ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ"

Transcript

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ (Eνημέρωση κειμένου Μάρτιος 2009) E. Wespes, E. Amar, I. Eardley, F. Giuliano, D. Hatzichristou, K. Hatzimouratidis, F. Montorsi, Y. Vardi Eur Urol 2002;41(1):1-5 Eur Urol 2006;49(5): Ορισμός, επιδημιολογία και παράγοντες κινδύνου Ως στυτική δυσλειτουργία (Σ.Δ.) ορίζεται η εμμένουσα αδυναμία του άρρενος να επιτύχει και να διατηρήσει μια στύση επαρκή για να πραγματοποιήσει ικανοποιητική σεξουαλική επαφή. Αν και θεωρείται καλοήθης διαταραχή, που σχετίζεται με τη φυσική και ψυχοκοινωνική υγεία, έχει σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών, των συντρόφων και των οικογενειών τους. Μια πρόσφατη ανασκόπηση των επιδημιολογικών δεδομένων της τρέχουσας βιβλιογραφίας φανερώνει ότι 5-20% περίπου των ανδρών παρουσιάζει μέτρια προς σοβαρή στυτική διαταραχή. Η διαφορά στα αναφερόμενα περιστατικά είναι πιθανόν λόγω των διαφορών στη μεθοδολογία και στις ηλικίες και την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση των πληθυσμών της μελέτης. Η στυτική δυσλειτουργία μοιράζεται κοινούς παράγοντες κινδύνου με τη στεφανιαία νόσο, όπως έλλειψη άσκησης, παχυσαρκία, κάπνισμα, υπερχοληστερολαιμία και μεταβολικό σύνδρομο. Τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου (κυρίως έναρξη άσκησης ή απώλεια βάρους) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για Σ.Δ. Ένας άλλος παράγοντας κινδύνου για Σ.Δ είναι η ριζική προστατεκτομή (ΡΠ) σε κάθε μορφή (ανοιχτή, λαπαρο- Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 127

2 σκοπική, ή ρομποτική) εξαιτίας του κινδύνου τραυματισμού συραγγώδους νεύρου, κακή οξυγόνωση των σηραγγωδών σωμάτων και αγγειακή ανεπάρκεια. Περίπου 25-75% των ανδρών που υποβάλλονται σε ΡΠ εμφανίζουν μετεγχειρητική ΣΔ. Ασθενείς που είναι υποψήφιοι για ΡΠ με νευροπροστασία (NSRP) πρέπει να είναι ιδανικά ικανοί και πρέπει να διατηρηθούν τα σηραγγώδη νεύρα για να εξασφαλιστεί η στυτική λειτουργία μετά την ΡΠ. Διαγνωση και εργαστηριακός έλεγχος Βασικός εργαστηριακός έλεγχος Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος (ελάχιστη διαγνωστική εκτίμηση, εικόνα 1) πρέπει να εκτελείται σε κάθε ασθενή με στυτική δυσλειτουργία. Εξαιτίας του πιθανού καρδιακού κινδύνου που σχετίζεται με τη σεξουαλική δραστηριότητα, η 2η συνδιάσκεψη του Princeton διαχώρισε τους ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία που ζητούν να διατηρήσουν τη σεξουαλική τους δραστηριότητα σε 3 ομάδες κινδύνου (Εικόνα 2). Η ομάδα χαμηλού κινδύνου περιλαμβάνει ασυμπτωματικούς ασθενείς με λιγότερους από 3 παράγοντες κινδύνου στεφανιαίας νόσου (εξαιρείται η κληρονομικότητα), μέτρια ή σταθερή στηθάγχη (διαγνωσθείσα και / ή υπό αγωγή), μη επιπλεχθέν παλιό έμφραγμα μυοκαρδίου, δυσλειτουργία αριστερής κοιλίας / συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια (ΝΥΗΑ κατηγορία 1), μετά επιτυχημένη αγγειοπλαστική, ελεγχόμενη υπέρταση και μέτρια βαλβιδική νόσο. Όλοι οι άλλοι ασθενείς συμπεριλαμβάνονται στην ενδιάμεσου ή υψηλού κινδύνου κατηγορία και χρήζουν καρδιολογικής εκτίμησης. 128 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

3 Ειδικές εξετάσεις και τεστ Η πλειοψηφία των ασθενών με στυτική δυσλειτουργία μπορεί να αντιμετωπισθεί στο επίπεδο της σεξουαλικής μέριμνας, μερικές όμως περιπτώσεις απαιτούν ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις: Ασθενείς με πρωτοπαθή στυτική διαταραχή (μη προκαλούμενη από οργανική νόσο ή ψυχιατρική διαταραχή). Νέοι ασθενείς με ιστορικό πυελικού ή περινεϊκού τραύματος, που μπορούν ενδεχομένως να ωφεληθούν από αγγειοχειρουργική επέμβαση. Ασθενείς με δυσμορφία πέους (ν. Peyronie, συγγενής κάμψη), που απαιτεί πιθανώς χειρουργική διόρθωση. Ασθενείς με σύνθετες ψυχιατρικές ή ψυχοσετοναλικές διαταραχές. Ασθενείς με σύνθετες ενδοκρινολογικές διαταραχές. Ειδικές εξετάσεις μπορεί να χρειασθούν κατά παράκληση του ασθενούς ή της συντρόφου του. Ιατρονομικοί λόγοι (π.χ. εμφύτευση πεϊκής πρόθεσης, περιπτώσεις σεξουαλικής κατάχρησης). Τα ειδικά διαγνωστικά τεστ περιλαμβάνουν: Καταγραφή νυχτερινών στύσεων-περιμέτρου και σκληρότητας πέους (NTPR) με τη χρήση Rigiscan Αγγειακές μελέτες - ενδοσηραγγώδης έγχυση αγγειοδραστικών ουσιών - υπερηχοτομογράφημα Doppler αρτηριών σηραγγωδών σωμάτων - φαρμακοσηραγγογραφία (DICC) - αρτηριογραφία έσω αιδοιϊκής αρτηρίας Νευρολογικές μελέτες (π.χ νευρικής αγωγιμότητας, μέτρηση του χρόνου έκλυσης του βολβοσηραγγώδους αντανακλαστικού.) Ενδοκρινολογικές μελέτες Ψυχιατρική εκτίμηση. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 129

4 Το NΤΡR χρειάζεται να εφαρμοστεί για τουλάχιστον 2 νύχτες. Η παρουσία στύσεως με τουλάχιστον 60% σκληρότητα (καταγεγραμμένη στην κορυφή του πέους) διάρκειας 10 min ή περισσότερο θεωρείται ενδεικτική λειτουργικού μηχανισμού στύσης. Ασθενής με στυτική δυσλειτουργία (αυτοαναφερόμενη) Η ενδοσηραγγώδης έγχυση προσφέρει περιορισμένες πληροφορίες αναφορικά με τα αγγεία. Το Dοppler υπερηχοτομογράφημα είναι η απλούστερη μέθοδος ελέγχου των αγγείων. Δεν υπάρχει ανάγκη περαιτέρω αγγειακού ελέγχου όταν το doppler υπερηχοτομογράφημα είναι φυσιολογικό (μέγιστη συστολική ροή αίματος υψηλότερη των 30cm/sec και δείκτης αγγειακής αντίστασης μεγαλύτερος από 0,8). Όταν είναι παθολογικό, αρτηριογραφία και DICC πρέπει να εκτελούνται, μόνο στους ασθενείς που θεωρούνται υποψήφιοι για επανορθωτική αγγειοχειρουργική επέμβαση. Συστάσεις για τον διαγνωστικό έλεγχο Συστάσεις LE GR Η κλινική χρήση ένος έγκυρου ερωτηματολόγιου 3 B σχετικά με την Σ.Δ. μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση όλων των σεξουαλικών λειτουργικών τομέων και το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης μορφής θεραπείας. Η φυσική εξέταση είναι απαραίτητη στην αρχική 4 B εκτίμηση της Σ.Δ. για τον εντοπισμό υποκείμενων παθήσεων που συνδέονται με τη στυτική δυσλειτουργία. Τα ρουτίνας εργαστηριακά τεστ, συμπεριλαμβανομένων 4 B του προφιλ του glucoselipid και της ολικής τεστοστερόνης, απαιτούνται για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση τυχόν αναστρέψιμων παραγόντων κινδύνου και τροποποιήσιμων παραγόντων του τρόπου ζωής. 130 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

5 Οι ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις υποδεικνύονται 4 B μόνο από λίγες καταστάσεις. LE = level of evidence; GR = grade of recommendation; ΣΔ=στυτική δυσλειτουργία. Εικόνα 1. Ελάχιστη διαγνωστική εκτίμηση (βασικός εργαστηριακός έλεγχος) ασθενών με στυτική δυσλειτουργία Ασθενής με στυτική δυσλειτουργία (αυτοαναφερόμενη) Ιατρικό και Ψυχιατρικό ιστορικό (Χρήση αξιόπιστων μεθόδων π.χ IIEF) Αναγνώριση άλλων εκτός Σ.Δ. σεξουαλικών διαταραχών Αναγνώριση κοινών αιτίων Σ.Δ. Αναγνώριση αντιστρεπτών παραγόντων κινδύνου Σ.Δ. Εκτίμηση ψυχικής υγείας Πλήρης Φυσική εξέταση Ανωμαλίες πέους Προστατική νόσος Σημεία υπογοναδισμού Eκτίμηση καρδιαγγειακού - νευρικού συστήματος Εργαστηριακός έλεγχος Γλυκόζη-λιπιδία ορού (εάν δεν έχουν εξετασθεί τους τελευταίους 12 μήνες) Ολική τεστοστερόνη (πρωινό δείγμα) Εάν είναι διαθέσιμη: βιοδιαθέσιμη ή ελεύθερη τεστοστερόνη (αντι ολικής) Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 131

6 Εικόνα 2. Θεραπευτικός αλγόριθμος σύμφωνα με τους παράγοντες κινδύνου στεφανιαίας νόσου (2η Συνδιάσκεψη Princeton) Σεξουαλική Διερεύνηση Σεξουαλική Διερεύνηση Χαμηλού κινδύνου Ενδιάμεσου κινδύνου Υψηλού κινδύνου Καρδιολογική εκτίμηση και επαναδιάταξη Έναρξη σεξουαλικής δράσης ή θεραπεία σεξουαλικής δυσλειτουργίας Αναβολή σεξουαλικής δραστηριότητας έως σταθεροποίηση καρδιακής λειτουργίας Παράγοντες κινδύνου και εκτίμηση στεφανιαίας νόσου Θεραπεία και παρακολούθηση όλων των ασθενών με στυτική δυσλειτουργία 132 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

7 Θεραπεία της Σ.Δ. Μόνο ορισμένοι τύποι Σ.Δ. έχουν τη δυνατότητα να θεραπευθούν με ειδικές θεραπείες: Ψυχογενής Σ.Δ.: ψυχοσεξουαλική θεραπεία μπορεί να χορηγηθεί είτε μόνη της είτε με άλλη θεραπευτική προσέγγιση, αλλά χρειάζεται χρόνος και εχει ποικίλα αποτελέσματα. Μετα-τραυματικής αρτηριακής αιτιολογίας Σ.Δ. σε νέους ασθενείς: η χειρουργική επαναγγείωση του πέους έχει ένα 60-70% ποσοστό μακροπρόθεσμης επιτυχίας. Ορμονικές αιτίες Σ.Δ.: η θεραπεία υποκατάστασης με τεστοστερόνη είναι αποτελεσματική, αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο μετά από αποκλεισμό άλλων ενδοκρινικών αιτιών ανεπάρκειας των όρχεων. Επί του παρόντος, αντενδείκνυται σε άτομα με ιστορικό καρκίνου του προστάτη ή με συμπτώματα προστατισμού. Στενή παρακολούθηση είναι απαραίτητη, μεταξύ άλλων δακτυλική εξέταση (DRE), ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA) και αξιολόγηση του αιματοκρίτη, καθώς και παρακολούθηση της ανάπτυξης ηπατικής ή προστατικής νόσου. Η χρήση των προ-στύσης φαρμάκων μετά RP είναι πολύ σημαντική για την επίτευξη στυτικής λειτουργίας μετά την επέμβαση. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει υψηλότερα ποσοστά ανάκτησης στυτικής λειτουργίας μετά από RP σε ασθενείς που λαμβάνουν οποιοδήποτε τύπο φωσφοδιεστεράσης 5 (PDE5) αναστολέα ή ενδοσηραγγώδεις ενέσεις (θεραπευτικές ή προφυλακτικές). Η αποκατάσταση θα πρέπει να αρχίσει το συντομότερο δυνατόν μετά RP. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 133

8 Η πλειοψηφία των ανδρών θα υποβληθεί σε μη ειδική θεραπευτική αγωγή. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε μία μορφοποιημένη στρατηγική, που εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια, την επιθετικότητα, το κόστος και την ικανοποίηση του ασθενούς και της συντρόφου του. Η επιλογή των θεραπευτικών επιλογών πρέπει να εξετάζει τα αποτελέσματα στην ικανοποίηση των ασθενών και των συντρόφων τους και άλλους παράγοντες της ποιότητας ζωής. Ο θεραπευτικός αλγόριθμος για τη στυτική δυσλειτουργία παρουσιάζεται στην Εικόνα 3, σελ Θεραπεία πρώτης γραμμής Από του στοματος φαρμακευτική αγωγή Τρεις ισχυροί εκλεκτικοί αναστολείς της PDE5 είναι εγκεκριμένοι από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΜΕΑ) για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας. Δεν προκαλούν έναρξη της στύσης και χρειάζονται σεξουαλική διέγερση για να επιτύχουν στύση. Η αποτελεσματικότητα ορίζεται ως ικανοποιητική σκληρότητα για κολπική διείσδυση. Σιλδεναφίλη (Viagra TM ) Η Σιλδεναφίλη, παρουσιάστηκε το 1998, ήταν ο πρώτος αναστολέας της PDE5. Είναι αποτελεσματική μετά από min από τη χορήγησή της. Ένα πολύ λιπαρό γεύμα μειώνει ή επιμηκύνει την απορρόφησή της. Χορηγείται σε δισκία των 25, 50 και 100 mg. Η συνιστώμενη αρχική δόση είναι 50 mg που προσαρμόζεται αναλόγως της απάντησης και των παρενεργειών. Η αποτελεσματικότητά της μπορεί να διατηρηθεί περισσότερο από 12 ώρες. Σε προ κυκλοφορίας μελέτες, μετά από 24 εβδομάδες θεραπείας σε μία μελέτη δόσης - απάντησης, βελτίωση της στύσης αναφέρθηκε σε 56%, 77% και 84% των ανδρών που λάμβαναν αντίστοιχα 25, 50 και 100mg σιλδεναφίλης σε σχέση με 25% που λάμβανε placebo. Συνεπώς, η απο- 134 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

9 τελεσματικότητά της, σε κάθε υποομάδα ασθενών με στυτική δυσλειτουργία, είναι περισσότερο από αποδεδειγμένη. Ταδαλαφίλη (Cialis ΤΜ ) Η ταδαλαφίλη εμφανίστηκε το Είναι δραστική μετά από 30 min από τη χορήγησή της, αλλά η μέγιστη δράση της αναμένεται μετά από 2 περίπου ώρες. Η αποτελεσματικότητά της διατηρείται περισσότερο από 36 ώρες και δεν επηρεάζεται από τη λήψη τροφής. Υπάρχουν δισκία των 10 και 20 mg. Η αρχική δόση είναι 10 mg που προσαρμόζεται σύμφωνα με την απάντηση και τις παρενέργειες. Σε προ κυκλοφορίας μελέτες, μετά από 12 εβδομάδες αγωγής σε μία μελέτη δόσης- απάντησης, βελτίωση της στύσης αναφέρθηκε σε 67% και 81% των ανδρών που λάμβανε ταδαλαφίλη 10mg και 20mg συγκριτικά με 35% της ομάδας ελέγχου υπό placebo. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν σε μελέτες μετά την κυκλοφορία. Η ταδαλαφίλη επίσης βελτίωσε τη στύση σε δύσκολες ομάδες ασθενών. Βαρδεναφίλη (Levitra ΤΜ ) Η βαρδεναφίλη εμφανίστηκε το Είναι δραστική μετά 30 min από τη χορήγησή της. Η αποτελεσματικότητά της μειώνεται από τη λήψη λιπαρών γευμάτων (>57% λίπος). Υπάρχουν δισκία των 5, 10 και 20 mg. Αρχική δόση 10 mg, που προσαρμόζεται από την απάντηση και τις παρενέργειες. Ιn vitro είναι 10 φορές πιο ισχυρή από τη σιλδεναφίλη, αυτό όμως δε συνεπάγεται απαραίτητα και μεγαλύτερη κλινική αποτελεσματικότητα. Σε προ κυκλοφορίας μελέτες, μετά 12 εβδομάδες θεραπείας σε μία μελέτη δόσης απάντησης, βελτίωση της στύσης αναφέρθηκε σε 66%, 76% και 80% των ανδρών που λάμβανε αντίστοιχα 5mg, 10mg και 20mg βαρδεναφίλη συγκριτικά με 30% που λάμβανε placebo. Η αποτελεσμα- Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 135

10 τικότητά της επιβεβαιώθηκε σε μελέτες μετά την κυκλοφορία όπως επίσης και βελτίωση της στύσης σε δύσκολες κατηγορίες ασθενών. Επιλογή του, ή προτίμηση για διάφορους αναστολείς PDE5 Η επιλογή ενός αναστολέα της PDE5 εξαρτάται από τη συχνότητα της επαφής (περιστασιακή χρήση ή τακτική θεραπεία, 3-4 φορές εβδομαδιαίως) και την προσωπική εμπειρία του ασθενούς για το σκεύασμα. Οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν αν ένα φάρμακο είναι βραχείας ή μακράς διάρκειας δράσης, πιθανά μειονεκτήματα και πώς να το χρησιμοποιούν. Κατ' επίκληση ή χρόνια χρήση αναστολέων PDE5 Παρά το γεγονός ότι PDE5 αναστολείς εισήχθησαν ως θεραπεία κατ' επίκληση, το 2008, η ταδαλαφίλη εγκρίθηκε επίσης για τη συνεχή, καθημερινή χρήση στα 2,5 και 5 mg. Δύο μελέτες που αξιολογούν την καθημερινή χρήση των 5 και 10 mg ταδαλαφίλης για 12 εβδομάδες και καθημερινή χρήση των 2,5 και 5 mg ταδαλαφίλης για 24 εβδομάδες, έδειξαν ότι η ημερήσια δοσολογία ήταν καλά ανεκτή και βελτίωσαν σημαντικά τη στυτική λειτουργία. Παρόμοια αποτελέσματα έχουν βρεθεί σε διαβητικούς ασθενείς. Ωστόσο, στις μελέτες αυτές έλειπε η κατ' επίκληση θεραπεία. Η καθημερινή χρήση ταδαλαφίλης προσφέρει μια εναλλακτική λύση της κατ' επίκλησης θεραπείας για ζευγάρια που προτιμούν αυθόρμητη και όχι προγραμματισμένη σεξουαλική δραστηριότητα ή έχουν συχνή σεξουαλική δραστηριότητα. Η ημερήσια δόση δίνει λύση στο πρόβλημα δόσης και σεξουαλικής δραστηριότητας. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η χρόνια, αλλά όχι η κατ 'επίκληση, θεραπεία με ταδαλαφίλη βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία με σταθερά αποτελέσματα και μετά τη διακοπή της. Αυτό επιβεβαιώθηκε και σε μια άλλη μελέτη με χρήση χρόνιας σιλδεναφίλης σε άνδρες με διαβήτη 136 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

11 τύπου 2. Αντίθετα, μια άλλη RCT διαπίστωσε ότι άπαξ ημερησίως χορήγηση βαρδεναφίλης, 10 mg / ημέρα, δεν προσφέρει συνεχιζόμενο αποτέλεσμα μετά τη διακοπή της θεραπείας σε σύγκριση με την βαρδεναφίλη κατ επίκληση σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια στυτική δυσλειτουργία. Ανεπιθύμητες ενέργειες Oι συνήθεις ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν κεφαλαλγία, έξαψη, ίλιγγο, δυσπεψία και ρινική συμφόρηση. Η σιλδεναφίλη και βαρδεναφίλη συνδέονται επίσης με οπτικές διαταραχές σε λιγότερο από 2% των ασθενών, ενώ η ταδαλαφίλη με άλγος στην πλάτη/μυαλγία σε 6% των ασθενών. Εν τούτοις, οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι μέσης βαρύτητας, αυτοπεριοριζόμενες με τη συνεχή χρήση, ενώ το ποσοστό απόσυρσης λόγω των παρενεργειών είναι παρόμοιο με αυτό του placebo. Ασφάλεια καρδιαγγειακού συστήματος Κλινικές δοκιμές και δεδομένα μελετών μετά την κυκλοφορία όλων των αναστολέων της PDE5 δεν απέδειξαν αύξηση του ποσοστού εμφραγμάτων του μυοκαρδίου. Κανένας επίσης από τους αναστολείς της PDE5 δεν επιδρά αρνητικά στο συνολικό χρόνο άσκησης ή στο χρόνο έως την εμφάνιση ισχαιμίας κατά την κόπωση στη διάρκεια ελέγχου ανδρών με σταθερή στηθάγχη. Στην πραγματικότητα μπορεί και να βελτιώνουν τις δοκιμασίες κόπωσης. Τα νιτρώδη αντενδείκνυται πλήρως με όλους τους αναστολείς της PDE5 λόγω της μη προβλεπόμενης υπότασης. Η διάρκεια αλληλεπίδρασης μεταξύ οργανικού νιτρώδους και αναστολέα της PDE5 εξαρτάται από τον αναστολέα και το νιτρώδες υπό εξέταση. Εάν ο ασθενής αναπτύξει στηθάγχη κατά τη λήψη αναστολέα της PDE5, άλλα σκευάσματα μπορούν να χορηγηθούν αντί της νιτρογλυκερίνης ή έως την συμπλήρωση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος (24 ώρες για τη σιλδεναφίλη / βαρφεναφίλη και 48 ώρες για τη ταδαλαφίλη). Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 137

12 Γενικά οι ανεπιθύμητες ενέργειες των αναστολέων της PDE5 δεν επιδεινώνονται ακόμη και αν ο ασθενής είναι σε πολλαπλή αντιυπερτασική αγωγή. Αλληλεπιδράσεις με α-αναστολείς Όλοι οι αναστολείς της PDE5 φαίνεται να έχουν κάποια αλληλεπίδραση με τους α-αναστολείς, η οποία σε κάποιες καταστάσεις μπορεί να οδηγήσει σε ορθοστατική υπόταση. Η χορήγηση σιλδεναφίλης επισημαίνεται με προσοχή, συνιστώντας δοσολογίες των 50 ή 100mg (όχι των 25mg) να λαμβάνονται 4 ώρες μετά τη λήψη α-αναστολέα. H ταυτόχρονη χορήγηση βαρδεναφίλης με α-αναστολέα δεν συστήνεται. Παρ όλα αυτά, συγχορήγηση βαρδεναφίλης με ταμσουλοσίνη δεν συνδυάζεται με κλινικά σημαντική υπόταση. Η ταδαλαφίλη αντενδείκνυται σε ασθενείς που λαμβάνουν α-αναστολείς με εξαίρεση τη ταμσουλοσίνη. Προσδιορισμός δόσης Χαμηλές δοσολογίες αναστολέων PDE5 μπορεί να απαιτούνται σε ασθενείς που λαμβάνουν κετοκοναζόλη, ιτροκοναζόλη, ερυθρομυκίνη, κλαρυθρομυκίνη και αναστολείς πρωτεασών HIV (ritonavir, saquinavir). Yψηλές δόσεις σε ασθενείς που λαμβάνουν ριφαμπικίνη, φαινοβαρβιτάλη, φαινυντοΐνη, και καρβαμαζεπίνη. Νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία απαιτεί επαναπροσδιορισμό της δόσης ή επισήμανση ενδεχόμενου κινδύνου. Σε ασθενείς με υπογοναδισμό, η χορήγηση ανδρογόνων βελτιώνει τη στύση και προκαλεί διάταση των αρτηριών των σηραγγωδών σωμάτων. 138 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

13 Θεραπεία ασθενών που δεν ανταποκρίθηκαν στον αναστολέα της PDE5 Οι δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους οι ασθενείς αδυνατούν να ανταποκριθούν σε αναστολέα της PDE5 είναι είτε η εσφαλμένη χρήση των φαρμάκων ή αναποτελεσματικότητα τους. Οι γιατροί πρέπει να ελέγχουν ότι ο ασθενής χρησιμοποιεί φάρμακο με άδεια και ότι το φάρμακο έχει σωστά συνταγογραφηθεί και λαμβάνεται σωστά (επαρκής χρόνος σεξουαλική διέγερσης, δοσολογία αρκετό διάστημα από τη λήψη του φαρμάκου και απόπειρα για επαφή). Υπό την προϋπόθεση ότι ο ασθενής χρησιμοποιεί τον αναστολέα της PDE5 κατάλληλα, υπάρχουν αρκετοί τρόποι βελτίωσης της αποτελεσματικότητας, οι οποίοι περιλαμβάνουν τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου, αντιμετώπιση υπογοναδισμού, αλλαγή σε άλλο αναστολέα της PDE5, ή συνεχή χρήση ενός αναστολέα της PDE5. Υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση αυτών των χειρισμών. Συσκευές κενού Οι συσκευές(vcds) εφαρμόζουν αρνητική πίεση στο πέος, μεταφέροντας φλεβικό αίμα, το οποίο στη συνέχεια διατηρείται με την εφαρμογή ενός ορατού δακτυλίου στη βάση του πέους. Είναι περισσότερο αποδεκτές από ηλικιωμένους ασθενείς. Η αποτελεσματικότητα ορίζεται ως στύση ικανή για διείσδυση και είναι αποτελεσματικές ως και 90%. Τα ποσοστά ικανοποίησης κυμαίνονται μεταξύ 27% και 94%. Με μακροχρόνια χρήση των VCDs τα ποσοστά ικανοποίησης μειώνονται μεταξύ 50-64% μετά από 2 χρόνια. Οι περισσότεροι άνδρες που διακόπτουν τη χρήση των VCDs το κάνουν εντός 3 μηνών. Οι παρενέργειές τους είναι πεϊκό άλγος, αιμωδία και καθυστερημένη εκσπερμάτιση και συμβαίνει σε λιγότερο από το 30% των ασθενών. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 139

14 Θεραπεία δεύτερης γραμμής Ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην από του στόματος θεραπεία μπορούν να λάβουν ενδοσηραγγώδεις εγχύσεις. Η αλπροσταδίλη (Caverject, Edex / Viridal ) είναι το πρώτο και μοναδικό εγκεκριμένο φάρμακο για ενδοσηραγγώδη αγωγή στυτικής δυσλειτουργίας. Eίναι η πιο αποτελεσματική μονοθεραπεία σε ενδοσηραγγώδη έγχυση σε δόση 5-40μg. Η στύση εμφανίζεται μετά από 5-15min και διαρκεί αναλόγως της εγχυόμενης δόσης. Ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο ιατρείο (μία ή δύο επισκέψεις) απαιτείται ώστε να μάθει ο ασθενής την ακριβή διαδικασία έγχυσης. Παρουσιάζονται ποσοστά επιτυχίας μεγαλύτερα από 70%, με αναφερόμενα ποσοστά σεξουαλικής δραστηριότητας 94% και ικανοποίησης 87-93,5% σε ασθενείς και 86-90,3% σε συντρόφους. Η συχνότητα απόσυρσης είναι 41-68% με τους περισσότερους να αποσύρονται στους πρώτους 2-3 μήνες. Οι επιπλοκές περιλαμβάνουν πεϊκό άλγος (50% των ασθενών, μετά από 11% των εγχύσεων), παρατεταμένη στύση (5%), πριαπισμό (1%) και ίνωση (2%). Συνδυασμούς φαρμάκων (κυρίως συνδυασμός των τριών φαρμάκων αλπροσταδίλης- παπαβερίνη -φεντολαμίνη) μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα μέχρι και 90%. Ίνωσεις βρέθηκαν να είναι πιο συχνές (5-10%), όταν χρησιμοποιήθηκε παπαβερίνη (ανάλογα με τη συνολική δόση). Μετά από 4 ώρες στύση συνιστάται στους ασθενείς να συμβουλευθούν τον ιατρό για να αποφύγουν βλάβη στον ισχιοσηραγγώδη μυ, η οποία θα προκαλούσε μόνιμη ανικανότητα. Μια βελόνα 19 G χρησιμοποιείται για να αναρροφήσει αίμα και να μειώσει την ενδοσηραγγώδη πίεση. Αυτή η απλή μέθοδος είναι συχνά επαρκής για να προκαλέσει χάλαση του πέους. Εάν παρόλα αυτά το πέος εξακολουθεί να είναι σε στύση εκτελείται ενδοσηραγγώδη έγχυση φαινυλεφρίνης σε αρχική δόση 200μg κάθε 140 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

15 5 min που αυξάνεται σε 500 μg εάν είναι απαραίτητο. Όταν εμφανισθεί το πρόβλημα αυτό, η δόση συνήθως μειώνεται στην επόμενη έγχυση. Η προσταγλανδίνη Ε1 μπορεί να χορηγηθεί ενδοουρηθρικά με τη μορφή ημίσκληρου δισκίου ( μg). Ένας δακτύλιος στη βάση του πέους φαίνεται να βελτιώνει την επιτευχθείσα σκληρότητα.η κλινική επιτυχία είναι μικρότερή της ενδοπεϊκής έγχυσης, αλλά 70% των ασθενών είναι ικανοποιημένοι ή πολύ ικανοποιημένοι. Οι παρενέργειες περιλαμβάνουν τοπικό άλγος (29-41%), ζάλη (1,9-14%) και ουρηθρορραγία (5%). Θεραπεία τρίτης γραμμής (Πεϊκή πρόθεση) Σε ασθενείς που απέτυχε η φαρμακευτική θεραπεία ή προτιμούν μια μόνιμη λύση στο πρόβλημά τους, πρέπει να σκεφθούμε τηχειρουργική εμφύτευση πρόθεσης. Δύο είδη πρόθεσης υπάρχουν: μαλακή (ημίσκληρη) και διατάσιμη (δύο ή τριών τμημάτων). Οι πιο πολλοί ασθενείς προτιμούν την τριών τμημάτων διατάσιμη συσκευή εξαιτίας περισσότερο φυσικής στύσης, που είναι όμως πιο ακριβή. Αναφέρονται ποσοστά ικανοποίησης από τους ασθενείς 70-87% μετά από κατάλληλη εκπαίδευση. Οι δύο κύριες επιπλοκές της εμφύτευσης πεϊκής πρόθεσης είναι η μηχανική αποτυχία (λιγότερο από 5% μετά από 5 χρόνια παρακολούθηση με τις σύγχρονες προθέσεις τριών τμημάτων) και η φλεγμονή (2-3% με κατάλληλη αντιβιοτική προφύλαξη- μελλοντικά ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί με την εμφύτευση προθέσεων διαποτισμένων με αντιβιοτικά ή με υδρόφιλες επιστρώσεις). Η λοίμωξη οδηγεί στην αφαίρεση της πρόθεσης, χορήγηση αντιβιοτικών και επανεμφύτευσή της μετά 6-12 μήνες. Παρόλα αυτά, η θεραπεία διάσωσης με απομάκρυνση και επανεμφύτευση στον ίδιο χρόνο μετά από άφθονη πλύση των σηραγγωδών σωμά- Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 141

16 των με διαλύματα πολλών αντιβιοτικών συνδέεται με ποσοστό επιτυχίας 82%. Αν και ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται κύρια αιτία για φλεγμονή δεν υπάρχουν δεδομένα που να το στηρίζουν. Συστάσεις για Θεραπεία Σ.Δ. Συστάσεις LE GR Αλλαγές στον τρόπο ζωής και τροποποίηση των 1b A παραγόντων κινδύνου πρέπει να προηγούνται ή να συνοδεύουν τη θεραπεία της Σ.Δ. Προ στυτικές θεραπείες θα πρέπει να δοθουν το 1b A συντομότερο δυνατό μετά τη ριζική προστατεκτομή. Εάν υπάρχει θεραπεύσιμη αιτία της Σ.Δ., να 1b B αντιμετωπίζεται η αιτία πρώτη. PDE5 αναστολείς είναι θεραπεία πρώτης γραμμής. 1a A Ημερήσια χορήγηση PDE5 αναστολέων μπορεί να 1b A βελτιώσει τα αποτελέσματα και να αποκαταστήσει τη στυτική λειτουργία. Ανεπαρκείς / ανακριβείς συνταγογραφήσεις και κακή 3 B εκπαίδευση των ασθενών είναι οι κύριες αιτίες της έλλειψης ανταπόκρισης στην PDE5 αναστολείς Η αντικατάσταση με τεστοστερόνη επαναφέρει την 1b B αποτελεσματικότητα στους υπογοναδικούς ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία με PDE5 αναστολείς. Απομορφίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ήπια έως 1b B μέτρια Σ.Δ., ψυχογενή Σ.Δ., ή σε ασθενείς στους οποίους αντενδείκνυται η θεραπεία με PDE5 αναστολείς. Μια συσκευή κενού μπορεί να χρησιμοποιηθεί 4 C σε ασθενείς με σταθερή σχέση. 142 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

17 Ενδοσηραγγώδης ένεση είναι «δεύτερης γραμμής» 1b B θεραπεία. Εμφύτευμα πέους είναι τρίτης γραμμής θεραπεία 4 C PDE5 inhibitor = phosphodiesterase type 5 inhibitor. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 143

18 Εικόνα 3. Θεραπευτικός αλγόριθμος στυτικής δυσλειτουργίας Αγωγή στυτικής δυσλειτουργίας Αναγνώριση και αγωγή θεραπεύσιμων αιτίων στυτικής δυσλειτουργίας Αλλαγή τρόπου ζωής και τροποποίηση παραγόντων κινδύνου Ενημέρωση και συμβουλευτική αγωγή ασθενούς και συντρόφου Αναγνώριση αναγκών και προσδοκιών ασθενούς Από κοινού συμμετοχή στις αποφάσεις Προσφορά συνδυασμένης ψυχολογικής και ιατρικής αγωγής. Αναστολείς PDE5 Απομορφίνη υπογλωσσίως Ενδοσηραγγώδης έγχυση Ενδοουρηθρικά αλπροσταδίλη Συσκευή κενού Εκτίμηση θεραπευτικής αγωγή: Στυτική απάντηση Παρενέργειες Ικανοποίηση από τη χορήγηση θεραπείας Ανεπαρκής απάντηση Εκτίμηση σωστής χρήσης θεραπευτικών επιλογών Παροχή νέων οδηγιών και συμβουλών Νέα δοκιμή Εξέταση εναλλακτικής ή συνδυασμένης αγωγής Ανεπαρκής απάντηση Εξέταση εμφύτευσης πεϊκής πρόθεσης PDE5 inhibitor = phosphodiesterase type 5 inhibitor. 144 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

19 Πρόωρη εκσπερμάτιση Ορισμός, επιδημιολογία και παράγοντες κινδύνου Η συναίνεση σχετικά με τον καλύτερο ορισμό της πρόωρης εκσπερμάτισης (PE) ήταν δυσκολη. Οι δύο πιο ευρέως αποδεκτοί ορισμοί είναι οι εξής: Το Δεύτερο Διεθνές συμβούλιο για τη σεξουαλική και τη στυτική δυσλειτουργία έχει ορίσει την PE ως «εκσπερμάτιση με ελάχιστη διέγερση και νωρίτερα από ό,τι επιθυμείται, πριν ή αμέσως μετά από τη διείσδυση, η οποία προκαλεί ενόχληση ή αγωνία, και ο πάσχων έχει ελάχιστο ή καθόλου εκούσιο έλεγχο». Η Διεθνής Εταιρεία για την Σεξουαλική Ιατρική (ISSM) έχει υιοθετήσει ένα εντελώς νέο ορισμό της δια βίου PE, ο οποίος είναι ο πρώτος τεκμηριωμένος ορισμός: «Η πρόωρη εκσπερμάτιση είναι μια ανδρική σεξουαλική δυσλειτουργία που χαρακτηρίζεται από εκσπερμάτιση που πάντα ή σχεδόν πάντα συμβαίνει πριν ή περίπου μέσα σε ένα λεπτό από την κολπική διείσδυση; και η αδυναμία καθυστέρησης της εκσπερμάτισης σε όλες ή σχεδόν όλες τις κολπικές διεισδύσεις; και οι αρνητικές προσωπικές συνέπειες, όπως η αγωνία, ενόχληση, απογοήτευση και / ή η αποφυγή της σεξουαλικής ανάγκης». Έτσι, η PE μπορεί να χαρακτηριστεί ως «διά βίου» (πρωτογενής) ή «επίκτητη» (δευτερογενής). Δια βίου PE χαρακτηρίζεται από εμφάνιση από την πρώτη σεξουαλική εμπειρία και παραμένει ένα πρόβλημα κατά τη διάρκεια της ζωής. Η εκσπερμάτιση γίνεται πολύ γρήγορα πριν από την κολπική διείσδυση ή <1-2 λεπτά μετά. Η επίκτητη PE χαρακτηρίζεται από σταδιακή ή αιφνίδια έναρξη, με την εκσπερμάτιση να είναι κανονική πριν την εμφάνιση του προβλήματος. Ο χρόνος μέχρι την εκσπερμάτιση είναι γρήγορος, αλλά συνήθως δεν είναι τόσο γρήγορος όσο στη δια βίου ΡΕ. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 145

20 Η πρόωρη εκσπερμάτιση είναι η πιο κοινή ανδρική σεξουαλική δυσλειτουργία, με ποσοστά επίπτωσης του 20-30%. Περιορισμένα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η επίπτωση της δια βίου ΡΕ, που ορίζεται ως ο χρόνος καθυστέρησης της ενδοκολπικής εκσπερμάτισης (IELT) <1-2 λεπτά, είναι περίπου 2-5%. Η αιτιολογία της ΡΕ είναι άγνωστή, είναι ελάχιστα τα στοιχεία που υποστηρίζουν τη βιολογική και την ψυχολογική υπόθεση, συμπεριλαμβανομένων του άγχους, της υπερευαισθησίας του πέους και δυσλειτουργίας του υποδοχέα σεροτονίνης. Σε αντίθεση με τη στυτική δυσλειτουργία, η επίπτωση της PE δεν επηρεάζεται από την ηλικία. Παράγοντες κινδύνου για PE είναι γενικά άγνωστοι. Η πρόωρη εκσπερμάτιση έχει αρνητικές συνέπειες στην αυτοπεποίθηση και τη σχέση με τη σύντροφο. Μπορεί να προκαλέσει ψυχική αγωνία, άγχος, αμηχανία και κατάθλιψη. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνδρες με ΡΕ δεν αναζητούν βοήθεια. Διαγνωστική προσέγγιση Η διάγνωση της ΡΕ βασίζεται στο ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό του ασθενούς. Το ιστορικό θα πρέπει να ταξινομήσει την PE ως δια βίου ή επίκτητη και να καθορίσει εάν η ΡΕ είναι περιστασιακή (κάτω από ειδικές συνθήκες ή με ένα συγκεκριμένο σύντροφο) ή εμμένουσα. Ειδική προσοχή πρέπει να δοθεί στο μήκος του χρόνου της εκσπερμάτισης, το βαθμό του σεξουαλικού ερεθίσματος, την επίπτωση στη σεξουαλική δραστηριότητα και ποιότητα ζωης, και στη χρήση ναρκωτικών ή κατάχρησης. Είναι επίσης σημαντικό να γίνει η διάκριση της PE από τη στυτική δυσλειτουργία. 146 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

21 Η χρήση του IELT από μόνο του δεν αρκεί για τον προσδιορισμό της ΡΕ, καθώς υπάρχουν σημαντικές ομοιότητες μεταξύ των ανδρών με και χωρίς ΡΕ. Στην καθημερινή κλινική πράξη, η αυτο-εκτίμηση του IELT είναι επαρκής. Λόγω της ανάγκης να προσεγγιστεί η PE αντικειμενικά έχουν δημιουργηθεί διάφορα ερωτηματολόγια, όπως το διαγνωστικό εργαλείο της πρόωρης εκσπερμάτισης (PEDT). Άλλα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιούνται για τον χαρακτηρισμό της PE και που καθορίζουν τα συμπτώματα της θεραπείας περιλαμβάνουν το προφίλ της πρόωρης εκσπερμάτισης (PEP) του δείκτη πρόωρης εκσπερμάτωσης (IPE) και το ανδρικό σεξουαλικό Ερωτηματολόγιο Υγείας της δυσλειτουργίας της εκσπερμάτισης (MSHQ-EjD). Επί του παρόντος, ο ρόλος τους είναι προαιρετικός στην καθημερινή κλινική πράξη. Η φυσική εξέταση περιλαμβάνει μια σύντομη εξέταση του αγγειακού, ενδοκρινικού και νευρολογικού συστήματας για τον εντοπισμό υποκείμενων παθήσεων που συνδέονται με την PE ή άλλες σεξουαλικές δυσλειτουργίες, όπως χρόνιες παθήσεις, ενδοκρινοπάθειες, νευροπάθειες, νόσος του Peyronie, ουρηθρίτιδα, ή προστατίτιδα. Τα εργαστηριακά και κλινικά τεστ θα πρέπει να κατευθύνονται βάσει συγκεκριμένων ευρυμάτων από την κλινική εξέταση και το ιστορικό και δεν συστήνονται ως εξετάσεις ρουτίνας. Συστάσεις για τη διάγνωση της ΡΕ Συστάσεις LE GR Η διάγνωση και η ταξινόμηση της PE βασίζεται στο ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό. Θα πρέπει να είναι πολυδιάστατη και να αξιολογείται 1a A το IELT, η αντίληψη του έλεγχου, η αγωνία και οι διαπροσωπικές δυσκολίες λόγω της δυσλειτουργίας στην εκσπερμάτιση. Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση 147

22 Η κλινική χρήση του αυτο-εκτιμώμενου IELT είναι 2a B επαρκής. Stopwatch-μέτρηση του IELT είναι απαραίτητη σε κλινικές μελέτες Αποτελέσματα που αναφέρονται από ασθενείς δίνουν 3 C τη δυνατότητα εντοπισμού ανδρών με PE. Περαιτέρω έρευνα απαιτείται προτού να μπορεί να προταθεί για κλινική χρήση. Η φυσική εξέταση μπορεί να είναι αναγκαία κατά την 3 C αρχική εκτίμησή της ΡΕ για τον εντοπισμό υποκείμενων παθήσεων που συνδέονται με την PE ή με άλλες σεξουαλικές δυσλειτουργίες ιδιαίτερα ED. Συνήθης εργαστηριακές ή νευροφυσιολογικές 3 C δοκιμές δεν συνιστώνται. Πρόσθετες εξετάσεις θα πρέπει να γίνονται μετά από συγκεκριμένα ευρήματα του ιστορικού ή της φυσικής εξέτασης. IELT = intravaginal ejaculatory latency time. Θεραπεία της PE Σε πολλές σχέσεις, η PE προκαλεί λίγα, έως καθόλου προβλήματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η θεραπεία θα πρέπει να περιορίζεται στην ψυχοσεξουαλική παροχή συμβουλών. Πριν από την έναρξη της θεραπείας είναι απαραίτητο να συζητηθούν διεξοδικά οι προσδοκίες των ασθενών. Η στυτική δυσλειτουργία ή άλλη σεξουαλική δυσλειτουργία ή λοίμωξη ουροποιογεννητικού (π.χ. προστατίτιδα) θα πρέπει να αντιμετωπίζεται πρώτα ή ταυτόχρονα με την PE. Διάφορες τεχνικές συμπεριφοράς έχουν δείξει όφελος στη θεραπεία της ΡΕ. Στην δια βίου PE, οι τεχνικές συμπεριφορικές δεν συστήνονται σαν 148 Ανδρική Σεξουαλική Δυσλειτουργία: Στυτική Δυσλειτουργία και Πρόωρη Εκσπερμάτιση

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία

Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία Χατζημουρατίδης Κων/νος Επίκουρος Καθηγητής Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός της στυτικής δυσλειτουργίας Η σταθερή ή επαναλαμβανόμενη

Διαβάστε περισσότερα

EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI

EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (ΣΔ) ΑΔΑΜΟΥ Δ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ FEBU,FECSM ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στυτική Δυσλειτουργία ορίζεται ως η σταθερή και επαναλαμβανόμενη αδυναμία επίτευξης ή/και διατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Δρ. Ιωάννης Κ. Βακαλόπουλος FEBU,FECSM Χειρουργός Ουρολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Δρ. Ιωάννης Κ. Βακαλόπουλος FEBU,FECSM Χειρουργός Ουρολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Δρ. Ιωάννης Κ. Βακαλόπουλος FEBU,FECSM Χειρουργός Ουρολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Στυτική Δυσλειτουργία Η τουλάχιστον για 6 µήνες αδυναµία επίτευξης και/ή διατήρησης στύσης, που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Συχνές στο γενικό πληθυσμό Αίτια : Ψυχικές διαταραχές Παθολογικές καταστάσεις π.χ. ΣΔ Φάρμακα Κατηγορίες Σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής. of Urology EAU) για τη διάγνωση και αντιµετώπιση της πρόωρης εκσπερµάτισης.

Οι πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής. of Urology EAU) για τη διάγνωση και αντιµετώπιση της πρόωρης εκσπερµάτισης. Οι πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (European Association of Urology EAU) για τη διάγνωση και αντιµετώπιση της πρόωρης εκσπερµάτισης. Κ. Χατζηµουρατίδης ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό έγχρωμο triplex των αγγείων του πέους

Δυναμικό έγχρωμο triplex των αγγείων του πέους ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Δυναμικό έγχρωμο triplex των αγγείων του πέους αξιόπιστη διάγνωση των αγγειακών προβλημάτων της στύσης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος Διδάκτωρ Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

MD, PhD, FEBU. Βασίλnς Πουλάκnς. Χειρουργός Ουρολόγος- Ανδρολόγος Διδάκτωρ Παν/μίου Giessen, Γερμανίας. Αν Kαθnynrnς Παν/μίου Φpονκφσύρrπς.

MD, PhD, FEBU. Βασίλnς Πουλάκnς. Χειρουργός Ουρολόγος- Ανδρολόγος Διδάκτωρ Παν/μίου Giessen, Γερμανίας. Αν Kαθnynrnς Παν/μίου Φpονκφσύρrπς. MD, PhD, FEBU Βασίλnς Πουλάκnς Χειρουργός Ουρολόγος- Ανδρολόγος Διδάκτωρ Παν/μίου Giessen, Γερμανίας Αν Kαθnynrnς Παν/μίου Φpονκφσύρrπς. Γερμανίας ' Η στυτική δυσλειτουργία είναι η συνεχής αδυναμία επίτευξης

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση

Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση Στυτική δυσλειτουργία είναι η αδυναμία επίτευξης στύσης, αρκετά σκληρής και διαρκούς, ώστε να επιτευχθεί ικανοποιητική σεξουαλική επαφή. Το πρόβλημα είναι πολύ συχνό.

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Σύσταση 6: Σε άτομα με μέτρια και σοβαρή κατάθλιψη οι Γενικοί Ιατροί και οι άλλοι Ιατροί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας συστήνεται να χορηγούν αντικαταθλιπτική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι τροποποιήσεις της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΣΤΥΤΙΚΗ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΥΤΙΚΗ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Η τουλάχιστον για 6 µήνες αδυναµία επίτευξης και/ή διατήρησης στύσης, που επιτρέπει ικανοποιητική σεξουαλική πράξη. Επίπτωση ως και 52% 17,2% µικρή 25,2% µέτρια 9,0% πλήρης ΙΑΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ XATRAL OD 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο Χatral OD παρατεταμένης αποδέσμευσης περιέχει 10 mg υδροχλωρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ CIALIS 2,5 mg δισκία επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Ανανεωμένο κείμενο Μάρτιος 2005) M. Oelke (chairman), G. Alivizatos, M. Emberton, S. Gravas, S. Madersbacher, M. Michel, J. Nordling, C. Rioja

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις πρόκειται να ενσωματωθούν στην έγκυρη Περίληψη των Χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ

UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Παρακαλούµε διαβάστε αυτό το φυλλάδιο προσεκτικά πριν αρχίσετε να χρησιµοποιείτε το φάρµακό σας. Περιέχει σηµαντικές πληροφορίες. Αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗΣ. Ηρακλής Μουρίκης, Ψυχίατρος Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκοµείο

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗΣ. Ηρακλής Μουρίκης, Ψυχίατρος Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκοµείο ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗΣ Ηρακλής Μουρίκης, Ψυχίατρος Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκοµείο ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Πρώτη περίοδος (1917 1950) Νεύρωση και Ψυχοσωµατική

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Περιέχει όλες τις σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τη θεραπεία σας. Εάν έχετε περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΝΙΜΟΤΟΡ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΝΙΜΟΤΟΡ Bayer cross ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΝΙΜΟΤΟΡ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1Ονομασία: NIMOTOP 1.2 Σύνθεση: Δραστική ουσία : Nimodipine Έκδοχα : cellulose microcrystalline, maize starch, polyvidone

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ XOZAL 5 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία Λεβοσετιριζίνη διυδροχλωρική Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα