ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ"

Transcript

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ ( ΟΜ-ΧΝΝ) 1

2 Προειδοποίηση ΜΕΡΟΣ 1: ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ Το παρόν κείµενο Κατευθυντήριων Οδηγιών Κλινικής Πράξης βασίζεται στις καλύτερες πληροφορίες που ήταν διαθέσιµες µέχρι το Μάρτιο του 2009, µε τελική βιβλιογραφική ενηµέρωση το εκέµβριο του Σχεδιάστηκε µε τέτοιο τρόπο, ώστε να παρέχει πληροφορίες και βοήθεια στη λήψη αποφάσεων. εν έχει σκοπό να καθιερώσει ένα πρότυπο περίθαλψης, ούτε πρέπει να εκληφθεί ως τέτοιο, και δεν πρέπει να ερµηνευθεί ως συνταγογράφηση µίας αποκλειστικής διαδικασίας αντιµετώπισης. ιαφοροποιήσεις στην κλινική πράξη είναι αναπόφευκτες και θεµιτές όταν οι κλινικοί γιατροί χρειασθεί να λάβουν υπόψη τους τις ανάγκες του κάθε ασθενή, τους διαθέσιµους πόρους και τους περιορισµούς που τίθενται από το εκάστοτε νοσηλευτικό ίδρυµα ή χώρο άσκησης της Ιατρικής. Κάθε επαγγελµατίας υγείας που χρησιµοποιεί τις εν λόγω συστάσεις έχει την ευθύνη να αξιολογήσει την καταλληλότητά τους κατά την εφαρµογή τους στην εκάστοτε κλινική κατάσταση. Οι συστάσεις που αφορούν στην έρευνα είναι γενικές και δεν υποδηλώνουν ένα συγκεκριµένο πρωτόκολλο. ΜΕΡΟΣ 2: ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Η οργάνωση Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) καταβάλει κάθε προσπάθεια να αποφύγει κάθε υπαρκτή ή ευλόγως θεωρούµενη σύγκρουση συµφερόντων που µπορεί να προκύψει ως αποτέλεσµα µίας εξωτερικής σχέσης ή προσωπικού, επαγγελµατικού ή επιχειρηµατικού συµφέροντος κάποιου µέλους της Οµάδας Εργασίας. Όλα τα µέλη της Οµάδας Εργασίας υποχρεούνται να συµπληρώσουν, να υπογράψουν και να υποβάλλουν ένα έντυπο δήλωσης-γνωστοποίησης όπου παρατίθενται τέτοιου είδους σχέσεις που µπορεί να θεωρούνται ως ή να αποτελούν πραγµατική σύγκρουση συµφερόντων. Το εν λόγω έντυπο ενηµερώνεται ετησίως και οι πληροφορίες αναπροσαρµόζονται αναλόγως. Όλες οι υποβαλλόµενες πληροφορίες δηµοσιεύονται αυτούσιες στο τελευταίο κεφάλαιο αυτού του εντύπου (Βιογραφικά των µελών της Οµάδας Εργασίας και Πληροφορίες Γνωστοποίησης) και φυλάσσονται σε αρχείο στο γραφείο διεύθυνσης της οργάνωσης KDIGO. Η οργάνωση KDIGO εκφράζει µε ευγνωµοσύνη τις ευχαριστίες της στην ακόλουθη κοινοπραξία χορηγών που καθιστά εφικτές τις πρωτοβουλίες µας: Abbott, Amgen, Belo Foundation, Coca-Cola Company, Dole Food Company, Genzyme, JC Penney, NATCO The Organization for Transplant Professionals, National Kidney Foundation Board of Directors, Novartis, Robert and Jane Cizik Foundation, Roche, Shire, Transwestern Commercial Services, and Wyeth. 2

3 Μέλη Οµάδας εργασίας ΠΡΟΕ ΡΟΙ ΟΜΑ ΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Sharon M Moe, MD, FASN, FAHA, FACP, Tilman B Drüeke, MD, FRCP Indiana University School of Medicine, Hôpital Necker, Roudebush VA Medical Center, Université Paris 5, Indianapolis, IN, USA Paris, France ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ Geoffrey A Block, MD, Denver Nephrologists, PC, Denver, CO, USA Jorge B Cannata-Andía, MD, PhD, Hospital Universitario Central de Asturias, Universidad de Oviedo, Oviedo, Spain Grahame J Elder, MB, BS, PhD, FRACP, Westmead Hospital, Sydney, Australia Masafumi Fukagawa, MD, PhD, FASN Kobe University School of Medicine, Kobe, Japan Vanda Jorgetti, MD, PhD, University of Sāo Paulo School of Medicine, Sāo Paulo, Brazil Markus Ketteler, MD, Nephrologische Klink, Coburg, Germany Craig B Langman, MD, Northwestern University, Feinberg School of Medicine, Children s Memorial Hospital, Chicago, IL, USA Alison M MacLeod, MBChB, MD, FRCP University of Aberdeen, Aberdeen, Scotland, UK Linda McCann, RD, CSR, LD, Satellite Healthcare, Mountain View, CA, USA Peter A McCullough, MD, MPH, FACC, FACP, FCCP, FAHA, William Beaumont Hospital, Royal Oak, MI, USA Susan M Ott, MD, University of Washington Medical Center, Seattle, WA, USA Angela Yee-Moon Wang, MD, PhD, FRCP Queen Mary Hospital, University of Hong Kong, Hong Kong David C Wheeler, MD, FRCP, University College London Medical School, London, UK José R Weisinger, MD, FACP, Universidad Central de Venezuela, Caracas, Venezuela & Baptist Health South Florida, Miami, Florida, USA Adeera Levin, MD, FRCPC, St Paul Hospital, University of British Columbia, Vancouver, British Columbia, Canada ΟΜΑ Α ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Tufts Center for Kidney Disease Guideline Development and Implementation, Tufts Medical Center, Boston, MA, USA: Katrin Uhlig, MD, MS, Project Director; Director, Guideline Development Ranjani Moorthi, MD, MPH, MS, Assistant Project Director Amy Earley, BS, Project Coordinator Rebecca Persson, BA, Research Assistant Επιπλέον, υποστήριξη και επίβλεψη παρείχαν οι: Ethan Balk, MD, MPH, Director, Evidence Based Medicine Joseph Lau, MD, Methods Consultant 3

4 ΜΕΛΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ KDIGO Kai-Uwe Eckardt, MD Πρόεδρος KDIGO Garabed Eknoyan, MD Norbert Lameire, MD Ιδρυτικά στελέχη (Πρόεδροι) KDIGO Bertram L Kasiske, MD Πρόεδρος KDIGO Omar I Abboud, MD, FRCP Sharon Adler, MD, FASN Sharon P Andreoli, MD Robert Atkins, MD Mohamed Benghanem Gharbi, MD, PhD Gavin J Becker, MD, FRACP Fred Brown, MBA, FACHE Jerilynn D Burrowes, PhD, RD Evelyn Butera, MS, RN, CNN Daniel Cattran, MD, FRCPC Allan J Collins, MD FACP Ricardo Correa-Rotter, MD William G Couser, MD Olivier Coustere Adrian Covic, MD, PhD Jonathan Craig, MD Angel de Francisco, MD Paul de Jong, MD Tilman B Dru eke, MD Denis P Fouque, MD, PhD Gordon Guyatt, MD, MSc, BSc, FRCPC Philip Halloran, MD, PhD David Harris, MD Michel Jadoul, MD Vivekanand Jha, MD Martin K Kuhlmann, MD Suhnggwon Kim, MD, PhD Adeera Levin, MD, FRCPC Nathan W Levin, MD, FACP Philip KT Li, MD, FRCP, FACP Zhi-Hong Liu, MD Francesco Locatelli, MD Alison MacLeod, MD, FRCP Pablo Massari, MD Peter A McCullough, MD, MPH, FACC, FACP Rafique Moosa, MD Miguel C Riella, MD Bernardo Rodriquez-Iturbe, MD Robert Schrier, MD Trent Tipple, MD Yusuke Tsukamoto, MD Raymond Vanholder, MD Giancarlo Viberti, MD, FRCP Theodor Vogels, MSW David Wheeler, MD, FRCP Carmine Zoccali, MD ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ KDIGO Kerry Willis, PhD, Senior Vice-President for Scientific Activities Donna Fingerhut, Managing Director of Scientific Activities Michael Cheung, Guideline Development Director Thomas Manley, KDIGO Project Director Dekeya Slaughter-Larkem, Guideline Development Project Manager Sean Slifer, Scientific Activities Manager 4

5 Στάδια Χρόνιας Νεφρικής Νόσου Στάδιο Περιγραφή GFR (ml/min/1,72 m 2 ) Θεραπεία 1 Νεφρική βλάβη µε φυσιολογικό ή GFR 90 2 Νεφρική βλάβη µε ήπια του GFR Μέτρια του GFR Τ για ασθενή µε µεταµόσχευση 4 Σοβαρή του GFR Νεφρική ανεπάρκεια <15 (ή κάθαρση) 5D επί κάθαρσης (ΑΚ ή ΠΚ) GFR: ρυθµός σπειραµατικής διήθησης, : αυξηµένος, : ελαττωµένος Ταξινόµηση κατά KDIGO της ΟΜ-ΧΝΝ και της Νεφρικής Οστεοδυστροφίας Ορισµός της ΟΜ-ΧΝΝ Μία συστηµατική διαταραχή του µεταβολισµού των οστών και των µεταλλικών στοιχείων λόγω ΧΝΝ που εκδηλώνεται µε ένα από τα παρακάτω ή συνδυασµό τους ιαταραχές του µεταβολισµού του ασβεστίου, του φωσφόρου, της ΡΤΗ ή της βιταµίνης D ιαταραχές του µεταβολισµού, της µεταλλοποίησης, του όγκου, της γραµµικής ανάπτυξης ή της ισχύος των οστών Επασβέστωση των αγγείων ή άλλων µαλακών ιστών Ορισµός της νεφρικής οστεοδυστροφίας Είναι µία αλλαγή της µορφολογίας του οστού σε ασθενείς µε ΧΝΝ Αποτελεί µέτρο του σκελετικού παράγοντα της ΟΜ-ΧΝΝ που προσδιορίζεται ποσοτικώς µε ιστοµορφοµετρία στην οστική βιοψία 5

6 ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ Κάθε κεφάλαιο περιέχει συστάσεις που έχουν ταξινοµηθεί ως επίπεδου 1 ή επιπέδου 2, και βάσει της ποιότητας των στοιχείων που τις τεκµηριώνουν ως Α, Β, C και D όπως φαίνεται στον πίνακα. Επιπλέον, η Οµάδα Εργασίας είχε τη δυνατότητα να διατυπώσει και µη διαβαθµισµένες δηλώσεις. Σηµασία Βαθµός Ασθενείς Κλινικοί γιατροί Τακτική Επίπεδο 1 Οι περισσότεροι θα ήθελαν την Οι περισσότεροι ασθενείς Οι συστάσεις µπορούν να «Συνιστούµε» συνιστώµενη πρακτική και µόνο θα έπρεπε να αντιµετωπισθούν υιοθετηθούν ως η κλινική ένα µικρό ποσοστό δεν θα σύµφωνα µε τις συστάσεις πρακτική στις περισσότερες την ήθελαν καταστάσεις Επίπεδο 2 «Προτείνουµε» Η πλειοψηφία των ανθρώπων ιαφορετικές επιλογές είναι Οι συστάσεις ενδέχεται να θα ήθελαν τη συνιστώµενη κατάλληλες για διαφορετικούς απαιτήσουν αντιπαράθεση πρακτική, αλλά πολλοί δεν θα ασθενείς. Κάθε ασθενής και εµπλοκή των την ήθελαν χρειάζεται βοήθεια για να ενδιαφερόµενων πριν φθάσει σε µια θεραπευτική καθορισθεί η κλινική απόφαση, συµβατή µε τις πρακτική αξίες και προτιµήσεις του Ποιότητα των Βαθµός στοιχείων Σηµασία Α Υψηλή Είµαστε πεπεισµένοι ότι τα πραγµατικά αποτελέσµατα βρίσκονται κοντά στα εκτιµώµενα Β Μέτρια Τα πραγµατικά αποτελέσµατα, πιθανόν, βρίσκονται κοντά στα εκτιµώµενα, αλλά υπάρχει πιθανότητα να διαφέρουν σηµαντικά C Χαµηλή Τα πραγµατικά αποτελέσµατα µπορεί να διαφέρουν σηµαντικά από τα εκτιµώµενα D Πολύ χαµηλή Τα εκτιµώµενα αποτελέσµατα είναι πολύ αβέβαια, και συχνά απέχουν πολύ από την αλήθεια 6

7 Περίληψη Οι κατευθυντήριες οδηγίες KDIGO 2009 για την θεραπευτική αντιµετώπιση των διαταραχών του µεταβολισµού των οστών και των µεταλλικών στοιχείων στη χρόνια νεφρική νόσο ( ΟΜ-ΧΝΝ) έχουν σκοπό να βοηθήσουν τον ιατρό που περιθάλπει ενήλικες και παιδιά µε ΧΝΝ σταδίου 3-5, ασθενείς που υποβάλλονται σε χρόνια εξωνεφρική κάθαρση και ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε µεταµόσχευση νεφρού. Οι οδηγίες περιέχουν συστάσεις για τη διερεύνηση και αντιµετώπιση των ανωµαλιών της ΟΜ-ΧΝΝ. Το εννοιολογικό περιεχόµενο του όρου ΟΜ-ΧΝΝ έχει καθοριστεί σε προηγούµενο συνέδριο αποφάσεων (consensus conference) της KDIGO. Μελετήθηκαν οι εξετάσεις που σχετίζονται µε την ανίχνευση και τη παρακολούθηση των εργαστηριακών, οστικών και καρδιαγγειακών διαταραχών καθώς και οι θεραπευτικές παρεµβάσεις για την υπερφωσφαταιµία, τον υπερπαραθυρεοειδισµό και την οστική νόσο στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και 1-5Τ. Κατά τη διαδικασία ανάπτυξης των οδηγιών υιοθετήθηκε µία προσέγγιση βασισµένη σε στοιχεία. Οι θεραπευτικές συστάσεις βασίστηκαν σε συστηµατική ανασκόπηση σχετικών θεραπευτικών κλινικών δοκιµών. Τα στοιχεία που χρησιµοποιήθηκαν στις συστάσεις που αφορούν στις εργαστηριακές εξετάσεις βασίστηκαν στη διαγνωστική ακρίβεια και τον προβλεπόµενο κίνδυνο, συνδέοντας τες έµµεσα µε τη προσδοκία επίτευξης καλύτερης έκβασης για τον ασθενή, µέσω καλύτερης ανίχνευσης, καλύτερης εκτίµησης και καλύτερης θεραπείας της νόσου. Για την κριτική αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων και της ισχύος των συστάσεων υιοθετήθηκε η προσέγγιση GRADE (Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation system). Στις περιπτώσεις που ένα ερώτηµα δεν µπορούσε να ελεγχθεί µέσω συστηµατικής ανασκόπησης της βιβλιογραφίας, δόθηκε µία δήλωση χωρίς διαβάθµιση. Γίνεται σχολιασµός των περιορισµών στους οποίους υπόκεινται τα εν λόγω στοιχεία (ιδιαιτέρως σχολιάζεται η έλλειψη οριστικών αποτελεσµάτων από τις κλινικές δοκιµές) και παρέχονται προτάσεις για µελλοντική έρευνα. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ Κεφάλαιο 3.1: ιάγνωση της ΟΜ-ΧΝΝ: βιοχηµικές ανωµαλίες Συνιστούµε την παρακολούθηση των επιπέδων του ασβεστίου, της ΡΤΗ και της δραστηριότητας της αλκαλικής φωσφατάσης αρχίζοντας από το στάδιο 3 της ΧΝΝ (1C). Στα παιδιά προτείνουµε έναρξη της ως άνω παρακολούθησης από το στάδιο 2 της ΧΝΝ (2D) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D, η συχνότητα της παρακολούθησης των επιπέδων του ασβεστίου, του φωσφόρου και της ΡΤΗ είναι λογικό να βασίζεται στην παρουσία και το µέγεθος των διαταραχών και στο ρυθµό εξέλιξης την ΧΝΝ (χωρίς διαβάθµιση). Εύλογα µεσοδιαστήµατα παρακολούθησης είναι: Στη ΧΝΝ σταδίου 3: για το ασβέστιο και το φώσφορο ορού κάθε 6-12 µήνες ενώ για την ΡΤΗ αναλόγως της αρχικής τιµής και της εξέλιξης της ΧΝΝ. Στη ΧΝΝ σταδίου 4: για το ασβέστιο και το φώσφορο ορού κάθε 3-6 µήνες ενώ για την ΡΤΗ κάθε 6-12 µήνες. Στην ΧΝΝ σταδίου 5 (συµπεριλαµβανοµένου 5D): για το ασβέστιο και το φώσφορο ορού κάθε 1-3 µήνες, ενώ για την ΡΤΗ κάθε 3-6 µήνες. Στην ΧΝΝ σταδίου 4-5D: για την δραστηριότητα της αλκαλικής φωσφατάσης κάθε 12 µήνες ή συχνότερα επί αυξηµένων επιπέδων ΡΤΗ (βλ. κεφάλαιο 3.2). Στους ασθενείς µε ΧΝΝ που παίρνουν θεραπεία για ΟΜ-ΧΝΝ, ή στους οποίους έχουν ανευρεθεί βιοχηµικές διαταραχές, είναι λογικό να αυξήσουµε την συχνότητα των µετρήσεων προκειµένου να παρακολουθήσουµε τις τάσεις αύξησης ή ελάττωσης των επιπέδων και την αποτελεσµατικότητα της θεραπείας καθώς και τις ενδεχόµενες παρενέργειες (χωρίς διαβάθµιση) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D προτείνουµε τη µέτρηση των επιπέδων της 25(ΟΗ) βιταµίνης D (καλσιδιόλης) και την επανάληψη των µετρήσεων βάσει των αρχικών τιµών και των θεραπευτικών παρεµβάσεων (2C). Προτείνουµε τη διόρθωση της ανεπάρκειας ή της έλλειψης της βιταµίνης D χρησιµοποιώντας τις θεραπευτικές στρατηγικές που συνιστώνται για το γενικό πληθυσµό (2C) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D συνιστούµε όπως οι θεραπευτικές αποφάσεις να βασίζονται κατά κύριο λόγο στις τάσεις αύξησης ή ελάττωσης των επιπέδων παρά σε µία µοναδική εργαστηριακή τιµή, λαµβάνοντας υπόψη όλες τις διαθέσιµες εκτιµήσεις για την ΟΜ-ΧΝΝ (1C). 7

8 Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D, προτείνουµε η κλινική πράξη να βασίζεται κατά κύριο λόγο στην σύγχρονη αξιολόγηση των απόλυτων τιµών του ασβεστίου και του φωσφόρου του ορού, παρά στο µαθηµατικό µοντέλο του γινοµένου ασβεστίου φωσφόρου (Ca x P) (2D) Συνιστούµε το εργαστήριο να ενηµερώνει τους κλινικούς ιατρούς για την ακριβή µέθοδο ανάλυσης που χρησιµοποιείται στις εργαστηριακές εξετάσεις των ασθενών µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και να αναφέρει οποιαδήποτε αλλαγή στη µέθοδο, στη πηγή του δείγµατος (πλάσµα ή ορός) και στις τεχνικές προδιαγραφές προκειµένου να διευκολύνει την κατάλληλη ερµηνεία των βιοχηµικών δεδοµένων (1Β). Κεφάλαιο 3.2: ιάγνωση της ΟΜ-ΧΝΝ: οστά Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D δικαιολογείται η εκτέλεση βιοψίας οστού σε διάφορες περιπτώσεις, που περιλαµβάνουν (χωρίς να περιορίζονται µόνο σε αυτές): ανεξήγητα κατάγµατα, επίµονα οστικά άλγη, ανεξήγητη υπερασβεστιαιµία, ανεξήγητη υποφωσφαταιµία, ενδεχόµενη τοξικότητα από αλουµίνιο και πριν από τη θεραπεία µε διφωσφονικά στους ασθενείς µε ΟΜ-ΧΝΝ (χωρίς διαβάθµιση) Προτείνουµε η µέτρηση της οστικής πυκνότητας να µην αποτελεί εξέταση ρουτίνας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και ενδείξεις ΟΜ-ΧΝΝ διότι η οστική πυκνότητα δεν αποτελεί προγνωστικό δείκτη του κινδύνου κατάγµατος όπως στο γενικό πληθυσµό και επίσης δεν αντανακλά τον τύπο της νεφρικής οστεοδυστροφίας (2Β) Προτείνουµε οι µετρήσεις της ΡΤΗ ορού και του οστικού κλάσµατος της αλκαλικής φωσφατάσης να χρησιµοποιούνται για την εκτίµηση της οστικής νόσου στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D διότι οι σηµαντικά αυξηµένες ή οι χαµηλές τιµές αντανακλούν υποκείµενο οστικό µεταβολισµό (2Β) Προτείνουµε οι µετρήσεις δεικτών σύνθεσης (όπως το: procollagen type I C-terminal propeptide) ή καταστροφής (όπως τα: type I collagen cross-linked telopeptide, cross-laps, pyridinoline, ή deoxypyridinoline) κολλαγόνου λόγω οστικού µεταβολισµού να µην αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D (2C) Συνιστούµε µέτρηση του µήκους των βρεφών µε ΧΝΝ σταδίου 2-5D τουλάχιστον ανά τρίµηνο, ενώ το ύψος των παιδιών µε ΧΝΝ σταδίου 2-5D πρέπει να εκτιµάται τουλάχιστον ανά έτος (1Β). Κεφάλαιο 3.3: ιάγνωση της ΟΜ-ΧΝΝ: αγγειακή επασβέστωση Προτείνουµε τη χρήση πλάγιας ακτινογραφίας κοιλίας για την διαπίστωση της παρουσίας ή της απουσίας αγγειακής επασβέστωσης, καθώς και τη χρήση υπερηχογραφήµατος καρδιάς για τη διαπίστωση της παρουσίας ή της απουσίας επασβέστωσης των καρδιακών βαλβίδων στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D, ως εύλογες εναλλακτικές εξετάσεις της απεικόνισης µε αξονικό τοµογράφο (2C) Οι ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και γνωστή επασβέστωση αγγείων/βαλβίδων προτείνουµε να θεωρούνται ασθενείς µέγιστου καρδιαγγειακού κινδύνου (2Α). Οι εν λόγω πληροφορίες είναι λογικό να χρησιµοποιούνται για να κατευθύνουν την αντιµετώπιση της ΟΜ-ΧΝΝ (χωρίς διαβάθµιση). Κεφάλαιο 4.1: Θεραπευτική αντιµετώπιση της ΟΜ-ΧΝΝ εστιασµένη στην ελάττωση του υψηλού φωσφόρου ορού και στη διατήρηση φυσιολογικού ασβεστίου ορού Προτείνουµε τη διατήρηση των επιπέδων του φωσφόρου του ορού εντός φυσιολογικών ορίων στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5 (2C). Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 5D, προτείνουµε την ελάττωση των αυξηµένων επιπέδων του φωσφόρου προς τα φυσιολογικά όρια (2C) Προτείνουµε τη διατήρηση των επιπέδων του ασβεστίου του ορού εντός φυσιολογικών ορίων στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D (2D) Προτείνουµε τη χρήση διαλύµατος αιµοκάθαρσης µε συγκέντρωση ασβεστίου µεταξύ 1,25 και 1,50 mmol/l (2,5 και 3,0 meq/l) στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 5D (2D). 8

9 Προτείνουµε τη χρήση δεσµευτικών του φωσφόρου για τη θεραπεία της υπερφωσφαταιµίας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5 (2D) και 5D (2B). Η επιλογή του φαρµακευτικής ουσίας είναι λογικό να βασίζεται στο στάδιο της ΧΝΝ, στη παρουσία άλλων διαταραχών της ΟΜ-ΧΝΝ, στα φάρµακα που συγχορηγούνται και στις ανεπιθύµητες ενέργειες του φαρµάκου (χωρίς διαβάθµιση) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και υπερφωσφαταιµία, συνιστούµε περιορισµό της δόσης των ασβεστούχων δεσµευτικών του φωσφόρου και/ή της δόσης της καλσιτριόλης ή των αναλόγων της βιταµίνης D σε περίπτωση επίµονης ή υποτροπιάζουσας υπερασβεστιαιµίας (1Β). Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και υπερφωσφαταιµία, προτείνουµε περιορισµό της δόσης των ασβεστούχων δεσµευτικών του φωσφόρου επί παρουσίας αρτηριακής επασβέστωσης (2C) και/ή αδυναµικής νόσου των οστών (2C) και/ή διαρκώς χαµηλών επιπέδων ΡΤΗ ορού (2C) Συνιστούµε να αποφεύγεται η µακρόχρονη χρήση δεσµευτικών του φωσφόρου που περιέχουν αλουµίνιο στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D. Στους ασθενείς ΧΝΝ σταδίου 5D, συνιστούµε να αποφεύγεται η ύπαρξη υπολειµάτων αλουµινίου στο διάλυµα της αιµοκάθαρσης, προκειµένου να προληφθεί η τοξικότητα από αλουµίνιο (1C) Προτείνουµε τον περιορισµό της διαιτητικής πρόσληψης φωσφόρου στο πλαίσιο της θεραπείας της υπερφωσφαταιµίας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D (2D) Προτείνουµε την αύξηση της αποµάκρυνσης του φωσφόρου κατά την αιµοκάθαρση σε περίπτωση επίµονης υπερφωσφαταιµίας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D (2C). Κεφάλαιο 4.2: Θεραπεία των µη φυσιολογικών επιπέδων ΡΤΗ στη ΟΜ-ΧΝΝ Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5 που δεν υποβάλλονται σε εξωνεφρική κάθαρση δεν είναι γνωστή η βέλτιστη τιµή ΡΤΗ. Εντούτοις, προτείνουµε οι ασθενείς µε επίπεδα ακέραιας ΡΤΗ (ipth) πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο να εκτιµώνται για υπερφωσφαταιµία, υπασβεστιαιµία και ανεπάρκεια βιταµίνης D (2C). Η διόρθωση των ανωτέρω διαταραχών έχει λογική βάση και µπορεί να γίνει µε τις εξής ενέργειες: ελάττωση της διαιτητικής πρόσληψης φωσφόρου, χορήγηση δεσµευτικών του φωσφόρου, συµπληρωµάτων ασβεστίου και/ή βιταµίνης D (χωρίς διαβάθµιση) Προτείνουµε τη θεραπεία µε καλσιτριόλη ή ανάλογα της βιταµίνης D στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5 που δεν υποβάλλονται σε εξωνεφρική κάθαρση, στους οποίους η ΡΤΗ ορού αυξάνεται προοδευτικά και παραµένει διαρκώς πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο παρά τη διόρθωση των παραγόντων που επιδέχονται τροποποίηση (2C) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 5D προτείνουµε τη διατήρηση των επιπέδων της ipth µεταξύ του διπλάσιο έως και 9πλάσιου περίπου του ανώτερου φυσιολογικού ορίου (2C). Σηµαντικές αλλαγές στα επίπεδα της ΡΤΗ, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση των εν λόγω ορίων, υπαγορεύουν άµεση έναρξη ή αλλαγή θεραπείας προκειµένου να αποφευχθεί διολίσθηση των επιπέδων εκτός ορίων (2C) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 5D και αυξηµένη ή αυξανόµενη ΡΤΗ, προτείνουµε τη χρήση καλσιτριόλης ή αναλόγων της βιταµίνης D ή ασβεστιοµιµητικών ή συνδυασµού ασβεστιοµιµητικών και καλσιτριόλης ή βιταµίνης D προκειµένου να µειωθεί η ΡΤΗ (2Β). Είναι λογικό η αρχική επιλογή φαρµάκου για τη θεραπεία της αυξηµένης ΡΤΗ να βασίζεται στα επίπεδα του ασβεστίου και του φωσφόρου του ορού και σε άλλα χαρακτηριστικά της ΟΜ-ΧΝΝ (χωρίς διαβάθµιση). Είναι λογικό η δοσολογία των ασβεστούχων ή µη ασβεστούχων δεσµευτικών του φωσφόρου να προσαρµόζεται κατά τρόπο ώστε η θεραπεία για τη ρύθµιση της ΡΤΗ να µην διαταράσσει τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου (χωρίς διαβάθµιση). Συνιστούµε την ελάττωση ή τη διακοπή της καλσιτριόλης ή άλλων ανάλογων της βιταµίνης D στους ασθενείς µε υπερασβεστιαιµία (1Β). Προτείνουµε τη διακοπή ή την ελάττωση της καλσιτριόλης ή άλλων ανάλογων της βιταµίνης D στους ασθενείς µε υπερφωσφαταιµία (2D). Προτείνουµε, στους ασθενείς µε υπασβεστιαιµία, τη διακοπή ή την ελάττωση των ασβεστιοµιµητικών αναλόγως της σοβαρότητας, των συγχορηγούµενων φαρµάκων και των κλινικών σηµείων ή συµπτωµάτων (2D). 9

10 Εάν τα επίπεδα της ipth πέσουν κάτω από το διπλάσιο του ανώτερου φυσιολογικού ορίου, προτείνουµε την ελάττωση ή τη διακοπή της καλσιτριόλης, των ανάλογων της βιταµίνης D και/ή των ασβεστιοµιµητικών (2C) Προτείνουµε παραθυρεοειδεκτοµή για τους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5D και σοβαρό υπερπαραθυρεοειδισµό (ΥΠΘ) που δεν ανταποκρίνονται στη φαρµακευτική θεραπεία (2Β). Κεφάλαιο 4.3: Θεραπεία µε διφωσφονικά άλλα φάρµακα για την οστεοπόρωση αυξητική ορµόνη Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 1-2 µε οστεοπόρωση και/ή µεγάλο κίνδυνο για κάταγµα, όπως ορίζεται από τα κριτήρια του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας, συνιστούµε την αντιµετώπιση που ισχύει και για τον γενικό πληθυσµό (1Α) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3 µε ΡΤΗ εντός φυσιολογικών ορίων και οστεοπόρωση και/ή µεγάλο κίνδυνο για κάταγµα, όπως ορίζεται από τα κριτήρια του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας, προτείνουµε τη θεραπεία που ισχύει και για τον γενικό πληθυσµό (2Β) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3 µε βιοχηµικές ανωµαλίες ΟΜ-ΧΝΝ και χαµηλή τιµή οστικής πυκνότητας και/ή παθολογικά κατάγµατα, προτείνουµε κατά τη λήψη των θεραπευτικών αποφάσεων να συνυπολογίζεται το µέγεθος και η δυνατότητα αντιστροφής των βιοχηµικών ανωµαλιών και η εξέλιξη της ΧΝΝ καθώς και το ενδεχόµενο οστικής βιοψίας (2D) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 4-5D µε βιοχηµικές ανωµαλίες ΟΜ-ΧΝΝ και χαµηλή τιµή οστικής πυκνότητας και/ή παθολογικά κατάγµατα, προτείνουµε περαιτέρω διερεύνηση µε οστική βιοψία πριν από τη θεραπεία µε παράγοντες που αναστέλλουν την επαναπορρόφηση του οστού (2C) Στα παιδιά και τους εφήβους µε ΧΝΝ σταδίου 2-5D και συναφή προβλήµατα ύψους, συνιστούµε θεραπεία µε ανασυνδυασµένη ανθρώπινη αυξητική ορµόνη, όταν είναι επιθυµητή επιπλέον σωµατική ανάπτυξη, αφού πρώτα αντιµετωπιστούν οι διαταραχές θρέψης και οι βιοχηµικές ανωµαλίες της ΟΜ- ΧΝΝ (1Α). Κεφάλαιο 5: Εκτίµηση και θεραπεία της οστικής νόσου στην µεταµόσχευση νεφρού 5.1. Συνιστούµε την µέτρηση των επιπέδων ασβεστίου και φωσφόρου ορού, τουλάχιστον ανά εβδοµάδα, για τους ασθενείς που βρίσκονται στην άµεση µετεγχειρητική (της µεταµόσχευσης) περίοδο µέχρις ότου σταθεροποιηθούν (1Β) Η συχνότητα παρακολούθησης του ασβεστίου, του φωσφόρου και της ΡΤΗ των ως άνω ασθενών είναι λογικό να βασίζεται στη παρουσία και το µέγεθος των διαταραχών καθώς και στο ρυθµό εξέλιξης της ΧΝΝ (χωρίς διαβάθµιση). Εύλογα µεσοδιαστήµατα παρακολούθησης είναι: Στη ΧΝΝ σταδίου 1-3Τ: για το ασβέστιο και το φώσφορο κάθε 6-12 µήνες, ενώ για τη ΡΤΗ µία φορά και κατόπιν αναλόγως της αρχικής τιµής και της εξέλιξης της ΧΝΝ. Στη ΧΝΝ σταδίου 4Τ: για το ασβέστιο και το φώσφορο κάθε 3-6 µήνες, ενώ για τη ΡΤΗ κάθε 6-12 µήνες. Στη ΧΝΝ σταδίου 5Τ: για το ασβέστιο και το φώσφορο κάθε 1-3 µήνες, ενώ για τη ΡΤΗ κάθε 3-6 µήνες. Στη ΧΝΝ σταδίου 3-5Τ: µέτρηση των κλασµάτων της αλκαλικής φωσφατάσης ανά έτος ή συχνότερα επί παρουσίας αυξηµένης ΡΤΗ (βλ. κεφάλαιο 3.2). Στους ασθενείς µε ΧΝΝ που λαµβάνουν θεραπεία για ΟΜ-ΧΝΝ ή στους οποίους έχουν ανευρεθεί βιοχηµικές ανωµαλίες, είναι δικαιολογηµένο να αυξήσουµε τη συχνότητα των µετρήσεων προκειµένου να παρακολουθούµε την αποτελεσµατικότητα και τις παρενέργειες (χωρίς διαβάθµιση). Είναι λογικό να αντιµετωπίζουµε αυτές τις διαταραχές όπως και στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 3-5 (χωρίς διαβάθµιση) (βλ. κεφάλαιο 4.1 και 4.2) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 1-5Τ, προτείνουµε τη µέτρηση των επιπέδων της 25(ΟΗ) βιταµίνης D (καλσιδιόλης) και επανάληψη των µετρήσεων αναλόγως των αρχικών τιµών και των θεραπευτικών παρεµβάσεων (2C). 10

11 5.4. Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 1-5Τ, προτείνουµε τη διόρθωση της ανεπάρκειας και έλλειψης της βιταµίνης D µε θεραπευτικές στρατηγικές που συνιστώνται και για το γενικό πληθυσµό (2C) Στους ασθενείς µε υπολογιζόµενο ρυθµό σπειραµατικής διήθησης µεγαλύτερο από περίπου 30 ml/min/1,73 m 2, προτείνουµε µέτρηση της οστικής πυκνότητας εντός 3 µηνών µετά τη µεταµόσχευση νεφρού εάν λαµβάνουν κορτικοστεροειδή ή εάν έχουν παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση (2D) Στους µεταµοσχευµένους ασθενείς, εντός του πρώτου 12µήνου από την µεταµόσχευση νεφρού που έχουν υπολογιζόµενο ρυθµό σπειραµατικής διήθησης µεγαλύτερο από περίπου 30 ml/min/1,73 m 2 και χαµηλή τιµή οστικής πυκνότητας, προτείνουµε να εξετάζεται το ενδεχόµενο θεραπευτικής αγωγής µε βιταµίνη D, καλσιτριόλη/αλφακαλσιδόλη ή διφωσφονικά (2D). Προτείνουµε οι θεραπευτικές επιλογές να βασίζονται στη παρουσία ΟΜ-ΧΝΝ, όπως αυτή υποδεικνύεται από τα ανώµαλα επίπεδα ασβεστίου, φωσφόρου, ΡΤΗ, αλκαλικής φωσφατάσης και 25(ΟΗ) βιταµίνης D (2C). Είναι λογικό να εξετάζεται το ενδεχόµενο διενέργειας οστικής βιοψίας προκειµένου να κατευθύνουµε τη θεραπεία, ιδιαιτέρως πριν από τη χορήγηση διφωσφονικών, λόγω της υψηλής επίπτωσης της αδυναµικής νόσου των οστών (χωρίς διαβάθµιση). εν υπάρχουν επαρκή δεδοµένα για να κατευθύνουν τη θεραπεία µετά τους πρώτους 12 µήνες Η µέτρηση της οστικής πυκνότητας προτείνουµε να µην αποτελεί εξέταση ρουτίνας στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 4-5Τ, διότι η οστική πυκνότητα δεν αποτελεί προγνωστικό δείκτη του κινδύνου κατάγµατος όπως στο γενικό πληθυσµό και επίσης δεν αντανακλά τον τύπο της οστικής νόσου στη µεταµόσχευση νεφρού (2Β) Στους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 4-5Τ µε γνωστή χαµηλή τιµή οστικής πυκνότητας, προτείνουµε την θεραπευτική αντιµετώπιση που ισχύει και για τους ασθενείς µε ΧΝΝ σταδίου 4-5 που δεν υποβάλλονται σε εξωνεφρική κάθαρση, όπως αναφέρεται στα κεφάλαια 4.1 και 4.2 (2C). Greek Translation Primary Translator: Emmanuel E. Politis, MD, Renal Physician, 417 Military Hospital, Athens, Greece Secondary Translator: Valsamakis Hadjiconstantinou, MD, PhD, Associate Professor in Medicine, Athens University School of Medicine, Director, Nephrology Department, Evangelismos General Hospital, Athens, Greece 11

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ, ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ, ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ, ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ 1 Προειδοποίηση ΜΕΡΟΣ 1: ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΒΛΗΘΗΣΑΝ ΣΕ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΒΛΗΘΗΣΑΝ ΣΕ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ KDIGO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΒΛΗΘΗΣΑΝ ΣΕ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ 1 Προειδοποίηση ΜΕΡΟΣ 1: ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ Το παρόν κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Σπύρος Ασλανίδης Ρευµατολόγος Ιπποκράτειο ΓΝΘεσσαλονικης

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ. Σπύρος Ασλανίδης Ρευµατολόγος Ιπποκράτειο ΓΝΘεσσαλονικης ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Σπύρος Ασλανίδης Ρευµατολόγος Ιπποκράτειο ΓΝΘεσσαλονικης Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) αναγνωρίζεται σαν σηµαντικό πρόβληµα δηµόσιας υγείας 11% του γενικού πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

O S T E O V I L E (Alfacalcidol)

O S T E O V I L E (Alfacalcidol) O S T E O V I L E (Alfacalcidol) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OSTEOVILE 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ OSTEOVILE 0,25 mcg/cap: Περιέχει 0,25 mcg/cap alfacalcidol

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ; Μέσα σε κάθε νεφρό υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές μονάδες που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Π ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Π ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Π ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Π. Αγγουριδάκης Αντιπρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις πρόκειται να ενσωματωθούν στην έγκυρη Περίληψη των Χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 52 Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική Μετάφραση-Προσαρμογή: Ευγενία Κώνστα, Χημικός PhD Πρωτότυπος τίτλος: Traceability in Laboratory Medicine Clinical

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισµός ασβεστίου και φωσφόρου σε χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο)

Μεταβολισµός ασβεστίου και φωσφόρου σε χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο) Μεταβολισµός ασβεστίου και φωσφόρου σε χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο) Βλάστη 2011 Ca Ca P PTH FGF23 P vitamin D P P Ca Ca Ελένη Μάνου, ΕΑ νεφρολογίας Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA)

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) HCQI OA 1: Όταν διαγιγνώσκεται συµπτωµατική οστεοαρθρίτιδα σε έναν ασθενή, θα πρέπει να αξιολογείται ο πόνος, η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Parareg 30 mg επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική Δυσλειτουργία 2016

Νεφρική Δυσλειτουργία 2016 Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2016 Ίδρυμα Ευγενίδου, Αθήνα www.ypertash.gr Workshop Πώς να προστατέψετε το διαβητικό ασθενή από καρδιαγγειακές και νεφρικές επιπλοκές Παρασκευή 15 Ιανουαρίου, 2016 Πρόγραμμα Oργάνωση:

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο ιοργάνωσης: Scientific Cultural Events and Publications SCEP Γραµµατεία Συνεδρίου. e-mail: scepmail@gmail.com

Γραφείο ιοργάνωσης: Scientific Cultural Events and Publications SCEP Γραµµατεία Συνεδρίου. e-mail: scepmail@gmail.com ιοργανώνεται από: Παγκρήτια Ένωση Βιοϊατρικής Έρευνας Με τη συνεργασία: της Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας της Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας Ελλάδας της Εταιρείας Γηριατρικής Ογκολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015 22 Ιανουαρίου 2015 EMA/PRAC/63325/2015 Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης-Αξιολόγησης Κινδύνου Συστάσεις της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης- Αξιολόγησης Κινδύνου (PRAC) σχετικά με ενδείξεις που αιτιολογούν επικαιροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Περιγραφή ασθενούς ί 41 ώ, ό ής ί ς ί έ ς ί ώ ές ί ς ό 2 ή Ατοµικό αναµνηστικό Οροαρνητική Σπονδυλοαρθρίτιδα (1996)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Α. Φουρτούνας Ημερομηνία γέννησης: 14/08/1965 Τόπος γέννησης: Σουφλί Έβρου Υπηκοότητα: Ελληνική Διεύθυνση οικίας: Εθνάρχου Μακαρίου 31, Νίκαια-Λάρισα

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου Σεπτέμβριος 2014 Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας και νεφρωσικού συνδρόμου Αγαπητέ επαγγελματία υγείας, Παράκληση προς Αξιότιμους Κ. Διευθυντές Νευρολογικών Κλινικών όπως κοινοποιήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας 1 δισεκατομμύριο άτομα έχουν υπέρταση 1,56 δισεκατομμύρια άτομα θα έχουν υπέρταση το 2025 639 εκ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ Σπουδαστές: Μποκοτσού Ανθούλα Ροποτός Θωμάς Επιβλ. καθηγήτρια: Καυκιά Θεοδώρα Επιτροπή: Κουρκούτα Λαμπρινή Μηνασίδου Ευγενία Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Οστική νόσος και χρόνια νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease

Οστική νόσος και χρόνια νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease ACHAIKI IATRIKI Volume ΧΧΧ Aνασκόπηση Review Οστική νόσος και χρόνια νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease ABSTRACT Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease Konstantina Trigka,

Διαβάστε περισσότερα

Οστική Νόσος και Χρόνια Νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease

Οστική Νόσος και Χρόνια Νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease ACHAIKI IATRIKI Volume 31, Issue 1, Αpril 2012 31 Aνασκόπηση Review Οστική Νόσος και Χρόνια Νεφροπάθεια Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney Disease ABSTRACT Renal Osteodystrophy and Chronic Kidney

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Medicinal product no longer authorised

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Medicinal product no longer authorised ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Parareg 30 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΜΑΪΟΣ 2015 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Μιλτιάδης Ιωάννου Ματσάγκας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Δυσλιπιδαιμία

Νόσημα: Δυσλιπιδαιμία «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Δυσλιπιδαιμία Ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2014 24-26 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Eden Beach Resort Ανάβυσσος Αττικής 1 Πέμπτη 24 Απριλίου 2014 (15.30-20.30)

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΘΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ALZHEIMER Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη στη θεραπευτική προσέγγιση του Δευτεροπαθούς Υπερπαραθυρεοειδισμού κατά την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα

Η εξέλιξη στη θεραπευτική προσέγγιση του Δευτεροπαθούς Υπερπαραθυρεοειδισμού κατά την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα 10 ΧΡΟΝΙΑ Η εξέλιξη στη θεραπευτική προσέγγιση του Δευτεροπαθούς Υπερπαραθυρεοειδισμού κατά την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα Χρήστος Αργυρόπουλος MD, MSc, PhD Ιατρικός Σύμβουλος AbbVie ΘΕΜΑΤΑ Δευτεροπαθής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα