LIFE+ Information and Communication LIFE08 INF/GR/ Περιεχόμενα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "LIFE+ Information and Communication LIFE08 INF/GR/000581. Περιεχόμενα"

Transcript

1 LIFE+ Information and Communication LIFE08 INF/GR/ Εγχειρίδιο Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης: Το Παράδειγμα του Ελαιολάδου (INFOIL) ΧΑΝΙΑ, 2013 Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων Κοινωφελής Επιχείρηση Δήμου Πλατανιά

2

3 LIFE+ Information and Communication LIFE08 INF/GR/ Περιεχόμενα 1. Αειφορία Αειφόρα Πρότυπα Παραγωγής Η αξία της αειφόρου παραγωγής μέσα από παραδείγματα Παραδείγματα αειφόρων προτύπων παραγωγής Προτεινόμενες δράσεις για την υιοθέτηση, προώθηση και διάδοση των αειφόρων προτύπων στην παραγωγή και κατανάλωση: Η εμπειρία του INFOIL Παραγωγοί Καταναλωτές Επίμετρο Βιβλιογραφία... 35

4 1. Αειφορία Ως «αειφορία» εννοείται το πρότυπο παραγωγής το οποίο στοχεύει στο καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το φυσικό περιβάλλον, στο παρόν αλλά και στο μέλλον. Η έννοια και η σημασία της όπως αποδίδεται σήμερα, διαμορφώθηκε μόλις τις τελευταίες δεκαετίες του 20 ου αιώνα και είναι αποτέλεσμα μιας στροφής στην αντίληψη των πραγμάτων, η οποία εκφράστηκε αρχικά ως ανησυχία για τα περιβαλλοντικά προβλήματα, τις επιπτώσεις που έχει η υποβάθμιση στην υγεία και στην ποιότητα της ζωής των ανθρώπων, αλλά και στην οικονομική ανάπτυξη και ως συνειδητοποίηση ότι οι φυσικοί πόροι έπρεπε να διατηρηθούν για τις επόμενες γενεές. Οι μέθοδοι με τις οποίες παράγουμε και στη συνέχεια χρησιμοποιούμε και απορρίπτουμε τα προϊόντα δεν είναι αειφόρες, με αποτέλεσμα την εξάντληση των φυσικών πόρων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2009) και την περιβαλλοντική υποβάθμιση. Το 1972 το συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα στην ανάπτυξη της έννοιας της αειφορίας, ενώ τα χρόνια που ακολούθησαν η ορολογία εξελίχθηκε σε έννοιες όπως περιβάλλον και ανάπτυξη, ανάπτυξη χωρίς καταστροφή ή περιβαλλοντικά υγιής ανάπτυξη. Η δημοτικότητα της έννοιας της αειφορίας σχετίζεται με την άποψη ότι η οικονομική μεγέθυνση και η υλική ανάπτυξη μπορούν να επιτευχθούν, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνονται ή βελτιώνονται η κοινωνική ευημερία, η ισότητα και οι περιβαλλοντικές συνθήκες (Brundtland, 1987). Επιπροσθέτως, η Παγκόσμια Επιτροπή για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη όρισε πως αειφόρος ανάπτυξη είναι αυτή που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να κάνει συμβιβασμούς ως προς την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους. Στόχος της είναι η ευημερία των πολιτών, στο παρόν αλλά και στο μέλλον, με την παραδοχή ότι οι ανάγκες του μέλλοντος ενδέχεται να είναι διαφορετικές συγκριτικά με το τι πιστεύεται σήμερα (World Commission on Environment and Development, 1987). Για να υπάρχει ολοκληρωμένη αειφορική ανάπτυξη σε μια κοινωνία, θα πρέπει αυτή να είναι δυναμική οικολογικά, οικονομικά βιώσιμη, κοινωνικά δίκαιη και να διατηρεί τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα (Ανδρεοπούλου, 2008).

5 Η εφαρμογή και υλοποίηση της έννοιας της αειφόρουανάπτυξης απαιτεί την ενσωμάτωση οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντιλήψεων στη λήψη αποφάσεων, δημιουργώντας ισότητα εντός των γενεών, διαμέσου του περιορισμού της φτώχειας, συγκεντρώνοντας τα οφέλη της ανάπτυξης στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές και λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των μελλοντικών γενεών για να εξασφαλιστεί ότι αυτή η ισότητα πραγματικά υπάρχει (Kenzheguzin and Yessekina, 2004). Σύμφωνα με τους Alanne και Saari (2005), η αειφόρος ανάπτυξη δεν καθιστά τον κόσμο «έτοιμο» για τις μελλοντικές γενιές, αλλά δημιουργεί μια βάση επάνω στην οποία ο μελλοντικός κόσμος μπορεί να οικοδομηθεί. Επειδή η «αειφορία» αποτελεί μια έμφυτα δυναμική, ασαφή και αμφισβητήσιμη έννοια, η «αειφόρος ανάπτυξη» θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια αέναη διαδικασία, η οποία δεν καθορίζεται από συγκεκριμένους στόχους ή από τα μέσα που χρειάζονται για την επίτευξή τους, αλλά από μια οπτική, που δημιουργεί αλλαγές μέσα από συνεχή μάθηση και προσαρμογή (Mog, 2004). Η αειφόρος ανάπτυξη είναι ένας διαρκώς μετακινούμενος στόχος, τα όρια του οποίου εξελίσσονται, καθώς μεταβάλλονται οι δυναμικές μεταξύ των τριών κανόνων, οικολογικών, κοινωνικών και οικονομικών, για αυτό και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διαδικασία και όχι ως αυτοσκοπός (Dale και Newman, 2005). Ειδικότερα, η αειφορική γεωργία χαρακτηρίζεται από τις εξής αξίες-στόχους: την κοινωνική ισότητα, την απασχόληση, την εκμετάλλευση της αγροτικής γης, τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας (Σιάρδος και Κουτσουρής, 2004). Με την αναμόρφωση στη δεκαετία του 1990 και το 2003, η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) άλλαξε ριζικά, θέτοντας ως στόχο τη μείωση της παραγωγής, με αποτέλεσμα να υιοθετηθούν περισσότερο αειφορικές μορφές χρήσης της γεωργικής γης, με παράλληλη προστασία του αγροτικού περιβάλλοντος (Κυριαζόπουλος, 2008). Η αξιοποίηση των ευκαιριών επέφερε θετικά αποτελέσματα. Οι αγροτικές περιοχές, εκτός από παραγωγικές ιδιότητες, απέκτησαν και καταναλωτικό προσανατολισμό και αποτελούν πλέον χώρους αναψυχής και προσφοράς εναλλακτικών οικονομικών 2

6 δραστηριοτήτων με την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού, αξιοποιώντας πιο ολοκληρωμένα τους ενδογενείς τους πόρους (Potter and Tilzey, 2005). Στις περιπτώσεις αειφορικής παραγωγής περιλαμβάνονται οι ελαιοκαλλιέργειες, στα πλαίσια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης ή της Βιολογικής Γεωργίας, στις οποίες γίνεται ιδιαίτερη αναφορά από το πρόγραμμα INFOIL. Η πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές είναι δυνατή, διαμέσου του portal και της ιστοσελίδας του προγράμματος. Στόχος τόσο του προγράμματος INFOIL, όσο και του παρόντος εγχειριδίου είναι η γενική κατατόπιση στα Αειφόρα Πρότυπα Παραγωγής, ώστε να υποστηριχθούν και να καθοδηγηθούν όσοι επιθυμούν να υιοθετήσουν τέτοια πρότυπα στην παραγωγή. 3

7 2. Αειφόρα Πρότυπα Παραγωγής 2.1 Η αξία της αειφόρου παραγωγής μέσα από παραδείγματα Αειφόρα πρότυπα παραγωγής αποτελούν όλες οι περιπτώσεις παραγωγής που παράλληλα με τα προϊόντα τους, παράγουν και γνώση, η οποία αν αξιοποιηθεί από άλλους παραγωγούς, θα τους βοηθήσει ώστε να παράγουν αειφορικά, δηλαδή με βάση την ταυτόχρονη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική πρόοδο. Σε αυτό το κεφάλαιο πραγματοποιείται μια βιβλιογραφική ανασκόπηση σε προσπάθειες αειφορικής παραγωγής. Στόχος είναι ο αναγνώστης ή παραγωγός να καθοδηγηθεί, ώστε ανατρέχοντας στις βιβλιογραφικές πηγές της εργασίας, να κερδίσει γνώση από σημαντικά παραδείγματα αειφορικής παραγωγής και αφού τα αξιολογήσει, να τα εφαρμόσει, αν και όσο είναι εφικτό, για τη δική του περίπτωση. Παρουσιάζονται στη συνέχεια παραδείγματα - πρότυπα αειφόρου διαχείρισης της παραγωγής και δίνεται έμφαση στα παρακάτω: Συνεργασία και αλληλοϋποστήριξη παραγωγού, μεταποιητή και εμπόρου ελαιολάδου από το στάδιο της καλλιέργειας της ελιάς έως το τελικό προϊόν να φτάσει στο ράφι, Επιτυχημένες ομάδες παραγωγών - Οικογενειακή αγροτική επιχείρηση, Αξιοποίηση του ελαιώνα εκτός από παραγωγική καλλιέργεια, Το σύστημα ιχνηλασιμότητας του ελαιολάδου από το ράφι στο χωράφι, Αστική γεωργία (κηποτεχνία και παραγωγή καρπών), Διαφύλαξη των παραδοσιακών ελαιώνων και ποικιλιών, Αξιοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας ως μέσο θεραπείας ασθενών και κοινωνικής επανένταξης, Εφαρμογή αειφόρων προτύπων και συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας, Αξιοποίηση των οργανικών αποβλήτων, κλπ. Απώτερος σκοπός είναι, ο αναγνώστης να πεισθεί για την αξία της αειφόρου παραγωγής, αλλά κυρίως να του δοθούν πηγές αναζήτησης συγκεκριμένων λύσεων 4

8 στο ερώτημα του πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί και να υποστηριχθεί η αειφορική παραγωγή. 2.2 Παραδείγματα αειφόρων προτύπων παραγωγής Για την επίτευξη της αειφορίας, η ευρύτερη γνώση σχετικά με την έννοια και την αξία της αειφορίας είναι σημαντική, αλλά δεν είναι αρκετή. Χρήσιμη είναι η παρατήρηση συγκεκριμένων παραδειγμάτων από προσπάθειες αειφορικής παραγωγής και η αξιοποίηση των παραγόντων και της μεθοδολογίας που πηγάζει από αυτές τις προσπάθειες, π.χ. αναγνώριση κοινωνικών αναγκών, βάση σχεδιασμού, αρχές φιλοπεριβαλλοντικής παραγωγής, διαδικασίες υλοποίησης, ανταποδοτικότητα εφαρμογών, κλπ. Στα παρακάτω παραδείγματα αναδεικνύονται οι σημαντικοί παράγοντες που θεωρούνται σε πολλές περιπτώσεις προϋποθέσεις για την επίτευξη, αλλά και τη διατήρηση ενός αειφόρου προτύπου παραγωγής και γενικότερα ανάπτυξης με κυριότερες αναφορές: στην αειφόρο ελαιοπαραγωγή και τη σημασία της ομάδας των ελαιοπαραγωγών, στην ιχνηλασιμότητα του ελαιολάδου και τη σημασία της συνεργασίας της ομάδας παραγωγής (γεωργός, ελαιουργός, διακινητής), στην υποστήριξη του ελαιοπαραγωγού για φιλοπεριβαλλοντική παραγωγή με πειραματισμό προτύπου ελαιοπαραγωγής, με ορθές γεωργικές πρακτικές για την ενίσχυση της πρακτικής εφαρμογής του προτύπου, στο «Ελαιοδάσος» και τα πλεονεκτήματα του, στους Παραδοσιακούς Ελαιώνες και τα πλεονεκτήματα τους, στην Αστική Γεωργία (Δενδροκομία, Δημοτικοί Λαχανόκηποι, Αρωματικά), στις εκπαιδευτικές και ερευνητικές δράσεις υποστήριξης της αειφόρου παραγωγής, στο Δίκτυο αειφόρων νήσων Δάφνη (2011), με παράδειγμα τη Σαμοθράκη, και στο παράδειγμα οργανωμένης αστικής γεωργίας σε εθνικό επίπεδο. 5

9 Στα παρακάτω παραδείγματα αναφέρεται η βιβλιογραφία από την οποία προέρχονται, με εξαίρεση εκείνα των ιδιωτικών εταιρειών. Αειφόρα πρότυπα ελαιοπαραγωγής Αρκετοί ελαιώνες, στα πλαίσια της ολοκληρωμένης διαχείρισης, της βιολογικής γεωργίας, της βιοδυναμικής γεωργίας και της γεωργίας ακριβείας, θα μπορούσαν να αποτελέσουν αειφόρα πρότυπα παραγωγής. Τα χαρακτηριστικά τους, δηλαδή τα χαρακτηριστικά της αειφορικής καλλιέργειας της ελιάς, περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα των δράσεων του προγράμματος INFOIL. Επιτυχημένα παραδείγματα ομάδων ελαιοπαραγωγών, αειφορικής γεωργίας Η δημιουργία ομάδων ελαιοπαραγωγών και παραγωγών γενικότερα περιλαμβάνεται στα βήματα, τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αειφορία της γεωργικής παραγωγής και για το λόγο αυτό, οι ομάδες προωθούνται από τη σύγχρονη αγροτική πολιτική. Υπάρχουν ομάδες ελαιοπαραγωγών, οι οποίες αξιοποιώντας την επιστήμη και την τεχνολογία, έχουν καταφέρει σημαντικά επιτεύγματα, όπως διακρίσεις των προϊόντων τους σε εθνικό (για παράδειγμα, ο διαγωνισμός ''Χρυσός Κότινος'', η έγκριση της ''Περιβαλλοντικής Δήλωσης EMAS'', το βραβείο ''Ελαιοτεχνία'', το βραβείο στο Φεστιβάλ ''Ελαιολάδου και Ελιάς'') ή διεθνές επίπεδο (για παράδειγμα, ο διαγωνισμός Mario Solinas). Η εμπειρία των εν λόγω επιτυχημένων ομάδων θα πρέπει να καταγραφεί και να αξιοποιηθεί και από άλλους παραγωγούς ή ομάδες. Οικογενειακά αειφόρα αγροκτήματα Ομάδα μπορεί να αποτελεί και μια οικογενειακή επιχείρηση. Στη Μυτιλήνη, υπάρχει πρόσφατο παράδειγμα οικογένειας που έχει κατακτήσει από το 2008 πολλές διεθνείς διακρίσεις (για παράδειγμα, η διάκριση Biol και Mario Solinas) για το βιολογικό λάδι, εμπλουτισμένο με βότανα ή άρωμα πικραμύγδαλου, το οποίο παράγει και στη συνέχεια διαθέτει στην αγορά. 6

10 Οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, χαρακτηρίζονται από ποικιλομορφία λόγω των δραστηριοτήτων, του σκοπού και της μεγάλης διαθεσιμότητας των πόρων. Οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις συμβάλλουν στη διατήρηση παραδοσιακών προϊόντων διατροφής, που συνεισφέρουν σε μια πλήρη, υγιεινή, θρεπτική και ισορροπημένη δίαιτα. Η οικογενειακή γεωργία με βάση φιλοπεριβαλλοντικές μεθόδους διαχείρισης, είναι αειφόρος. Σύστημα ιχνηλασιμότητας ελαιολάδου από το ράφι έως το χωράφι: Το παράδειγμα μιας Ελληνικής εταιρείας παραγωγής και διακίνησης ελαιολάδου Κάθε μπουκάλι ελαιολάδου της εταιρίας φέρει έναν αριθμό «lot», μέσω του οποίου και μέσω της ιστοσελίδας της εν λόγω εταιρείας, μπορεί ο καταναλωτής να πληροφορηθεί για τη συσκευασία, την ημερομηνία λήξης, τους ελέγχους που έχει υποστεί το προϊόν, που και πότε παρήχθη το προϊόν και την ημερομηνία εμφιάλωσης. Μπορεί, ακόμα, να δει σε χάρτη το χωράφι από το οποίο προήλθε το προϊόν. Οι παραγωγοί, με την υποστήριξη υπεύθυνου γεωπόνου της εν λόγω εταιρείας, παράγουν ελαιόλαδο, ακολουθώντας ορθές γεωργικές πρακτικές σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας. Αρχή της εταιρείας είναι η συνεργασία της ομάδας παραγωγής (γεωργός, ελαιουργός, διακινητής) του τελικού προϊόντος (συσκευασμένο ελαιόλαδο), από το χωράφι έως το ράφι. Υποστήριξη του ελαιοπαραγωγού για φιλοπεριβαλλοντική παραγωγή και βελτίωση των μεθόδων παραγωγής Ιδιωτική Ελληνική εταιρεία που προμηθεύει την αγορά με προϊόντα ελιάς, έχοντας στενή συνεργασία με ελαιοπαραγωγούς, επιδιώκει να εξασφαλίσει ποιοτικό ελαιόλαδο, με τη χρήση ορθών γεωργικών πρακτικών, οι οποίες σέβονται το περιβάλλον. Τα προτεινόμενα αειφόρα συστήματα παραγωγής δοκιμάζονται και μελετώνται σε πειραματικούς ελαιώνες. Η άποψη που διαδίδεται στους παραγωγούς είναι ότι τα εισοδήματά τους εξαρτώνται από την τιμή πώλησης του προϊόντος τους, αλλά και από τη μείωση του κόστους 7

11 παραγωγής. «Οι ορθές γεωργικές πρακτικές μειώνουν το καλλιεργητικό κόστος, ενώ παράλληλα διατηρούν το περιβάλλον σε καλή κατάσταση». Στους πιλοτικούς ελαιώνες πραγματοποιείται πειραματισμός προτύπου ελαιοπαραγωγής με βάση τις ορθές γεωργικές πρακτικές, στοχεύοντας στην ενίσχυση της πρακτικής εφαρμογής του προτύπου, στην επιστημονική αξιολόγησή του με πειραματικά δεδομένα και στην καλύτερη δυνατή εφαρμογή του από τους ελαιοπαραγωγούς. Ελληνικοί Ελαιώνες: Παραγωγικά δέντρα, αλλά και το καλύτερο Ελληνικό δάσος Δεν είναι υπερβολικό να χαρακτηρίσει κάποιος τους ελαιώνες στη Λέσβο ως «ελαιοδάση», αφού έχουν εγκατασταθεί σε αυτή 11 εκατομμύρια δέντρα ελιάς. Η Λέσβος δε, υπολογίζεται ότι βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ελλάδα, σε αριθμό δέντρων ελιάς ανά κάτοικο. Στον κάθε ένα αντιστοιχούν 113 ελαιόδεντρα. Ακολουθεί η Κρήτη, με πιο λίγα από 50 ανά κάτοικο και στη συνέχεια η Σάμος με περίπου 40 ανά κάτοικο. Η Λέσβος, επίσης, φαίνεται να κατέχει και την πρώτη θέση στη Μεσόγειο, στην οποία παράγεται περισσότερο από 90% της παγκόσμιας ποσότητας ελαιολάδου. Αυτό προκύπτει, συγκρίνοντας τους αριθμούς των δέντρων ελιάς ανά κάτοικο στην Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα, οι οποίοι είναι 3, 5.4, 5 και 9.5 ανά κάτοικο αντίστοιχα (Μάργαρης, 2013). Ένα «δάσος» από ελιές έχει τα εξής πλεονεκτήματα: Μειώνει τις υψηλές θερμοκρασίες τους θερινούς μήνες. Συμβάλλει στη μείωση της διάβρωσης, επειδή αποτελεί αειθαλές δάσος της μεσογειακής λεκάνης. Εμπλουτίζει με οξυγόνο. Συντελεί στην αποφυγή πυρκαγιών, γιατί οι ιδιοκτήτες που είναι στον ελαιώνα για τις εργασίες, το καλοκαίρι, αποτελούν ταυτόχρονα και φύλακες. Για τη συντήρηση του ελαιοδάσους, δεν ξοδεύονται δημόσια κονδύλια. Οι περισσότεροι από τους εν λόγω ελαιώνες είναι ξηρικοί. 8

12 Σημαντικό πλεονέκτημα αρκετών ελαιώνων σε νησιά της Ελλάδας, εκτός από την παραγωγή, είναι το «πρασίνισμα» των περιοχών, στις οποίες έχουν εγκατασταθεί. Οι παραδοσιακοί ελαιώνες μπορούν να είναι αειφόροι Μερικά από τα πλεονεκτήματα των παλιών ελαιώνων είναι τα εξής: Η ελιά έχει αισθητική αξία, επειδή είναι ένα αειθαλές δέντρο, με φύλλα που έχουν άλλο χρώμα σε κάθε όψη τους και με κορμό, ο οποίος γίνεται πιο εντυπωσιακός, όσο περνούν τα χρόνια. Οι παλιοί ελαιώνες έχουν ιστορική αξία, επειδή κοντά τους έλαβαν χώρα ιστορικά και κοινωνικοοικονομικά γεγονότα και τα συγκεκριμένα δέντρα έχουν σχέση με την παράδοση. Είναι αξιόλογα οικοσυστήματα που παρέχουν ενδιαιτήματα (στον κορμό, στα κλαδιά, στο φύλλωμα και άλλα) για πιο μικρά φυτά και ασπόνδυλα και σπονδυλωτά ζώα, υποστηρίζοντας επομένως τη βιοποικιλότητα. Η προσπάθεια να παραμείνουν οι ελαιώνες αυτοί, όσο είναι εφικτό, παραγωγικοί και υγιείς, θα αποφέρει εισόδημα στους παραγωγούς, αλλά και θα συμβάλει στον περιορισμό του προβλήματος που έχουν οι γειτονικοί τους ελαιώνες, επειδή (οι παλιές ελιές) αποτελούν εστίες εξάπλωσης του δάκου ή άλλων ανεπιθύμητων μυκήτων και εντόμων. Καταναλώνονται ασήμαντες ποσότητες ή δεν καταναλώνονται φυτοφάρμακα και χημικά λιπάσματα σε αυτούς. Οι εν λόγω ελαιώνες είναι κυρίως ξηρικοί και δεν σπαταλούν τους πολύτιμους υδατικούς πόρους. Διατηρούν το παραδοσιακό τοπίο. Συμβάλλουν στην αποθήκευση του άνθρακα στο έδαφος και συνεπώς μπορούν να συμπεριληφθούν στους τρόπους αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Είναι δυνατό να υποστηρίξουν κοινότητες σε περιθωριακές περιοχές, με λίγες ευκαιρίες σε εναλλακτικές επαγγελματικές δραστηριότητες. Για παράδειγμα στις περιοχές που βρίσκονται, μπορούν να δημιουργηθούν μονάδες αγροτουρισμού. 9

13 Παραγωγικά δέντρα: ελιές και άλλα παραγωγικά δέντρα να επιστρέψουν στις πόλεις (Σεκληζιώτης, 2013) Οι πιο πολλοί αστοί και κυρίως οι νεότερες γενιές, οι οποίοι δεν έχουν επαφή με την ύπαιθρο, γνωρίζουν τα οπωροφόρα δέντρα εξαιτίας των καρπών τους. Η προσφορά της αστικής δεντροκομίας, εκτός από την αισθητική και περιβαλλοντική της διάσταση, είναι και διατροφική. Η παραγωγή φρούτων κάθε είδους εντάσσεται στο διεθνές κίνημα της αστικής γεωργίας, το οποίο, εκτός από τη λαχανοκομία, τα καλλωπιστικά και αρωματικά φυτά, περιλαμβάνει και τους αστικούς οπωρώνες, ακόμη και τα μεμονωμένα οπωροφόρα δέντρα. Οι βιοκλιματικές συνθήκες της Ελλάδας προσφέρονται για ποικιλία οπωροφόρων δέντρων με ικανοποιητική προσαρμογή και απόδοση, με αρκετές ποικιλίες για κάθε είδος δέντρου και με πολλά ντόπια βοτανικά είδη, που έχουν βελτιωθεί από ερευνητές ή τείνουν να εξαφανιστούν από ξένες ποικιλίες. Η φυτογεωγραφία κάθε περιοχής προσδιορίζεται από συγκεκριμένα βοτανικά είδη, τα οποία είναι δυνατόν να καλύπτουν σχετικά εύκολα, ανοικτούς χώρους της πόλης από την άποψη της προσαρμογής και της βιωσιμότητας, όπως πεζοδρόμια, νησίδες, πάρκα, σχολικούς και βιομηχανικούς χώρους και τα λοιπά. Σήμερα, οι εν λόγω χώροι καλύπτονται με το υδροφόρο γκαζόν ή με φυτά που απορροφούν την ηλιακή ακτινοβολία τη μέρα και την εκπέμπουν τη νύχτα. Επιπροσθέτως, συχνά καλύπτονται με πλακόστρωτα, που έχουν ως αποτέλεσμα τις υψηλές θερμοκρασίες στις πόλεις. Στις φωτογραφίες από το παρελθόν της Ελλάδας, διακρίνονται πορτοκαλιές, λεμονιές, κλημεντίνες, φράπες, περγαμόντα, κυδωνιές, μανταρινιές, τζανεριές, λωτόδεντρα, μουσμουλιές, κερασιές, συκιές, βερικοκιές, βανίλιες, αχλαδιές, μηλιές, φυστικιές, καρυδιές, αμυγδαλιές, ελιές, κληματαριές, κορομηλιές και άλλα. Πολλοί πολίτες σήμερα θεωρούν τα προαναφερόμενα δέντρα «ανεπιθύμητα», γιατί πιστεύουν ότι δημιουργούν προβλήματα καθαριότητας με τα φύλλα και τους καρπούς που ρίχνουν, ότι προσελκύουν έντομα την περίοδο της ανθοφορίας και ότι έχουν υψηλές απαιτήσεις σε ποτίσματα, κλαδέματα, καθαρισμούς, φυτοπροστασία και συγκομιδή. Όλα όμως τα δέντρα ρίχνουν το φύλλωμά τους και τους καρπούς τους και λερώνουν. Κάθε είδος αποβάλλει και ανανεώνει το φύλλωμά του με διαφορετικό τρόπο. 10

14 Στα πιο μικρά αστικά κέντρα τα οπωροφόρα είναι πιο δημοφιλή, ενώ το αραιότερα δομημένο περιβάλλον επιτρέπει την παρουσία περισσότερων οπωροφόρων δέντρων. Ο καρπός που προσφέρουν τα οπωροφόρα αποκαθιστά την «αίσθηση του οικείου» και της γειτονιάς, ενώ την περίοδο της συγκομιδής έχει ακόμα πιο μεγάλη σημασία με το μάζεμα και το μοίρασμα. Τα οπωροφόρα έχουν προορισμό, θέσεις προστατευμένες στην πόλη, σε απόσταση από δρόμους έντονης κυκλοφορίας τροχοφόρων, κοντά σε σημεία συγκέντρωσης πολιτών (χώροι ξεκούρασης και περιπάτου, στάσεις λεωφορείων, πεζόδρομοι, αστικά κενά και οικόπεδα, νησίδες πιο φαρδιές της κόμης τους, πλατείες, αλσύλλια, και άλλα). Οι προσπάθειες οργανώσεων και συλλόγων και οι προσκλήσεις για αναδασώσεις ρεμάτων, λόφων και άλλων χώρων, μέσα και έξω από τις πόλεις, θα μπορούσαν να αποκτήσουν εναλλακτικό περιεχόμενο και περισσότερους οπαδούς. Αυτό θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί με την αντικατάσταση του βοτανικού υλικού και αντί να φυτεύονται συνεχώς ξενικά ή «εύφλεκτα» δασικά είδη, να επιδιώκεται η επιστροφή των ελληνικών δέντρων και φρούτων στα προαύλια των σχολείων, στα πάρκα, στις αυλές νοσοκομείων και στρατοπέδων, στους πεζόδρομους, στις ζαρντινιέρες και στις γλάστρες των ταρατσών και των μπαλκονιών. Ήδη, αρκετές μεγαλουπόλεις έχουν ακολουθήσει την αστική δεντροκομία με οπωροφόρα δέντρα. Ταυτόχρονα, εξελίσσεται μια δραστηριότητα γύρω από τους τρόπους φύτευσης στην πόλη, ετοιμάζονται και μοιράζονται λίστες κατάλληλων βοτανικών ειδών, τυπώνονται οδηγοί φύτευσης και φροντίδας ανά είδος, τομέα και τοποθεσία στον αστικό ιστό και στην περιαστική ζώνη. Το κίνημα «Fruit City» στο Λονδίνο δείχνει το δρόμο για μια σύγχρονη αντίληψη γύρω από το αστικό τοπίο, με καινοτόμες ιδέες χωροθέτησης των νέων φυτεύσεων οπωροφόρων δέντρων «επί χάρτου», δημιουργία εξοπλισμού και εργαλείων συγκομιδής στην πόλη, πληροφοριακά φυλλάδια και άλλα. Ήδη, η μητροπολιτική περιοχή του Λονδίνου παράγει αξιόλογη ποσότητα φρούτων, όπως δαμάσκηνα, κεράσια, μήλα, αχλάδια και άλλα. Η τοπική αυτοδιοίκηση θα μπορούσε να διαθέτει το φυτικό υλικό, να καθορίζει σημεία φύτευσης και να προτείνει ένα «σχέδιο υιοθεσίας» οπωροφόρων από πολίτες, επιχειρήσεις, σχολεία, την εκκλησία και άλλες τοπικές κοινωνικές ομάδες. Στην 11

15 προσπάθεια αυτή θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνονται οι ιδιώτες που διαθέτουν χώρους για οπωροφόρα (αυλές, κήποι και προκήπια). Lafayette Greens: ένας πολύ λειτουργικός αστικός λαχανόκηπος (Σεκληζιώτης, 2013) Στο βιομηχανικό Ντιτρόιτ της πολιτείας του Μίσιγκαν στις ΗΠΑ, δημιουργήθηκε ένας αστικός κήπος, στα πλαίσια της αστικής γεωργίας, της κοινωνικής κηπουρικής, με την έννοια του παραγωγικού και εδώδιμου τοπίου. Ο αστικός λαχανόκηπος περιλαμβάνεται στα παραδείγματα της ενσωμάτωσης της αστικής γεωργίας στους δημόσιους χώρους, με ένα συμμετοχικό και παραγωγικό τρόπο, εξαιτίας της συνεργασίας της τοπικής αυτοδιοίκησης και του ιδιωτικού τομέα, αλλά και της τοπικής κοινωνίας. Σε μια έκταση 1700 τ.μ., ο αστικός λαχανόκηπος αξιοποίησε το κενό που δημιουργήθηκε στον ιστό της πόλης, με την κατεδάφιση ενός κτιρίου στο κέντρο της. Οι αρχιτέκτονες του τοπίου επιδίωξαν τη δημιουργία ενός αστικού κήπου με υπερυψωμένα παρτέρια, χρησιμοποιώντας βιώσιμα υλικά και πρακτικές. Σκοπός τους ήταν να φτιάξουν, εκτός από ένα αστικό αγρόκτημα και ένα δημόσιο αστικό χώρο, ένα πολυλειτουργικό χώρο πράσινου, που να έχει σχέση με την τοπική κοινότητα, να τροφοδοτεί και να τροφοδοτείται από αυτή. Η σχεδίαση βασίστηκε στην ανάλυση του τοπίου και στις ειδικές ανάγκες και συνθήκες. Τα υπερυψωμένα παρτέρια λαχανικών έχουν προσανατολισμό για την καλύτερη δυνατή έκθεση στον ήλιο, η οποία είναι απαραίτητη σε ένα περιβάλλον με υψηλά κτίρια. Οι πεζοί κινούνται μέσω ενός διαδρόμου από λεβάντες, στον λαχανόκηπο. Μια ποικιλία καθιστικών ανοικτού χώρου παρέχεται στον κήπο, στοχεύοντας στη δημόσια χρήση του χώρου. Οι διάδρομοι είναι προσπελάσιμοι από όλες τις ηλικίες των «αστικών αγροτών». Ο κήπος αποτελεί παράδειγμα αειφόρου σχεδιασμού. Η συλλογή και διαχείριση των όμβριων υδάτων πραγματοποιείται με αυλάκια μικρο-βιοτόπων (bioswales), τα οποία συλλέγουν, επιβραδύνουν και στραγγίζουν. Ταυτόχρονα, κατά προσέγγιση, το 70% της επιφάνειας του λαχανόκηπου, είναι διαπερατό χαλίκι, γρασίδι (ποικιλίες ανθεκτικές στην ξηρασία), φύτευση και υπερυψωμένα παρτέρια. Κατασκευάστηκαν 12

16 δικτυωτοί φράκτες με μπάζα της προηγούμενης κατάστασης του οικοπέδου, σπασμένα κομμάτια από το πεζοδρόμιο επαναχρησιμοποιήθηκαν, ως υλικό επίστρωσης των διαδρόμων και ξύλα από παλέτες και παλιές πόρτες επένδυσαν τα βοηθητικά υπόστεγα του κήπου. Οι χρήσεις υπερυψωμένων παρτεριών, στάγδην άρδευσης και βιολογικών μεθόδων καλλιέργειας είναι αποδοτικές και ο αστικός λαχανόκηπος είναι δυνατό να παράγει % πιο πολύ, συγκριτικά με ένα συμβατικό κήπο, ξοδεύοντας παράλληλα λιγότερο νερό και ενέργεια. Ο αστικός λαχανόκηπος συνέβαλε και στην αστική βιοποικιλότητα της περιοχής. Περισσότερα από 200 φυτά, όπως λαχανικά, βότανα, άνθη, οπωροφόρα δέντρα, αμπέλια, μούρα και ο μικρο-βιότοπος προσδίδουν ποικιλομορφία στο αστικό περιβάλλον και αποτελούν ένα ζωντανό βιότοπο, ο οποίος ενισχύει τις αισθητικές αξίες της πόλης, αλλά διευκολύνει και την επικονίαση, εξαιτίας της προσέλκυσης εντομοπανίδας και πτηνοπανίδας. Η πολύ-λειτουργικότητα του αστικού λαχανόκηπου συμπληρώνεται από έναν κυκλικό παιδικό εκπαιδευτικό κήπο, ο οποίος είναι προσπελάσιμος από παιδιά κάθε ηλικίας και ταυτόχρονα προστατευμένος, δημόσιες εκθέσεις γλυπτικής τέχνης και υπόστεγα κήπων (αναλώσιμα και εργαλεία). Ο εν λόγω κήπος είναι ένας συμμετοχικός δημόσιος χώρος, όπου όλοι οι πολίτες έχουν την ευκαιρία συμμετοχής στη φύτευση, στη συγκομιδή και στην εκπαίδευση. Συμπεριλαμβάνεται στους χώρους εκδηλώσεων, αναψυχής και συναντήσεων. Ο συγκεκριμένος κήπος δίνει έμπρακτα έμφαση στην αλληλεξάρτηση του τοπίου, των συστημάτων τροφίμων και του δομημένου περιβάλλοντος. Ο Λαχανόκηπος της κρίσης Στις μέρες της Κατοχής του 1941, όπου η πείνα αποτελούσε το κύριο πρόβλημα, ο γεωπόνος-τμηματάρχης στους δημοτικούς κήπους της Αθήνας, γράφει ένα οδηγό σχετικά με το πώς να φτιάξει ο κάθε Αθηναίος πολίτης, εύκολα και φθηνά, ένα μικρό «οικογενειακό» λαχανόκηπο: «Οι διαθέτοντες κήπον καλλωπιστικόν ετησίων ανθέων ας τον μεταβάλωσιν εις την περίστασιν ταύτην εις λαχανόκηπον. Ένεκα λοιπόν των ανωμάλων περιστάσεων, ας διερχόμεθα, πρέπει οι διαθέτοντες μικράν 13

17 έκτασιν γής πέριξ του σπιτιού των, να μην την αφήσουν ανεκμετάλλευτον» (Βοσυνιώτης, 1941). Αξιόλογο ενδιαφέρον στον προαναφερόμενο οδηγό έχει το ημερολόγιο σποράς και συγκομιδής των λαχανικών, από το οποίο φαίνεται ότι η ποικιλία των λαχανικών είναι αρκετά πλούσια, ώστε σε όλη τη διάρκεια του χρόνου να υπάρχει δυνατότητα παραγωγής εποχιακών λαχανικών και δεν χρειάζεται να καλλιεργούμε λαχανικά εκτός εποχής, τα οποία έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε εισροές και είναι δυνατόν να επιβαρύνουν την υγεία του καταναλωτή. Καλλιέργεια ανοιξιάτικων κηπευτικών χωρίς πότισμα. Μήπως είναι καιρός να γυρίσουμε πίσω; (Αβδελάς, 2013) Αρκετοί υποστηρίζουν ότι οι γεωργικές-λαχανοκομικές πρακτικές στον αστικό και περιαστικό χώρο είναι δύσκολες στη σημερινή εποχή και συχνά δεν είναι εφικτές. Ένα από τα επιχειρήματα για αυτή την άποψη είναι η συνεχής ανάγκη για πότισμα. Σχετικά με αυτό το θέμα, θα ήταν χρήσιμες οι μέθοδοι των παλιότερων γεωργών, σε συνδυασμό βέβαια με τα σύγχρονα μέσα. Η άνυδρη γεωργία και λαχανοκομία είναι μέθοδος καλλιέργειας ανοιξιάτικων κηπευτικών χωρίς πότισμα, η οποία κυριαρχούσε πριν από χρόνια στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα στα νησιά. Αυτή όμως η μέθοδος εγκαταλείφθηκε σταδιακά από τότε που οι γεωτρήσεις, οι αντλίες, οι υδατοδεξαμενές, οι πλαστικοί σωλήνες μεταφοράς και τα λοιπά αντιμετώπισαν το πρόβλημα του ποτίσματος. Πιο παλιά, όσα χωριά είχαν ρεματιές με κλίση και τρεχούμενο νερό από κάποια βρύση, δημιουργούσαν τους κήπους τους εκεί. Σε κάθε οικογένεια αντιστοιχούσε ένα κομμάτι, πιο συχνά σε αναβαθμίδες, όπου πότιζαν με τη σειρά, μοιράζοντας δίκαια το νερό και κάλυπταν τις ανάγκες τους. Επιπροσθέτως, κάποιοι έφτιαχναν στέρνες, στις οποίες γινόταν συλλογή του νερού που χρησιμοποιούσαν για το πότισμα. Το νερό όμως αυτό ήταν ελάχιστο και δεν έφτανε. Επιπλέον, εκεί που υπήρχαν πηγάδια, ιδιαίτερα κοινοτικά, ήταν πολύ δύσκολο, με μαγκάνι ή με τα χέρια, να ποτίσουν τα κτήματά τους. Δεν ήταν λίγες οι φορές που το νερό δεν ήταν αρκετό ούτε για τα ζώα. 14

18 Μια πρόταση για τη σύγχρονη γεωργία είναι η επιλογή ντόπιων ποικιλιών της κάθε τοποθεσίας ή περιοχής, τις οποίες επιχειρούμε να καλλιεργήσουμε και οι οποίες είναι τοπικά προσαρμοσμένες, κάνουν πιο καλή χρήση του «πολύτιμου» νερού και των θρεπτικών στοιχείων, αντέχουν περισσότερο στις ζέστες και στους ανέμους, έχουν πιο καλή ανταγωνιστικότητα με τα ζιζάνια, είναι πιο ανθεκτικές στις αρρώστιες και διαθέτουν ιδιαίτερο άρωμα και μοναδική γεύση. Προτάσεις, όπως η κατά διαστήματα φύτευση βασιλικού και κατιφέ που είναι εντομοαπωθητικά, προωθούν επίσης την αειφορία. Παραδείγματα δημοτικών λαχανόκηπων Τα παραδείγματα δημοτικών λαχανόκηπων στην Ελλάδα είναι αρκετά, προάγοντας την αειφορία σε οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Μερικοί δημοτικοί λαχανόκηποι είναι οι εξής: Δημοτικός λαχανόκηπος Αλεξανδρούπολης: 30 στρέμματα για 274 δικαιούχους, Δημοτικός λαχανόκηπος στη Θέρμη: 15 στρέμματα για 300 δικαιούχους, Πιλοτικός βιολογικός λαχανόκηπος στην Έδεσσα, Δημοτικός λαχανόκηπος στη Λέσβο, έκτασης 15 στρεμμάτων. Επιπλέον, κοντά στην παλιά πόλη του Ταλίν ξεκίνησε, το Μάιο του 2011, να δημιουργείται το Katlaaed. Είναι ένας κοινοτικός κήπος, ο οποίος εκτείνεται πάνω σε πρώην σκουπιδότοπο και χώρο διαμονής αστέγων, ιδιοκτησία της υπηρεσίας θέρμανσης του Ταλίν. Με την παρέμβαση εθελοντών, ο κήπος αυτός έγινε ο πρώτος κοινοτικός κήπος της χώρας, ο οποίος προορίζεται ως κήπος πρότυπο. Ο κήπος είναι ανοικτός για το κοινό και θα φιλοξενεί θεματικά σεμινάρια, ενώ επαγγελματίες θα παρέχουν συμβουλές για τη φύτευση, την καλλιέργεια, τη συγκομιδή και άλλα. Χρήσιμο παράδειγμα επίσης, αποτελεί η Αμερικανική Ένωση Κοινοτικής κηπευτικής (ACGA). Άλλο παράδειγμα είναι η Ομοσπονδία Αστικών Κτημάτων και Κοινοτικών Κήπων (FCFCG- 15

19 «Θεματικό Πάρκο» - Ανάπτυξη της καλλιέργειας των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, θάμνων και δέντρων από τη Δημοτική Ενότητα Ελασσόνας (Βασιλακάκης, 2013) Η εξερεύνηση του υπάρχοντος γενετικού υλικού, η αξιολόγησή του και η αξιοποίησή του, η εκπαίδευση όσων θα εμπλακούν, η δημιουργία μιας υποδομής, όπως το Θεματικό Πάρκο, το οποίο προτείνεται, καθώς και η οργάνωση των παραγωγών, αποτελούν συστατικά μέρη μιας ολοκληρωμένης και όχι αποσπασματικής και ευκαιριακής πρότασης. Στη δημοτική ενότητα Ελασσόνας, έχει τεθεί το θέμα της δημιουργίας πάρκου αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών με τους εξής στόχους: Εξερεύνηση γενετικού υλικού, Αξιολόγηση γενετικού υλικού, Αξιοποίηση γενετικού υλικού, Εκπαίδευση συμμετεχόντων, Οργάνωση των παραγωγών. Η δημιουργία δομών για την υποστήριξη εναλλακτικών καλλιεργειών, πιθανόν πιο αποδοτικών, όπως τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, είναι δυνατόν να οδηγήσει στη βιωσιμότητα και συνεπώς στην αειφορία του γεωργικού τομέα. Δράσεις υποστήριξης της αειφόρου παραγωγής στο Αγρόκτημα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) πραγματοποιεί δράσεις, με σκοπό την ενσωμάτωση της αειφορίας και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης σε κάθε τομέα της πανεπιστημιακής ζωής. Στους στόχους του συμπεριλαμβάνονται τα εξής: Η εξοικονόμηση ενέργειας στο δημόσιο χώρο. Η ενθάρρυνση και διάδοση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των εκπομπών των αερίων που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. 16

20 Η βιώσιμη κινητικότητα και η αύξηση της προσβασιμότητας. Η ενθάρρυνση και διάδοση της βιολογικής γεωργίας και των παραδοσιακών μορφών καλλιέργειας. Η εν γένει βελτίωση της ποιότητας ζωής των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και των επισκεπτών του πανεπιστημίου. Το πανεπιστήμιο εφαρμόζει μια σειρά δράσεων με βάση τους παρακάτω άξονες, ώστε να επιτευχθούν οι προαναφερόμενοι στόχοι: Μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο οργάνωσης και διοίκησης, όπως ενεργή συμμετοχή στο δίκτυο των ελληνικών πανεπιστημίων για το πράσινο πανεπιστήμιο. Παραγωγή και εξοικονόμηση ενέργειας. Βιώσιμη κινητικότητα, διαχείριση μεταφορών και στάθμευσης, προσβασιμότητας, όπως η δημιουργία χώρου ενοικίασης ποδηλάτων και η δημιουργία ποδηλατόδρομων. Επαναχρησιμοποίηση, πρόληψη παραγωγής και αποδοτική διαχείριση αποβλήτων. Ανάπλαση, εξωραϊσμός της πανεπιστημιούπολης και διαχείριση πρασίνου, όπως η δημιουργία των δύο πρώτων φυτεμένων δωματίων σε δημόσιο χώρο στη Θεσσαλονίκη. Διαφορετική δράση στα πλαίσια του άξονα αυτού είναι η διαμόρφωση χώρου για δημιουργία βιολογικών λαχανόκηπων προς ενοικίαση από τους πολίτες της Θεσσαλονίκης, στο Πανεπιστημιακό Αγρόκτημα. Διάδοση της βιολογικής γεωργίας και εισαγωγή βιολογικών προϊόντων στους χώρους εστίασης του ΑΠΘ, όπως η εισαγωγή βιολογικών προϊόντων στα κυλικεία του πανεπιστημίου. Περιβαλλοντική ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή, όπως η δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για συμμετοχική χαρτογράφηση των περιβαλλοντικών δράσεων. Το παράδειγμα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης θα ήταν σημαντικό να το ακολουθήσουν και άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Το Πολυτεχνείο Κρήτης, στα πλαίσια της δράσης «Πράσινο Πολυτεχνείο Κρήτης», έχει κάνει προσπάθειες αειφόρου ανάπτυξης, αξιοποιώντας τις γνώσεις αλλά και την περιβαλλοντική ευαισθησία των μελών του. 17

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) μέσα από την κύρια αποστολή του, την εκπαίδευση και την έρευνα, έχει συμβάλλει σημαντικά στην κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το ΑΠΘ έχει δεσμευθεί στην υιοθέτηση θεμελιωδών αρχών της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης με κύριους στόχους:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Δρ Ιωάννα Γιαννούκου Σύμβουλος Επιχειρήσεων Ερευνήτρια Πανεπιστήμιο Πατρών Βασικοί ορισμοί Βιολογική γεωργία:

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες για την ανάπτυξη του Αγροτικού Τομέα στοδήμορεθύμνης

Παράγοντες για την ανάπτυξη του Αγροτικού Τομέα στοδήμορεθύμνης Παράγοντες για την ανάπτυξη του Αγροτικού Τομέα στοδήμορεθύμνης από τον Βαγγέλη Καπετανάκη, Γεωπόνο, Καθηγητή στη Σχολή Γεωπονίας και Τροφίμων και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Οι κύριοι παράγοντες ( με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο

Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο Δρώμενα από τη συμμετοχή στην Μεσογειακή Έκθεση Ελιάς και Ελαιολάδου «Ελαιοτεχνία» 16-18 Απριλίου 2010. Πρακτικά της συνάντησης

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Πλάνο ενεργειών προώθησης της οικολογικής παραγωγής ελαιολάδου στα πλαίσια του προγράμματος INFOIL

Πλάνο ενεργειών προώθησης της οικολογικής παραγωγής ελαιολάδου στα πλαίσια του προγράμματος INFOIL DRAFT LIFE08 INF/GR/00581 Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο Πλάνο ενεργειών προώθησης της οικολογικής παραγωγής ελαιολάδου στα πλαίσια του προγράμματος INFOIL

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

INFOIL Προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης με παράδειγμα το ελαιόλαδο

INFOIL Προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης με παράδειγμα το ελαιόλαδο LIFE08 INF/GR/000581 INFOIL Προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης με παράδειγμα το ελαιόλαδο Ευάγγελος Βαγγέλογλου Πολυτεχνείο Κρήτης Τμ. Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Ημερίδα PROSODOL,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα.

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ελιά Ελιά Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ο καρπός του ονομάζεται επίσης ελιά και από αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση. και οικονομική κρίση

Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση. και οικονομική κρίση Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση και οικονομική κρίση Λεμονιά Μαντούβαλου, φιλόλογος, ΜΑ Εκπαίδευση και Πολιτισμός. Επιμορφωτικό σεμινάριο "Σχολικός κήπος: Γιατί και πώς;", Κ.Π.Ε. Δραπετσώνας, 29

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 6142 Οι πτυχιούχοι του Τμήματος με βάση τις εξειδικευμένες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις τους ασχολούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΠΑΣΕΓΕΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΠΑΣΕΓΕΣ Μελισσοκοµία-προωθούµενη επαγγελµατική δραστηριότητα µε εξαγωγικό ορίζοντα 30 Οκτωβρίου 2013 Άξονες στρατηγικής για την ανάπτυξη της µελισσοκοµίας Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος, MSc. ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

AΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ TYΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Δρ Τζουραμάνη Ειρήνη Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Τέρμα Αλκμάνος, 115 28 Αθήνα tzouramani@agreri.gr Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ»

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» «ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» Εισηγητής Κ.Γ.Χατζηγιαννάκης, Δικηγόρος, Δ.Ν. «NOMOS»Δικηγορική Εταιρία Θεσσαλονίκης Νομικός Σύμβουλος Σ.Β.Β.Ε. Οι αιτίες που επιβάλουν την ανάπτυξη της «πράσινης»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Ηράκλειο 27-28/11/2014

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Ηράκλειο 27-28/11/2014 «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» Ηράκλειο 27-28/11/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ http://phoenix-crete.org/ Ο ρόλος της Γεωργίας και Κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, Λάρισα 30-12-2013 Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 Ομάδα εργασίας: Πρωτογενής Αγροτική Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ Πατετσίνη Ευτέρπη, Βιολόγος MSc Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας Πράξη «Προστασία και Διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Μειωμένη ενεργειακή κατανάλωση Υπάρχουσα κατάσταση Μηδενική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Η βιολογική γεωργία αποτελεί το πιο δυναμικό, καινοτόμο και κινητικό κομμάτι της ελληνικής γεωργίας. Η οικονομική κρίση στον τομέα της γεωργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Η καλλιέργεια κριθαριού στην Ελλάδα Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής παραγωγής κριθαριού προοριζόταν για χρήση στην κτηνοτροφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΡΑΣΕΙΣ. Μάριος Τζιτζινάκης Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΡΑΣΕΙΣ. Μάριος Τζιτζινάκης Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Μάριος Τζιτζινάκης Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων Το 76% της παραγωγής τροφίμων για τον άνθρωπο εξαρτάται από τη μελισσοκομία. Το 84 % των φυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία στο ΠΑΑ 2014-2020

Η καινοτομία στο ΠΑΑ 2014-2020 Η καινοτομία στο ΠΑΑ 2014-2020 Σημαντικότερα εργαλεία καινοτομίας και μεταφοράς γνώσης Μέτρο «Δράσεις μεταφοράς γνώσεων και ενημέρωσης» (αρθ. 15) Μέτρο «Συμβουλευτικές υπηρεσίες» (αρθ. 16) Μέτρο «Συνεργασία»

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες 3 η Τεχνική Συνάντηση Ομάδας Καθοδήγησης 27 Απριλίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΕΥΔ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων

Παραδείγματα δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Π.Ε.Δ. Κεντρικής Μακεδονίας Παραδείγματα δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Ηλίας Λίτσος Μηχανικός Παραγωγής, Msc Περιφ. Ανάπτυξη Περιεχόμενο εισήγησης I. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αγροτική Επιχειρηματικότητα, «Αυτό το χωράφι είναι η Επιχείρησή σου» Ναύπλιο, 15-10-2013 Ραυτόπουλος Δημήτρης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΗΜ/ΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ : 13/1/2012 ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ : 13/1/2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ: ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Αθανάσιος Θεοχαρόπουλος Γεωπόνος M.Sc., Διδάκτωρ Αγροτικής Οικονομίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΔΗΜΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 6 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η Επισκόπηση χωρίζεται σε δύο μέρη: Α. Γενικό μέρος (συμπληρώνεται από όλα τα Σχολεία) Β. Ειδικό Μέρος που αντιστοιχεί στο θέμα που επιλέγεται κάθε χρόνο (Νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ: λογισμικό «ολοκληρωμένων» διαχειριστικών ζωνών

ΨΗΦΙΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ: λογισμικό «ολοκληρωμένων» διαχειριστικών ζωνών ΨΗΦΙΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ: λογισμικό «ολοκληρωμένων» διαχειριστικών ζωνών (DIGITAL PRECISION AGRICULTURE: a software for establishing Integrated Management Zones) 5 Δεκ. 2012-Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ 1 2 ΕΙΝΑΙ: ένας ουσιαστικός τρόπος να συμπληρώνει η οικογένεια το εισόδημά της όλο το χρόνο ένας τρόπος να βρουν απασχόληση οι νέοι, οι αγρότισσες, οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον:

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον: Ημερίδα με θέμα: Η κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα Τετάρτη 18 Μαρτίου Civitel Hotel Μαρούσι. ώρα 10:00 π.μ. Οργάνωση: ΑΠΟΣΤΟΛΗ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Εισήγηση με Θέμα: Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα