Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας"

Transcript

1 Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας Η συμβολή του Παθολογοανατόμου στην έρευνα της γυναικείας αναπαραγωγής 1. Στοιχεία μορφολογίας και φυσιολογίας Ενδομητρίου-Ωοθηκών-Ωαγωγών. 2. Παθολογοανατομικά ευρήματα σε καταστάσεις που επηρεάζουν την γυναικεία αναπαραγωγή Αγάθη Κόνδη-Παφίτη Παθολογοανατόμος Καθηγήτρια EKΠA

2 2 1. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟ. Στοιχεία Μορφολογίας και Φυσιολογίας Τα βασικά δομικά συστατικά του ενδομητρικού βλεννογόνου ειναι: - Οι αδένες - Το ενδομητρικό στρώμα - το αγγειακό δίκτυο του ενδομητρικού βλεννογόνου Κατά την διάρκεια του μηνιαίου κύκλου τα συστατικά αυτά παρουσιάζουν μεταβολές που έχουν καταγραφεί με ακρίβεια, ούτως ώστε ο παθολογοανατόμος είναι σε θέση να αναγνωρίσει: - την φάση του κύκλου, -την παρουσία ωορρηξίας και την χρονική στιγμή που έγινε αυτή και ακολουθως να καθορισει την ημέρα του κύκλου μετά την ωορρηξία και μεχρι την επόμενη έμμηνο ρύση ή να αναγνωρισει τα πρωιμα στοιχεια της κυησεως. Οι κυκλικες μεταβολες ειναι εμφανεις κατα τα ανωτερα 2/3 του ενδομητρικου βλεννογονου (λειτουργικη στιβαδα) και λιγωτερο εως καθολου εμφανεις κατα το κατωτερο 1/3 (βασικη στιβαδα).οι μεταβολές αυτές αξιολογούνται καλύτερα σε δείγματα από την περιοχή του πυθμενα και του σωματος και λιγώτερο σε δείγματα απο το κατωτερο τμημα του ενδομητριου προς τον ισθμο και κατα τα τμηματα που ευρισκονται περι τα στομια των ωαγωγων. Ο ενδομητρικος βλεννογονος παρουσιαζει πλουσιο αγγειακο δικτυο προερχομενο απο κλαδικες αρτηριες του μυομητριου οι οποιες διακλαδιζονται σε οριζοντιους και καθετους κλαδους προς αρδευση της βασικης και της λειτουργικης στιβαδας αντιστοιχως. Στην λειτουργικη στιβαδα διακρινονται σπειροειδη αρτηριολια που δινουν γενεση σε δικτυο τριχοειδων υπο το επιφανειακο ενδομητριο. Το αγγειακο δικτυο ευρισκεται υπο την επιδραση οιστρογονων και προσταγλανδινων. Χαρακτηριστικη ειναι η απουσια υπο-ενδοθηλιακου ελαστικου χιτωνα κατα τα αγγεια της λειτουργικης στιβαδας με αποτελεσμα ελάττωση της συσταλτικης ικανοτητας τους. 1α. Το Ενδομητριο της παραγωγικης φασεως του κυκλου 1. Η εναρξη της εμμηνορυσιας οριζεται ως η πρωτη ημερα του κυκλου. Απο την 1-4 η ημερα, το ενδομητριο εχει μορφολογια εξαντλημενου εκκριτικου ενδομητριου με διασπαση και φλεγμονωδη διηθηση του στρωματος. 2. Οι ημερες 4-6 του κύκλου χαρακτηριζονται ως ημερες ολοκληρωσης της εμμηνορυσιας και πρωιμης παραγωγικης φασεως και χαρακτηριζονται απο την παρουσια λεπτου αναγεννωμενου ενδομητρικου βλεννογονου με σπανιες μιτωσεις των επιθηλιακων κυτταρων

3 3 3. Οι ημερες 6-15, αποτελουν την κυρίως παραγωγικη φαση. Υπο την επιδραση των οιστρογονων ολα τα στοιχεια του ενδομητρικου βλεννογονου, αδένες, στρώμα και αγγεία, παρουσιαζουν υπερπλαστικες αλλοιώσεις. Αδενικά στοιχεια. Οι αδενες ειναι απλοι σωληνωδεις και υπαλειφονται απο επιθηλιακα κυτταρα με μιτωτικη δραστηριοτητα και ψευδοστιβαδωση. Παρατηρειται αυξημενη συνθεση πυρηνικου DNA και υψηλα επιπεδα NORs που υποδεικνυουν ηυξημενο βαθμο κυτταρικου πολλαπλασιασμου υπο την επιδραση των οιστρογονων. Η συνθεση DNA ειναι μεγαλυτερη κατα την λειτουργικη στιβαδα του πυθμενα και του σωματος και ασθενης κατα την βασικη στιβαδα η οποια ομως παρουσιαζει αυξημενη εκφραση HLA-DR, ενος αντιγονου της μειζονος ομαδας ΙΙ αντιγονων ιστοσυμβατοτητας. Αυτη η γεωγραφικη κατανομη των ανωτέρω στοιχείων συσχετιζεται με την διαφορετικη λειτουργικοτητα των δυο στιβαδων του ενδομητριου. Η λειτουργικη στιβαδα ετοιμαζεται να προσφερει το καταλληλο μεταβολικο περιβαλλον για την εμφυτευση του ωαριου ενω η βασικη στιβαδα εγγυαται την ακεραιοτητα του βλεννογονου. Μεταξυ των ημερων 8-10 παρατηρειται ο μεγαλυτερος βαθμος μιτωτικης δραστηριοτητας κατα τον μεγαλυτερο αριθμο αδενικων κυτταρων.η ακμη αυτη αντιστοιχει με τα υψηλοτερα επιπεδα οιστρογονων στο πλασμα και την μεγαλυτερη συγκεντρωση οιστρογονικων υποδοχεων στα αδενικα κυτταρα. Κατα τις ημερες παρατηρειται ελαττωση της δραστηριοτητας του DNA. Επιδραση του παραγοντα IGF-1( insulin-like growth factor) και αλλων παραγοντων που αυξανουν την ενδοκυτταρια κυκλικη αδενοσινη (camp- cyclic adenosine monophosphate) προαγουν την συνθεση των υποδοχεων προγεστερονης. Χαρακτηριστικη ειναι η εμφανιση κροσσων κατα τα στομια ιδιως των αδενων με σκοπο την μεταφορα των εκκριτικων προιοντων των κυτταρων. Επισης παρατηρειται μικρη παραγωγη ανοσοσφαιρινων IgA,IgM και εκκριτικου παραγοντα (secretory component) απο τα αδενικα κυτταρα, ενω κατα το στρωμα ειναι δυνατον να εμφανισθουν λεμφοκυτταρα η και λεμφοζιδια. 1β. Ενδομητριο εκκριτικης φασεως κυκλου Υπο την επιδραση της προγεστερονης του ωχρού σωματίου της ωοθήκης το παραγωγικο ενδομητριο παρουσιαζει συνεχεις μεταβολες και εκκριτικη διαφοροποιηση.

4 4 1. Ημερα 15η (1 η μετα την ωορρηξια) γεννητικου κυκλου 28 ημερων. Οι αδενες παρουσιαζουν μορφολογια προχωρημενου παραγωγικου ενδομητριου. 2. Ημερα 16η (2 η μετα την ωορρηξια) Οι αδενες ειναι παραγωγικου τυπου με ψευδοστιβαδωση των πυρηνων. Εμφανιζονται μικρα ακανονιστα υποπυρηνικα κενοτοπια στα αδενικα κυτταρα της λειτουργικης στιβαδας που αντιστοιχουν σε συγκεντρωση γλυκογονου. Σε επιπεδο Ηλεκτρονικού μικροσκοπίου τα αδενικά κύτταρα παρουσιάζουν γιγαντια μιτοχονδρια και ελικοειδεις αναδιπλωσεις της πυρηνικης μεμβρανης με σχηματισμο καναλιων (CNS nucleolar channel system ). 3. Ημερα 17η (3 η μετα Ωορρηξία) Το ενδομητριο χαρακτηριζεται ως πρωιμο εκκριτικο. Παρατηρουνται ευκρινη και ομοιογενη υποπυρηνικα κενοτοπια και οι πυρηνες των αδενικων κυτταρων φερονται σε ευθυγραμμιση. Παρατηρουνται λιγες μιτωσεις. 4. Κατα την 18 η μερα (4 η ημερα μετα Ωορρηξία.) εμφανιζονται και υπερπυρηνικα κενοτοπια. Κατα τις ημερες 19 και 20 ( 5 η και 6 η μετα Ωορ.) ο αυλος των αδενων παρουσιαζει εκκριμμα.οι αδενες ειναι μαλλον ευθεις ενω δεν παρατηρουνται πλεον μιτωσεις. 5. Μετα την 20 η ημερα το στρωμα παρουσιαζει εντυπωσιακες μεταβολες και η αξιολογηση της ημερας του κυκλου στηριζεται περισσοτερο στις μεταβολες αυτες παρα στην μορφολογια των αδενων. Οι μεταβολες αυτες ειναι το οιδημα ( ημερες 20-23) η εμφανιση σπειροειδων αρτηριδιων (ημερα 22-25) και η προφθαρτοειδης μεταβολη των στρωματικων κυτταρων ( ημερα 23-28) αρχικα γυρω απο τα αρτηριδια και μετεπειτα κατα το επιφανειακο τμημα της λειτουργικης στιβαδας ( συμπαγης στιβαδα) Ως μεση εκκριτικη φαση περιγραφονται οι ημερες και ως προχωρημενη εκκριτικη φαση οι ημερες επι γεννητικου κυκλου 28 ημερων. Οι αδενες βαθμιαια καθιστανται σπειροειδεις διακλαδιζομενοι, με ενδαυλικες προσεκβολες των αδενικων κυτταρων. Περι την 25 η ημερα παρατηρειται εξαντληση της εκκριτικης ικανοτητας και το ενδαυλικο εκκριμμα ελαττωνεται. Σημαντικο ρολο στην δημιουργια στρωματικου οιδηματος κατεχει η δραση της προσταγλανδινης F2 και PGE2, με επιδραση στο τοιχωμα των αγγειων και προαγωγη της διαπερατοτητας. Ο συνδυασμος της δρασης των προσταγλανδινων με την αυξημενη συγκεντρωση oιστρογονων περι την 22η ημερα του κυκλου προαγει την μιτωτικη δραστηριοτητα των ενδοθηλιακων κυτταρων των αγγειων του ενδομητριου και την υπερπλασια

5 5 τους, με αποτελεσμα την μεγαλη αυξηση του μηκους τους και την σπειροειδη αναπτυξη τους. Το ενδομητρικο στρωμα περι την η ημερα παρουσιαζει εξαγγειωθεντα λευκοκυτταρα και κοκκιοκυτταρα (Κ-cells).Τα κυτταρα αυτα παραγουν ρελαξινη και πιθανωτατα αποτελουν κυτταρα της σειρας των μεγαλων κοκκιωδων λεμφοκυτταρων με κυριο ρολο την διασπαση του στρωματος και την υποβοηθηση της εμφυτευσης του ωαριου. Η ρελαξινη αποτελει ομολογο της ινσουλινης με κυρια δραση την λυση του κολλαγονου.εντοπιζεται επισης και σε αδενικα κυτταρα του ενδομητριου αλλα και σε κυτταρα του στρωματος με προφθαρτοειδη μετατροπη. Επισης ρελαξινη εχει εντοπισθει σε τροφοβλαστικα στοιχεια και κυριως στην συγκυτιοτροφοβλαστη, με κυριο ρολο την διασπαση και διηθηση του ενδομητρικού στρωματος κατα την εμφυτευση του γονιμοποιημενου ωαριου. 1γ.Φαση της εμμηνορυσιας Χαρακτηριζεται απο ταχεια εκφυλιση της λειτουργικής στιβάδας του ενδομητριου, 50% του ογκου του οποιου αποβαλλεται κατα το πρωτο 24ωρο. Η πτωση των επιπεδων οιστρογονων και προγεστερονης κατα το τελος του κυκλου προκαλει διασπαση των ενδοκυτταριων λυσοσωματων κατα τα αδενικα, στρωματικα και ενδοθηλιακα κυτταρα των αγγειων του ενδομητριου και απελευθερωση ισχυρων πρωτεολυτικων ενζυμων. Λυσοσωμιακη αυτοφαγοκυτταρωση καταστρεφει τους αδενες, το στρωμα και τα αγγεια τα οποια τελικα αποφρασσονται απο συρροη αιμοπεταλιων και οιδημα των ενδοθηλιων. Τελικα η αποπτωση του ενδομητριου ειναι αποτελεσμα ισχαιμικης νεκρωσης. Ο ελεγχος της αιμορραγιας ελεγχεται βασικα απο τον σπασμο των βασικων αρτηριων της βασικης στιβαδας. Κατα τις ημερες 2η- 4 η του κύκλου, η λειτουργικη στιβαδα του πυθμενα αποσπαται, αναδιπλωνεται και αποπιπτει μεχρι τον ισθμο. Το υπολειπομενο βασικο τμημα του ενδομητρικου βλεννογονου παρουσιαζει επιθηλιοποιηση, με αναστομωσεις μεταξυ των επιθηλιακων κυτταρων και μιτωτικη δραστηριοτητα τουτων. Τελικα ολοκληρη η ενδομητρικη επιφανεια επικαλυπτεται απο επιθηλιακο ιστο με εμφανιση αδενων παραγωγικου τυπου, χωρις μιτωσεις, αρχικα στερουμενων ορμονικων υποδοχεων.

6 6 2. ΩΟΘΗΚΕΣ. Μορφολογία και στοιχεια φυσιολογιας Η ωοθήκη επικαλύπτεται απο ενα στίχο απλού κυβοειδούς επιθηλίου και αποτελείται απο φλοιώδη και μυελώδη μοίρα. Στην φλοιωδη μοίρα που αποτελείται από εξειδικευμένο συνδετικό ιστό περικλείονται τα ωοθυλάκια με τα ωάρια. Στην μυελώδη μοίρα περικλείονται αγγεία,λεμφαγγεία νεύρα. Οι ωοθήκες εχουν ως κύρια δραστηριότητα: - την αποθήκευση του θήλεος γεννητικού κυττάρου - την έκκριση οιστρογόνων και προγεστερόνης - την ρυθμιση της ανάπτυξης του γεννητικού συστήματος μετά την γέννηση - την ανάπτυξη των δευτερευόντων φυλετικών χαρακτηριστικών. Το γεννητικό κύτταρο. Ας σημειωθεί ότι το γεννητικό κύτταρο δεν σχηματίζεται στην ωοθήκη, αλλά μεταναστεύει στην ωοθήκη από το τοίχωμα του λεκιθικού ασκού όπου κατά την τρίτη εβδομάδα της κυήσεως πρωτοεμφανίζεται ανάμεσα στα αρχέγονα ενδοδερμικά στοιχεία της περιοχής. Η μετανάστευση του στην αρχέγονη ωοθήκη διαρκει από την 3 η - 5 η εβδομάδα της ζωής και επιτυγχάνεται με αμοιβαδοειδείς κινήσεις, με χρήση ψευδοποδίων και υπο χημειοτακτική καθοδήγηση. Σε όλη την διάρκεια αυτής της μετανάστευσης τα αρχέγονα γεννητικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται μιτωτικά και όταν εγκαθίστανται στην ωοθήκη ωνομάζονται πλέον ωογόνια. Ωρισμένα ωογόνια, κατά τον 4ο-5 ο μήνα της εμβρυικής ζωής αυξάνουν σε μέγεθος, εισέρχονται στο πρώτο στάδιο μειωτικής διαίρεσης και χαρακτηρίζονται πλέον πρωτογενή ωοκύτταρα. Κατά τον 7ο μήνα της εμβρυικής ζωής τα πρωτογενή ωοκύτταρα περιβαλλονται απο μια στιβάδα επιθηλιακών κυττάρων,που περι την 16 η εβδομάδα της κυήσεως σχηματίζουν τα αρχέγονα ωοθυλάκια. Τα αρχέγονα ωοθυλάκια εγκλωβίζουν τα ωοκύτταρα με αναστολή της περαιτέρω διαίρεσης τους και ενώ παράλληλα επέρχεται και αναστολή της περαιτέρω ωρίμανσης των ωοθυλακίων, μεχρι την ήβη. Κατά την γεννηση του εμβρύου, η ωοθήκη περικλειει μεν ολα τα πρωτογενή ωοθυλάκια αλλα μονον ωρισμένα απο αυτά θα εξελιχθούν και θα προχωρήσουν σε ωορρηξία, σε χρονικό διάστημα ετών. Συγκεκριμένα, κατά την ήβη, το 95% των ωοθυλακίων εχουν χαθεί και παραμένει <1% του αρχικού αριθμού, περίπου Αυτά θα μπουν στο κύκλο της ωρίμανσης,ολοκλήρωσης της μειωτικής διαίρεσης του ωαρίου, της ωορρηξίας και της αναπαραγωγικής διαδικασίας. Καθε μήνα κατά την διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας, αρκετά, μεχρι και 20 ωοθυλάκια ενεργοποιούνται αλλα μονον

7 7 ενα ωριμάζει και υφίσταται ωορρηξία. Τα υπόλοιπα ωοθυλάκια εχουν μεν ενδοκρινή δραστηριότητα αλλά εκφυλίζονται και μετατρέπονται σε ατρητικά (εκφυλισμένα) ωοθυλάκια. Το ολο φαινόμενο της ωρίμανσης των ωοθυλακίων ευρίσκεται υπό την επιδραση της υποφυσιακής θυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Ωοθηκικος κύκλος. Η ωοθήκη παρουσιάζει κατα την διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας κυκλική δραστηριότητα, που διαχωρίζεται σε τρείς φάσεις : την θυλακικη, την φαση της ωορρηξίας και την ωχρινική φάση. Α. Θυλακική φάση Χαρακτηριζεται απο την ανάπτυξη ενός πρωτογενούς ωοθυλακίου σε ώριμο η γρααφιανό ωοθυλάκιο. Το πρωτογενές ωοθυλάκιο περιβάλλεται απο μία ή πολλαπλές στιβάδες θυλακιωδών ή κοκκιωδών κυττάρων τα οποία αφορίζονται απο το γύρω ωοθηκικό στρώμα με βασική μεμβράνη.το ωοκύτταρο αρχίζει την σύνθεση μιάς στιβάδας γλυκοπρωτείνης που σχηματίζει γύρω του ενα περίβλημα (διαφανής ζώνη) που το ξεχωρίζει απο τα κοκκιώδη κύτταρα.τα ωοκύτταρα και τα κοκκιώδη κύτταρα επικοινωνούν μεταξύ τους με θηλώδεις προσεκβολές. Η επόμενη φάση της εξέλιξης του ωοθυλακίου ειναι το δευτερογενές ωοθυλάκιο. Χαρακτηρίζεται απο πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων και αύξηση του πάχους της διαφανούς ζώνης. Το στρώμα της ωοθήκης που περιβάλλει το ωοθυλάκιο σχηματίζει μια θήκη, με εσωτερική πρός το ωοθυλάκιο και εξωτερική στιβάδα ( εσω και έξω θήκη). Η έσω θήκη παρουσιάζει πλούσιο αγγειακό δίκτυο και παράγει πρόδρομες ουσίες οιστρογόνων οπως ανδροστενεδιόνη που μεταφέρεται στα κοκκιώδη κύτταρα οπου μετατρέπεται σε τεστοστερόνη. Υπο την επίδραση ενός σύνθετου συστήματος ενζύμου αρωματάσης, FSH-εξαρτώμενου,επέρχεται περαιτέρω μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστραδιόλη. Τα κοκκιώδη κύτταρα έχουν υποδοχείς FSH, που υπερπλάσσονται υπο την επίδραση της οιστραδιόλης, παράγουν όμως και Ινχιμπίνη(inhibin), ορμόνη που αναστέλλει την εκκριση της υποφυσεϊκής FSH. Τα κύτταρα της έσω θήκης εχουν επίσης την ικανότητα να παραγουν προγεστερόνη. Τα κοκκιώδη κύτταρα παράγουν υγρό το οποίο αρχικά αθροίζεται σε λίμνες που σταδιακά συρρέουν και σχηματίζουν ενα μεγάλο κυστικό χώρο το άντρο. Το ωάριο «ξεκολλάει» απο τα

8 8 κοκκιώδη κύτταρα του ωοθυλακίου και προβάλλει στήν κοιλότητα του άντρου περιβαλλόμενο απο τον ωοφόρο δίσκο. Ωριμο,Γραφιανό ή προωορρηκτικό ωοθυλάκιο ειναι το μεγαλύτερο των ωοθυλακίων του καθε κύκλου.χαρακτηρίζεται απο απελευθέρωση του ωαρίου μεσα στην κοιλότητα του άντρου.το ελεύθερο ωάριο περιβάλλεται απο ενα στίχο κοκκιωδών κυττάρων,τον ακτινωτό στέφανο. Τα κοκκιώδη κύτταρα του ωοθυλακίου αναπτύσσουν υποδοχείς Ωχρινοτρόπου Ορμόνης (LH) απαραιτητους για τον σχηματισμό του ωχρού σωματίου Β. Φάση ωορρηξίας Η ωοθυλακιορρηξια εξαρτάται απο την ρήξη του τοιχώματος του ωοθυλακίου. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις οτι το έναυσμα για την διαδικασία αυτη το δίνει η έκκριση ισταμίνης και προσταγλανδινών στα πλαίσια διαδικασίας τυπου φλεγμονής.αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της αγγείωσης του ωοθυλακίου,,υπεραιμία των αγγείων, διόγκωση τούτου λόγω οιδήματος και μετακίνηση του προς την επιφάνεια της ωοθήκης, πιθανώτατα λόγω υδροστατικών μεταβολών στο στρώμα της ωοθήκης. Στην επιφάνεια της ωοθήκης το ωοθυλάκιο φαίνεται σαν θηλώδης προεξοχη (στίγμα).η πίεση που ασκούν τα κύτταρα της θήκης και λεία μυικά κύτταρα, σε συνδυασμό με έκλυση ενζύμων που διασπούν το κολλαγόνο, προκαλεί ρήξη του ωοθυλακίου και της επιφάνειας της ωοθήκης και απελευθέρωση του ωαρίου. Το ωάριο απελευθερώνεται περιβαλλόμενο απο τον ακτινωτό στέφανο που αρχικά προσκολλάται στην επιφάνεια της ωοθηκης και στο κωδωνικό άκρο του ωαγωγού, που το παραλαμβάνει ενεργητικά με κινήσεις των κροσσών. Ας σημειωθεί οτι ωοθυλακιορρηξία δεν είναι «εκρηκτική» αλλα ήπια και βραδεία και ολοκληρώνεται 36 ώρες μετά την αιχμή της FSH-LH. Η υπολειπόμενη στην ωοθήκη κοκκιώδης στιβάδα του ραγέντος ωοθυλακίου και η έσω θήκη ωχρινοποιούνται υπό την επίδραση LH και μετατρέπονται σταδιακά σε ωχρό σωμάτιο, πηγή προγεστερόνης. Γ. Ωχρινικη Φαση, Το Ωχρο Σωμάτιο Το ωχρό σωμάτιο της ωοθήκης θεωρείται μείζων ενδοκρινής αδένας. Ο σχηματισμός του χαρακτηρίζεται απο: διάσπαση της βασικής μεμβράνης του ωοθυλακίου, Διηθηση αγγειων στην κοκκιώδη στιβάδα με αιμορραγ ια στο άντρο, μετατροπή των κοκκιωδών και κυττάρων εσω θήκης σε ωχρινιποιημένα κύτταρα. Παράγουν προγεστερόνη και οιστρογόνα σε απάντηση επίδρασης FSH και LH.

9 9 Το ωχρο σωμάτιο αρχίζει την υποστροφή σε 14 ημέρες απο την ωορρηξία και τελικά μετατρέπεται σε λευκό σωμάτιο.σε περίπτωση που συμβεί γονιμοποίηση του ωαρίου το ωχρό σωμάτιο αυξάνεται σε μέγεθος περαιτέρω και παράγει προγεστερόνη και οιστρογόνα υπο την επίδραση πλέον της χοριονικης γοναδοτροφίνης που παράγει η τροφοβλάστη. Η δράση των ωοθηκικών ορμονών στο ενδομήτριο συνοψίζεται ως εξής: α.υπο την επίδραση των οιστρογόνων που παράγει το ωριμάζον ωοθυλάκιο προκαλείται αυξημένη μιτωτική δραστηριότητα των ενδομητρικών αδένων και του ενδομητρικου στρώματος με αποτέλεσμα την αύξηση του πάχους του ενδομητρικού βλεννογόνου (παραγωγική φάση ενδομητρίου) β. Μετά την ωορρηξία, οι ενδομητρικοι αδένες και το στρώμα ευρίσκονται πλέον και υπο την επίδραση της προγεστερόνης και υφίστανται εκκριτική τροπή, προετοιμαζοντας τον ενδομητρικό βλεννογόνο για την εμφύτευση του γονιμοποιημενου ωαρίου ( εκκριτική φάση). Εφ οσον δεν συμβει η γονιμοποίηση, και σε απάντηση της υποστροφής του ωχρού σωματίου επέρχεται πτωση του επιπέδου των στεροειδών ορμονών, ελάττωση της ροής του αίματος στο ενδομήτριο και ισχαιμική νέκρωση της λειτουργικής στιβάδας τούτου (εμμηνορρυσία). Οι ωαγωγοί (σαλπιγγες) Είναι μυώδεις σωλήνες που υπαλείφονται απο βλεννογόνο με πολλές πτυχώσεις.διακρίνεται κωδωνικό άκρο σε στενή επαφή με την επιφάνεια της ωοθήκης, με πολλές πτυχές, που διογκώνονται κατά την ωορρηξία λογω υπεραιμίας και εγκλωβίζουν το ωάριο ώστε να μην πέσει στην περιτοναϊκή κοιλότητα, η λήκυθος, οπου λαμβάνει χώρα η γονιμοποίηση, ο ισθμός οπου ο μυικός χιτώνας ειναι παχυσμένος και με έντονες συσπάσεις υποβοηθά την μετακίνηση του σπερματοζωαρίου προς το ωάριο αλλά και την μετακίνηση του γονιμοποιημένου προς την κοιλότητα της μήτρας, και το ενδοτοιχωματικο τμημα οπου συνενώνεται με το σώμα της μήτρας. Ο βλεννογόνος των ωαγωγών καλύπτεται απο επιθήλιο ορμονοεξαρτώμενο, δύο τύπων: Κροσσωτό επιθήλιο που αυξανεται σε μέγεθος υπο την επίδραση των οιστρογόνων και αποκτά αυξημένη κινητικότητα και εκκριτικού τύπου που παρέχει θρεπτικές ουσίες στο γονιμοποιημένο ωάριο.

10 10 Κατά την υποστροφή του ωχρού σωματίου,τα κύτταρα χάνουν τους κροσσούς και μικραίνουν σε μέγεθος, όπως και τα εκκριτικά κύτταρα. Βιβλιογραφία / ovaries.html / ovaries.html Blueprints Obstetrics and Gynecology, T.Callahan,AB Caughney, 4th Ed., Ch. 20, 26 Lippincott Williams and Wilkins, 2007 Blaustein s Pathology of the female genital tract, 6 th Ed.Robert J Kurman, 2011, Springer-Verlag, USA Edition, Diagnostic Surgical Pathology, Ed.Stephen SternbergThe uterine Corpus -Williams-Wilkins, USA Philadelphia Surgical Pathology of the Uterine Corpus. Hendrickson-Kempson, Vol.12 in 3 rd series AFIP, USA Εμβρυολογία του Ανθρωπου, William Larsen, Εκδόσεις Μ.Γρ.Παρισιάνου, Αθήνα 1996

11 11 Ταξινόμηση των συνηθέστερων παραγόντων που επηρεάζουν την αναπαραγωγική ικανότητα της γυναίκας βάσει της εντόπισης τους : 1. Εντόπιση στις Ωοθήκες -Αγενεσία-δυσγενεσία των ωοθηκών -Ορμονικη δυσλειτουργία, με βαση α.εξω-ωοθηκικη(υπόφυση,επινεφρίδια) β.ωοθηκικη πολυκυστικές ωοθήκες - Νεοπλάσματα ωοθηκών -Ενδομητρίωση ωοθηκων 2. Εντόπιση στούς ωαγωγούς - Σαλπιγγίτις- σαλπιγγοωοθηκίτις-συμφύσεις - Εξωμήτρια σαλπιγγική κύηση - Ενδομητρίωση 3. Εντόπιση στο ενδομήτριο-μητρα - ατροφία ενδομητρίου λογω ωοθηκικής ανεπάρκειας -ανώμαλη ανάπτυξη ενδομητρίου α.μικρης διάρκειας παραγωγικη φάση β.ανωμαλη η ασύγχρονη εκκριτική φάση - συμφύσεις -ενδομητρίτις -αδενομύωση (εσωτερικη ενδομητρίωση) ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ Oπως φαίνεται από τους πίνακες η ενδομητρίωση είναι συχνή παθολογική κατάσταση που αναπτύσσεται στο γεννητικό σύστημα και επηρεάζει την γυναικεία αναπαραγωγή. Η ενδομητριωση καθοριζεται ως η παρουσια έκτοπου ενδομητρικου ιστου, αδενων μετα/ανευ στρωματος, εκτος του σωματος της μητρας. Η ενδομητριωση θεωρειται ιδιοπαθης νοσος που εμφανίζεται σε 10% του γυναικείου πληθυσμού. Η ακριβης επιπτωση δεν ειναι γνωστη διοτι δεν υπαρχουν κλινικα συμπτωματα σε ολες τις περιπτωσεις Υπαρχουν επιδημιολογικα στοιχεια που δειχνουν ταση για οικογενη εμφανιση και συμμετοχη γενετικων παραγοντων δια μεσου πιθανωτατα ενος πολυγονιδιακου τροπου κληρονομικοτητας η δια μεσου σειρας γονιδιακων και περιβαλλοντιακων παραγοντων που αλληλοεπιδρούν. Η επιδραση των οιστρογονων ειναι παραγοντας απαραιτητος στην διατηρηση των πειραματικων ενδομητριωσικων εμφυτευματων και ειναι πιθανον οι ορμονες αυτες να ενεχονται στην αναπτυξη ενδομητριωσεως.

12 12 Ενοχοποιειται επισης η διαταραχη του μικροπεριβαλλοντος των ωοθηκων, οπως η απουσια ωορρηξιας και το συνδρομο αρρηκτων η επιμονων ωχρινοποιημενων ωοθυλακιων. Αιτιολογια-Παθογενεια. Δυο ειναι οι κυριες θεωριες σχετικα με την παθογενεια της αναπτυξης ενδομητριωσης : η «μεταστατικη» και η «μεταπλαστικη». 1. Κατα την «μεταστατικη» θεωρια η οποια εξηγει την πλειοψηφια των περιπτωσεων ενδομητριωσης, ενδομητρικος ιστος φερεται στην περιτοναϊκή κοιλοτητα δια αναστροφης διαφυγής δια μεσου των ωαγωγων κατα την διαρκεια της εμμηνορυσιας.το υλικο που διασπειρεται, εμφυτευεται και αναπτυσσεται στις περιτοναϊκές επιφανειες. Ελευθερο εμμηνορυσιακο ενδομητριο εμφυτευεται επισης σε χειρουργικες τομες, σε ιστους που τραυματιζονται κατα την διαρκεια του τοκετου και αναστροφα δια ελλειμματων του διαφραγματος και δια των διαφραγματικων λεμφαγγειων στην θωρακικη κοιλοτητα. Η θεωρια αυτη στηριζεται σε παρατηρησεις οπως: εστιες ενδομητριωσης παρατηρουνται περι τα στομια των ωαγωγων ως και το κατωτερο τμημα της πυελου και θυλακο Douglas (οπου φερονται λογω της βαρυτητας ), αναστροφη εμμηνορυσια εχει παρατηρηθει στο 90% των γυναικων με ανοικτους ωαγωγους, ενδομητριωση παρατηρειται σε γυναικες με πρωιμη εμμηναρχη, μητρορραγιες, μηνορραγιες, μικρους κυκλους. Η παρουσια έκτοπου ενδομητρικου ιστου σε απομακρυσμενα εξωπυελικα σημεια εξηγειται με αιματογενη διασπορα και εμβολισμους στους πνευμονες, στα ακρα, στον εγκεφαλο. Η Μεταπλαστικη θεωρια ενισχύεται απο παρατηρησεις όπως: - αναπτυξη ενδομητριωσης σε συνδρομο Turner, επι αμηνορρυσιας, υποπλασιας των γοναδων και σπανιως σε ανδρες. -ανάπτυξη ενδομητρίωσης σε πειραματικα μοντελα στα οποια με φιλτρα παρεμποδιζεται η μεταφορα ιστων απο την μητρα - αναπτυξη ειδικων εξεργασιων οπως η διαχυτη περιτοναϊκή λειομυωματωση Στρωματικη ενδομητριωση Σε σπανιες περιπτωσεις η ενδομητριωση παρουσιαζει μονο το στρωματικο στοιχειο, με απουσια η σπανια συμμετοχη αδενων. Απανταται συνηθως στην ωοθηκη σαν τυχαιο ευρημα και θεωρειται μαλλον μεταπλασια του ωοθηκικου στρωματος. Εχει παρατηρηθει επισης κατα το επιπολης στρωμα του τραχηλου και στο περιτοναιο υπο μορφη λευκων οζιδιων που κατα την λαπαροσκοπιση θετουν υποψια διασπορας ωοθηκικου ογκου.

13 13 Ενδομητριωση κολπου-τραχηλου Η επιφανειακη ενδομητριωση του τραχηλου θεωρειται οτι οφειλεται σε εμφυτευση ενδομητρικου βλεννογονου κατα την διαρκεια χειρουργικων χειρισμων. Εντοπιζεται συνηθως στον εξωτραχηλο και η επιπτωση του ειναι % σε επιλεγμενο πληθυσμο γυναικων που παρουσιαζουν ενδομητριωση. Η εν τω βαθει τραχηλικη ενδομητριωση οφειλεται σε επεκταση εστιων απο των Δουγλασειο χωρο. Στον κολπο η αναπτυξη ενδομητριωσης ειναι σπανια και στη διαφορικη διαγνωση περιλαμβανεται το διαυγοκυτταρικο αδενοκαρκινωμα. Ενδομητριωση Σαλπιγγος Διακρινεται ενδομητριωση του ορογονου απο επεκταση περιτοναϊκής ενδομητριωσης και ενδομητριωση του βλεννογονου απο αναστροφη αναγωγη και εμφυτευση ενδομητρικου βλεννογονου. Μετα απο απολινωση σαλπιγγων παρατηρειται αναπτυξη ενδομητριωσης σε ποσοστο 20-50% των περιπτωσεων,κατα το απολινωμενο ακρο του ωαγωγου. Ενδομητριωση Εντερου Απανταται σε 12-35% των γυναικων που υποβαλλονται σε λαπαροσκοπικο ελεγχο για διαφορα κλινικα συμπτωματα. Συχνότερα παρατηρουνται κατα το ορθοσιγμοειδες, την σκωληκοειδη, τον τελικο ειλεο και κατα την περιοχη του τυφλου. Σε 15% των περιπτωσεων υπαρχει πολυεστιακη αναπτυξη.. Η Ενδομητριωση εντοπιζεται συνηθως στον ορογονο του εντερου αλλα ειναι δυνατον να επεκταθει κατα το τοιχωμα και να δωσει σημεια οξειας κοιλιας, ειλεου,η να προκαλεσει διατρηση. Ενδομητριωση του Ουροποιητικου Συστηματος Εντοπιζεται συνηθως κατα τον ορογονο της ουροδοχου κυστεως και σπανια του ουρητηρα και απανταται σε 15-20% των πασχουσών γυναικων. Συνηθως δεν δινει συμπτωματα και μονο 0.5-1% των ασθενων θα αντιμετωπισουν προβληματα νεφρικηςλειτουργιας λογω στενωσης των ουρητηρων. Εχει περιγραφει επεκταση ενδομητρίωσης κατα το τοιχωμα της κυστεως μετα σχηματισμου υποβλεννογονιων ενδομητριωματων μεγεθους απο <1-14 εκατ. Στις περιπτωσεις ενδομητριωσης της κυστεως αυτες συνυπαρχει υπερτροφια του μυικου τοιχωματος γυρω απο τις εστιες και αιματουρια. Ενδομητριωση σε ανδρες Σε ανδρες που ευρισκονται υπο ορμονοθεραπεια με οιστρογονικους παραγοντες ειναι δυνατον να αναπτυχθουν εστιες

14 14 ενδομητριωσεως στο ουροποιογεννητικο συστημα, οσχεο, προστατη, παρα-ορχικους ιστους και κατα το κοιλιακο τοιχωμα. Οι συνηθέστεροι παράγοντες που επηρεάζουν την ωορρηξία είναι: Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Υποφυσεϊκές διαταραχές Πρωτογενής ωοθηκική ανεπάρκεια Νευρογενής ανορεξία, απώλεια βάρους,υπερ-ασκηση Παχυσαρκία Υπερ-υποθυρεοειδισμός Επινεφριδιακή υπερπλασία Μακροχρόνια χρήση αντισυλληπτικών Συνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Κλινικά σημεία: απουσία ωορρηξίας-στειρότητα αμηνορροια,παχυσαρκία,υπερτρίχωση Υπερεκκριση ανδρογόνων Παθολογοανατομικα ευρήματα: διόγκωση ωοθηκών,φυσιολογικός αριθμός πρωτογενών ωοθυλακίων, αύξηση του πάχους του στρώματος της ωοθήκης (φλοιού, λευκού χιτώνα,μυελού) πολλα κυστικά ωοθυλάκια, χωρις κοκκιώδη στιβάδα αλλα υπερπλασία θήκης,πολλά άτρητα ωοθυλάκια, απουσία ωχρών σωματίων. Βασικο αίτιο: διαταραχές της δραστηριότητας ή πλήρης απουσία της αρωματάσης της κοκκιώδους στιβάδας του. ωοθυλακίου, που μετατρέπει τα ανδρογόνα (της θήκης) σε οιστρογόνα. Παρόμοια κλινική εικόνα δίνουν επίσης: -Το σύνδρομο Cushing -Συγγενής υπερπλασία επινεφριδίων -Αρρενοποιητικοί όγκοι ωοθηκών-επινεφριδίων -Υπερπρολακτιναιμία -διαταραχές του θυρεοειδούς

15 15

16 16

17 17

18 18

19 19

20 20

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

emed.med.uoa.gr/eclass

emed.med.uoa.gr/eclass emed.med.uoa.gr/eclass Γεννητικό σύστημα θήλεος Το γεννητικό σύστημα αποτελείται από: εσωτερικά γεννητικά όργανα διφυείς ωοθήκες, διφυείς ωαγωγοί, μήτρα, κόλπος εξωτερικά γεννητικά όργανα εφήβαιο, αιδοίο

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ Παράγει τους απλοειδείς γαµέτες δέχεται τους απλοειδείς γαµέτες άρρενος προσφέρει κατάλληλο περιβάλλον για την γονιµοποίηση προσφέρει κατάλληλο σωµατικό - ορµονικό περιβάλλον για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η.

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. Αδενομύωση (εσωτερική ενδομητρίωση) Σε γυναίκες περιεμμηνοπαυσιακής και τέλους αναπαραγωγικής ηλικίας. Σπάνια σε μετεμμηνοπαυσιακές,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Η διαδικασία που καταλήγει στην εμφάνιση κανονικού φύλου διέρχεται από διάφορες φάσεις. ιακρίνονται η φάση της γονιμοποίησης, η φάση διαφοροποίησης των εμβρυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη Παθολογία Σαλπίγγων Ηβη Αρβανίτη Κακοήθεις Επιθηλιακοί Όγκοι Πρωτοπαθές καρκίνωμα ο όγκος πρέπει να βρίσκεται μέσα στον αυλό ή στο κωδωνικό άκρο η μήτρα και η ωοθήκη ή να μην έχουν όγκο ή να είναι ξεκάθαρα

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος.

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος. Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Αρχιτομία Αγενής αναπαραγωγή Παρατομία Εκβλάστηση Εγγενής αναπαραγωγή Απλοφασικός κύκλος Διπλοφασικός κύκλος Ισογαμία Ανισογαμία Ωογαμία Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Λειτουργία απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Προϋποθέτει την ύπαρξη δύο φύλων. Το αναπαραγωγικό σύστημα κάθε φύλου έχει ιδιαίτερα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Προσωρινό και δυναµικό όργανο Λειτουργίες πλακούντα Μεταφορά ουσιών και αερίων: από µητέρα προς έµβρυο (θρεπτικές ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass

Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Εμμηνορρυσιακός κύκλος Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Σπερματογένεση Αριθμός γαμετών Ωογένεση Κύρια χαρακτηριστικά: Συνεχής παραγωγή. Παρόλο που σχηματισμός των σπερματοζωαρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια. emed.med.uoa.gr/eclass

Επιμέλεια: Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια. emed.med.uoa.gr/eclass ) Επιμέλεια: Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Εμβρυολογία Πρώιμη εμβρυική περίοδος- Αναφέρεται στη μελέτη της ανάπτυξης ενός οργανισμού από τη γονιμοποίηση του ωοκυττάρου-στάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες Γαμετογένεση Γαμετογένεση Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) G1 Σπερματογένεση Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο Ολοκλήρωση μείωσης Ι Γονιμοποίηση-ολοκλήρωση η η μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου Εργαστήριο Ιστολογίας και Εμβρυολογίας AΡΧΕΓΟΝΟ ΕΝΤΕΡΟ : - πρόσθιο έντερο, - μέσο έντερο, - οπίσθιο έντερο. `σχηματίζεται την 4η εβδομάδα (από

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ

«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ Α.Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Η Ι. Ε. Κ. ΕΥΟΣΜΟΥ ΤΟΜΕΑΣ : ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ : ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ : ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ -ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» Α.Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΧΟΛΗΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΧΟΛΗΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΧΟΛΗΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Ανάπτυξη ήπατος Ηπατικό εκκόλπωμα: προσεκβολή της ενδοδερματικής επένδυσης του προσθίου εντέρου ανάπτυξη ηπατικών δοκίδων και καταβολών του συστήματος χοληφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΣΑΛΠΙΓΓΕΣ: ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ή ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Υ ΡΟΣΑΛΠΙΓΓΕΣ: ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ή ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΜΠΟΝΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ. ΕΤΟΣ 2005-2006 1694 ΑΡΙΘΜ. Υ ΡΟΣΑΛΠΙΓΓΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ

7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ 7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ 7.1 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ 7.1.1 Γενικά Το γεννητικό σύστημα χρησιμεύει για την αναπαραγωγή και αποτελείται από διαφορετικά όργανα στον άνδρα και διαφορετικά στη γυναίκα. Τα γεννητικά όργανα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 2. ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ - ΑΥΛΑΚΩΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. 2. 3. 4. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ CA ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 5 Ιουνίου 2006 7.30 π.µ.

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass

Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass 1η εβδομάδα ζυγώτης αυλάκωση μορίδιο έσω κυτταρική μάζα+έξω κυτταρική μάζα βλαστοκύστη εμβρυοβλάστη + τροφοβλάστη αυλάκωση=σειρά μιτωτικών διαιρέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΑΛΕΞΗ 2. BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2013 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Βασιλική Κωτούλα Δημητριάδου, επίκ. καθ. ΕΓΠΠΑ Σωτήρης Μπαρμπάνης, άμ. επιστ. συν. ΕΓΠΠΑ διαφορές? όγκοι από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ 1) Σε γυναίκες που η συνήθης τοπική ή αντιβιοτική per os αγωγή έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: «ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μάθημα Ουρολογίας Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μανώλης Μαυρομανωλάκης Διευθυντής ΕΣΥ Ουρολογική Κλινική Πα.Γ.Ν.Η Ηράκλειο 2011 Ανωμαλίες Σεξουαλικής Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ουροποιητικό σύστημα (εικ.6.2), αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Στους νεφρούς μικρά μόρια απομακρύνονται από το αίμα. Πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Όγκοι των Όρχεων Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (WHO 2004) Όγκοι ενός ιστολογικού τύπου (αμιγείς

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα