Δεύτερο Μέρος. Παραδείγματα Ερευνητικών Εργασιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δεύτερο Μέρος. Παραδείγματα Ερευνητικών Εργασιών"

Transcript

1 Δεύτερο Μέρος Παραδείγματα Ερευνητικών Εργασιών Συγγραφή και Επιμέλεια Δημήτρης Ευθυμίου, Παύλος Κοσμίδης, Γεώργιος Κούσουλας, Κατερίνα Μπαζίγου, Άννα Μπαράτση, Θεόδωρος Πετρέσκου, Κωνσταντίνα Σχίζα, Δήμητρα Σωτηροπούλου Ακολουθούν τα Παραδείγματα.

2

3 Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου» Δημήτρης Ευθυμίου - Καθηγητής Εικαστικών Με αυτήν την Ερευνητική Εργασία θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε «πώς επηρεάζει τον τρόπο που είναι ο κόσμος ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο» Η Πόλη είναι αυτό που είναι, γιατί οι Πολίτες είναι αυτοί που είναι Πλάτωνας Η Πόλη είναι κτισμένη πολιτική Αριστοτέλης Γίνε εσύ η αλλαγή που θέλεις Γκάντι Υπόδειγμα Ερευνητικής Εργασίας με βάση το Πρώτο Σχήμα του ΟΔΗΓΟΥ (Το Θέμα προσεγγίζεται σε όλες του τις διαστάσεις αυτοτελώς από όλες τις ομάδες, με εσωτερικό καταμερισμό των υπο-θεμάτων του) Επιστημονικό Πεδίο: Τέχνη και Πολιτισμός Ο Άνθρωπος, από τα αρχαιότατα χρόνια είχε την τάση να επεμβαίνει στο περιβάλλον του, να το αναπλάθει ή να το φορτίζει συμβολικά με καλλιτεχνικά του δημιουργήματα. Αυτά υπήρξαν φορείς εξαιρετικών συναισθημάτων φόβος, ελπίδα, λύπη, θρίαμβος. Υποσυνείδητα ίσως μια τάση για τον εξανθρωπισμό του χώρου και την επέκταση της επικράτειας του προσώπου. Στο σύγχρονο αστικό τοπίο, ο Άνθρωπος νιώθει να αποκόπτεται από το φυσικό του περιβάλλον και να χάνει τα στοιχεία ταυτότητας εκείνα που ορίζουν καταγωγή, προορισμό, ιδιαιτερότητα και οικειότητα. Η Εικαστική Τέχνη, από τις βραχογραφίες ως τα γκράφιτι, είχε πάντα την τάση να εξατομικεύει και να εξοικειώνει τον άνθρωπο με τους Φόβους και τις Ελπίδες του. Ειδικά το γκράφιτι, από κίνηση αυτοεπιβεβαίωσης στη δεκαετία του 70, καταλήγει στον 21ο αιώνα να αποτελεί ουσιαστική εικαστική πολιτική για την αναμόρφωση του δημόσιου χώρου, με τοιχογραφίες μεγάλων διαστάσεων και καλλιτεχνικής αξίας και βέβαια φορείς πολιτιστικών μηνυμάτων. Η σύνδεση της Τέχνης με την περιβαλλοντική σκέψη, στην εποχή μας γίνεται όλο και εντονότερο αίτημα. Μέσα από τη σύνθεση της αρχιτεκτονικής σκέψης με τον κοινωνικό προβληματισμό, ολόκληρα τμήματα της πόλης αναπλάθονται, εξυγιαίνονται και ανασύρεται η ιδιαίτερη μνήμη και ταυτότητα του τοπίου. Μέσα σε μία τέτοια γενικότερη διαδικασία ο πολίτης είναι το βασικό κύτταρο, που με την ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή του δημιουργεί τους όρους ποιότητας ζωής, πολύ περισσότερο δε ο νεαρός πολίτης, ο μαθητής στην απαρχή της συνείδησης του εαυτού του σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δημοκρατίας.

4 104 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ι. Εμπλεκόμενα Μαθήματα και Διδακτικοί Στόχοι Α) Πεδίο Εικαστικών Μαθημάτων Σκοπός: Να αναπτύξουν οι μαθητές και οι μαθήτριες κοινωνική και πολιτική σκέψη και συνείδηση, ώστε να κατανοούν, να παρεμβαίνουν, να αναπτύσσουν κριτική και δημιουργική σχέση με τον καθημερινό χώρο. Να ασκηθούν στην αυτενέργεια, όπως και στη συλλογική εργασία, να αποκτήσουν ενεργητική σχέση με τη ζωή τους. Να μάθουν να χειρίζονται τη γνώση και την καλλιτεχνική ευαισθησία έτσι ώστε να γεφυρώνουν το ρεαλισμό με τη φαντασία. Ειδικότεροι Στόχοι: Να κατανοήσουν οι μαθητές ιδιαίτερες πρακτικές της καλλιτεχνικής διεργασίας, όπως: α) Παραδοσιακές τεχνικές αναπαραστατικού σχεδίου, χρώματος. β) Δημιουργικό αυτοσχεδιασμό μέσα από ζωγραφική, κολάζ, μεικτές τεχνικές, γλυπτική, κατασκευή μακέτας κλπ., γ) Εμπλοκή με δίκτυα και οπτικοακουστικά μέσα, δ) Σχεδίαση (design) χρηστικών αντικειμένων, ε) Δημόσια εικαστική παρέμβαση, στ) Διοργάνωση έκθεσης. Να μελετήσουν τις κοινωνικές, ιστορικές, οικονομικές, αισθητικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους που συμβάλλουν στην δημιουργία του καθημερινού χώρου και να αξιοποιήσουν παραδείγματα από την Ιστορία της Τέχνης. Β) Πεδίο Ανθρωπιστικών Μαθημάτων (Τοπική Ιστορία και Έκθεση-Έκφραση). Τοπική Ιστορία Στόχος: Να μάθουν οι μαθητές στοιχεία της τοπικής ιστορίας μέσα από την παρατήρηση του δημόσιου χώρου και τη συσχέτιση των λέξεων και των ονομασιών με ιστορικούς, κοινωνικούς και γεωγραφικούς παράγοντες. Μέσα από την κατανόηση της ιστορικής διάστασης και την παρατήρηση της εξέλιξης του σύγχρονου τοπίου οι μαθητές θα καταστούν ικανοί να παίρνουν κριτική θέση απέναντι σε βασικά αισθητικά ζητήματα της δημόσιας ζωής και να διαμορφώνουν ισότιμα και υπεύθυνα τις προσωπικές τους στάσεις όσο και πρακτικές. Παράλληλα, η διερεύνηση της τοπικής Ιστορίας μέσα από πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές θα δώσει κίνητρα στους μαθητές για να εξοικειωθούν με την ερευνητική διαδικασία. Έκθεση Έκφραση Στόχος: Να μπορούν να αποκαλύπτουν μέσα από τη γλώσσα τη σκοπούμενη και την πραγματική Ιστορία ενός τόπου. Να αναδειχθεί η αφηγηματική δυνατότητα του τόπου. Να αναπτύξουν προβληματισμούς και νοήματα μέσα από δημόσια συζήτηση. Μέσα από την ερευνητική διαδικασία να εξασκηθούν στην παραγωγή τεκμηριωμένων κειμένων με στόχο την κριτική παρουσίαση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Γ. Πεδίο Περιβάλλον και Αειφορία. Η Ερευνητική Εργασία στοχεύει μέσα από την μελέτη και κριτική προσέγγιση του τοπικού περιβάλλοντος στην ανάπτυξη κοινωνικής και πολιτικής σκέψης και συνείδησης των μαθητών,

5 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 105 ώστε να κατανοούν, να αναλύουν και να ερμηνεύουν τα φαινόμενα της πόλης, τις ιδιαίτερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που διαμορφώνουν, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το χώρο μέσα στον οποίο ζούμε. Δ. Πεδίο Θεατρικής Αγωγής Στόχος: Η βιωματική προσέγγιση του περιβάλλοντος, φυσικού και αστικού, με ειδικότερο στόχο την κατανόηση της πρόσφατης πολιτισμικής κληρονομιάς. Οι μαθητές και οι μαθήτριες, μέσα από την χρήση τεχνικών του εφαρμοσμένου θεάτρου, θα επιχειρήσουν να κατανοήσουν και να «νοιώσουν» το περιβάλλον στο οποίο ζούνε, μέσα από το πρίσμα του χρόνου που περνάει. Θα επιχειρήσουν οι ίδιοι να «ζωντανέψουν» δημιουργικά το παρελθόν, προσεγγίζοντάς το γνωστικά και συναισθηματικά. Μέσα από το παιχνίδι ρόλων, θα κάνουν ένα ταξίδι στο χρόνο, αλληλεπιδρώντας ως ταξιδιώτες μιας άλλης εποχής, με τους σύγχρονους κατοίκους. Ε. Πεδίο Μουσικής αγωγής Στόχος: Η ανάδειξη της κρυμμένης διάστασης της μουσικής γύρω μας, όπως κωδικοποιείται στους ήχους της φύσης, της πόλης, αλλά και τα χρώματα γύρω και τις γλυπτικές φόρμες που αντικρύζουμε στο περιβάλλον μας. Η εξεύρεση συγγενειών που υπάρχουν ανάμεσα στη μουσική, τις εικαστικές τέχνες, αλλά και την αρχιτεκτονική και τα μαθηματικά. Η καλλιέργεια της δυνατότητας των μαθητών να παράγουν ένα μουσικό έργο το οποίο να μπορεί συνομιλεί με το χώρο. Υπάρχουν, λοιπόν δύο τέχνες, αρχιτεκτονική και μουσική, που περικλείουν τον άνθρωπο μέσα στον άνθρωπο, ή καλύτερα, που περιορίζουν το πλάσμα μέσα στο έργο του, και την ψυχή μέσα στις πράξεις της ή στα γεννήματα των πράξεών της, καθώς ήταν άλλοτε το κορμί μας υλόκλειστα μες στα δημιουργήματα του ματιού του, και περιτριγυρισμένο από όραση. Από δύο τέχνες και με δύο τρόπους, περικλείεται κανείς μέσα σε νόμους και θελήσεις εσωτερικές, παραστημένες σε ένα υλικό ή στο άλλο, στην πέτρα ή στον αέρα... Τι είπαμε; Το κοινό στοιχείο που έχουν οι δύο τέχνες είναι πως επιβάλλουν στην πέτρα και μεταδίδουν στον αέρα, νοητές μορφές, που δε μιμούνται παρά όσο το δυνατό λιγότερο... Paul Valery Γιάννης Ξενάκης Αν και είναι περισσότερο γνωστός ως συνθέτης, ο Γιάννης Ξενάκης σπούδασε πολιτικός μηχανικός στην Ελλάδα και ταξίδεψε στο Παρίσι το 1947, όπου βρέθηκε να εργάζεται στο γραφείο του Le Corbusier. Το πλέον διάσημο σχέδιο κτιρίου του ήταν το περίπτερο Philips, για την παγκόσμια έκθεση του 1958 στις Βρυξέλλες. Σε αυτό το έργο, ο Ξενάκης μπόρεσε να εξερευνήσει πλήρως τα μαθηματικά των υπερβολικών παραβολοειδών και τον τρόπο κατα τον οποίο η μουσική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία φόρμας. Γιάννης Ξενάκης, Philips Pavilion.

6 106 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β. Καντίνσκι: Ήχος και Εικόνα Η σχέση ανάμεσα στα χρώματα και τους ήχους, η μυστική συνήχηση εικαστικής και μουσικής εμπειρίας, έμελλε να είναι το θεμέλιο της τέχνης του, που θα συνδύαζε το ορθολογικό με το μυστικιστικό στοιχείο... Για το Βασίλι Καντίνσκι ήταν επιτακτική ανάγκη να μιμηθεί η ζωγραφική τη μουσική: μόνο τότε θα απελευθερωθεί από τη παραστατικότητα και θα διευρύνει τις εκφραστικές δυνατότητες της εικαστικής γλώσσας. Στο βιβλίο του Για το πνευματικό στην τέχνη - επηρεασμένο από τη γερμανική ιδεαλιστική φιλοσοφία των Καντ, Φίχτε, Σέλινγκ και από τη διάχυτη στους καλλιτεχνικούς κύκλους αντίθεση στον θετικισμό- θεωρεί δεδομένη μια εσωτερική σχέση μεταξύ μουσικής και ζωγραφικής. Η μουσική δεν είναι υποχρεωμένη να περιγράφει την εξωτερική πραγματικότητα και, όπως το μουσικό έργο βασίζεται στον ρυθμό και το τονικό ύψος των ήχων, έτσι και η ζωγραφική θα έπρεπε να περιοριστεί στα απόλυτα αληθινά της στοιχεία: το σχέδιο και το χρώμα. Για τον Καντίνσκι, σχέδιο και χρώμα είναι η μόνη πραγματικότητα που γνωρίζει η ζωγραφική. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο που χαρακτήριζε τη δουλειά του μεγάλο ρεαλισμό. Ο Καντίνσκι έβλεπε τα χρώματα και τις φόρμες του σαν ήχους και δονήσεις. Μιλούσε για μελωδικές, απλές δηλαδή, μορφές και για συμφωνίες, δηλαδή σύνθετες. Η Τέχνη του, δεν είναι άσκοπη δημιουργία αλλά απόπειρα ευαισθητοποίησης, ανάπτυξης της ανθρώπινης ψυχής, έκφραση πνευματικής ενόρασης. «Ωραίο είναι εκείνο που πηγάζει από μια εσωτερική αναγκαιότητα. Ωραίο είναι εκείνο που είναι εσωτερικά ωραίο».

7 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 107 ΙΙ. Ερευνητικές Δραστηριότητες Οι δραστηριότητες της Ερευνητικής Εργασίας εξελίσσονται κυκλικά α) από τη σχολική τάξη -όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες συνομιλούν, ανταλλάσσοντας απόψεις, σκέψεις και εμπειρίες, με βάση τα ερευνητικά ερωτήματα β) στο πεδίο -όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες συλλέγουν μαρτυρίες που διευκρινίζουν πτυχές των ερευνητικών ερωτημάτων και τις καταγράφουν σε σημειώσεις ή σε κασετόφωνα, σε φωτογραφίες και σε βίντεο και γ) στη σχολική τάξη -όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες σχολιάζουν και οργανώνουν τις μαρτυρίες και επεξεργάζονται τα δεδομένα, ώστε να αναδυθεί σταδιακά η συνολική και πλούσια εικόνα της πραγματικότητας με πυρήνα το θέμα της Ερευνητικής Εργασίας, πάνω στο οποίο οι μαθητές και οι μαθήτριες διαλέγονται και διαβουλεύονται. Για να έχει η Ερευνητική Εργασία μιαν εσωτερική συνοχή και να συγκροτεί νόημα για τους μαθητές και τις μαθήτριες, οι δραστηριότητες εκτυλίσσονται σταδιακά και μεθοδικά μέσα από τρία στάδια. Στο πρώτο στάδιο, οι μαθητές και οι μαθήτριες αναζητούν, ανακαλύπτουν και αποτυπώνουν τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά του χώρου της ζωής τους. Στο δεύτερο στάδιο, προσεγγίζουν τα φυσικά, πραγματολογικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του χώρου της ζωής τους, κάτω από το κριτικά ερμηνευτικό βλέμμα των συμπολιτών τους. Στο τρίτο στάδιο, τέλος, οι μαθητές και οι μαθήτριες αποφασίζουν, συνεκτιμώντας το λόγο των συμπολιτών τους, για τις απαραίτητες παρεμβάσεις και τις αναβαθμίσεις που θα βελτίωναν την αισθητική του χώρους της ζωής τους και, στο μέτρο του δυνατού, δρουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

8 108 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτο Στάδιο Δραστηριότητες Στόχος: Να υπογραμμίσουμε τις αρετές, τη χρησιμότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δημόσιου χώρου. Να αντιληφθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες την πόλη -πεδίο της καθημερινής τους εμπειρίας- ως ένα πλαίσιο όπου διαμορφώνονται οι πολίτες, οι ιδέες και οι απόψεις τους, τα πρότυπα και οι αξίες τους. Να την αντιληφθούν και ως ένα πεδίο ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, απ όπου νέες ιδέες μπορούν να γεννηθούν, νέα ρεύματα σκέψης μπορούν να διαμορφωθούν, νέα κοινωνικά κινήματα μπορούν να εκφραστούν και νέοι κοινωνικοί σχεδιασμοί να αναδυθούν. Να συνειδητοποιήσουν, ότι η πόλη δεν είναι ένας χτισμένος χώρος όπου απλά συνοικούν άνθρωποι, ούτε μια διοικητική ενότητα στο πλαίσιο της οποίας συμβιώνουν αλλά ένα δημιούργημα πολύπλοκων ανθρώπινων συνεργατικών δραστηριοτήτων που με τη σειρά του αναδημιουργεί το χώρο και τον άνθρωπο και ταυτόχρονα τους όρους και τις συνθήκες που θα μπορούσαν να τον μετασχηματίσουν. Να προσεγγίσουν ερμηνευτικά και κριτικά τα πολιτισμικά της χαρακτηριστικά, να σκεφτούν τρόπους και μέσα προκειμένου να παρέμβουν δημιουργικά. Οι μαθητές ερευνούν την πόλη τους, ως χώρο, ανθρώπινο δημιούργημα και εμπειρία που συναρθρώνει το φυσικό και το τεχνητό, το υλικό και το μη υλικό, το δημόσιο και το ιδιωτικό, το παρελθόν και το μέλλον. Πιο συγκεκριμένα, συγκεντρώνουν μαρτυρίες πεδίου, οι οποίες αφορούν: α) στον κτισμένο χώρο (κτίρια ιδιωτικά και δημόσια), β) στους ελεύθερους δημόσιους χώρους (πλατείες, πάρκα, δρόμους και πεζοδρόμια), γ) στα ίχνη του παρελθόντος (μνημεία, αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία), δ) στους πολίτες (στο δρόμο, στα Μέσα Μεταφοράς, στη δουλειά, στη διασκέδαση), ε) στη σύγχρονη συμβολική επικοινωνία και έκφραση (γλωσσική, εικαστική, τεχνολογική). Συμπληρώνουν τις μαρτυρίες πεδίου, με βιβλιογραφικές έρευνες και περιηγήσεις στο διαδίκτυο. Αξιοποιούν τις μαρτυρίες πεδίου και τις βιβλιογραφικές έρευνες α) για να δημιουργήσουν τον «πολιτισμικό χάρτη» της πόλης «επί χάρτου», β) για να μετασχηματίσουν τον «πολιτισμικό χάρτη» της πόλης τους σε ηλεκτρονική μορφή και εμπλουτισμένο με κίνηση, χρώματα, ήχους και σχόλια και, εντέλει, γ) για να ανασύρουν το κρυμμένο νόημα της πόλης και να «προσωποποιήσουν» το χώρο. Ο δημόσιος χώρος αποτελεί ένα πεδίο διαπραγμάτευσης των κοινωνικών και αισθητικών αξιών. Ορίζει τις συνθήκες όσμωσης ανάμεσα στα διαφορετικά κοινωνικά υποκείμενα και συμβολικής διάχυσης της μιας εποχής στην άλλη, εφόσον συνυπάρχουν μέσα του διάφορες ιστορικότητες. Αντανακλά πολιτικές, οικονομικές και πολιτιστικές εξουσίες στην οργάνωση και την αρχιτεκτονική του. Είναι ο τόπος όπου φορείς ιδιωτικής ταυτότητας και συλλογικού νοήματος διαπλέκονται και εκτίθενται ανοικτά επί δημοκρατικού, πεπραγμένου χώρου. Κατ αυτόν τον τρόπο, ο δημόσιος χώρος διαπλάθει τις προσωπικές αντιλήψεις των πολιτών και καθορίζει τον τρόπο κατά τον οποίο αυτοί αλληλεπιδρούν και συσχετίζονται με το σύνολο της

9 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 109 κοινωνίας. Η πόλη αποτελεί ένα ενδιαίτημα εντός του οποίου το σύνολο συνθέτει, αναπαράγει ή και καταλύει τις κοινωνικές συμβάσεις. Η εικόνα του δημόσιου χώρου αποτελεί το προϊόν όλων αυτών των αφηγήσεων, φέροντας την πολιτική και οικονομική ιδεολογία της κοινωνίας που τη δημιούργησε. Εντός αυτού του πλαισίου, η δημόσια τέχνη διαπραγματεύεται την ισορροπία ανάμεσα σε δύο καταστάσεις; στην ουδέτερη ζώνη, εκεί όπου κανείς δεν έχει κυριότητα (no man s land), και στην επικράτεια του καθενός. Ο δημόσιος αστικός χώρος παραδοσιακά κουβαλάει ένα δυναμικό που παραπαίει ανάμεσα στον κομφορμισμό και την ουτοπία, ενός κόσμου διευκολύνσεων είτε ονείρων. Walter Benjamin Κριτήριο αξιολόγησης δραστηριοτήτων: Σε αυτές τις δραστηριότητες αξιολογείται η ικανότητα των μαθητών και μαθητριών να αξιοποιούν τις εμπειρίες τους, να δημιουργούν νέες εμπειρίες, να ανατρέχουν στη βιβλιογραφία και να ανασυνθέτουν, διαλογικά και με ελευθερία σκέψης και έκφρασης, το χώρο και το νόημά του ερμηνευτικά και κριτικά. Δεύτερο Στάδιο Στόχος: Να αντιληφθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες ότι η πόλη μας έχει τόσα διαφορετικά πρόσωπα, όσα και οι άνθρωποι που την κατοικούν. Μέσα από την διερεύνηση του παρελθόντος οι μαθητές/τριες θα συνειδητοποιήσουν ότι ο χώρος εξελίσσεται στον χρόνο και η εξέλιξη αυτή βρίσκεται σε αλληλόδραση με την κοινωνική οργάνωση. Δραστηριότητες Α. Ποια είναι η σχέση των συμπολιτών μας με τον χώρο που ζούμε; Μοιραζόμαστε τον ίδιο χώρο με πολλούς ανθρώπους διαφορετικής ηλικίας, φύλου, κοινωνικής και εθνικής προέλευσης, επαγγελματικής ιδιότητας και πλήθος άλλων διαφορετικών χαρακτηριστικών. Ποιά είναι η γνώμη τους για τον χώρο που ζούμε, ποιά προβλήματα αντιμετωπίζουν καθημερινά, τι θα ήθελαν να αλλάξει; Όλα αυτά είναι ερωτήματα που θα προσπαθήσετε να διερευνήσετε μέσα από μια έρευνα. Η κάθε ομάδα θα διερευνήσει διαφορετικά πληθυσμιακά δείγματα. Για παράδειγμα: - Ομάδα νέων ανθρώπων (ηλικίας ετών). - Ομάδα ενήλικων εργαζόμενων (ηλικίας ετών) - Ομάδα επισκεπτών από άλλες χώρες (παλιννοστούντες, ταξιδιώτες, κ.α.) Η κάθε πληθυσμιακή ομάδα θα συνεισφέρει τη δική της οπτική για τον δημόσιο χώρο και την χρήση του. Για το σκοπό αυτό φροντίστε όλες τις ομάδες να εξετάσετε θέματα όπως τον τρόπο που χρησιμοποιούν τον χώρο, πώς σχετίζεται ο χώρος με την κοινωνική τους ζωή, αν ο χώρος τους ικανοποιεί αισθητικά και λειτουργικά. Επίσης μην παραλείψετε να αναζητήσετε μέσα από τα ερωτηματολόγια σας προτάσεις και επιθυμίες για βελτίωση.

10 110 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ερωτηματολόγιο για νέους: Ηλικία: Φύλο:.. o Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σου σημείο στην πόλη;... o Πού συναντάς τους φίλους σου ή τις φίλες σου; o Μπορείς να μας πεις δύο αγαπημένες δραστηριότητες που κάνετε με την παρέα σου στο σημείο που συνηθίζετε να συναντιέστε;... o Τι είναι αυτό που σε δυσαρεστεί στον δημόσιο χώρο που συνηθίζεις να κινείσαι;... o Τι είναι αυτό που θα ήθελες να αλλάξεις;... o Πώς θα μπορούσες να διεκδικήσεις αυτές τις αλλαγές;... Ερωτηματολόγιο για ενήλικους: Ηλικία: Φύλο:. Επάγγελμα: Παιδιά, Εγγόνια (;):. o Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σας σημείο στην πόλη;... o Βγαίνετε βόλτα στην πόλη/στη γειτονιά σας;... o Από τις παρακάτω δραστηριότητες ποιες από αυτές κάνετε πιο συχνά στην γειτονιά σας/στην πόλη σας; Ποτέ 1 φορά το μήνα 2 φορές το μήνα 1 φορά την εβδομάδα Κάθε μέρα Ψώνια Βόλτα με τα πόδια Έξοδος για ψυχαγωγία Άθληση Παιδική χαρά Άλλο.

11 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 111 o Ποια κατά τη γνώμη σας είναι τα πιο σημαντικά προβλήματα της πόλης/της γειτονιάς σας;... o Τι είναι αυτό που σας δυσαρεστεί και θα θέλατε κατά προτεραιότητα να αλλάξει στην πόλη/στην γειτονιά σας;... o Με ποιο τρόπο θα μπορούσατε να συμβάλετε στις αλλαγές που χρειάζεται η πόλη σας;... Ερωτηματολόγιο για επισκέπτες από άλλες χώρες Ηλικία: Φύλο:. Χώρα προέλευσης:. Χρόνος παραμονής στην Ελλάδα:.. o Υπάρχει κάποιο στοιχείο στο δημόσιο χώρο που σας εντυπωσίασε όταν πρωτοήρθατε στην Ελλάδα;... o Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σας σημείο στην πόλη;... o Βγαίνετε βόλτα στην περιοχή όπου μένετε;... o Ποια κατά τη γνώμη σας είναι τα πιο σημαντικά προβλήματα που βλέπετε στην πόλη;.. o Τι είναι αυτό που κυρίως σας δυσαρεστεί και θα θέλατε κατά προτεραιότητα να αλλάξει στην περιοχή;... o Με ποιο τρόπο θα μπορούσατε να συμβάλετε στις αλλαγές που χρειάζεται η πόλη;... Αφού συλλέξατε τα ερωτηματολόγια η κάθε ομάδα θα επεξεργαστεί τα στοιχεία της ως εξής: Κατηγοριοποίηση των απαντήσεων και δημιουργία στατιστικών πινάκων. Συγκριτική μελέτη των αποτελεσμάτων ανά πληθυσμιακή ομάδα (υπάρχουν διαφορές/ομοιότητες ως προς την αντιμετώπιση του δημόσιου χώρου; Ποιες είναι οι επιθυμίες και οι ανάγκες για αλλαγή;) Η κάθε υπο-ομάδα θα συντάξει μια μικρή αναφορά για τα ευρήματα της. Φροντίστε να περιλάβετε στην ανάλυση: Γενικό σχόλιο για κάθε ερώτηση βασισμένο στην επικρατούσα απάντηση, παρουσίαση των ποσοστών σε κάθε επιλογή, ένα μικρό σχόλιο για κάθε απάντηση (τι πιστεύετε για το αποτέλεσμα, τα αίτια που οδηγούν σε αυτή την απάντηση, ενδεχόμενες

12 112 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ συνέπειες κ.λ.π.). Αφού αναλύσετε τα αποτελέσματα της έρευνας σας παρουσιάστε τα στην ολομέλεια του Τμήματος και συγκρίνετε τα με αυτά των άλλων ομάδων. Τι θα λέγατε ως Τμήμα για τα παρακάτω θέματα; ü ενδιαφέρονται οι πολίτες για τον τόπο τους; ü έχουν τη θέληση ή τη δυνατότητα ή τη γνώση να επέμβουν οι ίδιοι στα ζητήματα της πόλης τους; ü υπάρχει κοινός τόπος προβληματισμού για όλες τις κοινωνικές ομάδες; ü υπάρχουν τρόποι επίλυσης αυτών των ζητημάτων; (πολιτικοί, κοινωνικοί, διοικητικοί επικοινωνιακοί) Ενδιαφέρουσες δράσεις και πρωτοβουλίες πολιτών για τη βελτίωση του αστικού χώρου θα βρείτε στις παρακάτω ιστοσελίδες: Ο ιστοχώρος λέγεται «Φαντάσου την πόλη» (Imagine the city) και είναι ένας ηλεκτρονικός χώρος συνάντησης πολιτών και ειδικών με στόχο τη βελτίωση του αστικού τοπίου. Στον ίδιο ιστοχώρο θα βρείτε (στην καρτέλα θέματα πόλεων ) και ένα φόρουμ που φιλοξενεί προτάσεις για τοπία πόλεων τα οποία ζητούν υιοθεσία Μπορείτε να συνεργαστείτε με αυτό τον ιστοχώρο ή να δημιουργήσετε ένα δικό σας με παρόμοιο σκεπτικό. Παράδειγμα προτάσεων για την πόλη: Ο παρακάτω διαγωνισμός αποτέλεσε πλατφόρμα αλληλεπίδρασης του πολίτη με την εικόνα της πόλης, έστω και σε επίπεδο ιδεών Β. Πώς ήταν παλιά η πόλη/η γειτονιά μας; Υπόδειγμα οδηγού συνέντευξης: - Πότε και που γεννηθήκατε; - Όταν ήσασταν παιδί παίζατε στους δρόμους και στις πλατείες; - Μπορείτε να θυμηθείτε από τα παιδικά σας χρόνια εκδηλώσεις που γίνονταν στους δημόσιους χώρους της πόλης/της γειτονιάς σας; - Ποιο ήταν το αγαπημένο σας σημείο στην πόλη; - Ποια είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που έχει συμβεί στην πόλη σας από τότε που ήσασταν εσείς παιδί ή νέος; - Θεωρείτε ότι η πόλη σας έχει αλλάξει προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο; Γιατί;

13 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 113 Προκειμένου να διαπιστώσουμε την εξέλιξη του αστικού χώρου οι αναμνήσεις των ηλικιωμένων κατοίκων της περιοχής θα μας είναι πολύτιμες. Συζητείστε στις ομάδες σας για το τι θέλετε να μάθετε από τους ηλικιωμένους συμπολίτες σας και οργανώστε έναν οδηγό συνέντευξης. Φροντίστε να επιλέξετε για το δείγμα σας ανθρώπους οι οποίοι έχουν ζήσει όλη ή την περισσότερη ζωή τους στην περιοχή που μελετάτε. Μόλις ολοκληρώσετε τον οδηγό είστε έτοιμοι για να υλοποίησε τις συνεντεύξεις σας. Είναι πολύ βοηθητικό να μαγνητοφωνήσετε τις συνεντεύξεις. Στη συνέχεια αφού τις ακούσετε προσεκτικά, απομαγνητοφωνήστε τα κομμάτια τα οποία θεωρείτε σημαντικά (απαντούν στις ερωτήσεις σας ή αναφέρονται σε άλλα θέματα τα οποία δεν είχατε προβλέψει να ρωτήσετε, αλλά αναδύθηκαν κατά τη συνέντευξη και κρίνετε ότι είναι χρήσιμο να τα εντάξετε στην έρευνα σας). Η κάθε υπο-ομάδα θα συντάξει μια αναφορά με βάση τις ερωτήσεις που τέθηκαν και τις απαντήσεις. Προσπαθήστε να αναδείξετε τα κοινά θέματα στα οποία αναφέρονται οι πληροφορητές σας, αλλά και τις διαφορές που εμφανίζονται στις απαντήσεις τους. Μπορείτε να εμπλουτίσετε την αναφορά με στοιχεία για την εποχή στην οποία αναφέρονται οι πληροφορητές σας (στοιχεία για την κοινωνία, τις συνήθειες κ.λ.π.). Αφού ολοκληρώσετε τις αναλύσεις των συνεντεύξεων στην Ολομέλεια του Τμήματος η κάθε ομάδα θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα της. Κατά την συζήτηση που θα ακολουθήσει αναδεικνύονται και ερμηνεύονται οι διαφορές ανάμεσα σε κάθε εποχή, αλλά και οι ομοιότητες στις πρακτικές και τις αντιλήψεις. Γ. Σκαλίζοντας τις πηγές για περισσότερα στοιχεία. Ένα πλήθος πηγών αποτελούν μαρτυρίες για το χώρο τα παλιότερα χρόνια. Κάντε μια έρευνα σε οτιδήποτε μπορεί να δώσει στοιχεία και να φωτίσει την ιστορία της περιοχής σας. Πιθανές πηγές: Διαδίκτυο Γραμματόσημα και γκραβούρες που εικονίζουν σημεία της περιοχής Μυθιστορήματα και διηγήματα που διαδραματίζονται στην περιοχή σε παλιότερες εποχές Ταινίες Παραδόσεις και θρύλοι που αναφέρονται σε τοπωνύμια της περιοχής Κριτήριο Αξιολόγησης Δραστηριοτήτων: Σε αυτές τις δραστηριότητες αξιολογείται η ικανότητα του μαθητή να αναπτύσσει κριτική σκέψη, καλλιτεχνική ευαισθησία, κοινωνική συνείδηση και να επιλύει ζητήματα με ορθολογικό τρόπο. Να συσχετίζει όλα αυτά δημιουργώντας νέους όρους αυτοπεποίθησης και εμπιστοσύνης μέσα από την ομάδα. Να αναπτύσσει τη θεωρητική, όσο και την έμπρακτη γνώση. Αξιολογείται όχι απλά η καλλιτεχνική έφεση, αλλά και η γνωστική διαδρομή που διανύει ο μαθητής από ένα σε άλλο πεδίο ανάπτυξης. Η ικανό-

14 114 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ τητα και η καθαρότητα στην οργάνωση και την παρουσίαση των προτάσεων. Η ικανότητα να συνεργαστεί και να δημιουργήσει με συλλογικούς όρους. Τρίτο Στάδιο Στόχος: Να συνεργαστούν οι μαθητές και οι μαθήτριες, προκειμένου α) να λάβουν υπόψη τα συμπεράσματα των ερευνών που προηγήθηκαν και β) να προχωρήσουν στην υλοποίηση παρεμβάσεων στο χώρο. Να δημοσιοποιήσουν τη δουλειά τους στη σχολική και την ευρύτερη κοινότητα. Να αναρτήσουν τη δουλειά τους στο διαδίκτυο και να ενεργοποιήσουν γόνιμες και δημιουργικές συζητήσεις. Να «δουν» τους εαυτούς τους ως φορείς πολιτισμού και όχι «καταναλωτές» του. Δραστηριότητες Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες, προκειμένου να χαρακτηρίσουν την πολιτισμική φυσιογνωμία και αξία των μαρτυριών που συνέλεξαν. Παρεμβαίνουν εικαστικά επάνω σε επιλεγμένα σημεία του χώρου ή τα «ανασχεδιάζουν (π.χ. σε ένα παγκάκι, στο σχεδιασμό της φύτευσης ενός εγκαταλειμμένου χώρου ή μιαα τοιχογραφίας σε επιφάνεια του σχολείου). Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούν σχέδια πρωτότυπα δικά τους ή και άλλα, προϊόντα έρευνας στις βιβλιοθήκες και το διαδίκτυο. Παρουσιάζουν τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα της δραστηριότητας και αιτιολογούν με σαφήνεια τόσο την επιλογή του τόπου, όσο και των προτάσεων που απορρέουν από την έρευνα. Κατασκευάζουν φυσική ή ψηφιακή μακέτα, για παράδειγμα «επιζωγραφισμένη» φωτογραφία ή σχέδιο εξ αρχής, τρισδιάστατη κατασκευή στο φυσικό χώρο ή σε 3d πρόγραμμα. Δημιουργούν ψηφιακή πλατφόρμα στο διαδίκτυο, όπου αναρτώνται τα ευρήματα της στατιστικής έρευνας, όσο και οι προτάσεις. Παρουσιάζουν την εργασία ή και τις παρεμβάσεις τους στη σχολική και την ευρύτερη κοινότητα και οργανώνουν δημόσιες συζητήσεις, επιζητώντας το διάλογο και την κριτική αποτίμηση του έργου τους. Αποτυπώνουν με βίντεο την προσωπική τους εμπειρία για την πόλη και συνθέτουν μικρές ταινίες στη μορφή του ντοκυμαντέρ, μυθοπλασίας ή και πιο πειραματικής γραφής (εικαστικός κινηματογράφος). Ο Banksy είναι γνωστός Βρετανός καλλιτέχνης του γκράφιτι. Το πραγματικό του όνομα είναι Robert Banks. Τα έργα του είναι συνήθως σατιρικά, σχολιάζοντας ζητήματα πολιτικής και κουλτούρας, με συχνή χρήση του στένσιλ. Αν και έδρα του είναι το Λονδίνο, η τέχνη του συναντάται επίσης σε πόλεις εκτός της Βρετανίας. Από τον τοίχο στην Παλαιστίνη Από τοίχο στο Λονδίνο

15 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 115 Η μέθοδος που χρησιμοποίει κυρίως ο Banksy είναι το stencil,που ουσιαστικά είναι ένα είδος καλουπιών τα οποία προετοιμάζει ο καλλιτέχνης από πριν (ουσιαστικά ζωγραφίζει πάνω σε χαρτί - ή άλλο υλικό - πρώτα και μετά κόβει τις γραμμές και τα σημεία που θέλει να έχουν σκιές ). Ενδεικτικό της αξίας που έχουν πάρει τα έργα του είναι ότι κάποια αγροικία στη νότια Αγγλία, σε τοίχο της οποίας είχε παρέμβει, πωλήθηκε με την εξής αγγελία: Πωλείται έργο του Banksy σε τοίχο,... με ενσωματωμένη οικία επάνω! 13ο Γυμνάσιο Πατρών. Εικαστική Παρέμβαση. Κάθε μορφή τέχνης έχει την τάση να ψάχνει να βρει το όμοιό της και σε άλλες εποχές. Έτσι συνηθίζουν να λένε ότι τα πρώτα γκράφιτι ήταν οι βραχογραφείες που έκανε ο πρωτόγονος άνθρωπος. Παρ όλα αυτά η σύγχρονη ιστορία του γκάφιτι ξεκινά από τη δεκαετία του 70 στις υποβαθμισμένες συνοικίες της Νέας Υόρκης. Από κίνηση αυτοεπιβεβαίωσης αρχικά του γράφοντος με ιδιαίτερο τρόπο την υπογραφή του, έχει φτάσει σήμερα να αποτελεί τρόπο διαχείρισης του υποβαθμισμένου - και όχι μόνο - αστικού τοπίου, με μεγάλη ποικιλία τεχνικών, αφού συναντήθηκε με τη μεξικάνικη παράδοση των murales (μεγάλες τοιχογραφίες δρόμου). Σήμερα πλέον μιλάμε για street art, τέχνη του δρόμου, η οποία μεταχειρίζεται ποικίλα μέσα, πέραν της ζωγραφικής. Μέσα από μόνιμες ή και εφήμερες δράσεις ξαναδίνει στην πόλη το χαμένο προσωπικό στοιχείο και το ιδιαίτερο πολιτιστικό νόημα. Μάλιστα, πλέον συχνά εξαλείφεται και το στοιχείο του βανδαλισμού, με τεχνικές όπως το reverse graffiti, όπου ο καλλιτέχνης καθαρίζει λερωμένους τοίχους της πόλης επιλεκτικά, για να συνθέσει το έργο του.

16 116 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τεχνική Reverse Graffiti Ζωγραφική στο δρόμο με ξηροπαστέλ, παιχνίδι με την προοπτική.

17 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 117 Εφήμερη εγκατάσταση, κούπες καφέ, ποικίλη ποσότητα γάλακτος Markus Kison, εγκατάσταση ηχείου δονήσεων-αφής σε κάγκελα, ο επισκέπτης κλείνοντας τα αυτιά του ακούει μουσική.

18 118 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Links: Κριτήρια αξιολόγησης δραστηριοτήτων: Αξιολογείται η δημιουργικότητα των μαθητών και των μαθητριών, η ικανότητα επινόησης καινοτόμων λύσεων. Η εναρμόνιση των προτεινόμενων έργων με το χώρο και την ταυτότητά του. Η ρεαλιστικότητα των παρεμβάσεων και η συμβολική τους αξία. Η ικανότητα των μαθητών και των μαθητριών να συνεργάζονται μεταξύ τους και να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο. Η φροντίδα τους για τους «άλλους», συμπολίτες, συνανθρώπους τους. Τέταρτο στάδιο Στόχος: Να αποκτήσουν οι μαθητές μια βιωματική σχέση με το οικείο περιβάλλον, αξιοποιώντας σύγχρονες θεατρικές μορφές. Δραστηριότητες Αξιοποιώντας το θέατρο των αναμνήσεων (reminiscence theatre) και το θέατρο της πολιτιστικής κληρονομιάς ή μουσειακό θέατρο (Museum theatre ή Heritage performance), τα παιδιά θα επιχειρήσουν μέσα από τη συλλογή αναμνήσεων από ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας, με έμφαση σε ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, να χαρτογραφήσουν την κρυφή ιστορία της γειτονιάς τους. Η αφήγηση μπορεί να ξεκινήσει από τη δεκαετία του 50 και να φτάσει έως τις μέρες μας, αποκαλύπτοντας συναισθηματικές και γνωστικές διαστάσεις του οικείου περιβάλλοντος και κατοχυρώνοντας την επιβίωση ενός μέρους της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Τη συλλογή των στοιχείων και την τοποθέτησή τους στο εκάστοτε κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο θα ακολουθήσει η αναβίωση του παρελθόντος μέσα από παιχνίδια ρόλων, με πρωταγωνιστές τα ίδια τα παιδιά. Σε πρώτο στάδιο, η ομάδα των μαθητών υποστηριζόμενη από τον εκπαιδευτικό θα προσεγγίσει την κοινωνική και πολιτική ιστορία του τόπου. Στη συνέχεια, με βάση τα ενδιαφέροντα της ομάδας ή των ομάδων, εφόσον θεωρηθεί ωφελιμότερη η δημιουργία μικρών υπο-ομάδων, τα παιδιά θα επιχειρήσουν να συνθέσουν το πάζλ των αναμνήσεων της γειτονιάς, αντλώντας πληροφορίες σχετικά με την ιστορία της μέσα από ημι-δομημένες ή δομημένες συνεντεύξεις με οικεία τους πρόσωπα ή με πρόσωπα που ζουν πολλά χρόνια στη γειτονιά και αποτελούν, πλέον, σημείο αναφοράς (π.χ. ο φούρναρης). Συγκεντρώνοντας θεματικά τα στοιχεία που συλλέχτηκαν, τα παιδιά με τη βοήθεια του εμψυχωτή θα προχωρήσουν στην ανάπτυξη σεναρίων, τα οποία θα αναλάβουν να ζωντανέψουν μέσα από παιχνίδια ρόλων. Σε αυτά, τα παιδιά θα υποδυθούν τους κατοίκους μιας περασμένης δεκαετίας, ει δυνατόν, αλληλεπιδρώντας με τους σύγχρονους κατοίκους.

19 Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου 119 Το θέατρο αναμνήσεων και το μουσειακό θέατρο είναι μορφές εφαρμοσμένου θεάτρου που άνθισαν κυρίως το β μισό του 20ου αιώνα, μέσα από τα προοδευτικά πολιτικοκοινωνικά κινήματα. Το εφαρμοσμένο θέατρο αποτελεί μια προσπάθεια διεπιστημονικής εφαρμογής του θεάτρου σε διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα και πλαίσια. Γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν στις αγγλοσαξωνικές χώρες, και ιδιαίτερα στις Η.Π.Α., για να υπηρετήσουν κοινωνικούς και πολιτισμικούς στόχους. Το θέατρο αναμνήσεων είναι μια δημιουργική μορφή τέχνης με εξαιρετική δυναμική στη γεφύρωση διαφορετικών γενεών και πολιτισμών. Αξιοποιείται σε μεγάλο βαθμό σε ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, βοηθώντας σημαντικά στη διατήρηση της μνήμης, μέσα από συλλογικές διαδικασίες που επικεντρώνονται σε μία θεματική και, συνηθέστερα, σε ένα τόπο. Το μουσειακό θέατρο ή το θέατρο κληρονομιάς επικεντρώνεται κυρίως στην εφαρμογή θεατρικών μεθόδων για την κατανόηση και ερμηνεία όψεων του παρελθόντος, μέσα από την παρουσίαση πραγματικών ή φανταστικών σεναρίων. Αναπτύσσεται σε μουσεία και μουσειοποιημένα περιβάλλοντα (ιστορικούς τόπους, εγκαταλελειμμένα χωριά) με στόχο τη διατήρηση όψεων της ιστορίας μέσα από πρόσωπα, τα οποία η επίσημη καταγραφή της ιστορίας αφήνει στο περιθώριο. Ενδεικτική Βιβλιογραφία Schweitzer, P. (2006) Reminiscence Theatre: Making Theatre from Memories, London: Jessica Kingsley Publishers. Bridal, Tessa (2004), Exploring Museum Theatre. Walnut Creek, Calif : AltaMira Press. Hughes, Catherine (1998) Museum Theatre: communicating with visitors through drama. Heinemann. Links: Comedia dell Arte, θέατρο και δημόσιος χώρος στην αναγέννηση

20 120 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κριτήρια αξιολόγησης δραστηριοτήτων: Αξιολογείται η δυνατότητα ομαδικής εργασίας και συγκεκριμένα, η ομαδική συλλογή και σύνθεση διαφορετικών στοιχείων. Αξιολογείται, επίσης, η δυνατότητα ανάπτυξης ιστοριών που αντλούνται από αυθεντικά τεκμήρια και η δυνατότητα δημιουργικής παρουσίασής τους. Πέμπτο στάδιο Στόχος: Να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα συνθετικά στοιχεία της μουσικής και να κατακτήσουν το χώρο που αυτή μοιράζεται με τις υπόλοιπες τέχνες. Δραστηριότητες: Ο ρυθμός και η αρμονία εμφανίζονται με παράλληλους τρόπους τόσο σε ένα μουσικό όσο και σε ένα εικαστικό έργο. Εξερευνώντας την ιστορία της τέχνης, ανακαλύπτουμε πάντα μίαν αμφίδρομη σχέση μεταξύ των δύο. Μπαρόκ, νεοκλασσικισμός, ρομαντισμός, ιμπρεσιονισμός, φλούξους ανάμεσα σε πολλά άλλα δίνουν το στίγμα της εποχής τους στις τέχνες. Οι μαθητές καλούνται να: Σκεφτούν τι είδος μουσικής ταιριάζει α) σε ένα πάρκο β) στο προάυλιο μίας εκκλησίας γ) σε ένα βιομηχανικό κτήριο δ) σε ένα Κ.Α.Π.Η. ε) σε ένα γήπεδο Παράγουν δικούς τους ανάλογους συνειρμούς κατ αυτόν τον τρόπο. Να προσδιορίσουν τα χαρακτηριστικά εκείνα τα οποία κάνουν την εκάστοτε μουσική επιλογή ταιριαστή για το συγκεκριμένο τόπο και χρόνο (π.χ. αρμονία φύση, αλέγκρο κυκλοφορία, θόρυβος βιομηχανικό τοπίο κλπ.). Να προσπαθήσουν, εντέλει, να μεταφράσουν τους ήχους που έχει ο κάθε τόπος σε μουσική, με τη χρήση προγραμμάτων επεξεργασίας ήχου. Να σχεδιάσουν μια γραφική παρτιτούρα. Να επιλέξουν, δηλαδή, σχέδια ή χρώματα τα οποία εκπροσωπούν αντίστοιχα μουσικούς τόνους και συνθέσουν ένα μουσικό κομμάτι. Να ακολουθήσουν και την αντίστροφη πορεία, μεταφράζοντας ένα επιλεγμένο μουσικό κομμάτι σε εικόνα. Να συλλέξουν πληροφορίες σχετικές με τη μουσική της περιοχής τους και να αναζητήσουν, αν υπάρχουν, στοιχεία της παραδοσιακής τους μουσικής στην σύγχρονη μουσική παραγωγή. Τέλος, οι μαθητές καλούνται να πλαισιώσουν την ημερίδα της παρουσίασης της ερευνητικής τους εργασίας με ήχους και μουσικές που θα έχουν συλλέξει και δημιουργήσει κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους. Κριτήρια αξιολόγησης δραστηριοτήτων: Αξιολογείται η δυνατότητα ομαδικής εργασίας. Αξιολογείται, επίσης, η ικανότητα ανάπτυξης μουσικής αντίληψης, συνδυαστικής σκέψης και η άρτια και δημιουργική παρουσίαση τους.

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Καταγραφή και Ανάδειξη Προτάσεων για την Αναβάθμιση του Καθημερινού Χώρου» Δημήτρης Ευθυμίου, Καθηγητής Εικαστικών Με αυτήν την Ερευνητική Εργασία θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερο Μέρος ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

Δεύτερο Μέρος ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δεύτερο Μέρος ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Συγγραφή και Επιμέλεια Δημήτρης Ευθυμίου, Παύλος Κοσμίδης, Γεώργιος Κούσουλας, Κατερίνα Μπαζίγου, Άννα Μπαράτση, Θεόδωρος Πετρέσκου, Κωνσταντίνα Σχίζα, Δήμητρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ο μικρόκοσμος μας Βαθμίδα: 3 Τάξη: Στ Διάρκεια: 3 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον κόσμο γύρω τους.

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ανάθεση Πρώτη για όλες τις ειδικότητες Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ, ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΠΟΥ ΘΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΑΒΟΥΝ Κωνσταντίνα Σχίζα Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας dschiza@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΥΡΔΗ ΜΑΡΙΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Στην αλόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Με κόκκινο έχει προστεθεί, µε πράσινο έιναι εντάξει Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ Φύση και Μαθηματικά Η χρυσή τομή φ Ερευνητική Εργασία (Project) Α' Λυκείου 1ο ΓΕΛ Ξάνθης 2011 2012 Επιβλέποντες καθηγητές Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Βασιλική Κώττη Φύση και Μαθηματικά 2 Τι είναι η χρυσή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012 Σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας. Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών. Παιδαγωγική διαδικασία

Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας. Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών. Παιδαγωγική διαδικασία Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας Σχολικό Έτος : 2011-2012 Σχολική Μονάδα : 3 ο Γενικό Λύκειο Αμπελοκήπων Τίτλος ερευνητικής εργασίας : Ανθρώπινα Δικαιώματα Το δικαίωμα στη ζωή Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Η Δέσμη Καλών Τεχνών προσφέρεται ως επιλογή στους μαθητές της Β' και Γ' λυκείου. Για την 6η Δέσμη δεν υπάρχει στην Α' λυκείου αντίστοιχη ΟΜΠ (Ομάδα Μαθημάτων Προσανατολισμού), έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Γενικά Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό Η Χημεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη της σύστασης των ουσιών καθώς και με τις μεταβολές τους κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη

Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη TEACHERS4EUROPE 2ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΑΝΑ ΤΑΞΗ Β Γυμνασίου 1 Α. ΘΕΜΑ : Σενάριο - Σχέδιο Διδασκαλίας Α1. Ταυτότητα Σεναρίου Σχεδίου Διδασκαλίας Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων 185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων Το Τμήμα Επιστημών της Τέχνης αποτελεί ανεξάρτητο Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2000-01. Το Τμήμα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων 1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Π. Γκίνης 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων Β. τις παρακάτω ρίζες Χημεία Γ Γυμνασίου Οξυγόνο O Βρώμιο Br Χαλκός Cu Υδρογόνο H Ιώδιο I Αργίλιο Al Άζωτο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εκπαιδευτικά Προγράμματα Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Διάσωσης Σχολικού Υλικού www.polarisekdoseis.gr Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες /Δ2/ Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος

Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες /Δ2/ Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες 150022/Δ2/15-9-2016 Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος 21-9-2016 Αναγκαιότητα Προσανατολισμός της διδασκαλίας της Χημείας σε προσεγγίσεις που θα καταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: Α) Διάταξη χώρου (γενικά): Β) Διάταξη χώρου (ως προς τις ΦΕ): Γ) Δυναμικό τάξης (αριθμός μαθητών, φύλο μαθητών, προνήπια-νήπια, κλπ): Δ) Διάρκεια διδασκαλίας: Ε) Ήταν προϊδεασμένοι οι μαθητές για το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Μεταλλουργία- Μεταλλοτεχνία- Ανακύκλωση μετάλλων

«Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Μεταλλουργία- Μεταλλοτεχνία- Ανακύκλωση μετάλλων ΤΊΤΛΟΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Άννα Μπαράτση-Μπαράκου «Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Μεταλλουργία- Μεταλλοτεχνία- Ανακύκλωση μετάλλων Υπόδειγμα Ερευνητικής Εργασίας με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Σύνοψη Παρουσιάζονται οι χημικοί δεσμοί, ιοντικός, μοριακός, ατομικός, μεταλλικός. Οι ιδιότητες των υλικών τόσο οι φυσικές όσο και οι χημικές εξαρτώνται από το είδος ή τα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 Ομιλία του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου στην ημερίδα με θέμα «Η Αισθητική Αγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα