Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ:ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών Κόμπου Κωνσταντίνου του Αντωνίου Αριθμός Μητρώου: 6546 Θέμα «Κατασκευή συστήματος αναγνώρισης άπνοιας σε κινητό τηλέφωνο Android» Επιβλέπων Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματάς Ευάγγελος Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Πάτρα, Φεβρουάριος 2013

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η Διπλωματική Εργασία με θέμα «Κατασκευή συστήματος αναγνώρισης άπνοιας σε κινητό τηλέφωνο Android» Του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Κόμπου Κωνσταντίνου του Αντωνίου Αριθμός Μητρώου: 6546 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις.../../ Ο Επιβλέπων Δερματάς Ευάγγελος Αναπληρωτής Καθηγητής Ο Διευθυντής του Τομέα Φακωτάκης Νικόλαος Καθηγητής

3 Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Θέμα: «Κατασκευή συστήματος αναγνώρισης άπνοιας σε κινητό τηλέφωνο Android» Φοιτητής: Κόμπος Κωνσταντίνος Επιβλέπων: Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματάς Ευάγγελος

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάπτυξη εφαρμογής για λειτουργικό σύστημα Android, για την ανίχνευση της υπνικής άπνοιας. Αρχικά μελετάται η υπνική άπνοια σαν υπνική διαταραχή, οι διάφορες κατηγορίες της, συμπτώματά της και οι τρόποι θεραπείας της. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις φορητές ηλεκτρονικές συσκευές για τη διάγνωση αυτής της ασθένειας καθώς και τα βασικά κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι συσκευές αυτές, όπως αυτά διαμορφώθηκαν από διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με την μελέτη των ασθενειών του ύπνου. Έπειτα παρουσιάζεται το λειτουργικό σύστημα Android, αναλύεται η αρχιτεκτονική του καθώς και η αρχιτεκτονική των εφαρμογών που Η υπνική άπνοιααναπτύσσονται για αυτό το λογισμικό. Παρουσιάζεται η πλατφόρμα ανάπτυξης Eclipse καθώς και οι επιπρόσθετες δυνατότητες που αποκτά με την προσθήκη του πακέτου Android SDK. Τέλος παρουσιάζονται βασικά παραδείγματα εφαρμογών ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να εξοικειωθεί με βασικές δομές που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της παρούσας εφαρμογής. Παρουσιάζεται επίσης η λογική της εφαρμογής που αναπτύχθηκε. Βασικές αρχές για την ψηφιακή επεξεργασία σήματος όπως αυτές χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία του σήματος της αναπνοής που αναλύεται αυτόματα από την εφαρμογή και τέλος ο μηχανισμός εξαγωγής του τελικού συμπεράσματος, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο η εφαρμογή πραγματοποιεί την τελική της διάγνωση.

5 ABSTRACT The subject of this diploma thesis is the development of an Android application, which is capable to diagnose sleeping apnea. Firstly, there is an extended presentation of sleeping apnea as a sleep disorder. The categories in which sleeping apnea can be divided. Its symptoms and the ways of healing this disorder. Moreover, portable devices for the diagnosis of this disorder are been represented and referred the goals that these devices have to achieve, as they formed by international organizations, which are occupied with the analysis of sleeping disorders. Then the operating system Android is been analyzed, in the domain of its architecture and the structure of an Android application. Furthermore, eclipse IDE is been represented and the further capabilities that it is gain with the installation of the Android SDK. In the last section of this diploma thesis there are some basic example application, which help the primer to acquaint with the structure that are used in the main program of developed application.

6 Περιεχόμενα Η υπνική άπνοια Γενικές Πληροφορίες Διάγνωση Οξυγονομετρία Οι διάφορες μορφές της Υπνικής Άπνοιας Η αποφρακτική Υπνική Άπνοια (OSA) Κεντρική Υπνική Άπνοια (CSA) Μικτή Κεντρική Άπνοια (Mixed Sleep Apnea) Θεραπεία Φαρμακευτική Αγωγή Συσκευές Θεραπείας Στόματος Συνεχής Θετική Πίεση Διόδων Οξυγόνου (CPAP) Χειρουργική Επέμβαση Εναλλακτικές μέθοδοι θεραπείας Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας Η ανάπτυξη των φορητών συσκευών παρακολούθησης ύπνου Βασικά κριτήρια που πρέπει να πληρούν αυτές οι συσκευές Κριτήριο 1: Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται πρέπει να είναι εγκεκριμένη από της επίσημες υπηρεσίες του κράτους Κριτήριο 2: Επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία που να αφορούν την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης τεχνολογίας όσο αναφορά την ασφαλή εξαγωγή συμπεράσματος Κριτήριο 3: Η τεχνολογία θα πρέπει να βελτιώνει τα καθαρά αποτελέσματα για την υγεία Κριτήριο 4: Η βελτίωση αυτή πρέπει να είναι επιτεύξιμη έξω από το ερευνητικό περιβάλλον Βασικά συμπεράσματα την μελέτη κάποιας φορητής συσκευής παρακολούθησης ύπνου Το Android Το λειτουργικό σύστημα ANDROID Η ιστορία των εκδόσεων του ANDROID Η αρχιτεκτονική του λογισμικού Android Δομική Επισκόπηση Ανατομία εφαρμογής PROCESSES AND THREADS Η δομή μίας εφαρμογής Android... 32

7 Android Manifest.xml Activities Intents, Intent filters and receivers Παροχείς περιεχομένου (Content provider) Διαδικασίες που εκτελούνται στο παρασκήνιο (Background activities) Διάρκεια ζωής και καταστάσεις λειτουργίας εφαρμογής Η πλατφόρμα ανάπτυξης Eclipse Περιβάλλον Εργασίας (Workbench) Βασικός οδηγός χρήσης του λογισμικού Eclipse Εγκατάσταση του Android SDK Δημιουργία ενός Android Project Ανάπτυξη εφαρμογής Android για την ανίχνευσης υπνικής άπνοιας Βασικός Προγραμματισμός Παράδειγμα Παράδειγμα Παράδειγμα Υλοποίηση Εφαρμογής Βασική λογική εφαρμογής Ψηφιακή Επεξεργασία Σήματος Εξαγωγή Συμπεράσματος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Παράδειγμα Παράδειγμα Παράδειγμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Βιβλιογραφία... 77

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η υπνική άπνοια

9 Η υπνική άπνοια 1.1 Γενικές Πληροφορίες Η υπνική άπνοια είναι μία υπνική διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από ακανόνιστες παύσεις στην αναπνοή ή στιγμές που χαρακτηρίζονται από κάτω του ορίου αναπνοή, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Κάθε διακοπή στην αναπνοή, καλείται άπνοια, μπορεί να διαρκέσει το λιγότερο δέκα δευτερόλεπτα μέχρι και ένα ολόκληρο λεπτό, και μπορεί να εμφανιστεί από 5 μέχρι και 30 και πάνω φορές σε μία ώρα. Για απλότητα κάθε περιστατικό κάτω του φυσιολογικού ορίου αναπνοής καλείται υπόπνοια. Η υπνική άπνοια μπορεί να διαγνωστεί με ένα τεστ καθ όλη τη διάρκεια του ύπνου το οποίο ονομάζεται πολυυπνογράφημα ή «μελέτη ύπνου». Υπάρχουν τρείς τύποι υπνικής άπνοιας: η κεντρική (central CSA), η αποφρακτική (obstructive OSA) και η πολύπλοκη η μικτή υπνική άπνοια (για παράδειγμα ένας συνδυασμός της κεντρικής και της αποφρακτικής) που συνιστούν το 0.4%, 84% και 15% των περιπτώσεων αντίστοιχα. Στην κεντρική άπνοια (CSA) η αναπνοή διακόπτεται από έλλειψη αναπνευστικής προσπάθειας, στην αποφρακτική (OSA) η αναπνοή διακόπτεται από ένα φυσικό εμπόδιο στην ροή του αέρα παρά τη αναπνευστική προσπάθεια και σύνηθες φαινόμενο είναι το ροχαλητό. Ανεξάρτητα από το είδος, ένα άτομο με υπνική άπνοια σπάνια γνωρίζει ότι έχει δυσκολία στην αναπνοή, ακόμα και μετά από ξύπνημα. Η υπνική άπνοια μπορεί να διαγνωστεί σαν ένα πρόβλημα από άλλους που παρακολουθούν το άτομο κατά τη διάρκεια των επεισοδίων ή δημιουργούνται υπόνοιες ύπαρξης της εξαιτίας των επιπτώσεων στο σώμα(τα επακόλουθα). Τα συμπτώματα μπορεί να υπάρχουν για χρόνια ακόμα και για δεκαετίες χωρίς να έχουν εξηγηθεί, σε αυτό το διάστημα ο πάσχων από υπνική άπνοια μπορεί να εμφανίζει υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας και κούραση, συμπτώματα τα οποία σχετίζονται άμεσα με σημαντικά επίπεδα υπνικών διαταραχών. Η υπνική άπνοια επιδρά όχι μόνο στους ενήλικες αλλά και σε παιδιά. Όπως υποστηρίχθηκε από τον EL-AD, «οι ασθενείς παραπονιούνται για υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας (excessive daytime sleepiness EDS) και μειωμένα αντανακλαστικά». Με άλλα λόγια στα κυριότερα συμπτώματα της υπνικής άπνοιας συμπεριλαμβάνονται η κούραση κατά τη διάρκεια της μέρας, ο αργός χρόνος αντίδρασης και προβλήματα στην όραση. Επιπρόσθετα, εξετάζονται χρησιμοποιώντας «κανονικές μπαταρίες δοκιμής»(standard test batteries) έτσι ώστε να γίνει περαιτέρω εξακρίβωση για το ποια σημεία του εγκεφάλου έχουν επηρεαστεί από την υπνική άπνοια. Οι δοκιμές έχουν δείξει ότι στα κύρια τμήματα του εγκεφάλου έχει διαφορετικές επιδράσεις. Πρώτον στην «εκτελεστική ικανότητα» δηλαδή επιδρά στο τμήμα του εγκεφάλου εκείνο, με το οποίο ο ασθενής σχεδιάζει και εκτελεί εργασίες. Δεύτερον, το τμήμα του εγκεφάλου εκείνο που σχετίζεται με την συγκέντρωση, προκαλώντας δυσκολίες στον ασθενή στο να συγκεντρωθεί, να δουλέψει αποδοτικά και να επεξεργαστεί πληροφορίες κατά τη κατάσταση αφύπνισης. Τρίτον, επηρεάζεται το τμήμα του εγκεφάλου που χρησιμοποιεί τη μνήμη και την ικανότητα μάθησης. Λόγω της διατάραξης στην ημερήσια γνωστική κατάσταση, εμφανίζονται επιδράσεις και στη συμπεριφορά του ασθενούς. Αυτό περιλαμβάνει, κατήφεια, εριστικότητα όπως και μείωση στην προσοχή. Ένα άλλο σύμπτωμα της υπνικής άπνοιας είναι η Υπνική Παράλυση. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο φόβος του ύπνου λόγω της υπνικής παράλυσης μπορεί να οδηγήσει σε αυπνία. Οι επιδράσεις αυτές γίνονται πολύ δύσκολες στο χειρισμό, έτσι μπορεί να εκδηλωθεί κατάληψη. Υπάρχουν επίσης αυξημένες ενδείξεις ότι η υπνική άπνοια μπορεί να οδηγήσει σε υπατική δυσλειτουργία, 6

10 Η υπνική άπνοια ιδιαίτερα σε λιπαρές ασθένειες του ύπατος, όπως η στεάτωση. Τελικά επειδή υπάρχουν διάφορες αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν στα συμπτώματα που περιεγράφηκαν παραπάνω, πολύ ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από υπνική άπνοια, είτε έχουν λάβει λάθος διάγνωση, είτε απλώς αγνοούν τα συμπτώματα. 1.2 Διάγνωση H διάγνωση της υπνικής άπνοιας βασίζεται στη συνδυασμένη αξιολόγηση των κλινικών συμπτωμάτων, για παράδειγμα εκτεταμένη υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας και κούραση, καθώς και από τα αποτελέσματα μιας τυπικής μελέτης ύπνου (πολυυπνογράφημα ή εξέταση ύπνου κατ οίκο με μειωμένες εισόδους). Το παραπάνω αποσκοπεί στη δημιουργία ενός «αντικειμενικού» στοιχείου διάγνωσης το οποίο συνδέεται με τον αριθμό των περιστατικών άπνοιας ανά ώρα ύπνου (Apnea Hypopnea Index, AHI), ή με τον δείκτη αναπνευστικής διαταραχής (Respiratory Disturbance Index RDI),που να συνδέεται με τυπικό επίπεδο αναφοράς πάνω από ο οποίο ο ασθενής θεωρείτε ότι πάσχει από υπνική άπνοια καθώς και για να μπορεί να ποσοτικοποιηθεί κατά ένα τρόπο η σοβαρότητα της υπνικής άπνοιας. Η ήπιας μορφής αποφρακτική υπνική άπνοια (Mild OSA) κυμαίνεται μεταξύ των 5 έως 14.9 επεισόδια άπνοιας ανά ώρα, η μέτρια μεταξύ των 15 έως 29.9 επεισοδίων άπνοιας αν ώρα και η οξύα μορφή της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας εμφανίζεται όταν ο ασθενής παρουσιάζει πάνω από 30 επεισόδια άπνοιας ανά ώρα. Ωστόσο, λόγω το αριθμού και της ποικιλίας τόσο των συμπτωμάτων όσο και της φύσης των επεισοδίων άπνοιας, η ποικιλομορφία στην φυσιολογία των ασθενών καθώς επίσης και λόγω των εγγενών ατελειών των πειραματικών μεθόδων και μηχανισμών, το πεδίο της διάγνωσης δεν είναι ακόμα πλήρες πιστοποιημένο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο καθορισμός ενός επεισοδίου άπνοιας εξαρτάται από διάφορους λόγους, όπως για παράδειγμα από την ηλικία του ασθενούς, παίρνοντας υπόψιν την ποικιλία μεταξύ των διαφόρων κανόνων οι οποίοι χρησιμοποιούν διάφορα κριτήρια προκειμένου να εξάγουν απόφαση για την υγεία του ασθενούς και που πολλές φορές συγκρούονται μεταξύ τους. Ένα παράδειγμα του πιο διαδεδομένου νόμου για τον προσδιορισμό της άπνοιας (για τους ενήλικες) περιλαμβάνει ένα κενό μεγαλύτερο των δέκα δευτερολέπτων μεταξύ των αναπνοών, μαζί με μία νευρολογική διέγερση και με την μείωση του οξυγόνου στο αίμα κατά 3 με 4% ή και περισσότερο. 1.3 Οξυγονομετρία Η οξυγονομετρία, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ όλη τη διάρκεια του ύπνου στο σπίτι ενός ατόμου είναι πιο εύκολη εναλλακτική σε σχέση με την τυπική μελέτη του ύπνου. Σε αυτή την μελέτη, μία φυσιολογική οξυγονομετρία κατά τη διάρκεια του ύπνου του ασθενούς αποδεικνύει με μεγάλη σαφήνεια ότι ο εξεταζόμενος δεν πάσχει από άπνοια. 7

11 Η υπνική άπνοια 1.4 Οι διάφορες μορφές της Υπνικής Άπνοιας Η αποφρακτική Υπνική Άπνοια (OSA) Εικόνα 1 Γραφική απεικόνιση των αναπνευστικών οδών κατά την εμφάνιση περιστατικού αποφρακτικής υπνικής άπνοιας Η αποφρακτική υπνική άπνοια είναι η πιο κοινή κατηγορία των αναπνευστικών διαταραχών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Συνήθως μυϊκός τόνος του σώματος αδυνατίζει κατά τη διάρκεια του ύπνου στο σημείο του λαιμού, στο οποίο η δίοδος αέρα του ανθρώπου αποτελείται από πτυσσόμενα τοιχώματα μαλακού ιστού, έτσι μπορεί να εμποδιστεί η αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η ήπιας μορφής, περιστασιακή υπνική άπνοια την οποία πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού μπορεί να μην είναι κάτι το σημαντικό. Άλλα η χρόνια οξύας μορφής αποφρακτική άπνοια απαιτεί θεραπεία έτσι ώστε να αποφευχθεί μικρή πυκνότητα οξυγόνου στο αίμα (υποξαιμία), στέρηση ύπνου και άλλες επιπλοκές. Σε άτομα με χαμηλό μυϊκό τόνο και μαλακά τοιχώματα γύρω από τη δίοδο οξυγόνου (εξαιτίας για παράδειγμα της παχυσαρκίας) αλλά και κατασκευαστικών ιδιαιτεροτήτων, προκαλείται κάποια στένωση της διόδου αέρα με αποτέλεσμα να διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για αποφρακτική άπνοια. Οι ηλικιωμένοι επίσης είναι πιο σύνηθες να παρουσιάσουν αποφρακτική άπνοια από ότι οι νεότεροι άνθρωποι. Τέλος οι άντρες συχνότερα παρουσιάζουν προβλήματα υπνικής άπνοιας σε σχέση με τις γυναίκες και τα παιδιά, αφού στις δύο τελευταίες ομάδες πληθυσμού δεν είναι σύνηθες φαινόμενο η υπνική άπνοια. 8

12 Η υπνική άπνοια Ο κίνδυνος εκδήλωσης υπνικής άπνοιας αυξάνεται καθώς αυξάνεται το σωματικό βάρος, με το κάπνισμα και με την ηλικία. Επίσης ασθενής με διαβήτη ή «οριακό» διαβήτη έχουν τρείς φορές μεγαλύτερη πιθανότητα από τους υπόλοιπους να εμφανίσουν αποφρακτική υπνική άπνοια. Μεταξύ των πιο συνηθισμένων συμπτωμάτων της άπνοιας είναι το ροχαλητό, ο ανήσυχος ύπνος και η υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ενώ μεταξύ των διαγνωστικών εξετάσεων κυρίαρχη θέση έχουν το τεστ οξυμετρίας στο σπίτι όπως και το τεστ πολυσωματοκαταγραφής σε ειδικές κλινικές. Η θεραπεία της ασθένειας κυρίως βασίζεται σε αλλαγές στο τρόπο ζωής, όπως η αποφυγή αλκοόλ και μυοχαλαρωτικών ουσιών, η απώλεια βάρους και η διακοπή του καπνίσματος. Επιπλέον η στάση του σώματος κατά τη διάρκεια του ύπνου παίζει σημαντικό ρόλο, αφού πολλοί άνθρωποι επωφελούνται αν κοιμούνται τόσο με ανυψωμένο κατά 30 μοίρες τον άνω κορμό του σώματος τους, όσο και διατηρώντας την πλευρική θέση σε σύγκριση με την ύπτια. Μια διαφορετική μέθοδος σχετίζεται με συσκευές που τοποθετούνται στην στοματική κοιλότητα με σκοπό να κρατούν την αναπνευστική οδό (αεραγωγό) του στόματος ανοιχτή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η συνεχής θετική πίεση των αεραγωγών (Continuous Positive Airway Pressure-CPAP) είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την πιο σοβαρή μορφή υπνικής αποφρακτικής άπνοιας. Τέλος, η αντιμετώπιση μπορεί να επιτευχθεί και με χειρουργικές διαδικασίες, όπου πραγματοποιείται η αφαίρεση και η σύσφιξη του ιστού για να επιτευχθεί η διεύρυνση του αεραγωγού της στοματικής κοιλότητας. Το ροχαλητό είναι ένα από τα πιο κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των ατόμων με αυτό το σύνδρομο. Το ροχαλητό είναι ο ήχος που παράγεται από τις ταλαντώσεις των ιστών της αναπνευστικής οδού, ως αποτέλεσμα μερικής απόφραξης της αναπνευστικής οδού. Παρόλο που η παρατήρηση του ροχαλητού δεν ταυτίζεται με τη δυσκολία της αναπνοής, ο συνδυασμός του με μια σειρά άλλων παραγόντων όπως η παχυσαρκία έχει βρεθεί να είναι ιδιαίτερος δείκτης για την πρόβλεψη της ασθένειας. Πιο αναλυτικά, η ένταση του ροχαλητού δεν είναι ενδεικτική του βαθμού της απόφραξης. Εάν, για παράδειγμα, το άνω μέρος της αναπνευστικής οδού είναι φραγμένο λόγω της έλλειψης αέρα ο θόρυβος δεν είναι δυνατός ενώ το άτομο πάσχει από την ασθένεια της υπνικής άπνοιας. Κατά αντιστοιχία, ακόμα και το δυνατό σε ένταση ροχαλητό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το άτομο πάσχει από την ασθένεια. Το κριτήριο που εξετάζεται για την ένδειξη την υπνικής άπνοιας σχετίζεται με το τί συμβαίνει όταν σταματάει το ροχαλητό. Κάποια παρόμοια κριτήρια είναι η υπερυπνία, η παχυσαρκία (με δείκτη μάζας σώματος ΔΜΣ>30), η μεγάλη περιφέρεια του λαιμού, οι διευρυμένες αμυγδαλές και ο μεγάλος όγκος της γλώσσας, τα προβλήματα μνήμης και η σεξουαλική δυσλειτουργία. Όπως είπαμε και προηγουμένως, ο όρος υπνική άπνοια χρησιμοποιείται για να περιγράψει το πλήρες φάσμα των αναπνευστικών προβλημάτων κατά τη διάρκεια του ύπνου κατά την οποία δεν φτάνει αρκετό αέρα στους πνεύμονες (υπόπνοιας και άπνοιας). Η υπνική άπνοια σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου, υψηλής αρτηριακής πίεσης, αρρυθμίες, διαβήτη και τα ατυχήματα ύπνου κατά τη διάρκεια οδήγησης. Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνες τα άτομα που πάσχουν από αυτή την ασθένεια εμφανίζουν μειωμένη μάζα ιστών στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, γι αυτό και η ασθένεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη απώλεια μνήμης. 9

13 Η υπνική άπνοια Κεντρική Υπνική Άπνοια (CSA) Η κεντρική υπνική άπνοια είναι μια ασθένεια κατά την οποία τα κέντρα ελέγχου του εγκεφάλου πού είναι υπεύθυνα για το αναπνευστικό σύστημα βρίσκονται εκτός ισορροπίας κάποιες στιγμές κατά τη διάρκεια του ύπνου. Τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα, όπως και οι νευρολογικοί μηχανισμοί ανάδρασης που τα παρακολουθούν, δεν αντιδρούν αρκετά γρήγορα για να μπορέσουν να διατηρήσουν τον απαραίτητο αναπνευστικό ρυθμό, στο σύστημα ανακύκλωσης μεταξύ άπνοιας και υπεραερισμό, ακόμη και κατά τη διάρκεια της αφύπνισης. Πιο συγκεκριμένα, το άτομο που κοιμάται σταματάει να αναπνέει και μετά ξαναρχίζει. Κατά την παύση δεν γίνεται κάποια προσπάθεια για να αναπνεύσει ( όπως κινήσεις του στήθους). Μετά από ένα επεισόδιο της άπνοιας, η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη (υπεραερισμός) για κάποια χρονικό διάστημα και ενεργοποιείται ένας αντισταθμιστικός μηχανισμός απορρόφησης εναπομείναντων αερίων και μεγαλύτερης ποσότητας οξυγόνου. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ένα φυσιολογικό άτομο είναι σε «κατάσταση ηρεμίας» όσον αφορά το καρδιακό του σύστημα. Η αναπνοή είναι κανονική και τα επίπεδα τόσο του οξυγόνου όσο και του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα παραμένουν σχετικά σταθερά. Έτσι οποιαδήποτε αναπάντεχη μείωση του οξυγόνου ή αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα διεγείρει αυτόματα τα κέντρα ελέγχου του αναπνευστικού συστήματος. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της κεντρικής υπνικής άπνοιας είναι ότι οι βασικοί νευρολογικοί έλεγχοι εντοπίζουν μια δυσλειτουργία κατά τη διαδικασία της αναπνοής και έτσι αποτυγχάνουν στο να δώσουν έγκαιρα το σήμα για την εισπνοή, με αποτέλεσμα το άτομο να χάνει έναν ή και περισσότερους αναπνευστικούς κύκλους. Εάν η παύση της αναπνοής είναι αρκετά μεγάλη, η συγκέντρωση του οξυγόνου στην κυκλοφορία του αίματος θα μειωθεί σημαντικά (υποξαιμία) ενώ αντίθετα τα επίπεδα του διοξειδίου θα είναι πολύ υψηλότερα από τα φυσιολογικά( υπερκαπνία). Με τη σειρά τους, οι δύο αυτές καταστάσεις της υποξαιμίας και της υπερκαπνίας προκαλούν αλυσιδωτά προβλήματα στον οργανισμό. Πρώτα από όλα, τα εγκεφαλικά κύτταρα χρειάζονται μια σταθερή ποσότητα οξυγόνου για να ζήσουν, και έτσι αν τα επίπεδα του οξυγόνου μειωθούν σημαντικά υπάρχει κίνδυνος όχι μόνο για σοβαρή εγκεφαλική βλάβη αλλά ακόμα και για θάνατο. Ευτυχώς, η κεντρική υπνική άπνοια της περισσότερες φορές μπορεί να χαρακτηριστεί σαν μια χρόνια πάθηση που προκαλεί πιο ήπιες επιπτώσεις από ένα αιφνίδιο θάνατο. Οι επιπτώσεις σχετίζονται τόσο με το βαθμό εμφάνισης της ασθένειας όσο και με χαρακτηριστικά του ασθενή που πάσχει. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει τα φαινόμενα της υποξαιμίας και της υπερκαπνίας παρουσιάζουν κάποια κοινά γνωρίσματα στα άτομα που παρατηρούνται. Η αύξηση του καρδιακού παλμού αποτελεί μια από της πρώτες επιπτώσεις εφόσον το άτομο δεν αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα με την καρδία ή με το νευρικό σύστημα που κάνει αυτή την αύξηση αδύνατη. Επίσης, στις ημιδιαφανείς περιοχές του σώματος παρατηρείται μια αλλαγή του χρώματος γεγονός που οφείλεται στην έλλειψη οξυγόνου. Οι υπερβολικές δόσεις φαρμάκων, κυρίως αυτών που καταστέλλουν τα αναπνευστικά προβλήματα (όπως η ηρωίνη και άλλα οπιούχα) εμποδίζουν τη σωστή δραστηριότητα των αναπνευστικών κέντρων ελέγχου. Τέλος, έχει παρατηρηθεί ότι κάποιες φορές η 10

14 Η υπνική άπνοια επίδραση μόνο του ύπνου μπορεί να αφαιρέσει την εντολή του εγκεφάλου που επιτρέπει στον οργανισμό να αναπνέει. Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά μιας κανονικής αναπνευστικής λειτουργίας; Αρχικά μετά την εκπνοή, τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα μειώνονται ενώ αυτά του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνονται. Η εξαγωγή αερίων διαμέσου του πνεύμονα είναι απαραίτητη για να τροφοδοτήσει με οξυγόνο τα κύτταρα και για να αποβάλει το διοξείδιο του άνθρακα. Οι υποδοχείς οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα μέσω των νεύρων στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο, τα οποία ενεργοποιούν με τη σειρά τους τη διαδικασία της αναπνοής. Πιο συγκεκριμένα, ο εγκέφαλος στέλνοντας σήματα μέσω των νεύρων δίνει εντολή για να ενεργοποιηθεί η λειτουργία του λάρυγγα, η θωρακική κοιλότητα διευρύνεται και το διάφραγμα συστέλλεται. Κατά την κεντρική υπνική άπνοια η διαδικασία αυτή παρουσιάζει κάποιες σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με την φυσιολογική λειτουργία. Μια από τις πρώτες επιπτώσεις διαπιστώνεται στην αναπνευστική λειτουργία κατά την οποία ο εγκέφαλος δεν δίνει εντολή για την εναλλαγή του επιπέδου του αίματος κατά τη διάρκεια της αναπνοής. Παρά την εντολή της αναπνοής, καμία ανάσα δεν λαμβάνεται. Οι άμεσες επιπτώσεις της κεντρικής υπνικής άπνοιας στον οργανισμό εξαρτώνται κατά ένα μεγάλο βαθμό από τη χρονική διάρκεια που παρατηρείται η αδυναμία της αναπνευστικής λειτουργίας. Στη χειρότερη περίπτωση η κεντρική υπνική άπνοια μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο. Μια άλλη πιθανή επίπτωση είναι η εμφάνιση της επιληψίας μιας και η συγκέντρωση του οξυγόνου στο αίμα μειώνεται σημαντικά Μικτή Κεντρική Άπνοια (Mixed Sleep Apnea) Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και ένας συνδυασμός των δύο ειδών άπνοιας που προαναφέρθηκαν. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται μικτή υπνική άπνοια και αποτελεί μια από τις σοβαρές μορφές της πάθησης. Πολλές φορές εκδηλώνεται όταν το σύνδρομο της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας υπάρχει μακροχρόνια και εμφανιστούν ταυτόχρονα επεισόδια κεντρικής άπνοιας. Η κατάσταση στην οποία οδηγείται ο ασθενής και ο ακριβής βαθμός στην απώλεια της κεντρικής αναπνευστικής κίνησης κατά τη διάρκεια του ύπνου, είναι άγνωστα. Τις περισσότερες φορές σχετίζονται με τις δυσλειτουργίες ανάδρασης των οξέων σε βάσεις και του διοξειδίου του άνθρακα, χαρακτηριστικά που απορρέουν από καρδιακή ανεπάρκεια. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η ασθένεια και τα συμπτώματα της σχετίζονται με τη μάζα του σώματος, των καρδιαγγειακών και των αναπνευστικών κυττάρων, έτσι κάποιες φορές καταλήγουν σε νευρολογική δυσλειτουργία που αποτελεί μια παρεμφερή επίπτωση της υπνικής άπνοιας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια παρενέργεια από την έλλειψη ύπνου είναι η ημερήσια υπνηλία, κάτι που οδηγεί σε υπερβολική κόπωση με την πάροδο του χρόνου. Η παρουσία της κεντρικής υπνικής άπνοιας χωρίς την παρουσία κάποιας απόφραξης είναι ένα πιθανό αποτέλεσμα της χρόνιας χρήσης οπιούχων λόγω της χαρακτηριστικής αναπνευστικής καταστολής που προκαλείται από μεγάλες δόσεις ναρκωτικών. Οι πολύπλοκές μορφές της άπνοιας έχουν περιγραφεί από τους ερευνητές ως μια νέα ασθένεια. Οι ασθενείς με αποφρακτική υπνική άπνοια (OSA), κατά την 11

15 Η υπνική άπνοια εφαρμογή της θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP), μπορεί να παρουσιάσουν επίμονη κεντρική υπνική άπνοια. Αυτό έχει από καιρό παρατηρηθεί σε εργαστήρια ύπνου που διαχειρίζονται την ασθένεια είτε με CPAP ή με BiLevel θεραπεία. Οι θεραπείες μέσω αναδραστικού μηχανισμού αερισμού (ASV), εισήχθησαν για να διαχειριστούν αυτή τη μορφή της υπνικής άπνοιας. Μελέτες έχουν δείξει οριακά ανώτερη απόδοση των θεραπειών αυτών. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη δημοσιευτεί μακροχρόνιες μελέτες, ούτε τα αποτελέσματα που έχουν προκύψει δείχνουν κάποια διαφορά σε σχέση με τα αποτελέσματα της καθιερωμένης θεραπείας CPAP. Στο AARC 2006 στο Λας Βέγκας, NV, οι ερευνητές ανέφεραν επιτυχή θεραπεία εκατοντάδων ασθενών σε θεραπεία με ASV. Ένα σημαντικό εύρημα από Dernaika et al. υποδηλώνει ότι η κεντρική άπνοια, που παράγεται κατά την θεραπεία της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας (OSA) μέσω CPAP, είναι παροδική και αυτοπεριοριζόμενη. Στην ουσία είναι δευτερεύουσας σημασίας κατά τη διαδικασία θεραπείας. Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι αυτά τα εμφανιζόμενα περιστατικά κεντρικής υπνικής άπνοιας σχετίζονται με σημαντικά παθολογικά αίτια. 1.5 Θεραπεία Οι θεραπείες τις πιο πολλές φορές αρχίζουν με αλλαγή του τρόπου ζωής του ασθενή. Συνίσταται η αποφυγή του αλκοόλ και των υπνωτικών χαπιών ( και γενικά των ηρεμιστικών), τα οποία χαλαρώνοντας τους μύες του λαιμού οδηγούν κατά ένα μεγάλο βαθμό στην δυσκολία της αναπνοής κατά τη διάρκεια της νύχτας. Άλλη μια τεχνική, που δεν στηρίζεται σε φάρμακα, σχετίζεται με τη στάση του ασθενή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Μια ενδεχόμενη αλλαγή της συγκέντρωσης του οξυγόνου, δηλαδή ένας πλευρικός ύπνος, έχει βρεθεί ότι μπορεί να έχει θετική επίδραση για την αντιμετώπιση της ασθένειας Φαρμακευτική Αγωγή Η φαρμακευτική αγωγή είναι μια άλλη μέθοδος αντιμετώπισης. Σε αυτή την περίπτωση τα φάρμακα μειώνουν το pη του αίματος και έτσι διευκολύνουν την αναπνοή. Επίσης, μικρές δόσεις οξυγόνου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία της υποξαιμίας αλλά προκαλούν πολλές παρενέργειες. 12

16 Η υπνική άπνοια Συσκευές Θεραπείας Στόματος Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην κατασκευή μιας συσκευής που εφαρμόζεται στην στοματική κοιλότητα. Η λειτουργία της στηρίζεται στην μετατόπιση της κάτω γνάθου προς τα εμπρός ως τη θέση του δαγκώματος με σκοπό το άνοιγμα της αναπνευστικής οδού. Η θεραπεία αυτή συνήθως είναι επιτυχής σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια αποφρακτική υπνική άπνοια. Για την κατασκευή και την εφαρμογή της, καταλυτική είναι η βοήθεια ενός εξειδικευμένου οδοντιάτρου. Τέλος, είναι ευρέως διαδεδομένη στον Καναδά και την Ευρώπη Συνεχής Θετική Πίεση Διόδων Οξυγόνου (CPAP) Εικόνα 2 Συσκευή Παροχής Θετικής Πίεσης στις Διόδους Οξυγόνου (CPAP) 13

17 Η υπνική άπνοια Η μέθοδος αυτή περιλαμβάνει τη χρήση μιας μάσκας που τοποθετείται στο πρόσωπο του ασθενή με σκοπό να μετριάσει ακόμα και την πιο σοβαρή μορφή της υπνικής άπνοιας. Η ποιο συνηθισμένη χρήση της ουσιαστικά περιλαμβάνει έναν αεραγωγό, συνεχή αλλά και αυτόματο, ο οποίος παρέχει μια θετική πίεση. Η αρχή λειτουργίας της συσκευής είναι η παροχή πεπιεσμένου αέρα στην περιοχή του λαιμού έτσι ώστε να διατηρείται η αναπνευστική οδός κατά τη διάρκεια του ύπνου ανοιχτή. Τα βασικά κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της συσκευής είναι καταρχήν μία πλαστική μάσκα προσώπου, η οποία συνδέεται με ένα εύκαμπτο σωλήνα σε μια μικρή μηχανή παροχής θετικής πίεσης οξυγόνου που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση (π.χ. κομοδίνο). Η μηχανή αυτή (CPAP) δημιουργεί την απαιτούμενη πίεση αέρα για να κρατήσει τους αεραγωγούς του ασθενούς κατά τη διάρκεια του ύπνου ανοικτούς. Κάποια προηγμένα μοντέλα έχουν τόσο τη δυνατότητα θέρμανσης και υγροποίησης του αέρα, όσο και αυτή της παρακολούθησης της αναπνοής του ασθενούς για να εξασφαλιστεί η καταλληλότερη θεραπεία. Ωστόσο, παρόλο που αύτη η θεραπεία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την αντιμετώπιση της άπνοιας και αρκετά πιο οικονομική σε σύγκριση με τις άλλες μεθόδους, πολλοί ασθενείς τη χαρακτηρίζουν ως μια εξαιρετικά δυσάρεστη διαδικασία. Δεν είναι λίγοι αυτοί που είτε αρνούνται να συνεχίσουν τη διαδικασία ή δεν την χρησιμοποιούν σωστά ιδιαίτερα όταν η θεραπεία διαρκεί μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ένας τρόπος για να εξασφαλιστεί μια άνετη και αποτελεσματική χρήση είναι η κατασκευή εξατομικευμένων μασκών με διαφορετικά σχήματα, μεγέθη και υλικά. Είναι πολύ σημαντικό η μάσκα να ταιριάζει σε κάθε ασθενή, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί μια αποτελεσματική θεραπεία για την αποφρακτική υπνική άπνοια. Τέλος, δεν έχει αποδειχθεί ακόμα ότι η συγκεκριμένη θεραπεία μειώνει την υπέρταση ή τα καρδιακά επεισόδια σε ασθενείς που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα υπνηλίας κατά τη διάρκεια της μέρας, κάτι που μπορεί να οφείλεται εν μέρη στη μη συμμόρφωση των ασθενών με τη θεραπεία Χειρουργική Επέμβαση Οι χειρουργικές επεμβάσεις αποτελούν το δεύτερο στάδιο θεραπείας και προτείνονται στους ασθενείς που έχουν απορρίψει τη συσκευή παροχής θετικής πίεσης. Έχουν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι για να βοηθήσουν στην καταστολή της υπνικής άπνοιας. Ένα από τα πιο βασικά χαρακτηριστικά αυτών των επεμβάσεων είναι η εξατομίκευση της θεραπείας για να ανταποκρίνεται κάθε φορά στο βαθμό της απόφραξης που παρουσιάζεται στην αναπνευστική οδό. Πιο αναλυτικά, έχει παρατηρηθεί ότι η διόρθωση του ρινικού διαφράγματος πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα με διόρθωση της διόδου στόματος φάρυγγα για μια αποτελεσματικότερη βελτίωση την ρινικού αεραγωγού. Επίσης η αμυγδαλεκτομή και πλαστική του φάρυγγα είναι απαραίτητα αν η απόφραξη παρουσιάζεται στη περιοχή του φάρυγγα. Ακόμα και η βελτίωση στο σημείο της ένωσης της βάσης της γλώσσας με το λάρυγγα μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα αν η απόφραξη για τον ασθενή είναι σε αυτό το σημείο. Τα αυξημένα ποσοστά επιλογής των χειρουργικών επεμβάσεων ως θεραπεία έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη και άλλων εναλλακτικών μεθόδων με τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων. Μια εναλλακτική χειρουργική μέθοδος στηρίζεται στη συρρίκνωση ή και στην σκλήρυνση του υπερβολικού ιστού που παρουσιάζεται στις περιοχές του στόματος και 14

18 Η υπνική άπνοια του λαιμού. Κατά τη διαδικασία αυτή, είτε με περιοδικά χτυπήματα είτε με την εισαγωγή ενός πλαστικού τεμαχίου στην στοματική κοιλότητα προσπαθούν να πετύχουν την σκλήρυνση των ιστών που αναφέραμε και προηγουμένως. Η πιο αποτελεσματική επέμβαση μέχρι στιγμής, με βαθμό επιτυχίας ίασης κατά 95%, επιτεύχθηκε στο Stanford και σχετίζεται με τη διόρθωση της θέσης της άνω και κάτω γνάθου της στοματικής κοιλότητας (maxxillomandibular-mma). Μέχρι στιγμής θεωρείται η πιο αποτελεσματική χειρουργική επέμβαση για ασθενείς με υπνική άπνοια, επειδή αυξάνοντας τον πίσω χώρο του αεραγωγού επιτυγχάνει μια σημαντική αύξηση στην οξυγόνωση του αίματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι το 93.3% των ασθενών που υποβλήθηκαν σε αυτή την επέμβαση οδηγήθηκαν σε έναν καλύτερο τρόπο ζωής αφού παρουσίασαν αύξηση κοινωνικής δραστηριότητας, επαγρύπνηση και έγιναν περισσότερο παραγωγικοί. Ένα ακόμα πλεονέκτημα αυτής της θεραπείας είναι ότι έχει χαμηλή επικινδυνότητα. Ενδεικτικό είναι ότι κατά την πειραματική διαδικασία καταγράφηκαν μόλις 4 αποτυχίες σε μια σειρά από 177 ασθενείς. Ωστόσο, δεν είναι η πλέον διαδεδομένη μέθοδος διότι διάφοροι παράγοντες όπως οι ποίκιλες ανατομικές ιδιαιτερότητες της στοματικής κοιλότητας και κάποιες κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες εμποδίζουν τη χρήση της. Η ανάγκη για περισσότερο ήπιες χειρουργικές μεθόδους σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της τεχνολογίας έχουν οδηγήσει το ενδιαφέρον στην έρευνα για μεθόδους λιγότερο επεμβατικές. Μια από αυτές είναι και η διαδικασία του άξονα (pillar prοcedure), που αναπτύχθηκε στη Αμερική το Κατά τη διαδικασία αυτή, τρεις έως έξι ή περισσότερες λωρίδες από Dacron (υλικό που χρησιμοποιείται για τα μόνιμα ράμματα) εισάγονται εντός της μαλακής υπερώας-το μαλακό τμήμα της οροφής του στόματος- χρησιμοποιώντας μία τροποποιημένη σύριγγα και τοπικό αναισθητικό. Μετά από αυτή τη σύντομη και σχεδόν ανώδυνη επέμβαση, η οποία διαρκεί συνήθως όχι περισσότερο από 30 λεπτά, η μαλακή υπερώα είναι γίνεται πιο άκαμπτη και έτσι το ροχαλητό και η υπνική άπνοια μπορούν να μειωθούν σημαντικά. Η διαδικασία αυτή πολλές φορές αναφέρεται ως θεραπεία αντιμετώπισης του ροχαλητού και της υπνικής άπνοιας. Ωστόσο, επειδή υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στο ροχαλητό ή στην υπνική άπνοια, όπως έχουμε αναφέρει και προηγουμένως πιθανότατα θα πρέπει να συνδυαστεί και με άλλες θεραπείες για να είναι πιο αποτελεσματική. Ποιο είναι όμως το βασικό μειονέκτημα των χειρουργικών μεθόδων; Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης χρησιμοποιούνται μια σειρά καταπραϋντικών ουσιών. Η χρήση αυτών των φαρμάκων είναι αναπόφευκτη για την ανακούφιση του πόνου ύστερα από την επέμβαση. Σε ένα άτομο, είτε με κεντρική, αποφρακτική ή μικτή υπνική άπνοια, αυτές οι χαμηλές δόσεις μπορεί να είναι αρκετές για να προκαλέσουν απειλητικές για τη ζωή του ανωμαλίες στην αναπνοή. Γι αυτό είναι απαραίτητο να ελαχιστοποιείται ή να αποφεύγεται η χρήση αναλγητικών και ηρεμιστικών σε αυτούς τους ασθενείς μετεγχειρητικά. Επομένως, είναι απαραίτητο οι ασθενείς με υπνική άπνοια που υποβάλλονται σε οποιαδήποτε ιατρική θεραπεία να ενημερώνουν τον γιατρό ή τον αναισθησιολόγο για την κατάστασή τους. Επιπλέον, δεν μπορούμε να παραλείψουμε κάποιες από τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν καταγραφεί. Για παράδειγμα, μετά από μια χειρουργική επέμβαση στο στόμα και το λαιμό, καθώς και κάποιες οδοντιατρικές επεμβάσεις μπορεί ο ασθενής να οδηγηθεί μετεγχειρητικά σε διόγκωση της βλεννογόνου του στόματος με αποτέλεσμα να επηρεάζεται εκ νέου ο αεραγωγός. Ακόμα και όταν η χειρουργική επέμβαση έχει σχεδιαστεί για τη βελτίωση της αναπνευστικής οδού, όπως 15

19 Η υπνική άπνοια με την αμυγδαλεκτομή, την αφαίρεση των αδενοειδών εκβλαστήσεων ή τη μείωση της γλώσσας, υπάρχει πιθανότητα δημιουργίας οιδήματος το οποίο προκαλεί εκ νέου προβλήματα στην αναπνοή μέχρι το πρήξιμο να υποχωρήσει. Εικόνα 3 Γραφική Απεικόνιση Χειρουργείου Στόματος και Λαιμού Εναλλακτικές μέθοδοι θεραπείας Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται εναλλακτικές μελέτες για την αντιμετώπισή της άπνοιας. Μια από αυτές είναι η ενδυνάμωση των μυών που βρίσκονται περιφερειακά της αναπνευστικής οδού. Η ενδυνάμωση επιτυγχάνεται με ηλεκτροδιέγερση του μυϊκού συστήματος για ένα χρονικό διάστημα (περίπου 5 εβδομάδων) με τη χρήση ειδικών συσκευών. Σύμφωνα μάλιστα με μια έρευνα στην οποία υποβλήθηκαν 40 ασθενείς με υπνική άπνοια, στο 65% (δηλαδή, 26 από τους 40 ασθενείς) παρατηρήθηκε σημαντική μείωσή της. Μια δεύτερη μελέτη το 2005 στο Βρετανικό τύπο έδειξε ότι η μάθηση και η άσκηση πνευστών μουσικών οργάνων (didgeridoo), συνέβαλε στη μείωση του ροχαλητό καθώς και της ημερήσιας υπνηλίας. Σε αυτή την πειραματική διαδικασία οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε ενίσχυση των μυών του άνω αεραγωγού, μειώνοντας έτσι την τάση τους να καταρρέουν κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σύμφωνα με τον Αμερικανικό τύπο αυτή τη φορά, σε μελέτη του

20 Η υπνική άπνοια διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μια σειρά επαναλαμβανόμενων ασκήσεων της γλώσσας και του λαιμού για 30 λεπτά την ημέρα παρουσίασαν σημαντική μείωση των συμπτωμάτων υπνικής άπνοιας μετά από τρεις μήνες. Οι ασθενείς εμφάνισαν κατά μέσο όρο 39% λιγότερα επεισόδια άπνοιας μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των θεραπειών. 17

21 18 Η υπνική άπνοια

22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας.

23 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. 2.1 Η ανάπτυξη των φορητών συσκευών παρακολούθησης ύπνου. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, έχουν αναπτυχθεί πολυάριθμες συσκευές, οι οποίες μπορούν να ηχογραφήσουν την αναπνοή και να μετρήσουν την πυκνότητα οξυγόνου του αίματος κατά τη διάρκεια του ύπνου από το σπίτι. Είναι επίσης διαθέσιμος ένας μεγάλος αριθμός φορητών συσκευών παρακολούθησης με διαφορετικούς διαγνωστικούς στόχους. Έχουν αναπτυχθεί επιπρόσθετα, απλές, φτηνές συσκευές προκειμένου να δείξουν ή να διαχωρίσουν τους ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Βέβαια, υπάρχει και πιο περίπλοκος εξοπλισμός ο οποίος επιτρέπει την εκτέλεση μίας μελέτης ισοδύναμης του πολυυπνογραφήματος. Υπάρχουν πλέον πάρα πολλές τέτοιες συσκευές οι οποίες χρησιμοποιούν εντελώς διαφορετικές τεχνολογίες ώστε να αποκτούν, να αποθηκεύουν και να αναλύουν τα δεδομένα. Αυτές χρησιμοποιούν μια μεγάλη ποικιλία από διάφορους αισθητήρες σε διάφορους συνδυασμούς. Λόγω αυτής της μεγάλης ποικιλομορφίας στην δομή και την κατασκευή των συσκευών αυτών δεν είναι δυνατό να ενταχθούν όλες αυτές οι συσκευές σε μία κατηγορία και να μελετηθούν ως ένα σύνολο. Σύμφωνα με έκθεση της Αμερικάνικης Εταιρείας Υπνώνω Διαταραχών (American Sleep Disorders Association ASDA), οι φορητές συσκευές παρακολούθησης μπορούν να καταταχθούν σε τρείς τύπους (2,3,4) από τους οποίους ο πιο απλός είναι ο τύπος 4, ο οποίος εξετάζει την πυκνότητα οξυγόνου στα αίμα και την αναπνοή. Από το 1993 έχουν γίνει αρκετές έρευνες για την ανάπτυξη τέτοιων φορητών συσκευών. Ο Kang-Ming Chang et al ανέπτυξε μία ασύρματη συσκευή παρακολούθησης του ύπνου χρησιμοποιώντας ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα και ένα επιταχυνσιόμετρο τριών αξόνων. Αξιοποιώντας το επιταχυνσιόμετρο ώστε να παρακολουθήσει τη θέση του ύπνου και να μεταφέρει τις πληροφορίες μέσω Bluetooth. Vijay K. Varadan et al ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης της υγείας προκειμένου να επιτύχει τη διάγνωση της Υπνικής Άπνοιας, χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο Zigbee και ένα ασύρματο δίκτυο. Το σύστημα αυτό υποστήριζε την παρακολούθηση πέντε διαφορετικών βιολογικών σημάτων, ηλεκτροκαρδιογράφημα, κίνηση του σώματος χρησιμοποιώντας γυροσκοπική πυξίδα, ρινική ροή αέρα με τη χρήση ενός αισθητήρα πίεσης, κίνηση κοιλίας / θώρακος με τη χρήση ενός πιεζοηλεκτρικού αισθητήρα καθώς και τον κορεσμό οξυγόνου. Ο Mahsan Rofouei et al ανέπτυξε ένα μη παρεμβατικό σύστημα το οποίο ο ασθενής φορούσε στο λαιμό και είχε τη δυνατότητα να προσφέρει «ζωντανή» παρακολούθηση της πυκνότητας οξυγόνου στο αίμα, της αναπνοής και της κίνησης του σώματος. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιούσε ένα μικρόφωνο προκειμένου να ηχογραφήσει τον ήχο της ανάσας. Σύμφωνα με τα παραπάνω παραδείγματα, η αναπνοή και η πυκνότητα οξυγόνου στο αίμα είναι απαραίτητες παράμετροι για την παρακολούθηση και την διάγνωση της υπνικής άπνοιας. Επιπρόσθετα η θέση του σώματος προσφέρει επιπρόσθετες 20

24 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. πληροφορίες για την ανάλυση των δεδομένων και την εξαγωγή ασφαλέστερης διάγνωσης. Οι φορητές συσκευές προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με το πολυυπνογράφημα που εκτελείται στο εργαστήριο. Οι μελέτες στο σπίτι δείχνουν μία πιο ρεαλιστική εκτίμηση της αναπνευστικής διαταραχής κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο μειωμένος αριθμός μηχανολογικού εξοπλισμού βοηθάει στη όσο το δυνατόν κοντινότερη προσέγγιση μίας κοινής νύχτας για τον ασθενή. Επίσης επειδή δεν υπάρχουν πολλά κέντρα εξέτασης ύπνου τα οποία να μπορούν να εκτελέσουν ένα ολοκληρωμένο πολυυπνογράφημα, η χρήση φορητών συσκευών επιτρέπουν ευρύτερη πρόσβαση στις μελέτες του ύπνου. Τέλος τα δεδομένα από αυτές τις συσκευές είναι πολύ εύκολο να ερμηνευτούν και η διαδικασία της ανάλυσής τους είναι ελάχιστα χρονοβόρα. Μερικά μειονεκτήματα είναι η μειωμένη εφικτότητα λόγω της ανεπάρκειας του ασθενούς ή προβλήματα μεταφοράς του. Πιθανά να υπάρξουν λάθος αποτελέσματα λόγω της λάθος τοποθέτησης των αισθητήρων ή της χαμηλής ποιότητας του σήματος. Επίσης ένα άλλο μειονέκτημα είναι ότι οι περισσότερες φορητές συσκευές δεν μπορούν να διαγνώσουν κάποια άλλη υπνική ανεπάρκεια όπως η ναρκοληψία ή το σύνδρομο του ανήσυχου ποδιού. Έτσι οι συσκευές αυτές αποκλείουν ασθενείς με υψηλή πιθανότητα εμφάνισης κάποιας υπνικής ανεπάρκειας πέραν της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Επιπρόσθετα, πολλές φορητές συσκευές δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τον ύπνο του ασθενούς, αλλά να υπολογίσουν την συχνότητα εμφάνισης περιστατικών άπνοιας ή υπόπνοιας ανά ώρα. Το 1994 και το 1999, μία ομάδα επιστημόνων της Αμερικάνικης Ακαδημίας Ιατρικής Ύπνου, αξιολόγησε το ρόλο των φορητών συσκευών ηχογράφησης στη διάγνωση της Αποφρακτικής Άπνοιας στους ενήλικες. Ο Feber et al μεταγενέστερα δημοσίευσε μία συνοπτική αναφορά για τη δημοσιευμένη βιβλιογραφία που μελετά την εγκυρότητα, την κλινική χρησιμότητα,τα πλεονεκτήματα καθώς και τα όρια των φορητών συσκευών παρακολούθησης του ύπνου. Το 1996, μία επικαιροποιημένη έκδοση δημοσιεύτηκε από τον Broughton et al. Πιο πρόσφατα, ο Οργανισμός για την έρευνα για την υγεία και την ποιότητα ζωής, μαζί με μία κοινή ομάδα εργασίας της Αμερικάνικης Ακαδημίας της Ιατρικής που μελετά τον ύπνο, το Αμερικάνικο Κολέγιο Ιατρών Θώρακος και η Αμερικανική Θωρακική Εταιρεία δημοσίευσαν μια αναβαθμισμένη συστηματική αναφορά για την διάγνωση της υπνικής άπνοιας, ήταν αδύνατο όμως για αυτούς να ταυτοποιήσουν κάθε καθαρά αποτελεσματική συσκευή τέτοιου είδους. 2.2 Βασικά κριτήρια που πρέπει να πληρούν αυτές οι συσκευές Κριτήριο 1: Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται πρέπει να είναι εγκεκριμένη από της επίσημες υπηρεσίες του κράτους. 21

25 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. Υπάρχουν πολλές εγκεκριμένες φορητές συσκευές, οι οποίες σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα θεωρούνται ισοδύναμες με συσκευές πρόληψης. Μερικά παραδείγματα τέτοιων συσκευών είναι: 1. Καταγραφέας Ύπνου Remmers (Remmers Sleep Recorder), ο οποίος αδειοδοτήθηκε τον Ιούνιου του 2002 Εικόνα 4 Remmers Snore Cat 2. Apnea Risk Evaluation System ο οποίος αδειοδοτήθηκε τον Οκτώβρη του

26 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. 3. Το WATCH-PAT το οποίο αδειοδοτήθηκε τον Νοέμβρη του Υπάρχουν και πολλές ανανεωμένες εκδόσεις αυτού του συστήματος που έχουν λάβει άδεια. Το οποίο μάλιστα βρέθηκε ανάμεσα στις 10 καλύτερες ιατρικές εφευρέσεις για το έτος Εικόνα 5 Η τελευταία έκδοση του Watch Pat Κριτήριο 2: Επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία που να αφορούν την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης τεχνολογίας όσο αναφορά την ασφαλή εξαγωγή συμπεράσματος Το 1994, η Αμερικάνικη Εταιρεία για τις υπνικές διαταραχές δημοσίευσε κανόνες για την διεξαγωγή των ερευνών για την ανάπτυξη ενός νέου διαγνωστικού συστήματος. Αυτές περιλαμβάνουν: Την ανεξάρτητη «τυφλή» σύγκριση με ένα κανόνα αναφοράς Ένα κατάλληλο φάσμα ασθενών Αποφυγή της μεροληψίας της εργασίας, 23

27 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. Επαρκείς λεπτομέρειες σχετικά με τις μεθόδους για την εκτέλεση της δοκιμής Κατάλληλη περιγραφή του πληθυσμού της μελέτης Κατάλληλο μέγεθος δείγματος (εκτιμάται ότι πρέπει να είναι μεγαλύτερο των διακοσίων ασθενών) Πειραματική διαδικασία που να εκτελείται σε τυχαία δείγματα Επαρκή περιγραφή της ρύθμισης της μελέτης. Οι ειδικοί σημείωσαν κάποιες εγγενείς δυσκολίες στην προσπάθειά τους να συγκρίνουν ένα σύστημα διάγνωσης του ύπνου με ένα άλλο. Οι πιο σημαντικές είναι: 1. Η έλλειψη ενός σωστού βασικού μοντέλου αναφοράς στην εκτίμηση της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου και κατά συνέπεια δυσκολίες στην ανίχνευση άπνοιας ή υπόπνοιας. 2. Η απουσία ενός ευρέως αποδεκτού ορίου για τη συχνότητα της άπνοιας ή της υπόπνοιας ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί διάγνωση για αποφρακτική υπνική άπνοια. 3. Η μεταβλητότητα των μετρήσεων του ύπνου και της αναπνοής οι οποίες λαμβάνονται διαφορετικές νύχτες και καθιστούν ακόμα πιο δύσκολη τη σύγκριση της εξετάσεις στο σπίτι και αυτής που πραγματοποιείται στο εργαστήριο. Όσο αναφορά την τρίτη κατά σειρά δυσκολία που αναφέρθηκε παραπάνω πρέπει να σημειωθεί το εξής. Ακόμα και τα αποτελέσματα του πολυπνογραφήματος (PSG) μπορούν να διαφέρουν σημαντικά όταν η εξέταση πραγματοποιείτε διαφορετικές νύχτες. Με βάση αυτό το γεγονός γίνεται κατανοητό ότι τα αποτελέσματα από την κατ οίκο παρακολούθηση του ύπνου είναι αδύνατο να ταιριάζουν με αυτά του πολυυπνογραφήματος. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κατ οίκο μελέτη του ύπνου σε συνδυασμό με τη στρατηγική θεραπείας μπορούν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στο ασθενή που έχει ήδη διαγνωστεί ότι πάσχει από αποφρακτική υπνική άπνοια στο ίδιο βαθμό ή ακόμα καλύτερα από αυτά που βασίζονται στην ίδια στρατηγική θεραπείας αλλά σε μελέτη του ύπνου σε εργαστήριο Κριτήριο 3: Η τεχνολογία θα πρέπει να βελτιώνει τα καθαρά αποτελέσματα για την υγεία. Έχουν δημοσιευτεί τέσσερις κλινικές δοκιμές τυχαίας επιλογής οι οποίες συγκρίνουν το αποτελέσματα της διαγνωστικής στρατηγικής για την αποφρακτική υπνική άπνοια χρησιμοποιώντας μια φορητή συσκευή σχεδιασμένη για οικιακή χρήση και αυτών που βασίζονται στο πολουπνογράφημα. Στις δύο από αυτές τις δοκιμές χρησιμοποιήθηκε η φορητή συσκευή Remmers. Και στις άλλες δύο η συσκευή Watch Pat. Στον παρακάτω πίνακα βλέπουμε αναλυτικά κάθε μία από αυτές τις μελέτες. 24

28 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. Πίνακας 1 Συγκεντρωτικός πίνακας κλινικών δοκιμών για κατ' οίκο διάγνωση Αποφρακτικής Υπνικής Άπνοιας. Από τη μελέτη του παραπάνω πίνακα μπορούμε να συμπεράνουμε ποιές από τις φορητές συσκευές που χρησιμοποιούνται στις τέσσερις αυτές δοκιμές πληρούν όντως το τρίτο κριτήριο, δηλαδή εάν αποδεικνύεται ότι η χρήση αυτών των τεχνολογικών μεθόδων που αξιοποιούνται από τις συσκευές αυτές βοηθάει στη βελτίωση της υγείας του ασθενούς. Φαίνεται το εξής, η κλινική δοκιμή τυχαίας κατανομής που δημοσιεύτηκε από τον Mulgrew et al καθορίζει πλήρως των πληθυσμό των ασθενών που θα αξιολογηθούν στο σπίτι τους, αυτούς με ταυτοποιημένη κλίμακα υπνηλίας μεγαλύτερη ή ίση του 15 και (ESS 15 ) και βαθμό άπνοιας κατά τον ύπνο μεγαλύτερο ή ίσο του 15 (Sleep Apnea Clinical Score SACS 15). Για αυτό το τμήμα των ασθενών, εάν μετρηθεί με τη βοήθεια της συσκευής Remmers ότι ο Δείκτης Αναπνευστικής Διαταραχής είναι μεγαλύτερος ή ίσος του 15 (Respiratory Disturbance Index RDI 15) τότε του προσφέρεται μία αυτόματης προσαρμογής θεραπεία συνεχούς θετικής πίεσης (CPAP). Σε όλους τους υπόλοιπους ασθενείς και σε αυτούς που δεν πληρούν τα δύο πρώτα κριτήρια (ESS 15 και SACS 15) αλλά και σε αυτούς που η αυτόματης προσαρμογής θεραπεία συνεχούς θετικής πίεσης αποτυγχάνει, προσφέρεται ένα ολοκληρωμένο πολυυπνογράφημα (PSG). Μετά από τρείς μήνες δοκιμών φάνηκε ότι και οι δύο ομάδες ασθενών είχαν περίπου την ίδια ποιότητα ζωής καθώς και παρόμοια επίπεδα υπνηλίας. Καθώς επίσης και ότι οι ασθενής που η θεραπεία πραγματοποιούνταν από το σπίτι τους ήταν πολύ περισσότερο προσαρμοσμένοι με τη θεραπεία συνεχούς θετικής πίεσης από ότι αυτοί από βρισκόταν στο εργαστήριο. Κατά τον ίδιο τρόπο, υπάρχουν δύο δοκιμές τυχαίας επιλογής που χρησιμοποιούν τη συσκευή Watch Pat. Και οι δύο μελέτες έδειξαν ότι οι ασθενείς που έχουν διαγνωστεί ότι πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια χρησιμοποιώντας τη 25

29 Φορητές συσκευές για την κατ οίκο διάγνωση της υπνικής άπνοιας. συσκευή αυτή από το σπίτι τους παρουσίασαν μείωση του βαθμού υπνηλίας τους κατά τη διάρκεια της μέρας. Όπως γίνεται φανερό το κριτήριο 3 ικανοποιείτε και από τις δύο αυτές συσκευές. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα διάγνωσης για άτομα που έχουν μικρή πιθανότητα να πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια Κριτήριο 4: Η βελτίωση αυτή πρέπει να είναι επιτεύξιμη έξω από το ερευνητικό περιβάλλον Οι φορητές συσκευές παρακολούθησης ύπνου έχουν χρησιμοποιηθεί σε δεκάδες μελέτες μεγάλης ποικιλίας κλινικών εφαρμογών. Υπάρχουν κάποια προβλήματα που αφορούν την αποτυχία της συσκευής να αποκτήσουν τα απαραίτητα δεδομένα όταν οι συσκευές αυτές είναι λάθος τοποθετημένες ή εάν αποσυνδεθούν και τα τη διάρκεια της παρακολούθησης του ασθενούς. Ωστόσο, η εμπειρία που αποκτήθηκε από τις έρευνες είναι ότι αυτά τα προβλήματα μπορούν να εξαλειφθούν στην πλειοψηφία των περιπτώσεων. Η χρήση όμως αυτών των συσκευών συνίσταται να πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα με έμπειρό προσωπικό προκειμένου να διασφαλιστεί η εγκυρότητα του αποτελέσματός τους. 2.3 Βασικά συμπεράσματα την μελέτη κάποιας φορητής συσκευής παρακολούθησης ύπνου. 1. Πρώτον, ότι είναι πολύ δύσκολο να τακτοποιηθούν τα αποτελέσματα των δοκιμών που πραγματοποιούνται με φορητές συσκευές έναντι αυτών που εξάγονται από το πολυυπνογράφημα, μιας και τα περιστατικά άπνοιας, ο ρυθμός εμφάνισης τους και η οξύτητά τους διαφέρουν νύχτα με τη νύχτα για τον ίδιο ασθενή. 2. Δεύτερον, ότι οι φορητές συσκευές είναι καλύτερες στο να προβλέπουν ποιοι ασθενείς θα ανταποκριθούν στη θεραπεία με συνεχή θετική πίεση (CPAP) ή σε άλλες παρεμβάσεις εναντίον της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Και 3. Τρίτον, οι δημοσιευμένες μελέτες είναι δύσκολο να συγκριθούν μεταξύ τους μιας και χρησιμοποιούν διαφορετικές συσκευές καταγραφής, διαφορετικούς τρόπους ορισμού του δείκτη αναπνευστικής διαταραχής προκειμένου να ορίσουν την αποφρακτική υπνική άπνοια. 26

30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Το Android

31 Το Android 3.1 Το λειτουργικό σύστημα ANDROID Το ANDROID είναι ένα λειτουργικό σύστημα που βασίζεται στο λειτουργικό Linux, το οποίο σχεδιάστηκε για κινητά τηλέφωνα αφής καθώς και για υπολογιστές tablet. Αρχικά αναπτύχθηκε από την εταιρεία ANDROID, Inc., η οποία χρηματοδοτούνταν από την Google και που μετά από κάποια χρόνια εξαγοράστηκε από αυτή. Το ANDROID αποκαλύφθηκε το 2007 μαζί με την ίδρυση του Open Handset Alliance, μία κοινοπραξία εταιριών υλικού, λογισμικού και τηλεπικοινωνιών που άνοιξαν μεγαλύτερους ορίζοντες για την ανάπτυξη των κινητών τηλεφώνων. Το πρώτο κινητό που χρησιμοποιούσε το λογισμικό ANDROID (η συσκευή HTC Dream, της ομώνυμης εταιρείας) διατέθηκε στην αγορά τον Οκτώβρη του Το ANDROID είναι ανοιχτού κώδικα λειτουργικό και η Google δημοσίευσε τον κώδικά του με άδεια Apache. Αυτό επιτρέπει την δωρεάν τροποποίηση του λογισμικού καθώς και την δωρεάν δημοσίευσή του από τις διάφορες εταιρείες κατασκευής κινητών τηλεφώνων. Επιπρόσθετα, το ANDROID έχει μία μεγάλη κοινότητα προγραμματιστών, οι οποίοι αναπτύσσουν εφαρμογές οι οποίες διευρύνουν τις δυνατότητες των συσκευών. Αυτές οι εφαρμογές έχουν αναπτυχθεί σε γλώσσα προγραμματισμού JAVA χρησιμοποιώντας ένα πακέτο ανάπτυξης λογισμικού Android (Android Software Development Kit SDK). Το πακέτο αυτό χρησιμοποιώντας ένα περιεκτικό σετ από εργαλεία ανάπτυξης, περιέχοντας έναν αποσφαλματωτή (debugger), βιβλιοθήκες λογισμικού, ένα προσομοιωτή συσκευής που βασίζεται στο QEMU, βοηθητικό υλικό, παραδείγματα κώδικα καθώς και βοηθητικούς οδηγούς. Το βασικότερο ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης (integrated development environment IDE) είναι το Eclipse χρησιμοποιώντας επιπρόσθετα το Εργαλείο Ανάπτυξης Android (Android Development Tool ADT). Υπάρχουν και άλλα εργαλεία ανάπτυξης όπως το Native Development Kit για εφαρμογές σε C ή C++, ή το Google App Inventor, ένα οπτικό περιβάλλον για αρχάριους προγραμματιστές. Τον Οκτώβρη του 2012, υπήρχαν περίπου εφαρμογές διαθέσιμες για συσκευές ANDROID και υπολογίζεται ότι από το κύριο κατάστημα εφαρμογών ANDROID το Google Play μεταφορτώθηκαν 25 δισεκατομμύρια εφαρμογές. Το ότι είναι ανοιχτού κώδικα επέτρεψε στο ANDROID να είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη πλατφόρμα στον κόσμο και η νούμερο ένα επιλογή των τεχνολογικών εταιρειών που χρειάζονται ένα φτηνό, προσαρμόσιμο και με λίγες απαιτήσεις λειτουργικό σύστημα για τα προϊόντα τους χωρίς να χρειάζεται να κατασκευάσουν ένα άλλο με την αρχή. 28

32 Το Android Η ιστορία των εκδόσεων του ANDROID Η πρώτη έκδοση του λειτουργικού συστήματος ANDROID δημοσιεύτηκε τον Νοέμβρη του 2007 και ήταν δοκιμαστική. Η πρώτη δημόσιας χρήσης έκδοση δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβρη του επόμενου χρόνου και ήταν η Android 1.1. Από τότε αναπτύχθηκαν διάφορες νέες εκδόσεις του λογισμικού αυτού οι οποίες συνήθως διόρθωναν λάθη των προηγούμενων εκδόσεων και πρόσθεταν νέες λειτουργίες. Από τον Απρίλη του 2009 όλες οι εκδόσεις του Android δημοσιεύονταν με ένα κωδικό όνομα. Τα ονόματα των εκδόσεων με αλφαβητική σειρά είναι: Cupcake, Donut, Éclair, Gingerbread, Honeycomb, Ice Cream Sandwich και Jelly Bean. Μέχρι και σήμερα πάνω από 500 εκατομμύρια συσκευές χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα Android. Πίνακας 2 Ποσοστιαία Κατανομή των Διαφόρων Εκδόσεων Android 3.2 Η αρχιτεκτονική του λογισμικού Android Δομική Επισκόπηση Το λογισμικό Android όπως φαίνεται και στο παρακάτω σχήμα, μπορεί να χωριστεί σε πέντε επίπεδα: Το Kernel, τις μητρικές βιβλιοθήκες (native libraries), το Android Runtime και το framework. 29

33 Το Android Εικόνα 6 Αρχιτεκτονική συστήματος Android. Τα πράσινα αντικείμενα είναι γραμμένα σε γλώσσα C/C++, τα μπλε σε γλώσσα Java και τρέχουν σε Dalvik VM. To Kernel που χρησιμοποιείται είναι της σειράς Linux 2.6, τροποποιημένο λόγω των ιδιαίτερων αναγκών στη διαχείριση ενέργειας, στη διαχείριση της μνήμης και του περιβάλλοντος λειτουργίας. Ακριβώς «πάνω» από το kernel τρέχουν κάποια τυπικά πακέτα Linux (daemons) όπως το bluez για το Bluetooth και το wpa_supplicant για την κρυπτογράφηση του ασύρματου δικτύου Wi-Fi. Επειδή το Android προορίζεται για συσκευές με μικρή κύρια μνήμη και χαμηλής ενέργειας επεξεργαστές (CPUs), οι βιβλιοθήκες για εντατικές εργασίες του CPU και του GPU (Graphic Processor Unit) μεταφράζονται σε τροποποιημένες μητρικές βιβλιοθήκες της συσκευής. Βασικές βιβλιοθήκες όπως η libc και η lipm αναπτύχθηκαν ειδικά για χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και με βάση το καθεστώς αδειοδότησης του Android. Σε αυτό το επίπεδο ο διαχειριστής επιφάνειας καθορίζει την πρόσβαση στην οθόνη για τον διαχειριστή παραθύρου. Αντίθετα από τα άλλα frameworks, το framework πολυμέσων που περιέχει ήχο και βίντεο πρέπει να τροποποιηθεί εξ ολοκλήρου. Το Android Runtime αποτελείτε από την εικονική συσκευή Dalvik και βιβλιοθήκες πυρήνα Java.Η εικονική συσκευή Dalvik είναι μεταγλωττιστής για κώδικα byte ο οποίος έχει μετατραπεί από κώδικα byte Java σε κώδικα byte Dalvik. Τα framework είναι γραμμένα σε Java και παρέχουν αφαιρέσεις από μητρικές βιβλιοθήκες και δυνατότητες του Dalvik στις εφαρμογές. Οι εφαρμογές Android τρέχουν τη δική τους εικονική συσκευή Dalvik και μπορούν να περιέχουν διάφορα στοιχεία: Activities, services, broadcast receivers. Τα στοιχεία αυτά αλληλεπιδρούν 30

34 Το Android μεταξύ τους και μπορούν να αλληλεπιδράσουν και με άλλες εφαρμογές μέσω του intent Ανατομία εφαρμογής Βασικός στόχος κάθε λειτουργικού και του Android είναι να τρέχει εφαρμογές. Αυτό παρέχει διάφορους τρόπους σε διαφορετικά επίπεδα να συνθέτουν, να εκτελούν και να διαχειρίζονται εφαρμογές. Για αυτό το σκοπό το Android διαχωρίζει πλήρως τους όρους, application, process, task και thread. Σε αυτή την ενότητα εξηγείται πλήρως κάθε όρος ξεχωριστά καθώς επίσης και οι σχέση μεταξύ αυτών PROCESSES AND THREADS Υπάρχουν πέντε διαφορετικοί τύποι διεργασιών (Processes) στο Android προκειμένου να ελέγχεται η συμπεριφορά του συστήματος και των εκτελούμενων προγραμμάτων. Οι διάφοροι τύποι έχουν διαφορετική σημασία και είναι αυστηρά καθορισμένα. Η ιεράρχηση των διαφόρων κλάσεων διεργασιών έχει ώς εξής: Foreground: Μία διεργασίας που τρέχει: an Activity, a Service providing the Activity, a starting or stopping Service a receiving Broadcast Receiver. Visible: Είναι μια διεργασία που διαχειρίζεται μία σταματημένη άλλα ακόμα ορατή Activity ή μια δεσμευμένη υπηρεσία μίας ορατής εφαρμογής (a Service bound to a visible Activity) και όχι στοιχεία του Foreground Service: Είναι μία διεργασία που εκτελεί μία υπηρεσία που έχει ήδη αρχίσει. Background: Είναι μία διεργασία που ελέγχει μία διαδικασία η οποία δεν είναι πλέον ορατή. Empty: Αυτές η διεργασίες περιέχουν ανενεργά στοιχεία της εφαρμογής και υπάρχουν μόνο για σκοπούς προσωρινής αποθήκευσης. Εάν το σύστημα δεν έχει επάρκεια μνήμης, η σημασία της κάθε διεργασίας γίνεται βασικό κριτήριο με βάση το οποίο το σύστημα τερματίζει τις διάφορες ενεργές διεργασίες προκειμένου να ελευθερωθεί μνήμη. Έτσι αρχικά τερματίζονται οι διεργασίες τύπου empty και ακολουθούν οι διεργασίες τύπου background. Συνήθως μόνο αυτού του είδους οι διεργασίες τερματίζονται έτσι ώστε το περιβάλλον που αντιλαμβάνεται ο χρήστης να παραμένει όσο το δυνατόν ανεπηρέαστο. Οι διεργασίες μπορούν να περιέχουν πολλαπλά thread, όπως στα περισσότερα συστήματα που βασίζονται σε Linux. Οι εφαρμογές Android περιέχουν διάφορα thread ώστε να διαχωρίζονται τα διάφορα τμήματα της εφαρμογής, όπως το 31

35 Το Android περιβάλλον χρήσης από το περιβάλλον εισόδου κλπ.). Τα thread που χρησιμοποιούνται είναι τα τυπικά thread που χρησιμοποιεί η γλώσσα Java Η δομή μίας εφαρμογής Android Η δομή μίας εφαρμογής Android βασίζεται σε τέσσερα διαφορετικά στοιχεία, τα οποία είναι: Activity Service Broadcast Receiver Content Provider Τα στοιχεία αυτά δεν είναι απαραίτητα ως σύνολο για την ανάπτυξη μίας εφαρμογής, αλλά προκειμένου η εφαρμογή να περιέχει ένα γραφικό περιβάλλον χρήσης πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον το στοιχείο: Activity. Οι εφαρμογές μπορούν να ξεκινούν άλλες εφαρμογές ή συγκεκριμένα στοιχεία άλλων εφαρμογών στέλνοντας μία προσθήκη (Intent). Αυτές περιέχουν μεταξύ άλλων και το όνομα της επιθυμητής δράσης που εκτελείται. Ο διαχειριστής προσθήκης (Intent Manager) υπολογίζει τις εισερχόμενες προσθήκες και ξεκινάει τις κατάλληλες εφαρμογές ή τα κατάλληλα στοιχεία εφαρμογών. Τα στοιχεία Services και Broadcast Receivers επιτρέπουν στην εφαρμογή να εκτελεί διάφορες εργασίες στο παρασκήνιο της εφαρμογής, προσδίδοντας πρόσθετη μεταβλητότητα στα υπόλοιπα στοιχεία. Τα στοιχεία Broadcast Receivers μπορούν να ελεγχθούν από συγκεκριμένα γεγονότα και να λειτουργούν για ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Τέλος ο κώδικας από κάθε στοιχείο μιας εφαρμογής μαζί με πρόσθετες πηγές όπως βιβλιοθήκες, εικόνες και άλλα απαραίτητα δεδομένα, συνιστούν ένα απλό αρχείο.apk το οποίο αποτελεί τον τύπο αρχείου για μία εκτελέσιμη εφαρμογή Android Android Manifest.xml Όλες οι εφαρμογές Android χρειάζονται να έχουν ένα αρχείο XML, στη διεύθυνση root της εφαρμογής, το οποίο ονομάζεται Android Manifest.xml. Αυτό το αρχείο χρησιμοποιείται από διάφορες παροχές του συστήματος προκειμένου να λαμβάνονται βασικές πληροφορίες για την εφαρμογή. Στο αρχείο manifest προκαθορισμένοι τύποι στοιχείων επιτρέπεται να καθοριστούν, όπως το όνομα της εφαρμογής, το στοιχεία της εφαρμογής, διάφορες άδειες (στην παρούσα εργασία για παράδειγμα καθορίζονται άδειες για την χρήση του υλικού ηχογράφησης της συσκευής καθώς και άδεια για την αποθήκευση στην εξωτερική μνήμη (SD) της συσκευής), απαιτούμενες βιβλιοθήκες, και διάφορα φίλτρα. 32

36 Το Android Activities Μία Activity (δραστηριότητα) είναι μία απλή οθόνη- προοπτική μιας εφαρμογής, όπως ένα παράθυρο περιαγωγής ή μία οθόνη ρυθμίσεων. Περιέχει τα οπτικά στοιχεία είτε αυτά παρουσιάζουν κάποια δεδομένα, όπως μία εικόνα, είτε επιτρέπουν την αλληλεπίδραση με τον χρήστη, όπως ένα πλήκτρο. Κάθε εφαρμογή μπορεί να περιέχει πολλές activities, η μεταφορά μεταξύ αυτών των δραστηριοτήτων γίνεται μέσω του intent. Όλες οι δραστηριότητες είναι υποκλάσεις από το android.app.activity και ο κύκλος ζωής τους ελέγχεται μέσω της μεθόδου onxyz(). Αυτή η μέθοδος χρειάζεται προκειμένου να ελέγχεται η πολλαπλή λειτουργία εφαρμογών (multitasking) και βοηθάει ώστε να διασφαλίζεται η καλύτερη λειτουργία όταν η μνήμη είναι περιορισμένη. Οι κύριες συναρτήσεις είναι: oncreate(): Η αρχική μέθοδος για τη δημιουργία μιας δραστηριότητας. ondestroy(): Η αντίθετη από την oncreate() μέθοδος. onresume(): Αυτή η μέθοδος καλείται εάν η Activity είναι ορατή στο προσκήνιο και έτοιμη να λάβει και να επεξεργστεί τις εισόδους του χρήστη. onpause(): Αυτή η μέθοδος αναλαμβάνει να αποθηκεύσει γρήγορα τα απαραίτητα δεδομένα και να σταματήσει την επεξεργασία τους ώστε να είναι δυνατή η μετάβαση της δραστηριότητες στο παρασκήνιο. onrestart(): Αυτή η μέθοδος επαναφέρει την δραστηριότητα στο προσκήνιο, με βάση την προηγούμενη αποθηκεμένη κατάσταση Intents, Intent filters and receivers Αντίθετα από τους παροχείς περιεχομένου (Content Providers), οι υπόλοιποι τρείς τύποι στοιχείων μίας εφαρμογής Android (activities, broadcast receivers και services) ενεργοποιούνται μέσω intent. Το intent είναι ένα μήνυμα το οποίο στέλνεται ασύγχρονα και το οποίο περιέχει το μήνυμα το οποίο πρέπει να μεταφερθεί. Το μήνυμα που περιέχεται είτε περιέχει το όνομα της διαδικασίας που πρέπει να εκτελεστεί, είτε το όνομα της διαδικασίας που ανακοινώθηκε. Η κλάση του intent έχει και ποιες ενέργειες όπως ACTIONEDIT και ACTIONVIEW ή για τους παροχείς περιλαμβάνεται επίσης και η ACTIONTIMETICK. Επιπρόσθετα από την ενέργεια, το μήνυμα περιέχει ένα ενιαίο αναγνωριστικό πόρων (Uniform Resource Identifier-URI) το οποίο καθορίζει το δεδομένο που χρησιμοποιούνται για την δοσμένη ενέργεια. Προαιρετικά το Intent μπορεί να περιέχει μία κατηγορία, ένα όνομα στοιχείου και επιπρόσθετα δεδομένα. 33

37 Το Android Το Android χρησιμοποιεί διαφορετικά άγκιστρα στα στοιχεία της εφαρμογής για να παραδώσει τα intents. Για μία εφαρμογή, καλείται η μέθοδος onnewintent(), ενώ για μία υπηρεσία (service) καλείται η μέθοδος onbind(). Οι παρεχόμενες ενέργειες μπορούν να ανακοινωθούν χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Context.sendBroadcast() ή άλλες παρόμοιες μεθόδους. Τα διάφορα intents μπορούν να φιλτραριστούν από την εφαρμογή έτσι ώστε να καθοριστεί ποια από αυτά μπορούν να εκτελεστούν από τα διάφορα στοιχεία της εφαρμογής. Η λίστα με τα φίλτρα τοποθετείται στο αρχείο manifest της εφαρμογής ώστε το Android να μπορεί να καθορίσει πριν την εκτέλεση της εφαρμογής τα επιτρεπόμενα intents Παροχείς περιεχομένου (Content provider) Η αποθήκευση και η ανάκτηση δεδομένων σε μία εφαρμογή Android πραγματοποιείται μέσω παροχέων περιεχομένου. Αυτοί μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ώστε να μοιράζονται δεδομένα διάφορες εφαρμογές μεταξύ τους, με την προϋπόθεση ότι αυτές οι εφαρμογές έχουν τις σωστές άδειες για να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα. Το Android επίσης έχει τυποποιημένους παροχείς για εικόνες, βίντεο, επαφές και ρυθμίσεις, οι οποίοι βρίσκονται στο πακέτο android.provider Διαδικασίες που εκτελούνται στο παρασκήνιο (Background activities) Η εφαρμογές μπορεί να χρειάζεται να εκτελούν κάποιες διαδικασίες υποστήριξης στο παρασκήνιο με ή χωρίς γραφικό περιβάλλον. Το Android παρέχει δύο κλάσεις τέτοιου σκοπού (Broadcast Receiver και Service). Εάν η διαδικασία που πρέπει να εκτελεστεί είναι μικρή τότε είναι καταλληλότερη η κλάση Broadcast Receiver εάν είναι μεγάλη τότε προτιμάται η κλάση Service.Προκειμένου να μην παγώνει η εκτελούμενη εφαρμογή και οι δύο αυτές κλάσεις τρέχουν το δικό τους thread. Η κλάση Broadcast Receiver ενεργοποιείται μέσω της μεθόδου onreceive() και απενεργοποιείται μέσω της επιστροφής αυτής της μεθόδου. Το γεγονός αυτό καθιστά απαραίτητη τη χρήση σύγχρονων μεθόδων στον δέκτη. Η διαδικασία παροχής πληροφοριών συνήθως δεν είναι περιορισμένη και έτσι στέλνει δεδομένα σε όλους τους δέκτες που ταιριάζουν, μπορεί όμως να οριοθετηθεί και να παρέχει πληροφορίες σε μόνο έναν δέκτη τη φορά. Ο δέκτης μπορεί να προωθήσει το αποτέλεσμα σε έναν άλλο δέκτη ή να σταματήσει την διαδικασία παροχής πληροφοριών. Μια υπηρεσία (Service) επιτρέπει στην εφαρμογή να εκτελεί σύνθετες εργασίες στο παρασκήνιο και παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία σε άλλες εφαρμογές του συστήματος. Μία υπηρεσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δύο τρόπους, είτε να ξεκινάει με μία εντολή είτε να ξεκινάει και να ελέγχεται από μία εσωτερική σύνδεση μέσω της χρήσης της μεθόδου Remote Procedure Call. Και οι δέκτες και οι υπηρεσίες πρέπει να δηλώνονται στο αρχείο manifest της εφαρμογής ώστε να επιτρέπεται στο Android να καθορίζει τις κλάσεις Service και Receiver ακόμα και όταν δεν εκτελείτε η εφαρμογή. 34

38 Το Android Διάρκεια ζωής και καταστάσεις λειτουργίας εφαρμογής. Η κατάσταση μίας εφαρμογής Android καθορίζεται από την κατάσταση των στοιχείων της. Όταν τα στοιχεία της εφαρμογής αλλάζουν κατάσταση τότε επιλέγεται και κατάλληλος τύπος εκτέλεσης της εφαρμογής. Όταν μία εφαρμογή ξεκινάει τότε ξεκινάνε τα διάφορα στοιχεία της εφαρμογής, στην περίπτωση μίας διεργασίας τότε τα άγκιστρα καλούνται με τη σειρά: oncreate() onstart() onresume() Η oncreate() καλείται μόνο μία φορά κατά τη διάρκεια ζωής της εφαρμογής, οι άλλες δύο όμως καλούνται πιο συχνά. Αν μία διαδικασία δεν είναι πλέον στο επίκεντρο, τότε καλείται η μέθοδος onpause(), και αν δεν είναι πλέον ορατή καλείται η μέθοδος onstop(). Πριν τη διαγραφή μίας διαδικασίας εκτελείται η μέθοδος ondestroy(), η οποία κλείνει τη διάρκεια ζωής της διαδικασίας. Κάθε μέθοδος καλείται σαν ένα ειδικό γεγονός επιτρέποντας στην διαδικασία να καθορίσει την κατάστασή της ή να επανεκκινεί σωστά. Η παρακάτω λίστα περιγράφει το σκοπό των διαφόρων άγκιστρων και πώς αυτά αλλάζουν την κατάσταση της εφαρμογής. Εικόνα 7 Γραφική αναπαράσταση της παρακάτω λίστας. 35

39 Το Android oncreate(): Η μέθοδος αυτή καλείται προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες αρχικοποιήσεις και να κατασκευαστεί η διαδικασία. Η επόμενη μέθοδος είναι πάντα η onstart(). onrestart(): Αυτή η μέθοδος καλείται όταν η διαδικασία είναι σταματημένη και πρέπει να επανεκκινήσει. onstart(): Με αυτή τη μέθοδο το δέντρο διεργασιών γίνεται ορατό και η διαδικασία είναι ορατή στο χρήστη, αλλά δεν είναι ακόμα στο προσκήνιο. onresume(): Η διαδικασία είναι στο επίκεντρο και μπορεί να δεχτεί είσοδο από το χρήστη. Σε αυτό το σημείο η εφαρμογή είναι στο προσκήνιο. onpause(): Εάν η εφαρμογή πάψει να είναι στο προσκήνιο ή η συσκευή μπει σε κατάσταση αναμονής, τότε καλείται αυτή η μέθοδος και ο τύπος της διεργασίας γίνεται απλά ορατός. Μετά την εκτέλεση αυτής της μεθόδου το σύστημα μπορεί ανά πάσα στιγμή να τερματίσει την εφαρμογή, επομένως θα πρέπει να έχουν σταματήσει όλες οι διεργασίες πρέπει να τερματιστούν και όλα τα δεδομένα που δεν είναι αποθηκευμένα πρέπει να αποθηκευτούν. Η διαδικασία μπορεί είτε να επανεκκινήσει είτε να τερματιστεί. onstop(): Η διαδικασία δεν είναι πλέον ορατή, έχει περάσει στο παρασκήνιο και η εφαρμογή μπορεί να τερματιστεί ανά πάσα στιγμή από το σύστημα προκειμένου να ελευθερωθεί μνήμη. Η διαδικασία μπορεί είτε να καταστραφεί είτε να επανεκκινηθεί. ondestroy(): Αυτή η μέθοδος καλείται ακριβώς πριν το σύστημα τερματίσει την εφαρμογή ή όταν η εφαρμογή διαγράψει τη διαδικασία. Για μία υπηρεσία ο κύκλος ζωής είναι πιο απλός από αυτόν που αναφέρθηκε ακριβώς από πάνω, αφού οι μέθοδοι onresume(),onpause() και onstop() δεν υπάρχουν. Για υπηρεσίες που αλληλεπιδρούν με την εφαρμογή, υπάρχουν τρείς μέθοδοι, onbind(),onunbind και onrebind() οι οποίες ελέγχουν την εκκίνηση, τον τερματισμό και την επανεκκίνηση της υπηρεσίας. Οι Broadcast receivers έχουν μόνο μία μέθοδο την onreceive() η οποίο εκτελεί την διεργασίας σαν να ήταν στο προσκήνιο. 36

40 Το Android 3.3 Η πλατφόρμα ανάπτυξης Eclipse. Εικόνα 8 Λογότυπο νεότερης έκδοσης Eclipse Η αναπτυξιακή πλατφόρμα Eclipse είναι ένα περιβάλλον ανάπτυξης λογισμικού διαφόρων γλωσσών προγραμματισμού. Κατά κύριο λόγω είναι ανεπτυγμένο με χρήση της γλώσσας προγραμματισμού JAVA.Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη εφαρμογών σε JAVA, ενώ με την βοήθεια διαφόρων προσθέτων που παρέχει είναι δυνατή η ανάπτυξη εφαρμογών σε γλώσσα Ada, C, C++, COBOL, Fortran, Haskell, Perl, PHP, Python, R, Ruby, Scala, Clojure, Groovy, Scheme, and Erlang. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη πακέτων για το λογισμικό Mathematica. Η πλατφόρμα Eclipse είναι δομημένη σε διάφορα υποσυστήματα τα οποία εφαρμόζονται σε μία ή περισσότερες επεκτάσεις της. Αυτά τα υποσυστήματα έχουν κατασκευαστεί στην κορυφή μίας μικρής μηχανής εκτέλεσης. Το παρακάτω σχήμα απεικονίζει μία απλοποιημένη άποψη αυτής. Ένα οποιοδήποτε προϊόν βασισμένο στο Eclipse δομείται σαν μία συλλογή από πρόσθετα (plug-ins). Κάθε πρόσθετο περιέχει τον κώδικά ο οποίος παρέχει κάποιες από τις λειτουργίες του προϊόντος. Ο κώδικας και άλλα αρχεία για το πρόσθετο είναι εγκατεστημένα στον τοπικό υπολογιστή και ενεργοποιούνται αυτόματα όταν χρειάζεται. Τα πρόσθετα ενός προϊόντος είναι κατηγοριοποιημένα μέσα στα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Ένα χαρακτηριστικό είναι μία μονάδα από μία ξεχωριστή λειτουργία. Η θεμελιώδης τροποποιήσιμη φύση της πλατφόρμας Eclipse καθιστά ευκολότερη την εγκατάσταση πρόσθετων χαρακτηριστικών και προσθέτων μέσα στο προϊόν που βασίζεται στο Eclipse καθώς και την αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων χαρακτηριστικών και προσθέτων. Αυτό μπορεί να γίνει εφικτό από την πλατφόρμα εγκατάστασης και αναβάθμισης που υπάρχει στο μενού «Βοήθεια». Το Eclipse επιτρέπει την ανεύρεση, τη μεταφόρτωση και την εγκατάσταση νέων χαρακτηριστικών και προσθέτων από μία ειδική διαδικτυακή βάση που περιέχει όλες τις ιστοσελίδες με προγράμματα που βασίζονται σε αυτή την πλατφόρμα. 37

41 Το Android Τα μεγάλα προϊόντα που βασίζονται στο Eclipse μπορούν να οργανώνουν τα χαρακτηριστικά τους σε δέντρα ξεκινώντας από το χαρακτηριστικό root το οποίο περιγράφει ολόκληρο το προϊόν. Αυτό το χαρακτηριστικό περιέχει μικρότερα τμήματα των λειτουργιών. Η δυνατότητα να κατηγοριοποιούνται τα χαρακτηριστικά ιεραρχικά επιτρέπει στα προϊόντα να είναι δομημένα ως εξής, ένα μεγαλύτερο προϊόν χτίζεται πάνω σε ένα μικρότερο, ενσωματώνοντας περισσότερες λειτουργίες. Μερικά ενσωματωμένα χαρακτηριστικά της πλατφόρμας μπορεί να είναι χρήσιμα πρόσθετα αλλά να μην είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του προϊόντος. Οι παροχείς των προϊόντων κάνουν μία δεύτερη κατηγοριοποίηση των πρόσθετων σαν απαραίτητα και προαιρετικά. Τα προαιρετικά δεν είναι απαραίτητα για την εγκατάσταση του προϊόντος και επίσης μπορούν να εγκατασταθούν αργότερα αφού το βασικό τμήμα του προϊόντος είναι ήδη εγκατεστημένο Περιβάλλον Εργασίας (Workbench) Ο όρος Workbench αναφέρεται στο περιβάλλον ανάπτυξης. Το περιβάλλον αυτό αποσκοπεί να επιτύχει την απρόσκοπτη ενσωμάτωση των διαφόρων εργαλείων και το ελεγχόμενο άνοιγμά τους προσφέροντας ένα κοινό πρότυπο για τη δημιουργία, τον έλεγχο και την περιήγηση στα δεδομένα του χώρου εργασίας. Κάθε παράθυρο του περιβάλλοντος αυτού περιέχει μία ή και περισσότερες προοπτικές. Κάθε προοπτική περιέχει διάφορες προβολές, επεξεργαστές για τους διάφορους τύπους αρχείων και έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τί θα εμφανίζεται στις γραμμές εργαλείων και στα διάφορα μενού. 38

42 Το Android Εικόνα 9 Στιγμιότυπο που δείχνει ένα workbench Βασικός οδηγός χρήσης του λογισμικού Eclipse Σ αυτό το σημείο παρατίθεται ένας συνοπτικός οδηγός, για την εξοικείωση του χρήστη με τα διάφορα στοιχεία του περιβάλλοντος εργασίας. Γενικά το περιβάλλον εργασίας περιέχει: 1) Διάφορες Προοπτικές Μία προοπτική είναι ένα σύνολο προβολών και επεξεργαστών σε ένα παράθυρο του περιβάλλοντος εργασίας. Μία προβολή ή και περισσότερες μπορούν να περιέχονται σε ένα περιβάλλον εργασίας. Κάθε προοπτική περιέχει μία ή περισσότερες προβολές καθώς επίσης 39

43 Το Android έναν ή περισσότερους επεξεργαστές. Μέσα στο ίδιο παράθυρο μπορούν να υπάρχουν διαφορετικά πακέτα προβολών αλλά όλες οι προοπτικές μοιράζονται το ίδιο πακέτο επεξεργαστών. 2) Διάφορες Προβολές Μία προβολή είναι ένα οπτικά στοιχείο μέσα στο περιβάλλον εργασίας. Αυτές συνήθως χρησιμοποιούνται είτε για να μπορεί ο χρήστης να περιηγηθεί στις διάφορες πληροφορίες του περιβάλλοντος εργασίας, όπως είναι οι πηγές που χρησιμοποιούνται στο συγκεκριμένο περιβάλλον εργασίας είτε για να απεικονίσει τις ιδιότητες του ενεργού επεξεργαστή. Κάθε αλλαγή που πραγματοποιείτε στην προβολή αποθηκεύεται άμεσα. 3) Επεξεργαστές για τους διάφορους τύπους αρχείων. Ένας επεξεργαστής είναι ένα οπτικό στοιχείο στο περιβάλλον εργασίας. Αυτός συνήθως χρησιμοποιείτε είτε για την επεξεργασία μιας πηγής είτε για την εμφάνισή της. Η οπτική παρουσίαση μπορεί να είναι είτε με τη μορφή κειμένου είτε με τη μορφή διαγράμματος. Ένα παράδειγμα των δύο αυτών ειδών επεξεργαστών είναι το παρακάτω. Εικόνα 10 Επεξεργαστής με τη μορφή κειμένου 40

44 Το Android Εικόνα 11 Επεξεργαστής με τη μορφή διαγράμματος 3.3.3Εγκατάσταση του Android SDK Μεταφόρτωση του πρόσθετου ADT Για την εγκατάσταση αυτού του πρόσθετου ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα: o Στη γραμμή μενού του Eclipse ανοίγουμε το μενού Βοήθεια και επιλέγουμε το «Εγκατάσταση νέου λογισμικού» 41

45 Το Android o o Στο παράθυρο που εμφανίζεται επιλέγουμε το «Προσθήκη»(Add) Με το πάτημα του Add εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: 42

46 Το Android o Πληκτρολογούμε για όνομα, το «ADT Plugin» και στο πεδίο «Διεύθυνση» (Location) πληκτρολογούμε https://dl-ssl.google.com/android/eclipse/ Και πατάμε ΟΚ. o o o Έπειτα πατάμε το Next. Στο νέο παράθυρο που εμφανίζεται υπάρχει λίστα με όλα τα εργαλεία που είναι για μεταφόρτωση και εγκατάσταση. Αποδεχόμαστε εάν συμφωνούμε την άδεια χρήσης, και πατάμε Τέλος. Όταν τελειώσει η εγκατάσταση, το Eclipse επανεκκινεί αυτόματα. Τροποποίηση του ADT Plugin Μετά την επανεκκίνηση του Eclipse πρέπει να καθοριστεί η ακριβής τοποθεσία του Android SDK. Για να γίνει αυτό: 1. Στο παράθυρο που εμφανίζεται με τίτλο «Welcome to Android Development» επιλέγουμε το «Use existing SDKs 2. Έπειτα βρίσκουμε και επιλέγουμε την ακριβή τοποθεσία του Android SDK που πρόσφατα έχουμε εγκαταστήσει. Και πατάμε του «Next» Τώρα το Eclipse είναι έτοιμο για ανάπτυξη εφαρμογών Android. Έχουμε τη δυνατότητα να προσθέσουμε νέα εργαλεία αναβαθμίζοντας την πλατφόρμα του SDK καθώς επίσης και να προσθέσουμε νέες πλατφόρμες 43

47 Το Android Android.Επιλέγοντας από τη γραμμή μενού το «Window» και έπειτα το «Android SDK Manager» μπορούμε να εγκαταστήσουμε οτιδήποτε είναι διαθέσιμο για την ανάπτυξη εφαρμογών. Επίσης θα πρέπει να αναφερθεί ότι το Android SDK προσθέτει ένα ακόμα διαθέσιμο εργαλείο για τον προγραμματιστή, που είναι ένας προσομοιωτής κινητού τηλεφώνου ή tablet pc. Τα δε χαρακτηριστικά αυτού, όπως είναι η εσωτερική του μνήμη, η μνήμη SD, η έκδοση του android που είναι εγκατεστημένη στον προσομοιωτή είναι πλήρως παραμετροποιήσιμα από τον προγραμματιστή. 44

48 Το Android Εικόνα 12 Προσομοιωτής Nexus 7 tablet-pc 45

49 Το Android 3.4 Δημιουργία ενός Android Project Σε αυτή την ενότητα καταγράφονται τα βασικά βήματα για την δημιουργία ενός Android Project. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να δημιουργήσει κανείς ένα τέτοιο project, έχει επιλεχθεί η παρουσίαση της δημιουργίας μίας τέτοιας εργασίας με τη χρήση της γραμμής μενού μιας και αυτός είναι ο πιο διαδεδομένος τρόπος. 1. Επιλέγουμε στην γραμμή μενού την επιλογή File > New > Project. Εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο. 46

50 Το Android 2. Επιλέγουμε Android > Android Application Project. Τότε εμφανίζεται ένα άλλο παράθυρο το οποίο ζητάει ορισμένες πληροφορίες για το project που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Όπως το όνομά της εφαρμογής, το όνομα του project καθώς και απαιτεί να οριστούν συγκεκριμένες πληροφορίες για τη συμβατότητα της εφαρμογής για τις διάφορες εκδόσεις του λειτουργικού Android. Αφού πρώτα εισάγουμε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Επιλέγουμε το «Next» 47

51 Το Android 3. Στο σημείο αυτό επιλέγεται το εικονίδιο που θα έχει η εφαρμογή. Η επιλογή μπορεί να γίνει μεταξύ ενσωματωμένων εικονιδίων, αρχείων εικόνας που ο προγραμματιστής κατέχει και κειμένου. Μετά την επιλογή του εικονιδίου επιλέγουμε το «Next». 48

52 Το Android 4. Έπειτα επιλέγεται η μορφολογία της εφαρμογής. Στην παρακάτω εικόνα παρουσιάζεται ένα τέτοιο παράθυρο το οποίο περιέχει 5 είδη μορφολογιών. Θα πρέπει να τονιστεί σε αυτό το σημείο ότι οι διαθέσιμες μορφολογίες διαφέρουν ανάλογα με το ποια εργαλεία του Android SDK είναι εγκατεστημένα στον υπολογιστή που θα πραγματοποιηθεί η ανάπτυξη της εφαρμογής. Επιλέγοντας την επιλογή «Next», ο οδηγός δημιουργίας ενός Android Project φτάνει στην τελική φάση. 5. Στη φάση αυτή ζητείται η εισαγωγή του ονόματος της βασικής κλάσης της εφαρμογής. Καθώς και το όνομα του αρχείου που θα περιέχει το γραφικό περιβάλλον της εφαρμογής. Πρέπει να σημειωθεί ότι το όνομα της εφαρμογής 49

53 Το Android πρέπει να έχει τουλάχιστον το πρώτο γράμμα κεφαλαίο, διαφορετικά δεν γίνεται αποδεκτο. 6. Επιλέγοντας το «Finish» ολοκληρώνεται η διαδικάσαι δημιουργίας του Android Project και το πρόγραμμα εμφανίζει το παρακάτω παράθυρο. 50

54 51 Το Android

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτη ύπνου Ορισμόςαποφρακτικήςυπνικής άπνοιας RDI>5 RDI

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας εγρήγορση Στάδιο ύπνου ώρες H AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚH ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Υπνικοί κύκλοι διάρκειας 90 λεπτών Υπνοςμη-REM Στάδιο1-στάδιο4

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Διαχείριση χρόνιων πασχόντων με συστήματα τηλεματικής Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ANDROID Προγραμματισμός Εφαρμογών

ANDROID Προγραμματισμός Εφαρμογών ANDROID Προγραμματισμός Εφαρμογών Παναγιώτης Κρητιώτης ΑΜ 1607 Περιεχόμενα Εισαγωγή Βασικά Στοιχεία Χαρακτηριστικά Αρχιτεκτονική Εργαλεία Προγραμματισμού Eclipse IDE Android SDK - ADT Plugin Προσομοιωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ»

ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ» Ι ΑΣΚΟΥΣΑ:ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΠΑΡΑΣΧΟΥ ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΛΑΡΙΣΑ 2009-06-17 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι, Πρόσκληση Αγαπητοί συνάδελφοι, εδώ είμαστε πάλι. Μετά από 3 χρόνια σιωπής, λόγω των συνθηκών, θα ξανασυναντηθούμε στο 4 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τις Διαταραχές του Ύπνου που θα πραγματοποιηθεί στις 15

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Κλινικές Μελέτες Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Janice Abbott, PhD Καθηγήτρια Ψυχολογικής Υγείας Σχολή Επιστημών Υγείας University of Central Lancashire

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail :info@medical-lite.gr / Website: www.medical-lite.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος Απλό κάψιμο στο στήθος και ξινίλα ή κάτι περισσότερο; Τι είναι και πως εκδηλώνεται η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συσχετίζουν τους θανάτους από το κάπνισμα με καρκίνο και παθήσεις των πνευμόνων, στην πράξη, περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Θεόδωρος Παπαϊωάννου Επίκουρος Καθηγητής Α Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ιατροτεχνολογικά προϊόντα Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα