ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Θεματική Ενότητα: Βασικές έννοιες βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού και υπολογισμός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Θεματική Ενότητα: Βασικές έννοιες βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού και υπολογισμός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου"

Transcript

1 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Θεματική Ενότητα: Βασικές έννοιες βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού και υπολογισμός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου Περίοδος Α Ιούλιος Οκτώβριος 2013 Ενότητα A1. Εισαγωγή σε βασικές έννοιες Διδάσκων: Κώστας Κομνηνός Μηχανολόγος μηχανικός Ενεργειακός σύμβουλος 1

2 Πίνακας περιεχομένων Περίληψη Πρωτοβουλίες για τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο Σύμφωνο των Δημάρχων Σύμφωνο των Νησιών Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας Υποχρεώσεις για τους υπογράφοντες τα Σύμφωνα Οφέλη για τους υπογράφοντες τα Σύμφωνα Επίπεδα δράσης στα Σύμφωνα Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο (Βιώσιμη) Ενέργεια Τι είναι το ΣΔΑΕ Στόχος του ΣΔΑΕ Περιεχόμενο του ΣΔΑΕ Τομείς εφαρμογής ΣΔΑΕ Φάσεις ανάπτυξης ΣΔΑΕ Κλιματική αλλαγή και ενεργειακή πολιτική Ορισμοί σχετικοί με το κλίμα Σύνδεση κλιματικής αλλαγής ανθρωπογενών δραστηριοτήτων Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε διεθνές επίπεδο Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή Πρωτόκολλο του Κιότο Aντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε Ευρωπαϊκό επίπεδο Πολιτική της ΕΕ για το κλίμα Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε εθνικό επίπεδο Ελλάδα και Πρωτόκολλο του Κιότο Θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (συνοπτικά) Τοπική δραστηριοποίηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Παράρτημα Παράρτημα Α Οι διάφορες φάσεις του ΣΔΑΕ Παράρτημα Β Κρίσιμα ζητήματα ενεργειακής πολιτικής Παράρτημα Γ Αίτια επίδρασης κλιματικών μεταβολών Παράρτημα Δ Σύνδεση κλιματικής αλλαγής με ανθρωπογενείς δραστηριότητες Παράρτημα Ε Λίστα μερών του UNFCCC ανά κατηγορία Παράρτημα ΣΤ Διαφορετικά στρατόπεδα εντός του UNFCCC Παράρτημα Ζ Εναλλακτικές Προτάσεις Παράρτημα Η Όρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των κρατών μελών Παράρτημα Θ Ευρωπαϊκά προγράμματα για το κλίμα Παράρτημα Ι Θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (αναλυτικά) Βιβλιογραφία Συνδέσεις

3 Περίληψη Το υλικό του μαθήματος «Αειφόρος Ενεργειακός Σχεδιασμός σε Τοπικό Επίπεδο» ξεκινάει με την ανάδειξη των πρωτοβουλιών σε Ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με σημαντικότερη εξ αυτών το «Σύμφωνο των Δημάρχων» (Covenant of Mayors), ενώ για τον νησιωτικό χώρο η αντίστοιχη πρωτοβουλία είναι το «Σύμφωνο των Νησιών» (Pact of Islands). Επίσης αναλύονται οι υποχρεώσεις και τα οφέλη των υπογραφόντων των Συμφώνων και τα διαφορετικά επίπεδα δράσης εντός τους, καθώς και καθορίζονται τα χαρακτηριστικά του βασικού εργαλείου του Συμφώνου, του «Σχεδίου Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια», η φύση, ο στόχος και το περιεχόμενο του. Στη συνέχεια κάνοντας ένα βήμα πίσω αποκτάται μια ευρύτερη και πιο ολοκληρωμένη εικόνα των συνθηκών εντός των οποίων γεννήθηκε ο βιώσιμος τοπικός ενεργειακός σχεδιασμός και γίνεται αναφορά σε βασικές έννοιες σχετικά με την κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αρχικά αναλύεται η σχέση της κλιματική αλλαγής με τα γενικότερα ζητήματα ενεργειακής πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο και πως αυτή καθορίζει την λήψη αποφάσεων και δράσεων από τις κυβερνήσεις. Ακολουθεί επεξήγηση εννοιών όπως κλιματική μεταβολή, κλιματική αλλαγή, φαινόμενο του θερμοκηπίου και αέρια του θερμοκηπίου, ώστε να επιτευχθεί μια σφαιρική και αντικειμενική αντίληψη γύρω από το θέμα της κλιματικής αλλαγής, των αιτιών και των επιπτώσεων της. Τέλος αναλύονται οι πολιτικές σχετικά με την κλιματική αλλαγή αναδεικνύοντας τις σχέσεις μεταξύ του διεθνούς, Ευρωπαϊκού και εθνικού επιπέδου δράσης. Στο διεθνές επίπεδο βαρύτητα θα δοθεί στη Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στο Πρωτόκολλο του Κιότο. Παρουσιάζεται η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα, η οποία και θεωρείται πρωτοπόρος, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζονται οι δράσεις στην Ελλάδα (εθνικό επίπεδο) και αναδεικνύεται η σημαντικότητα της τοπικής δραστηριοποίησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (τοπικό επίπεδο) συμπληρωματικά στις διεθνείς, Ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται αναποτελεσματικές και δύσκαμπτες μιας και η επίτευξη συναίνεσης σε ευρύ πολιτικό φάσμα αποδεικνύεται αρκετά δύσκολη. 3

4 1. Πρωτοβουλίες για τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο Ενδεχομένως η σημαντικότερη πρωτοβουλία τα τελευταία χρόνια για τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο αποτελεί το Σύμφωνο των Δημάρχων. Ξεπερνώντας τη λογική του εθνικού ενεργειακού σχεδιασμού και της προσέγγισης «από πάνω προς τα κάτω» το Σύμφωνο των Δημάρχων έδωσε φωνή και πεδίο δράσης στις τοπικές αρχές και στους πολίτες τους στη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης με στόχο την συνδιαμόρφωση και υλοποίηση του οράματός τους για την φιλικότερη παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας εντός των γεωγραφικών τους ορίων συμβάλλοντας στους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αντίστοιχη πρωτοβουλία αποτελεί το Σύμφωνο των Νησιών το οποίο ουσιαστικά ήρθε να αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ανάγκες του νησιωτικού χώρου και την άμεση αλληλεπίδρασή τους με τα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας. 1.1 Σύμφωνο των Δημάρχων Στην ουσία το Σύμφωνο των Δημάρχων (ΣτΔ) αποτελεί ένα πολιτικό κείμενο το οποίο καλούνται να υπογράψουν εθελοντικά οι τοπικές αρχές δια χειρός των τοπικών αρχόντων δημάρχων τους. Οι υπογράφοντες του ΣτΔ δεσμεύονται να υπερβούν τους στόχους της ΕΕ για το 2020, μειώνοντας τις εκπομπές CO2 τουλάχιστον κατά 20% εντός των γεωγραφικών ορίων των περιοχών τους. Με έτος εκκίνησης του προγράμματος το 2008 στην παρούσα φάση (Ιούλιος 2013) το ΣτΔ έχουν υπογράψει 4823 Δήμοι από 50 διαφορετικές χώρες κυρίως της Ευρώπης, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται συνεχώς διαχέοντας την ιδέα της τοπικής δραστηριοποίησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Στην Ελλάδα έχουν προσχωρήσει στο ΣτΔ συνολικά 83 Δήμοι με 12 εξ αυτών στην περιοχή της πρωτεύουσας (από τους 35 Δήμους του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Αθηνών), αρκετούς των μεγαλύτερων πόλεων της χώρας (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλος, Ηράκλειο, κ.ά), 12 στην Κρήτη και 11 νησιά του Αιγαίου. 1.2 Σύμφωνο των Νησιών Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας Το Σύμφωνο των Νησιών (ΣτΝ) είναι ένα πολιτικό κείμενο το οποίο περιέχει δεσμεύσεις και στόχους αντίστοιχους με εκείνους του ΣτΔ. Κάποιες διαφορές προκύπτουν στη μεθοδολογία υπολογισμού των εκπομπών CO2 και στην κατηγοριοποίηση των τομέων δραστηριότητας. Με έτος εκκίνησης το 2011 στη παρούσα φάση (Ιούλιος 2013) το ΣτΝ έχουν υπογράψει 64 νησιωτικές τοπικές αρχές από 10 Ευρωπαϊκές χώρες, ενώ στην Ελλάδα περιλαμβάνονται 19 Δήμοι και 1 Περιφέρεια (Κρήτης). Η ιδέα για το ΣτΝ γεννήθηκε από την ανάγκη για ειδική διαχείριση των νησιωτικών περιοχών δεδομένων των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους τόσο όσον αφορά τις νησιωτικές κοινωνίες και περιβάλλον όσο και τις τεχνικές υποδομές και την διοικητική οργάνωση. Στην συνέχεια παρατίθενται παραδείγματα τέτοιων ιδιαιτεροτήτων, εστιασμένα στον Ελληνικό νησιωτικό χώρο, τα οποία και είναι κρίσιμο να λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία του νησιωτικού βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού. Κοινωνία Μη αστική οργάνωση των τοπικών κοινωνιών. Μικρά χωριά και καταυλισμοί με περιορισμένο αριθμό κατοίκων. 4

5 Ισχυρή σύνδεση των κατοίκων με τον τόπο τους Σύνδρομο NIMBY (Not In My Back Yard) Αναπτυσσόμενη ποιότητα ζωής με αποτέλεσμα την αυξανόμενη ενεργειακή κατανάλωση. Κυμαινόμενος πληθυσμός τα τελευταία χρόνια Σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάζονται αυξανόμενες και σε άλλες φθίνουσες τάσεις. Τουριστικοί προορισμοί με υψηλή εποχιακή διακύμανση του πληθυσμού μεταξύ των καλοκαιρινών και των λοιπών μηνών (σε πολλές περιπτώσεις ο πληθυσμός των νησιών τριπλασιάζεται τους καλοκαιρινούς μήνες). Υποδομές Πλήρης παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας σε δημοτικό επίπεδο με εγκατάσταση των αντίστοιχων μονάδων (συνήθως ενεργοβόρων) λόγω του αυτόνομου χαρακτήρα των νησιών. - Μονάδες επεξεργασίας στερεών αποβλήτων (ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ) - Μονάδες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων (βιολογικοί καθαρισμοί) - Γεωτρήσεις για εκμετάλλευση των πιθανών υπόγειων αποθεμάτων νερού - Μονάδες αφαλάτωσης - Δίκτυα ύδρευσης αποχέτευσης - Σφαγεία Αυτόνομα ηλεκτρικά σύστημα με τοπική συμβατική (συνήθως πετρελαϊκή με μικρή συμμετοχή καυσίμου μαζούτ) μονάδα παραγωγής ή τμήμα τοπικού αυτόνομου δικτύου με εγκατεστημένη μονάδα παραγωγής σε κοντινό γειτονικό νησί. Λόγω του κόστους. καυσίμου αλλά και του κόστους των υποβρυχίων καλωδίων η παραγωγή ηλεκτρισμού στα νησιά έχει υψηλό κόστος. Τα μελλοντικά σενάρια διασύνδεσης των ενεργειακά αυτόνομων νησιών με το ηλεκτρικό σύστημα της ηπειρωτικής Ελλάδας θα οδηγήσει σε αλλαγή του ενεργειακού προφίλ των νησιών. Ανεπάρκεια νερού οδηγεί συχνά στην εισαγωγή νερού με πλοία. Περιβάλλον Γειτνίαση με τη θάλασσα παρέχει τη δυνατότητα πολλαπλών εφαρμογών (υψηλό αιολικό δυναμικό, τηλεψύξη, θαλάσσια βιομάζα, κυματική ενέργεια κ.ά). Περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (NATURA, εθνικοί δρυμοί, σπάνια βιοποικιλότητα). Ευαισθησία για τις επιπτώσεις των ανθρωπογενών παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας στο νησιωτικό τοπίο. Διοικητική οργάνωση Οι μικρές νησιωτικές τοπικές αρχές έχουν περιορισμένες δυνατότητες ανάληψης δράσης στα πλαίσια των ΣτΔ και ΣτΝ. Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Έλλειψη διαθέσιμων ενεργειακών δεδομένων για την επαρκή καταγραφή της παρούσας ενεργειακής κατάστασης του νησιού. Περιορισμοί και αυξημένο κόστος στη μεταφορά και διακίνηση υλικών και υπηρεσιών. Υψηλότερο κόστος επένδυσης. 5

6 1.3 Υποχρεώσεις για τους υπογράφοντες τα Σύμφωνα Πρωταρχική υποχρέωση αποτελεί η υποβολή Σχεδίου Δράσης για την Αειφόρο (Βιώσιμη) Ενέργεια (ΣΔΑΕ) Sustainable Energy Action Plan (SEAP) 1, εντός ενός έτους από την ημερομηνία υπογραφής, στο οποίο θα εμπεριέχεται η καταγραφή των εκπομπών CO 2 στο έτος βάσης και θα περιλαμβάνει τις δράσεις με την υλοποίηση των οποίων εντός θα επιτευχθεί ο επιθυμητός στόχος μείωσης των εκπομπών εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Περαιτέρω υποχρέωση αποτελεί η υποβολή έκθεσης εφαρμοσιμότητας τουλάχιστον ανά διετία μετά την υποβολή του ΣΔΑΕ, για λόγους παρακολούθησης της πορείας των δράσεων. Τα παραπάνω αποτελούν οικειοθελείς δεσμεύσεις των υπογραφόντων, παρόλα αυτά σε περίπτωση που κάποιος από αυτούς παραβλέψει ή αμελήσει κάποια από αυτές τις υποχρεώσεις παύει να είναι μέλος των Συμφώνων, ενώ η συμμετοχή του αποκαθίσταται σε περίπτωση που οι εκκρεμούσες υποχρεώσεις τακτοποιηθούν. Δευτερεύουσες υποχρεώσεις είναι η επικοινωνία των Συμφώνων και σε άλλες γειτονικές τοπικές αρχές και η προαγωγή της συνεργασίας των κατοίκων, επενδυτών και λοιπών εμπλεκομένων φορέων για την επιτυχία των δράσεων. 1.4 Οφέλη για τους υπογράφοντες τα Σύμφωνα Οι τοπικές αρχές που συμμετέχουν στα Σύμφωνα επωφελούνται κυρίως από: Την κατά προτεραιότητα πρόσβαση σε Ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά πακέτα για στήριξη και υλοποίηση δράσεων των ΣΔΑΕ τους. Την απόκτηση τεχνογνωσίας από την συμμετοχή στην διαδικασία πραγματοποίησης και εφαρμογής των ΣΔΑΕ υπό τις οδηγίες και την υποστήριξη επιστημονικών φορέων όπως το Κοινό Ερευνητικό Κέντρο (Joint Research Center, JRC). Την καταγραφή της παρούσας κατάστασης του Δήμου όσων αφορά τις υποδομές, τις καταναλώσεις ενέργειας 2, τις ιδιοκτησίες βάζοντας τα θεμέλια για μια καλύτερα οργανωμένη και οραματική τοπική αρχή. Την προβολή της περιοχής τους ως πρωτοπόρο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τη δικτύωση με τοπικές αρχές στον Ευρωπαϊκό χώρο που μοιράζονται παραπλήσια χαρακτηριστικά και οράματα (εντονότερο στην περίπτωση του ΣτΝ για τις νησιωτικές περιοχές). 1.5 Επίπεδα δράσης στα Σύμφωνα 1 ο επίπεδο: Το Ευρωπαϊκό επίπεδο Τα Σύμφωνα έχουν την στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έχουν πρόσβαση στην δεξαμενή γνώσης και πληροφορίας της Επιτροπής. Για τις ανάγκες διαχείρισης του ΣτΔ έχει ιδρυθεί γραφείο, το Γραφείο του ΣτΔ (ΓτΣτΔ) το οποίο αναλαμβάνει την γραμματειακή υποστήριξη, την επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκομένων, την διάχυση του ΣτΔ και προς νέες κατευθύνσεις, κτλ. Την τεχνική υποστήριξη του ΣτΔ έχει αναλάβει το JRC υπό την χρηματοδότηση της επιτροπής παρέχοντας εκτεταμένες κατευθυντήριες οδηγίες και μεθοδολογικές διαδικασίες για την 1 Στην περίπτωση του ΣτΝ χρησιμοποιείται ο όρος Νησιωτικό Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο (Βιώσιμη) Ενέργεια (ΝΣΔΑΕ) Island Sustainable Energy Action Plan (ISEAP) 2 Έχει παρατηρηθεί ότι αποκλειστικά και μόνο από την διαδικασία καταγραφής των καταναλώσεων του Δήμου και οργάνωσης μιας βάσης δεδομένων προκύπτουν δυνατότητες εξοικονόμησης του δημοτικού προϋπολογισμού μέχρι και 30%. 6

7 καταγραφή των εκπομπών CO2 στο έτος βάσης και για την ανάπτυξη του ΣΔΑΕ. Όσον αφορά το ΣτΝ αντίστοιχο ρόλο, μέχρι και τον Νοέμβριο του 2012 είχαν αναλάβει οι ομάδες εργασίας του προγράμματος ISLE-PACT, ενώ το επόμενο διάστημα το ΓτΣτΔ και το JRC αναμένεται να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και για τους υπογράφοντες του ΣτΝ. 2ο επίπεδο: Το μεταβατικό επίπεδο Σε περίπτωση που οι υπογράφουσες τοπικές αρχές συναντούν δυσκολίες στην υποστήριξη της συμμετοχής τους στα Σύμφωνα είναι δυνατή η ανάληψη αυτού του έργου από υποστηρικτικές δομές, οι οποίες μπορεί να είναι τοπικά ενεργειακά γραφεία, εθνικοί ή τοπικοί φορείς κ.α. Ρόλος των υποστηρικτικών δομών είναι να γεφυρώνουν την απόσταση μεταξύ Ευρωπαϊκού και τοπικού επιπέδου μεταφέροντας τεχνογνωσία, δυνατότητες χρηματοδότησης, καινοτόμες δράσεις και κυρίως να αναλαμβάνουν την ανάπτυξη των ΣΔΑΕ αλλά και την παρακολούθησή της εφαρμοσιμότητάς τους σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές. 3ο επίπεδο: Το τοπικό επίπεδο Στο τοπικό επίπεδο οι αρχές μπορούν να λειτουργήσουν με ποικίλους τρόπους στα πλαίσια των Συμφώνων, αναλαμβάνοντας άλλοτε τον ρόλο του καταναλωτή, άλλοτε του παραγωγού και διανομέα ενέργειας και άλλοτε του συμβούλου και προαγωγού δράσεων για την αειφόρο ανάπτυξη. 7

8 2. Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο (Βιώσιμη) Ενέργεια 2.1 Τι είναι το ΣΔΑΕ Το Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια σε τοπικό επίπεδο αποτελεί το βασικό εργαλείο της υπογράφουσας αρχής με το οποίο αξιοποιώντας τα δεδομένα της καταγραφής της ενεργειακής κατάστασης στην παρούσα φάση καθορίζει και προγραμματίζει τις δράσεις με τις οποίες θα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών κατά συγκεκριμένο ποσοστό-στόχο. 2.2 Στόχος του ΣΔΑΕ Σε πρώτη ανάγνωση ο στόχος της εκπόνησης ενός ΣΔΑΕ σε τοπικό επίπεδο μπορεί με ποσοτικοποιημένη προσέγγιση να φαίνεται ότι είναι απλά η μείωση των εκπομπών κατά το μέγιστο δυνατό ποσοστό σε σχέση με το έτος βάσης. Παρόλα αυτά σε ποιοτικό επίπεδο υπάρχει ένας σημαντικότερος στόχος ο οποίος έχει να κάνει με την ουσιαστική ενεργοποίηση των τοπικών αρχών και φορέων, των πολιτών και των επενδυτών ώστε συντονισμένα να εργαστούν για την επιτυχή ανάπτυξη και εφαρμογή του ΣΔΑΕ. Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι το ΣτΔ προτείνει μεν ως έτος βάσης (με το οποίο θα συγκριθούν τα επίπεδα εκπομπών στην πορεία εφαρμογής του ΣΔΑΕ) το 1990 ακολουθώντας τις διεθνείς (Πρωτόκολλο του Κιότο) και Ευρωπαϊκές τάσεις αλλά αφήνει τελικά ελεύθερη την επιλογή από την υπογράφουσα αρχή με βάση την διαθεσιμότητα έγκυρων στοιχείων. Επίσης, στα πλαίσια του ΣτΔ δεν δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης των ευέλικτων μηχανισμών μείωσης των εκπομπών (βλ. EU ETS, CDM, JI), μιας και βαρύτητα δίνεται στις απτές δράσεις εντός των γεωγραφικών ορίων της υπογράφουσας αρχής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την δυσκολότερη επίτευξη των αντίστοιχων στόχων εθνικού και Ευρωπαϊκού επιπέδου. Αντίστοιχες ρυθμίσεις ισχύουν και για την περίπτωση του ΣτΝ. Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι τα Σύμφωνα δεν στοχεύουν στην ανταγωνιστική και συγκριτική εφαρμογή των ΣΔΑΕ των υπογραφόντων αλλά στην σταδιακή, ουσιαστική και μακρόπνοη ενεργοποίηση των τοπικών αρχών στην κατεύθυνση της αειφορίας με ισχυρή συνειδητή συμμετοχή όλων των τοπικών φορέων και φυσικά των πολιτών. 2.3 Περιεχόμενο του ΣΔΑΕ Το περιεχόμενο του ΣΔΑΕ είναι δυνατόν να ποικίλει ανάλογα με την προσέγγιση κάθε υπογράφοντα. Βασικά στοιχεία που πρέπει να περιέχονται σε ένα ΣΔΑΕ είναι τα παρακάτω: Όραμα του Δήμου: Πρέπει να έχει οριστεί ένα ξεκάθαρο όραμα ικανό να εμπνεύσει και να εκπροσωπήσει τους περισσότερους δυνατούς εμπλεκόμενους. Περιγραφή του Δήμου: o Παρούσα ενεργειακή, περιβαλλοντική, κλιματολογική, οικονομική κατάσταση Υποδομές. o Μελλοντικές τάσεις ανάπτυξης. o Υπάρχον δυναμικό στήριξης αειφορικών (βιώσιμων) δράσεων. o Πιθανά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν ουσιαστικά την εκπόνηση του ΣΔΑΕ (π.χ νησιωτικότητα). Καθορισμός οργανωτικών και οικονομικών παραμέτρων: Είναι πολύ σημαντικό στην αρχική φάση εκπόνησης του ΣΔΑΕ να έχουν αποφασιστεί και δρομολογηθεί τα παρακάτω: 8

9 o Δημιουργία ομάδας συντονισμού και οργάνωσης των εργασιών σχετικών με το ΣΔΑΕ εντός του Δήμου με πιθανή την συνεργασία της υποστηρικτικής δομής. o Εξασφάλιση διαθεσιμότητας προσωπικού εξωτερικοί συνεργάτες υποστηρικτικές δομές. o Ουσιαστική εμπλοκή και επικοινωνία με τους λοιπούς ενδιαφερόμενους φορείς και φυσικά με τους πολίτες. o Διαθέσιμος προϋπολογισμός. o Δυνατότητες χρηματοδότησης των επιλεγμένων δράσεων. Ενεργειακή κατάσταση έτους βάσης: Αυτό το κομμάτι μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο του ΣΔΑΕ, μιας και δεν περιέχει σχεδιασμό δράσεων, παρόλα αυτά είναι πολύ σημαντικό ώστε να καθοριστεί η κατάσταση βάσης, να διακριθούν οι σημαντικότεροι τομείς εκπομπής αερίων και να δρομολογηθούν οι κατάλληλες δράσεις. Σημαντικά βήματα αυτής της εργασίας είναι: o Η επιλογή του έτους βάσης σύμφωνα με όσα προτείνονται από τα Σύμφωνα και με την διαθεσιμότητα ενεργειακών δεδομένων. o Η επιλογή της κατάλληλης μεθοδολογίας συλλογής ενεργειακών δεδομένων ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής. o Υπολογισμός των εκπομπών αερίων στο επιλεγμένο έτος βάσης μέσω της αντίστοιχης ενεργειακής αποτύπωσης της περιοχής εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου. Αυτή η διαδικασία απαιτεί ενδελεχή έρευνα και επεξεργασία και είναι σημαντικό να γίνεται η εκκίνηση της έγκαιρα ώστε να αποφεύγονται πιθανές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του ΣΔΑΕ. Περιγραφή δράσεων και μέτρων: Για την επιλογή των δράσεων και μέτρων προς επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών αρχικά πρέπει να καθοριστεί η μεθοδολογία επιλογής και καθορισμού των δράσεων. Σίγουρα χρήσιμο εργαλείο σε αυτή την διαδικασία θα αποτελέσει η απογραφή εκπομπών αερίων στο έτος βάσης. Στη συνέχεια είναι χρήσιμος ο διαχωρισμός των δράσεων σε βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, όπου για τις πρώτες συγκεκριμένα ουσιαστικά στοιχεία πρέπει να διατίθενται, ενώ για τις υπόλοιπες αρχικά αρκεί μια ποιοτική περιγραφή η οποία θα ποσοτικοποιηθεί στην πορεία εφαρμογής και επικαιροποίησης του ΣΔΑΕ. Σημαντικά στοιχεία για τις βραχυπρόθεσμες δράσεις είναι: o Η περιγραφή της δράσης o Ο υπεύθυνος της δράσης τμήμα του Δήμου άτομο εταιρία, κτλ o Χρονοδιάγραμμα o Πρόβλεψη κόστους o Αναμενόμενη εξοικονόμηση ενέργειας - παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ o Αναμενόμενη μείωση εκπομπών αερίων Το ΓτΣτΔ σε συνεργασία με το JRC έχουν εκδώσει κοινή φόρμα απογραφής και παρουσίασης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και παρουσίασης των σχεδιασμένων δράσεων ώστε να υπάρχει κοινό σημείο αναφοράς και ανταλλαγής εμπειρίας μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών 3. Η φόρμα αυτή αποτελεί συνοδευτικό έγγραφο του ΣΔΑΕ και εμπεριέχει περιεκτικά το σύνολο της πληροφορίας. 9

10 2.4 Τομείς εφαρμογής ΣΔΑΕ Τα αναμενόμενα πεδία εφαρμογής δράσεων για την μείωση των εκπομπών σύμφωνα με το ΣτΔ χωρίζονται στους τομείς με άμεσα και έμμεσα οφέλη για την μείωση των εκπομπών. Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω: Τομείς με άμεσα οφέλη για την μείωση των εκπομπών o Κτίρια (Δημοτκά / Ιδιωτικά) o Εξοπλισμοί Υπηρεσίες o Δημοτικός / Δημόσιος φωτισμός o Βιομηχανία o Μεταφορές (Δημοτικές / Ιδιωτικές / Εμπορικές) o Τοπική παραγωγή ενέργειας (ηλεκτρισμός, ψύξη/θέρμανση) o Διαχείριση στερεών και υγρών αποβλήτων Τομείς με έμμεσα οφέλη για την μείωση των εκπομπών o Αλλαγή χρήσεων γης o Πράσινες προμήθειες o Θεσμικές παρεμβάσεις o Θέσπιση κριτηρίων ενεργειακής απόδοσης o Εκπαίδευση 2.5 Φάσεις ανάπτυξης ΣΔΑΕ Η διαδικασία ανάπτυξης ενός ΣΔΑΕ μπορεί να διαχωριστεί σε 4 φάσεις, όπου χρονικά η μια διαδέχεται την άλλη. Παρόλα αυτά σε κάποιες περιπτώσεις είναι δυνατή η αλληλοκάλυψη κάποιων φάσεων στην περίοδο ανάπτυξης και εφαρμογής του ΣΔΑΕ. 1η φάση: Εκκίνηση o Πολιτική δέσμευση και υπογραφή του Συμφώνου o Προσαρμογή των διοικητικών δομών στις απαιτήσεις του ΣτΔ o Εξασφάλιση στήριξης από εμπλεκόμενους φορείς και πολίτες 2η φάση: Σχεδιασμός o Αποτίμηση της παρούσας κατάστασης o Καθορισμός οράματος και επικοινωνία του στην κοινωνία και στους εμπλεκόμενους φορείς o Επεξεργασία και επιλογή δράσεων\ o Έγκριση σχεδίου και υποβολή ένα χρόνο μετά την υπογραφή του Συμφώνου 3η φάση: Εφαρμογή 4η φάση: Παρακολούθηση και Περιοδική αναφορά προόδου o Παρακολούθηση εξέλιξης εκπομπών και εφαρμογής δράσεων o Περιοδική αναφορά κάθε 2 έτη μετά την υποβολή του αρχικού ΣΔΑΕ o Ανασκόπηση Τα αποτελέσματα της 4ης φάσης είναι πιθανό να ανατροφοδοτήσουν την 2η και 3η φάση, σε περίπτωση που διαπιστωθεί απόκλιση από τον αρχικό στόχο. Επίσης σε περίπτωση αναθεώρησης των αρχικών δεδομένων ή/και παραδοχών είναι δυνατή η επικαιροποίηση του ΣΔΑΕ και η αναθεώρηση του αρχικού στόχου. Η χρονική εξέλιξη των φάσεων ανάπτυξης και εφαρμογής του ΣΔΑΕ φαίνονται στο Παράρτημα Α Οι διάφορες φάσεις του ΣΔΑΕ. 10

11 3. Κλιματική αλλαγή και ενεργειακή πολιτική Ας προσπαθήσουμε όμως να κάνουμε ένα βήμα πίσω από τον τοπικό βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό για να καταλάβουμε την μεγαλύτερη εικόνα και να δούμε πως όλα ξεκίνησαν. Ουσιαστικά η κινητήριος δύναμη η οποία έχει βάλει ψηλά στην διεθνή ατζέντα θέματα σχετικά με τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό είναι η κλιματική αλλαγή. Η πιθανότητα μιας επερχόμενης κλιματικής αλλαγής έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης επιστημόνων εδώ και αρκετά χρόνια. Παρόλα αυτά την τελευταία δεκαετία έχουν πληθύνει εντυπωσιακά οι ψίθυροι και έχουν εξελιχθεί σε κραυγές αγωνίας για την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην ζωή και στο φυσικό περιβάλλον των μελλοντικών γενεών. Πολλοί μιλάνε για τις μη αναστρέψιμες ζημιές που έχουμε προκαλέσει στον πλανήτη και για την αδυναμία αποφυγής των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Οι κυβερνήσεις του κόσμου, άλλες πιο θαρραλέα και άλλες πιο δειλά, αναλαμβάνουν σταδιακά δράση στον ευρύ χώρο προστασίας του περιβάλλοντος και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Γιατί όμως καθυστερήσαμε τόσο να συνειδητοποιήσουμε τον κίνδυνο και να αναλάβουμε δράση; Η απάντηση είναι κρυμμένη στον χώρο της πολιτικής και συγκεκριμένα της ενεργειακής πολιτικής. Ως τέτοια ορίζεται ο τρόπος με τον οποίο μια κυβέρνηση διαχειρίζεται την παραγωγή, κατανάλωση, εισαγωγή, εξαγωγή και διανομή της ενέργειας. Περισσότερα σχετικά με τα βασικά ζητήματα που επηρεάζουν παγκοσμίως την λήψη αποφάσεων ενεργειακής πολιτικής μπορείτε να διαβάσετε στο Παράρτημα Β Κρίσιμα ζητήματα ενεργειακής πολιτικής. 3.1 Ορισμοί σχετικοί με το κλίμα Παρόλο που στην παρούσα φάση, η κλιματική αλλαγή θεωρείται αναπόφευκτη και η επιστημονική κοινότητα επικεντρώνεται στην πρόβλεψη της έκτασης και της έντασης των επιπτώσεών της στις μελλοντικές κοινωνίες, υπάρχουν ακόμα φωνές ασυμφωνίας και σκεπτικισμού γώρω από το θέμα. Ο σκεπτικισμός μπορεί να είναι και έχει αποδειχθεί γόνιμος ιστορικά, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται αρμονικά με την επιστημονική έρευνα. Η αρμονία αυτή όμως διαταράσσεται, και ο σκεπτικισμός μοιάζει να εξυπηρετεί μη-επιστημονικές σκοπιμότητες, όταν αμφισβητούνται αδιάσειστα επιστημονικά στοιχεία που αποδεικνύουν τις αρχικές υποθέσεις. Οι διαφωνίες γύρω από την κλιματική αλλαγή επικεντρώνεται κυρίως στον προσδιορισμό των αιτιών της και δευτερευόντως των επιπτώσεών της. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε κάποιες βασικές έννοιες, όπως την κλιματική μεταβολή, την κλιματική αλλαγή, το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τα αέρια του θερμοκηπίου ώστε να καταστεί δυνατή η σφαιρική και κατά το μέγιστο δυνατό αντικειμενική προσέγγιση των ζητημάτων αλλά και αντιμετώπισης του σκεπτικισμού. Κλιματική μεταβολή: Γενικά ως κλιματική μεταβολή ορίζεται μια μεταβολή του κλιματικού συστήματος ικανής διάρκειας ώστε να διαμορφωθούν νέες κλιματικές συνθήκες είτε σε μια περιοχή είτε στο σύνολο του πλανήτη. Μέχρι την πρόσφατη ιστορία τα αίτια των κλιματικών μεταβολών ήταν κυρίως φυσικά (περισσότερες λεπτομέρειες για τα φυσικά αίτια των κλιματικών μεταβολών δες το Παράρτημα Γ Αίτια επίδρασης κλιματικών μεταβολών). Επιπλέον των φυσικών αιτιών, στην δημιουργία κλιματικών μεταβολών συμβάλλουν και ανθρωπογενή αίτια με βασικότερο την έκλυση αερίων του θερμοκηπίου που επιδρούν άμεσα στην ενίσχυση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Αυτές οι έννοιες θα αναλυθούν στην συνέχεια. Κλιματική αλλαγή: Η παρούσα κλιματική μεταβολή η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη συνηθίζεται πλέον να αναφέρεται απλά ως «κλιματική αλλαγή». Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της σύγχρονης κλιματικής μεταβολής είναι ότι από την έως τώρα 11

12 επιστημονική έρευνα διαφαίνεται ως βασική γενεσιουργός αιτία η ανθρωπογενής δραστηριότητα. η οποία τους τελευταίους αιώνες έχει μετατραπεί σε έντονα βιομηχανική διαταράσσοντας την ισορροπία του οικοσυστήματος του πλανήτη. Φαινόμενο του θερμοκηπίου: Είναι το φαινόμενο κατά το οποίο ένα τμήμα της ηλιακής ακτινοβολίας η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό ενός θερμοκηπίου κατά την ανάκλασή του από το έδαφος προς την ατμόσφαιρα εγκλωβίζεται από τον θόλο του θερμοκηπίου προκαλώντας την ανάκλαση της ακτινοβολίας ξανά προς το έδαφος θερμαίνοντας έτσι τον χώρο. Ανάλογο φαινόμενο με περισσότερες παραμέτρους μεταφοράς θερμότητας παρατηρείται σε μακροσκοπικό μέγεθος γύρω από τον πλανήτη. Εδώ τον ρόλο του θόλου του θερμοκηπίου παίζει η ατμόσφαιρα η οποία απορροφά την ανακλώμενη ακτινοβολία από το έδαφος και την επανεκπέμπει προς το έδαφος. Η λειτουργία του φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι ζωτικής σημασίας για τον πλανήτη μιας και διατηρεί την θερμοκρασία σε επαρκώς υψηλά επίπεδα ώστε να είναι κατοικήσιμος. Σχήμα 1. Αναπαράσταση του φαινομένου του θερμοκηπίου (http://clubs.pathfinder.gr/climate/668866?album=205082&zoom=3) Αέρια του θερμοκηπίου: Είναι τα συγκεντρωμένα αέρια στην ατμόσφαιρα τα οποία συμμετέχουν στην λειτουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου. Εκτός από τους υδρατμούς τα βασικότερα αέρια του θερμοκηπίου είναι το διοξειδίου του άνθρακα (CO2), το μεθάνιο (CH4), το υποξείδιο του αζώτου (Ν 2 Ο) και οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs). Τα αέρια του θερμοκηπίου έχουν την τάση να απορροφούν την μεγάλου μήκους (υπέρυθρη) ακτινοβολία που εκπέμπεται από το θερμό έδαφος και με αυτό τον τρόπο να θερμαίνουν την ατμόσφαιρα. Στην συνέχεια η ατμόσφαιρα λόγω αύξησης της θερμοκρασίας της ακτινοβολεί προς το έδαφος, συνεχίζοντας έτσι την διαδικασία μετάδοσης θερμότητας μέσω υπέρυθρης ακτινοβολίας μεταξύ του στρώματος των αερίων του θερμοκηπίου και του εδάφους. 3.2 Σύνδεση κλιματικής αλλαγής ανθρωπογενών δραστηριοτήτων Έχοντας ολοκληρώσει τον ορισμό των βασικών αναγκαίων εννοιών θα προχωρήσουμε στην ανάλυση του τρόπου σύνδεσης της κλιματικής αλλαγής με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες. 12

13 Η οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη τους τελευταίους αιώνες στηρίχθηκε στα ορυκτά καύσιμα για την κάλυψη των αναγκών σε ενέργεια (ηλεκτρισμό θέρμανση) και μετακινήσεις. Η καύση ορυκτών καυσίμων εκλύει αέρια του θερμοκηπίου και κυρίως διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ). Όπως είδαμε τα αέρια του θερμοκηπίου είναι άμεσα συνδεδεμένα με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και η ενίσχυσή τους στην ατμόσφαιρα έχει ως αποτέλεσμα την επιπλέον απορρόφηση ακτινοβολίας από το έδαφος και κατά επέκταση την επιπλέον θέρμανση του εδάφους από την ακτινοβόληση από την ατμόσφαιρα. Ο μηχανισμός είναι αρκετά ξεκάθαρος και καταλήγει στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της 5 ης έκθεσης αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, του πλέον αξιόπιστου οργανισμού που ασχολείται συστηματικά με τα ζητήματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, τα οποία και διέρρευσαν στα ηλεκτρονικά μέσα τον Δεκέμβρη του 2012, οι επιστήμονες πλέον είναι κατά 99% σίγουροι ότι η βασική επίδραση στην κλιματική αλλαγή αποτελεί η ανθρωπογενής δραστηριότητα. Το αντίστοιχο ποσοστό στην 4 η έκθεση αξιολόγησης το 2007 κυμαινόταν στο 90%. Η επίσημη δημοσίευση της 5 ης έκθεσης με την πλέον επικαιροποιημένη πληροφορία αναμένεται τον ερχόμενο Σεπτέμβρη (9/2013). (Για περαιτέρω ανάλυση σχετικά με την σύνδεση της αύξησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες δες το Παράρτημα Δ Σύνδεση κλιματικής αλλαγής με ανθρωπογενείς δραστηριότητες). 13

14 4. Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε διεθνές επίπεδο Στην συνέχεια θα αναλυθεί το διεθνές πλαίσιο γύρω από την κλιματική αλλαγή. Οι βασικές οργανώσεις, συμφωνίες, δράσεις και στρατηγικές σχέσεις γύρω από την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παγκοσμίως είναι μερικά από τα θέματα που θα προσεγγίσουμε. 4.1 Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή Η «Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή» (Intergovernmental Panel for Climate Change, IPCC) δημιουργήθηκε το 1988 από την σύμπραξη του «Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών» (United Nations Environmental Program, UNEP) και του «Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού» (World Meteorological Organization, WMO) για να μελετήσει ως επιστημονικός οργανισμός την κλιματική αλλαγή και την εξέλιξή της. Αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας να προσεγγίσει και να μελετήσει συστηματικά το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής λαμβάνοντας υπόψη επιστημονικές, τεχνικές και κοινωνικο-οικονομικές παραμέτρους. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο συνεισφέρουν εθελοντικά στο έργο της επιτροπής. Το σημαντικότερο κομμάτι του έργου της αποτελούν οι τέσσερις εκθέσεις αξιολόγησης 4 του επιπέδου γνώσης για την κλιματική αλλαγή που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια (1990, 1995, 2001, 2007), ενώ όπως προαναφέρθηκε σύντομα αναμένεται η επικαιροποιημένη 5 η έκθεση, και αποτελούν την βάση συζήτησης γύρω από τα αίτια και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αλλα και βασικό εργαλείο στις διαπραγματεύσεις των δράσεων για την αντιμετώπιση της σε διεθνές επίπεδο. 4.2 Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή Την δημοσίευση της πρώτης έκθεσης του IPCC ακολούθησε η υπογραφή της «Σύμβασης Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή» (United Nations Framework Convention on Climate Change, UNFCCC) το 1992 από τις περισσότερες χώρες του κόσμου. Η Σύμβαση προέβλεπε την ανάληψη δράσεων για την σταθεροποίηση της συγκέντρωσης των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα εμποδίζοντας έτσι την επίδραση των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στο κλίμα. Παρόλα αυτά η Σύμβαση δεν είχε δεσμευτικό χαρακτήρα για τα συμβαλλόμενα μέρη και εξυπηρετεί κυρίως σε πολιτικό επίπεδο ως παγκόσμιο πεδίο διαπραγμάτευσης και κοινής δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Μέχρι σήμερα ο αριθμός των συμβαλλόμενων μερών έχει φτάσει τα 193 (με την ΕΕ να αποτελεί ένα από αυτά). Σε μια προσπάθεια κατανομής των ευθυνών για τα σημερινά πολύ υψηλά επίπεδα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου οι χώρες μέλη του UNFCCC χωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες 5 με βάση το επίπεδο ανάπτυξής εκβιομηχάνισής τους το Παράρτημα Ι (40 χώρες + ΕΕ): Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι βιομηχανοποιημένες χώρες μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και οι χώρες των οποίων η οικονομία ήταν σε φάση μετάβασης σε μοντέλο ελεύθερης αγοράς (χώρες πρώην Σοβιετικής Ένωσης, κτλ). Παράρτημα ΙΙ (23 χώρες + ΕΕ): Σε αυτή την κατηγορία, η οποία και αποτελεί υποσύνολο της 1 ης, ανήκουν μόνο οι χώρες που άνηκαν στον ΟΟΣΑ το 1992 και επωμίζονται το κόστος χρηματοδότησης δράσεων αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής στις υπόλοιπες 4 5 Λίστες με τα συμβαλλόμενα μέρη σε κάθε κατηγορία εμπεριέχονται στο Παράρτημα Ε Λίστα μερών του UNFCCC ανά κατηγορία 14

15 χώρες αλλά και την μεταφορά τεχνογνωσίας σε αυτές σε όλα τα σχετικά πεδία γνώσης. Η Ελλάδα είναι μέρος του Παραρτήματος ΙΙ. Υπόλοιπες χώρες (152 χώρες): Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν κυρίως αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες έως το 1992 φέρουν μικρή ευθύνη για την υψηλή συγκέντρωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα και οι οποίες αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις λόγω κλιματικής αλλαγής με ιδία μέσα. Βασικός μηχανισμός της Σύμβασης αποτελεί η «Διάσκεψη των Μερών» (Conference of Parties, COP) η οποία λειτουργεί ως ανώτατο διοικητικό όργανο, και συγκαλείται ετησίως με βασικό στόχο την σύναψη ευρύτερων και πιο συγκεκριμένων συμφωνιών για την προστασία του πλανήτη. Η πρώτη διάσκεψη πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο το 1995, ενώ στην διάσκεψη του 1997 στο Κιότο υιοθετήθηκε το «Πρωτόκολλο του Κιότο»(ΠτΚ) (Kyoto Protocol) το οποίο πλέον όριζε δεσμευτικούς στόχους για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις ανεπτυγμένες χώρες. Περισσότερα σχετικά με το ΠτΚ θα παρατεθούν στην επόμενη παράγραφο. Οι πολιτικές διαπραγματεύσεις για το κλίμα, για τις ευθύνες και το μοίρασμα των δράσεων προστασίας τους αποτελούν διαρκώς αντικείμενο των διασκέψεων. Λόγω των ποικίλων γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, η επίτευξη παγκόσμιων συμφωνιών έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα δύσκολη. Με δεδομένη την λήξη των δεσμεύσεων του ΠτΚ το 2012 η επίτευξη νέας συμφωνίας μεταξύ των μελών του UNFCCC θεωρείτε κρίσιμη και αποτελεί το βασικότερο αντικείμενο των τελευταίων COP. 4.3 Πρωτόκολλο του Κιότο Όπως είδαμε ήδη, αποτέλεσμα της δραστηριοποίησης του UNFCCC υπήρξε η υπογραφή του ΠτΚ το 1997, με χρονιά εκκίνησης ισχύος το 2005, το οποίο και αποτελεί την μόνη διεθνή συμφωνία με δεσμευτικό χαρακτήρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Συγκεκριμένα η καινοτομία του ΠτΚ την περίοδο της υπογραφής του ήταν ότι ξεπερνούσε πλέον σε ισχύ την αρχική Σύμβαση μιας και τα συμβαλλόμενα μέρη δεν προτρέπονταν απλά να διατηρήσουν σταθερές τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αλλά δεσμεύονταν να τις μειώσουν. Στόχος του ΠτΚ είναι η κατά 5% μέσο όρο μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από 37 χώρες του Παραρτήματος Ι του UNFCCC (περιέχονται στο Παράρτημα Β του ΠτΚ), πλέον της ΕΕ, κατά την περίοδο συγκριτικά με τα επίπεδα συγκεντρώσεων των αερίων το Για τις 37 χώρες ορίστηκαν επιμέρους στόχοι μείωσης ή περιορισμού των εκπομπών οι οποίοι και μεταφράζονται σε συγκεκριμένα επιτρεπόμενα ποσά εκπομπής ισοδύναμου CO2 (καταλογισθείσες ποσότητες). Σε κάποιες χώρες επιτράπηκε αύξηση των εκπομπών (π.χ Αυστραλία, Ισλανδία), ενώ η ΕΕ των 15 είχε δεσμευτεί για μέση κοινοτική μείωση 8% καθορίζοντας όμως επιμέρους ποσοστά για τα κράτη μέλη ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξής τους 6. Για την Ελλάδα έχει επιτραπεί αύξηση κατά 25%. Για τις χώρες οι οποίες εισήλθαν στην ΕΕ μετά το 2004 έχουν οριστεί επί μέρους ποσοστά μείωσης των εκπομπών. Για τις χώρες οι οποίες αποτυγχάνουν να πετύχουν τους δεσμευτικούς στόχους προβλέπονται πρόστιμα ανάλογα με την συμφωνημένη τρέχουσα τιμή του ισοδύναμου τόνου CO2. Η επίτευξη του στόχου μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε μέσω λήψης άμεσων μέτρων περιορισμού των εκπομπών (π.χ αξιοποίηση ανανεώσιμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας, εξοικονόμηση ενέργειας, κ.α) εντός των γεωγραφικών ορίων των χωρών, είτε μέσω αξιοποίησης ευέλικτων μηχανισμών αγοράς και εμπορίας και διακίνησης ρύπων. Αυτοί διακρίνονται στους παρακάτω: 6 Τα επί μέρους ποσοστά των κρατών μελών της ΕΕ μπορούν να βρεθούν στην παρακάτω ιστοσελίδα: 15

16 Εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών (Emissions Trading): Χώρες οι οποίες αποτυγχάνουν να επιτύχουν τις δεσμεύσεις τους μπορούν να αγοράσουν το πλεόνασμα από τις καταλογιζόμενες ποσότητες αερίων εκπομπών από άλλες χώρες οι οποίες δεν έχουν ξεπεράσει τα όρια εκπομπών που προβλέπονται για αυτές από το ΠτΚ. Η δυνατότητα εμπορίας των ρύπων είναι η δημιουργία του «χρηματιστηρίου ρύπων άνθρακα» ( carbon market ) με διφορούμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις στην ουσιαστική μείωση των εκπομπών αλλά και με ενδεχόμενα φαινόμενα κερδοσκοπίας. Μηχανισμός καθαρής ανάπτυξης (Clean Development Mechanism, CDM): Στις χώρες του Παραρτήματος Ι δίνεται η δυνατότητα να πραγματοποιήσουν δράσεις μείωσης εκπομπών στις υπόλοιπες χώρες του ΠτΚ και να οικειοποιηθούν μέρος της μείωσης προς επίτευξη των εθνικών στόχων τους. Όφελος ενδεχομένως προκύπτει και για τις αναπτυσσόμενες χώρες που φιλοξενούν τέτοια έργα μέσω μεταφοράς τεχνογνωσίας αλλά και προσανατολισμού των έργων σε σημαντικούς τομείς για την βελτίωση της ποιότητας ζωής. Κοινή εφαρμογή (Joint Implementation, JI): Αυτός ο μηχανισμός είναι παρόμοιος με τον μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης μόνο που σε αυτή την περίπτωση οι δράσεις πραγματοποιούνται από χώρες του Παραρτήματος Β του ΠτΚ σε χώρες επίσης του Παραρτήματος Β. Το πλέον σύνηθες είναι οι δράσεις αυτές να πραγματοποιούνται σε χώρες με μεταβατικές οικονομίες. Υπάρχει αρκετή κριτική γύρω από την αποτελεσματικότητα και τα παραγόμενα οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη από την εφαρμογή του ΠτΚ. Με δεδομένο ότι η ισχύ του λήγει το 2012 και ότι νεότερη συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί υπάρχει μια διάχυτη απαισιοδοξία για την μελλοντική συνέχεια του ΠτΚ και την κοινή παγκόσμια δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. (Περαιτέρω στοιχεία όσον αφορά τα διαφορετικά στρατόπεδα εντός του UNFCCC, αλλά και εναλλακτικές προτάσεις για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε διεθνές επίπεδο μπορείτε να διαβάσετε στα Παράρτημα ΣΤ Διαφορετικά στρατόπεδα εντός του UNFCCC και Παράρτημα Ζ Εναλλακτικές Προτάσεις αντίστοιχα). 16

17 5. Aντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε Ευρωπαϊκό επίπεδο 5.1 Πολιτική της ΕΕ για το κλίμα Αν και είναι σαφές ότι είναι αναγκαία η παγκόσμια σύμπνοια για τον ουσιαστικό και καθολικό περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, δεν υπάρχει περιθώριο για αδράνεια. Σύμφωνα με τα ευρήματα της τελευταίας έκθεσης της IPCC η μέση επιφανειακή θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 0.76 ο C σε σύγκριση με τις τιμές του 1850, ενώ η τιμή αυτή αναμένεται να φτάσει μέχρι τέλος του αιώνα στους ο C, ακόμα και στους 6.4 ο C στην χειρότερη περίπτωση εάν δεν ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Τα αποτελέσματα της νέας έκθεσης τον ερχόμενο Σεπτέμβρη αναμένεται να είναι ακόμα πιο απαισιόδοξα. Σε εθνικό επίπεδο πολλές χώρες έχουν ήδη λάβει θαρραλέα μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Πρωτοπόρος στην ανάληψη δράσης και στον καθορισμό υψηλών στόχων μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι η EE. Για την περίοδο εώς το τέλος του 2012 ισχύουν οι δεσμεύσεις συνολικά της ΕΕ και επι μέρους των κρατών μελών που προβλέπονται στο ΠτΚ. Τον Μάρτιο του 2007 τα κράτη μέλη συναποφάσισαν την κλιματική και ενεργειακή πολιτική της ένωσης για την περίοδο μετά το πέρας των δεσμεύσεων του ΠτΚ ( ) ορίζοντας τρεις στόχους σε αντίστοιχα διακριτά πεδία δράσης για το έτος Την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την αύξηση της παραγόμενης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και την μείωση της πρωτογενούς ενεργειακής χρήσης μέσω της βελτίωσης του βαθμού απόδοσης των τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας. Το ποσοστό μείωσης ή αύξησης σε κάθε πεδίο δράσης ορίστηκε, συνολικά για την EE, στο 20% μέχρι το 2020 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, διαμορφώνοντας τον γνωστό στόχο Σύμφωνα με την EE, το ποσοστό μείωσης των εκπομπών είναι δυνατόν να αυξηθεί στο 30% σε περίπτωση διεθνούς συμφωνίας. Κάθε μέλος της EE αναλαμβάνει διαφορετικό μερίδιο για την επίτευξη των συνολικών στόχων ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξής του και το διαθέσιμο δυναμικό του. Τον Ιούνιο του 2009 το τρίπτυχο των στόχων ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής απέκτησε νομική και δεσμευτική υπόσταση για τα μέλη 7. Ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης κάθε χώρας μέλους καθορίστηκαν αντίστοιχα όρα εκπομπών τα οποία και παρατίθενται στο Παράρτημα Η Όρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των κρατών μελών. Για την Ελλάδα προβλέπεται μείωση των εκπομπών κατά 4% την περίοδο σε σύγκριση με τα επίπεδα του Τον Φεβρουάριο του 2010 αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα των καιρών δημιουργήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξειδικευμένη γενική διεύθυνση για τις δράσεις για το κλίμα (DG CLIMA 8 ) που έως τώρα αποτελούσαν αντικείμενο της γενικής διεύθυνσης περιβάλλοντος (DG ENV). Ρόλος της νέας γενικής διεύθυνσης είναι η ανάληψη ηγετικού ρόλου στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η διαχείριση των επιπτώσεων της, η εξασφάλιση της επίτευξης των στόχων μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020 όπως επίσης και η ανάπτυξη και εφαρμογή του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ (EU Emission Trading System, EU ETS). Το Νοέμβριο του 2010, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα για την κοινή Ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική για την περίοδο , µε την ονομασία «Ενέργεια 2020» 9, όπου και τίθενται οι ενεργειακές προτεραιότητες για την επόμενη δεκαετία, ενώ

18 παρουσιάζονται οι δράσεις που πρέπει να αναληφθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις που αφορούν στις βασικές κατηγορίες ενεργειακής πολιτικής (εξοικονόμηση ενέργειας, αγορά ενέργειας, τεχνολογία). Το Μάρτιο του 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση 10, όπου περιγράφεται και προβλέπεται η θέσπιση και εφαρμογή συγκεκριμένων νέων μέτρων και πολιτικών καθώς είναι σαφές ότι ο κεντρικός Ευρωπαϊκός στόχος για εξοικονόμηση ενέργειας κατά 20% μέχρι το 2020 δε μπορεί να επιτευχθεί αν δεν υιοθετηθούν συμπληρωματικές δράσεις. Επιπλέον, το Δεκεμβρίου 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον Οδικό Χάρτη για την Ενέργεια µε ορίζοντα το , µε τον οποίο δεσμεύεται να µμειώσει έως το 2050 τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά περισσότερο από 80% σε σχέση µε τα επίπεδα εκπομπών του 1990, στο πλαίσιο των αναγκαίων μειώσεων εκπομπών όλων των ανεπτυγμένων χωρών. Στο συγκεκριμένο οδικό χάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά τις προκλήσεις που τίθενται για την επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου για έναν ενεργειακό τομέα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, µε ταυτόχρονη εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Οικονομίας. Τέλος, τον περασμένο Μάρτιο (3/2013) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την Πράσινη Βίβλο «Πλαίσιο για τις πολιτικές που αφορούν το κλίμα και την ενέργεια με χρονικό ορίζοντα το έτος 2030» 12 με στόχο την έγκαιρη διαμόρφωση των κατάλληλων πολιτικών για το κλίμα και την ενέργεια με στόχο το 2030 ώστε να προχωρήσει στις απαιτούμενες διαπραγματεύσεις σε διεθνές επίπεδο για μια νέα παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα που θα τεθεί σε ισχύ το 2020 και θα καλύπτει τουλάχιστον μια δεκαετία. Η Πράσινη Βίβλος αποτέλεσε πεδίο δημόσιας διαβούλευσης μέχρι προσφάτως (2/7/2013) θέτοντας μια σειρά από ερωτήματα σχετικά με την χάραξη της αποτελεσματικότερης Ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα. Η τελική έκδοση της Πράσινης Βίβλου αναμένεται μέχρι το τέλος του Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ Το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ λειτουργεί με την φιλοσοφία του «ορίου-εμπορίου» ( cap and trade ), όμοια με το διεθνές σύστημα στα πλαίσια του ΠτΚ. Συγκεκριμένα ποσά εκπομπών αερίων - όρια διατίθενται στα κράτη μέλη τα οποία με την σειρά τους τα μοιράζουν κυρίως στις εταιρίες του βιομηχανικού κλάδου οι οποίες εκπέμπουν και τα μεγαλύτερα ποσά ρύπων. Οι εταιρίες αυτές στην συνέχεια έχουν την δυνατότητα να συμμετάσχουν στην Ευρωπαϊκή αλλά και διεθνή αγορά ρύπων είτε για να αποκομίσουν κέρδη από την πώληση πλεονάσματος των διατιθέμενων δικαιωμάτων εκπομπών είτε για να εξασφαλίσουν επιπλέον όρια εκπομπών αερίων μέσω αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών από άλλες εταιρίες. Η πρώτη φάση του συστήματος εφαρμόστηκε την περίοδο και χαρακτηρίστηκε με περιορισμένη επιτυχία μιας και τα καθορισμένα όρια θεωρήθηκαν αρκετά ελαστικά. Η δεύτερη φάση καλύπτει την περίοδο όπου σημαντική εξέλιξη αποτέλεσε η εισαγωγή στο σύστημα των ευέλικτων μηχανισμών μείωσης των εκπομπών που χρησιμοποιούνται και στα πλαίσια του ΠτΚ. Στην Τρίτη φάση που θα καλύψει την περίοδο αναμένονται περαιτέρω αλλαγές στο σύστημα μιας και λόγω της οικονομικής ύφεσης τα η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών έχει φτάσει σε ελάχιστα επίπεδα με αποτέλεσμα το σύστημα πλέον να μην εξυπηρετεί τον λόγο ύπαρξης του, δηλαδή την μείωση των εκπομπών και την τόνωση των

19 επενδύσεων σε τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα. Τον φετινό Απρίλιο (4/2013) έγινε πρόταση υπαναχώρησης (backloading) τμήματος των δικαιωμάτων ώστε να ενισχυθούν οι τιμές, παρόλα αυτά η πρόταση καταψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λόγω των ανησυχιών για χαμηλή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που υπάγονται στο σύστημα σε σύγκριση με επιχειρήσεις εκτός ΕΕ. Αντίστοιχη αναμορφωμένη πρόταση υπερψηφίστηκε προσφάτως από το ΕΚ και αναμένεται η επικύρωσή του από τα κράτη μέλη της ΕΕ. (Περαιτέρω στοιχεία για Ευρωπαϊκά προγράμματα σχετικά με το κλίμα παρατίθενται στο Παράρτημα Θ Ευρωπαϊκά προγράμματα για το κλίμα) 19

20 6. Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε εθνικό επίπεδο 6.1 Ελλάδα και Πρωτόκολλο του Κιότο Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί σε θέση υπόλογου όσον αφορά την τήρηση των υποχρεώσεων και δεσμεύσεών της στα πλαίσια του ΠτΚ. Αρχικά το 2006 βρέθηκε να αποκλίνει ήδη σημαντικά από τα επιτρεπόμενα όρια εκπομπής αερίων με αποτέλεσμα να θεωρείται επίφοβη η τήρηση τους στην περίοδο εφαρμογής των όρων του ΠτΚ ( ). Σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να υποχρεωθεί στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων από το χρηματιστήριο εκπομπών. Στην συνέχεια το 2008 βρέθηκε να μην τηρεί τα στάνταρ παρακολούθησης των εκπομπών αερίων με αποτέλεσμα να ανασταλεί για μικρό διάστημα η συμμετοχή της στο ΠτΚ έως ότου λυθεί το συγκεκριμένο πρόβλημα. Στην παρούσα φάση και μετά την δημιουργία ανεξάρτητου υπουργείου για τους τομείς περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με στροφή προς την πράσινη ανάπτυξη αποτελεί ένα από τους βασικότερους εθνικούς στόχους. Όσον αφορά τις εθνικές δεσμεύσεις για το ΠτΚ στην τελευταία έκθεση για την κλιματική αλλαγή 13 προς το UNFCCC επιδεικνύεται η εθνική στρατηγική προς επίτευξη των ορισμένων στόχων και η συμμόρφωση της χώρας με τις διεθνείς και Ευρωπαϊκές νόρμες. Παρουσιάζοντας δύο σενάρια δράσεων, το πρώτο με ήδη προγραμματισμένες δράσεις και το δεύτερο με σχεδίαση επιπρόσθετων δράσεων αποδεικνύεται η τήρηση των ορίων του ΠτΚ. Στο παρακάτω πίνακα φαίνονται τα αποτελέσματα των σεναρίων σε σύγκριση με τις καταλογησθείσες ποσότητες (assigned amounts, AA) εκπομπών. Πίνακας 1. Σύγκριση προβολής εκπομπών και καταλογισθεισών ποσοτήτων για την 1 η περίοδο δέσμευσης Βαρύτητα στις προγραμματισμένες δράσεις δίνεται στην προώθηση του φυσικού αερίου ως εναλλακτικό ορυκτό καύσιμο με χαμηλότερες εκπομπές αερίων, η εκτεταμένη προώθηση των ΑΠΕ, η ανάληψη μέτρων στην βιομηχανία, στον οικιστικό και τριτογενή τομέα και στον τομέα απορριμμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι όσον αφορά τον επιμέρους στόχο για ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά ο στόχος για το 2020 έχει ήδη επιτευχθεί με αποτέλεσμα την παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας νέων αιτήσεων εγκατάστασης φωτοβολταϊκών τον Αύγουστο του Τέλος, σημαντική εξέλιξη αποτέλεσε η δημοσίευση του «Οδικού χάρτη για το 2050» από το ΥΠΕΚΑ σχετικά με τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό σε συμφωνία με τον αντίστοιχο Ευρωπαϊκό οδικό χάρτη αναδεικνύοντας τα εθνικά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όσον αφορά την παραγωγή, διανομή και κατανάλωση ενέργειας και τις προκλήσεις για την Ελληνική ενεργειακή πολιτική

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Αλέξανδρος Κουλίδης Σύμβουλος Γενικής Γραμματέως ΥΠΕΚΑ Ειρήνη Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος Ολοκληρωμένος Ενεργειακός Σχεδιασμός ΟΤΑ και δυνατότητες χρηματοδότησης σχετικών δράσεων Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος ΜέλοςΜΕΤΑΠΑ ΜΕΤΑΠΑ τουτεε Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΝΤΑΙΛΙΑΝΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΤΡΑ 2014

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΝΤΑΙΛΙΑΝΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΤΡΑ 2014 ΡΥΠΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΠΟΤΟΞΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΝΤΑΙΛΙΑΝΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Professionals Training WWW.GREEN-EVOLUTION.EU

ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Professionals Training WWW.GREEN-EVOLUTION.EU ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Professionals Training ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ AΓΟΡΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Η κλιματική αλλαγή είναι αποτέλεσμα ανθρωπογενών δραστηριοτήτων που προκαλούν ανισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές και την

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 09 Σεπτεμβρίου 2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8.444 Γραφείο Δημάρχου Προς Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αλιάρτου Θεσπιέων Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος Αθήνα, 1 Ιουνίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: Ομιλία της Υπουργού ΠΕΚΑ, Τίνας Μπιρμπίλη, στην παρουσίαση της μελέτης για την κλιματική αλλαγή από την Τράπεζα Ελλάδος «Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να συγχαρώ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors)

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors) Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια Ρόλος των τοπικών αρχών στον καταρτισμό και υλοποίηση τοπικών στρατηγικών για τη βιώσιμη ενέργεια Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυή συστήματα διαχείρισης ενέργειας και προοπτικές καινοτομικής επιχειρηματικότητας

Ευφυή συστήματα διαχείρισης ενέργειας και προοπτικές καινοτομικής επιχειρηματικότητας Εσπερίδα με Θέμα: «Προοπτικές ανάπτυξης και οφέλη των επιχειρήσεων μέσω εξοικονόμησης ενέργειας» Ευφυή συστήματα διαχείρισης ενέργειας και προοπτικές καινοτομικής επιχειρηματικότητας Δρ. Χάρης Δούκας Πέμπτη,

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας

Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Βόλου, Ηρακλείου και Καβάλας για τον σχηματισμό πιλοτικού άξονα των τριών πόλεων με στόχο τη δυναμική τουριστική ανάπτυξή τους, με μοχλό εξέλιξης τη δημιουργία σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Γ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ, PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχ Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΝΑ ΝΕΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή και ενέργεια (2020 2030)

Νέο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή και ενέργεια (2020 2030) Νέο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή και ενέργεια (2020 2030) «Οι Τοπικές Αρχές Στοχεύουν σε ένα Αειφόρο Ενεργειακό Μέλλον» 13/6/2014 1. Πρόταση Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πλαίσιο κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

"Ημερίδα MEdIES για τη θεματική σχολική χρονιά 2009-10: Ενέργεια - Ανανεώσιμες Πηγές & Τοπικές Κοινωνίες. Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2009

Ημερίδα MEdIES για τη θεματική σχολική χρονιά 2009-10: Ενέργεια - Ανανεώσιμες Πηγές & Τοπικές Κοινωνίες. Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2009 "Ημερίδα MEdIES για τη θεματική σχολική χρονιά 2009-10: Ενέργεια - Ανανεώσιμες Πηγές & Τοπικές Κοινωνίες Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2009 ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ - ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗΣ, ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΕΣΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Σας καλωσορίζω σε ένα ιδιαίτερο συνέδριο, το πολυ-συνέδριο του Ecopol. Ένα συνέδριο που συζητά την προώθηση των πολιτικών που ενισχύουν την πράσινη καινοτομία. Σε αυτό το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων.

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη Άργος, 10 Μαρτίου 2012 Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Τι είναι το ΣΔΑΕ; Ένα Σχέδιο Δράσης μέχρι το2020 με συγκεκριμένους στόχους μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη

Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη Γιάννης Χατζηβασιλειάδης, Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος, Γενικός Γραμματέας Δ.Ε., ΙΕΝΕ 1 Ευρωπαϊκή Στρατηγική σε Ενέργεια και Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα "Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ"

Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα "Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ" Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2009 (Αθήνα - Αίγλη Ζαππείου) Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού Η Ενεργειακή Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης 10 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών EcoBuilding Conference, EXPO ATHENS Ανθούσα 10 Δεκεμβρίου 2010 Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών () Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών Μαρκογιαννάκης Γιώργος Μηχανολόγος Μηχανικός MSc. Τμήμα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 1. Εισαγωγή Το ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κατευθυντήριες Γραμμές eco-commerce ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων

Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων Περιεχόμενα Αντικείμενο του έργου 3 Υλοποίηση μέσω ΣΔΙΤ 5 Πρόσκληση για Δημόσια Διαβούλευση 6 1. Προτεινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Αθήνα, 12 / 06 / 2014 ΘΕΛΟΥΡΑ ΗΛΕΚΤΡΑ & ΤΑΣΟΣ ΛΙΑΠΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ, M.sc. & ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δήμος Φαρσάλων Χαρακτηριστικά του Δήμου : Βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ & ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΟΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι απαιτήσεις κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2010 Hellenic-Chinese BUSINESS FORUM 2010 «The Future of Hellenic-Chinese Business Cooperation» ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ Ε Ε ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Τ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Κάλυψη μελλοντικών ενεργειακών αναγκών όλων των νησιών από πλευράς επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

10 o ΣΥΝΕ ΡΙΟΦΟΙΤΗΤΩΝ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΗΜΕΡΑ & ΑΥΡΙΟ" 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΑΠΕ :ΗΕλλάδακαιοιάλλοι... Στόχοι και εσµεύσεις / Προκλήσεις και Ευκαιρίες Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc. Ωκεανογραφίας Ρούλα Χανδρινού, Περιβαλλοντολόγος, MSc.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα

Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα Γιάννης Χατζηβασιλειάδης Διπλ. Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Γενικός Γραμματέας ΙΕΝΕ 1 Εξέλιξη των εφαρμογών ΑΠΕ σε χώρες της ΕΕ σε σύγκριση με την Ελλάδα (I/II) Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα