δικαιοσύνη. Είναι προσιτή σε αιτήματα που αφορούν το λαό, με ήθος που πηγάζει από την ανάγκη να πράξει το σωστό. Η ψυχραιμία και η εγκράτεια είναι αυτά που χαρακτηρίζουν το ήθος της ενώ παράλληλα διαθέτει κριτική ικανότητα που δεν περιορίζεται ούτε από την κοινωνική της θέση αλλά ούτε από τους συγγενικούς δεσμούς. 6. Είστε ένας από τους θεατές της παράστασης της Ελένης εκείνο το πρωινό του 412 π.x. Ανήκετε στην παράταξη που είχε υποστηρίξει τη Σικελική εκστρατεία. Πώς αισθάνεστε ακούγοντας τα λόγια της Θεονόης; Ποιες σκέψεις σάς γεννούν; Ως υποστηρικτές της Σικελικής εκστρατείας, ακούγοντας τις απόψεις και τα λόγια της Θεονόης, θα αισθανόμασταν ενοχές και τύψεις για το λόγο του ότι οδηγήσαμε την πόλη μας σε αυτή τη λανθασμένη επιλογή, που είχε ως αποτέλεσμα την ταπεινωτική ήττα για την Αθήνα. ~ 32 ~

35 Ερωτήσεις 5ης Σκηνής [στ ] 1. Ποιο σχέδιο προτείνει η Ελένη; Προσπαθήστε να το αποδώσετε σε συνεχή λόγο σε 10 περίπου γραμμές. Η Ελένη αφού απορρίπτει τις προτάσεις του Μενέλαου, προτείνει εκείνη ένα σχέδιο απόδρασης. Αρχικά, προτείνει ότι ο Θεοκλύμενος πρέπει να μάθει ότι ο Μενέλαος έχει χαθεί στη θάλασσα. Τα νέα θα τα μεταφέρει ο ίδιος ο ήρωας, μεταμφιεσμένος όμως. Επιπλέον, η Ελένη θα ζητήσει να τιμήσει το νεκρό της σύζυγο με τελετή που θα γίνει στη θάλασσα. Με αυτό τον τρόπο θα καταφέρουν να αποκτήσουν ένα πλοίο, με το οποίο θα ξεφύγουν από την Αίγυπτο, αρκεί βέβαια να βρίσκεται και ο Μενέλαος ως επιβάτης. Έτσι, πρέπει να εξασφαλίσουν την εμπιστοσύνη του Θεοκλύμενου, μέσα από την εξαπάτηση του σχεδίου τους. 2. Να συγκρίνετε την προσευχή της Ελένης με την προσευχή του Χρύση, ιερέα του Απόλλωνα, στην Α ραψωδία της Ιλιάδας (στ , μτφρ. N. Καζαντζάκης I. Θ. Kακριδής, OEΔB, 1999). Ποια κοινά στοιχεία εντοπίζετε; Επάκουσέ μου, ασημοδόξαρε, που κυβερνάς τη Χρύσα και την τρισάγια Κίλλα, κι άσφαλτα την Τένεδο αφεντεύεις, Ποντικοδαίμονα, αν σου στέγασα ναό χαριτωμένο κάποτε ως τώρα εγώ, γιά αν σου καψα παχιά μεριά ποτέ μου, γιδίσια γιά ταυρίσια, επάκουσε και δώσε να πλερώσουν οι Δαναοί με τις σαγίτες σου τα δάκρυα που χω χύσει! ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΛΕΝΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΧΡΥΣΗ Επίκληση στη βοήθεια θεών Προσφώνηση ιδιοτήτων θεών Αναφορά στην κατοικία και δύναμη θεών Οφέλη από θνητούς και ανταπόδοση χάρης 3. Kάποιοι μελετητές υποστηρίζουν ότι στη σκηνή αυτή αναδεικνύεται η επινοητικότητα της Eλένης και γενικότερα η ικανότητα του ανθρώπου να αντισταθεί με το μυαλό του στη δύναμη της εξουσίας. Aαναζητήστε στη σκηνή στοιχεία που μπορούν να επιβεβαιώσουν την άποψη αυτή. Οι απόψεις που εκφράζονται για τις γυναίκες, ήδη από τον στίχο 1157 αναιρούνται από την ίδια την πραγματικότητα, καθώς η ηρωίδα είναι αυτή που καταστρώνει το σχέδιο απόδρασης. Αυτή η μέθοδος ονομάζεται ειρωνική, επειδή η αντίθεση του φαίνεσθαι- είναι παρουσιάζεται και στα λεγόμενα, που αναιρούνται από τα πεπραγμένα. Η Ελένη δεν είναι ο παθητικός δέκτης της τύχης, αλλά προσπαθεί να επέμβει στην πορεία των γεγονότων. Σολωμού 29 Αθήνα On-line Φροντιστήριο ~ 33 ~

36 4. Ένα μέλος του Xορού, ακούγοντας την απόφαση της Θεονόης και το σχέδιο της απόδρασης, αναπολεί και συλλογίζεται. Το συγκεκριμένο μέλος του Χορού, ακούγοντας τα γεγονότα που πρόκειται να διαδραματιστούν αναπολεί τη ζωή του στην πατρίδα, όταν ακόμη ήταν ελεύθερη, πριν αιχμαλωτιστεί από τους Αιγύπτιους. Επιπλέον, προβληματίζεται, καθώς αγωνιά για την επιτυχία του σχεδίου. Επιμέλεια: Χασαπλαδάκης Κωνσταντίνος - Φιλόλογος ~ 34 ~

Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με

Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με Θεμελιώδης αντίθεση που διατρέχει ολόκληρο το έργο και αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονές του. Απαντάται με ποικίλες μορφές και συνδέεται με προβληματισμούς για την αλήθεια και τη γνώση. Απηχεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος.

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Eυριπίδη «Ελένη» Α επεισόδιο Α σκηνή στιχ.437-494494 καθηγήτρια:τσούτσα Σταυρούλα Διδακτικοί Στόχοι Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Να εµβαθύνουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα

Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα Περιεχόμενο τραγωδίας Η τραγωδία διαδραματίζεται στην Αυλίδα, τόπος διαμονής των Ελλήνων μέχρι να βρουν τρόπο για να πάνε στην Τροία. Τη λύση την δίνει ο μάντης Κάλχας στον Βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ( ΣΤΙΧΟΙ 1-13) 1.Να χαρακτηρίσετε τον Οδυσσέα με βάση τους στίχους 1-13, αιτιολογώντας σύντομα κάθε χαρακτηρισμό σας

Ερωτήσεις ( ΣΤΙΧΟΙ 1-13) 1.Να χαρακτηρίσετε τον Οδυσσέα με βάση τους στίχους 1-13, αιτιολογώντας σύντομα κάθε χαρακτηρισμό σας ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΗΛΕΜΑΧΕΙΑ Ραψωδία α Προοίμιο(στίχοι 1-25) ΔΟΜΗ Στην Οδύσσεια διακρίνουμε δύο προοίμια: α προοίμιο ( κυρίως προοίμιο ή προοίμιο του ποιητή) στίχοι 1-13 β προοίμιο( το προοίμιο της Μούσας )

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Β Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Χάρτινη αγκαλιά» Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Καλέντης Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Φακίνου, Η ζωή στη Σύμη

Ευγενία Φακίνου, Η ζωή στη Σύμη Ευγενία Φακίνου, Η ζωή στη Σύμη Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 102) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευριπίδη, Ελένη (412 π.χ.)

Ευριπίδη, Ελένη (412 π.χ.) Ευριπίδη, Ελένη (412 π.χ.) ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ Β 2η Σκηνή (659-840): Αγγελιοφόρος Μενέλαος Ελένη Χορός Διδακτικοί Στόχοι Να βιώσουμε τη σκηνή της αναγνώρισης, γνωρίζοντας παράλληλα την τυπολογία της και επισημαίνοντας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Α ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Α ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Α ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ Σκηνές Α σκηνή, 437-494 : Άφιξη Μενέλαου στην Αίγυπτο και αυτοσύσταση μονόλογος Μενέλαου. Β σκηνή, 495-541 : Διάλογος Μενέλαου γερόντισσας υπηρέτριας Γ σκηνή, 542-575 : Οι προβληματισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή ΘΟΥΚΥ Ι ΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Α. Ελεύθερης ανάπτυξης 1. Να γράψετε ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σηµείωµα για το Θουκυδίδη, που θα µπορούσε να αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΗΝΙΚΑ. Η ιστορία διαδραματίζεται έξω από το σπίτι της Μήδειας στην Κόρινθο. Άρα σκηνικό θα είναι η πρόσοψη του σπιτιού.

ΣΚΗΝΙΚΑ. Η ιστορία διαδραματίζεται έξω από το σπίτι της Μήδειας στην Κόρινθο. Άρα σκηνικό θα είναι η πρόσοψη του σπιτιού. ΜΗΔΕΙΑ -ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Η τραγωδία ξεκινάει με την παραμάνα να εξιστορεί τα βάσανα της Μήδειας το πως απαρνήθηκε σπίτι και οικογένεια για να ακολουθήσει τον Ιάσονα που τώρα τους παράτησε για την

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

"Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde

Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι. Oscar Wilde 1 Αγαπημένε μου φίλε/η, "Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde Θα ήθελα να σε καλωσορίσω σε αυτό το σεμινάριο. Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ξέρεις πώς δεσμεύομαι με το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1. α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ντίνος Δημόπουλος, Ο Σαρλό και το αθάνατο νερό

Ντίνος Δημόπουλος, Ο Σαρλό και το αθάνατο νερό Ντίνος Δημόπουλος, Ο Σαρλό και το αθάνατο νερό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 109) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-14 Σημειώσεις... 15 2 Μάθημα Πέμπτο- Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις πώς να διαχειριστείς την λεπτή γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Στην αρχή είχαμε κάποια ερωτήματα... έργο; Πώς διαβάζει κανείς ένα ολόκληρο λογοτεχνικό Ποιο βιβλίο θα μας δημιουργούσε την ανάγκη να το επεξεργαστούμε να στοχαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα O ορισμός της διεκδικητικ ής συμπεριφο&r ho;άς (assertiveness) είι το διεκδικεί κάποιος τα δικαιώματά του, χωρίς όμως παραβιάζει τα δικαιώματα του

Διαβάστε περισσότερα

Καπούτση Σύρμω, Φιλόλογος

Καπούτση Σύρμω, Φιλόλογος Ευριπίδη, Ελένη (412 π.χ.), Επεισόδιο Β, 1 η Σκηνή (588-658): Χορός Ελένη Μενέλαος - [ΕΠΙΠΑΡΟΔΟΣ (στ. 576-587] Η επιστροφή του χορού και της Ελένης Ο Χορός πληροφορείται από τη Θεονόη ότι ο Μενέλαος ζει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης

Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης Προετοιμασία και Σχεδιασμός Έναρξη της Διαπραγμάτευσης Έλεγχος Προσέγγιση μέσω αμοιβαίων υποχωρήσεων Συμπεράσματα και Συμφωνίες Μέτρηση Επιτυχίας (Αποτελεσμάτων) 1 Προετοιμασία

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση 1. Μπάλες Μηνύματα (20 ) Να αντιληφθούν ότι το σώμα αντιδρά αυτόματα με τη λήψη μηνυμάτων. Να αποκτήσουν έλεγχο αυτών ων αντιδράσεων. Να ασκηθούν στον έλεγχο του ρυθμού και της διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα