Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στη Σύρο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στη Σύρο"

Transcript

1 Περιοδική Έκδοση του Επιστημονικού Κέντρου Μελισσοθεραπείας μελίαμα Τεύχος 21 Πρόπολη εναντίον του HIV Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στη Σύρο Louis Masai Save the bees

2 μελίαμα ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ περιεχόμενα Εditorial αντι-editorial ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας ΜΕΛΙΑΜΑ 2014 ΤΕΥΧΟΣ 21, ΕΚΔΟΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Χρυσών 7,Αχαρναί - τηλ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Δαβίας Ορέστης, Bιολόγος-συγγραφέας Δημητριάδης Κώστας, Φαρμακοποιός Ζουμπανέας Βαγγέλης, Διαιτολόγος-διατροφολόγος Dr Liena Heernandez Orizondo Κωστάρα Χριστίνα, Κλινική διατροφολόγος-διαιτολόγος Dr Λαμπρόπουλος Αθανάσιος, Κ αθηγητής επιστήμης τροφίμων και διατροφής Μαυροφρύδης Γιώργος, Αρχαιολόγος,μελισσοκόμος Μπουκουβάλας Χρήστος, Θεραπευτής-βελονιστής Μυλωνά Μυρτώ-Μαρία, Διατροφολόγος Μυλωνάς Νίκος, Γεωπόνος Παπαιωάννου Γιώργος, Φαρμακοποιός Παραπεράκη Μαρία, Τεχνολόγος τροφίμων Dr Παύλου Κωνσταντίνος, Ε ργοφυσιολόγος, καθηγητής κλινικής διατροφής,υπεύθυνος τμήματος αθλητικής διατροφής ΕΚΑΕ,provost/dean of faculty of the Hellenic-American University Dr Domerego Roch, Β ιολόγος,αντιπρόεδρος της Apimondia Apitherapy standing commitee Dr Stangaciu Stefan, MD -apitherapist Τζαλοκώστας Αναστάσιος, Γεωπόνος Τσούγκου Χριστίνα, Φαρμακοποιός Τσούτσος Βασίλης, Ι ατρός πνευμονολόγος, ομοιοπαθητικός Υφαντίδης Μιχαήλ, Κ αθηγητής μελισσοκομίας στη γεωπονική σχολή του ΑΠΘ Dr Χήνου Ιωάννα, Φ αρμακευτικό τμήμα Παν/μίου Αθηνών, τομέας φαρμακογνωσίαςχημείας φυσικών προϊόντων Οι απόψεις που εκφράζονται από τους συγγραφείς των άρθρων δεν ταυτίζονται απαραιτήτως με τις θέσεις του Ε.Κ.Ε.Μ. 2 APITHERAPY COURSE Μάθημα 51: Ενδείξεις του Apilarnil Μάθημα 52: Αντενδείξεις και όρια των προϊόντων των μελισσών μια γενική επισκόπηση Μάθημα 53: Αντενδείξεις και όρια της θεραπείας με γύρη Μάθημα 54: Αντενδείξεις και όρια ψωμιού μελισσών Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Louis Masai - Save the bees ΑΡΘΡΟ Δράση της πρόπολης έναντι του ιού HIV-1 σε κυτταροκαλλιέργειες CD4+ λεμφοκυττάρων και μικρονευρογλοιακών κυττάρων ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΟΥ; Εξειδικευμένα σημεία για μελισσοθεραπεία ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΥΤΑΛΑ Μπισκότα με μέλι και ταχίνι ΑΡΘΡΟ Μέλισσες παράγουν χρωματιστό μέλι!

3 EDITORIAL ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2012 αντι-editorial 4 5

4 ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας Επτά σημεία αναδείχθηκαν στο Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας, που ολοκληρώθηκε στη Σύρο στις 11 Οκτωβρίου. Με περισσότερα από 250 άτομα τα οποία παρακολούθησαν ταυτοχρόνως από 8 νησιά των Κυκλάδων τις παρουσιάσεις 30 διακεκριμένων ειδικών από Ελλάδα και εξωτερικό, ολοκληρώθηκε το πρώτο Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στις Κυκλάδες, από τις 9 έως τις 11 Οκτώβρη, με θέμα «Η Μελισσοκομία στη Μεσόγειο από την αρχαιότητα έως και σήμερα: ιστορικά ευρήματα και επίκαιρα θέματα». Μια συνδιοργάνωση του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, του Eva Crane Trust (το διάσημο κοινωφελές ίδρυμα για θέματα μελισσοκομίας στην Αγγλία) και του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «ΔΗΜΗΤΡΑ» η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία καθώς αναδείχθηκαν θέματα της μελισσοκομίας της περιοχής, ιστορίας και επίκαιροι προβληματισμοί. 6 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΔΗΓΕΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Σημαντικά ευρήματα ιστορικά και αρχαιολογικά παρουσιάστηκαν από το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τις Κυκλάδες και τη Μεσόγειο γενικότερα, καλύπτοντας 4,000 χρόνια πορείας της μελισσοκομικής πρακτικής μέσα στους αιώνες, νέα ευρήματα σε σχέση με τις ντόπιες φυλές μελισσών, τα χαρακτηριστικά και τη διατήρησή τους, και ευρήματα για τις 7

5 ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ διαφορετικού τύπου κυψέλες. Επίκαιρα θέματα, προβληματισμοί και πρακτικές παρουσιάστηκαν επίσης σε μια προσπάθεια ευρείας κάλυψης όλων των σοβαρών θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονοι μελισσοκόμοι.. Όπως υπογράμμισε και ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων κ. Γιάννης Ρούσσος «ένα Συμπόσιο τέτοιας δυναμικής έχει τρεις κύριους στόχους: την καλύτερη ενημέρωση όλων των ενδιαφερόμενων, την καλύτερη δικτύωση των εμπλεκόμενων μερών και την διαμόρφωση κοινών δεσμεύσεων για την ανάπτυξη του κλάδου». ΕΠΤΑ ΣΗΜΕΙΑ Επτά σημεία ιδιαίτερης σημασίας αναδείχθηκαν μέσα από τις παρουσιάσεις και τον διάλογο μεταξύ επιστημόνων και μελισσοκόμων: 1. Οι Κυκλάδες έχουν μια πολύ πλούσια κληρονομιά στην παραδοσιακή όσο και στη σύγχρονη μελισσοκομία. Επομένως πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την καλύτερη, πιο μεθοδική οργάνωση και υποστήριξη του κλάδου. 2. Η διατήρηση και προστασία σημαντικών παραδόσεων όπως της μελισσοκομικής πρακτικής στην ύπαιθρο και στον αγρό και όχι στο μουσείο (συμπεριλαμβανομένων των κυψελών και των μελισσιών), δημιουργεί ένα δυναμικό πεδίο μελλοντικής αναπτυξιακής δραστηριότητας καθώς και ένα ανεκτίμητο περιουσιακό στοιχείο για την κοινωνία και για την τουριστική βιομηχανία, για παράδειγμα μελισσοτουρισμός, ξεκινώντας από την επίσημη καταγραφή της πολιτιστικής αυτής κληρονομιάς. 3. Το μέλι είναι ένα σημαντικό αγροτικό προϊόν των νησιών. Είναι συνώνυμο με την ευεξία, την αγνότητα και τη φύση. Όσο υψηλότερης ποιότητας είναι το τελικό προϊόν τόσο μεγαλύτερη η εμπορική αξία και οι ευκαιρίες εξαγωγής. Τα μη τυποποιημένα, ανώνυμα προϊόντα είναι πιο ευάλωτα σε νοθεία, εκμετάλλευση και σε μη ασφαλείς πρακτικές. Η σωστή τυποποίηση και πιστοποίηση προϊόντων κυψέλης είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη της υψηλής ποιότητας, καθώς και τη σωστή διακίνηση των προϊόντων στην αγορά ως επώνυμων, με ονομασία προέλευσης. 4. Η ορθή μελισσοκομική πρακτική (σωστό χειρισμοί και αποφυγή ρυπογόνων ουσιών) μαζί με το υπέροχο κλίμα και τη χαρακτηριστική βλάστηση των νησιών θα αναδείξουν ακόμα περισσότερο την αξία των μελισσοκομικών προϊόντων στις Κυκλάδες. 5. Οι μέλισσες αποτελούν δείκτες βιο-ασφάλειας και επηρεάζουν την ευρύτερη ισορροπία του οικοσυστήματος, απαραίτητη προϋπόθεση για την αγροτική οικονομία των νησιών. Η υγιής και άφθονη παρουσία τους είναι ζωτικής σημασίας για την αγροτική ανάπτυξη γενικότερα. Έτσι, η συνεχής παροχή των μελισσοκόμων με πληροφορίες και τεχνητή υποστήριξη, θα διατηρεί υγιής και άφθονους τους ντόπιους πληθυσμούς οι οποίοι πρέπει να διατηρηθούν δεδομένου ότι διαθέτουν συγκεκριμένα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προσαρμογής στις ξηροθερμικές συνθήκες των νησιών. 6. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικούς επιστήμονες και τεχνογνωσία καθώς και φορείς και οργανισμούς με σημαντική επιρροή στα κέντρα λήψεις αποφάσεων. Είναι απαραίτητες οι συνεργασίες για να διοχετεύεται σωστά η πληροφορία που βοηθά την πρακτική της μελισσοκομίας. Η κατανόηση των παραδοσιακών μεθόδων και η συνεχής επαφή με τους ειδικούς σαφώς βοηθά τους μελισσοκόμους να γίνουν καλύτεροι και να οργανώσουν την μελισσοκομική δραστηριότητας τους περισσότερο επαγγελματικά. 7. Μια εύστοχη τοποθέτηση του Προέδρου του Ιδρύματος Eva Crane, κ. Richard Jones, αποτελεί το τελικό σημείο: ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΟΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΙ=ΚΑΛΟΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΙ. ΚΑΛΟΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΙ = ΕΠΙΤΥ- ΧΗΜΕΝΟΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΙ. ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΙ ΜΕΛΙΣ- ΣΟΚΟΜΟΙ = ΕΠΙΚΕΡΔΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ. ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΕΝΤΟΝΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Μέσα από τις ομιλίες πολλών Ελλήνων αλλά αρκετών παγκοσμίου φήμης επιστημόνων καθώς και από τις παρεμβάσεις της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας, τοπικών συλλόγων από διαφορετικά νησιά της περιοχής και ντόπιων παραγωγών αναδείχθηκαν τα προβλήματα και οι δυνατότητες ανάπτυξης και προοπτικής του κλάδου. Η καταστροφική επίδραση του Βαρρόα στην παραδοσιακή μελισσοκομία από τον Πρόεδρο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μελισσοκόμων - Apimondia και η αναφορά στα αρχαιολογικά ευρήματα ανέδειξε την σημασία τα μελισσοκομίας ως νησιωτική δραστηριότητα. Ακούστηκαν νέα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά των ντόπιων πληθυσμών καθώς και τρόποι διαχείρισης και διατήρησής τους συγχρόνως με τους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία των μελισσών. Ενημερωθήκαμε για τις προοπτικές του κλάδου και τη δυνατότητα διατήρησης βιώσιμων μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων στα νησιωτικά συμπλέγματα. Τονίστηκαν οι κανόνες της ορθής μελισσοκομικής πρακτικής και η αρτιότερη ανάπτυξη των μελισσοκομικής χλωρίδας. Η συμμετοχή του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και του ΥΠΑΑΑΤ ήταν επίσης δυναμική και ουσιαστική στην παράθεση των παραπάνω αλλά και στην ενθάρρυνση ότι θα δοθούν και νέες προοπτικές για την ανάπτυξη του κλάδου. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η κ. Φανή Χατζήνα του Ινστιτούτου Μελισσοκομίας του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ «τα ευρήματα της παραδοσιακής μελισσοκομίας αξίζει να διατηρηθούν γιατί μας εφοδιάζουν με χρήσιμα στοιχεία για το μέλλων. Όμως η ανάπτυξη του κλάδου απαιτεί και την βελτίωση και αναπαραγωγή των ντόπιων μελισσών για σωστή διαχείριση και βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου» Οι συν-διοργανωτές ευχαριστούν θερμά τους χορηγούς του Συμποσίου για την όλη προσφορά τους: την Αnel-Standard, Apivita, Βlue Star & Advance Science και τους τοπικούς παραγωγούς και έμπορους προϊόντων: τα λουκουμοποιεία Kορρές, Δεναξάς, Συκουτρή, τα παντοπωλεία Πρέκα και Τόπων Γεύσεις, το τυροκομείο Ζωζεφίνος, τα Σύρου Εδέσματα, τα καλλυντικά Φύσις. Θερμές ευχαριστίες και στους τοπικούς μελισσοκόμους που προσέφεραν θυμαρίσιο μέλι και το Σύλλογο Μελισσοκόμων Σύρου με τη φροντίδα του οποίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη σε παλαιό μελισσοκομείο του νησιού το Σάββατο πρωί. Στο πλαίσιο του Συμποσίου παρουσιάστηκε επιπλέον το πρότυπο Δίκτυο Aegean Cuisine και οι προγραμματισμένες δράσεις του Δικτύου για τη στήριξη και προβολή της τοπικής γαστρονομίας και των τοπικά παραγόμενων προϊόντων της περιοχής όπου ακολούθησε μια ζωηρή γαστρονομική συζήτηση για τις χρήσεις του μελιού και των τοπικών προϊόντων στην τοπική γαστρονομία και στην ανάδειξη του πλούτου των νησιών με τις προσκεκλημένες δημοσιογράφους γεύσης Θάλεια Τσιχλάκη και Νανά Δαρειώτη. 8 9

6 Το Ε.ΚΕ.Μ (Επιστημονικό Κέντρο Μελισσοθεραπείας), διοργανώνει τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014 στις 5 το απόγευμα στο Ι.Γ.Ε. (Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών, Κηφισίας 182 Μαρούσι) το «ΜΕΛΙΑΜΑ 2014». Η χρήση των μελισσοκομικών προϊόντων για διατροφικούς, θεραπευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς, είναι συνυφασμένη με την Ελλάδα από την αρχαιότητα. Συνεχίζεται στην λαϊκή θεραπευτική και φτάνει στις μέρες μας, που έχουμε πλέον εφαρμογές της μελισσοθεραπείας από πολλούς εναλλακτικούς θεραπευτές αλλά και από ιατρούς. Υπό τη μορφή ανοιχτού εισαγωγικού σεμιναρίου, η φετινή μας εκδήλωση φιλοδοξεί να γνωρίσει τις βασικές αρχές της μελισσοθεραπείας σε αυτούς που ενδιαφέρονται. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Σελιανάκης Δημήτριος Πρόεδρος ΔΣ ΕΚΕΜ Ζουμπανέας Ευάγγελος, Διατροφολόγος, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΚΕΜ Δημητριάδης Κωνσταντίνος, Φαρμακοποιός, Γραμματέας ΔΣ ΕΚΕΜ Κασαρτζιάν Πέτρος, Φαρμακοποιός, μέλος ΕΚΕΜ Η εκδήλωση γίνεται υπό την αιγίδα της Apimondia (παγκόσμια οργάνωση για τη μέλισσα), και με την υποστήριξη της ΑΚΜΕΥ (Ακαδημία Marketing Επαγγελμάτων Υγείας). ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΕΚΕΜ ΕΝΑΡΞΗ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΣΣΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΥ Β. Τσούτσος - Ιατρός Πνευμονολόγος, Ομοιοπαθητικός ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μυρτώ Μαρία Μυλωνά - Διαιτολόγος coffee & snack break ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Δ. Γεράρδου - Βιολόγος, Σύμβουλος Μελισσοθεραπείας ΠΑΡΑΓΩΓΗ Α ΥΛΩΝ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΨΕΛΗ Ε. Παντελάκης τεχνολόγος γεωπόνος ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ 11

7 APITHERAPY COURSE Μάθημα 51 Ενδείξεις του Apilarnil Tο Apilarnil έχει παρόμοια σύνθεση και ιδιότητες με το βασιλικό πολτό. Κατά συνέπεια, οι ενδείξεις του είναι επίσης αρκετά παρόμοιες. Υπάρχουν, όμως, μερικές διαφορές ειδικά στο γεννητικό, σεξουαλικό και ενδοκρινολογικό τομέα, που οφείλονται στην αφθονία του apilarnil σε αρσενικές ορμόνες. Υπάρχουν διάφορες ομάδες ενδείξεων. Apilarnil για... τη μέλισσα και τη ζωική διατροφή Οι απλές ουσίες που περιέχονται στο apilarnil μπορούν να θρέψουν όλες τις κατηγορίες ζώων (θηλαστικά, πτηνά, έντομα, ψάρια κ.λπ.) Apilarnil για... υγιείς ανθρώπους Το apilarnil είναι καταρχήν ένα φυσικό προϊόν πολύ πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες, βιταμίνες και σεξουαλικές ορμόνες προκειμένου να αποτραπούν πιθανές ασθένειες, πολλοί άνθρωποι από τον «πλανήτη μελισσών μας» χρησιμοποιούν το apilarnil με προληπτικό (προφυλακτικό) τρόπο. Apilarnil για όσους ασχολούνται με τον αθλητισμό Λάβετε υπόψη σας την ενέργεια που έχει ο κηφήνας όταν κυνηγάει τη βασίλισσα... Apilarnil για τους άρρωστους Ένας ασθενείς χρειάζεται περισσότερες θρεπτικές ουσίες, βιταμίνες, ένζυμα, ενεργές φαρμακολογικές ενώσεις κ.λπ. από ένα υγιές άτομο, επειδή το σώμα συνήθως έχει έλλειψη αυτών των ουσιών ή/και βιοενέργειας. Το Apilarnil, όπως γνωρίζουμε ήδη από τα προηγούμενα μαθήματά μας, έχει μια αρκετά απλή και εύκολα αφομοιώσιμη σύνθεση οι άρρωστοι άνθρωποι δεν έχουν φυσιολογικά αρκετή ενέργεια, οπότε δίνοντάς τους τρόφιμα που μπορεί να μειώσουν τις απαιτήσεις προς τις πεπτικές «δυνάμεις» τους, μπορεί να είναι πολύ ευεργετικό, ειδικά για τις πολύ βαριές περιπτώσεις (κώμα, μετά από ατυχήματα, μετά από χειρουργικές επεμβάσεις κ.λπ...) Στο βιβλίο του «Apilarnil, υγεία, δύναμη, μακροζωία» (1990), ο κ. Nicolae Iliesiu που ξανα-ανακάλυψε αυτό το άριστο προϊόν, περιλαμβάνει έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορες κλινικές και νοσοκομεία στη Ρουμανία. Σαν σύνθεση αυτών των μελετών, ακολουθούν οι κύριες ενδείξεις του apilarnil για άρρωστους ανθρώπους: Ανορεξία Έλλειψη όρεξης λόγω διάφορων αιτιών Υποπρωτεϊναιμία Έλλειψη πρωτεϊνών στο αίμα που μπορεί να οδη- γήσει σε πολλά είδη μεταβολικών ασθενειών, του νευρικού συστήματος, του ενδοκρινικού συστήματος κ.λπ. Κάθε ζωντανό κύτταρο έχει ανάγκη από διάφορες πρωτεΐνες προκειμένου να λειτουργήσει κατάλληλα και να αναπαραχθεί με υγιές τρόπο Μεταβολικές ασθένειες όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η ουρική αρθρίτιδα Μειωμένο μυϊκό σωματικό βάρος ειδικά στους άντρες Κούραση, ατονία όλων των βαθμών, αδυναμία στους ηλικιωμένους, σύνδρομο χρόνιας κούρασης Φυσική εξάντληση, ανάρρωση Πρόωρη γήρανση Ψυχική και συναισθηματική κατάθλιψη στους ηλικιωμένους Γενικά, το apilarnil μαζί με τα άλλα προϊόντα μελισσών όπως το μέλι, η πρόπολη, η γύρη και το ψωμί μελισσών είναι πολύ χρήσιμο στη θεραπεία διαφόρων τύπων ασθενειών όπως: στομαχικές, ηπατικές (πεπτική οδός) ασθένειες ασθένειες νευρικού συστήματος νευρικότητα αδύναμη μνήμη, νοητικές διαταραχές νευροψυχοκινητικές ασθένειες στα παιδιά αϋπνία ασθένειες αναπνευστικού συστήματος δερματικές ανεπάρκειες διαταραχές των γεννητικών οργάνων που σχετίζονται με έλλειψη ορμονών, βιταμινών, ανόργανων ουσιών απαραίτητων για την κατάλληλη ανάπτυξη και τη λειτουργία αυτών σεξουαλική ανικανότητα χαμηλή σπερματογένεση ανεπαρκής στύση σύντομη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης στους άντρες ασθένειες ενδόκρινου συστήματος αδύναμη υπόφυση και επινεφρίδιοι αδένες προεμμηνορροϊκό σύνδρομο κλιμακτηρικό σύνδρομο ασθένειες ανοσοποιητικού συστήματος αδύνατο ανοσοποιητικό σύστημα γρίπη μολύνσεις 12 13

8 APITHERAPY COURSE Μάθημα 52 Αντενδείξεις και όρια των προϊόντων των μελισσών μια γενική επισκόπηση Aκόμα κι αν οι περισσότεροι από μας θα ήθελαν να πιστέψουν ότι τα προϊόντα μελισσών και η μελισσοθεραπεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπίσουν, να θεραπεύσουν, να αποτρέψουν ή να ανακτήσουν την υγεία από όλες τις ασθένειες και σε όλους τους ανθρώπους, η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική. Ευτυχώς δεν είναι μια «πικρή» αλήθεια. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι αρκετά γλυκιά, όπως το αγαπημένο και πολύ αξιόλογο μέλι μας: «Περισσότερο από το 90% του ανθρώπινου πληθυσμού μπορεί να ωφεληθεί από τις προφυλακτικές, θεραπευτικές, αναρρωτικές ή απλά θρεπτικές ιδιότητες των προϊόντων των μελισσών». Το καθήκον μας, ως ήδη υφιστάμενων ή μελλοντικών ειδικών μελισσοθεραπείας είναι να κατανοούμε καλά τα όρια της μελισσοθεραπείας και το πιο σημαντικό, τις αντενδείξεις της. Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της δυτικής ιατρικής είπε πριν από πολλά χρόνια ότι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα όταν θεραπεύουμε ή προσπαθούμε να θεραπεύσουμε άλλους ανθρώπους είναι να μην προκαλέσουμε περαιτέρω ζημιά: «PRIMUM NON NOCERE!!!» («Primum» σημαίνει στα λατινικά «καταρχήν», «nocere» σημαίνει «ζημιά»). Προκειμένου να γνωρίζουμε τα όριά μας, πρέπει να καταλάβουμε ότι «Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑ- ΝΑΚΕΙΑ. ΔΕΝ θεραπεύει οτιδήποτε και τα πάντα!» Εάν η μελισσοθεραπεία μπορούσε να θεραπεύσει τα πάντα, δεν θα είχαμε πιθανώς κανέναν άρρωστο άνθρωπο στον πλανήτη μας και οι ειδικοί μελισσοθεραπείας θα ήταν νικητές βραβείων Νόμπελ. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί άνθρωποι κάνουν άμεσα ή έμμεσα τόσα πολλά λάθη που το σώμα, το μυαλό και η ψυχή τους δεν μπορούν να υποστούν άλλο την κατάσταση και «αρρωσταίνουν». Η πρόπολη ή το ψωμί των μελισσών, ο βασιλικός πολτός ή το δηλητήριο των μελισσών, παραδείγματος χάριν, δεν μπορούν να θεραπεύσουν κάποιον που για χρόνια είναι υπερβολικά εγωιστής, πάρα πολύ στεναχωρημένος ή έχει υπερβολικό θυμό ενάντια στους γείτονές του. Η μελισσοθεραπεία δεν μπορεί να θεραπεύσει όλες τις ασθένειες που προκαλούνται από τους ρύπους, τα φάρμακα ή την έλλειψη όζοντος στον εξωτερικό φλοιό της ατμόσφαιράς μας. Έτσι, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί προτού να πούμε σε κάποιον ότι τα προϊόντα των μελισσών μπορούν να τους βοηθήσουν, ή να τους θεραπεύσουν. Υπάρχει ένας απίστευτος αριθμός αιτιών ασθένειας που δεν μπορούν να επηρεαστούν από την περιορισμένη γνώση, την εμπειρία ή τις «δυνάμεις» μας. Αυτή είναι η αλήθεια που δεν πρέπει να μας καταθλίβει, αλλά αντιθέτως πρέπει να ενισχύσει τη θέλησή μας για να μάθουμε περισσότερα για το πώς μπορούμε να θεραπεύσουμε τους ανθρώπους χρησιμοποιώντας όχι μόνο τη μελισσοθεραπεία, αλλά και άλλες θεραπευτικές μεθόδους ή προϊόντα. Πρέπει, επίσης, να μάθουμε πολλά για την ανθρώπινη ψυχολογία, πρέπει να καταλάβουμε καλύτερα την ανθρώπινη κατάσταση και καταρχήν πρέπει να βελτιώσουμε το σώμα, το μυαλό και την ψυχή μας... Πολλοί άνθρωποι μπορεί να φοβούνται μια πιθανή αλλεργία όταν ακούνε για τη γύρη μελισσών. Μπορεί να πουν: «Πάσχω από πυρετό εκ χόρτου, έτσι δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τη γύρη μελισσών για την θεραπεία μου ή στη διατροφή μου». Πρέπει να εξηγήσετε σε αυτούς τους ανθρώπους ότι: Ο πυρετός εκ χόρτου 1 προκαλείται όχι από τη γύρη που φέρεται από τις μέλισσες αλλά από τον «αέρα» ή την «αερομεταφερόμενη γύρη». Αυτή η αερομεταφερόμενη γύρη, που αποκαλείται επίσης από το λατινικό της όνομα «ανεμόφιλη», παράγεται κυρίως από την αμβροσία και από άλλους τύπους χλοών και επίσης από δέντρα και φυτά που επισκέπτονται και από άλλα έντομα εκτός των μελισσών. Ο πυρετός εκ χόρτου μπορεί να θεραπευθεί από την γνωστή μας γύρη μελισσών, που λαμβάνεται εσωτερικά, ξεκινώντας με πολύ μικρές ποσότητες (ένας δύο κόκκοι), αρχικά για 2-6 λεπτά κάτω από τη γλώσσα και έπειτα καταπίνοντάς τη. Μάθημα 53 Αντενδείξεις και όρια της θεραπείας με γύρη Εντούτοις, υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που μπορούν να αναπτύξουν αλλεργίες ακόμη και στην επεξεργασμένη από τη μέλισσα (σάλιο + νέκταρ μελισσών) γύρη. Τέτοιου τύπου αλλεργίες είναι: Αλλεργίες του αναπνευστικού προκληθείσες από τη γύρη μελισσών: Γύρη που χορηγείται μέσω του ακατέργαστου, αφιλτράριστου μελιού, κατά τις εισπνοές Τυχαία, όταν κάποιος εισπνεύσει μέσα σε μια εμπορική συσκευασία αποξηραμένης γύρης μελισσών Διατροφικές αλλεργίες προκληθείσες από τη γύρη μελισσών: Η γύρη που χορηγείται άμεσα, εσωτερικά, ως τροφή ή σε φαρμακευτικά σκευάσματα όπως οι ταμπλέτες, μόνη της ή σε μίγματα με άλλα προϊόντα (μέλι, βασιλικός πολτός, βότανα κ.λπ.) Ένας άλλος τύπος αντένδειξης της γύρης μελισσών συσχετίζεται με το σχετικά υψηλό περιεχόμενό της σε υδα- 1 Σύμφωνα με τους Lyngheim Λ. και Scagnetti J. (1979), ο πυρετός εκ χόρτου είναι «μια κοινή αλλεργική αντίδραση στη γύρη του αέρα. Η αποκαλούμενη «εποχή του πυρετού εκ χόρτου» αρχίζει την πρώιμη άνοιξη και δεν τελειώνει μέχρι το φθινόπωρο. Αυτή είναι η περίοδος που παράγονται η γύρη από τα λουλούδια, τα δέντρα, και τα αγρωστώδη στις μέγιστες ποσότητες. Η μεταδιδόμενη μέσω του ανέμου γύρη γίνεται αερομεταφερόμενη για να συναντηθεί με τις θηλυκές μερίδες των ομοειδών φυτών για την αναπαραγωγή. Όταν ο πάσχων από αλλεργίες αναπνέει αυτά τα μικροσκοπικά μόρια της γύρης, το σώμα παράγει τα αντισώματα και επίσης απελευθερώνει την ισταμίνη. Φυσιολογικά αυτή η ουσία είναι παρούσα στα κύτταρά μας σε μικρά ποσά, αλλά σε μια αλλεργική αντίδραση υπερπαράγεται και έπειτα απελευθερώνεται στο σώμα. Όταν απελευθερώνεται υπερβολική ποσότητα ισταμίνης στη μύτη, προκαλεί τη φλεγμονή και τη διόγκωση της επένδυσης της βλεννώδους μεμβράνης με συνέπεια μια μύτη με καταρροή και συμφόρηση. Στις ιγμόρειες κοιλότητες οι ιστοί διογκώνονται και η πίεση μεγαλώνει, προκαλώντας πονοκέφαλους και πόνους στα αυτιά. Για τα ασθματικά άτομα οι μύες γύρω από τους βρογχικούς σωλήνες των πνευμόνων συστέλλονται, οι ιστοί πρήζονται, και οι αδένες εκκρίνουν υπερβολική βλέννα. Μένει λίγος χώρος για να αναπνεύσει ο ασθματικός.» (Γύρη μελισσών, η θαυματουργός υγιεινή τροφή της φύσης, Melvine Powers, Wilshire Book Company, Καλιφόρνια)

9 ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ τάνθρακες. Έτσι, μην συμβουλεύετε ανθρώπους που έχουν διαβήτη να παίρνουν μεγάλες ποσότητες γύρης μελισσών: Διαβήτης Κυρίως ο ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης, επειδή η γύρη μπορεί να έχει, ένα υψηλό περιεχόμενο σε υδατάνθρακες ανάλογα με τη φυτική προέλευσή της. Λόγω του ότι η γύρη έχει μερικές φορές, ανάλογα με το είδος της, πολύ τραχιές εξωτερικές «μικρο-βελόνες» στην εξωτερική στοιβάδα της (εξίνη), όπως συμβαίνει με την πικραλίδα, δεν ενδείκνυται οι άνθρωποι που πάσχουν από στομαχικές διαταραχές να την καταναλώνουν σε μεγάλα ποσά, ειδικά πριν από τα γεύματα: Γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρίτιδα Όταν η γύρη χορηγείται ακατέργαστη, πριν από τα γεύματα, σε σχετικά μεγάλες ποσότητες. ΟΡΙΑ: Η γύρη μελισσών δεν μπορεί να θεραπεύσει έναν ιστό, ένα όργανο ή ένα σώμα που είναι πολύ αδύναμο ώστε να την επεξεργαστεί μέσω των συγκεκριμένων μηχανισμών (πέψη και ενεργειακή απορρόφηση ειδικά) Η γύρη μελισσών δεν μπορεί να θεραπεύσει τα απομακρυσμένα κύτταρα ή τους ιστούς, εάν δεν μπορεί να φθάσει σε αυτές τις περιοχές παραδείγματος χάριν, οι βιταμίνες, τα ένζυμα και η ενέργεια της γύρης δεν μπορούν να φθάσουν στα κύτταρα της καρδιάς που φράσσονται από κάποιο έμφραγμα 2. Όλες οι προαναφερθείσες αντενδείξεις σχετίζονται λίγο πολύ. Μπορούν να αποβληθούν μέσω κατάλληλων, ειδικών μεθόδων που θα συζητηθούν αργότερα, στα μελλοντικά μαθήματα ή τις συζητήσεις μας. 2 Σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να χρησιμοποιήσουμε, ει δυνατόν και επιθυμητό, ιδανικά με τη προστασία ενός γιατρού, το δηλητήριο μελισσών που περιέχει αρκετή υαλουρονιδάση για τη διάλυση του θρόμβου του αίματος χρησιμοποιήστε το σημείο Neiguan (περικάρδιο) 6 που περιγράφεται σε όλα τα βιβλία βελονισμού. Μάθημα 54 Αντενδείξεις και όρια ψωμιού μελισσών Ολοι ξέρουμε ότι το ψωμί μελισσών είναι αδελφάκι της «γύρης μελισσών», ή καλύτερα, παιδί της «γύρης μελισσών». Κατά συνέπεια, οι αντενδείξεις και τα όριά της είναι αρκετά παρόμοια. Εντούτοις, λόγω της μετατροπής στην οποία υπόκειται στην κυψέλη (στο πλαίσιο της δράσης των εξειδικευμένων βακτηριδίων), το ψωμί μελισσών έχει λιγότερες αντενδείξεις και όρια από τη γύρη μελισσών. Το ψωμί μελισσών είναι «περισσότερο λείο» από τη «τραχιά» γύρη μελισσών επειδή είναι ήδη ανοικτό. Όντας ανοικτό, ενοχλεί λιγότερο τον εσωτερικό βλενογόννο της πεπτικής οδού (τοιχώματα) κατά τη διαδικασία της πέψης και της απορρόφησης. Κατά συνέπεια, η ανοχή της πεπτικής οδού σ αυτό είναι υψηλότερη. Όμως, επειδή το ψωμί μελισσών μπορεί ακόμα να περιέχει ελάχιστη ποσότητα κλειστής γύρης μελισσών, μπορεί να παρουσιάσει, σε ορισμένες περιπτώσεις τα ίδια προβλήματα με τη γύρη μελισσών, ειδικά εκείνα που σχετίζονται με τις αλλεργίες. Προκειμένου να ελαττωθεί περαιτέρω το προαναφερθέν πρόβλημα (αλλεργίες + δυσανεξία) είναι πάντα μια καλή ιδέα να αναμιχθεί το ψωμί μελισσών με μέλι (στην αρχή σε αναλογία 1:10, παρά 1:8, 1:6, 1:4 1:2, 1:1). Κατόπιν να αναμιχθούν και τα δύο με ΑΡΚΕΤΑ υγρά (τσάι από βότανα, χυμοί φρούτων, νερό, γιαούρτι κ.λπ.). Η αραίωση του ψωμιού μελισσών θα προκαλέσει επίσης αραίωση της γύρης μελισσών, έτσι οι πιθανές δυσμενείς αντιδράσεις θα μειωθούν αρκετά. Ένα άλλο «τέχνασμα» είναι να συμβουλέψετε τους πελάτες σας να πάρουν χωριστά μαλακό εκχύλισμα πρόπολης ή βάμμα πρόπολης ή υδατικό εκχύλισμα πρόπολης κατευθείαν, που έχει πολύ καλές αντιφλεγμονώδεις και αντι-αλλεργικές ιδιότητες. Έτσι, μπορούμε να διατυπώσουμε αυτούς τους γενικούς κανόνες: Να αποφεύγεται το ψωμί μελισσών, σε φυσιολογικές ποσότητες, να φθάσει στη μύτη του ασθενή (παραδείγματος χάριν, μέσω των εισπνοών τσαγιού + μελιού + ψωμιού μελισσών), εάν ο ασθενής πάσχει από αναπνευστική αλλεργία στη γύρη μελισσών Να αποφεύγεται το ψωμί μελισσών, σε φυσιολογικές ποσότητες, να φθάσει στο στομάχι του ασθενή, εάν ο ασθενής πάσχει από πεπτική αλλεργία στη γύρη μελισσών Να μην χορηγούνται μεγάλες ποσότητες ψωμιού μελισσών σε κάποιον που πάσχει από διαβήτη. Να μην χορηγούνται μεγάλες ποσότητες ψωμιού μελισσών, τουλάχιστον αρχικά, στους ανθρώπους που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες της πεπτικής οδού. Θεραπεύστε ή βελτιώστε αυτές τις ασθένειες πρώτα με πρόπολη, μέλι, βασιλικό πολτό + τσάι από βότανα, έπειτα προσθέστε το ψωμί μελισσών στη διατροφή τους. ΟΡΙΑ: Το ψωμί μελισσών δε μπορεί να θεραπεύσει έναν ιστό, ένα όργανο ή ένα σώμα που είναι πολύ αδύναμο ώστε να το επεξεργαστεί μέσω των συγκεκριμένων μηχανισμών (πέψη και ενεργειακή απορρόφηση ειδικά) Το ψωμί μελισσών δε μπορεί να θεραπεύσει τα απομακρυσμένα κύτταρα ή τους ιστούς, εάν δεν μπορεί να φθάσει σε αυτές τις περιοχές παραδείγματος χάριν, οι βιταμίνες, τα ένζυμα και η ενέργεια της γύρης δεν μπορούν να φθάσουν στα κύτταρα της καρδιάς που φράσσονται από κάποιο έμφραγμα. Όλες οι προαναφερθείσες αντενδείξεις και τα όρια σχετίζονται λίγο πολύ και πρέπει να κριθούν όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένα σε σχέση με την πραγματική κατάσταση του ασθενή, μια κατάσταση που μπορεί να διαφοροποιείται καθημερινά. Μια καλή σχέση με τον τοπικό αλλεργιολόγο σας είναι πάντα ενδεδειγμένη

10 Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Louis Masai Save the bees Ο Louis Masai εργάζεται πάνω στην οπτική των ανθρώπων ως ζώων, μέσα από τη δημιουργία πινάκων ζωγραφικής με ανθρωπόμορφα ζώα τα οποία επενδύει με συναισθήματα, συμπεριφορές και τα παρελκόμενα του σύγχρονου κόσμου. «Στις ανθρωπομιμήσεις μου, προκαλώ τον τρόπο που ο θεατής διαχειρίζεται την ίδια του τη φύση ταυτόχρονα με τον αγώνα επιβίωσης του βασιλείου των ζώων». Ο Masai δεν αρκείται στον καμβά και συχνά ζωγραφίζει στους δρόμους. Ταυτόχρονα, στο studio του εργάζεται και με ανακυκλωμένα υλικά, από έπιπλα μέχρι Βικτωριανές φωτογραφίες. Έχοντας περάσει 6 χρόνια ζωγραφίζοντας στην Cornwall, o Luis αποφάσισε ότι ήταν αρκετά. Μετακόμισε στο Λονδίνο και έκτοτε έχει βραβευτεί πάνω από 20 φορές. Έχει συμμετάσχει και στο project Save the bees από το οποίο προέρχονται και τα έργα του που δημοσιεύουμε

11 Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Στις ανθρωπομιμήσεις μου, προκαλώ τον τρόπο που ο θεατής διαχειρίζεται την ίδια του τη φύση ταυτόχρονα με τον αγώνα επιβίωσης του βασιλείου των ζώων

12 ΑΡΘΡΟ Δράση της πρόπολης έναντι του ιού HIV-1 σε κυτταροκαλλιέργειες CD4+ λεμφοκυττάρων και μικρονευρογλοιακών κυττάρων 22 Η επείγουσα ανάγκη για επιπρόσθετους παράγοντες της θεραπείας από μόλυνση του ιού ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας τύπου 1 (HIV-1) μας οδήγησε στην αξιολόγηση της αντί-hiv-1 δράσης του φυτικού μελισσοκομικού προϊόντος, πρόπολης, σε CD4 λεμφοκύτταρα και σε μικρονευρογλοιακές κυτταροκαλλιέργειες. Η πρόπολη απέτρεψε την ιογενή έκφραση σε μια συγκέντρωση-εξαρτώμενη από τον τρόπο (μέγιστη καταστολή της τάξης του 85 και 98% παρατηρήθηκε στα 66,6 g/ml πρόπολης σε CD4+ λεμφοκύτταρα και σε μικρονευρογλοιακές κυτταροκαλλιέργειες, αντίστοιχα). Παρομοίως η αντί-hiv-1 δράση της παρατηρήθηκε σε δείγματα πρόπολης από διάφορες γεωγραφικές περιοχές. Ο μηχανισμός της αντί- ιικής δράσης της πρόπολης σε CD4+ λεμφοκύτταρα φαίνεται να συνεπάγεται, εν μέρει, και την αποτροπή εισόδου του ιού. Ενώ η πρόπολη είχε μια επιπρόσθετη αντι-ιική δράση στην ανάστροφη τρανσκριπτάση αναστολέα της ζιβουδίνης, δεν είχε αξιοσημείωτη ιδιότητα στον αναστολέα της πρωτεάσης indinavir. Τα αποτελέσματα αυτής της in vitro μελέτης υποστηρίζει την ανάγκη για κλινικές δοκιμές της πρόπολης σε ένα ή περισσότερα από τα συστατικά της στη θεραπεία από HIV-1 μόλυνση. Keywords: Propolis; Honey bees; HIV-1; AIDS 2005 Elsevier Ireland Ltd. All rights reserved. G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) Genya Gekker a,b, Shuxian Hua b, Marla Spivak c, James R. Lokensgard a,b, Phillip K. Peterson a,b a Neuroimmunology Laboratory, Minneapolis Medical Research Foundation, Minneapolis, MN 55415, USA b Centre for Infectious Diseases and Microbiology Translational Research, University of Minnesota Medical School, Minneapolis, MN 55415, USA c Department of Entomology, University of Minnesota, St. Paul, MN 55415, USA Received 19 August 2004; received in revised form 29 April 2005; accepted 20 May 2005 Available online 19 July 2005 Μια ποικιλία φυτικών προϊόντων ή κάποιων παραγώγων τους, έχουν θεωρηθεί ως πιθανοί υποψήφιοι για τη θεραπεία της μόλυνσης από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας τύπου 1 (HIV-1) (Cowan, 1999 De Clercq, 2000). Δεδομένης της κλιμάκωσης των κρουσμάτων HIV-1, της αντίστασης στη κλασσική θεραπεία αντιρετροϊκών φαρμάκων καθώς και η ανάγκη να είναι λιγότερο τοξικά και ακριβά από εκείνα που χρησιμοποιούνται σήμερα, η αναζήτηση για νέες θεραπείες μεταξύ αυτών και των φυτικών προϊόντων είναι δικαιολογημένη. Στην παρούσα μελέτη, ένα τέτοιο προϊόν και πιο συγκεκριμένα η πρόπολη, αξιολογήθηκε in vitro για την έκφραση των ιδιοτήτων της έναντι του ιού HIV-1. Η πρόπολη (αναφέρεται επίσης ως «κόλλα της μέλισσας «) είναι μια ισχυρή κολλώδης και ρητινώδης ουσία. η οποία συλλέγεται από τις μέλισσες, από δέντρα και φύλλα. Ενώ η πρόπολη παράγεται από μια ποικιλία φυτών, τα περισσότερα φυτικά είδη δεν είναι γνωστά γιατί η πρόπολο - συλλογή πραγματοποιείται ψηλά σε δέντρα έτσι, είναι δύσκολο να παρατηρηθεί. Μόνο ένα είδος φυτού το, Baccharis dracunculifolia, έχει καθιερωθεί ως μια πηγή πρόπολης (Santos et al., 2003), αν και τα διάφορα γένη, όπως δηλαδή τα Populus, Clusia και Araucaria, θεωρούνται ως πρόσθετες πηγές πρόπολης (Bankova et al., 2000). Ονομάζονταν έτσι από τους Έλληνες (σύμφωνα με κάποιους μελετητές του Αριστοτέλη), «προ» (προ των πυλών, για την άμυνα) και «πόλη» (η πόλη), η πρόπολη χρησιμοποιείται για να προστατεύει την είσοδο της κυψέλης από εισβολείς και εντός της κυψέλης συμβάλλει στη προστασία εναντίον ενός ευρέος φάσματος μικροοργανισμών (Banskota et al., 2001 Burdock, 1998). Χρησιμοποιείται ως φάρμακο από αρχαιοτάτων χρόνων, η πρόπολη έχει πρόσφατα αποδειχθεί να διαθέτει και ένα ευρύ φάσμα αντιμικροβιακής δράσης, συμπεριλαμβανομένης και της δράσης της εναντίον πολλών παθογόνων παραγόντων που σχετίζονται με τον ιό ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (AIDS) (Banskota et al., 2001 Burdock, 1998). Μελέτες της αντιμικροβιακής της δράσης έχουν επικεντρωθεί κυρίως για τον ιό του έρπητα (Herpes simplex virus) (Amoros et al.,1994 Vynograd et al., 2000) και τον ιό της γρίππης (influenza virus) (Serkedjieva et al., 1992). Χρησιμοποιώντας μια σειρά κυττάρων (CEMcells), Harish et al. (1997) έδειξε ότι η πρόπολη εμπόδισε την έκφραση του HIV-1. Ωστόσο, λίγα ή καθόλου δεδομένα έχουν δημοσιευθεί, σχετικά με την αντιρετροική της δράση στα πρωτογενή κύτταρα του HIV-1, δηλαδή των CD4 λεμφοκυττάρων και μακροφάγων, που ήταν και το αντικείμενο της παρούσας μελέτης. Συντομογραφίες: Ag, αντιγόνο ; AIDS, σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας; HIV-1, ιός ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας τύπου 1 ; MTT, 3-(4,5- dimethylthiazol- 2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide; CPRG, 5-bromo- 4-chloro-3- indolyl-_-d-galactoside αντίστοιχη G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) συγγραφέας. Παρούσα διεύθυνση: Τμήμα Ιατρικής, Hennepin Νομαρχιακού Ιατρικού κέντρου, 701 Park Avenue, Minneapolis, MN 55415, USA. Τηλ. : fax: (P. K. Peterson) Υλικά και μέθοδοι 2.1. Δείγματα Πρόπολης Ακατέργαστη πρόπολη αγοράστηκε από την εταιρεία Cannon Honey Bee (Minneapolis, MN) και χρησιμοποιήθηκε για τα περισσότερα πειράματα. Για να προσδιοριστεί κατά πόσον η αντί-ιική δράση της πρόπολης που 23

13 ΑΡΘΡΟ συλλέχθηκε από την Cannon Honey Bee ήταν αντιπροσωπευτική με αυτή της δράσης από πρόπολη που συλλέγεται και από άλλες γεωγραφικές τοποθεσίες, δείγματα ακατέργαστης πρόπολης συλλέχθηκαν και από αποικίες που βρίσκονταν νοτιοανατολικά (παρέχεται από BeeHive Botanicals Hayward, WI), βόρεια, Minnesota (παρέχεται από B&B Honey Farm, Houston, MN), από τρεις πολιτείες στη Βραζιλία (Rio Grande do Sul, Rio de Janeiro and Minais Gerais; (Παρέχεται από Apis Flora στο Ribeir ao Preto SP) και από τη Κίνα ( παρέχεται από BeeHive Botanicals). Όλα τα παραπάνω δείγματα πρόπολης είχαν συλλεχθεί από τρίψιμο των ξύλων της κυψέλης και από άγνωστο αριθμό αποικιών μελισσών. Για να προσδιοριστεί εάν υπήρχε διακύμανση μεταξύ των αποικιών που βρίσκονταν σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και για να αποκτήσουν καθαρά δείγματα πρόπολης (αμόλυντα από κερί και υπολείμματα ξύλου ), τοποθετηθήκαν και προπολο παγίδες (J&D Manufacturing, MI) από τρεις αποικίες σε κάθε μία από τις τρεις θέσεις στη Μινεσότα: (Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, St. Paul campus, Χιούστον, νοτιοανατολική MN) και στο Duluth (βόρεια MN). 2,2. Αιθανολικό εκχύλισμα πρόπολης Εκχύλισμα αιθανόλης πρόπολης είχε προετοιμαστεί όπως περιγράφεται προηγουμένως (Kress, 1996). Εν συντομία, η πρόπολη τρίφτηκε και 20% αιθανολικό εκχύλισμα της πρόπολης προετοιμάστηκε (20 g πρόπολη ολοκληρώνοντας τον όγκο των 100 ml από 95% αιθυλική αλκοόλη), προστατευμένο από το φως, με μέτρια ανακίνηση σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά από 1 εβδομάδα, τα εκχυλίσματα φιλτραρίστηκαν και αραιώθηκαν σε θρεπτικό μέσο για την διεκπεραίωση των πειραμάτων Απομόνωση HIV-1 HIV-1AT απομόνωση με χαρακτηριστικά ενός T-tropic (X4) στελέχους και HIV-1SF162, monocytotropic (R5) παραλλαγή που παράχθηκε από το ΝΙΗ AIDS Research and Reference Reagent Program (National Institute of Allergy and Infectious Diseases, Bethesda, MD), χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα μελέτη. G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) ,4. Κυτταροκαλλιέργειες και μέθοδοι κυτταροτοξικότητας Περιφερικά αιμοποιητικά μονοπύρηνα κύτταρα ελήφθησαν από φλεβικό αίμα υγιών δοτών και χρησιμοποιήθηκαν μέθοδοι, που περιγράφηκαν προηγουμένως (Gekker et al., 2001) για να προετοιμάσουν και να απομονώσουν ενεργά CD4 λεμφοκύτταρα ( 98% των κυττάρων χρωματίστηκαν θετικά με αντι-cd4 αντισώματα). Μικρονευρογλοιακά κύτταρα (οι μακροφάγοι κάτοικοι του εγκεφάλου) απομονώθηκαν από ανθρώπινους εμβρυικούς ιστούς εγκεφάλου, σύμφωνα με ένα πρωτόκολλο που εγκρίθηκε από το Institutional Review Board και ομοιογενής καλλιέργεια κυττάρων ( 99% χρωματίστηκαν θετικά με αντι-cd68 αντισώματα) παρασκευάστηκε όπως περιγράφθηκε παραπάνω (Peterson et al., 1999). Για να αξιολογηθεί η κυτταροτοξική δράση της πρόπολης, η κυτταρική βιωσιμότητα προσδιορίστηκε μικροσκοπικά χρησιμοποιώντας μια μέθοδο αποκλεισμού trypan blue, επίσης αξιολογήθηκε με χρήση μίας MTT μεθόδου προσδιορισμού. 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide, mitochondrial dehydrogenase, όπως περιγράφεται παραπάνω (Jiang et al., 2001). Χρησιμοποιώντας την MTT μέθοδο προσδιορισμού, η επιλεκτικότητα δείκτη καθορίστηκε όπως περιγράφεται παραπάνω (Amres et al., 2001), δηλαδή η σχέση του 50% κυτταροτοξικής συγκέντρωσης (CC50) στο 50% αποτελεσματικής συγκέντρωσης (EC50) 2,5. Αξιολόγηση της αντί-hiv-1 δράσης Για να αξιολογηθεί η δράση της πρόπολης στην έκφραση του HIV-1, συγκεκριμένες συγκεντρώσεις πρόπολης προστέθηκαν για την ενεργοποίηση είτε των CD4+ λεμφοκυττάρων σε κυτταροκαλλιέργειες τη στιγμή της μόλυνσης με τον HIV-1AT ή σε καλλιέργειες μικρονευρογλοιακών κυττάρων με τον HIV-1SF162. Μετά από 2 (CD4+ κύτταρα) ή 18ώρες (μικρονευρογλοιακά) επώασης αντίστοιχα, τα κύτταρα πλύθηκαν και αιωρήθηκαν είτε σε θρεπτικό μέσο καλλιέργειας μόνα τους (ορός ποιοτικού ελέγχου - control) ή σε μέσο που περιείχε πρόπολη. Στη συνέχεια τα κύτταρα επωάστηκαν για 3 ημέρες ( τα CD4+ κύτταρα) ή για 7 ημέρες (τα μικρονευρογλοιακά ) και τα αντίστοιχα υπερκείμενα συγκεντρώθηκαν για μέτρηση των p24 Ag επιπέδων. Σε κάποιο πείραμα, πρόπολη προστέθηκε σε κυτταροκαλλιέργειες που ταυτόχρονα αντιμετωπίζονταν με zidovudine (AZT) ή indinavir σε συγκεντρώσεις φαρμάκων που προσέγγιζαν τις τιμές EC50 και μετά από πλύσιμο, κύτταρα εναιωρούνταν σε μέσο θρεπτικό υλι- κό (control) μόνα τους ή σε θρεπτικό μέσο που περιείχε πρόπολη με AZT ή indinavir. Η HIV-1 έκφραση των CD4+ λεμφοκυττάρων και μικρονευρογλοιακών κυτταροκαλλιεργειών προσδιορίστηκε μετρώντας τα επίπεδα του p24 αντιγόνου (Ag) σε κυτταροκαλλιέργειες, τα υπερκείμενα υγρά μετρήθηκαν με ELISA, όπως περιγράφηκε παραπάνω (Gekker etal., 2001; Peterson et al., 1999). G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) Αξιολόγηση της ιικής εισόδου Για να καθοριστούν οι ιδιότητες της πρόπολης στον HIV- 1 σε CD4+ λεμφοκύτταρα, χρησιμοποιήσαμε τον ιό της δαμαλίτιδας (ευλογιά) βασισμένο σε ποσοτική μέθοδο κυτταρικής συγκέντρωσης βασισμένη σε ενεργοποίηση του γονιδίου αναφοράς σε απόκριση στην HIV-1 IIIB- Env γλυκοπρωτείνη- μεσολαβούμενη σύντηξη μεμβρανών (Nussbaum et al., 1994; Stantchev and Broder, 2000) με μικρές τροποποιήσεις (Lokensgard et al., 2002). Ο ενεργοποιημένος ιός της δαμαλίτιδας σε CD4+ λεμφοκύτταρα αντιμετωπίστηκε με πρόπολη πριν την ανάμειξη με τα επιμολυσμένα HeLa S3 κύτταρα με τον ιό της δαμαλίτιδας και το ποσοστό της γαλακτοσιδάσης στις καλλιέργειες προσδιορίστηκε χρησιμοποιώντας το CPRG υπόστρωμα. Οι συγκεντρώσεις της γαλακτοσιδάσης στο κυτταρόλυμα προσδιορίστηκαν από μια τυπική καμπύλη Στατιστική ανάλυση Για τη σύγκριση των μέσων πολλαπλών ομάδων, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA) πραγματοποιήθηκε ακολουθούμενη από Sheffe s F τεστ. Για την ανάλυση των ιδιοτήτων της πρόπολης στην ιογενή είσοδο, στην οποία οι τιμές της πρόπολης από τα εξεταζόμενα δείγματα εκφράστηκαν σε επί της % αναστολή σε σχέση με τα μη επεξεργασμένα (ορός ποιοτικού ελέγχου - control ) δείγματα, χρησιμοποιήθηκε ένα πολλαπλών ιδιοτήτων επαναλαμβανόμενο μοντέλο μέτρησης που υπολογίζει κατά μέσο όρο συσχετισμούς και εγγενείς διαφορές μεταξύ των ατόμων. Η μέθοδος Tukey εφαρμόστηκε για να ρυθμίσει πολλαπλές συγκρίσεις και η μικτή διαδικασία στην SAS έκδοση 8.2 χρησιμοποιήθηκε για να πραγματοποιηθεί αυτή η ανάλυση. Αποτελέσματα και συζήτηση Πριν την έρευνα για τις ιδιότητες της έκφρασης έναντι του HIV-1, πραγματοποιήθηκε ένα πείραμα για να προσδιοριστεί κατά πόσο η πρόπολη (Cannon Honey Bee Company) ήταν τοξική για τα CD4+ λεμφοκύτταρα ή για τα μικρογλοιακά κύτταρα. Μετά από 4 ημέρες επώασης από την απουσία (control) ή παρουσία πρόπολης (σε συγκεντρώσεις που κυμαίνονταν μεταξύ 0,82 και 200 μg /ml), η κυτταρική βιωσιμότητα προσδιορίστηκε ποσοτικά με trypan blue χρωστική αποκλεισμού και MTT ποσοτικό προσδιορισμό. Σε συγκεντρώσεις πρόπολης 66.6μg/ml, η βιωσιμότητα των επεξεργασμένων κυττάρων και από τις δύο δοκιμασίες δεν διέφεραν από τα κύτταρα ελέγχου. Έτσι, για όλα τα πειράματα, εκχύλισμα πρόπολης χρησιμοποιήθηκε σε συγκεντρώσεις των 66,6 μg/ml ή λιγότερο. Για να προσδιοριστεί η ιδιότητα της πρόπολης στην έκφραση του HIV-1, τα κύτταρα επεξεργάστηκαν με διάφορες συγκεντρώσεις πρόπολης που ελήφθησαν από την Cannon Honey Bee Company. Όπως αξιολογήθηκε, η πρόπολη ανέστειλε σε μία συγκέντρωση-εξαρτώμενου τρόπου την έκφραση του HIV-1 σε CD4+ λεμφοκύτταρα και σε μικρογλοιακές κυτταροκαλλιέργειες. Στις CD4+ κυτταροκαλλιέργειες, 66.6μg/ml πρόπολης ανέστειλε >85% την έκφραση του X4 HIV-1 παραλλαγή και στις μικρογλοιακές κυτταροκαλλιέργειες, 66.6μg/ml πρόπολης ανέστειλε την έκφραση του ιού R5 HIV-1SF162 απομονώθηκε κατά 98%. Ο δείκτης επιλεκτικότητας (CC50/EC50) ήταν 6.7 για τα CD4+ λεμφοκύτταρα και 16.3 για τα μικρογλοιακά κύτταρα. Για να καθοριστεί εάν η αντιμικροβιακή δράση της πρόπολης διέφερε σε δείγματα διαφορετικών περιοχών (G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) ) της Μινεσότα, παρασκευάσματα νοτιοανατολικά και βόρεια της Μινεσότα συγκρίθηκαν με αυτά της εταιρείας Cannon Honey Bee σε καλλιέργειες CD4+ λεμφοκυττάρων. Όπως φαίνεται στην Εικ.2Α η δράση αυτών των προπολών έναντι του HIV-1 ήταν παρόμοια. Επιπλέον, συλλέχθηκε πρόπολη από τρεις ξεχωριστές αποικίες σε τρεις περιοχές της πολιτείας (Houston, St. Paul and Duluth, MN) όπου αξιολογήθηκε να έχει συγκρίσιμη αντί-ιική δράση. Δείγματα πρόπολης αξιολογήθηκαν για τη δράση τους στον ιό HIV-1 και από τρείς πολιτείες της Βραζιλίας και από την Κίνα αλλά δείγμα από το Rio de Janeiro εμφανίστηκε λιγότερο αποτελεσματικό (<50% ανέστειλε την έκφραση του ιού στα 66.6 μg/ml πρόπολης). Λόγω της αντοχής του HIV-1 να αντιστρέφει τον αναστολέα της μεταγραφάσης (RTI) s και τον αναστολέα της πρωτεάσης 24 25

14 ΑΡΘΡΟ (PI) s, η αντί-ιική έρευνα έχει κατευθυνθεί τα τελευταία χρόνια στην εύρεση φαρμάκων που λειτουργούν μέσω διαφορετικών μηχανισμών, όπως παρεμβαίνοντας στα κύτταρα με την είσοδο του HIV-1. Χρησιμοποιώντας μία μέθοδο κυτταρικής σύντηξης, η οποία μετράει την είσοδο των HIV-1 κυττάρων στα CD4+ λεμφοκύτταρα, η πρόπολη (Cannon Honey Bee Company) κατέστειλε τη σύντηξη κυττάρων σε όλες τις συγκεντρώσεις όπου ελέγχθηκε με έναν EC50 περίπου στα 22.2μg/ml. Χρησιμοποιώντας CD4+ λεμφοκύτταρα από τρεις διαφορετικούς δότες, 22.2 μg/ml πρόπολης κατέστειλαν τη κυτταρική σύντηξη κατά 52.3±4.9% (mean±s.e.). Επομένως, αποδείχθηκε ότι η αντί-ιική δράση σε CD4+ λεμφοκύτταρα παρεμβαίνει, τουλάχιστον εν μέρει, αναστέλλοντας την είσοδο του ιού στα κύτταρα. Στις μέρες μας, συνδυασμοί αντιρετροϊκών θεραπειών χρησιμοποιούνται με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης. Για τη μελέτη πιθανών αλληλεπιδράσεων μεταξύ της πρόπολης και τυπικών αντιρετροϊκών παραγόντων, πρόπολη (Cannon Honey Bee Company) προστέθηκε σε καλλιέργειες CD4+ λεμφοκύτταρων και μικρονευρογλοιακών κυττάρων όπου ταυτόχρονα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία με AZT ή indinavir. Όπως αποδείχθηκε, σε συγκέντρωση 7.4 μg/ml, η πρόπολη φάνηκε να έχει μία επιπρόσθετη δράση μεσολάβησης στην ιογενή καταστολή, όμως δεν είχε καμία δράση στην ινδιναβίρη στις καλλιέργειες των CD4+ λεμφοκυττάρων. Όταν μελετήθηκαν τα μικρονευρογλοιακά κύτταρα, η πρόπολη και πάλι είχε μία επιπρόσθετη ιδιότητα στο AZT και καμία αξιοσημείωτη δράση στην ινδιναβίρη. G. Gekker et al. / Journal of Ethnopharmacology 102 (2005) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα αυτών των in vitro μελετών δείχνουν ότι η πρόπολη έχει ισχυρές αντί-ιικές ιδιότητες έναντι του Χ4 και Χ5 HIV-1 παραλλαγές στους κύριους τύπους κυττάρων που είχαν επιμολυνθεί από αυτόν τον ιό in vivo.η μελέτη μας με τα CD4+ λεμφοκύτταρα συμπεραίνει ότι η πρόπολη από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές έχει παρόμοια δράση και ότι η πρόπολη λειτουργεί τουλάχιστον εν μέρει, ως αναστολέας της ιικής εισόδου. Επίσης, τα αποτελέσματα μας δηλώνουν ότι είναι απίθανο η πρόπολη να ανταγωνίζεται την αντίιική HIV-1 δράση των RTIs όπως του AZT ή του PIs ή όπως η ινδιναβίρη. Το αντιρετροϊκό συστατικό ή συστατικά της πρόπολης, του φυτικού αυτού προϊόντος το οποίο περιέχει πάνω από 180 συστατικά (Burdock, 1998), δεν είναι γνωστό. Παρόλα αυτά, τα φλαβονοειδή (Wang et al., 1998; Critchfield et al., 1996; Xu et al., 2000), παράγωγα του μορονικού οξέως (Ito et al., 2001), και καφεϊκού οξέως (Burke et al., 1995), όλα από τα οποία περιέχονται στη πρόπολη έχουν αποδειχθεί από διάφορες ερευνητικές ομάδες να έχουν αντί-hiv-1 δράση. Η ευρεία χρήση της πρόπολης ως φυτικού φαρμάκου για σχεδόν τρεις χιλιετίες και τα αποτελέσματα από τις τοξικολογικές μελέτες σε τρωκτικά (Burdock, 1998), δηλώνουν ότι η πρόπολη είναι σχετικά ασφαλής. Παρ όλα αυτά, η απουσία εκθέσεων-αναφορών είτε σχετικά με την αποτελεσματικότητα της πρόπολης είτε με την ασφάλεια της στη θεραπεία λοίμωξης από HIV-1 σε συνδυασμό με τις πρόσφατες ενδείξεις δυσμενών αλληλεπιδράσεων με άλλα φυτικά προϊόντα για την βιοδιαθεσιμότητα της PIs (Piscitelli et al., 2000, 2002) δηλώνει ότι πριν η πρόπολη θεωρηθεί κατάλληλη και ασφαλής για κλινική χρήση πρέπει να διεξαχθούν φαρμακοκινητικές μελέτες και σε HIV-1 οροθετικούς ασθενείς που λαμβάνουν συγκεκριμένους αντιρετροικούς παράγοντες. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Αυτή η μελέτη υποστηρίχθηκε από Ινστιτούτο Εγκεφάλου και, Ανοσολογικών διαταραχών Minneapolis Medical Research Foundation, Minneapolis, MN. Είμαστε ευγνώμονες για την πολύτιμη βοήθεια του Dr. Fred Kravitz και του Shannon Benson για τη βοήθεια τους στην προετοιμασία του χειρογράφου. References Amoros, M., Lurton, E., Boustie, J., Girre, L., Sauvager, F., Cormier, M., Comparison of the anti-herpes simplex virus activities of propolis and 3-methyl-but-2-enyl caffeate. Journal of Natural Products 57, Amres, K., Bucar, F., Kartnig, T., Witvrouw, M., Pannecouque, C., De Clercq, E., Antiviral activity against human immunodeficiency virus type 1 (HIV-1) and type 2 (HIV-2) of ethnobatanicaly selected Ethiopian medicinal Plants. Phytotherapy Research 15, Bankova, V.S., De Castro, S.L., Marcucci, M.C., Propolis recent advances in chemistry and plant origin. Apidologie 31, Banskota, A.H., Tezuka, Y., Kadota, S., Recent progress in pharmacological research of propolis. Phytotherapy Research 15, Burdock, G.A., Review of the biological properties and toxicity of bee propolis (propolis). Food and Chemical Toxicology 36, Burke Jr., T.R., Fesen, M.R., Mazumder, A., Wang, J., Carothers, A.M., Grunberger, D., Driscoll, J., Kohn, K., Pommier, Y., Hydroxylated aromatic inhibitors of HIV-1 integrase. Journal of Medicinal Chemistry 38, Cowan, M.M., Plant products as antimicrobial agents. Clinical Microbiology Reviews 12, Critchfield, J.W., Butera, S.T., Folks, T.M., Inhibition of HIV activation in latently infected cells by flavonoid compounds. AIDS Research and Human Retroviruses 12, De Clercq, E., Current lead natural products for the chemotherapy of human immunodeficiency virus (HIV) infection. Medicine Research Reviews 20, Gekker, G., Lokensgard, J.R., Peterson, P.K., Naltrexone potentiates anti-hiv-1 activity of antiretroviral drugs in CD4+ lymphocyte cultures. Drug and Alcohol Dependence 64, Harish, Z., Rubinstein, A., Golodner, M., Elmaliah, M., Mizrachi, Y., Suppression of HIV-1 replication by propolis and its immunoregulatory effect. Drugs and Experimental Clinical Research 23, Ito, J., Chang, F.R., Wang, H.K., Park, Y.K., Ikegaki, M., Kilgore, N., Lee, K.H., Anti-AIDS agents: 48 (1) anti-hiv activity of moronic acid derivatives and the new melliferone-related triterpenoid isolated from Brazilian propolis. Journal of Natural Products 64, Jiang, Z.-G., Piggee, C., Heyes, M.P., Murphy, C., Quearry, B., Bauer, M., Zheng, J., Gendelman, H.E., Markey, S.P., Glutamate is a mediator of neurotoxicity in secretions of activated HIV-1 infected macrophages. Journal of Neuroimmunology 117, Kress, R., Value-Added Products from Beekeeping. FAO Agricultural Services Bulletin. Rome, Italy. Lokensgard, J.R., Gekker, G., Peterson, P.K., Kappa-opioid receptor agonist inhibition of HIV-1 envelope glycoprotein-mediated membrane fusion and CXCR4 expression on CD4 (+) lymphocytes. Biochemical Pharmacology 63, Nussbaum, O., Broder, C.C., Berger, E.A., Fusogenic mechanisms of enveloped-virus glycoproteins analyzed by a novel recombinant vaccinia virus-based assay quantitating cell fusion-dependent reporter gene activation. Journal of Virology 68, Peterson, P.K., Gekker, G., Hu, S., Lokensgard, J., Portoghese, P.S., Chao, C.C., Endomorphin-1 potentiates HIV-1 expression in human brain cell cultures: implication of an atypical mu-opioid receptor. Neuropharmacology 38, Piscitelli, S.C., Burstein, A.H., Chaitt, D., Alfaro, R.M., Falloon, J., Indinavir concentrations and St. John s wort. Lancet 355, Piscitelli, S.C., Burstein, A.H., Welden, N., Gallicano, K.D., Falloon, J., The effect of garlic supplements on the pharmacokinetics of saquinavir. Clinical Infectious Diseases 34, Santos, F.A., Bastos, E.M.A.F., Maia, A.B.R.A., Uzeda, M., Carvalho, M.A.R., Farias, L.M., Morreira, E.S.A., Brazilian propolis: physicochemical properties, plant origin and antibacterial activity of perodontopathogenes. Phytotherapy Research 17, Serkedjieva, J., Manolova, N., Bankova, V., Anti-influenza virus effect of some propolis constituents and their analogues (esters of substituted cinnamic acids). Journal of Natural Products 55, Stantchev, T.S., Broder, C.C., Consistent and significant inhibition of human immunodeficiency virus type 1 envelope-mediated membrane fusion by beta-chemokines (RANTES) in primary human macrophages. Journal of Infectious Diseases 182, Vynograd, N., Vynograd, I., Sosnowski, Z., A comparative multicentre study of the efficacy of propolis, acyclovir and placebo in the treatment of genital herpes (HSV). Phytomedicine 7, 1 6. Wang, H.K., Xia, Y., Yang, Z.Y., Natschke, S.L., Lee, K.H., Recent advances in the discovery and development of flavonoids and their analogues as antitumor and anti-hiv agents. Advances in Experimental Medicine and Biology 439, Xu, H.X., Wan, M., Dong, H., But, P.P., Foo, L.Y., Inhibitory activity of flavonoids and tannins against HIV-1 protease. Biological Pharmacology Bulletin 23,

15 ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΟΥ; Φθινόπωρο ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ 2014 ΤΗΝ ΚΟΥΤΑΛΑ Χειμώνας 2015 Εξειδικευμένα σημεία για μελισσοθεραπεία Φαρμακεία Αγγιστριωτη ΛΕΝΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ πευκων ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΑΝΑΡΗ 23, ΔΑΦΝΗ Βασιλοπουλος Παναγιωτης ψυχικο 28ης οκτωβριου ΓΟΥΖΟΥΑΣΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΦΕΝΤΟΥΛΗ 39 ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΙΑΤΡΑΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 31 ΚΥΨΕΛΗ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ ΠΕΤΡΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΠΑΤΗΣΙΩΝ 294Β ΑΓ.ΛΟΥΚΑΣ M. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Α. ΠΑΠΑΧΡΟΝΗ Β. ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ & ΣΙΑ Ο.Ε ΑΦΑΙΑΣ 5, ΑΊΓΙΝΑ Καμπολης ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΑΡΟΥΣΙ χαιμαντα ΚΟΥΤΡΟΥΛΙΑΣ Π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΟΥ 34 ΚΑΛΛΙΘΕΑ ΜΑΓΙΑΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΑΙΑΝΤΕΙΟΥ 3 ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΜΑΓΙΑΤΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΑΙΑΝΤΕΙΟΥ 218 ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΜΑΥΡΟΜΑΤΗ ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΜΙΑΟΥΛΗ 6 ΠΛΑΓΙΑΡΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Μαρτσουκας ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙ αγ.γεωργιου 27 +αριστειδου ΜΑΝΤΕΛΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΛΑΜΗΔΙΟΥ 27, ΑΓ. ΣΟΦΙΑ - ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μοσχοβης Χαραλαμπος νεα ιωνια ελευθ.βενιζελου ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ ΜΑΡΙΑ ΒΟΥΡΝΟΒΑ 34 ΝΙΚΑΙΑ ΜΟΥΣΛΙΑΔΟΥ ΡΑΧΗΛ ΤΣΑΚΑΛΩΦ 32 ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΣ ΠΑΤΛΙΤΖΙΑΝΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 83 ΠΕΡΑΜΑ ΠΑΤΣΙΛΙΝΑΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΟΦ.ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 14. ΠΕΡΑΜΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ & ΣΙΑ ΟΕ ΚΑΝΑΡΗ 8, ΚΟΛΩΝΑΚΙ-ΑΘΗΝΑ ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΣΟΥΡΕΛΗ ΛΕΩΦ.ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ 91 ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΡΑΠΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛ.ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΑΜΠΕΛΑΚΙΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ Σ. ΜΑΡΙΑ ΒΑΣ.ΤΑΒΑΚΗ 24, ΔΗΜΟΣ ΘΕΡΜΗΣ ΣΚΑΡΛΑΤΙΝΗ ΑΘΗΝΑ ΛΕΩΦ.ΑΓΓΕΛΛΟΥ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ ΣΥΣΤ.ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ Γ. ΠΟΓΚΑ Ο.Ε.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 96. ΚΟΡΥΔΑΛΟΣ Σχολειαδη -Κυριαζανου φιλοθεη βασ.γεωργιου β ΤΑΣΙΔΗΜΟΥ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ Λ.ΒΑΡΗΣ 8 ΠΗΓΑΔΑΚΙΑ ΒΟΥΛΑΣ Rose ANDREINA ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ πευκων ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΦΡΑΤΖΟΓΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Λ.ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ 85 ΙΛΙΟΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΓΚΟΒΑΣ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ 9, ΚΡΥΟΝΕΡΙ Σύμβουλοι Δανάη Γεράρδου ΒΙΟΛΟΓΟΣ - ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ Στέλιος Παρλιάρος Ζαχαροπλάστης Υλικά 125 γρ. βούτυρο 115 γρ. ζάχαρη 1 αυγό 250 γρ. αλεύρι 1 κουταλάκι μπέικιν πάουντερ Υλικά για τη γέμιση: 200 γρ. ταχίνι 100 γρ. μέλι Μπισκότα με μέλι και ταχίνι Χτυπάμε στο μίξερ το βούτυρο με τη ζάχαρη για ν αφρατέψουν. Προσθέτουμε το αυγό και στο τέλος το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ. Αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί μισή ώρα, την ανοίγουμε σε λεπτό φύλλο 5 εκατοστών, κόβουμε στρογγυλά μπισκότα, τα τοποθετούμε στην λαμαρίνα, ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 160ο C για λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσουν και τα κολλάμε μεταξύ τους με το ταχίνι και το μέλι. Ανακατεύουμε ταχίνι με μέλι

16 μελίαμα ΑΡΘΡΟ μελίαμα O ι μελισσοκόμοι από τη βορειοανατολική Γαλλία ξαφνιάστηκαν όταν οι μέλισσες τους άρχισαν να παράγουν πρασινωπό μέλι. Οι Γάλλοι μελισσοκόμοι στην πόλη Ribeauville απόρησαν -και με το δίκιο τους οι άνθρωποι!- όταν είδαν ότι οι μέλισσές τους παρήγαγαν μπλε, πράσινο και κόκκινο μέλι αυτό το καλοκαίρι! 30 µελίαµα Περιοδική Έκδοση του Επιστηµονικού Κέντρου Μελισσοθεραπείας ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 ΧΕΙΜΩΝΑΣ Τεύχος 19 10ο ΜΕΛΙΑΜΑ Η µελισσοθεραπεία στην πράξη Παγκόσµιο Τι αποκαλύπτει συνέδριο Μελισσοκοµίας ο βόµβος Apimondia 2013 Kiev των µελισσών MELIAMA 19o_issues.indd 1 µελίαµα ΑΝΟΙΞΗ - ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Το µέλι θεραπεύει το βήχα καλύτερα από τα φάρµακα Τεύχος 20 Aganetha Dyck, Μελισσοκοµικά γλυπτά 2/12/13 10:05 PM Προϊόντα µέλισσας και τερηδόνα ΚΟΥΠΟΝΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ perierga.gr Μέλισσες παρήγαγαν χρωματιστό μέλι! «Δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε για ποιο λόγο έγινε αυτό. Το χρώμα στο μέλι το ξέρουμε πολύ καλά και όταν είδαμε αυτή την αλλαγή αρχίσαμε, φυσικά, να ανησυχούμε και να αναζητάμε την αιτία», αναφέρουν στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde». Τελικά όπως αποδείχτηκε, η αιτία του «κακού» ήταν μια κοντινή μονάδα παραγωγής M&M S (ξέρετε, αυτά τα πολύχρωμα σοκολατένια καραμελάκια), η οποία ήταν και το αγαπημένο σημείο των μελισσών, όπου «έτρωγαν» τις χρωστικές ουσίες με αποτέλεσμα το χρώμα να βγαίνει στο μέλι, και, μάλιστα, διαφορετικό κάθε φορά! Μετά το σοκ, λοιπόν, των μελισσοπαραγωγών, ήρθε η ώρα η εταιρεία να μαζέψει τα απόβλητά της, προκειμένου να επιστρέψουν οι μέλισσες στην φυσιολογική παραγωγή μελιού, όπως και έκανε, άλλωστε. Περιοδική Έκδοση του Επιστηµονικού Κέντρου Μελισσοθεραπείας προηγούμενα τεύχη Μέλισσες παράγουν χρωματιστό μέλι! Παρακαλώ να με εγγράψετε συνδρομητή στο περιοδικό «μελίαμα» Συνδρομή ιδιωτών εσωτερικού: 6 /έτος συν 2 ταχυδρομικά, σύνολο 8 Συνδρομή ιδιωτών εξωτερικού: 6 /έτος συν 6 ταχυδρομικά, σύνολο 12 Συνδρομή ΝΠΔΔ & εταιριών: 100 /έτος Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Τ.Κ.: Πόλη: Τηλέφωνο: Επάγγελμα: Fax: ΑΦΜ: Tρόπος που επιθυμώ να πληρώσω: Κατάθεση σε λογαριασμό τραπέζης 31 Ταχυδρομική επιταγή Στα γραφεία του ΕΚΕΜ

17 ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ 32

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Χ. Τανανάκη, Α. Θρασυβούλου Εργαστήριο Μελισσοκομίας Σηροτροφίας Α.Π.Θ. Email: tananaki@agro.auth.gr Website: www.beelab.gr Tel: 2310-472983 2.500.000 Αριθμός Κυψελών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΣΕΛΙΑΝΑΚΗΣ Δ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΣΕΛΙΑΝΑΚΗΣ Δ. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΣΕΛΙΑΝΑΚΗΣ Δ. ΔΑΒΙΑΣ ΟΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Κ. ΚΑΣΑΡΤΖΙΑΝ Π. ΖΟΥΜΠΑΝΕΑΣ ΕΥ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Β. Πρόεδρος δς εκεμ, Μέλος apimondia apitherapy commission Βιολόγος Φαρμακοποιός Φαρμακοποιός, πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη;

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη; Αλεξάνδρα Κουµπούρη Π Α Ζ Λ Η ΜΟΝΑ Ι ΚΗ Π Ρ Ο Π Ο ΛΗ Τ Η Σ Β Ρ ΑΖΙΛΙΑΣ Το Αστέρι της Βραζιλίας Σίγουρα έχετε ακούσει για την πρόπολη και τις θεραπευτικές δυνατότητές της. Ίσως να µην ξέρετε, ότι δεν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ»

«ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ» ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 15-10-2012 Ημερ. Λήξης: π.χ. 16-10-12 Σύνολο ωρών: 150 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 ΔΜ 2-2 Γ` ΣΔΠ Σελ. 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ επε. (GR-BIO-02) Π Ρ Ο Δ Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 «Φυσιολογική» επε Εθνικής Αντίστασης 66, Αλεξάνδρεια 59300,,

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Photos by Christina Christodoulou Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Χριστίνα Χριστοδούλου Γεωπόνος Μελισσοκομικού Κέντρου Κύπρου 1 Μέλισσα Έντομο ανήκει στα Υμενόπτερα. Θεωρείτε κοινωνικό και επικοινωνεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Περισσότεροι από 30 ξένοι και έλληνες ειδικοί σε θέματα μελισσοκομίας στη Σύρο στο Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στις 9 Οκτωβρίου

Δελτίο Τύπου. Περισσότεροι από 30 ξένοι και έλληνες ειδικοί σε θέματα μελισσοκομίας στη Σύρο στο Διεθνές Συμπόσιο Μελισσοκομίας στις 9 Οκτωβρίου Δελτίο Τύπου Ερμούπολη, 22 Σεπτεμβρίου, 2014 Τμήμα Επικοινωνίας & Κατάρτισης Απόλλωνος & Λαδοπούλου Τ. Κ. 84100, Ερμούπολη (Σύρος) +30 22810 82346 +30 22810 86555 estamiri@cycladescc.gr www.e-kyklades.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 30/5/2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

raw Pollen fresh frozen

raw Pollen fresh frozen APILAND raw Pollen fresh frozen «Συλλεγµένη µε αγάπη και πάθος από λοφώδεις και ορεινές περιοχές της Τρανσυλβανίας» Εξαιρετικά προϊόντα κυψέλης από την Τρανσυλβανία! Ακατέργαστη φρέσκια κατεψυγµένη Πολυανθική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 3 Μελισσοκομία Ι Η μελισσοκομία αποτελεί κλάδο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε.

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Βλέπουμε συχνά μέλισσες στα λουλούδια Τι ξέρουμε γι αυτές; Ημέλισσα είναι έντομο Υπάρχει στη Γη εδώ και 30 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Άννα Παπαγεωργίου PhD, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Πρόεδρος της Κοινωνικής Συνεταιριστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Η ΜΕΛΙΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δρ Μάριος Χριστοφίνης Η μελισσοθεραπεία είναι μια πανάρχαια θεραπεία που χρησιμοποίει όλα τα φυσικά προιόντα της μέλισσας και της κυψέλης, στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Με μεγάλη χαρά σας στέλνουμε το πρώτο περιοδικό υγείας που έχουμε επιμεληθεί προσωπικά στο ιατρείο μας.

Με μεγάλη χαρά σας στέλνουμε το πρώτο περιοδικό υγείας που έχουμε επιμεληθεί προσωπικά στο ιατρείο μας. Με μεγάλη χαρά σας στέλνουμε το πρώτο περιοδικό υγείας που έχουμε επιμεληθεί προσωπικά στο ιατρείο μας. Ζούμε σε μια πολύ απαιτητική εποχή, και ως γυναίκες αναλαμβάνουμε καθημερινά ολοένα και περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ Μάρτιος 2014 Αγαπητοί φίλοι, όσο κι αν φαίνεται ότι πέρασε ο χειμώνας, ο μήνας που ξεκινάει είναι ορισμένες φορές αρκετά επικίνδυνος. Η αλλαγή του καιρού αλλά και οι έντονες εναλλαγές της Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων Λάρισα 02/10/2013 Προκήρυξη Αριθμός Πρωτοκόλλου: 4292/3-7-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Τομέας: Ενιαίος Μικροβιολογία (Εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Το μέλι παράγεται στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Είναι το μόνο τρόφιμο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε.

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Προϊόντα κυψέλης και η σημασία τους για την υγεία του μελισσιού Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Κηρήθρα Επωαστικός - αποθηκευτικός χώρος εντός της κυψέλης Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μελισσοκομία: Από το θέλω στο μπορώ!

Εισαγωγή στη Μελισσοκομία: Από το θέλω στο μπορώ! Εισαγωγή στη Μελισσοκομία: Από το θέλω στο μπορώ! [5/3/2013] e-school by agronomist.gr Δομή του μαθήματος Κεφάλαιο 1 : Κατάταξη της μέλισσας σε φυλές Ποια είναι τα κριτήρια Υβριδισμός Φυλές μελισσών στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα αντισώματα εκκρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

1. Το πλασµώδιο είναι α. προκαρυωτικός οργανισµός. β. µονοκύτταρος ευκαρυωτικός µικροοργανισµός. γ. παθογόνος ιός. δ. µονόκλωνο DNA.

1. Το πλασµώδιο είναι α. προκαρυωτικός οργανισµός. β. µονοκύτταρος ευκαρυωτικός µικροοργανισµός. γ. παθογόνος ιός. δ. µονόκλωνο DNA. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑÏΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα