Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ"

Transcript

1

2 ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗΣ Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ E-BOOK ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυτική δωρεά Παγκρητικής Eνώσεως Aμερικής ƒ π 2011

3 ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ IΔΡΥΜΑ TΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ EΡΕΥΝΑΣ Hράκλειο Kρήτης, T.Θ. 1527, Tηλ , Fax: Aθήνα: Κλεισόβης 3, Tηλ , Fax: ΣEIPA: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Διευθυντής σειράς: Στέφανος Τραχανάς ISBN : ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Φιλολογική επιμέλεια: Βίκτωρ Αθανασιάδης Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2005 Δέκατη έκδοση: Σεπτέμβριος 2010 Εκτύπωση: ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ ΚΑΖΑΝΑΚΗΣ ΑΒΕΕ Μακέτα εξωφύλλου: Βάσω Αβραμοπούλου

4 Στη μνήμη του πατέρα μου και της μητέρας μου με ευγνωμοσύνη Εκείνος έφυγε την νύχτα, υπό το φως των άστρων και Εκείνη στο απαλό φως του πρωινού

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Ο συγγραφέας και το φως ΤΑ ΦΩΤΕΙΝΑ ΣΚΙΡΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ H ψευδαίσθηση της οικειότητας Φωτεινές αναλαμπές στην αρχαιότητα Η πλατωνική θέαση του κόσμου Η φωτεινή κυριαρχία του Αριστοτέλη Το γεωμετρικό φως Φως στις χίλιες και μία νύχτες Φωτεινές λάμψεις στον Μεσαίωνα Τα παραλειπόμενα ενός αστρονόμου Ένας αγγελιαφόρος των άστρων Η ορθολογική αναδόμηση της γνώσης Η ανάδυση του χριστιανικού φωτός Το ανέσπερο φως της Ορθοδοξίας Οι φωτεινές παράλληλοι συγκλίνουν ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Ένα επιστημονικό πρελούδιο Οι φανερές και κρυφές χάρες του φωτός Ο θαυμαστός κόσμος των χρωμάτων Χρωματικές και φιλοσοφικές ακροβασίες

6 ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗΣ 2-5. Mια ταχύτητα αλλιώτικη από τις άλλες Oι φωτεινές ιδέες του Iσαάκ Nεύτωνα Tο φως συμβάλλει στην κατανόησή του Aιθέρια κύματα και ψευδαισθήσεις Η ευεργετική σημασία της αποτυχίας Τα πεδία ενός αυτοδίδακτου Κεραυνός εν αιθρία Ορατό και αόρατο φως H αρχή και το τέλος του ονείρου Η ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Tο μαγικό χαλί του Aϊνστάιν Ένας μοναχικός του Σύμπαντος Aπλά αξιώματα με μεγάλες συνέπειες Φωτεινές απαντήσεις σε παλιά ερωτήματα Η συγχώνευση του χώρου και του χρόνου Η ηλικία του φωτός Η εξωγήινή μας μοναξιά Mηχανές του χρόνου και χρονοποιοί Τα επικίνδυνα ταξίδια του μήκους και της μάζας H επιβεβαίωση ενός παράδοξου κόσμου H χαρακτηριστική εξίσωση της εποχής μας O Θεός υπήρξε γεωμέτρης Η Βίβλος του Σύμπαντος ΤΟ ΚΒΑΝΤΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΥ Ο δρόμος προς την κβαντική θεωρία Τα φωτόνια ήρθαν για να μείνουν Κβαντικά άλματα στο άτομο H διττή φύση των πραγμάτων Ο Θεός παίζει ζάρια με τον κόσμο H βεβαιότητα της άγνοιας Κβαντικές ακροβασίες O ερωτικός δεσμός των φωτονίων Mια εποχή δημιουργίας και ανατροπών

7 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ 5. ΤΟ ΦΩΤΕΙΝΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ Μια προαιώνια αναζήτηση Ο αναπάντεχος δρόμος προς την αντιύλη Ένας γλωσσοδέτης με σημασία Ο χορογράφος του φωτός Δυνάμεις και αδυναμίες Eμπρός, στον δρόμο που χάραξε το φως Το βαρύ φως Xρώματα και αρώματα Tο όνειρο για μια τελική θεωρία Χορδές, η μουσική του κόσμου ΟΙ ΧΕΙΡΑΨΙΕΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Φως, η κινητήρια δύναμη της ζωής Η φωτοσύνθεση στο μικροσκόπιο Έμβιο φως στις θάλασσες και στην στεριά Tο εκπληκτικό θαύμα της οράσεως Η μηχανή του νου και η αμηχανία της Άλλα τα μάτια του λαγού Και είπεν ο άνθρωπος, γεννηθήτω φως Ο άνθρωπος τιθασεύει το φως Η δημιουργική αιχμαλωσία του φωτός Μια φωτεινή συνεργασία στον μικρόκοσμο Φως που καίει και φως που δημιουργεί Οι περιπλανήσεις του φωτός στην Τέχνη Η φωτεινή σύζευξη της Επιστήμης με την Τέχνη ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ, Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Το φως προδίδει το μυστικό των γαλαξιών Η Mεγάλη Έκρηξη: Μια μέρα δίχως χθες Ένα απολίθωμα φωτός Η γλώσσα των άστρων Mας περιβάλλει το παρελθόν Πυρηνικά εργοστάσια στα άστρα Βίος και πολιτεία των αστέρων Η αστρική αποθέωση του φωτός

8 ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗΣ 7-9. Η σκοτεινή προοπτική ενός μεγάλου άστρου Το χαμόγελο του Σύμπαντος Ένα Σύμπαν ορατών τε και αοράτων Μια σκοτεινή θάλασσα ενέργειας Οι συμπαντικές προοπτικές μας Ο λυγμός του ανθρώπου και το τέλος του φωτός ΕΠΙΛΟΓΟΣ. Ο αποχαιρετισμός του φωτός Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Βιβλιογραφικά Ευχαριστίες Ευρετήριο

9 ƒ Ο συγγραφέας και το φως Μου είπε ότι το βιβλίο του ονομαζόταν η Βίβλος της Άμμου, διότι όπως η άμμος ούτε το βιβλίο είχε αρχή ή τέλος ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΙΣ ΜΠΟΡΧΕΣ Πρέπει να ομολογηθεί από την αρχή, από εντιμότητα προς τον αναγνώστη, ότι η αυτοβιογραφία του φωτός είναι κατά βάθος μια ερωτική ιστορία. Kάποια στιγμή, που χάνεται στον χρόνο, το φως αναδύθηκε απρόκλητα στο κέντρο της ζωής του συγγραφέα. Τα χρώματα και η αινιγματική του φύση, το άπειρο των διαδρομών και οι ιριδισμοί του έμοιαζαν να κατέχουν μια γοητεία ανείπωτη. Δεν άργησαν λοιπόν να κατακτήσουν την ψυχή του. Όπως εκείνη η γυναίκα, αν υπήρξε σε ποια διαδρομή να ταξιδεύει άραγε σήμερα, τώρα;, που κάποια στιγμή βρέθηκε απέναντί του, στο κατάστρωμα του πλοίου, και τον συνόδευε σιωπηλή από νησί σε νησί, και από θάλασσα σε θάλασσα, χρόνια και αιώνες. Eίναι πάντως αλήθεια ότι εγώ, ο συγγραφέας, δεν μπορώ να καθορίσω με ακρίβεια πότε άρχισε αυτή η περιπέτεια με το φως. Θυμούμαι, όμως, ότι παιδί φοβόμουν την νύχτα. Αισθανόμουν την νύχτα να με τυλίγει και να με απειλεί συχνά, λοιπόν, έμενα ξάγρυπνος και περίμενα το φως. Το φως ερχόταν το πρωί λυτρωτικό, τρύπωνε από τις χαραμάδες και έδιωχνε τη νύχτα, ζωήρευε όσο περνούσε η ώρα και έδινε ταυτότητα στα πράγματα. Ήταν ένα φως ήπιο και τρυφερό άλλοτε όμως τα καλοκαίρια γινόταν γρήγορα εκθαμβωτικό και ανελέητο. 13

10 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Το παιχνίδι αυτό με το φως και τον φόβο της νύχτας συνεχίσθηκε για πολλά χρόνια. Λιγότερο ίσως αιχμηρό, υπάρχει ακόμα και σήμερα. Οι ώρες του ύπνου μου είναι συνήθως λίγες, κι ακόμα τις νύχτες σηκώνομαι και τριγυρνώ άσκοπα. Η απουσία του φωτός είναι πάντοτε οδυνηρή. H έλευση του φωτός όπως συμβαίνει και με την δική της έλευση είναι σαν να ρίχνει βάλσαμο στις ταραγμένες ατραπούς της ψυχής. Από το σχολείο ήξερα ήδη μερικά πράγματα για το φως, μάλλον όμως αποσπασματικά και χωρίς να συνειδητοποιώ τη σημασία τους: νόμοι της ανακλάσεως και της διαθλάσεως, τα φαινόμενα της συμβολής, και εκείνη η ακατανόητη πόλωση του φωτός. Μεγαλύτερη πάντως πλήξη από τα άλλα προκαλούσε ένα ολόκληρο κεφάλαιο της «Οπτικής», που αφορούσε τους φακούς: φακοί αποκλίνοντες και συγκλίνοντες, εστιακές αποστάσεις, είδωλα πραγματικά ή φανταστικά. Καθώς τέλειωνα το σχολείο, πίστευα ότι το φως που περιέγραφαν τα βιβλία όπως συνέβαινε και με άλλα πράγματα της ζωής δεν είχε καμία σχέση με το φως που υπήρχε γύρω μας. Μια μέρα μόνον, ένας καθηγητής μάς μίλησε για την φωτοσύνθεση και το πάθος της φωνής του έπειθε πράγματι ότι το φως έπαιζε κάποιον σπουδαίο ρόλο στην ίδια την ζωή. Αργότερα, λίγο η τάση της εποχής προς τις «θετικές» επιστήμες, λίγο κάποιες μοιραίες συμπτώσεις, με οδήγησαν στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκεί προσπάθησα να ξεδιαλύνω μερικές από τις επιστημονικές έννοιες που συνδέονται με το φως. Σε σχέση με το σχολείο, τα πράγματα ασφαλώς βελτιώθηκαν, σπάνια όμως ξεπερνούσαν και πάλι τον φορμαλισμό και την επιφάνεια. Η αόριστη προσδοκία ότι το πανεπιστήμιο σήμαινε έναν ξεχωριστό χώρο ζωής και γνώσεων γρήγορα διαψεύσθηκε. Όπως λοιπόν συμβαίνει και με τους σημερινούς φοιτητές, οι προσπάθειές μου εστιάζονταν στις απαιτήσεις των εξετάσεων. Τον υπόλοιπο καιρό προτιμούσα να βλέπω κινηματογράφο ή θέατρο και να περνώ ώρες στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Είχα πάντως αντιληφθεί ότι η σημασία του φωτός για την ίδια την φυσική ήταν πρωταρχική. Με έκπληξη μάλιστα συνειδητοποίησα ότι η φύση του δεν διέφερε από την φύση των κυμάτων του ραδιοφώνου ή των ακτίνων Χ που χρησιμοποιούσε η ιατρική. Η έννοια άλλωστε του «δυϊσμού» κύματος-σωματιδίου, που έμοιαζε καθοριστική, προκαλούσε τον 14

11 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ βαθύ προβληματισμό εμάς των φοιτητών. Ούτε όμως η έννοια αυτή ούτε κάποια άλλα στοιχεία κβαντικής φυσικής που διδάσκονταν τότε στο πανεπιστήμιο χωρούσαν εύκολα στο μυαλό μας. Είχαμε εγκλωβισθεί σε πόσα άλλα πράγματα δεν ίσχυε το ίδιο! στις κλασικές ιδέες της επιστήμης. Ο ρηχός τρόπος διδασκαλίας και τα πανεπιστημιακά βιβλία, που ήταν συνήθως απωθητικά, δεν βοηθούσαν στο ξεπέρασμά τους. Το πτυχίο του φυσικού συνοδεύθηκε λοιπόν από την πικρή αίσθηση ότι λίγο είχα γευθεί την ποιότητα της επιστημονικής γνώσης. Από την άλλη, η ζωή μου έπαιρνε συχνά δρόμους αποκλίνοντες, αλλά και ουσιαστικούς. Η λάμψη των ιδεών της Αριστεράς με οδήγησε στους χώρους της ποίησης, του κινηματογράφου και των καλλιτεχνικών αναζητήσεων. Αίφνης, ανακάλυψα ότι η έννοια του φωτός είχε εκεί σταθερή και έντονη παρουσία, και ήταν φορτωμένη με λογής-λογής συμβολισμούς. Ένας στίχος του Σεφέρη και σήμερα δεν είμαι βέβαιος για το νόημά του μου έκανε βαθειά εντύπωση: «Είπες εδώ και χρόνια: Κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός». Ενώ στην ποίηση του Ελύτη, που ακόμα δεν είχε τη σημερινή της απήχηση, το φως αναδυόταν με δύναμη και με διαρκείς αναδιπλώσεις. Από ένα λοιπόν σημείο και πέρα, η σχέση μου με το φως ακολουθούσε δύο παράλληλους δρόμους. Ο πρώτος, ο δρόμος της επιστήμης, αυστηρός και ωστόσο γοητευτικός, οδηγούσε σε συνεχή εμβάθυνση αλλά και παρουσίαζε μεγάλες δυσκολίες. Ο δεύτερος δρόμος περνούσε από την τέχνη, την ποίηση ή την φιλοσοφία, και προσπαθούσε να ανιχνεύσει κρυφά νοήματα και σημασίες. Δεν άργησα, βέβαια, να καταλάβω ότι οι δύο δρόμοι, ενώ ήσαν παράλληλοι, ετέμνοντο και είχαν κοινά σημεία. Η γενική θεωρία της σχετικότητας είχε δείξει, άλλωστε, ότι η πραγματική γεωμετρία του Σύμπαντος είναι μη ευκλείδεια, και οι παράλληλες ευθείες τέμνονται. Είναι ίσως περιττό να τονισθεί ότι ο δρόμος της επιστήμης απαιτούσε μέθοδο και σκληρή προσπάθεια. H διαπίστωση αυτή υπήρξε βασανιστική όταν ο συγγραφέας άρχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Imperial College του Λονδίνου. Ανακάλυψε ότι ήταν απαραίτητη η γνώση της σύγχρονης φυσικής της σχετικότητας, της κβαντομηχανικής, των στοιχειωδών σωματιδίων για να αναδυθεί η φύση του φωτός με κάποια καθαρότητα. Έτσι, ο δυϊσμός του σωματιδίου-κύ- 15

12 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ματος που χαρακτήριζε το φως αποτελούσε μια γενικότερη και απαραβίαστη αρχή της κβαντομηχανικής. Ενώ οι νόμοι της διαθλάσεως και της ανακλάσεως, που δηλητηρίαζαν ανάμεσα σε άλλα τα μαθητικά μας χρόνια, αποτύπωναν απλώς μια σπουδαία ικανότητα του φωτός: ότι για να κινηθεί από το ένα σημείο στο άλλο, διάλεγε πάντοτε εκείνη την διαδρομή που απαιτούσε τον λιγότερο χρόνο! Την πρωτοπορία στην έρευνα της φυσικής αποτελούσε, τότε, ένα από τα προαιώνια προβλήματά της: η δομή και τα στοιχειώδη σωματίδια της ύλης. Σε αυτόν τον τομέα, περισσότερο από διαίσθηση παρά από γνώση, διάλεξε ο συγγραφέας να εκπονήσει την διδακτορική διατριβή του. Eίχε γίνει ήδη φανερό ότι τα πρωτόνια και τα νετρόνια, που συνιστούσαν τον πυρήνα του ατόμου, δεν ήσαν τα έσχατα συστατικά της ύλης. Ένας ολόκληρος κόσμος σωματιδίων αναδυόταν από τα πειράματα και τις θεωρητικές έρευνες. Με αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις ή συνδυασμούς συμμετείχαν στις αέναες διαδικασίες του Σύμπαντος. Ανάμεσά τους, μοναχικό και υπερήφανο, έστεκε το φωτόνιο, η θεμελιώδης δηλαδή μονάδα του φωτός. Στον κόσμο αυτόν της επιστημονικής έρευνας, που μήτε αρχή φαινόταν να έχει μήτε τελειωμό, ο συγγραφέας πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του. Εργάσθηκε ως ερευνητής στην Aγγλία και, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα ήταν το 1973, στο Κέντρο «Δημόκριτος». Τα απαραίτητα όμως πειράματα, που ήσαν πολύπλοκα και δαπανηρά, διεξάγονταν πάντοτε στο Eυρωπαϊκό Kέντρο Πυρηνικών Eρευνών της Γενεύης. Εκεί λειτουργούν και σήμερα κατασκευάζονται ακόμα ισχυρότεροι οι μεγάλοι επιταχυντές, όπου τα στοιχειώδη σωματίδια αποκτούν τεράστιες ταχύτητες, και αφήνονται στην συνέχεια να συγκρουσθούν μεταξύ τους. Όπως ένα παιδί που διαλύει το παιχνίδι του με ένα σφυρί, οι συγκρούσεις αυτές αποκάλυπταν την εσωτερική δομή της ύλης και φώτιζαν τις αλληλεπιδράσεις που δέσποζαν στο θεμελιακό επίπεδό της. Οι ανάγκες των πειραμάτων απαιτούσαν λοιπόν την συχνή παραμονή και πολλά ταξίδια του συγγραφέα στην Γενεύη. Αργότερα μάλιστα προσκλήθηκε να εργασθεί εκεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Η ανάγκη του να κατανοήσει όσο γίνεται την φύση του φωτός απάλυνε την νοσταλγία, αλλά και την ένταση της ερευνητικής δουλειάς. Του 16

13 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ άρεσε μάλιστα να παρατηρεί τους διαρκείς μετασχηματισμούς των φωτονίων σε ηλεκτρόνια, που αποτυπώνονταν σε ειδικούς ανιχνευτές. Μπορεί πράγματι να φαίνεται απίστευτο, το φως όμως μετατρέπεται σε ύλη! Όσο λοιπόν βάθαιναν οι γνώσεις του συγγραφέα, η επιστημονική όψη του φωτός έπαιρνε στο μυαλό του μια πιο καθορισμένη μορφή: Το φως ήταν ηλεκτρομαγνητικό κύμα που διαδιδόταν με κολοσσιαία ταχύτητα. Είχε όμως ταυτόχρονα και σωματιδιακή φύση. Το φωτόνιο, το θεμελιώδες σωματίδιο του φωτός, είχε μια ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα σωματίδια ύλης και ενέργειας, που συνέθεταν τον κόσμο. Μια κομψή και αναλυτική θεωρία, η κβαντική ηλεκτροδυναμική, είχε ήδη διαμορφωθεί και περιέγραφε τις αλληλεπιδράσεις των φωτονίων με την ύλη. Σύμφωνα με αυτήν, το φωτόνιο είναι ένα είδος αγγελιαφόρου, που ανταλλάσσεται ανάμεσα στα σωματίδια της ύλης και δημιουργεί τις ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις. Η ιδέα της ανταλλαγής επεκτάθηκε μάλιστα αργότερα, για να ερμηνευθούν και οι υπόλοιπες δυνάμεις. Στην επιστήμη, όπως και αλλού, το φως έδειχνε πάντοτε τον δρόμο! Όσα χρόνια πάντως χρειάσθηκε να ζήσει ο συγγραφέας μακριά από την Ελλάδα, η νοσταλγία του ελληνικού φωτός παρέμενε βασανιστική. Υπήρχε άλλωστε και η νοσταλγία εκείνης σε ποιες άραγε διαδρομές φωτός να ταξιδεύει τώρα; που συνόδευε την σκέψη και τα όνειρά του. Η διπλή αυτή νοσταλγία οδηγούσε σε διαρκείς αμφιταλαντεύσεις τα αισθήματα του συγγραφέα. Η προσδοκία της επιστροφής έσμιγε συχνά με φόβους για το νόημά της. Εδώ χρειάζεται μια ανάσα, γιατί είναι η στιγμή γύρω στο 1980 που η ζωή, και συνεπώς η ενασχόληση του συγγραφέα με το φως, κάνει μια ουσιαστική στροφή. Είχε μόλις αρχίσει να λειτουργεί το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και εκείνος κλήθηκε να συμμετάσχει στην οργάνωσή του και να διδάξει στο Τμήμα Φυσικής. Λίγο αργότερα εκλέγεται καθηγητής, και αφήνει οριστικά τον «Δημόκριτο». Η έρευνα στα στοιχειώδη σωματίδια παραμερίζεται από τα πράγματα, και στρέφει αλλού τα ενδιαφέροντά του. Στο μέλλον, όμως, επέπρωτο πάλι να συναντηθεί με έναν παράδοξο εκπρόσωπό τους: το νετρίνο. Την τελευταία πράγματι δεκαετία, ένα φιλόδοξο πείραμα στην Πύλο όπου και ο συγγραφέας συμμετέχει προσπαθεί να ανιχνεύσει στα βάθη της θά- 17

14 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ λασσας τα φαντασματικά νετρίνα. Φθάνουν εκεί από τους μακρινούς γαλαξίες ή από τις εκρήξεις αστεριών και όντας απίστευτα διεισδυτικά, διαπερνούν ολόκληρη την Γη μας. Αν μοιάζουν σε κάτι με τα φωτόνια είναι ότι και τα νετρίνα ταξιδεύουν με κολοσσιαία ταχύτητα, που προσεγγίζει την ταχύτητα του φωτός. Δεν χρειάζεται ασφαλώς να τονισθεί ότι και στον νέο κύκλο της ζωής του, που είχε κέντρο το πανεπιστήμιο, ο συγγραφέας ένιωθε την ανάγκη να κατανοήσει όσο γίνεται το φως. Είχε μάλιστα τώρα μια αναπάντεχη βοήθεια, που ήταν ταυτόχρονα και βάσανο: τους φοιτητές του. Όταν λοιπόν δίδασκε ηλεκτρομαγνητισμό ή θεωρία της σχετικότητας που έχουν βασική σημασία στην θεωρία του φωτός, οι ερωτήσεις τους τον έφερναν συχνά σε αμηχανία. Δεν ήσαν σπάνιες οι φορές που ξέφευγε με τρόπο διπλωματικό. Η εμπειρία πάντως της διδασκαλίας ενίσχυσε την υποψία των φοιτητικών του χρόνων: Ότι, δηλαδή, το φως και η συμπεριφορά του αποτελούσαν θεμέλιο λίθο στην φυσική και στα μεγάλα της επιτεύγματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η απομάκρυνση των γαλαξιών αποκαλύφθηκε χάρις στο φως τους και η ανακάλυψη του «αρχέγονου» φωτός επιβεβαίωσε την δημιουργία του Σύμπαντος από μια Μεγάλη Έκρηξη. Την εντυπωσιακή αυτή άνθηση της κοσμολογίας, αλλά και την εξέλιξη της ζωής στην Γη, ο συγγραφέας περιέγραψε στο πρώτο του βιβλίο, την Κόμη της Βερενίκης, που είχε αναπάντεχη απήχηση. Το φως, λοιπόν, αποδεικνυόταν ένας πολύτιμος αγγελιαφόρος των μυστικών του Σύμπαντος. Έτσι, η ακατανίκητη έλξη για το φως, που ο συγγραφέας ένιωθε τώρα και χρόνια, τον γέμιζε υπερηφάνεια είχε όμως και στοιχεία ζήλειας, που ακόμα τότε έμοιαζε αδικαιολόγητη. Εννοείται ότι, όσον αφορά την άλλη όψη του φωτός, εκείνην της τέχνης ή των παιχνιδιών του με τα πρόσωπα και τα τοπία, εγώ, ο συγγραφέας, αφηνόμουν ανυπεράσπιστος σε μια γοητεία που δεν είχε όρια. Δεν αποτελεί λοιπόν υπερβολή όταν, στην αρχή αυτού του προλόγου ή μήπως είναι άραγε εξομολόγηση; γράφηκε ότι το παρόν βιβλίο για το φως είναι κατά βάθος μια ερωτική ιστορία. Η επιστήμη, που σημαίνει ο ορθολογικός μου νους, προσπαθούσε διαρκώς να καταλάβει το φως, να αναλύσει την συμπεριφορά του με νόμους και εξισώσεις. Η ίδια όμως η παρουσία του φωτός προσκαλούσε όπως ο κάθε μεγάλος έρωτας σε 18

15 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ μια αποδοχή χωρίς όρους, σε ένα άφεμα στο πάθος και την γοητεία του ανερμήνευτου. Ίσως γι αυτό εκείνη η γυναίκα, που συνόδευε αιώνες τώρα τις περιπλανήσεις μου, παρέμενε σιωπηλή στην εμμονή μου να μαντέψω τις προθέσεις της. «Οι Σειρήνες όμως έχουν ένα όπλο πιο φοβερό και από το τραγούδι: την σιωπή τους», έγραψε ο Κάφκα. Την πραγματική πάντως σημασία του φωτός στον βίο και στα αισθήματά μας την ανακάλυψα όταν, όπως διηγήθηκα ήδη, οι μεταναστεύσεις της ψυχής με οδήγησαν οριστικά στην Ελλάδα. Στην Αγγλία και σε χώρες της Ευρώπης όπου είχα μέχρι τότε ζήσει, το φως έμοιαζε να ασθμαίνει ή να καταδιώκεται, ποιος ξέρει από ποιον άδηλο εχθρό. Με την επιστροφή μου όμως στην Ελλάδα, είχα την αίσθηση ότι ανακάλυψα πάλι το φως. «Το ελληνικό φως», έγραψε ο Χένρυ Μουρ, «είναι, όπως λένε όλοι, κάτι που δεν μπορείς να φαντασθείς προτού το βιώσεις. Στην Αγγλία το μισό φως, κατά κάποιον τρόπο, απορροφάται μέσα στο αντικείμενο, όμως στην Ελλάδα το αντικείμενο μοιάζει να αναδίνει φως σαν να φωτίζεται το ίδιο από μέσα». Άρχισα πράγματι να πείθομαι ότι, όπως τόνιζαν από παλιά οι δάσκαλοί μας και οι ποιητές, το φως είναι συναρτημένο με την Ελλάδα και την μοίρα της. Ακόμα περισσότερο, ότι κουβαλούσα μέσα μου την προσδοκία και την ανάγκη του. Εδώ, στην Ελλάδα, η διαύγεια του φωτός καθόριζε τον χαρακτήρα του τοπίου και των πνευματικών μας αναζητήσεων. Μια νοητή γραμμή ξεκινούσε από το Απολλώνειο φως της αρχαιότητας, διέσχιζε το «δεύτε λάβετε φως» της Αναστάσεως, και έφτανε μέχρι το «άξιον εστί το φως» του Ελύτη. Όπως σημειώνει και ο ίδιος ο ποιητής: «Το φως και η ιστορία στην Ελλάδα είναι ένα και το ίδιο πράγμα... το ένα αναπαράγει το άλλο, το ένα ερμηνεύει και δικαιώνει το άλλο, ακόμα και αυτό το κενό που είναι το μαύρο». Πράγματι, λοιπόν: Στην Ελλάδα το φως δεν μεταφέρει απλώς εικόνες και πρόσωπα, δεν είναι μόνον ο αγγελιαφόρος του Σύμπαντος. Υψώνεται στο επίπεδο του δημιουργού, και με έναν τρόπο μαγικό πλάθει και αναδεικνύει. Το 1990, η εκλογή μου ως πρύτανη στο Πανεπιστήμιο Κρήτης άλλαξε πάλι ριζικά τον τρόπο και το περιεχόμενο της ζωής μου. Στην ένταση και την μοναξιά του αξιώματος, το φως υπήρχε πάντοτε ως αγωνία και παρηγοριά, ως νόημα και διάψευση. Στα ταξίδια μου, ένιωθα 19

16 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ σαν να ξαναζούσα την Ελλάδα ως πολλαπλές αναζητήσεις του φωτός ή την άρνησή του. Έτσι, στα νησιά του Αιγαίου και στην Θράκη, στην Αττική ή στο Ιόνιο πέλαγος, το ελληνικό φως ξεδίπλωνε πάντοτε τις δικές του ιδιαιτερότητες και έδινε μιαν αίσθηση ταυτότητας στον τόπο και στους ανθρώπους του. Εκείνη η φράση του Σεφέρη, «κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός», που με καταδίωκε από τα φοιτητικά μου χρόνια, αποκτούσε τώρα ένα ευκρινέστερο περιεχόμενο. Όταν έληγε και η δεύτερη έτσι θέλησε η καλοσύνη των συναδέλφων μου και των φοιτητών θητεία μου στο αξίωμα του πρύτανη, εκδόθηκαν τα Κοσμογραφήματα. Όπως και η Κόμη της Βερενίκης, το δεύτερο, και πιο προσωπικό αυτό βιβλίο μου, αγαπήθηκε πολύ από τους αναγνώστες. Είχα όμως ήδη αναπτύξει μια βασανιστική επιθυμία να γράψω ένα βιβλίο για το φως. Λίγο όμως προχωρούσε η ιδέα, μια που δεν έλειπαν οι νέες προκλήσεις: Την ίδια περίπου εποχή, η ΕΡΤ θέλησε να γυρισθεί σε τηλεοπτική σειρά η Κόμη της Βερενίκης και τα γυρίσματα απαίτησαν χρόνο και πολλά ταξίδια, που, όπως νόμιζα τουλάχιστον, με αποσπούσαν από την ιδέα του βιβλίου. Αποδείχθηκε ότι αυτό δεν ίσχυε. Το φως εξακολουθούσε να συντροφεύει τις αναζητήσεις και την σκέψη μου. Θυμούμαι ένα βράδυ που χρειάσθηκε να μείνομε με το τηλεοπτικό συνεργείο στην Δήλο. Ζήσαμε στην αρχή τα παιχνίδια του δειλινού, και ύστερα απλώθηκε παντού το τρυφερό φως της νύχτας. Μόνο το φως των άστρων και οι ήχοι των κυμάτων που έσβηναν στην ακτή συνόδευαν την άγρυπνη αναμονή του πρωινού. Ο χρόνος σαν να είχε ακινητοποιηθεί. Όπως τότε, πάντοτε, που η προσδοκία εκείνης ακύρωνε κάθε άλλη σκέψη ή πρόθεση. Όταν κάποια στιγμή ανέτειλε, υποβλητικό, το πρωινό φως της Δήλου που μήτε ερμηνεία έχει, μήτε περιγραφή αφέθηκα απλώς στην αιχμηρή του γοητεία. Σε λίγο ο Ήλιος υψώθηκε περίλαμπρος και έκαιγε τα μάτια και το τοπίο. Όσα λοιπόν είχα ακούσει για τα θαύματα του φωτός στο ιερό νησί ωχριούσαν μπροστά στην πραγματικότητα και τί είναι άραγε πραγματικότητα; Έτσι περνούσε ο καιρός. Το γράψιμο του βιβλίου προχωρούσε με σπασμωδικό τρόπο. Πότε το ένα τύχαινε, πότε το άλλο. Ο χρόνος που περνά υπήρξε άλλωστε μια ύπουλη δύναμη που πίεζε πάντοτε τον συγγραφέα. Η «ηλικία» ήταν μια λέξη που τον απωθούσε. Μετρούσε με απόγνωση τα πράγματα που ήθελε να τελειώσει ενώ υπήρχαν άλλα 20

17 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ που θα επιθυμούσε να ξεκινήσει από την αρχή. Φοβόταν, όμως, ότι δεν υπήρχε πια τόσος καιρός. Στην ιδιότυπη αυτή σχέση με τον χρόνο ίσως να οφείλεται και το ενδιαφέρον που εγώ, ο συγγραφέας, απέκτησα κάποια στιγμή για τα παλαιά ρολόγια τσέπης. Κάθε ρολόι έχει την δική του, την μοναδική ομορφιά, που μοιάζει ανέγγιχτη από το πέρασμα του χρόνου. Ενώ άλλωστε η ζωή του συχνά μετριέται σε αιώνες, ούτε ο αξιοθαύμαστος μηχανισμός του ρολογιού παρουσιάζει ουσιαστική φθορά. Πόσα ωστόσο χέρια θα είχε πιθανόν αλλάξει σε πόσες ιστορίες της ζωής θα ήταν ίσως μάρτυρας! Έτσι, καθώς κούρδιζα προσεκτικά τα ρολόγια και τα κρεμούσα εδώ κι εκεί με τις υπέροχες αλυσίδες τους, είχα την αίσθηση ότι ο χρόνος δεν υπήρχε ότι διαλυόταν σε δεκάδες πρόσωπα. Οπραγματικός ωστόσο χρόνος εξακολουθούσε να κυλά αδυσώπητος. Μια νέα πρόκληση στην ζωή μου να αναλάβω το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, ως πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του απομάκρυνε πάλι την προοπτική του βιβλίου. Από την άλλη, δύσκολα θα μπορούσα να αρνηθώ την επικίνδυνη αυτή συνάντηση με το ιόνιο φως. Η Κέρκυρα, πράγματι, και τα νησιά του Ιονίου αναδείκνυαν τις δικές τους φαντασμαγορίες του φωτός κι εγώ άφηνα τον εαυτό μου ανυπεράσπιστο στην γοητεία τους. Στην άλλη άκρη του ίδιου γεωγραφικού τόξου, στην Πύλο, το πείραμα ανιχνεύσεως των νετρίνων είχε αρχίσει να στήνει τις συσκευές και τις προσδοκίες του στα βάθη της θάλασσας. Κάποτε οι δυσκολίες φαίνονταν αξεπέραστες. Αν όμως τα νετρίνα ανιχνεύονταν, θα έδιδαν όπως το φως πολλές πληροφορίες για τα άστρα και την εξέλιξή τους. Ένα καινούργιο παράθυρο θα άνοιγε στο Σύμπαν. Παρ όλο που η σπουδαία αυτή προοπτική έδιδε δύναμη σε όσους συμμετείχαν, ένιωθα τον εαυτό μου να καταδιώκεται συνεχώς από τον χρόνο και τις υποχρεώσεις. Το παράδοξο είναι τώρα δεν είναι ίσως πια παράδοξο! ότι, παρά τις μεγάλες πρακτικές δυσκολίες, το γράψιμο του βιβλίου κέρδιζε διαρκώς σε ορμή. Εδραιωνόταν μέσα μου ως επιθυμία αλλά και ως ένα είδος χρέους. Όπως πίστευα στην αρχή, οι λόγοι γι αυτήν την παράδοξη ανάγκη είχαν έναν καλώς εννοούμενο ορθολογισμό. Έλεγα ότι το φως είναι μια καίρια παρουσία στην ζωή μας. Η επιστημονική λοιπόν διάστασή του θα είχε πολλαπλό ενδιαφέρον για τον αναγνώστη. 21

18 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Στην ίδια άλλωστε την επιστήμη, η θέση του φωτός είναι πράγματι ξεχωριστή. Δύσκολα βρίσκονται τομείς της γνώσεως που να μην επηρεάζονται από την πολυδύναμή του παρουσία. Για την φυσική, ιδιαίτερα, η διερεύνηση του φωτός απεικονίζει την ίδια την ιστορία της. Μια ιστορία που δεν έχει την μορφή ευθείας, αλλά τεθλασμένης: οι κατακτήσεις συμπλέουν με την αμφισβήτηση, τα επιτεύγματα με τις αποτυχίες. Αξίζει πάντως να υπογραμμισθεί ότι η έννοια του φωτός, όπως και πολλά πράγματα της ζωής και του νου, μοιάζει απατηλά οικεία και απλή. Ελπίζω ότι η ψευδαίσθηση αυτή θα ακυρωθεί από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου. Το φως, όπως και εκείνη η γυναίκα που με συνόδευε σε περιπλανήσεις δίχως τέλος, κρύβει με επιμονή το πραγματικό του πρόσωπο, ταράζει τον νου και την ψυχή μας με τα μυστικά του. Ο αναγνώστης, ο προσεκτικός αναγνώστης, πρέπει ίσως να διερωτηθεί: Μήπως το ίδιο ισχύει και για άλλες δήθεν αυτονόητες αλήθειες, μήπως είναι καιρός να αμφισβητηθεί η ευκολία των κρίσεων και των συμπερασμάτων μας; Αν διδάσκει κάτι η συνεχής προσπάθεια για την κατανόηση του φωτός, αυτό είναι το πόσο συχνά οι βεβαιότητες διαλύονται, το πόσο κάθε είδους δογματισμός γίνεται επικίνδυνος. Είθε η γεύση αυτή της συνεχούς αναζητήσεως μιας αβέβαιης αλήθειας να αγγίξει με την ευεργετική της δύναμη τον αναγνώστη. Θα είναι τότε λιγότερο ευάλωτος στο εύκολο και το παροδικό, στις επιφανειακές κρίσεις ή στην σύγχυση των αξιών, που αποτελούν συμπτώματα του ασθμαίνοντος σημερινού πολιτισμού μας. Υπήρχαν λοιπόν ισχυροί αντικειμενικοί λόγοι που ένα βιβλίο για το φως άξιζε να γραφεί. Στην Κόμη της Βερενίκης σημείωνα, άλλωστε, ότι «ένα βιβλίο αποτελεί πάντοτε μια προσπάθεια επικοινωνίας. Αν την επικοινωνία αυτή ο συγγραφέας την επιδιώκει με τον αναγνώστη ή τον εαυτό του, δεν έχει ίσως ιδιαίτερη σημασία. Εκείνο που έχει σημασία είναι όταν η επικοινωνία αφήνει κάποια ίχνη εσωτερικά: Στον συγγραφέα ή τον αναγνώστη». Ότι η θαυμαστή περιπέτεια του φωτός άφησε ίχνη εσωτερικά σε εμένα, τον συγγραφέα, είναι νομίζω φανερό αυτά τα αισθήματα ελπίζω ότι θα μοιρασθώ και με τους αναγνώστες. Ήρθε όμως η ώρα να ομολογηθεί ότι τα ίχνη αυτά δεν αφορούσαν μόνον την σημασία του φωτός ή την 22

19 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ επιστημονική του κατανόηση. Όπως συνειδητοποίησα με τον καιρό, υπήρχε και μια άλλη, ουσιαστική αιτία: την φύση του φωτός σφραγίζουν ορισμένες παράλογες ιδιότητες, κάποια χαρίσματα μοναδικά! Ο συγγραφέας θέλει λοιπόν να είναι ειλικρινής: Από τότε που αποκαλύφθηκαν στον νου και στην ψυχή του τα απροσδόκητα μυστικά που έκρυβε το φως, η έλξη που ένιωθε έγινε απροσμέτρητη. Έτσι ερμηνεύεται το γεγονός ότι, ανάμεσα στις περιδινήσεις της ημέρας και της ζωής του, ο συγγραφέας προσπαθούσε πάντα να ξεκλέψει λίγο χρόνο, να προχωρήσει ένα κεφάλαιο, να διορθώσει κάποιο άλλο. Και ακόμα ότι, ώρες προχωρημένες της νυκτός, τότε που έρχονται τα μηνύματα του χρόνου και ο φόβος, εκείνος έπιανε τον εαυτό του να παλεύει με τις λέξεις, να αποτυπώνει στο χαρτί όσα θα συναντήσει ο αναγνώστης στις σελίδες που ακολουθούν. Ειπώθηκε, άλλωστε, από την αρχή ότι η αυτοβιογραφία του φωτός είναι κατά βάθος μια ερωτική ιστορία. Και, όπως κάθε παρόμοια ιστορία, κρύβει στο βάθος της στιγμές γαλήνης ή πάθους, την επιβεβαίωση ή την διάψευση, το μεγαλείο και την απόγνωση. Μιλώντας για το φως, μιλά κανείς για τον κόσμο και τα μυστικά του. Αγγίζει επίσης κι αυτό είναι ίσως σοβαρότερο κάποιες αγωνίες της ψυχής και τα κρυφά της ερωτήματα. Την έλξη όμως του συγγραφέα προς το φως, όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλον έρωτα, συνόδευε μια ζήλεια ανομολόγητη. Ή, για να είμαι πιο ακριβής, υπήρχε ένα είδος θαυμασμού, που έκρυβε ωστόσο και στοιχεία ζήλειας. Δεν συνοδεύει άλλωστε η ζήλεια την αγάπη, δεν θολώνει συχνά το λογικό και τα αισθήματά μας; Το παρόν λοιπόν βιβλίο θα αναζητήσει στις σελίδες του την φύση του φωτός, θα περιγράψει όσο γίνεται την συμπεριφορά του. Έτσι θα αναδυθούν κάποια σπουδαία του χαρίσματα, που όσο εγώ, ο συγγραφέας ίσως και ο αναγνώστης, μάθαινα τον εαυτό μου, αποκτούσαν βαρύτητα ιδιαίτερη. Η ζήλεια μου λοιπόν απέναντι στο φως είχε τουλάχιστον κάποιο έρεισμα, ήταν λιγότερο αξιοκατάκριτη ή ταπεινή. Δεν φαίνεται άλλωστε τυχαίος ο τρόπος που το βιβλίο απέκτησε τον τίτλο του. Κάποια στιγμή εκείνη η γυναίκα, που συνόδευε αιώνες τώρα τις περιπλανήσεις μου από νησί σε νησί και από θάλασσα σε θάλασσα, προχώρησε στο αμυδρό φως των άστρων και με πλησίασε. Αυ- 23

20 Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ τήν τη φορά, η παρουσία της δεν ήταν μια ψευδαίσθηση. Είδα καθαρά τη μελαγχολία των ματιών της, ένιωσα το άγγιγμα των χεριών στο δικό μου πρόσωπο. «Το φως», είπε, «έρχεται από πολύ μακριά. Από έναν Χώρο όπου δεν υπήρχε χώρος, κι από έναν Χρόνο όπου δεν υπήρχε χρόνος. Από τότε, τυλίγει τον Κόσμο και αναδεικνύει κάθε του έκφραση». Με κοίταξε τρυφερά. «Η αυτοβιογραφία του φωτός», συνέχισε, «είναι λοιπόν και δική μου αυτοβιογραφία. Και δεν θα παύσει να γράφεται, όσο εγώ υπάρχω. Όσο εμείς υπάρχομε», ψιθύρισε κι άρχισε πάλι να απομακρύνεται. Μέσα στην παραζάλη και στο πάθος μου, δεν ήξερα πια αν ήταν εκείνη που μιλούσε ή το ίδιο το φως. Έτσι πάντως έγινε, και το βιβλίο απέκτησε τον τίτλο του: Η αυτοβιογραφία του φωτός. 24

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH)

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΟΙΚΕΙΟ ΦΩΣ Φιλοσοφική προσέγγιση με στοιχεία επιστήμης προσωκρατικοί φιλόσοφοι έχουν σκοπό να κατανοήσουν και όχι να περιγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

"Η αυτοβιογραφία του Φωτός" μπήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το Φεβρουάριο του 2006 και έγινε αμέσως ανάρπαστη.

Η αυτοβιογραφία του Φωτός μπήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το Φεβρουάριο του 2006 και έγινε αμέσως ανάρπαστη. Γ. Γραµµατικάκης: Η αυτοβιογραφία του Φωτός "Η αυτοβιογραφία του Φωτός" μπήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το Φεβρουάριο του 2006 και έγινε αμέσως ανάρπαστη. «Το φως -λέει ο ίδιος-που είναι ο πρωταγωνιστής

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

γραπτα, έγιναν μια ύπαρξη ζωντανή γεμάτη κίνηση και αρμονία.

γραπτα, έγιναν μια ύπαρξη ζωντανή γεμάτη κίνηση και αρμονία. Ένας κόσμος ενεργειών και δυνάμεων ξετυλίχτηκε μπροστά μου και με διαπέρασε ολόκληρη. Ένας κόσμος άγνωστος, ασύλληπτος, μαγευτικός. Κι εγώ τον αγκάλιασα, αφημένη μέσα στην απέραντη αγκαλιά του... Κι αναρωτιόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΕΔΡΑΙΩΜΕΝΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΗΤΑΣ ΟΤΙ Η ΦΥΣΗ ΔΕ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙΤΑΙ ΜΟΝΟ ΑΠΟ ΥΛΗ

ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΕΔΡΑΙΩΜΕΝΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΗΤΑΣ ΟΤΙ Η ΦΥΣΗ ΔΕ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙΤΑΙ ΜΟΝΟ ΑΠΟ ΥΛΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΕΔΡΑΙΩΜΕΝΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΗΤΑΣ ΟΤΙ Η ΦΥΣΗ ΔΕ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙΤΑΙ ΜΟΝΟ ΑΠΟ ΥΛΗ 1.Η Φυσική ως η επιστήμη που μελετά τις ιδιότητες της ύλης Για τη Φυσική η ύλη είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16 Διάλεξη 13: Στοιχειώδη σωμάτια Φυσική στοιχειωδών σωματίων Η φυσική στοιχειωδών σωματιδίων είναι ο τομέας της φυσικής ο οποίος προσπαθεί να απαντήσει στο βασικότατο ερώτημα: Ποια είναι τα στοιχειώδη δομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτήν τη γη.

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως

Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως Το φως είναι η ευλογία του Θεού. Είναι γνωστό ότι κατά τη δημιουργία του κόσμου είπε: «καὶ εἶπεν ὁ Θεός γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς. καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς τὸ φῶς, ὅτι καλόν καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Μέρος πρώτο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Να εξηγηθούν βασικές έννοιες της φυσικής, που θα βοηθήσουν τον φοιτητή να μάθει: Τι είναι οι ακτίνες Χ Πως παράγονται Ποιες είναι

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz 1 Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz Σκοποί της τέταρτης διάλεξης: 25.10.2011 Να κατανοηθούν οι αρχές με τις οποίες ο Albert Einstein θεμελίωσε την ειδική θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS A Υ 3 1 4 6 Διδάσκουσα Ε. Καλδούδη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Ι. Ρίζος Αναπληρωτής Καθηγητής Τομέας Θεωρητικής Φυσικής 2/10/2012 Διαλέξεις υποδοχής πρωτοετών φοιτητών Τμήματος Φυσικής Στοιχειώδη Σωματίδια Κουάρκς Φορείς αλληλεπιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά

Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Βασίλης Κωνσταντούδης Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Τίτλος του Πρωτοτύπου: Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Συγγραφέας: Βασίλης Κωνσταντούδης Η φωτογραφία στο εξώφυλλο του συγγραφέα ISBN: 978-960-93-5365-6 Επίλεκτες

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Με της αφής τα μάτια Χρήστος Τουμανίδης

Με της αφής τα μάτια Χρήστος Τουμανίδης Με της αφής τα μάτια Χρήστος Τουμανίδης www.24grammata.com σελ. 1 Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Φαρφουλάς, Τεύχος 15 (Αθήνα 2012) στα πλαίσια του αφιερώματος για την Αφή. Δημοσιεύεται κατόπιν αδείας του

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα.

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. 1 Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. Κάποτε, στην αρχαία Εποχή, στην Αθήνα υπήρχε ευημερία σημαντική, κανένας άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη ΌΡΑΣΗ Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη Τι ονομάζουμε όραση; Ονομάζεται μία από τις πέντε αισθήσεις Όργανο αντίληψης είναι τα μάτια Αντικείμενο αντίληψης είναι το φως Θεωρείται η

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου.

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Σύμφωνα με την θεωρία της «μεγάλης έκρηξης» (big bang), το Σύμπαν, ξεκινώντας από μηδενικές σχεδόν διαστάσεις (υλικό σημείο), συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Τι εννοούμε ως πραγματικότητα;

Τι εννοούμε ως πραγματικότητα; Τι εννοούμε ως πραγματικότητα; Μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο κόσμος στον οποίο ζούμε δεν είναι απλώς αποκύημα της φαντασίας μας; ROGER PENROSE Τι εννοούμε ως «πραγματικότητα»; Για όσους από εμάς θεωρούν

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΤΣΕΛΦΕΣ Β. & ΠΑΡΟΥΣΗ Α. ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ: ΒΛΑΧΟΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗ ΑΜΑΛΙΑ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ ΜΑΡΘΑ ΝΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΤΣΕΛΦΕΣ Β. & ΠΑΡΟΥΣΗ Α. ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ: ΒΛΑΧΟΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗ ΑΜΑΛΙΑ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ ΜΑΡΘΑ ΝΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΤΣΕΛΦΕΣ Β. & ΠΑΡΟΥΣΗ Α. ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ: ΒΛΑΧΟΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗ ΑΜΑΛΙΑ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ ΜΑΡΘΑ ΝΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ ΧΡΥΣΑ Κεντρική ιδέα Δύο συγκρατούμενοι μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΔΡ. ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ 25/11/2015 Η ΧΡΥΣΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ 96% του Σύμπαντος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ. By Teamcprojectphysics

ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ. By Teamcprojectphysics ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ By Teamcprojectphysics ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κόσμος της Κβαντομηχανικής είναι περίεργος, γοητευτικός και μυστήριος. Η ονομασία όμως Κβαντομηχανική είναι αποκρουστική, βαρετή, μη ενδιαφέρουσα,

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Πολιτισμικής Πληροφορικής

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Πολιτισμικής Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Πολιτισμικής Πληροφορικής Θέμα: Σχεδιασμός παιχνιδιού με κάρτες για το Ηλιακό Σύστημα Μάθημα: Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙΙ Δήμητρα Μισιτζή 1 (ΑΜ:131/2008092)

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Η φυσική υψηλών ενεργειών µελετά το µικρόκοσµο, αλλά συνδέεται άµεσα µε το µακρόκοσµο Κοσµολογία - Μελέτη της δηµιουργίας και εξέλιξης του

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία

Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία Πικρίδου-Λούκα. 2014 Μια φορά κι έναν καιρό υπήρχε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Παιχνίδια Προοπτικής στο Σύμπαν Ελένη Χατζηχρήστου Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Όταν δυο ουράνια αντικείμενα βρίσκονται στην ίδια περίπου οπτική γωνία αν και σε πολύ διαφορετικές αποστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε)

Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε) Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε) Αραχωβίτη Ελένη- Βαλεντίνη Δέγλερη Βασιλική Καντάνη Χριστίνα Κουμψάκη Ελένη Μάλλη Ευγενία Σαϊτάνη Μαρία Σούκουλη Ελευθερία Τριανταφύλλου Βασιλική-

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ Λεονάρδος Γκουβέλης Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου Συνοπτικά: Κοσμολογικές θεωρίες ανά τους αιώνες Σύγχρονη κοσμολογική άποψη Αστρονομικές αποδείξεις της θεωρίας του Big Bang Μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα