Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ 1 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ 1 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ 1 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΑΚΗ Γ. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Π.Μ.Σ. Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς είναι αυτός που ονομάζεται όρια ελέγχου της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς ή απλά έλεγχος της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς και αναφέρεται στην πεποίθηση που έχει το άτομο, για το κατά πόσο μπορεί με δικές του ενέργειες να συμβάλει στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Η βαθύτερη κατανόηση αυτού του παράγοντα έχει ιδιαίτερη σημασία, και σε επίπεδο θεωρητικό, και σε επίπεδο σχεδιασμού και εφαρμογής προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, καθώς θεωρείται πως πρόκειται για παράγοντα που δεν μπορεί να διδαχθεί άμεσα στην τάξη, παρά μόνο να ενισχυθεί μέσα από πρακτικές όπως η συνεργασία σχολείου κοινότητας κ.α. Εδώ παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας που έγινε με την βοήθεια συνεντεύξεων με μαθητές ενός Ενιαίου Λυκείου και είχε ως σκοπό εκτός άλλων, την διερεύνηση αυτού του παράγοντα, αποτελεί δε τμήμα ευρύτερης έρευνας. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν αφενός την καταγραφή των πεποιθήσεων των μαθητών για κάθε διάσταση του περιβαλλοντικού ελέγχου, και αφετέρου τον εντοπισμό βασικών επαναλαμβανόμενων θεμάτων που σχετίζονται με τον έλεγχο και μπορεί να θεωρηθεί ότι αντανακλούν είτε ατομικές είτε κοινωνικές πεποιθήσεις. PAPAGEORGAKI G. Aegean University, Postgraduate Studies Program: Environmental Policy and Management ABSTRACT One of the more significant factors of environmental behavior is `locus of control of environmental behavior'. This factor refers to an individual s belief that he or she has the potential to contribute, with his or her own actions, to the solution of environmental problems. The deeper comprehension of this factor is especially important both for the theory level, and for the design and practice of Environmental Education programs, since it is suggested that environmental control cannot be taught directly in class, but it can be developed through strategies like school community collaboration. Here are presented the results of a research that is a part of a wider one. The research method was the interviewing of a number of Lyceum students. The results include some insights concerning students beliefs about their environmental control, its dimensions, and the discovering of repeated patterns that are revealed from the data, are related with the students environmental control and reflect individual or social beliefs. Λέξεις κλειδιά: Έλεγχος της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς, μαθητές Λυκείου, συνεντεύξεις. 550 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο χώρο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ο στόχος ο οποίος έχει τεθεί εδώ και δεκαετίες και δεν έχει αμφισβητηθεί ή έχει αλλάξει μέχρι τώρα είναι, οι νέοι άνθρωποι να γίνουν ικανοί και να θέλουν να εργαστούν με βάση αυτό που λέγεται συμπεριφορά υπέρ του περιβάλλοντος. Για την ανάλυση της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς και την περιγραφή των παραγόντων της, έχουν προταθεί μοντέλα, με πιο γνωστό αυτό των Hungerford και Volk (2001). Επιλέχθηκε να ερευνηθεί ένας από τους παράγοντες τους υπεύθυνους για την περιβαλλοντική συμπεριφορά, αυτός των ορίων που έχει το άτομο στον έλεγχο της συμπεριφοράς του ή στην συγκεκριμένη περίπτωση, των ορίων ελέγχου της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς. Ο παράγων αυτός ορίζεται σε αντιστοιχία με τους ορισμούς της κοινωνικής ψυχολογίας, ως η πεποίθηση του ατόμου σε σχέση με τον έλεγχο που έχει στην ανάπτυξη της συγκεκριμένης συμπεριφοράς και το κατά πόσο θα του προσδώσει η συμπεριφορά αυτή μεγαλύτερη ισχύ (Hungerford και Volk, 2001).Θεωρείται από πολλούς ερευνητές ως ένας από τους σημαντικότερους και σχετίζεται σημαντικά με την πρόθεση για περιβαλλοντική συμπεριφορά η οποία στα μοντέλα συμπεριφοράς αποτελεί την τελική μεταβλητή που μπορεί να προσδιοριστεί (Markinkowski, 2001 Hungerford και Volk, 2001 Hwang κ.α., 2000). Μια έννοια που έχει εισαχθεί την τελευταία δεκαετία αντί της έννοιας της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς είναι αυτή της ικανότητας για δράση (action competence). Αυτή ορίζεται ως η ικανότητα κάποιου να δεσμευτεί προσωπικά και μαζί με άλλους, σε υπεύθυνη δράση για έναν περισσότερο ανθρώπινο κόσμο (Schnack στο Rauch, 2002) και αναπτύσσεται μαζί με την κριτική σκέψη. Η έρευνα έχει αποκαλύψει τρεις συνιστώσες για την ικανότητα για δράση, οι οποίες αλληλεπιδρούν. Η μία από αυτές είναι η εμπιστοσύνη του ατόμου στην επιρροή που μπορεί να έχει (Rauch, 2002). Είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς την αντιστοιχία ανάμεσα στην εμπιστοσύνη του ατόμου στην επιρροή που μπορεί να έχει και στα όρια ελέγχου της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς. Η εμφάνιση αυτού του παράγοντα και στα δύο εναλλακτικά μοντέλα επαληθεύει την σημασία του και αποτελεί την αιτία για την επιλογή του ως αντικειμένου της έρευνας. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται κάποια από τα αποτελέσματα μιας ευρύτερης έρευνας που αφορούσε πρώτον στον περιβαλλοντικό έλεγχο των μαθητών και δεύτερον στις πιθανές σχέσεις του με χαρακτηριστικά της άτυπης λειτουργίας του σχολείου όπως αυτά φαίνονται μέσα από απόψεις των μαθητών Λυκείου. Εδώ, θα παρουσιαστούν μόνο οι πεποιθήσεις των μαθητών για τον περιβαλλοντικό τους έλεγχο, όπως αυτές προέκυψαν από το πρώτο στάδιο της έρευνας που έγινε με συνεντεύξεις. Ως πλαίσιο μελέτης των ορίων ελέγχου της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς των μαθητών, επιλέχθηκε ένα που να περιλαμβάνει τις διαστάσεις που αναφέρονται αφενός στην θεωρία της κοινωνικής ψυχολογίας περί ελέγχου (εσωτερικός εξωτερικός, ατομικός ομαδικός έλεγχος) και αφετέρου στην θεωρία της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς (έλεγχος που σχετίζεται με συγκεκριμένες κατηγορίες δράσεων) (Markinkowski, 2001). 2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η έρευνα βασίζεται σε μεθόδους της εθνογραφίας οι οποίες θεωρούνται ως οι καταλληλότερες όταν ο σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση ενός φαινομένου, όταν ο ερευνητής έχει λίγο ή καθόλου έλεγχο επάνω στα γεγονότα, και, όταν εστιάζει σε συγκεκριμένο χώρο, όπως εδώ. Το αντικείμενο της εθνογραφικής έρευνας ήταν και η απόσπαση της πρωταρχικής γνώσης από τα άτομα της ομάδας που συμμετέχουν στην έρευνα (emic knowledge) αλλά και η προσέγγιση του ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 551

3 τρόπου με τον οποίο άτομα εκτός της ομάδας αντιλαμβάνονται και ερμηνεύουν την πρωταρχική γνώση (etic knowledge). Αυτό σημαίνει την ανάγκη ερμηνευτικής προσέγγισης η οποία στοχεύει στο άτομο, στις ανθρώπινες πράξεις και στην ερμηνεία τους, και προϋποθέτει την προσωπική ενεργό ανάμειξη του ερευνητή ο οποίος παρατηρεί, αναλύει και συνθέτει. Όπως σε όλες τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις, δεν προϋπάρχει θεωρία προς επικύρωση. Αντίθετα, η θεωρία έπεται της έρευνας. Συγχρόνως, η παρούσα έρευνα μπορεί να θεωρηθεί ως μια λειτουργική, συλλογική έρευνα περίπτωσης, όπου ο πρωταρχικός σκοπός της είναι η κατανόηση ενός συγκεκριμένου θέματος και για τον σκοπό αυτό επιλέγονται και οι περιπτώσεις. Τα αποτελέσματά της γενικεύονται νατουραλιστικά καθώς γίνεται η σύνδεση της αρχικής γνώσης και εμπειρίας του αναγνώστη της έρευνας με τα ευρήματά της (Stake, 1995) Ο σχεδιασμός των συνεντεύξεων Η διερεύνηση των απόψεων και των πεποιθήσεων των μαθητών για τον περιβαλλοντικό τους έλεγχο, έγινε με την βοήθεια συνεντεύξεων. Οι βασικοί λόγοι για αυτήν την επιλογή ήταν το ενδιαφέρον για το νόημα που οι ίδιοι οι μαθητές αποδίδουν στις έννοιες και η δυνατότητα που παρέχουν για διευκρινήσεις και εμβάθυνση με την εστίαση σε συγκεκριμένο στόχο. Στα μειονεκτήματά τους συγκαταλέγονται, ο περιορισμένος αριθμός των ερωτώμενων που μπορούν να προσεγγισθούν, σφάλματα που σχετίζονται με την ικανότητα ή τις αρχικές αντιλήψεις του ερευνητή κ.λ.π. Οι συνεντεύξεις ήταν εστιασμένες επειδή στόχευαν σε συγκεκριμένο θέμα (Merton και Kendall, στο Cohen και Manion, 1994) και ημι δομημένες λόγω της χρήσης ενός οδηγού συνεντεύξεων για να εξασφαλιστεί η κάλυψη όλων των επιμέρους θεμάτων που έχουν καθοριστεί. Τέλος, ήταν διπλές (joint interviews) οι οποίες αφενός δημιουργούν ένα κλίμα ασφάλειας ανάμεσα στους μαθητές και αφετέρου δημιουργούν τις συνθήκες για συζήτηση και αλληλεπίδραση των ατόμων (Littledyke, 2004 Oppenheim, 1992). Έγιναν στον χώρο του σχολείου σε δύο στάδια, το πιλοτικό και το τελικό ενώ δόθηκε προσοχή σε μεθόδους ενθάρρυνσης και δημιουργίας ευχάριστου κλίματος (Patton, 1987). Ο πληθυσμός στον οποίο στόχευε η έρευνα ήταν οι μαθητές Λυκείου, οι οποίοι θεωρούνται ότι ανήκουν στο τελευταίο στάδιο περιβαλλοντικής γνωστικής και ηθικής ανάπτυξης (Littledyke, 2004) και ότι έχουν την ικανότητα να διαχειρίζονται περισσότερο πολύπλοκες έννοιες, αντιλήψεις, απόψεις κ.λ.π. Στις συνεντεύξεις, έλαβαν μέρος 25 μαθητές, αγόρια και κορίτσια, και των τριών τάξεων του 1 ου Ενιαίου Λυκείου Αγίου Δημητρίου Αττικής. Το κριτήριο της επιλογής των ατόμων που πήραν μέρος ήταν η εξασφάλιση όσο το δυνατόν περισσότερων πληροφοριών σχετικών με το θέμα και όχι η δημιουργία μιας στατιστικά αντιπροσωπευτικής ομάδας με τυχαία δειγματοληψία. Παρόλα αυτά δόθηκε προσοχή στο να υπάρχουν άτομα και των δύο φύλων, από όλες τις τάξεις του Λυκείου. Ο αριθμός των μαθητών καθορίστηκε στην πορεία και η διαδικασία των συνεντεύξεων σταμάτησε όταν η ανάλυσή τους έδειξε ότι οι απόψεις που είχαν καταγραφεί επαναλαμβάνονταν (Oppenheim, 1992). Οι συνεντεύξεις έλαβαν χώρα το χρονικό διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2004 έως τον Φεβρουάριο του Έγιναν στον χώρο του σχολείου ενώ η διάρκειά τους ήταν μία διδακτική ώρα Ανάλυση περιεχομένου Η βασική μέθοδος ανάλυσης των δεδομένων ήταν η ανάλυση περιεχομένου η οποία ξεκίνησε από την δημιουργία των προφίλ για κάθε μαθητή και κατέληξε στον καθορισμό κρίσιμων θεμάτων. 552 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

4 Οι δυσκολίες της ανάλυσης αφορούσαν κυρίως το στάδιο της ερμηνείας δεδομένου ότι στην εκπαιδευτική έρευνα γενικά αλλά και στον χώρο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ειδικότερα, έχει εντοπιστεί η δυσκολία των παιδιών να αυτοκαθοριστούν και να δράσουν ως συνεπή άτομα (Payne, 1997). Έτσι, κάποιες από τις απόψεις τους μπορεί να σχετίζονται με το ίδιο το άτομο, ενώ άλλες μπορεί να σχετίζονται με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης (Apple, 1993). Εκτός αυτού, το στάδιο της ερμηνείας αφηγήσεων, δηλώσεων κ.λ.π. εμπεριέχει και το πρόβλημα της σύγκρουσης ανάμεσα στην απαίτηση για αντικειμενικότητα, ακρίβεια και επιστημονική μέθοδο από τη μια, και, της επιθυμίας μας να έχουμε την ακριβέστερη σημασία και έννοια από την άλλη (Witz κ.α., 2001) Κριτήρια ποιότητας Η έρευνα υπακούει σε συγκεκριμένα κριτήρια ποιότητας που αφορούν σε ποιοτικές έρευνες και την ερμηνευτική προσέγγιση (Reid κ.α., 2000 Stake, 1995 κ.α.). Συνοπτικά, τέτοια είναι: - Η λεπτομερής περιγραφή του σχεδιασμού και της πραγματοποίησης των συνεντεύξεων, εξασφαλίζει την αυθεντικότητα της έρευνας (credibility). Το είδος των ερωτήσεων και η δημιουργία θετικού και ενθαρρυντικού κλίματος με κατάλληλες τεχνικές, σχετίζεται με την ελεύθερη έκφραση των απόψεων των μαθητών και στην αξιοπιστία της έρευνας (believability). - Η ελαχιστοποίηση των υποκειμενικών κρίσεων κατά την ερμηνεία των δεδομένων, προκύπτει από την σαφήνεια, την πλούσια περιγραφή περιπτώσεων, την παράθεση φράσεων κ.α. (εσωτερική εγκυρότητα - internal validity). - Τέλος, η εξωτερική εγκυρότητα της έρευνας, σχετίζεται με το πεδίο στο οποίο μπορούν να γενικευθούν τα αποτελέσματα. Πρόκειται για νατουραλιστική και όχι στατιστική γενίκευση. Τέλος, η έρευνα πληροί ορισμένα γενικά κριτήρια ποιότητας που σχετίζονται με την εκπαιδευτική έρευνα (Eisenhart και Howe, 1992). Αυτά, πέρα από τα περί αξιοπιστίας κ.λ.π. είναι: - Τα ερευνητικά ερωτήματα είναι αυτά που οδήγησαν στην επιλογή των κατάλληλων τεχνικών για την απόκτηση αλλά και την ανάλυση των δεδομένων και όχι το αντίστροφο. - Τα αξιόπιστα αποτελέσματα της έρευνας εξαρτώνται επίσης και από το θεωρητικό ή πρακτικό υπόβαθρο του ερευνητή. Αυτά γίνονται φανερά από την έκθεση του θεωρητικού υποβάθρου του και την ανάπτυξη των σημείων που θεωρεί σημαντικά. - Οι αξίες οι εγγενείς στην έρευνα, είναι οι σημαντικές πληροφορίες που δίνει ως προς την βελτίωση της εκπαιδευτικής πρακτικής και αυτές που αφορούν θέματα ερευνητικής ηθικής. - Η έκθεση της έρευνας υποδεικνύει και την δυνατότητα επαλήθευσης των αποτελεσμάτων μέσα από την σύγκριση με άλλες έρευνες. 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 3.1 Εσωτερικός έλεγχος Υπήρξαν μαθητές των οποίων η αυθόρμητη αντίδραση ήταν η έκφραση πεποίθησης ότι η προσωπική τους προσπάθεια θα έχει αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Συνήθως επρόκειτο περί απλής έκφρασης της προσωπικής τους δυναμικής: εγώ πολλές φορές πιστεύω πως τα καταφέρνω Κάποιοι άλλοι έδειχναν την υπακοή τους προς κάποιον εσωτερικό κανόνα, δίνοντας μια ηθική διάσταση στις πράξεις τους: είναι χρέος όλων μας ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 553

5 Οι αρνητικές πεποιθήσεις περί εσωτερικού ελέγχου οφειλόταν κυρίως στην αντίθεσή τους με τους άλλους. Δεν πρόκειται για άτομα που έχουν ισχύ ή εξουσία, αλλά για όλους τους άλλους πολίτες που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση με αυτούς, δείχνουν όμως αδιαφορία για την κατάσταση του περιβάλλοντος και για περιβαλλοντική δράση. Στην περίπτωση αυτή, αναφέρονται κυρίως στην Ελληνική πραγματικότητα: άμα το κάνω μόνο εγώ και όλοι οι άλλοι πετάνε σκουπίδια δεν θα γίνει τίποτα Παράλληλα ορισμένοι τόνιζαν την δική τους αδυναμία: τα παιδιά γενικά δεν μπορούν ούτε να πείσουνε κάποιον να κάνουνε κάτι συγκεκριμένο 3.2 Εξωτερικός έλεγχος Οι περισσότεροι μαθητές αυθόρμητα εξέφρασαν την πεποίθηση ότι τα πράγματα ελέγχονται από ισχυρά άτομα, ομάδες ή θεσμούς όπως το κράτος (οι ισχυροί άλλοι). Η πεποίθηση αυτή αναδείχθηκε κυρίαρχη: τώρα πιστεύω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα, ατομικά..με το χρήμα κινείς τα πάντα δεν νομίζω ότι βοηθάει και το κράτος σ αυτό το πράγμα Η απόδοση του ελέγχου στην μοίρα αναφέρεται ελάχιστα και δεν αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό στο προφίλ των μαθητών που μελετάμε. Σχετίζεται δε μόνο με άτομα που είχαν ιδιαίτερα χαμηλό εσωτερικό έλεγχο: τώρα και οι άνθρωποι έχουν γίνει έτσι. Δεν μπορείς να κάνεις κάτι για το περιβάλλον. Μας έχουνε βάλει στο μυαλό ότι έτσι πρέπει να είναι κι έτσι θα είναι Μια ιδιαίτερη αναφορά περί εξωτερικού ελέγχου αποτέλεσε η αναφορά στην δύναμη των Μ.Μ.Ε.: να το κάνουμε μόδα. Τόσα έχουνε γίνει μόδα, γιατί να μην γίνει κι αυτό; 3.3 Ομαδικός έλεγχος Σχεδόν όλοι όσοι δήλωσαν ισχυρό εσωτερικό έλεγχο, δήλωσαν συγχρόνως ότι με ομαδικές δραστηριότητες θα μπορούσαν να υπάρξουν καλύτερα αποτελέσματα. Η κυριότερη αιτιολόγηση ήταν ότι έτσι μπορούν να επηρεαστούν περισσότεροι άνθρωποι. Η αξία δηλαδή που αποδίδουν σε μια ομαδική δραστηριότητα βρίσκεται στον αριθμό των ατόμων που συμμετέχουν και στην δύναμη που έχει το παράδειγμα που θα δώσουν στους υπόλοιπους. Η ομαδική δράση εκλαμβάνεται δηλαδή ως άθροισμα ατομικών δράσεων και δεν αναφέρεται άλλου είδους αλληλεπίδραση με τα άτομα αλλά και ούτε άλλου είδους δυναμική των ομαδικών δραστηριοτήτων: σε μια ομαδική διαδικασία είναι 20 άτομα. Αυτοί οι 20 έχουν άλλους 20 φίλους ο καθένας. Πάει μάνι-μάνι 600 άτομα Πέρα από αυτές τις απόψεις, η μόνη αναφορά στις ομαδικές διαδικασίες ήταν αυτή για την σύνθεση απόψεων που μπορεί να συμβεί σε μια ομάδα: ο καθένας σκέφτεται κάπως διαφορετικά από τον άλλον, δηλαδή ένα πρόβλημα που ο ένας δεν το έχει βρει ακόμα, ο άλλος το ξέρει όμως, μπορεί να το λύσουμε μαζί Ενώ, η αναφορά σε ομαδικές δράσεις συσχετιζόταν πολύ συχνά με την δράση των γνωστών διεθνών οργανώσεων παραπέμποντας και πάλι στον ρόλο των Μ.Μ.Ε. : όπως η Green Peace για παράδειγμα, ναι μπορεί να δράσει, έχει τεράστια δύναμη Πολλοί μαθητές πάντως, ήταν δύσπιστοι ως προς την αποτελεσματικότητα των ομαδικών δράσεων. Η κύρια αιτιολόγηση της άποψής τους, ήταν η δυσκολία συνεργασίας που υπάρχει στις συλλογικές δραστηριότητες η οποία μπορεί να οφείλεται ακριβώς στις διαφορετικές απόψεις των ατόμων που έχουν τα μέλη της ομάδας. Έτσι, ο μεγάλος αριθμός ατόμων θεωρείται αρνητικό στοιχείο για την ομάδα: 554 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

6 εξαρτάται την ομάδα. Γιατί αν είμαστε δέκα άτομα ας πούμε με διαφορετικές απόψεις, θα σκοτωνόμαστε και.ενώ αν είμαστε 5 παιδιά με κοινές απόψεις, τότε ίσως κάναμε κάτι Τέλος, ενδιαφέρον έχει και η αρνητική άποψη για την αποτελεσματικότητα των ομαδικών δραστηριοτήτων, που φαίνεται ότι έχει την βάση της σε σχολικές εμπειρίες, οι οποίες όμως στα μάτια των παιδιών δεν είναι αποτελεσματικές ακριβώς γιατί μένουν σε ένα πρώτο επίπεδο ακτιβισμού: θα το κάνουνε σε μια περιβαλλοντική δράση αυτό. Την επόμενη μέρα όμως ή μετά από μια εβδομάδα π.χ. θα βαριούνται να πετάξουν το κουτάκι. Θα το πετάξουνε κάτω. Οπότε πάλι στην ουσία δεν έκανες δουλειά. Το έκανες απλά έτσι. Επειδή είσαι παρέα. 3.4 Έλεγχος σε σχέση με την προσωπική επικοινωνία Κανείς μαθητής δεν είχε την πεποίθηση ότι μέσα από προσωπική επικοινωνία θα μπορούσε να βοηθήσει έστω και λίγο στην προσπάθεια αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Μία αιτία γι αυτό είναι ότι οι άλλοι αδιαφορούν, άρα δεν πρόκειται να ακούσουν τίποτα και κανέναν: όχι, γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι αναίσθητοι με λόγια; δεν νομίζω. Βασικά εγώ δεν θα μπορούσα να πείσω κάποιον, γιατί θα εκνευριζόμουνα. Δεν θα καταλάβαινε. Και, τέλος, ότι ο καθένας αποφασίζει μόνος του και οι προσπάθειες να παρέμβεις και να δημιουργήσεις οικολογική συνείδηση σε άλλους ανθρώπους, δεν είναι όχι μόνο αποτελεσματικές αλλά ίσως ούτε θεμιτές: αυτό το αποφασίζει μόνος του κανείς 3.5 Έλεγχος σε σχέση με την καταναλωτική συμπεριφορά Ελάχιστοι επίσης δήλωσαν ότι θα μπορούσε να είναι αποτελεσματική μια αντιμετώπιση με βάση την καταναλωτική τους συμπεριφορά. Η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών ήταν από καχύποπτοι έως αρνητικοί. Η συνήθεια, δηλαδή ο τρόπος ζωής στον οποίο έχουν συνηθίσει και η μη διάθεσή τους για θυσίες, αναφέρθηκε συχνά ως αιτία για την έλλειψη ελέγχου μιας τέτοιας συμπεριφοράς: είναι κάποια πράγματα που έχουμε μάθει να ζούμε μαζί τους. Δεν μπορώ, μου χρειάζεται. Η άποψη ότι οι άλλοι δεν θα ακολουθούσαν μια τέτοια δραστηριοποίηση, εμφανίστηκε και εδώ: θα το αγοράσουν άλλοι. Και τι έγινε τώρα με το 0,00001%. Θα το αγόραζα Όπως επίσης, η έλλειψη εμπιστοσύνης είτε προς τα φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα, είτε προς την σκοπιμότητα που περικλείουν τέτοιες δραστηριοποιήσεις: ουσιαστικά αν το ψάξεις τι είναι πίσω από όλα αυτά, είναι η ίδια η εταιρεία που χρησιμοποιεί τα ίδια προϊόντα, με διαφορετική ονομασία συνήθως τα προϊόντα που δημιουργούν πρόβλημα στο περιβάλλον, είναι τα καλά προϊόντα, για εμάς, δηλαδή 3.6 Έλεγχος σε σχέση με την οικοδιαχείριση Πρόκειται για δράση την οποία εφόσον ακολουθήσουν οι μαθητές, έχουν την πεποίθηση ότι θα μπορούν να έχουν αποτέλεσμα στην προστασία του περιβάλλοντος. Εδώ, αναφέρονται βασικά στην ανακύκλωση, που είναι η δράση για την οποία έχουν μεγαλύτερη πεποίθηση περί ελέγχου. Ο λόγος είναι η συνήθεια. Όπως και οι ίδιοι ο μαθητές αναγνωρίζουν, είναι η γνωστότερη, αν όχι η μόνη γνωστή τους μορφή περιβαλλοντικής δράσης: οι άνθρωποι κάνουν ανακύκλωση, εδώ και 10 χρόνια. Και όταν κάτι γίνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμα περισσότεροι άνθρωποι μπαίνουν στο κλίμα και λένε ότι ναι, κι εμείς μπορούμε ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 555

7 Παρόλα αυτά, και εδώ εμφανίζεται η αναφορά στην Ελληνική πραγματικότητα και η έλλειψη εμπιστοσύνης: εδώ δεν υπάρχουν κάδοι και βαριόμαστε να τρέχουμε να τα πετάξουμε στη Γερμανία σου έρχεται πρόστιμο 3.7 Έλεγχος σε σχέση με την πολιτική δράση Για το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών, η πολιτική ταυτίζεται με τους πολιτικούς. Για αυτό και ως πολιτική δράση θεωρούσαν μόνο την άσκηση πολιτικής από τις κυβερνήσεις. Από εκεί και πέρα, ήταν κυρίως αρνητικοί και πίστευαν ότι ναι μεν οι πολιτικοί μπορούν, όμως τίποτα δεν γίνεται γιατί αδιαφορούν. Εμφανίζεται έτσι το στοιχείο της έλλειψης εμπιστοσύνης, εδώ προς τους πολιτικούς και την άσκηση πολιτικής: δύσκολο θα ήταν στην πολιτική πιστεύω. Γιατί οι περισσότεροι πολιτικοί είναι του συμφέροντος όλοι υποκρίνονται Η πολιτική δράση των πολιτών ως μέσον πίεσης για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων, στην αντίληψη των μαθητών είχε την μορφή ακτιβιστικών ενεργειών που δεν φέρνουν όμως αποτελέσματα:..δεν πρόκειται να μαζεύεις 10 άτομα και να πας σε μια πλατεία και να σηκώνεις πλακάτ, για το περιβάλλον, ποιος θα τα ακούσει; Δύο μαθητές μόνο εξέφρασαν εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα και την δυναμική τέτοιων δράσεων, έστω και αν υπήρχαν οι δεύτερες σκέψεις περί των άλλων : σίγουρα είναι κάτι. Έστω και μια ψήφος, και μια βοήθεια είναι καλό. Αλλά μόνο που έχεις στο μυαλό σου πόσοι δεν το κάνουνε, σε ρίχνει. Εμένα προσωπικά με ρίχνει Και εδώ επίσης εμφανίζεται η αντίληψη για την δύναμη της τηλεόρασης ως μέσου προβολής και επικοινωνίας: κάποια διαδήλωση που έγινε στην Αθήνα, για κάποιο σοβαρό λόγο φυσικά, προβλήθηκε από το CNN, έγινε μια παγκόσμια είδηση. Αν αυτές οι διαδηλώσεις διευρυνθούν ή γίνουνε σε όλο τον κόσμο, τότε θα υπήρχε μια τεράστια αντίδραση. Μόνο έτσι 3.8 Έλεγχος σε σχέση με την νομική δράση Υπήρχαν μαθητές που θεωρούσαν την νομική δράση περισσότερο αποτελεσματική αλλά με επιφυλάξεις ως προς την ισχύ που θα έπρεπε να έχει κάποιος για να προχωρήσει σε τέτοιες ενέργειες, ή ως προς την δυνατότητα άσκησής της στην Ελληνική πραγματικότητα: βασικά εμείς το θεωρούμε πολύ τραβηγμένο αυτό. Πάρα πολύ. Αλλά σε άλλες χώρες, γίνεται αυτό σίγουρα θα μπορούσε να γίνει, όχι μεμονωμένα αλλά αν είχε κάποιος μια τεράστια δύναμη Πάντως, σημαντική θέση έχουν και εδώ οι πεποιθήσεις για την αδυναμία να έχουν αποτέλεσμα οι νομικές δράσεις, λόγω των άλλων : δεν νομίζω οι Έλληνες να το πουν αυτό. Τέλος πάντων. Να κρατήσουν έναν νόμο οι Έλληνες... Συχνότερα επίσης, λόγω της ισχύος που έχουν οι βιομηχανίες που ρυπαίνουν κ.λ.π.: γιατί φοβάται πως θα βρεθεί μπλεγμένος μετά. Σου λέει άστο να κάνουν οι άλλοι για μένα, να μη βρω κι εγώ το μπελά μου, μήπως και γίνει κάτι δεν θα έχει αποτέλεσμα, γιατί, τα εργοστάσια θα έχουν κι αυτοί πολύ καλούς δικηγόρους και. 556 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

8 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Παρά το ότι όπως είναι γνωστό, τα συστήματα των περιβαλλοντικών πεποιθήσεων και ο τρόπος με τον οποίο κάθε λαός βλέπει το περιβάλλον διαφέρει (Bechtel κ.α., 1999), η παρούσα έρευνα έδειξε αρκετά κοινά σημεία στις πεποιθήσεις περί ορίων ελέγχου της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς των μαθητών με αυτές των μαθητών άλλων κοινωνιών, αλλά και την ύπαρξη κάποιων διαστάσεων που χρειάζονται περισσότερη διερεύνηση. Τα συχνότερα επαναλαμβανόμενα θέματα που αναφέρθηκαν ως προς τις πεποιθήσεις των μαθητών περί περιβαλλοντικού ελέγχου, είναι: Απαισιοδοξία Οι μαθητές ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και ανησυχούν για τα περιβαλλοντικά προβλήματα αλλά συγχρόνως είναι απαισιόδοξοι και πιστεύουν ότι η κατάσταση δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί, για μια σειρά λόγους στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και ο ασθενής εσωτερικός έλεγχος. Είναι μια αντίθεση στάσεων περιβαλλοντικού ελέγχου, που αντανακλά το γνωστό χάσμα στάσεων συμπεριφοράς (Kollmus κ.α., 2002). Οι απαισιόδοξες σκέψεις για την πορεία του περιβάλλοντος όπως φαίνεται χαρακτηρίζει τους μαθητές των δυτικών τουλάχιστον κοινωνιών, την τελευταία δεκαπενταετία (Γκότοβος, 1996 Worsley κ.α., 1998 Fien κ.α., 2002 Tuncer κ.α., 2005).Η απαισιοδοξία των μαθητών προφανώς σχετίζεται με την αίσθηση ότι δεν είναι σε θέση να ελέγξουν την πορεία των περιβαλλοντικών προβλημάτων (Fien κ.α., 2002). Σχετίζεται όμως και με την διάσταση του εξωτερικού ελέγχου που αναφέρεται ως ισχυροί άλλοι, που εδώ μπορεί να είναι οι μεγάλες δυνάμεις, τα οικονομικά συμφέροντα, το κράτος ή οι γενικά οι υπεύθυνοι για τα περιβαλλοντικά θέματα. Οι διαστάσεις της μοίρας περισσότερο και της τύχης λιγότερο, εμφανίζονται κάποιες φορές χωρίς να είναι κυρίαρχες. Αντίθετα, εμφανίζονται δύο θέματα τα οποία σχετίζονται με τον έλεγχο, και τα οποία πιθανόν να αποτελούν διαστάσεις εξωτερικού ελέγχου και τα οποία αξίζει να διερευνηθούν. Είναι η διάσταση των άλλων και η διάσταση των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η επιστήμη και η τεχνολογία δεν αναφέρονται ως αιτίες των περιβαλλοντικών προβλημάτων ή ως παράγοντες που από μόνοι τους μπορούν να ελέγξουν την πορεία τους. Αντίθετα, είναι φανερή η άποψη ότι αυτό που φταίει είναι η χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας από τους ανθρώπους. Δεν φαίνεται δηλαδή ότι αντιπροσωπεύουν μια άλλη διάσταση του εξωτερικού ελέγχου για τους μαθητές, παρά θεωρούνται απλά μέσα που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν. Είναι σημαντικό όμως το αν και πώς τοποθετούν τον εαυτό τους ως προς την χρήση αυτή. Οι άλλοι Ως ειδική διάσταση εξωτερικού ελέγχου και μάλιστα σε πολύ εκτεταμένο βαθμό ανάμεσα στους μαθητές, αλλά και ως αιτία για ασθενή εσωτερικό έλεγχο, αναφέρονται οι άλλοι που αδιαφορούν, οι υπόλοιποι πολίτες, οι άνθρωποι που όλοι μαζί θα είχαν την δύναμη να επηρεάσουν τα πράγματα, που όμως δεν το κάνουν γιατί δεν ενδιαφέρονται. Φαίνεται ότι η πεποίθηση αυτή σχετίζεται και με την πεποίθηση ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα απαιτούν μόνο ομαδική αντιμετώπιση η οποία όμως δεν μπορεί να συμβεί λόγω της αδιαφορίας των περισσότερων ανθρώπων (Kuhlemeier κ.α., 1999 Connell κ.α., 1999).Ταυτόχρονα γίνεται αναφορά στην Ελληνική πραγματικότητα. Εδώ, επαναλαμβάνονται απόψεις όπως, ότι σε άλλες χώρες τα πράγματα είναι καλύτερα, ότι εδώ ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, ότι στην Ελλάδα δεν σέβονται το περιβάλλον, δεν υπάρχει έλεγχος, πρόστιμα κ.λ.π. Τα Μ.Μ.Ε. Η δύναμη που έχουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ειδικά η τηλεόραση, αναφέρεται ως μέσον που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την προστασία του περιβάλλοντος. Η τηλεόραση φαίνεται ότι αντιπροσωπεύει μια εξωτερική δύναμη που μπορεί να ελέγξει την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων μέσα από την ενημέρωση και την πληροφόρηση των ανθρώπων για περιβαλλοντικά θέματα ή για τις κινητοποιήσεις των πολιτών που γίνονται για περιβαλλοντικά προβλήματα. Αντιμετωπίζεται έτσι η τηλεόραση και ως μέσον πολιτικής πίεσης. Αναγνωρίζεται επίσης η δύναμη που έχει η τηλεόραση στην διαμόρφωση προτύπων συμπεριφοράς μέσα από τις εικόνες που προβάλλει. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 557

9 Η συνήθεια και ο τρόπος ζωής Ένας βασικός λόγος στον οποίο αποδίδουν οι μαθητές τα χαμηλά εσωτερικά όρια ελέγχου σε σχέση την περιβαλλοντική συμπεριφορά τους, είναι η συνήθεια που συνυπάρχει με την επιθυμία τους για έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής τον οποίο δεν επιθυμούν να αλλάξουν (Payne, 1997 Kuhlemeier κ.α., 1999 McCarty κ.α., 2001 Fien κ.α., 2002 Tuncer κ.α., 2005). Πιο συγκεκριμένα, η δύναμη της συνήθειας είναι ένας από τους λόγους που δεν μπορείς να πείσεις τους άλλους και κυρίως, που δεν μπορείς να παρουσιάσεις αποτελεσματική καταναλωτική συμπεριφορά. Επίσης ένας από τους λόγους που ορισμένα θέματα θεωρούνται δύσκολα να επιλυθούν. Από την άλλη όμως μεριά, ακριβώς αυτή η συνήθεια θεωρείται και ως αιτία για τον μεγαλύτερο αναφερόμενο έλεγχο όσον αφορά σε πρακτικές δράσεις οικοδιαχείρισης, κατά βάση της ανακύκλωσης (Connell κ.α., 1999). Η έλλειψη εμπιστοσύνης Κάτι που φαίνεται από την συζήτηση γύρω από πολλές διαστάσεις της συμπεριφοράς, είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης που οι μαθητές δείχνουν είτε προς άτομα είτε προς θεσμούς και πρακτικές. Η έλλειψη εμπιστοσύνης παρουσιάζεται απέναντι στους άλλους πολίτες, απέναντι στην πολιτική και τους πολιτικούς (Connell κ.α., 1999 Fien κ.α., 2002), στην σκοπιμότητα που κρύβεται πίσω από τις προτεινόμενες περιβαλλοντικές δράσεις, στην Ελληνική πραγματικότητα και την ικανότητα των Ελλήνων να οργανωθούν και να τηρήσουν τους νόμους, και, στην λειτουργία της δικαιοσύνης. Τέλος, η έλλειψη εμπιστοσύνης αναφέρεται και στην ικανότητα των ανθρώπων να λειτουργήσουν ομαδικά και να συνεργαστούν. Αντίθετα, οι γνωστές σε παγκόσμια κλίμακα περιβαλλοντικές οργανώσεις (Green Peace, WWF κ.λ.π.) έχουν την εμπιστοσύνη των μαθητών ως προς τον λόγο ύπαρξής τους, τους σκοπούς τους και την αποτελεσματικότητά τους. Έλλειψη συλλογικότητας Ενώ σχεδόν όλοι οι μαθητές δήλωσαν ότι αν προσπαθήσουμε όλοι ή όλοι μαζί ή αν προσπαθήσουν όλοι οι άνθρωποι για τον σκοπό αυτό, τότε θα είναι καλύτερα, φάνηκε ότι αυτό που οι μαθητές εννοούσαν, δεν αφορούσε πραγματικά ομαδικές δραστηριότητες, παρά μάλλον παράλληλες ατομικές δράσεις (Fien κ.α., 2002 Tuncer κ.α., 2005). Οι μόνες ομαδικές δραστηριότητες που αναφέρονται είναι, είτε οι σχολικές δραστηριότητες στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, είτε οι δραστηριότητες των γνωστών διεθνών περιβαλλοντικών οργανώσεων που είναι καταξιωμένες στην συνείδηση των μαθητών, τις εμπιστεύονται, και αποτελούν την μόνη μορφή ομαδικής δραστηριότητας εκτός σχολείου. Πράγμα που προφανώς σχετίζεται και με την δύναμη της τηλεόρασης ως προς την ενημέρωση και την δημιουργία προτύπων. Ανάλογη αιτία έχει και η άποψη περί δυσκολίας συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων, η οποία μπορεί να σημαίνει και την δυσκολία να βρει κανείς άτομα με κοινούς στόχους, ή την δυσκολία να λειτουργήσει μια ομάδα (Connell κ.α., 1999). Οι μαθητές εκδηλώνουν την πεποίθηση ότι δεν μπορείς να πείσεις άλλους ανθρώπους για την αναγκαιότητα να αντιμετωπιστούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα, είτε γιατί αυτοί αδιαφορούν είτε απλά γιατί ο καθένας αποφασίζει μόνος του. Παράλληλα, οι δραστηριότητες της ανακύκλωσης είναι αυτές που αναφέρονται συχνότερα ως παραδείγματα περιβαλλοντικής δράσης. Πρόκειται για δραστηριότητες γνωστές λίγο ή πολύ και μπορούν να συνδεθούν με τον τρόπο ζωής τους, αλλά συγχρόνως αναφέρονται σε θέματα κοντινά στους μαθητές που απαιτούν ατομική δράση. Τα συμπεράσματα της έρευνας αναμένεται να συμβάλλουν και στην ανάπτυξη της θεωρίας για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και ειδικότερα για την περιβαλλοντική συμπεριφορά, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο στον σχεδιασμό των σχολικών προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Η ενίσχυση του περιβαλλοντικού ελέγχου των μαθητών μέσα από τα προγράμματα αυτά, μπορεί να αποτελεί πλέον συγκεκριμένο στόχο και προτεραιότητά τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Apple M., (1993), Εκπαίδευση και Εξουσία, Παρατηρητής, μετάφ. Φ. Κοκαβέσης, Θεσσαλονίκη. 2. Bechtel R.B., Corral Verdugo V. and de Queiroz Pinheiro J., (1999), Environmental Belief Systems: United States, Brazil and Mexico, Journal of Cross Cultural Psychology, 30(1), Γκότοβος Α., (1996), Νεολαία και Κοινωνική Μεταβολή: Αξίες, Εμπειρίες και Προοπτικές, Gutenberg Παιδαγωγική σειρά, Αθήνα. 558 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

10 4. Cohen L. and Manion L., (1994), Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας, Μεταίχμιο, μετάφραση Χ. Μητσοπούλου και Μ. Φιλοπούλου, Αθήνα. 5. Connell S., Fien J., Lee J., Sykes H. and Yencken D., (1999), If It Doesn t Directly Affect You, You Don t Think About It : A Qualitative Study of Young People s Environmental Attitudes in Two Australian Cities, Environmental Education Research, 5(1), Eisenhart M.A. and Howe K.R., (1992), Validity in Educational Research, The Handbook of Qualitative Research in Education, ed. By W. Millroy and J. Preissle, Academic Press, USA. 7. Fien J., Teh Cheong Poh Ai I., Yencken D., Sykes H. and Treagust D., (2002), Youth Environmental Attitudes in Australia and Brunei: Implications for Education, The Environmentalist, 22, Hungerford H.R. and Volk T.L., (2001), Changing Learner Behavior through Environmental Education, in Essential Readings in Environmental Education, Stipes Publishing, Illinois. 9. Hwang Y.H., Kim S.I. and Jeng J.M., (2000), Examining the Causal Relationships Among Selected Antecedents of Responsible Environmental Behavior, The Journal of Environmental Education, 31(4), Kollmuss A and Agyeman J., (2002), Mind the Gap: Why do People Act Environmentally and What are the Barriers to Pro-Environmental Behavior?, Environmental Education Research, 8(3), Kuhlemeier H., Van der Bergh H. and Lagerweij N., (1999), Environmental Knowledge, Attitudes and Behavior in Dutch Secondary Education, The Journal of Environmental Education, 30(2), Littledyke M., (2004), Primary Children s Views on Science and Environmental Issues: Examples of Environmental Cognitive and Moral Development, Environmental Education Research, 10(2). 13. Markinkowski T., (2001), Assessment in Environmental Education, in Essential Readings in Environmental Education, Stipes Publishing, Illinois. 14. McCarty J.A. and Shrum L.J., (2001), The Influence of Individualism, Collectivism, and Locus of Control on environmental Beliefs and Behavior, Journal of Public Policy & Marketing, 20(1). 15. Oppenheim A.N., (1992), Questioning Design, Interviewing and Attitude Measurement, Pinter, London. 16. Patton M.Q., (1987), How to use qualitative methods in evaluation, Sage Pub., Ca. 17. Payne P., (1997), Embodiment and Environmental Education, Environmental Education Research, 3(2), Rauch F., (2002), The Potential of Education for Sustainable Development for Reform in Schools, Environmental Education Research, 8(1), Reid A. and Gough S., (2000), Guidelines for Reporting and Evaluating Qualitative Research: what are the Alternatives?, Environmental Education Research, 6(1), Stake R.E., (1995), The Art of Case Study Research, Sage Pub., London. 21. Tuncer C., Ertepinar H., Tekkaya C. and Sungur S., (2005), Environmental Attitudes of Young People in Turkey: Effects of School Type and Gender, Environmental Education Research, 11(2), Worsley A. and Skrzypiek G., (1998), Environmental Attitudes of Senior Secondary School Students in South Australia, Global Environmental Change, 8(3). 23. Witz K.G., Goodwin D.R., Hart R.S. and Thomas H.S., (2001), An Essential Methodology in Education Related Research Using In Depth Interviews, Journal of Curriculum Studies, 33(2), ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 559

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (2) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (3) Ε: Για το προσωπικό αναφέρεστε; Και μία τελευταία ερώτηση. Από πόσα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση του εαυτού μας

Γνώση του εαυτού μας Γνώση του εαυτού μας Self awareness Η αυτογνωσία αναφέρεται σε: Συναισθήματα Σκέψεις Ενδιαφέροντα Ισχυρά & αδύνατα σημεία Αξίες Ικανότητες Στόχους Δεξιότητες Προτιμητέο στιλ επικοινωνίας 1 Γνώση του εαυτού

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Ερωτηματολόγια & Συνεντεύξεις Ποσοτική Έρευνα Βασικό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος Η αποστολή των Δημοσίων Σχέσεων είναι να επηρεάζουν αντιλήψεις και συμπεριφορές. influence Για την Porter Novelli είναι κάτι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)»

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Μάριος Βρυωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΜΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Έξι συν Ένα λάθη των διδασκόντων και τρόποι αντιμετώπισής τους Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2012 Γιάννης Τζωρτζάκης Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ1201 Περιφέρειας Κρήτης & Κυκλάδων Ερευνητικές Εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Education and Culture: front-end evaluation of a virtual exhibition Σαπφώ Μορτάκη, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο & Ανοιχτό

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010)

Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010) Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010) Παπαϊωάννου Παρίσης Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος Διδάκτορας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Epistemological

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009 Με δείγματα ευκολίας δεν γίνεται έρευνα: Η επιλογή των υποκειμένων της έρευνας Βιβή Βασάλα ΣΕΠ στο ΕΑΠ Ερωτήματα Πώς προσδιορίζονται τα όρια του ερευνητικού πληθυσμού; ; Ποιος είναι ο τρόπος-μέθοδος επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012 Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 19/4/2012 25/6/2012 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -.

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 88 - * athanasiadis@rhodes.aegean.gr -., -.. Abstract The aim of this survey is to show how students of the three last school classes of the Primary School evaluated

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 6. Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261)

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261) ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΘΔΜΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: Ζ ΑΝΣΗΛΖΦΖ ΣΧΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖ ΖΜΑΗΑ ΣΖ ΑΤΣΟΔΚΣΗΜΖΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Χρύσα Μαλανδράκη, Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008 Στην Ελλάδα η έρευνα για την Υπεύθυνη Κατανάλωση και την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 4 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

«Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing»

«Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing» «Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing» Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης Καθηγητής Μάρκετινγκ Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών «Στάση καταναλωτικού κοινού απέναντι στο Green Marketing»-Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/-ΤΡΙΩΝ Ιωάννης Πιπεράκης 1, Χαρίκλεια Κυριακάκη 2, Δημήτριος - Χρήστος Κοντοστάνος 3 1. Φυσικός ΜΔΕ στην Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Brussels, 30 January 2013. Αξιότιμα Μέλη,

Brussels, 30 January 2013. Αξιότιμα Μέλη, Directorate-General for Communication Public Opinion Monitoring Unit Brussels, 30 January 2013 Αξιότιμα Μέλη, Ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών του 2014, βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας αποστείλω τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011 Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011 Μεθοδολογία: Πανελλαδική Τηλεφωνική έρευνα με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου Συλλογή Στοιχείων:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα