Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης."

Transcript

1

2

3 Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Μαρίας Δημάση: Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών του ΔΠΘ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έννοια της πολυτροπικότητας αποτελεί σημαντικό σημείο αναφοράς για τη γλωσσική διδασκαλία αφού το επικοινωνιακό τοπίο, με τη συμβολή της τεχνολογίας, «λειτουργεί» διαφορετικά πλέον στο χώρο της διδακτικής σε σχέση τα κείμενα. Η γλώσσα δεν αποτελεί τον μοναδικό ή τον σημαντικότερο τρόπο μετάδοσης του νοήματος ενός κειμένου. Διαρκώς μεγαλύτερο μέρος της επικοινωνίας διεκδικούν πολυτροπικά κείμενα τα οποία διαμορφώνονται με τη διαπλοκή διάφορων, πλην του γλωσσικού, σημειωτικών κωδίκων που με τη σειρά τους συν-διαμορφώνουν τους ορισμούς των «κειμενικών» ειδών και των πολυγραμματισμών στην εκπαίδευση. Η πραγματικότητα αυτή επηρεάζει ή θα πρέπει να επηρεάζει τη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος, αφού και τα σχολικά εγχειρίδια του γνωστικού αντικειμένου αποτελούν μέρος της επικοινωνιακής πραγματικότητας. Η εργασία διερευνά το περιεχόμενο του έντυπου υλικού για τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος στην ΣΤ τάξη με σημείο αναφοράς την αξιολόγησή του σχετικά με τη «λειτουργία» της πολυτροπικότητας και τη συμβολή της στην ικανοποίηση ανάλογων διδακτικών στόχων, όπως αυτοί ορίζονται από το συνεξεταζόμενο πλαίσιο: ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ, βιβλίο για τον εκπαιδευτικό για το μάθημα της γλώσσας στη ΣΤ του δημοτικού σχολείου. ΕΙΣΑΓΩΓΗ A. Πολυτροπικότητα και γλωσσική διδασκαλία. 1. Πολυτροπικότητα: ορίζοντας την έννοια Στο σύγχρονο επικοινωνιακό τοπίο η πολυτροπικότητα αναδεικνύεται ως ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της επικοινωνίας (Kress, 2000, Kress & Leeuwen, 2001b), αφού η γλώσσα ως γραπτός και ως προφορικός λόγος είναι πλέον ένας μόνο από τους διαθέσιμους τρόπους αναπαράστασης των «πραγμάτων» (Kress & Leeuwen, 1996). Σημειώνεται διαρκής μετακίνηση προς οπτικές μορφές αναπαράστασης, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου κυριαρχούν όλο και περισσότερο σε ορισμένα είδη επικοινωνίας, με άμεσα. αποτελέσματα στη λειτουργική εξειδίκευση της εικόνας και του γραπτού λόγου όπου συνυπάρχουν ή στον διαφορετικό τρόπο διαμόρφωσης της γνώσης σε περιπτώσεις όπου συνυπάρχουν δύο ή περισσότερα μέσα επικοινωνίας (Kress, 2000). Ως έννοια, λοιπόν, η πολυτροπικότητα επιχειρεί να χαρτογραφήσει ουσιαστικά την ποικιλότητα των σημειωτικών συστημάτων που αξιοποιούνται για τη διαχείριση του τεράστιου όγκου πληροφοριών που δέχεται το άτομο. Ως πολυτροπικότητα ορίζεται η μορφή παρουσίασης ενός πολιτισμικού προϊόντος, στο οποίο περιέχονται και συνδυάζονται περισσότεροι από έναν σημειωτικοί τρόποι (modes), όπως ο γραπτός λόγος, ο προφορικός λόγος, η εικόνα, η φωτογραφία, το σχέδιο-σκίτσο, το σχεδιάγραμμα, το χρώμα, η γραμματοσειρά, η κινούμενη εικόνα, η μουσική, ο ήχος, ο ρυθμός, οι χειρονομίες. (Χατζησαββίδης, Γαζάνη, 2005, 27, Γρόσδος, 2008, 72) ενώ στη δημιουργία πολυτροπικού προϊόντος σημειώνεται σύνθεση επιμέρους μονοτροπικών προϊόντων τα οποία βρίσκονται σε σχέσεις διαπλοκής και αμφίδρομης αλληλεπίδρασης. 1

4 2. Πολυτροπικά κείμενα Στο περιβάλλον της πολυτροπικής επικοινωνίας το κείμενο μετεξελίσσεται ενσωματώνοντας οπτικο-ακουστικά ερεθίσματα. Η πολυτροπικότητα έρχεται να συντελέσει, με το πλήθος των συμπαραδηλώσεων που είναι σύμφυτές της, στην πολυσημία των κειμένων (Κυπριώτης, 2006). Έχουν εμφανιστεί νέοι τύποι κειμένων, πχ. το υπερκείμενο και τα πολυτροπικά κείμενα. Ως πολυτροπικά (multi-modal) χαρακτηρίζονται τα κείμενα που βασίζονται σε πολλαπλά σημειωτικά συστήματα και σε αντίθεση με τα μονοτροπικά, όσα είναι αποκλειστικά ή κυρίως γλωσσικά, δημιουργούνται με συνδυασμό περισσότερων του ενός σημειωτικών τρόπων: γλωσσικού, οπτικού, ηχητικού κτλ, οι οποίοι λειτουργούν συμπληρωματικά για τη μετάδοση του μηνύματος (Χοντολίδου, 1999). Τέτοια είναι κατεξοχήν τα κείμενα της διαμεσολαβημένης επικοινωνίας μέσω υπολογιστών, καθώς συνδυάζουν τον παραδοσιακό κώδικα του γραπτού λόγου με εικονικά στοιχεία που περιλαμβάνουν στατική ή κινούμενη εικόνα, βίντεο κτλ αλλά και προφορικό λόγο (μηνύματα φωνής, μουσική κ.ά.) (Νάκη κ.ά, 2006). Έτσι, η παραγωγή του νοήματος στα κείμενα με την επίδραση των νέων τεχνολογιών παράγεται όχι αποκλειστικά με τον γλωσσικό σημειωτικό κώδικα αλλά σε ένα πλαίσιο συλλειτουργίας με άλλους σημειωτικούς τρόπους, οπτικούς, ακουστικούς, χωρικούς κ.ά (The New London Group, 2000, , 688), οι οποίοι πλέον συμβάλλουν ισότιμα και όχι συμπληρωματικά, σε σχέση με τη γλώσσα, στην παραγωγή νοήματος, το οποίο δεν προκύπτει αθροιστικά. (Kress & Leeuwen, 1990, 94, Kress & Leeuwen, 1998, 187). Τα μηνύματα ενός κειμένου (σε σχολικό εγχειρίδιο ή σε κινηματογραφική ταινία, σε ένα graffiti, σε μία διαφήμιση κ.α.), τα οποία μπορούν να κατανοηθούν από τους φυσικούς τους αποδέκτες, δομούνται με τη γλώσσα (γραπτή και προφορική), την εικόνα, τις κιναισθητικές πράξεις (χειρονομίες, κινήσεις, πόζες, χειρισμός αντικειμένων κ.έ). Κάθε κείμενο, άλλωστε, σύμφωνα με την αντίστοιχη θεωρία είναι ένα πολλαπλό σύστημα τρόπων (Χοντολίδου, 1999). Η πολλαπλή σημείωση του ίδιου μηνύματος επιτρέπει την ανάπτυξη μιας πολυτροπικής ρητορικής έτσι ώστε με την αύξηση της περισσότητας λόγου και εικόνας, στα λεκτικά και μη λεκτικά στοιχεία, να είναι η μετάδοσή του ασφαλέστερη (Κουτσουσίμου-Τσίνογλου, 2000). Η γραμματοσειρά, οι εικόνες, το είδος των φωτογραφιών, η θέση και η έκταση που καταλαμβάνουν, τα χρώματα που χρησιμοποιούνται (Γιακουμάτου, 2003, 1-2), η θέση του κειμένου, κ.ά πολλαπλασιάζουν τις εκφραστικές δυνατότητες του μηνύματος επιτείνοντας, αξιοποιώντας ή ακόμα και αναιρώντας το ίδιο το νόημά του. Το γραπτό κείμενο εκμεταλλεύεται πλέον την οπτική του δύναμη και η γραπτή γλώσσα αξιοποιείται και ως οπτικό υλικό (Kress & Leeuwen, 2001, Γιαννικοπούλου, 2004). Τα πολυτροπικά κείμενα, όπως και τα γλωσσικά, έχουν σχέση με την περίσταση επικοινωνίας στην οποία χρησιμοποιούνται και μέσω αυτής με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, επιτελώντας λειτουργίες αναπαραστατικές, διαπροσωπικές και κειμενικές (Halliday & Hasan, 1989). Η πολυτροπικότητα των κειμένων είναι ένας τομέας που διερευνάται στην εποχή μας από ειδικούς στους τομείς της εκπαίδευσης και της επικοινωνίας (Kress & Leeuwen, 1996). Στη διδακτική της γλώσσας έχουν κατατεθεί προτάσεις που αναφέρονται στην «υπέρβαση» του επικοινωνιακού μοντέλου διδασκαλίας και υποστηρίζουν τις θεωρίες των πολυγραμματισμών (Cope & Kalantzis 2000), της παιδαγωγικής των κειμενικών ειδών (model of register for secondary school teachers, Macken Horarik, 1996 & Martin,και της πολυτροπικότητας (Kress & Leeuwen, (2001a & 200b). 2

5 3. Πολυτροπικότητα και γλωσσική διδασκαλία Η πολυτροπικότητα στην επικοινωνία και στα κείμενα απαιτεί την ανάπτυξη μiας νέας δεξιότητας, αυτής του πολυγραμματισμού, ώστε ο δέκτης να είναι σε θέση να αντιληφθεί τη μορφική ποικιλία που μπορούν να έχουν οι σημειωτικοί τρόποι των πληροφοριών και τα κείμενα που αυτοί μορφώνουν, κυρίως μετά την εμφάνιση και την εξάπλωση των νέων τεχνολογιών και των τεχνολογιών των πολυμέσων, στα πλαίσια πολύγλωσσων και πολυπολιτισμικών κοινωνιών και να επεξεργαστεί κριτικά αυτές τις πληροφορίες (Χατζησαββίδης, α, β). Ο παραδοσιακός αναγνώστης αλλάζει και τα πολυτροπικά κείμενα ζητούν μία άλλη προσέγγιση, απαιτούν μία ανάγνωση-θέαση. Mέσα σε αυτόν τον αναδυόμενο κόσμο του νοήματος, απαιτείται ένας νέος, πολυτροπικός γραμματισμός» (Kalantzis & Cope, , Γιαννικοπούλου, 2004). Οι μαθητές είναι κατεξοχήν θεατές οπτικών κειμένων. Αναπτύσσουν πολυτροπικές προσλαμβάνουσες σε επίπεδο σχολικής και εξωσχολικής πραγματικότητας: Η/Υ, διαδίκτυο, αφίσες, video-clips, πολυτροπικές εκδόσεις λογοτεχνικών βιβλίων κ.λ.π. (Χοντολίδου,1999, 2005). Χρησιμοποιούν διαρκώς οπτικά μέσα επικοινωνίας όχι μόνο στη διάρκεια του «ελεύθερου χρόνου τους» αλλά και σε κάθε προσπάθεια να οριοθετήσουν τη σχέση τους με τους ενήλικες. Η πολυτροπικότητα των κειμένων τους αναγκάζει ως δέκτες να ασκούνται στην ερμηνεία των ερεθισμάτων που δέχονται από διάφορες πηγές. Αντίστοιχα η παραγωγή ή ο σχεδιασμός ενός τέτοιου κειμένου προϋποθέτει νέου τύπου ικανότητες και πλήρη γνώση όλων των σημειωτικών πόρων. Αυτή η ικανότητα και η γνώση ταυτόχρονα συνεπάγεται και την κριτική στάση απέναντί τους. Η εκπαίδευση υστερεί σε επίπεδο προσπαθειών εξοικείωσης με το διαμορφούμενο επικοινωνιακό τοπίο με συνέπεια να διαπιστώνεται ένας γλωσσικός διχασμός με το σχολείο να «αδιαφορεί» σε επίπεδο μεθοδολογικών επιλογών και σχολικής κουλτούρας για τους εξωσχολικούς κώδικες επικοινωνίας. (Μεταξιώτης, 2000). Το γλωσσικό μάθημα στο Δημοτικό σχολείο εξακολουθεί να καταγράφει προβλήματα, κυρίως όσον αφορά τη διδακτική μεθοδολογία. Σε επίπεδο καθημερινής διδακτικής πρακτικής σημειώνεται η διατήρηση ενός ρυθμιστικού πλαισίου παραγωγής του λόγου των μαθητών με την υπερτίμησης της γραπτής γλώσσας ενώ υποβαθμίζεται ο ρόλος και η λειτουργικότητα άλλων σημειωτικών κωδίκων (Χαραλαμπόλπουλος, 2000). Το σχολείο και ειδικότερα τα Προγράμματα Σπουδών και τα σχολικά εγχειρίδια πρέπει να υποστηρίζουν την καλλιέργεια στους μαθητές δεξιοτήτων διαχείρισης της πολυτροπικότητας στην επικοινωνία και τη γλωσσική διδασκαλία (The New London Group, 2000, 18, Γιακουμάτου, 2000, 4 και Γιακουμάτου, 2003, 1,2) και εκμετάλλευσης-χρήσης όλων των πηγών νοήματος και αποκωδικοποίησης των πολυτροπικών κειμένων, εξίσου με τα γλωσσικά κείμενα, ώστε αφενός να μπορούν να τα αποκωδικοποιούν (τύπος, τηλεόραση, teletext, Internet) και αφετέρου να μπορούν και οι ίδιοι να τα δημιουργούν (Χαραλαμπόπουλος, 2003), να καταστούν δηλαδή οπτικά εγγράμματοι (Kress & Leeuwen,, 1996). Το γλωσσικό μάθημα είναι το καταλληλότερο για την ενασχόληση των μαθητών με τις νέες αυτές κειμενικές μορφές (Kress, 2000) με την αξιοποίηση και εργαλείων της ψηφιακής τεχνολογίας. Ήδη διδάσκονται πολυτροπικά κείμενα: προσεγγίζονται και παράγονται λογοτεχνικά κείμενα, διδάσκονται και παράγονται ζωγραφικά έργα, οι μαθητές δραματοποιούν, οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν. Θα πρέπει όμως να δημιουργηθούν στην τάξη συνθήκες χρήσης της γλώσσας ανάλογες με τις εξωσχολικές και οι μαθητές να 3

6 γίνουν ικανοί να χρησιμοποιούν και τη γλώσσα προφορικά και γραπτά σε μία ποικιλία θεμάτων και περιστάσεων επικοινωνίας (Χαραλαμπόπουλος. 2003). Β. Η ΕΡΕΥΝΑ 1. Πολυτροπικότητα και ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ για τη γλωσσική διδασκαλία στο Δημοτικό σχολείο Στο πλαίσιο της εργασίας μελετήθηκαν τα κείμενα ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Δημοτικό σχολείο με κριτήριο το αν υπάρχουν αναφορές του όρου «πολυτροπικότητα» σε συνάρτηση και με τους όρους που οροθετούν τη λειτουργία της στη γλωσσική διδασκαλία ή κάποιες ρητές αναφορές που αναδεικνύουν την ικανότητα παραγωγής νοημάτων από μη γλωσσικούς σημειωτικούς τρόπους, οι οποίοι διαπλέκονται με τον γλωσσικό. Σε αντίστοιχες εργασίες (Κονσούλη, 2006, Γρόσδος, 2008) διαπιστώθηκε ότι δεν εντοπίζεται πουθενά ο όρος πολυτροπικότητα, τόσο στα ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο Δημοτικό σχολείο όσο και στο ανάλογο κείμενο για το Γυμνάσιο. Σημειώθηκαν ωστόσο αναφορές οι οποίες παραπέμπουν ρητά στη μη γλωσσική παραγωγή νοημάτων και κατευθύνουν μαθητές και διδάσκοντες προς την εκτίμηση και την αξιοποίηση και μη γλωσσικών σημειωτικών τρόπων στην επικοινωνία (Κονσούλη, 2006, Γρόσδος, 2008). Πιο συγκεκριμένα, μελετώντας τα ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο Δημοτικό σχολείο σημειώνουμε τα εξής. Στο ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, στην ΕΙΣΑΓΩΓΗ, επιχειρείται σύνδεση του κοινωνικού τοπίου με την ικανοποίηση βασικών σκοπών της διδασκαλίας με σαφείς αναφορές στον τεχνολογικό και τον πολιτισμικό γραμματισμό και έμφαση στην ικανότητα-δεξιότητα της επικοινωνίας, η οποία βέβαια συνδέεται αποκλειστικά με τη μητρική και άλλες γλώσσες: Οι ποικίλες κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες της εποχής μας έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τη ρευστότητα, η οποία επιτείνεται από τη ραγδαία επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη..θεωρείται αναγκαίο να προωθηθούν: -Η καλλιέργεια της ικανότητας κάθε ατόμου για κριτική προσέγγιση των νέων τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας. -Ενίσχυση της πολιτισμικής και γλωσσικής ταυτότητας στο πλαίσιο μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας...η κατάσταση αυτή απαιτεί την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, δεξιοτήτων επικοινωνίας, συνεργασίας και συμμετοχής όλων στις σύγχρονες κοινωνικές εξελίξεις. Επιπλέον, με δεδομένη τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και τη συνεχώς αυξανόμενη αξιοποίησή της στον προσωπικό αλλά και στον εργασιακό χώρο, η σχολική εκπαίδευση οφείλει να δημιουργήσει συνθήκες οι οποίες θα επιτρέπουν σε κάθε μαθητή να κατανοεί το ρόλο των νέων τεχνολογιών, να τις χρησιμοποιεί και να τις αξιοποιεί με επάρκεια, αλλά και να βελτιώνει συνεχώς την ικανότητά του για πρόσβαση σ αυτές. Έτσι ο μαθητής θα προσεγγίσει κριτικά τόσο την «κοινωνία της πληροφορίας» όσο και την «κοινωνία της γνώσης». Για την επιτυχία αυτού του σκοπού, δεν αρκεί μόνο ο εξοπλισμός των σχολείων με την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή, αλλά κυρίως η εφαρμογή νέας παιδαγωγικής στρατηγικής και η ανάπτυξη κατάλληλων προγραμμάτων πληροφορικής για την υποστήριξη όλων των γνωστικών αντικειμένων. (ΥΠΕΠΘ-ΠΙ, 2003, 2-4) Στις γενικές αρχές ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ και με σημείο αναφοράς τις χαρακτηριζόμενες ως διαθεματικές ή οριζόντιες δεξιότητες κρίνονται ως σπουδαιότερες: 4

7 α. η δεξιότητα της επικοινωνίας γ. η δεξιότητα / ικανότητα χρήσης ποικίλων πηγών και εργαλείων πληροφόρησης και επικοινωνίας με στόχο αφενός την εξεύρεση, ανάλυση, αξιολόγηση και παρουσίαση πληροφοριών και αφετέρου την προστασία από την «πληροφοριακή ρύπανση», ε. η ικανότητα κριτικής επεξεργασίας πληροφοριών, αξιών και παραδοχών. (ό.π., 7) Στο ΑΠΣ της ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο, στους ειδικούς σκοπούς, γίνεται αναφορά και πάλι στην τεχνολογία και τους Η/Υ αλλά και στο διαδίκτυο, χαρτογραφώντας έμμεσα το πολυτροπικό επικοινωνιακό περιβάλλον. Και πάλι ο τεχνολογικός γραμματισμός «στρατεύεται» για την ικανοποίηση ενός πλαισίου στόχων με επίκεντρο τον γλωσσικό γραμματισμό: (Ο μαθητής) - Να εξοικειωθεί με την τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών έτσι ώστε: α) να αποκτήσει ευχέρεια πρόσβασης στις πληροφορίες που παρέχονται μέσω του Διαδικτύου και των πολυμέσων και β) να μπορεί να επεξεργάζεται στοιχειωδώς κείμενα σε Η/Υ. Στις θεματικές ενότητες: Προφορικός λόγος, Γραπτός λόγος, Ανάγνωση- Γραφή και παραγωγή γραπτού λόγου, Διαχείριση της πληροφορίας για όλες τις τάξεις, στη στήλη της στοχοθεσίας κυριαρχεί η ρητή διατύπωση των γνωστικών στόχων που αφορούν αποκλειστικά τα λεκτικά στοιχεία των κειμένων για τη διδασκαλία της γλώσσας και υπαγορεύουν το περιεχόμενο της στήλης των θεματικών ενοτήτων. Συχνά απαντώνται εκτενείς αναφορές σε ποικίλα κειμενικά είδη και την ανάγκη της αξιοποίησής τους. Πολλά από αυτά έχουν πολυτροπικό χαρακτήρα (Γρόσδος, 2008, 92) και εντοπίζονται κυρίως στην τρίτη στήλη: ενδεικτικές δραστηριότητες. Σημειώνουμε επίσης ότι συνολικά τα αναφερόμενα στον άξονα: Διαχείριση της πληροφορίας, σχετίζονται άμεσα με την πολυτροπικότητα με αναφορές στην επικοινωνία και την πληροφορία, καθώς και στη χρήση Η/Υ, στην ανάλυση και στη σύνθεση στοιχείων πληροφοριών και έτσι διατυπώνεται έμμεσα στοχοθεσία αξιοποίησης πολυτροπικών κειμένων στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας. Ενδεικτικά σημειώνουμε παραθέματα των κειμένων που αφορούν τη ΣΤ τάξη: Προφορικός λόγος: Ενδεικτικές δραστηριότητες Ε -ΣΤ Δημοτικού Επεξεργασία αυθεντικών διαφημίσεων. Μηχανισμοί και στρατηγικές της διαφήμισης. Σύγκριση με τις κοινωνικές διαφημίσεις (δημοσίων οργανισμών, μη κερδοσκοπικών και ανθρωπιστικών οργανώσεων) [Μελέτη Περιβάλλοντος, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Αισθητική Αγωγή] (ό.π., 21) Γραπτός λόγος-ανάγνωση Ε -ΣΤ Δημοτικού..κατάλογος, λεξικό, χάρτης, σχεδιάγραμμα, ιστορία με εικόνες ή σκίτσα, σημειώσεις, εφημερίδα, περιοδικό, αφήγηση, περιγραφή, παραμύθι, ανέκδοτο, διήγημα, μυθιστόρημα, ποίημα, βιβλιοπαρουσίαση, κριτική θεατρικού, κινηματογραφικού έργου, χειρόγραφα έντυπα κείμενα που έχουν διαφορετικό επίπεδο ύφους. Λειτουργική ανάγνωση χρήσιμων πληροφοριών από τις εφημερίδες για θέατρα, κινηματογράφους, μουσεία, εφημερεύοντα νοσοκομεία και φαρμακεία κτλ., μελέτη χάρτη πόλης (Μελέτη Περιβάλλοντος, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Μαθηματικά) (ό.π.,24,25). Διαχείριση της πληροφορίας Ε -Στ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 5

8 Σκοπός: Η κατάκτηση δεξιοτήτων αναζήτησης αξιολόγησης, επεξεργασίας αποκωδικοποίησης πληροφοριών στις διάφορες πηγές πληροφόρησης, γλωσσικές και μη. Στόχοι Θεματικές Ενότητες Ενδεικτικές Δραστηριότητες Ο μαθητής ασκείται βαθμιαία, ώστε να είναι σε θέση να: Εντοπίζει και αξιολογεί τις πληροφορίες που χρειάζεται, χρησιμοποιώντας διάφορες πηγές πληροφόρησης, γλωσσικές και μη. Αναλύει και συνθέτει δεδομένες πληροφορίες. Πηγές πληροφοριών. Είδη και κατηγορίες. Αρχές σύνταξης ερωτηματολογίου Τρόποι αναζήτησης, εντοπισμού, ανάλυσης και σύνθεσης πληροφοριών Το θέμα και ο σκοπός της διερεύνησης ως κριτήρια αξιολόγησης πληροφοριών. Εντοπισμός, αξιολόγηση και εκμετάλλευση της πληροφορίας Πρόσβαση στις πηγές πληροφορίας έντυπες ή με χρήση Η/Υ. Ενδεικτικές πηγές: αγγελία, τηλεγράφημα, απλός χάρτης, μετεωρολογικός χάρτης, τηλεφωνικός κατάλογος, πίνακας περιεχομένων, λεξικά, ευρετήρια, κατάλογοι, χάρτης πόλης, πίνακας (δρομολογίων και λοιπών πληροφοριών), ενημερωτικά δελτία, οδηγίες (χρήσης, παιχνιδιού), διαφημιστική αφίσα (τσίρκου, θεάτρου - ώρες παράστασης, τιμές), διαφήμιση τουριστικού γραφείου, σχηματική παράσταση, διάγραμμα κ.τ.λ.. Χρήση ερωτηματολογίου για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Εξοικείωση στη χρήση Η/Υ και εκπαιδευτικού λογισμικού (CD Rom) σχεδιασμένου ειδικά για παιδιά αυτής της ηλικίας: ηλεκτρονικό λεξικό πολυμέσων, CD Rom για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, CD Rom για τη διδασκαλία λεξιλογίου, ορθογραφίας με ασκήσεις που έχουν τη μορφή παιχνιδιού κτλ. Αναζήτηση πληροφοριών στο Διαδίκτυο, με επιστασία. Επεξεργασία απλού κειμένου σε Η/Υ Επιλογή και αποθήκευση γλωσσικής πληροφορίας σε Η/Υ. Παρουσίαση της γλωσσικής πληροφορίας με συμπληρωματικό οπτικό υλικό. (ό.π., 39,40) Στα «Προτεινόμενα διαθεματικά σχέδια εργασίας», όπου υπάρχουν: Εφημερίδα, Θέατρο, Τουριστικός οδηγός, και στο κείμενο της διδακτικής μεθοδολογίας (ό.π., 40-44) οι αναφορές στα πολυτροπικά κείμενα είναι σαφείς και εκτενείς. Οι συντάκτες του κειμένου περιγράφουν τις διακειμενικές, περικειμενικές και ενδοκειμενικές πληροφορίες τις οποίες καλείται να αξιοποιήσει ο μαθητής χωρίς να αναφέρονται στο γραμματισμό της εικόνας και σε προτάσεις ένταξης και αξιοποίησης των εικόνων στη γλωσσική διδασκαλία (Γρόσδος, 2008). 2. Πολυτροπικότητα και Bιβλίο ασκάλου (για τη γλωσσική διδασκαλία στην ΣΤ τάξη του Δημοτικού Σχολείου) Mεθοδολογικές οδηγίες. Στο βιβλίο με τις μεθοδολογικές οδηγίες για τον εκπαιδευτικό δεν υπάρχει ρητή αναφορά της πολυτροπικότητας ή των πολυτροπικών κειμένων. Σε επίπεδο οδηγιών, στόχοι και δραστηριότητες επικεντρώνονται στο ρηματικό μέρος του κειμένου, το οποίο καλείται να προσεγγίσει ο μαθητής ως αναγνώστης αλλά και να συγγράψει. 6

9 Ενδεικτικά παραθέτουμε απόσπασμα του κειμένου, το οποίο αναφέρεται στις Δραστηριότητες Οι δραστηριότητες που προτείνονται αναδεικνύουν τις ιδιαιτερότητες της οργάνωσης κάθε είδους κειμένου, τη λειτουργία των γλωσσικών στοιχείων και τον τρόπο με τον οποίο αυτά δομούν την κειμενική συνοχή και το ύφος στο συγκεκριμένο κάθε φορά είδος κειμένου. Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες, δηλαδή, οδηγούν το μαθητή σε επιλογές που μπορούν να τον βοηθήσουν στη συνειδητοποίηση της σχέσης μεταξύ της πρόθεσης του συντάκτη ενός κειμένου και των γλωσσικών μέσων που απαιτούνται για να υπάρξει ανάλογο με την πρόθεση αποτέλεσμα. 3. Πολυτροπικότητα και σχολικά εγχειρίδια «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» για τη γλωσσική διδασκαλία στην ΣΤ τάξη Το περιεχόμενο των εγχειριδίων διερευνήθηκε με τη μέθοδο της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου (Μπονίδης, 2004, και ). Εντοπίστηκαν καταρχήν και καταγράφηκαν τα μη γλωσσικά στοιχεία του βιβλίου: εικόνες (εικόνα: φωτογραφία, πίνακας ζωγραφικής, σκίτσο, σχέδιο, σχεδιάγραμμα, κινούμενη εικόνα) και πολυτροπικές συνθέσεις. Στη συνέχεια, σε συνάρτηση με τα κείμενα που διαμορφώνουν το πλαίσιο λειτουργίας των εγχειριδίων (ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ για τη γλωσσική διδασκαλία στη ΣΤ Δημοτικού και βιβλίο μεθοδολογικών οδηγιών για τον εκπαιδευτικό) ορίστηκαν κριτήρια για την αξιολόγησή τους με σημείο αναφοράς την πολυτροπικότητα: -Ποιος είναι ο ρόλος των εικόνων στη διαμόρφωση του βαθμού πολυτροπικότητας των εγχειριδίων; -Οι πολυτροπικές συνθέσεις αξιοποιούνται στις ασκήσεις που ακολουθούν κάθε κείμενο; -Αν αυτό δεν επιχειρείται, είναι αξιοποιήσιμη η πολυτροπική παραγωγή στα κείμενα αλλά και στις ασκήσεις; -Υπάρχουν ρητές αναφορές που παραπέμπουν τον μαθητή στην αξιοποίηση άλλων, πλην του γλωσσικού σημειωτικών κωδίκων ή του συνδυασμού τους; -Διαπιστώνεται συνέπεια του περιεχομένου των εγχειριδίων σχετικά με την πολυτροπικότητα στην επικοινωνία και τα πολυτροπικά κείμενα σε σχέση με τις ανάλογες θέσεις σε ΑΠΣ-ΔΕΠΠΣ και Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό; Καταγράφηκαν και εξετάστηκαν τα κείμενα που αποτελούν το σημείο αναφοράς σε κάθε θεματική ενότητα: τα κείμενα της αφόρμησης, τα κείμενα που επεξεργάζεται ο μαθητής σε κάθε ενότητα και κείμενα τα οποία εντάσσονται στις ασκήσεις. Στην τελευταία κατηγορία δεν συμπεριλαμβάνονται κείμενα τα οποία χρησιμοποιούνται σε ασκήσεις συμπλήρωσης κενών, καταλήξεων, αντικατάστασης κ.λ.π. και η στοχοθεσία της διδακτικής τους αξιοποίησης ταυτίζεται με τη διδασκαλία του γλωσσικού σημειωτικού συστήματος, αγνοώντας την έννοια του λόγου και του σχεδίου στην πολυτροπικότητα Α τεύχος Ευρήματα ΕΝΟΤΗΤΕΣ Ενότητα 1 η : ταξίδια-τόποιμεταφορικά μέσα ΚΕΙΜΕΝΟ- ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΤΙΣΤΙΚΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ- ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ 4 (3 λογοτεχνικά κείμενα) ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΕΙΚΟΝΑ ΑΣΧΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ενότητα 2 η : κατοικία 2 (1 λογοτεχνικό 2 1 (λογοτεχνικό 7

10 Ενότητα 3 η : 28 η Οκτωβρίου Ενότητα 4 η : διατροφή Ενότητα 5 η : 17 η Νοέμβρη 2 (λογοτεχνικά κείμενα) 1 (λογοτεχνικό 1 (λογοτεχνικό 2 (1 λογοτεχνικό 5 2 (1 λογοτεχνικό 3 (1λογοτεχνικό Ενότητα 6 η : η 3 (2 λογοτεχνικά κείμενα) 5 ζωή σε άλλους τόπους ΣΥΝΟΛΟ Συνολικά στο εγχειρίδιο υπάρχουν και εξετάστηκαν 43 κείμενα. Από τον πίνακα προκύπτει ότι υπερτερούν αυτά στα οποία η εικόνα «επαναλαμβάνει» μέρος από το περιεχόμενο του κειμένου (αφηγηματική-περιγραφική εικόνα) αισθητοποιώντας συνήθως το ή τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα, πληροφορίες που αναφέρονται στο παρελθόν ή βρίσκονται έξω από τον κύκλο των εμπειριών του μαθητή. Τα περισσότερα κείμενα της κατηγορίας είναι λογοτεχνικά. Ακολουθούν οι πολυτροπικές συνθέσεις στις οποίες διαπλέκονται διαφορετικοί οπτικά «τρόποι» του γραπτού λόγου και της εικόνας σε μία ουσιαστική συνεργασία για την παραγωγή του νοήματος του κειμένου. Ακολουθούν κείμενα στα οποία οι εικόνες αφορούν όλο το γλωσσικό κείμενο (αντιστικτική εικόνα) και αυτά στα οποία η εικόνα έχει θέμα που δεν σχετίζεται με το γλωσσικό κείμενο ή αναφέρεται στη θεματικό περιεχόμενο της ενότητας. (για τα κριτήρια κατηγοριοποίησης και αξιολόγησης των εικόνων, βλ. Γρόσδος, 2008, όπου και σχετική βιβλιογραφία). Οι περισσότερες εικόνες της 1ης και 2ης κατηγορίας έχουν χαρακτήρα εικονογραφικής υποστήριξης του γλωσσικού περιεχομένου και επαναλαμβάνουν πληροφορίες που ήδη έχουν δοθεί. Επιπλέον πληροφορίες εντοπίζονται στις εικόνες των ενοτήτων: κατοικία και η ζωή σε άλλους τόπους. Αναφορικά με την αξιοποίηση των εικόνων στις τρεις πρώτες κατηγορίες και των πολυτροπικών συνθέσεων για την παραγωγή πολυτροπικών μηνυμάτων σημειώνεται ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει καμία αξιοποίηση των μη γλωσσικών σημειωτικών κωδίκων στις ασκήσεις. Ούτε καν σ αυτές που στοχεύουν στη νοηματική κατανόηση των κειμένων. Τα πολυτροπικά κείμενα αξιοποιούνται στο προσυγγραφικό στάδιο γραπτών εργασιών, οι οποίες αφορούν την παραγωγή γλωσσικών κειμένων (π.χ. οι διαφημίσεις στην ενότητα: Διατροφή. Η χρήση της εικόνας παρουσιάζεται ως δυνητική επιλογή χωρίς να δίνονται οδηγίες παραγωγής πολυτροπικού κειμένου). Φαίνεται πως τελικά στη διαμόρφωση του βαθμού πολυτροπικότητας του εγχειριδίου συμβάλλουν θετικά στο τέλος κάθε ενότητας οι θεματικές: Διαβάστε- Δείτε-Ακούστε-Επισκεφτείτε, στις οποίες ο μαθητής προσκαλείται-προκαλείται να αντλήσει πληροφορίες αξιοποιώντας και άλλους, πλην του γλωσσικού, σημειωτικούς κώδικες. Οι θεματικές σε πολλές περιπτώσεις ολοκληρώνονται με την παράθεση ιστοσελίδων. Εντοπίστηκαν και περιπτώσεις, σε ασκήσεις παραγωγής προφορικού και κυρίως γραπτού λόγου, όπου ο μαθητής καλείται να αναζητήσει πληροφορίες αξιοποιώντας πολυτροπικό έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό. Αξίζει να σημειωθεί πως σε ελάχιστες ασκήσεις το εγχειρίδιο στοχεύει στην εκπαίδευση του μαθητή ώστε να αξιοποιεί και να οργανώνει γλωσσικά και μη γλωσσικά μέσα για την πραγμάτωση επικοινωνιακών στόχων Β τεύχος Ευρήματα 8

11 ΕΝΟΤΗΤΕΣ Ενότητα 7 η : η ζωή έξω από την πόλη ΚΕΙΜΕΝΟ- ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΤΙΣΤΙΚΤΙΚΗ 1 (λογοτεχνικό ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ- ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ 3 (1 λογοτεχνικό ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ 1 ΕΙΚΟΝΑ ΑΣΧΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ενότητα 8 η : 1 (λογοτεχνικό 1 1 Χριστούγεννα Ενότητα 9 η : 1 2 (λογοτεχνικά κείμενα) 1 συσκευές Ενότητα 10 η : 1 (λογοτεχνικό 2 (1 λογοτεχνικό 2 ατυχήματα Ενότητα 11 η : συγγενικές 2 (1 λογοτεχνικό σχέσεις Ενότητα 12 η : 25 η 1 (λογοτεχνικό 1 1(λογοτεχνικό Μαρτίου ΣΥΝΟΛΟ Στο β τεύχος υπάρχουν συνολικά 29 κείμενα. Εννέα από αυτά συνοδεύονται από εικόνες, οι οποίες εποπτικοποιούν επιλεκτικά ορισμένα σημεία τους. Στα σχόλια της αντίστοιχης κατηγορίας για το α τεύχος θα προσθέσουμε τη λειτουργία της εικόνας ως υποστηρικτικού υλικού για την ανάδειξη των κινδύνων πρόκλησης ατυχημάτων στην ομώνυμη ενότητα. Στη δεύτερη θέση, με ισάριθμες αναφορές, βρίσκονται τα κείμενα στα οποία η εικόνα αποδίδει ό,τι λέει το κείμενο ή η κύρια πληροφορία του αφηγηματικού γεγονότος προβάλλεται τόσο στην εικόνα, όσο και στο κείμενο και οι πολυτροπικές συνθέσεις. Στη δεύτερη περίπτωση σημειώνεται μία σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με το α τεύχος. Τα τέσσερα πολυτροπικά κείμενα αξιοποιούνται στις ασκήσεις που ακολουθούν σε επίπεδο αναζήτησης πληροφοριών και δημιουργίας πολυτροπικών νοημάτων με την καθοδηγούμενη ανάδειξη του ρόλου των μη γλωσσικών στοιχείων. Μία άλλη σημαντική διαπίστωση αφορά τη σταδιακή μείωση του αριθμού των εικόνων που έχουν θέση εικονογραφικού υλικού και η αύξηση αυτών που λειτουργούν ερμηνευτικά προς το γλωσσικό κείμενο, παρέχοντας πρόσθετες πληροφορίες ή προσθέτοντας νέο εννοιολογικό περιεχόμενο σ αυτό με την κατάθεση μη λεκτικών πληροφοριών. Προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης της πολυτροπικότητας ισχύουν όσα αναφέρθηκαν και για το α τεύχος. Κυριαρχεί και πάλι η σκοποθεσία της διδασκαλίας του ρηματικού κειμένου. Σημειώνονται και περιπτώσεις στις οποίες ασκήσεις ζητούν την ερμηνευτική «ανάγνωση» φωτογραφιών για την παραγωγή γραπτού λόγου, οδηγίες για τους «γλωσσικούς τρόπους» και το ρόλο του οπτικού γραμματισμού στη σύνταξη π.χ. άρθρου για τη σχολική εφημερίδα, οροθετώντας διαφορετικά τη στοχοθεσία του προσυγγραφικού σταδίου. Σε δύο κείμενα δίνεται έμφαση στις νέες τεχνολογίες και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση του σύγχρονου επικοινωνιακού περιβάλλοντος Γ τεύχος Ευρήματα ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ- ΕΙΚΟΝΑ Ενότητα 13 η : τρόποι ζωής και επαγγέλματα ΑΝΤΙΣΤΙΚΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ- ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ 4 (1 λογοτεχνικό ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ 1(λογοτεχνικό ΕΙΚΟΝΑ ΑΣΧΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ενότητα 14 η : Πάσχα 3 (λογοτεχνικά κείμενα) 1 (λογοτεχνικό 9

12 Ενότητα 15 η : κινηματογράφοςθέατρο Ενότητα 16 η : μουσεία 1 (λογοτεχνικό 3 (1 λογοτεχνικό (λογοτεχνικό 5 Ενότητα 17 η : πόλεμος και ειρήνη 1 (λογοτεχνικό ΣΥΝΟΛΟ Στο γ τεύχος επί συνόλου 47 κειμένων εντοπίστηκαν 13 γλωσσικά κείμενα, τα οποία υποστηρίζονται από εικόνες σε μέρος τους περιεχομένου και των νοημάτων τους, κυρίως σε θέματα που αφορούν την αντιμετώπιση δυσκολιών πρόσβασης σε μορφές ζωής, επαγγέλματα του παρελθόντος, το θέατρο και τον κινηματογράφο αναφορικά με πρόσωπα που το «Δελτίο ταυτότητάς τους» δεν είναι πλέον τόσο γνωστό και οικείο στους μαθητές. Αξιοσημείωτος είναι ο αριθμός των πολυτροπικών κειμένων τα οποία συγκεντρώνονται στην ενότητα κινηματογράφος-θέατρο, αφού ο κινηματογράφος κυρίως αλλά και το θέατρο, περισσότερο, ίσως, από τις άλλες μορφές εικονικής έκφρασης, αποτελούν δείγματα πολυτροπικού κειμένου, έχοντας το πλεονέκτημα να χρησιμοποιούν ταυτόχρονα πολλούς και διαφορετικούς σημειωτικούς τρόπους επικοινωνίας (modes) (Γρόσδος, 2008, 75). Ίδιος αριθμός πολυτροπικών κειμένων εντοπίζεται και στην ενότητα μουσεία, στα οποία επίσης η πληροφορία δημιουργείται και με μη γλωσσικούς τρόπους. Η αξιοποίηση της πολυτροπικότητας των κειμένων ακολουθεί όσα έχουν ήδη σημειωθεί για τα προηγούμενα τεύχη. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις κατάθεσης αφηγηματικής εκδοχής για τη συνέχεια του κόμικ «Η Ιπτάμενη σκάφη» και η δημιουργία αφισών στις ενότητες κινηματογράφος-θέατρο και πόλεμος και ειρήνη. Ως προς τη λειτουργία των εικόνων διαπιστώνεται έμφαση στην παραστατική αφήγηση του περιεχομένου, στη συγκεκριμενοποίησή του, στη ρεαλιστική απεικόνιση επιμέρους στοιχείων του γλωσσικού κειμένου ή και στην απλή αισθητική του επένδυση. Αρκετές από τις εικόνες, δυνητικά, μπορούν να αξιοποιηθούν για τη συγκέντρωση πληροφοριών και την κατασκευή νοημάτων στο πλαίσιο μιας κατάλληλης διδακτικής προσέγγισης. Η αξιοποίηση της πολυτροπικότητας ακολουθεί όσα έχουν ήδη σημειωθεί. Επισημαίνεται η ανάλυση των στοιχείων μιας αφίσας σε επίπεδο «ανάγνωσης» και οι οδηγίες λειτουργίας-χρήσης των χρωμάτων σε επίπεδο παραγωγής πολυτροπικού κειμένου. Θετικά αξιολογείται και η άσκηση-δραστηριότητα για την οργάνωση θεατρικής παράστασης στο σχολείο, όπου πλέον η πολυτροπικότητα δεν περιορίζεται στη «συνεργασία» γλωσσικών και οπτικών στοιχείων Τετράδια εργασιών, α και β τεύχος Ευρήματα ΕΝΟΤΗΤΕΣ α τεύχος ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΤΙΣΤΙΚΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ- ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΕΙΚΟΝΑ ΑΣΧΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ενότητα 1 η : ταξίδια, τόποι, μεταφορικά μέσα Ενότητα 2 η : κατοικία Ενότητα 4 η : διατροφή Ενότητα 6 η : η ζωή σε άλλους 1 (λογοτεχνικό

13 τόπους Ενότητα 7 η : η ζωή έξω από την πόλη Ενότητα 9 η : συσκευές β τεύχος Ενότητα 10: ατυχήματα Ενότητα 11: συγγενικές σχέσεις Ενότητα 13 η : τρόποι ζωής και επαγγέλματα Ενότητα 15 η : κινηματογράφοςθέατρο Ενότητα 16 η : μουσεία Ενότητα 17 η : πόλεμος και ειρήνη 3 (1 λογοτεχνικό 1 1 (λογοτεχνικό ΣΥΝΟΛΟ Στα δύο τεύχη των Τετραδίων Εργασιών εντοπίστηκαν συνολικά 16 κείμενα και τα οποία και εξετάστηκαν. Τα 12 από αυτά είναι πολυτροπικά και στο σύνολό τους αξιοποιούνται σε επίπεδο ασκήσεων. Διαπιστώνεται η παράθεση ρητών αναφορών που παραπέμπουν τον μαθητή στην αξιοποίηση του γλωσσικού και άλλων σημειωτικών κωδίκων στην παραγωγή του νοήματος σε κάθε περίπτωση. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σε ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ για τη γλώσσα στο Δημοτικό σχολείο, στο βιβλίο για τον εκπαιδευτικό της ΣΤ τάξης και στα εγχειρίδια Λέξεις Φράσεις Κείμενα δεν υπάρχουν οι όροι πολυτροπικότητα και πολυτροπικά κείμενα. Άμεσες και έμμεσες ρητές αναφορές που παραπέμπουν στη θεωρία της πολυτροπικότητας συναντώνται σποραδικά χωρίς καμία συστηματοποίηση εκτός από συγκεκριμένες θεματικές και άξονες σε ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ. Η διερεύνηση της σχέσης οπτικών και λεκτικών τρόπων στην παραγωγή του νοήματος των κειμένων οδήγησε στις εξής διαπιστώσεις: -αριθμητικά υπερτερούν οι πολυτροπικές συνθέσεις -ακολουθούν κείμενα τα οποία συνυπάρχουν με εικόνα/ες που αφορούν το σύνολο του περιεχομένου -στην τρίτη θέση με βάση τα ποσοτικά ευρήματα κατατάσσονται τα κείμενα των οποίων το περιεχόμενο εν μέρει υποστηρίζεται από εικόνα/ες -ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις αναντιστοιχίας περιεχομένων εικόνας-κειμένου. Η πλειοψηφία των εικόνων στα εγχειρίδια έχει διακοσμητικό χαρακτήρα: 24 στα 85 που αξιολογήθηκαν συνολικά. Οι πολυτροπικές συνθέσεις στις οποίες όλοι οι σημειωτικοί κώδικες συμβάλλουν στην παραγωγή του μηνύματος είναι 18 στο σύνολο των 85 κειμένων. Οι εικόνες που καταθέτουν επιπλέον πληροφορίες και δυνητικά, στο πλαίσιο μιας κατάλληλης διδακτικής προσέγγισης-αξιοποίησης, μπορούν να στηρίξουν τη συγκεκριμενοποίηση του περιεχομένου ή την επεξήγηση σημείου/ων του κειμένου είναι 17. Η κατάσταση διαφοροποιείται στα Τετράδια Εργασιών: Τα12 από τα 16 κείμενα είναι πολυτροπικά. Τα μη γλωσσικά μέσα δυνητικά μπορούν να διαμορφώσουν τον βαθμό πολυτροπικότητας των εγχειριδίων. Η πολυτροπικότητά δεν αξιοποιείται συνολικά στα εγχειρίδια. Οι περισσότερες περιπτώσεις εξέτασης του περιεχομένου του μηνύματος αφορούν πολυτροπικές συνθέσεις. Οι ρητές αναφορές στις εκφωνήσεις των ασκήσεων σε μη

14 γλωσσικούς σημειωτικούς τρόπους, οι οποίοι αρθρώνουν κατά περίπτωση λόγο, και στην επιλογή των κατάλληλων τρόπων για την ικανοποίηση του επικοινωνιακού στόχου είναι ελάχιστες. Στην πλειοψηφία τους οι ασκήσεις αυτές επικεντρώνονται στο νοηματικό περιεχόμενο και λιγότερο στον τρόπο της δημιουργίας του. Η διαχείριση της πολυτροπικότητας μπορεί να αποτελέσει βασική στοχοθεσία της γλωσσικής διδασκαλίας εφόσον ο/η εκπαιδευτικός, ανεξάρτητα από τη θέση της έννοιας της πολυτροπικότητας σε ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ, βιβλία οδηγιών για τον εκπαιδευτικό, σχολικά εγχειρίδια, εκπαιδευτεί στο πλαίσιο προπαιδαγωγικών αναλύσεων (Κουτσουσίμου-Τσίνογλου, 2000). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ -Γιακουμάτου, Τ. (2000). Παρουσίαση μιας δειγματικής διδασκαλίας πάνω στην πολυτροπικότητα των κειμένων. Πρακτικά Β Πανελλήνιου συνεδρίου «Πληροφορική και εκπαίδευση». Θεσσαλονίκη: Πανεπιστήμο Μακεδονίας. -Γιακουμάτου, Τ. (2003). Οι νέες τεχνολογίας συναντούν το ελληνικό σχολείο. «Δοκει μοι», τ. 1. Αίγιο: Σύνδεσμος Φιλολόγων Αιγιαλείας και Καλαβρύτων. -Γιαννικοπούλου, Α. και Παπαδοπούλου, Μ. (2004). Η εικόνα του γραπτού μηνύματος σε κείμενα που διαβάζουν τα παιδιά: Παραδείγματα από βιβλία, εφημερίδες, κόμικς, περιβάλλοντα γραπτό, στο: Τσελέπη-Παπούλια, Π. και Τάφα, Ε. (Επιμ). Ο Γραμματισμός στη Νέα Χιλιετία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. -Γρόσδος, Στ. (2008). Οπτικός γραμματισμός και πολυτροπικότητα. Ο ρόλος των εικόνων στη γλωσσική διδασκαλία στο βιβλίο γλώσσας της β' δημοτικού.μεταπτυχιακή διατριβή. -Cope, B. & Kalantzis, M. (2000). Multiliteracies. Literacy learning and the design of social futures. London and New York: Routledge -Halliday, M.A.K. & Hasan, R. (1989). Language, Context and Text Aspects of Language in a Social Semiotic Perspective. London: Eduard Arnold. -Kalantzis, M. & Cope, B. (1999). Πολυγραμματισμοί: επανεξέταση του τι εννοούμε ως γραμματισμό και τι διδάσκουμε ως γραμματισμό στα πλαίσια της παγκόσμιας πολιτισμικής πολυμορφίας και των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας, στο: Χρηστίδης, Α-Φ (επιμ.). «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όψεις του γλωσσικού ηγεμονισμού (τ. 2), Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. -Κονσούλη, Ε. (2006). Η αξιοποίηση της πολυτροπικότητας στο γλωσσικό μάθημα του Γυμνασίου: ποιοτική ανάλυση περιεχομένου του εγχειριδίου Νεοελληνική Γλώσσα για το γυμνάσιο, εισήγηση στην 3 η ετήσια ημερίδα γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. -Kress, G. & Leeuwen, T., Van. (1990). Reading Images. Geelong: Deakin University Press. -Kress, G. & Leeuwen, T., Van. (1998). Front Pages: (the Critical) Analysis of Newspaper Layout, στο Bell, A. & Garret, P. Approaches to Media Discourse. Oxford : Blackwell Publishers, Kress, G. (2000). Σχεδιασμός του γλωσσικού προγράμματος σπουδών με βάση το μέλλον. ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, τ.2, - Krees, G. & Leeuwen, T., Van (2001). Multimobal discourse. London: Arnold. - Kress, G. & Leeuwen, T., Van (2001a). Reading Images. The Grammar of Visual Design. London and New York: Routledge. - Kress, G. & Leeuwen, T, Van (2001b). Multimodal Discourse. The modes and media of contemporary communication. London: Arnold. -Κουτσουσίμου Τσίνογλου, Β (2000). Πολυφωνικότητα και πολυροπικότητα: Δείκτες στάσεων του/της ομιλητή/τριας και σχεδιασμός ενός «κοινού γραπτού». 12

15 Προπαιδαγωγική ανάλυση. ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, τ.2, -Κυπριώτης, Δ. (2006). Πολυτροπικότητα και γραπτά-εικονιστικά κείμενα multitasks.blogspot.com/ -Macken Horarik, M. (1996). Literacy and learning across the curriculum: towards a model of register for secondary school teachers, στο Hasan, R. & G. Williams, eds. Literacy in Society, New York: Longman, Martin, J. R. (2000b). Grammar meets Genre: Reflections on the Sydney School, Inangural Lecture, Sydney University Arts Association, Μεταξιώτης, Γ. (2000). Η εικόνα στην εκπαίδευση. ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, τ.2, -Μπονίδης, Κ. (2004). Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας. Αθήνα: Μεταίχμιο. -Νάκη, Στ., Αργυράκης, Β., Κασκαντάμη, Μ. (2006). Αξιοποιώντας το Λογισμικό Παρουσιάσεων για τη Δημιουργία μιας Διαφήμισης στο Μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, στα: Πρακτικά του Πανελλήνιου Συνεδρίου: Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Υλικό: ζητήματα δημιουργίας, διδακτικής αξιοποίησης και αξιολόγησης. Βόλος (υπό έκδοση) -The New London Group (2000). A pedagogy of multiliteracies: Designing social futures στο Cope, B. & Kalantzis, M Multiliteracies. Literacy learning and the design of social futures. London and New York: Routledge -Χαραλαμπόπουλος, Α. (2000). Διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας,. ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, τ.2, -Χαραλαμπόπουλος, Α. (2003). Νέες τεχνολογίες και πολυτροπικότητα στη γλώσσα. Φιλόλογος, Αθήνα: Σαββάλας. -Χατζησαββίδης, Σ (α). Ο γλωσσικός γραμματισμός και η παιδαγωγική του γραμματισμού. Θεωρητικές συνιστώσες και δεδομένα από τη διδακτική πράξη. -Χατζησαββίδης, Σ. (β). Πολυγραμματισμοί και διδασκαλία της γλώσσας -Χατζησαββίδης, Σ., Ε. Γαζάνη (2005). Πολυτροπικός και μονοτροπικός/εικονικός λόγος: από την πρόσληψη στην κατασκευή του παιδικού υποκειμένου, στο Κωνσταντινίδου-Σέμογλου, Ο. (επιμ.). Εικόνα και Παιδί. Θεσσαλονίκη: cannot design publications. -Χοντολίδου, Ε. (1999) Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας. ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, 1999, τ.1, -Χοντολίδου, Ε. (2005). Αλλαγές στις εκδοτικές πρακτικές των παιδικών βιβλίων: το παράδειγμα του βιβλίου Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες του Ιουλίου Βερν, στο Σέμογλου-Κωνσταντινίδου Ο. (επιμ.) Εικόνα και παιδί. Θεσσαλονίκη: cannot design publications. ΥΠΕΠΘ-ΠΙ (2003). ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ Ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό. ΦΕΚ 303Β/

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυτροπικότητα ως εργαλείο στην κατάκτηση της ξένης γλώσσας: Μαρία ημάση

Η πολυτροπικότητα ως εργαλείο στην κατάκτηση της ξένης γλώσσας: Μαρία ημάση Η πολυτροπικότητα ως εργαλείο στην κατάκτηση της ξένης γλώσσας: Η αξιοποίηση της πολυτροπικότητας στη γλωσσική διδασκαλία. Η περίπτωση των εγχειριδίων για τη διδασκαλία της αγγλικής και της γαλλικής γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της πολυτροπικότητας στο εκπαιδευτικό λογισμικό για το μάθημα της Γλώσσας στην υποχρεωτική εκπαίδευση. ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Η διδασκαλία της πολυτροπικότητας στο εκπαιδευτικό λογισμικό για το μάθημα της Γλώσσας στην υποχρεωτική εκπαίδευση. ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Αναλυτικά Προγράμματα & Διδακτική ΥΠΟΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας.

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Σωφρ. Χατζησαββίδης Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Από την Επικοινωνιακή Προσέγγιση στην παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Γνωριμία με τα κειμενικά είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ: ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Για το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου ως διδακτικά εγχειρίδια θα χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ 128 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ Παπαστάμος Βασίλης Καθηγητής Πληροφορικής Γυμνάσιο Πλατανιά vpapastamos@hotmail.com Σαμαράς Κων/νος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki)

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) Α. Τσίγκου 5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Β Λυκείου. Τίτλος: «Προσεχώς»

Νεοελληνική Γλώσσα. Β Λυκείου. Τίτλος: «Προσεχώς» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Τίτλος: «Προσεχώς» ΠΟΛΥΞΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Σπουδές.....5 Απορρόφηση των Αποφοίτων του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας

Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας 1 Το διάγραµµα της παρουσίασης Πώς φτάσαµε εδώ; Η φιλοσοφία του (Δ)ΕΠΠΣ - ΑΠΣ της γλώσσας. Το (Δ)ΕΠΠΣ για το Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα