ΤΟ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΩΣ ΕΝΕΡΓΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΩΣ ΕΝΕΡΓΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ"

Transcript

1 ΤΟ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΩΣ ΕΝΕΡΓΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ Αντισυµβατική και αυθόρµητη εικαστική έκφραση, ή υποκουλτούρα και βανδαλισµός. Επιβλέποντες Καθηγητές: Ι. Πολύζος,. Πολυχρονόπουλος. Φοιτήτρια: Άννα Μάϊνα 1

2 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γκράφιτι: Αντισυµβατική και αυθόρµητη εικαστική έκφραση για µερικούς, υποκουλτούρα και βανδαλισµός για άλλους. Αρεστό, ή όχι ως κίνηµα αποτελεί ενεργό στοιχείο της ταυτότητας µιας πόλης και µια από τις πιο αµφιλεγόµενες όψεις του αστικού τοπίου. Αντικείµενο της συγκεκριµένης εργασίας είναι η πολλαπλή ανάγνωση του φαινοµένου µε σκοπό όχι να το επικρίνει ή να το εξιδανικεύσει, αλλά να το αναλύσει και να το γνωρίσει. Επιχειρείται µια διερεύνηση της αντιπαράθεσης και της προβληµατικής που εξελίσσεται ανάµεσα σε δύο πόλους. Την ελευθερία της έκφρασης στο δηµόσιο χώρο από την µια, ενώ από την άλλη την κατοχυρωµένη ύπαρξη της ατοµικής ιδιοκτησίας και την προστασία του δηµόσιου συµφέροντος. Αρχικά γίνεται µία προσπάθεια να αποσαφηνιστεί «τι είναι το Γκράφιτι», προσεγγίζοντας το από ετυµολογική, κοινωνιολογική και εικαστική άποψη. Ακολουθεί η αναφορά στις καταβολές και η περιγραφή της εξέλιξης των χαρακτηριστικών του. Στην συνέχεια περνάµε στο τι περιλαµβάνεται κάτω από τον γενικό όρο Γκράφιτι, τους τρόπους εξάπλωσης και την καταπολέµηση του. Το επόµενο κεφάλαιο αφορά την ελληνική πραγµατικότητα, τις οµάδες, τα φεστιβάλ, τις σχολές και τα περιοδικά, µε το οποίο κλείνει το περιγραφικό κοµµάτι της εργασίας. Ακολουθεί µια κριτική σχετικά µε την θέση του στην αστική πραγµατικότητα και την σχέση του µε άλλα στοιχεία που διαµορφώνουν την όψη της πόλης, όπως η διαφήµιση. Οι εργασία κλείνει µε µία σειρά από προτάσεις παρεµβάσεων για την προώθηση του οργανωµένου γκράφιτι, ως µέσου επαναδιεκδίκησης του δηµόσιου χώρου, υπό το πρίσµα της αισθητικής του αναβάθµισης και όχι της αποκόµισης προσωπικού κέρδους. Β. ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ. 1. Γενικά. ΓΚΡΑΦΙΤΙ: Είναι άκλιτη λέξη που σηµαίνει ζωγραφική ή χάραγµα στους τοίχους και προέρχεται από την ίδια ρίζα µε την λέξη «γράφω». Πρωτοεµφανίστηκε την δεκαετία του 70 και οι περισσότεροι κοινωνιολόγοι το κατατάσσουν στην σύγχρονη λαϊκή υποκουλτούρα των µεγάλων πληθυσµιακά αστικών 2

3 κέντρων. Το Γκράφιτι είναι παιδί των πόλεων. Κινείται στα όρια της παρανοµίας και στο περιθώριο των κοινωνικών δρώµενων από αυτή την άποψη θα µπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι πρόκειται για το σύγχρονο αντίστοιχο του ρεµπέτικου, µε διαφορετικό βέβαια εκφραστικό εργαλείο. Το πιο ενδιαφέρων κοινωνικό του χαρακτηριστικό είναι ότι προκαλεί όλων των ειδών τις αντιδράσεις. Το περιεχόµενο του µηνύµατος είναι σε κάθε περίπτωση αµιγώς αντισυµβατικό και αντιαυταρχικό στην πλέον ειρηνική του έκφραση. Στην εικαστική του διάσταση το γκράφιτι δεν µπορεί να ενταχθεί απευθείας στον χώρο της τέχνης. Η ανατρεπτική του διάθεση προσβάλλει τις τρέχουσες αισθητικές αντιλήψεις. Λόγω της ίδιας της φύσης του λειτουργεί έξω από τα θεσµοθετηµένα όρια εντός των οποίων κινείται και η τέχνη. Η «Τέχνη του ρόµου» είναι ότι πιο ανατρεπτικό, ευφάνταστο και πρωτότυπο έχει να παρουσιάσει το νεανικό κίνηµα. Με σταθερό πεδίο αναφοράς τον δρόµο δρα ερεθιστικά και προκαλεί αντιδράσεις που καλύπτουν όλες τις βαθµίδες του θυµικού. Ξεκινούν από εχθρικές, ουδέτερες έως ενθουσιώδεις. Αυτό ακριβώς το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του το καθιστά ενεργό στοιχείο της αστικής ταυτότητας και µια από τις πιο αµφιλεγόµενες όψεις του τοπίου της πόλης. 2. Πως, πότε, από πού και γιατί ξεκίνησε; Πολλοί έχουν προσπαθήσει να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήµατα. Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, καλλιτέχνες, αλλά και οι ίδιοι οι writers, έχουν γράψει άρθρα, µελέτες και έχουν επιχειρήσει να δώσουν διάφορες ερµηνείες. Εξαιτίας του γεγονότος ότι τα Γκράφιτι αναπτύσσονται κυρίως σε τοίχους συνδέθηκαν σαν κίνηµα µε τις τοιχογραφίες. Υπάρχουν πολλοί που αναζητούν το ιστορικό αντίστοιχο στις βραχογραφίες των σπηλαίων του Λασκό, ή της Αλταµίρα. Στις πρώτες δηλαδή προσπάθειες των ανθρώπων να αναπαραστήσουν το περιβάλλον τους αλλά και να επέµβουν στην µορφή και την όψη του κοινωνικού τους χώρου. 1 1 Τελετουργικός χορός τεσσάρων κυνηγών. Βραχογραφία στη Ρεµίσια Καστελόν, Ισπανία. 3

4 2 Αν και οι βραχογραφίες βρίσκονται στα εσωτερικά τοιχώµατα των σπηλαίων, δεν πρέπει να παραβλέψουµε το γεγονός ότι αυτοί οι χώροι ήταν οι τόποι συγκέντρωσης ολόκληρης της φυλής. Είχαν δηλαδή δηµόσιο χαρακτήρα. 3 Τα αποτυπώµατα των χεριών, αλλά και οι ανθρωπόµορφες φιγούρες στα σπήλαια φέρονται να είναι τα πρώτα στένσιλ της ιστορίας. Παρόµοιες εικόνες βρίσκουµε ακόµη και σήµερα στους δηµόσιους χώρους, στα σχολεία και αλλού. Σαν η ίδια ανάγκη να ωθεί τους 2 Γενική άποψη εσωτερικού σπηλαίου στο Λασκό. Γαλλία περί το π.χ. 3 αποτύπωµα στην Αθήνα, στην Πλατεία Καρύτση. 4

5 ανθρώπους, να αφήσουν σηµάδια και αποδείξεις της ύπαρξης τους προκειµένου να επικοινωνήσουν ή να εκφράσουν την ίδια αρχέγονη επιθυµία: το µοίρασµα της αίσθησης και της εµπειρίας της ζωής. Η συνέχεια δίνεται µέσα από τα χαραγµένα σε πέτρες ανάγλυφα των Βαβυλωνίων και των Ασσυρίων, τα σκαλισµένα καύκαλα χελωνών των κινέζων, τα αραβουργήµατα του ισλαµικού κόσµου και τα πέτρινα ή ξύλινα ανάγλυφα των Ατζέκων. Ειδικά στην γλώσσα των Ατζέκων υπήρχε ο όρος «Τλακουϊλόου», ο οποίος σήµαινε «γράφω ζωγραφίζοντας», αλλά και «ζωγραφίζω γράφοντας». Με αυτόν τον όρο χαρακτηρίζουν τα ανάγλυφα µε τα οποία κάλυπταν τους τοίχους δηµόσιων ή εκκλησιαστικών κτιρίων και µνηµείων. Βλέπετε 4 υπήρξε µία µεγάλη ιστορική περίοδος όπου το «γράφω», ήταν συνώνυµο µε το «σκαλίζω». Παραπέµπει νοητά στη λειτουργία των σηµερινών Γκράφιτι. Η µεγάλη διαφορά του γκράφιτι µε αυτά είναι το µήνυµα που περιέχει και ο εφήµερος χαρακτήρας του. Στην Αφρική η τοιχογραφία αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωής ακόµα και στο µικρότερο χωριό. Συναγωνίζεται την ζωγραφική του υφάσµατος, αλλά και του σώµατος. Οι τοίχοι ξαναζωγραφίζονται κάθε χρόνο για να προστατεύονται από την φθορά, αλλά και 4 Λεπτοµέρεια από πυραµίδα στην πόλη Τεοτιχουακάν. 5

6 όποτε χρειάζεται για να αναγγείλουν µια γιορτή ή ένα γεγονός. Με αυτόν τον τρόπο η όψη του δηµόσιου χώρου, αλλάζει και επηρεάζεται τόσο από την διάθεση όσο και από τα όσα πρόκειται να συµβούν. Επιστρέφοντας στην Ευρώπη την εποχή της Αναγέννησης συναντάµε τον όρο sgraffito που περιγράφει µια συγκεκριµένη τεχνική που αφορά σατυρικά fresco. 5 6 Σύµφωνα µε αυτήν η επιφάνεια του έργου περνιέται πρώτα µε µία σκουρόχρωµη βάση. Στην συνέχεια καλύπτεται µε ένα λεπτό στρώµα γύψου. Ο καλλιτέχνης δουλεύει το έργο του µε λεπτά µεταλλικά εργαλεία. Τα διάφορα χρώµατα προκύπτουν από αλλεπάλληλες στρώσεις διαφορετικών χρωµάτων. Ανάλογα λοιπόν µε τις κοινωνικές ανάγκες, την τεχνοτροπία και την εξέλιξη της τεχνολογίας, σε κάθε εποχή και σε κάθε τόπο ο άνθρωπος, χρησιµοποιούσε τους τοίχους, προσπαθώντας να περάσει µηνύµατα και να δώσει ζωή στο περιβάλλον του. Στις αρχές του 20 ου αιώνα το 1910 στο Μεξικό δηµιουργήθηκε η Μεξικάνικη Σχολή Λαϊκών Έργων. Η τέχνη της τοιχογραφίας εξέφρασε το επαναστατικό πνεύµα της εποχής. ηµόσια κτίρια επενδύθηκαν µε συνθήµατα και µε εικόνες που αφορούσαν την ποθούµενη κοινωνική αλλαγή. 5 Τεχνική sgraffito σε εξωτερικό κτιρίου στην Ιταλία. 6 Κρήνη διακοσµηµένη µε την τεχνική sgraffito 6

7 Λίγο αργότερα στις ΗΠΑ καλλιτέχνες φιλοτεχνούν επί πληρωµή τοιχογραφίες σε πανεπιστήµια και σχολές καλών τεχνών. Η δραστηριότητα αυτή οδηγεί τελικά στην ίδρυση σχολής της επώνυµης στυλιζαρισµένης τοιχογραφίας Ντιέγκο Ριβέρα. Η µεγάλη πόλη του Τενοτσίτλαν. Τοιχογραφία Εθνικό ανάκτορο, Πόλη Μεξικού. 8 Τόµας Χαρτ Μπέντον, Κοινωνική ιστορία του Μισούρι, Καπιτώλιο, Πρωτεύουσα πολιτείας Μισούρι. 7

8 Στις δεκαετίες του 50 και του 60 πολλοί ήταν εκείνοι που ακολούθησαν τον ίδιο δρόµο για να εκφράσουν τα αιτήµατα της εκάστοτε µειονότητας. 9 Με τον ίδιο τρόπο η φωνή µιας άλλης µειονότητας βρήκε τρόπο να εκφραστεί µέσω διαφορετικής τεχνοτροπίας και ιδεολογίας µε την βοήθεια της τεχνολογίας ( των σπρέι και των µαρκαδόρων ) στην συνοικία του Μπρονξ της καταρρέουσας οικονοµικά Νέας Υόρκης. Εκεί γεννήθηκε το σύγχρονο γκράφιτι στη δεκαετία του 70 ως έκφραση αµφισβήτησης και διαµαρτυρίας. Η µεγάλη αλλαγή συνέβη όταν το γκράφιτι κατέβηκε στον υπόγειο και από εκεί εξελίχθηκε σε συµπαγές κίνηµα. Τα τρένα και οι σταθµοί έγιναν ο καλύτερος «καµβάς». Οι λόγοι αυτής της εξέλιξης αυτής ήταν: το γεγονός ότι πολύς κόσµος περνά καθηµερινά από αυτά τα µέρη και βλέπει τα µηνύµατα. Η χαρά της προσπάθειας να επιχειρήσει να δώσει κανείς προσωπικότητα στην άχρωµη πόλη. 9 Γκράφιτι στην πόλη του Μεξικό. Απεικονίζει τον Εµιλιάνο Ζαπάτα. 8

9 Το να ζωγραφίσει κανείς µια µεταλλική επιφάνεια (όπως είναι ένα βαγόνι) χρειάζεται µικρότερη ποσότητα χρώµατος σε σχέση µε αυτή που θα χρειαζόταν για να ζωγραφίσει πάνω σε έναν πορώδη τοίχο. Η ίδια η απόπειρα να επέµβει κανείς σε χώρους όπως οι σταθµοί, που είναι φυλασσόµενοι και δεν µπορεί κάποιος να κινείται σε αυτούς απαρατήρητος. Η αίσθηση της περιπέτειας και του κινδύνου. Η συνωµοσία και η νύχτα. Ο συναγωνισµός και η φήµη. Η αντίδραση στις αντίξοες κοινωνικές συνθήκες. Από εκεί ταξίδεψε στην Ευρώπη και εξαπλώθηκε στις µεγαλουπόλεις της ύσης. Απέκτησε χιλιάδες οπαδούς σε όλες τις χώρες. Στην Γερµανία, την Γαλλία, την Αγγλία, την Ολλανδία, την Ελβετία, αλλά και το Τόκιο, το Σίδνεϊ, το γκράφιτι έγινε πηγή έµπνευσης για τους νέους. Σε όλο αυτό το διάστηµα, το ευρύ κοινό «συνάντησε» το γκράφιτι στον αστικό χώρο και αντέδρασε άλλοτε µε ενθουσιασµό, άλλοτε µε δυσπιστία και άλλοτε µε αφορισµούς. Όµως παρόλες τις αντιδράσεις ο δρόµος διηγείται τις δικές του ιστορίες 3. Κατηγορίες περιεχοµένου. Το θέµα της ιστορίας διαφέρει ανάλογα µε την εποχή, τον τόπο, αλλά και τον εκάστοτε writer. Το περιεχόµενό του µπορεί να είναι: Ερωτικό. Χυδαίο. ιανοούµενο. Κήρυγµα λαϊκής σοφίας. Πολιτικό. Θρησκευτικό. Κοινωνικό ή εντελώς προσωπικό. 4. Τι συµπεριλαµβάνει ο γενικός όρος γκράφιτι; Το γκράφιτι εµφανίζεται µε διάφορες µορφές στο αστικό τοπίο. Οι σηµαντικότερες από αυτές είναι: Τα συνθήµατα. Πρόκειται για σύντοµα µηνύµατα γραµµένα µε µαρκαδόρο ή µε σπρέι, τα οποία µπορεί να βρίσκονται παντού στον αστικό χώρο. συχνά συνδυάζονται µε στένσιλ, αν και αυτό δεν 9

10 είναι απαραίτητο. Το περιεχόµενο ποικίλλει εκφράζοντας κάθε φορά µε σύντοµο τρόπο ένα µήνυµα. 10 Όποιος θέλει το προσέχει και το κρατά, όποιος δεν θέλει το προσπερνά αδιάφορος. 11 Αρεστά ή όχι αφήνονται σε καίρια σηµεία µε σκοπό να δηµιουργήσουν ένα ερέθισµα. Οι υπογραφές. Οι υπογραφές (tags) εµφανίζονται στους τοίχους της Νέας Υόρκης. Εκατοντάδες νέοι υπέγραφαν µε το ψευδώνυµο τους φανερώνοντας µε αυτή την κίνηση την πρόθεσή τους 10 Σύνθηµα κοινωνικού περιεχοµένου σε γέφυρα της Λεωφόρου Κηφισίας. 11 Stencil σε δρόµο της Αθήνας. 10

11 να ενταχθούν σε έναν νέο τρόπο ζωής µε τους δικούς του κώδικες συµπεριφοράς και επικοινωνίας. Βέβαια υπογραφές συναντάµε και σε προηγούµενες δεκαετίες, όµως αυτό που συνέβη στην Νέα Υόρκη ήταν καινούργιο και µη αναµενόµενο, λόγω της έκτασης που πήρε. Τα µέλη των συµµοριών απέκτησαν την συνήθεια να γράφουν το όνοµά τους στους τοίχους της γειτονιάς τους. Αυτή η κίνηση θεωρήθηκε πρόκληση για όλους. Έτσι ξεκίνησε ένας συναγωνισµός για το ποιος θα πετύχει τα περισσότερα «χτυπήµατα υπογραφές». Ο ΤΑΚΙ 183, ήταν ο πιο διάσηµος writer της εποχής, εξαιτίας µιας συνέντευξης που του πήρε ένας δηµοσιογράφος των New York Times. Μετά τον ΤΑΚΙ 183 ο Super Cool υπέγραφε ζωγραφίζοντας το όνοµά του µε σπρέι και άλλαξε την µορφή των tags. Η υπογραφή δηλώνει την παρουσία και γίνεται η ταυτότητα του writer. Είναι το προσωπικό του αποτύπωµα, γι αυτό η ανεύρεση της προσωπικής τεχνικής είναι πολύ σηµαντική για κάθε writer. Είναι πολύ χαρακτηριστική η αναγραφή της ίδιας λέξης από διαφορετικούς writers που ακολουθεί Οι φωτογραφίες είναι παρµένες από την έκδοση Επτά Ηµέρες της εφηµερίδας «Η Καθηµερινή». Κυριακή 10 Απριλίου

12 Οι υπογραφές σιγά-σιγά άρχισαν να εµπλουτίζονται µε σχέδια, χαρακτήρες και σύµβολα για να περάσουν σταδιακά σε πιο δοµηµένα σχέδια. Το δοµηµένο σχέδιο. Με την πάροδο του χρόνου ο κάθε writer απέκτησε το δικό του στυλ, που τον ξεχώριζε από τους υπόλοιπους. Μέσα από την συνεχή εξέλιξη εµφανίστηκε η τρισδιάστατη απεικόνιση του σχεδίου, το wild style, τα αστέρια, οι σηµαίες, τα καρτούν, ενσωµατώθηκαν στο γκράφιτι. Έτσι απέκτησε τον χαρακτήρα ενός δοµηµένου σχεδίου, διεκδικώντας την θέση του στον καλλιτεχνικό χώρο ως «Η Τέχνη του ρόµου». Πολλοί ήταν εκείνοι που διάλεξαν έναν πιο επίσηµο τρόπο παρουσίασης της δουλειάς τους, µέσα από εκθεσιακούς χώρους. Αυτή η κίνηση στιγµατίστηκε από πολλούς άλλους, ως εµπορική και ασυµβίβαστη µε το πνεύµα και την ουσία του γκράφιτι, το οποίο θεωρούν αναπόσπαστα συνδεδεµένο µε τον δρόµο Γκράφιτι από την Πολωνία. Πηγή η έκδοση Επτά Ηµέρες της εφηµερίδας «Η Καθηµερινή». Κυριακή 10 Απριλίου

13 5. εξάπλωση και καταπολέµηση. Η εξάπλωση της δράσης των writers έφερε την αντίδραση και τις προσπάθειες για την καταπολέµηση του. το να ζωγραφίζει κανείς µε ένα σπρέι σε δηµόσιους χώρους χωρίς άδεια είναι παράνοµο. Αρκετοί διώχθηκαν ποινικά για την πράξη τους και τιµωρήθηκαν µε φυλακίσεις ή χρηµατικές αποζηµιώσεις για φθορά ξένης περιουσίας, κυρίως στις περιπτώσεις βαψίµατος βαγονιών. Οι σιδηροδροµικές εταιρίες χρησιµοποιούν την τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να αντιµετωπίσουν τις οµάδες των writers. Κρυφές κάµερες, αισθητήρες, ψεκαστήρες πανικού, ιδιωτικές εταιρίες ασφαλείας κ.λ.π. επιστρατεύτηκαν εναντίων τους. Υπάρχουν όµως περιπτώσεις όπως αυτή της Πολωνίας, που οι εταιρείες για να αποφύγουν το κόστος συντήρησης και φύλαξης, επέτρεψαν το βάψιµο εγκαταλειµµένων τρένων. Άλλες εταιρίες, ή δηµοτικές επιχειρήσεις προσπαθούν να καταπολεµήσουν τον εχθρό µε διάφορους τρόπους όπως: Φέιγκ βολάν και αυτοκόλλητα µε συνθήµατα και παραστάσεις όπως stop graffiti, graffiti = vandalism. Οργανώνουν επιτροπές πολιτών οι οποίες ξεβάφουν τα γκράφιτι. Προσπαθούν δηλαδή να αντιµετωπίσουν το γκράφιτι µε τις µεθόδους του γκράφιτι (συνθήµατα και οµάδες), πράγµα που είναι αν µη τι άλλο οξύµωρο. Αξιοσηµείωτο είναι το γεγονός ότι στην Γερµανία στήνεται κάθε νύχτα ανθρωποκυνηγητό µε ελικόπτερα και τηλεκάµερες υπέρυθρων ακτίνων, µε στόχο αυτό το νέο είδος κακοποιών µε τα σπρέι. 13

14 Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται προγράµµατα διάδοσης του γκράφιτι, ως µία µορφή σύγχρονης τέχνης που οµορφαίνει τις γκρίζες πόλεις. Επίσης σχολεία που δηµιουργούν οµάδες εθελοντικής βάσης για να ζωγραφίσουν τους χώρους τους. ήµοι που παραδίδουν µαθήµατα και διανέµουν φυλλάδια σε ιδιώτες, όπου τους προτρέπουν να παραχωρήσουν επιφάνειες για βάψιµο. Έτσι το γκράφιτι µετεωρίζεται ανάµεσα στην εχθρότητα και την υποστήριξη. Ξεπερνώντας τα στενά όρια του τοπικισµού αποτελεί µια από τις πιο δυναµικές παρεµβάσεις στον δηµόσιο αστικό χώρο. Γ. ΤΟ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ. 1. Γενικά. Αντίθετα σε ότι αφορά την αναγραφή συνθηµάτων έχουµε µεγάλη παράδοση. Στην περίοδο της κατοχής, µετά τον πόλεµο, αλλά και στην διάρκεια της δικτατορίας το γραµµένο στους τοίχους σύνθηµα ταυτίστηκε µε την αντιστασιακή δράση. Την εποχή της µεταπολίτευσης κυριάρχησε το πολιτικού περιεχοµένου σύνθηµα, συχνά αναρχοαυτόνοµου περιεχοµένου. Σήµερα, ρατσιστικά, οικολογικά, αναρχικά συνθήµατα, συνθήµατα γηπέδου, θρησκευτικά, ερωτικά συνεχίζουν µε την παρουσία τους στους τοίχους µια παράδοση δεκαετιών. Είναι «όψεις» που έχουµε συνηθίσει να βλέπουµε στο αστικό τοπίο. εν λείπουν βέβαια και οι προσπάθειες ιδιωτών να διακοσµήσουν τις επιφάνειες των κτιρίων µε γλυπτά, ή απλά γεωµετρικά σχήµατα, ή και πολύ πρόσφατα µε χρώµατα στις πολυκατοικίες. Προσπάθειες άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο επιτυχηµένες. 2. Ξεκίνηµα. Αυτά τα «µυστηριώδη» πολύχρωµα σχέδια εµφανίστηκαν στην χώρα µας το η κοινωνία εµφανίστηκε συγκαταβατική απέναντι στο πρωτόγνωρο αυτό φαινόµενο. Το γκράφιτι στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε κλειστές οµάδες (crew), οι οποίες δηµιούργησαν τα πρώτα σχέδια πάνω στα βαγόνια του ΟΣΕ και του ΗΣΑΠ. Τα σχολικά κτίρια αποτέλεσαν επίσης τις ιδανικότερες και πιο προσιτές επιφάνειες. Όµως οι αντιδράσεις δεν άργησαν να έρθουν από τους διευθυντές των σχολείων οι οποίοι εκτόξευαν κατηγορίες για βανδαλισµό και απειλές για αποβολές. Σήµερα τα περισσότερα σχολεία φυλάσσονται. Έτσι οι απρόβλεπτες παρεµβάσεις αποτρέπονται. Από την άλλη πλευρά όµως έχουν αµβλυνθεί και οι αντιδράσεις από τους διευθυντές. Όλο και 14

15 περισσότεροι εγκρίνουν πλέον την παρουσία των γκράφιτι στα σχολεία και ενθαρρύνουν τους µαθητές προς αυτή την δραστηριότητα. Στην συνέχεια σειρά πήραν οι συρµοί του Μετρό, οι οποίοι αποτελούν και την µεγαλύτερη πρόκληση για τους παράνοµους writers. Παρά τα µέτρα ασφαλείας συχνά καταφέρνουν και βρίσκουν τον δρόµο προς τα βαγόνια. Όµως τα έργα τους δεν θα εµφανιστούν ποτέ στα µάτια των επιβατών, διότι τα βαγόνια αποσύρονται και καθαρίζονται άµεσα. Μόνο ίσως οι πρώτοι πρωινοί επιβάτες θα τα δουν να περνάνε γρήγορα από τον σταθµό. 3. Ο θεσµός των Φεστιβάλ. Οργανώνονται µε άδεια σε συγκεκριµένους χώρους και µε την υποστήριξη των τοπικών δηµοτικών αρχών και χορηγών. Συνήθως προβάλλονται ως γιορτές φιλίας, δηµιουργικότητας και γνωριµίας µε το κοινό. Το πρώτο φεστιβάλ έγινε το 1994 στην εσωτερική επιφάνεια του πρώην ιπποδρόµου στο έλτα Φαλήρου, ακολούθησε το 1996 στην Θεσσαλονίκη στους ήµους Καλαµαριάς και Τριανδρίας και στην Αθήνα το πρώτο διεθνές φεστιβάλ στα εργοταξιακά πάνελ του Μετρό µε πρωτοβουλία του περιοδικού ΑΝΤΙ. Από τότε έγιναν πολλά σε διάφορες πόλεις µε πρωτοβουλίες writers, ή και οµάδων. Στην Καρδίτσα, την Λάρισα, την Βέροια, την Κατερίνη, την Καλαµάτα, την Καστοριά κ.α. Παράλληλα κάνει την εµφάνιση της η οµάδα «carpe diem», η οποία παρουσιάζει ένα συνολικότερο έργο, που περιλαµβάνει εκδόσεις, εικαστικές παρεµβάσεις σε δηµόσιους χώρους, τοιχογραφίες, σεµινάρια νέων καλλιτεχνών, φεστιβάλ, εικαστικές εκθέσεις και δηµιουργία ειδικών προγραµµάτων. 4. Πώς φτιάχνεται ένα γκράφιτι. Κάθε writer έχει την δική του προσωπική τεχνική, όταν φτιάχνει ένα γκράφιτι. Ο τρόπος που επεξεργάζεται τις µορφές και τα χρώµατα είναι αυτός που δηµιουργεί το προσωπικό του στυλ. Όµως υπάρχουν κάποια ενδεικτικά βήµατα και τεχνικές για την δηµιουργία ενός γκράφιτι. Παρόλο που δεν ακολουθούνται πάντα από όλους έχει ενδιαφέρων να τα αναφέρουµε: Ο writer αφού κατασταλάξει στο θέµα του και πειραµατιστεί µε αυτό σε χαρτί, αναζητά τον καταλληλότερο τόπο - τοίχο. Αν υπάρχει αρκετός χρόνος, βάφει τον τοίχο µε λευκό πλαστικό για να δηµιουργήσει την κατάλληλη επιφάνεια. Σκιτσάρει µε ένα ελαφρύ χρώµα, τις πρώτες γραµµές του θέµατος του στο σηµείο που επιλέγει ως το πιο κατάλληλο. 15

16 Γεµίζει τις φόρµες µε τα βασικά χρώµατα. Με ένα πιο σκούρο χρώµα τονίζει τις βασικές γραµµές του σχεδίου. Αυτή η διαδικασία είναι πολύ σηµαντική για το τελικό στυλ του κοµµατιού. Ακολουθεί το στάδιο κατά το οποίο το σχέδιο αποκτά βάθος και προοπτική, σε όσα σηµεία πιστεύει ο ίδιος ότι χρειάζεται. Βάζει το χρώµα του background, το οποίο θα αναδείξει καλύτερα το βασικό θέµα. 16

17 Καθαρίζει όσα σηµεία έχουν στάξει. Προσθέτει όγκο στις βασικές γραµµές του σχεδίου, αν θέλει να δώσει περισσότερο όγκο. Παρατηρώντας τα γκράφιτι αρχίζει κανείς να εκτιµά το µετρηµένο κοµµάτι, τον τρόπο που είναι ζυγιασµένο στον τοίχο, το µέγεθος του γράµµατος, το άνοιγµα της γραµµής, την κίνηση, την αίσθηση του βάθους. Έχει σηµασία το αν κάνεις παράνοµο ή νόµιµο γκράφιτι. Aν κάνεις παράνοµο πρέπει να έχεις ταχύτητα και να βρίσκεις «χάρντκορ» χώρους. Όταν κάνεις νόµιµο, έχεις το χρόνο να ασχοληθείς µε το φόντο, να κάνεις τοπία ή µορφές και να εξελίξεις την τεχνική σου. Η καταξίωση στο χώρο του γκράφιτι έρχεται µε τα χρόνια. Αυτός που κάνει έστω και καλό γκράφιτι για ένα χρόνο και τα παρατά δεν θεωρείται καταξιωµένος. ιότι δεν είναι δυνατόν να διαρκεί µόνο ένα χρόνο αυτό που έχεις να δώσεις. 5. Καινούριες προοπτικές. ιάφορες εταιρίες διαφηµιστικές ή όχι άνοιξαν νέους δρόµους προώθησης των προϊόντων τους µε την βοήθεια των γκράφιτι. Ιδιώτες έχουν πλέον την ευκαιρία να δηµιουργήσουν στους χώρους τους τοιχογραφίες και οι writers να παρουσιάσουν την δουλειά τους σε αυτούς. 17

18 Έτσι θεατρικές παραστάσεις, σήριαλ, µουσικές εκδηλώσεις, ειδικά προγράµµατα από κρατικές υπηρεσίες και υπουργεία επιστρατεύουν το γκράφιτι για να προβληθούν. Επίσης πολλές επιφάνειες του δηµόσιου χώρου έχουν µετεξελιχθεί σε τόπους ελεύθερης έκφρασης και δηµιουργίας, όπου νόµιµα µπορεί ο οποιοσδήποτε να ζωγραφίσει. Τέτοιες επιφάνειες υπάρχουν στις γέφυρες του τροχονόµου στη Νέα Ιωνία, στο γήπεδο της Καλαµαριάς στην Θεσσαλονίκη κ.α. 6. Λόγος και αντίλογος. Το γκράφιτι συνεχίζει τον δρόµο του µε εκδηλώσεις και προσωπικές πρωτοβουλίες. ηµιουργεί αντιδράσεις, οι οποίες εξελίσσονται σε δύο επίπεδα. Υπάρχουν κατ αρχήν οι αντιδράσεις από writers, οι οποίοι θεωρούν ότι το γκράφιτι δεν µπορεί να είναι νόµιµο, ούτε να εκτίθεται σε γκαλερί. Ότι χάνει κάτι από την γοητεία και την δύναµη του όταν ακολουθεί αυτήν την κατεύθυνση. συνέχεια υπάρχουν οι αντιδράσεις από το ελληνικό κοινό, οι οποίες ποικίλλουν καθώς άλλοι το θεωρούν βανδαλισµό και άλλοι τέχνη. Χαρακτηριστικές είναι οι απόψεις που παρατίθενται στην συνέχεια, έτσι όπως καταγράφονται στον ηµερήσιο τύπο: «Τα παιδιά που κάνουν γκράφιτι είναι οι καλλιτέχνες του σήµερα, κάνουν αριστουργήµατα. Αυτή είναι η διακόσµηση που ταιριάζει στην Αθήνα σήµερα. εν θέλω γερµανικού ροµαντισµού νοικοκύρεµα.» 14 «Στην αχανή έκταση που συγκροτούν οι τοίχοι, οι δρόµοι, τα µνηµεία, οι πλατείες των µητροπολιτικών τοπίων, εγγράφονται τα πάντα. ιαφηµίσεις, οδηγίες, απαγορεύσεις, συνθήµατα. Για τις αρχές η πόλη οφείλει να διατηρείται επιλεκτικά καθαρή. Όταν πρόκειται για σηµάνσεις, ελεγχόµενα χάπενινγκ και καταναλωτικά µηνύµατα η εικαστική και όποια άλλη παρέµβαση νοµιµοποιούνται. Αντιθέτως όταν καθηµερινοί άνθρωποι πετούν λίγο χρώµα στον γκρίζο διάκοσµο, θεωρούνται βάνδαλοι πράγµατι το τι είναι προσβλητικό για το ήθος και την αισθητική του κόσµου αποφασίζεται από τους κυρίαρχους. Οι υπόλοιποι συµµορφώνονται µε τα εκάστοτε επιβαλλόµενα εκµαγεία» 15 «Οι εξωτερικοί τοίχοι των κατοικιών και των κτιρίων αποτελούν την υποδοµή της δηµόσιας εικόνας της πόλης. Μέρα µε την µέρα οι τοίχοι, εδώ και χρόνια προσφέρονται ή υφαρπάζονται για βανδαλισµούς και βροµιές, που κάποιοι βάφτισαν graffities πολλοί µη τολµώντας να κατηγορηθούν για έλλειψη δηµοκρατικότητας, χαϊδεύουν τα αυτιά των 14 Ευφροσύνη οξιάδη, περιοδικό LIFO, 13 Απριλίου Μανόλης Ανδριωτάκης, Ελευθεροτυπία, Η τέχνη του βανδαλισµού. 18

19 πιτσιρικάδων και τους δίνουν χαρτζιλίκι να αγοράσουν σπρέι για να σχεδιάσουν µε αισθητικές ύβρεις όχι µόνο τοίχους» 16 «Χρόνια τώρα αγανακτούµε για την απίστευτη αισθητική ρύπανση που γίνεται σε κάθε ελεύθερη επιφάνεια µε αυτά τα σχηµατοειδή ιδιότροπα γράµµατα, µε τα οποία κάποιοι εκτονώνονται, ιδίως παράγοντας έτσι έργα τέχνης µιας, τελικά, µηδενικής πρωτοτυπίας. Είναι απλώς µια νευρωτική µόδα κάποιων ανασφαλών ανθρώπων; Είναι µήπως αποκαλυπτικό µιας βαθύτερης τάσης σαδιστικής ρύπανσης στο µέτρο που όσο περισσότερο κάποιοι από µας αγανακτούµε, τόσο οι δράστες κρυφοχαµογελούν;» 17 «Η σταθερή επωδός των πάσης φύσεως υπευθύνων είναι απλή: για να λυθεί το πρόβληµα της τοιχορύπανσης πρέπει να υποδειχθούν στους δράστες χώροι ειδικοί, όπου θα µπορούν να ασκούν την καλλιτεχνική τους δραστηριότητα προς όφελος της πόλης πρόκειται για παρεξήγηση. Ο λόγος που οδηγεί τους µοντέρνους τοιχογράφους να καταπατούν την δηµόσια περιουσία, δεν είναι η έλλειψη ειδικών χώρων. Συµβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Τα γκράφιτι υποδηλώνουν την άµεση επιθυµία του ανθρώπου της πόλης να ακυρώσει τους ειδικούς χώρους, να κάνει δικά του εκείνα ακριβώς τα στοιχεία του χτισµένου περιβάλλοντος που του έχουν βιαίως επιβληθεί. Τα συνθήµατα, τα σκαριφήµατα, τα σχέδια πάνω στους απαγορευµένους τοίχους, είναι κάτι παραπάνω: είναι τα απελπισµένα σηµάδια κατοχής που αφήνει ο εκµηδενισµένος καλλιτέχνης πάνω στην πόλη που τον περιβάλλει, χωρίς να του επιτρέπει να ζει.» 18 Και οι λόγοι αντίλογοι συνεχίζονται όπως και το γκράφιτι. Οι writers εκφράζουν τις απόψεις τους µέσα από συνεντεύξεις: «Το γκράφιτι είναι η φωνή µου, είναι ο τρόπος µε τον οποίο ουρλιάζω για τις αηδίες. Τα χρησιµοποιώ για να καταγράφω την µαύρη πλευρά και µου επιτρέπει να τα βγάζω πέρα µε την κατεστραµµένη οµορφιά του κόσµου.» 19 «Πιστεύω ότι το να παρουσιάζεις τις ιδέες σου στους δρόµους, είναι ο καλύτερος και ευκολότερος τρόπος να αποκτήσεις ακροατήριο για τις ιδέες και για την δουλειά που κάνεις σήµερα η εµπορική πλευρά του γκράφιτι βρωµάει. Σκέφτοµαι ότι πολλοί writers ξεπουλιούνται εύκολα στις µεγάλες επιχειρήσεις, σκοτώνοντας όµως έτσι τις ιδέες και την εργασία τους.» 20 «Νόµιµο ή παράνοµο, όπως την βρίσκει κανείς, µε ότι υλικά γουστάρει. 16.Θ.Αρβανίτης, περ. έλτα D, Less Aesthetics More Ethics 17 Γιάννης Μεταξάς, Επενδυτής, «Ανελεύθερη γραφή» 18 Ιός της Κυριακής, εφηµερίδα Ελευθεροτυπία, «Ο πόλεµος του σπρέι Αντάρτες Τοίχων» 19 Stormie, Αυστραλία. 20 Morse code, Κάτω χώρες. 19

20 Οι παρωπίδες είναι περιττές. Εκτιµώ όποιον έχει ένα spray, ένα sticker, stencil, marker, αφίσα στο χέρι του, αντί ένα TV control.» 21 και συνεχίζουν συµφωνώντας ή διαφωνώντας, αλλά πάντα ενεργοί.. ΓΚΡΑΦΙΤΙ Ή ΙΑΦΗΜΙΣΗ; Από την µια: η αυθόρµητη αφανής έκφραση µεµονωµένων προσώπων ή περιθωριακών οµάδων ενώ από την άλλη: η µεθοδευµένη χρηµατοδοτούµενη δραστηριότητα, εταιρειών µε σκοπό το κέρδος. Ανάµεσα σε αυτούς τους δύο πόλους συγκροτείται και διαµορφώνεται η γενικά αποδεκτή άποψη περί βανδαλισµού και νόµιµης ρύπανσης της όψης του αστικού περιβάλλοντος. Η έννοια του δηµόσιου χώρου τείνει να ταυτιστεί µε τις ιδιωτικές εταιρείες και τις διαφηµίσεις. Το αστικό τοπίο αποκτά όλο και περισσότερο τη φύση ενός χώρου που είναι διαπραγµατεύσιµος µόνο µε οικονοµικούς όρους. Στα όσα θεωρούνται αυτονόητα για τον δηµόσιο χώρο περιλαµβάνεται πλέον η αποστροφή προς οποιαδήποτε ατοµική δηµόσια έκφραση. Προωθούνται µόνο οι µαζικές εκδηλώσεις, ενώ η διαφήµιση έχει αναχθεί στο κυρίαρχο συστατικό του αστικού δηµόσιου χώρου. Όπου και αν κοιτάξει κανείς συναντά τις οπτικές ασυνέχειες που δηµιουργεί. 22 Η µαζική της απήχηση και η ευρύτατη διάδοση της έχουν προσδώσει µια απερίγραπτη δύναµη. Στην πραγµατικότητα οι διαφηµιστικές πινακίδες δεν είναι δηµόσιος χώρος, είναι ιδιωτικός χώρος ο οποίος τυχαίνει να βρίσκεται µέσα στον δηµόσιο. 21 Lue, Ελλάδα 22 ιαφηµιστικές πινακίδες απέναντι από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. 20

21 Από την άλλη πλευρά στην προσπάθεια διεκδίκησης του δηµόσιου χώρου οι γκραφιτάδες υιοθετούν µεθόδους εξίσου προκλητικές µε σκοπό να εκθέσουν το ζήτηµα και να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες. 23 Τελικά, «Ποίος είναι περισσότερο βάνδαλος, ένας ζωγράφος του δρόµου, ή µία εταιρεία που διαφηµίζει στον δηµόσιο χώρο τα προϊόντα της;» Το δίληµµα, αν λάβει κανείς υπόψη του την έκταση των φαινοµένων, µπορεί να ακούγεται αθωωτικό για τους οπαδούς του γκράφιτι. Όµως η διαφορά φαίνεται να είναι απλώς ποσοτική. Σ ένα κόσµο «βανδάλων» καθένας ανταγωνίζεται για το πόσο περισσότερο βάνδαλος είναι ο άλλος σε σχέση µε αυτόν. 23 γκράφιτι στην Αθήνα στην οδό Φυλής. 24 Μανόλης Ανδριωτάκης, Ελευθεροτυπία, Οκτώβριος, «Πωλούµαι!». Ένα γκράφιτι καλύπτει τη διαφήµιση της εταιρείας ρούχων Naf Naf 21

22 Περισσότερη όµως σηµασία από την όποια απάντηση, έχει µε αφορµή αυτό το ερώτηµα να τεθούν µια σειρά από προβληµατισµοί σχετικά µε τον δηµόσιο χώρο. Τελικά σε ποιόν ανήκει ο δηµόσιος χώρος της πόλης. Στους διαφηµιστές, στους writers, ή στους πολίτες. Σε ποιόν ανήκουν οι όψεις των κτιρίων προς τους δηµόσιους χώρους. Στους ιδιοκτήτες τους, ή στην πόλη. Είναι το κέλυφος των κτιρίων, αλλά ταυτόχρονα αποτελούν οργανικό µέρος του περιβάλλοντος και της εικόνας του δηµόσιου αστικού χώρου. Ο κατακερµατισµός του αστικού τοπίου χειροτερεύει όταν γίνεται αποβλέποντας σε οικονοµικά οφέλη, ή όταν στοχεύει στην εφήµερη έκφραση ενός προσώπου; Πώς αποτυπώνεται το πρόσωπο της κοινωνίας των πολιτών στο αστικό τοπίο; Μόνο µε την ελεγχόµενη προγραµµατισµένη δράση διαφόρων επιχειρηµατιών, ή µε βανδαλισµούς; Με ποιους τρόπους οι πολίτες προσαρµόζονται σε ένα περιβάλλον, το οποίο αλλάζει διαρκώς ερήµην τους. Γενικά θα ήταν καλό όσοι κατά καιρούς αναφέρονται στα αστικά φαινόµενα να µην καταφεύγουν σε προκατασκευασµένες απόψεις, ούτε να κρύβονται πίσω από κοινοτοπίες και στερεότυπα. ιότι αυτό έχει σαν αποτέλεσµα όλοι να συµπεριφέρονται σαν να έχει αποφασιστεί οριστικά η µοίρα του δηµόσιου χώρου και εποµένως σαν να µην χρειάζεται πια να στοχάζεται κανείς πάνω στην φύση και την χρήση του. Στην πραγµατικότητα σε µια πόλη συνυπάρχουν πλήθος εκφράσεων και δραστηριοτήτων. Κάποιες κυριαρχούν σε σηµείο που καταντούν όχι απλώς καταθλιπτικές αλλά και συνθλιπτικές. Άλλες είναι τόσο περιθωριακές που καταλήγουν να είναι αντιδηµοκρατικές. Η διαφήµιση από την µια παραµορφώνει τα µηνύµατα που εκπέµπει, διογκώνοντάς τα και δηµιουργεί µία νοσηρή καταναλωτική αντίδραση. Από την άλλη, πέρα από το θόρυβο των διαφηµίσεων, τις προτροπές για συνεχή κατανάλωση και την πλασµατική κάλυψη αναγκών, ο τοίχος γίνεται ο καθρέφτης πάνω στον οποίο ο writer προσπαθεί να εκφράσει τις απόψεις του. Η τέχνη του βανδαλισµού νόµιµη ή παράνοµη, φαντάζει ως ο µόνος τρόπος υπενθύµισης σε όλους µας του δικαιώµατος που έχει ο καθένας στο λόγο και την έκφραση. Το ζητούµενο είναι να βρεθεί ένα πλέγµα ιδεολογικής, αισθητικής και πολιτικής προσέγγισης του δηµόσιου αστικού χώρου. Τέτοιο που να ενσωµατώνει οργανικά τις τάσεις, ώστε το µήνυµα που εκπέµπει ο αστικός δηµόσιος χώρος να αντιπροσωπεύει το κοινωνικό σύνολο. 22

23 Ε. Η ΕΛΛΑ Α ΣΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΚΡΑΦΙΤΙ Οι δράσεις που πραγµατοποιήθηκαν για την προώθηση του οργανωµένου γκράφιτι µε την δηµιουργία ειδικών προγραµµάτων, είναι µια εναλλακτική πρόταση, που ακουµπά ακριβώς πάνω σε αυτό το απροσδιόριστο όριο ανάµεσα στο δηµόσιο και το ιδιωτικό. Στην επιδερµίδα που αποτελεί ταυτόχρονα το εξωτερικό κέλυφος των κτιρίων και την όψη του αστικού χώρου. Πιο αναλυτικά κάποιες από τις παρεµβάσεις ήταν: Η Χρωµόπολις. Ήταν ένα πρόγραµµα για την δηµιουργία 10 τοιχογραφιών σε δηµόσια και ιδιωτικά κτίρια. Οι εκδηλώσεις αποτέλεσαν µια σπονδυλωτή γιορτή των χρωµάτων, της µουσικής και της τέχνης του γκράφιτι, ένα εικαστικό ταξίδι σε δέκα πόλεις της Ελλάδας ( Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Βόλος, Ιωάννινα, Πάτρα, Αλεξανδρούπολη, Καλαµάτα, Μυτιλήνη, Χανιά, Ρόδος ). Πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια της "Πολιτιστικής Ολυµπιάδας " από τις 22 Ιουνίου έως τις 21 Ιουλίου Σε κάθε πόλη, η εκδήλωση διήρκεσε δύο ηµέρες. Οι δεκαέξι καλλιτέχνες φιλοτέχνησαν µεγάλες επιφάνειες κτιρίων σε κεντρικά σηµεία, µε θέµατα που εµπνέονται από τα ιδεώδη του Ολυµπισµού αναδεικνύοντας το γκράφιτι ως τέχνη της αµοιβαίας κατανόησης, της φιλίας και της αλληλεγγύης. Παράλληλα και άλλοι καλλιτέχνες µπορούσαν να πάρουν µέρος στις εκδηλώσεις, φιλοτεχνώντας έργα τους σε καµβάδες, ενώ και το κοινό συµµετείχε ενεργά, δηµιουργώντας γκράφιτι σε ειδικά διαµορφωµένους χώρους Γκράφιτι στο πλαίσιο του προγράµµατος «Χρωµόπολις» σε ιδιωτικό κτίριο κοντά στο ηµαρχείο της Μυτιλήνης. Πηγή η έκδοση Επτά Ηµέρες της εφηµερίδας «Η Καθηµερινή». Κυριακή 10 Απριλίου

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως,

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, ναι Τοιχογραφία από το σπήλαιο Λασκώ στη Γαλλία Από τα τοιχώματα του ναού του Άμμωνα στην Αρχ. Αίγυπτο Brooklyn, N. York, 70s Ένας ελληνοαμερικανός από την Ουάσινγκτον

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 4: Νόμοι, Κυρώσεις, Αντιφάσεις Η περίπτωση «Γκράφιτι».

Εργαστήρι 4: Νόμοι, Κυρώσεις, Αντιφάσεις Η περίπτωση «Γκράφιτι». Εργαστήρι 4: Νόμοι, Κυρώσεις, Αντιφάσεις Η περίπτωση «Γκράφιτι». Το εργαστήρι αυτό προτείνει τη μελέτη του γκράφιτι ως ευκαιρία προβληματισμού με τους μαθητές για την αναγκαιότητα της ύπαρξης και τήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη Εκπαίδευση Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη 18, 19 & 20 Δεκεμβρίου 2015 Μουσικό εργαστήριο για παιδιά που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα. Το εργαστήριο πραγματοποιείται για

Διαβάστε περισσότερα

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Με τη συγκέντρωση του πληθυσμού στις πόλεις και την τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις.

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: «OTAN OI TOIXOI ΜΙΛΑΝΕ» «ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: «OTAN OI TOIXOI ΜΙΛΑΝΕ» «ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ» 9ο Λύκειο Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Τάξη: Α Ά Τετράμηνο ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: «OTAN OI TOIXOI ΜΙΛΑΝΕ» «ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ» Ερευνητική ομάδα: 1. Αθανασοπούλου Κωνσταντίνα 2. Αθανασοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ. Τρίτη 25 η Ιουνίου 2013 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ. Τρίτη 25 η Ιουνίου 2013 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ Τρίτη 25 η Ιουνίου 2013 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κείμενο 1 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 Μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πόρων δαπανάται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει γίνει για τα ποικίλα συνθήματα που βλέπουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΟΥ ΡΟ ΙΩΝ Η παιδική χαρά Η τραπεζαρία Η κοινή αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων 185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων Το Τμήμα Επιστημών της Τέχνης αποτελεί ανεξάρτητο Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2000-01. Το Τμήμα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτιστική Πολιτική των ΟΤΑ και ηµοτικές Βιβλιοθήκες: Μια αναπτυξιακή. δυναµική και οι προοπτικές των ηµοτικών Βιβλιοθηκών»

«Πολιτιστική Πολιτική των ΟΤΑ και ηµοτικές Βιβλιοθήκες: Μια αναπτυξιακή. δυναµική και οι προοπτικές των ηµοτικών Βιβλιοθηκών» «Πολιτιστική Πολιτική των ΟΤΑ και ηµοτικές Βιβλιοθήκες: Μια αναπτυξιακή δυναµική και οι προοπτικές των ηµοτικών Βιβλιοθηκών» Παπάζογλου Έµµη, Σύµβουλος ΚΕ ΚΕ Είναι ιδιαίτερη τιµή και χαρά για µας στην

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι

Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι Εισηγητές /συντονιστές εργαστηρίων: Χρυσούλα Αθανασίου, Γιώργος Σλαυκίδης, Γιώργος Υφαντής, Κώστας Στυλιάδης, Νικολέτα Ριφάκη Επιμορφωτικό σεμινάριο: 22/10/2016

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ Ένταξη µαθήµατος στο αναλυτικό πρόγραµµα: Ευέλικτη ζώνη Περιβαλλοντική εκπαίδευση Τάξη: ΣΤ ηµοτικού Σχολείου Γνωστικά αντικείµενα: Γλώσσα, Μαθηµατικά, Αισθητική Αγωγή Θεµατική

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας athensvoice.gr http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/συνεντευξη/η-μίνα-παπαθεοδώρου-βαλυράκη-έφτιαξε-το-εξώφυλλό-μας Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας Στα έργα της Μίνας

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή»

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» εγκαίνια: Τρίτη 11 Μαρτίου 2014, 20:00 Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Μανόλη Γιανναδάκη, καθηγητή χαρακτικής στη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005. Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet.

ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005. Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet. ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005 Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet.gr Πρόταση συνεργασίας Χορηγία και υποστήριξη της Ακαδημίας ποδοσφαίρου

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

χρόνια. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

χρόνια. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1837-2017 180 χρόνια Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΚΠΑ: 1837-2017 / 180 χρόνια Επετειακό έμβλημα Βασικοί άξονες Θεματολογία Σκοπός Επετειακό έμβλημα Επετειακό έμβλημα και λογότυπος Επετειακός

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων ξεκίνησε την λειτουργία της το 2003 και από την ίδρυση της μέχρι και σήμερα έχει

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό 1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό Τα κυριότερα επικοινωνιακά εργαλεία ή µέσα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ενηµέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο;

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Ένας σύντομος οδηγός για να σας διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση του αρχείου σας σε αποθετήριο του

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Μαρτίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσµατα της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων,

Διαβάστε περισσότερα

Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή

Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή Καθώς πλησιάζει το λανσάρισμα του νέου Twingo, ας θυμηθούμε τα μικρά αυτοκίνητα της Renault, που όλα ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στις ξεχωριστές ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ ΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΕΜΠΛΑΚΕΙΤΕ ΩΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 1 η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 17 23 Νοεµβρίου, 2008 Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Δρ. Κατερίνα Σαραφίδου Σχολ. Σύμβουλος 39 ης Π.Α. Ν. Δράμας Το περιβάλλον θα πρέπει να δρα σαν ένα είδος ενυδρείου, στο οποίο αντανακλούν οι ιδέες, οι ηθικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα εκπαιδευτικού σεναρίου

Ταυτότητα εκπαιδευτικού σεναρίου Ταυτότητα εκπαιδευτικού σεναρίου Τίτλος: Συμβάντα και ενέργειες - Το πολύχρωμο σκαθάρι Σύντομη περιγραφή: Ένα εκπαιδευτικό σενάριο για την διδασκαλία των συμβάντων και ενεργειών στον προγραμματισμό, με

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη Λευκωσία Επαρχιακό Γραφείο Παιδείας Λευκωσίας 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Στόχοι προγράμματος: Να εντάξουν οι μαθητές στην καθημερινότητά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ

Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ η εικόνα ως πρόσχημα ΕΓΚΑΙΝΙΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 19:30 μ.μ. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑ Φ Ι Λ Ω Ν Ο Σ 29, 18535, Π Ε Ι Ρ Α Ι Α Σ 14 έως 21 Iουνίου 2015 ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

Project A2- A3. Θέμα: Σχολείο και κοινωνική ζωή Το δικό μας σχολείο. Το σχολείο των ονείρων μας Το σχολείο μας στην Ευρώπη

Project A2- A3. Θέμα: Σχολείο και κοινωνική ζωή Το δικό μας σχολείο. Το σχολείο των ονείρων μας Το σχολείο μας στην Ευρώπη Project A2- A3 Α Φαλήρου 1ο ΓυμνάσιοΤάξη Παλαιού Θέμα: Σχολείο και κοινωνική ζωή Το δικό μας σχολείο Το σχολείο των ονείρων μας Το σχολείο μας στην Ευρώπη ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ PROJECT Τα ενδιαφέροντα μας Ξεκινήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

7Ο ΜαθητικόΦεστιβάλXαλανδρίου

7Ο ΜαθητικόΦεστιβάλXαλανδρίου 7Ο ΜαθητικόΦεστιβάλXαλανδρίου 27 Μαΐου - 25 Ιουνίου 2016 ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά Ν. Χικμέτ Θέατρο Σινεμά Μουσική Χορός Εικαστικά Αθλητισμός ΕΝΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ esgmhal.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ Αντώνης Διαμαντής, θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ μέσα από την ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Γενικά για τον ακριβή καθορισμό της οικονομικής έννοιας της

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

LAB2ART : Festivart 2014

LAB2ART : Festivart 2014 ΔΗΜΟΣ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΠΕΡΑΧΩΡΑΣ ΑΓΙΩΝ ΘΕΟΔΩΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ LAB2ART : Festivart 2014 To FestivArt είναι ένας ετήσιος θεσμός επικοινωνίας των τεχνών και της δημιουργικής έκφρασης που απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες,

Διαβάστε περισσότερα

(β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των

(β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των (β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των κατάλληλων υλικοτεχνικών υποδοµών για την προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό. Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού

Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό. Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού Απολογισμός Greek Βreakfast Ελληνικό Πρωινό Γιώργος Πίττας Επικεφαλής Ελληνικού Πρωινού Το όραμα του ΞΕΕ το 2010 για το Ελληνικό Πρωινό Τα ξενοδοχεία μας να γίνουν πρεσβευτές της ελληνικής γαστρονομίας

Διαβάστε περισσότερα