> CRP στην πνευμονική υπέρταση ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ε Τ Ο Σ Ε Ν Α Τ Ο Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ - Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ Τ Ε Υ Χ Ο Σ 4 6

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "> CRP στην πνευμονική υπέρταση ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ε Τ Ο Σ Ε Ν Α Τ Ο Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ - Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 0 9 Τ Ε Υ Χ Ο Σ 4 6"

Transcript

1 ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ε Τ Ο Σ Ε Ν Α Τ Ο Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ - Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ Τ Ε Υ Χ Ο Σ 4 6 ISSN Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΛΥΦΑΔΑ > CRP στην πνευμονική υπέρταση Αξονική στεφανιογραφία για τον αποκλεισμό οξέων στεφανιαίων συνδρόμων στο τμήμα των επειγόντων περιστατικών Συγκοπή και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Νέα και βελτιωμένη καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση Πόσο νωρίς θα πρέπει να γίνεται PCI στο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση ST;

2 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 3 Nέα ένδειξη στην ΠΑΥ λειτουργικής κατηγορίας II κατά ΠΟΥ Νέες ελπίδες στην Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση (ΠΑΥ) Το REVATIO, ο αναστολέας της φωσφοδιεστεράσης 5 για τον οποίο υπάρχει εμπειρία για περισσότερα από ανθρωποέτη 1, ενδείκνυται σήμερα για χορήγηση σε ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (ΠΑΥ) λειτουργικής κατηγορίας II κατά ΠΟΥ, καθώς και σε ασθενείς με λειτουργική κατηγορία III. Revatio (sildenafil, ως κιτρικό άλας). Επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 20mg. Eνδείξεις: Θεραπεία ασθενών με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, κατηγορίας ΙΙ και ΙΙΙ σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με στόχο τη βελτίωση ικανότητας για άσκηση. Έχει αποδειχθεί αποτελεσματικότητα στην πρωτοπαθή πνευμονική υπέρταση και στην πνευμονική υπέρταση που σχετίζεται με νοσήματα του συνδετικού ιστού. Αντενδείξεις: Υπερευαισθησία στην δραστική ουσία ή σε οποιοδήποτε από τα έκδοχα. Σύμφωνα με τη γνωστή επίδραση του επί της μεταβολικής οδού μονοξειδίου του αζώτου/κυκλικής μονοφωσφορικής γουανοσίνης (cgmp), το sildenafil έχει αποδειχτεί ότι ενισχύει το υποτασικό αποτέλεσμα των νιτρωδών και επομένως αντενδείκνυται η συγχορήγηση του με δότες μονοξειδίου του αζώτου (όπως το νιτρώδες αμύλιο) ή νιτρώδη σε οποιαδήποτε μορφή. Συνδυασμός με ισχυρούς αναστολείς CYP3A4 (π.χ. κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, ριτοναβίρη). Tο Revatio αντενδείκνυται σε ασθενείς με απώλεια της όρασης στον ένα οφθαλμό λόγω μη-αρτηριτιδικής πρόσθιας ισχαιμικής οπτικής νευροπάθειας (ΝΑΙΟΝ), ανεξάρτητα από το αν το συμβάν αυτό έχει συσχετισθεί ή όχι με προηγούμενη χορήγηση ενός αναστολέα της PDE5. Η ασφάλεια του sildenafil δεν έχει μελετηθεί στις παρακάτω ομάδες ασθενών και επομένως η χρήση του αντενδείκνυται: σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια, πρόσφατο ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου ή εμφράγματος του μυοκαρδίου, σοβαρή υπόταση (αρτηριακή πίεση < 90/50mmHg) κατά την έναρξη. Ειδικές προειδοποιήσεις και προφυλάξεις κατά τη χρήση: Η αποτελεσματικότητα του Revatio δεν έχει τεκμηριωθεί σε ασθενείς με σοβαρή πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (λειτουργική κατηγορία ΙV). Εάν η κλινική κατάσταση επιδεινωθεί, θα πρέπει να εξεταστούν άλλες θεραπείες, οι οποίες συνιστώνται στο σοβαρό στάδιο της ασθένειας (π.χ. epoprostenol). Η σχέση οφέλους/κινδύνου του sildenafil δεν έχει τεκμηριωθεί σε ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση λειτουργικής κατηγορίας Ι. Δεν έχουν διεξαχθεί μελέτες σε σχετικές μορφές πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης εκτός από αυτές που σχετίζονται με νόσο του συνδετικού ιστού και χειρουργικής αποκατάστασης. Η ασφάλεια του sildenafil δεν έχει μελετηθεί σε ασθενείς: με γνωστές κληρονομικές εκφυλιστικές αμφιβληστροειδοπάθειες, όπως η μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια (μια μειονότης αυτών των ασθενών παρουσιάζουν γενετικές ανωμαλίες στις αμφιβληστροειδικές φωσφοδιεστεράσες), και επομένως η χρήση του δεν συνιστάται. Γενικά, οποιαδήποτε προσαρμογή της δόσης θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά από προσεκτική αξιολόγηση της σχέσης οφέλους - κινδύνου. Πρέπει να εξετάζεται η μείωση της δοσολογίας σε 20mg δύο φορές ημερησίως, στους ασθενείς που λαμβάνουν μέτριας ισχύος αναστολείς του CYP3A4 όπως ερυθρομυκίνη ή σακουιναβίρη. Η μείωση της δοσολογίας σε 20mg μια φορά ημερησίως, συνιστάται σε περίπτωση συγχορήγησης ενδιάμεσης ισχύος αναστολέων του CYP3A4, όπως κλαριθρομυκίνη, τελιθρομυκίνη και νεφαζοδόνη. H συγχορήγηση ισχυρών αναστολέων του CYP3A4 (π.χ. κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, ριτοναβίρη) με το sildenafil για πνευμονική αρτηριακή υπέρταση αντενδείκνυται. Προσαρμογή της δόσης του sildenafil πιθανόν να χρειαστεί κατά τη συγχορήγηση ισχυρότερων επαγωγών του CYP3A4. Με τη συνταγογράφηση του sildenafil, ο γιατρός θα πρέπει να εξετάζει με προσοχή εάν ασθενείς με ορισμένες υποκείμενες νόσους θα μπορούσαν να επηρεασθούν δυσμενώς από την ήπια ως μέτρια αγγειοδιασταλτική επίδραση του sildenafil, για παράδειγμα ασθενείς με υπόταση, μειωμένο όγκο υγρών, σοβαρής μορφής αποφρακτικές παθήσεις της αριστεράς κοιλίας ή δυσλειτουργία του αυτόνομου συστήματος. Το sildenafil ενισχύει το υποτασικό αποτέλεσμα των νιτρικών, επομένως αντενδείκνυται η ταυτόχρονη χορήγησή του Revatio με νιτρικά. Μετά την κυκλοφορία του sildenafil στην αγορά για την ανδρική στυτική δυσλειτουργία, αναφέρθηκαν σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, συσχετιζόμενα με ταυτόχρονη χρήση του sildenafil, συμπεριλαμβανομένων των: εμφράγματος του μυοκαρδίου, ασταθούς στηθάγχης, αιφνίδιου καρδιακού θανάτου, κοιλιακής αρρυθμίας, αγγειακής εγκεφαλικής αιμορραγίας, παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου, υπέρτασης και υπότασης. Οι περισσότεροι, αλλά όχι όλοι, από τους ασθενείς αυτούς είχαν προϋπάρχοντες καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Για πολλά από τα συμβάντα που αναφέρθηκε ότι συνέβησαν κατά τη διάρκεια σεξουαλικής επαφής ή αμέσως μετά από αυτή και για μερικά αναφέρθηκε ότι συνέβησαν μετά τη χρήση του sildenafil, χωρίς σεξουαλική δραστηριότητα. Δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθεί εάν τα συμβάντα αυτά συσχετίζονται άμεσα με τους παράγοντες αυτούς ή με άλλους παράγοντες. Τo sildenafil, πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με ανατομικές δυσμορφίες του πέους (όπως γωνίωση, ίνωση των σηραγγωδών σωμάτων ή νόσο του Peyronie) ή σε ασθενείς που η κατάστασή τους μπορεί να προδιαθέτει για πριαπισμό (όπως δρεπανοκυτταρική αναιμία, πολλαπλό μυέλωμα ή λευχαιμία). Έχουν αναφερθεί διαταραχές της όρασης και περιπτώσεις μη-αρτηριτιδικής πρόσθιας ισχαιμικής οπτικής νευροπάθειας με τη χορήγηση του sildenafil και των άλλων αναστολέων της PDE5. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται οτι σε περίπτωση αιφνίδιας διαταραχής της όρασης, πρέπει να σταματήσει τη λήψη του Revatio και να συμβουλευτεί άμεσα ιατρό. Συνιστάται προσοχή κατά τη χορήγηση του sildenafil σε ασθενείς που λαμβάνουν ένα άλφα-αναστολέα, αφού η συγχορήγηση μπορεί να οδηγήσει σε συμπτωματική υπόταση σε ορισμένα ευαίσθητα άτομα. Προκειμένου να μειωθεί το ενδεχόμενο εμφάνισης ορθοστατικής υπότασης, οι ασθενείς πρέπει να είναι αιμοδυναμικά σταθεροποιημένοι στη θεραπεία με άλφα-αναστολείς πριν από την έναρξη θεραπείας με sildenafil. Οι ιατροί πρέπει να συμβουλεύσουν τους ασθενείς τι να κάνουν σε περίπτωση που εμφανιστούν συμπτώματα ορθοστατικής υπότασης. Μελέτες με ανθρώπινα αιμοπετάλια υποδεικνύουν ότι το sildenafil ενισχύει την αντισυγκολλητική επίδραση του νιτροπρωσσικού νατρίου in vitro. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την ασφάλεια στη χρήση, όσον αφορά στη χορήγηση του sildenafil σε ασθενείς με προβλήματα αιμορραγίας ή με ενεργό πεπτικό έλκος. Επομένως, το sildenafil πρέπει να χορηγείται σε αυτούς τους ασθενείς μόνο μετά από προσεκτική αξιολόγηση των αναμενόμενων ωφελειών σε σχέση με τους πιθανούς κινδύνους. Σε ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, υπάρχει το ενδεχόμενο αυξημένου κινδύνου αιμορραγίας κατά την έναρξη θεραπείας με sildenafil όταν αυτοί ήδη λαμβάνουν ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ, ειδικά στους ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση δευτεροπαθή ως προς νόσο του συνδετικού ιστού. Δεν υπάρχουν δεδομένα για τη χορήγηση του sildenafil σε ασθενείς με πνευμονική υπέρταση που να σχετίζεται με πνευμονική φλεβοαποφρακτική νόσο. Ωστόσο, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις πνευμονικού οιδήματος απειλητικού για τη ζωή με τη χρήση αγγειοδιασταλτικών (κυρίως προστακυκλίνη) σε αυτούς τους ασθενείς. Συνεπώς, εφόσον υπάρξουν σημεία εμφάνισης πνευμονικού οιδήματος όταν το sildenafil χορηγείται σε ασθενείς με πνευμονική υπέρταση, θα πρέπει να εξετάζεται η πιθανότητα να υπάρχει σχετιζόμενη φλεβοαποφρακτική νόσος. Η επικάλυψη του δισκίου περιέχει μονοϋδρική λακτόζη. Ασθενείς με σπάνια κληρονομική δυσανεξία στη γαλακτόζη, ανεπάρκεια της Lapp λακτάσης ή δυσαπορρόφηση γλυκόζης-γαλακτόζης, δεν πρέπει να λαμβάνουν αυτό το φάρμακο. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Στην βασική, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη με το Revatio για την πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, συνολικά 207 ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία με Revatio λαμβάνοντας ημερήσιες δόσεις, που κυμαίνονταν από 20mg έως 80mg, τρεις φορές την ημέρα και 70 ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία με εικονικό φάρμακο. Η διάρκεια της θεραπείας ήταν 12 εβδομάδες. Οι 259 ασθενείς, που ολοκλήρωσαν την κύρια μελέτη εισήχθησαν σε μακροχρόνια μελέτη παράτασης. Μελετήθηκαν δόσεις μέχρι 80mg τρεις φορές την ημέρα (4 φορές την συνιστώμενη δόση των 20mg τρεις φορές την ημέρα), (Ν=149 ασθενείς σε θεραπεία επί 1 τουλάχιστον χρόνο, οι 101 λαμβάνοντας 80mg τρεις φορές την ημέρα). Η συνολική συχνότητα διακοπής της θεραπείας σε ασθενείς που λάμβαναν sildenafil, στη συνιστώμενη ημερήσια δόση των 20mg τρεις φορές την ημέρα (2,9%), ήταν χαμηλή και ίδια με το εικονικό φάρμακο (2,9%). Σε μία ελεγχόμενη, με εικονικό φάρμακο, μελέτη με το Revatio ως συμπλήρωμα στη θεραπεία με ενδοφλέβια epoprostenol, για πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, συνολικά 134 PFIZER HELLAS A.E. Λεωφ. Μεσογείων 243, Ν. Ψυχικό, Τηλ.: , Fax.: ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία με Revatio (σε μία καθορισμένη τιτλοποίηση που ξεκινούσε από τα 20mg έως τα 40mg και στη συνέχεια στα 80mg, τρεις φορές την ημέρα) και epoprostenol, ενώ 131 ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία με epoprostenol και εικονικό φάρμακο. Η διάρκεια της θεραπείας ήταν 16 εβδομάδες. Η συνολική συχνότητα διακοπής της θεραπείας, λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών, στους ασθενείς που λάμβαναν sildenafil/epoprostenol, ήταν 5,2%, συγκριτικά με 10,7% στους ασθενείς που λάμβαναν εικονικό φάρμακο/epoprostenol. Οι πιο πρόσφατα αναφερθείσες ανεπιθύμητες ενέργειες, ως προς το φάρμακο, που παρατηρήθηκαν πιο συχνά στην ομάδα των ασθενών που λάμβαναν sildenafil/epoprostenol, ήταν εστίες αιμορραγίας στον οφθαλμό/εξέρυθροι οφθαλμοί, θάμβος οράσεως, ρινική συμφόρηση, νυκτερινοί ιδρώτες, οσφυαλγία και ξηροστομία. Οι γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες, κεφαλαλγία, έξαψη, πόνος στα άκρα και οίδημα παρατηρήθηκαν σε υψηλότερη συχνότητα στους ασθενείς που λάμβαναν sildenafil/epoprostenol συγκριτικά με τους ασθενείς που λάμβαναν εικονικό φάρμακο/epoprostenol. Σε δύο ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν ήταν ήπιας ως μέτριας βαρύτητας. Οι πιο συχνά αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες εμφανίστηκαν με το Revatio (συχνότητα μεγαλύτερη ή ίση με 10%) συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο, ήταν κεφαλαλγία, έξαψη, δυσπεψία, διάρροια και πόνος στα άκρα. Η συνολική συχνότητα διακοπής του sildenafil στους ασθενείς, που υποβλήθηκαν σε θεραπεία στη συνιστώμενη ημερήσια δόση 20mg τρεις φορές την ημέρα (2,9%) ήταν χαμηλή και ίση με αυτή του εικονικού φαρμάκου (2,9%). Oι ανεπιθύμητες ενέργειες, που εμφανίστηκαν σε ποσοστό > 1 % των ασθενών σε θεραπεία με Revatio και ήταν πιο συχνές (διαφορά > 1%) με το Revatio στη βασική μελέτη ή στα συνδυασμένα στοιχεία του Revatio από τις δύο ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης σε δόσεις 20, 40 ή 80 mg τρεις φορές την ημέρα, παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα ομαδοποιημένες ανά κατηγορία και συχνότητα (πολύ συχνές (> 1/10), συχνές (> 1/100, < 1/10), ασυνήθεις ( 1/1000, <1/100) άγνωστης συχνότητας (η συχνότητα δεν μπορεί να προσδιορισθεί από τα διαθέσιμα στοιχεία)). Σε κάθε ομάδα συχνότητας, οι ανεπιθύμητες ενέργειες παρατίθενται κατά σειρά μειούμενης σοβαρότητας. Αναφορές από την εμπειρία μετά την κυκλοφορία στην αγορά συμπεριλαμβάνονται με πλάγια γράμματα. Κατηγορία οργανικού συστήματος σύμφωνα Ανεπιθύμητη ενέργεια με τη βάση δεδομένων MedDRA Λοιμώξεις και παρασιτώσεις Συχνές Κυτταρίτιδα, γρίπη, κολπίτιδα μη αλλιώς καθοριζομένη (ΜΑΚ) Διαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος Συχνές Αναιμία ΜΑΚ Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης Συχνές Κατακράτηση υγρών Ψυχιατρικές Διαταραχές Συχνές Αϋπνία, ανησυχία Διαταραχές του νευρικού συστήματος Πολύ συχνές Κεφαλαλγία Συχνές Ημικρανία ΜΑΚ, τρόμος, παραισθησία, αίσθηση καύσου ΜΑΚ, υπαισθησία Οφθαλμικές διαταραχές Συχνές Αιμορραγία του αμφιβληστροειδούς, οπτική διαταραχή ΜΑΚ, θάμβος οράσεως, φωτοφοβία, χρωματοψία, κυανοψία, ερεθισμός του οφθαλμού Ασυνήθεις Μειωμένη οπτική οξύτητα, διπλωπία, μη φυσιολογικό αίσθημα στον οφθαλμό Διαταραχές του ωτός και του λαβυρίνθου Συχνές Ίλιγγος Μη γνωστές Αιφνίδια κώφωση* Αγγειακές διαταραχές Πολύ συχνές Έξαψη Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα Συχνές Βρογχίτιδα ΜΑΚ, επίσταξη, ρινίτιδα ΜΑΚ, βήχας, ρινική συμφόρηση και του μεσοθωρακίου Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος Πολύ συχνές Διάρροια, δυσπεψία Συχνές Γαστρίτιδα ΜΑΚ, γαστρεντερίτιδα ΜΑΚ, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, αιμορροΐδες, διάταση κοιλίας, ξηροστομία Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού Συχνές Αλωπεκία, ερύθημα, νυκτερινοί ιδρώτες Μη γνωστές Δερματικό εξάνθημα Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος Πολύ συχνές Πόνος στα Άκρα και του συνδετικού ιστού Συχνές Μυαλγία, οσφυαλγία Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος και του μαστού Ασυνήθεις Γυναικομαστία Μη γνωστές Πριαπισμός, παρατεταμένη στύση Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης Συχνές Πυρεξία * Αιφνίδια μείωση ή απώλεια ακοής έχει αναφερθεί σε ένα μικρό αριθμό περιστατικών μετά την κυκλοφορία στην αγορά και σε κλινικές μελέτες με την χρήση όλων των αναστολέων φωσφωδιεστεράσης τύπου 5, συμπεριλαμβανομένου του sildenafil. Κατά την παρακολούθηση μετά την κυκλοφορία στην αγορά οι ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν αναφερθεί με μη γνωστή συχνότητα σε ασθενείς που λαμβάνουν sildenafil για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας, συμπεριλαμβάνουν: Οφθαλμικές ιαταραχές: Μη αρτηριτιδική πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια (ΝΑΙΟΝ), απόφραξη των αμφιβληστροειδικών αγγείων, έλλειμμα οπτικού πεδίου. Κάτοχος Αδείας Κυκλοφορίας: Pfizer Limited, Sandwich, Kent CT13 9NJ, Ηνωμένο Βασίλειο. ΤΟΠΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ: PFIZER HELLAS A.E., ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 243, , Ν. ΨΥΧΙΚΟ, ΤΗΛ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: EU/1/05/318/001. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: 07/07/2009. ΛΙΑΝΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ: Revatio f.c. tab 90 x 20mg, Λ.Τ.: 690,52. Φαρμακευτικό προϊόν για το οποίο απαιτείται ιατρική συνταγή. Το προϊόν χρησιμοποιείται για την θεραπεία ασθενειών των οποίων η διάγνωση πρέπει να γίνεται σε νοσοκομείο ή σε ιδρύματα με κατάλληλα διαγνωστικά μέσα, μόνο από γιατρό με εμπειρία στη θεραπεία της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης, αλλά η χορήγησή του και η παρακολούθησή των ασθενών μπορεί να γίνεται και εκτός νοσοκομείου. ΓΙΑ ΠΛΗΡΕΙΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΚΑΛΕΙΣΘΕ ΝΑ ΑΠΕΥΘΥΝΘΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ. 1. IMS worldwide sales volume, Q to Q REVA-MA01-September 2009

3 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 4 Aπό θέση ισχύος ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΗ ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ M. ΠITΣIΛIΔHΣ A.E. ADV/ LERC/B/11-09 ΔIΣKIO 10 ή 20mg 1ΦOPA THN HMEPA Zωοδόχου Πηγής 7, Xαλάνδρι Tηλ.: , Fax:

4 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 5 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: Zodin 1000mg καψάκιο, μαλακό. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ: Ένα καψάκιο, μαλακό περιέχει: Αιθυλεστέρες των ω 3 λιπαρών οξέων 90, 1000mg που περιλαμβάνουν 840mg του αιθυλεστέρα του eicosapentaenoic acid (EPA) (460mg) και του αιθυλεστέρα του docosahexaenoic acid (DHA) (380mg). Θεραπευτικές ενδείξεις: Μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου: Επικουρική αγωγή για δευτερογενή πρόληψη μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου ως συμπλήρωμα της κύριας αγωγής (π.χ. στατίνες, αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, β-αποκλειστές, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (α- ΜΕΑ)). Υπερτριγλυκεριδαιμία: Ενδογενής υπερτριγλυκεριδαιμία ως συμπλήρωμα στη δίαιτα όταν τα διαιτητικά μέτρα από μόνα τους κρίνονται ανεπαρκή για να προσφέρουν ικανοποιητική απόκριση: τύπου IV σε μονοθεραπεία, τύπου IIb/III σε συνδυασμό με στατίνες, όταν ο έλεγχος των τριγλυκεριδίων είναι ανεπαρκής. Αντενδείξεις: Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία, στη σόγια ή σε οποιοδήποτε από τα έκδοχα. Ιδιαίτερες προειδοποιήσεις και ιδιαίτερες προφυλάξεις κατά τη χρήση: Λόγω της μέτριας αύξησης του χρόνου ροής (στην υψηλή δοσολογία, δηλ. 4 καψάκια) οι ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή με αντιπηκτικά πρέπει να παρακολουθούνται και, αν χρειαστεί, η δοσολογία του αντιπηκτικού να προσαρμόζεται (βλ. Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και άλλες μορφές αλληλεπίδρασης). Η χρήση του Zodin δεν καταργεί την ανάγκη παρακολούθησης που συνήθως απαιτείται για ασθενείς αυτού του τύπου. Να λαμβάνεται υπ όψη ο αυξημένος χρόνος ροής στους ασθενείς με υψηλό κίνδυνο για αιμορραγία (εξαιτίας σοβαρού τραύματος, χειρουργικής επέμβασης, κλπ). Επειδή δεν υπάρχουν σχετικά στοιχεία αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, δεν συνιστάται η χορήγηση του Zodin σε παιδιά και εφήβους. Το Zodin δεν ενδείκνυται στην εξωγενή υπερτριγλυκεριδαιμία (τύπου 1 υπερχυλομικροναιμίας). Δεν υπάρχει επαρκής εμπειρία σε δευτερογενή ενδογενή υπερτριγλυκεριδαιμία (ιδιαίτερα μη ρυθμισμένο διαβήτη). Δεν υπάρχει εμπειρία όσον αφορά την αντιμετώπιση της υπερτριγλυκεριδαιμίας σε συνδυασμό με φιμπράτες. Απαιτείται τακτική παρακολούθηση της ηπατικής λειτουργίας (ASAT και ALAT) σε ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία (ειδικά στις υψηλές δόσεις, δηλ. 4 καψάκια). Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και άλλες μορφές αλληλεπίδρασης: Από του στόματος αντιπηκτικά: Βλ. Παράγραφο Ιδιαίτερες προειδοποιήσεις και ιδιαίτερες προφυλάξεις κατά τη χρήση. Το Zodin έχει συγχορηγηθεί με βαρφαρίνη χωρίς να παρουσιαστούν αιμορραγικές επιπλοκές. Πρέπει, όμως, να ελέγχεται ο χρόνος προθρομβίνης όταν το Zodin συγχορηγείται με βαρφαρίνη ή όταν διακόπτεται η αγωγή με Zodin. Ανεπιθύμητες Ενέργειες: Οι συχνότητες των ανεπιθύμητων ενεργειών ιεραρχούνται σύμφωνα με τα ακόλουθα: πολύ συχνές (>1/10), συχνές (>1/100, <1/10), όχι συχνές (>1/1000, <1/100), σπάνιες (>1/10000, <1/1000), πολύ σπάνιες (<1/10000), περιλαμβανομένων μεμονωμένων αναφορών. Λοιμώξεις και παρασιτώσεις: Όχι συχνές: γαστρεντερίτις. Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος: Όχι συχνές: υπερευαισθησία. Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης: Σπάνιες: υπεργλυκαιμία. Διαταραχές του νευρικού συστήματος: Όχι συχνές: ζάλη, δυσγευσία Σπάνιες: κεφαλαλγία. Αγγειακές διαταραχές: Πολύ σπάνιες: υπόταση. Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου: Πολύ σπάνιες: ξηρότητα ρινικού βλεννογόνου. Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος: Συχνές: δυσπεψία, ναυτία. Όχι συχνές: κοιλιακό άλγος, διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος, γαστρίτις, άλγος άνω κοιλιακής xώρας. Σπάνιες: γαστρεντερικό άλγος. Πολύ σπάνιες: αιμορραγία του κατώτερου γαστρεντερικού σωλήνα. Διαταραχές ήπατος και των χοληφόρων: Σπάνιες: ηπατικές διαταραχές. Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού: Σπάνιες: ακμή, κνησμώδες εξάνθημα. Πολύ σπάνιες: κνίδωση. Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης: Σπάνιες: ασαφώς καθοριζόμενες διαταραχές. Παρακλινικές εξετάσεις: Πολύ σπάνιες: αυξημένος αριθμός λευκοκυττάρων, αυξημένη γαλακτική αφυδρογονάση του αίματος. Μέτρια αύξηση των τρανσαμινασών έχει αναφερθεί σε ασθενείς με υπερτριγλυκεριδαιμία. ΚΑΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: Δικαιούχος σήματος: Pronova BioPharma Norge AS, Norway. Υπεύθυνος Κυκλοφορίας: Ferrer Galenica A.E., Ελευθερίας 4, Κηφισιά , τηλ.: ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: / Τρόπος Διάθεσης: Το φάρμακο αυτό χορηγείται με ιατρική συνταγή. Για πλήρεις συνταγογραφικές πληροφορίες παρακαλείσθε να απευθύνεστε στην Galenica A.E. Αθήνα: Ελευθερίας 4, Κηφισιά , τηλ.: , Θεσσαλονίκη: Κουντουριώτου & Φασιανού 2, τηλ.: Επιστημονικό Τμήμα: τηλ.: , Τμήμα Φαρμακοεπαγρύπνησης: τηλ.: Bοηθείστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Συμπληρώστε την ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ Aναφέρατε: ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Nέα φάρμακα N Tις ΣOBAPEΣ ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Γνωστά φάρμακα

5 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 6 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΤΕΥΧΟΣ 46 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 IΔIOΚΤΗΣΙΑ-EKTYΠΩΣH M. ΠITΣIΛIΔHΣ Α.E. Aγ. Νικολάου Γλυφάδα Τηλ.: Fax: ΚΩΔΙΚΟΣ: 6058 ΕΚΔOΤΗΣ Μιχάλης Πιτσιλίδης Λ. Πορφύρα 11, Bούλα ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Νινέττα Βατικιώτη ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Θεόδουλος Παπαβασιλείου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Εμμανουήλ Κοντοπόδης ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Εμμανουήλ Κοντοπόδης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γιώργος Παναγόπουλος ART DIRECTOR Βιργινία Κάππα ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σπύρος Τζωρτζίνης ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σοφία Κολοβού ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Όλγα Κοσσυβάκη ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ Σταμάτης Κωνσταντάτος ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΣΗ Μιχάλης Αιγινίτης Αξονική στεφανιογραφία για τον αποκλεισμό οξέων στεφανιαίων συνδρόμων στο τμήμα επειγόντων περιστατικών...8 Συνεχής καταγραφή ηλεκτροκαρδιογραφήματος για την ανίχνευση ισχαιμίας μετά από οξύ στεφανιαίο σύνδρομο...12 CRP στην πνευμονική υπέρταση...16 Συγκοπή και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια...20 Βαλσαρτάνη για την κολπική μαρμαρυγή;...22 Πόσο νωρίς θα πρέπει να γίνεται PCI στο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση ST;...26 Είναι ο συνδυασμός κλοπιδογρέλης και ασπιρίνης ανώτερος από την κλοπιδογρέλη μόνο στην κολπική μαρμαρυγή;...30 Απαγορεύεται κάθε αναδημοσίευση ύλης του περιοδικού χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη. Νέα και βελτιωμένη καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση...34 D-Dimers στο διαχωρισμό αορτής Τεύχος 46

6 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 7

7 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 8 Αξονική στεφανιογραφία για τον αποκλεισμό οξέων στεφανιαίων συνδρόμων στο τμήμα επειγόντων περιστατικών Περίληψη και Σχόλιο Από τον Andrew J. Boyle, MBBS, PhD, Assistant Professor of Medicine, Interventional Cardiology, University of California, San Francisco, CA Πηγή: Hoffmann U, et al. Coronary computed tomography angiography for early triage of patients with acute chest pain: the ROMICAT (Rule Out Myocardial Infarction using Computer Assisted Tomography) trial. J Am Coll Cardiol. 2009; 5: Οι ασθενείς που παρουσιάζονται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με οξύ θωρακικό άλγος δαπανούν σημαντικό τμήμα των πόρων περίθαλψης. Οι τρέχουσες οδηγίες για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση των ασθενών αυτών συνιστούν εκτεταμένες περιόδους παρακολούθησης για επανάληψη των βιοχημικών δεικτών και του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Αυτό συχνά συνεπάγεται εισαγωγή στο νοσοκομείο για "αποκλεισμό" εμφράγματος μυοκαρδίου. Οποιαδήποτε πρόοδος στην ταχύτητα ή στην ακρίβεια της διάγνωσης της αιτίας του θωρακικού άλγους, ή στον αποκλεισμό της ισχαιμίας μυοκαρδίου ως αιτίας, θα πρέπει να αποτελεί σημαντική κλινική πρόοδο. Η αξονική στεφανιογραφία (coronary computed tomography angiography, CCTA) αποτελεί σημαντική διαγνωστική μέθοδο σε κατάλληλους ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο. Ωστόσο, ο ρόλος της στη διαλογή των ασθενών με οξύ θωρακικό άλγος στο τμήμα επειγόντων περιστατικών δεν έχει καθοριστεί πλήρως. Οι Hoffmann και συνεργάτες πραγματοποίησαν μία προοπτική μελέτη παρατήρησης (prospective, observational cohort study) προκειμένου να αξιολογήσουν τη χρησιμότητα της CCTA σε ασθενείς με μικρό έως ενδιάμεσο κίνδυνο για οξέα στεφανιαία σύνδρομα (acute coronary syndromes, ACS). οι οποίοι παρουσιάστηκαν με οξύ θωρακικό άλγος και εισήχθησαν για παρακολούθηση. Οι Hoffmann και συνεργάτες ενέταξαν ενήλικες ασθενείς που παρουσιάστηκαν στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με θωρακικό άλγος διάρκειας τουλάχιστον 5 λεπτών, εισήχθησαν για παρακολούθηση για πιθανό ACS, βρίσκονταν σε φλεβοκομβικό και ήταν σε θέση να κρατήσουν επαρκώς την αναπνοή τους για την CCTA. Απέκλεισαν ασθενείς με γνωστή στεφανιαία νόσο, αυξημένους βιοχημικούς δείκτες ή ΗΚΓ/φικές αλλαγές. Οι ασθενείς που δεν ήταν κατάλληλοι για CCTA επίσης αποκλείστηκαν εκείνοι με νεφρική ανεπάρκεια, αλλεργία στο σκιαγραφικό, νόσους θυρεοειδούς, αιμοδυναμική αστάθεια ή όσοι έπαιρναν μετφορμίνη. Οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε CCTA πριν από την εισαγωγή και οι θεράποντες ιατροί δεν γνώριζαν τα αποτελέσματα. Η διάγνωση του ACS έγινε με βάση την καθιερωμένη πρακτική, χωρίς τη γνώση των ευρημάτων της CCTA. Οι Hoffmann και συνεργάτες εξέτασαν ασθενείς και ενέταξαν στη μελέτη 368, με μέση ηλικία 53 ± 12 έτη, 61% άνδρες. Ο μέσος δείκτης σωματικής μάζας ήταν 29,6 Kgr/m2, 11% ήταν διαβητικοί, 39% είχαν υπέρταση, 49% ήταν ενεργοί ή πρώην καπνιστές και 37% είχαν υπερλιπιδαιμία. Η CCTA πραγματοποιήθηκε με τον καθιερωμένο τρόπο και δύο ανεξάρτητοι ακτινολόγοι ταξινόμησαν τα αποτελέσματα σε φυσιολογικά, παρουσία πλάκας ή παρουσία στένωσης > 50%. Αν υπήρχε διαφωνία, η CCTA εξεταζόταν και από τρίτο ακτινολόγο. ACS διαγνώσθηκε σε 31 από τους 368 ασθενείς (8,4% της σειράς, ασταθής στηθάγχη σε 23, έμφραγμα μυοκαρδίου σε 8). Όλοι 8 Τεύχος 46

8 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 9 Στους ασθενείς που δεν είχαν ACS, δεν σημειώθηκαν μείζονα ανεπιθύμητα καρδιακά συμβάματα (major adverse cardiac events, MACE) εντός 6 μηνών. οι ασθενείς με ACS είχαν πλάκα στεφανιαίας αρτηρίας στην CCTA (100% ευαισθησία και 100% αρνητική διαγνωστική αξία), ενώ 24 από τους 31 είχαν επίσης στένωση στεφανιαίας αρτηρίας > 50% (77% ευαισθησία και 98% αρνητική διαγνωστική αξία). Στην υπο-ομάδα των ασθενών με έμφραγμα μυοκαρδίου, πλάκα ήταν παρούσα σε όλους (100% ευαισθησία και 100% αρνητική διαγνωστική αξία), και στένωση > 50% ήταν παρούσα σε 5 από τους 8 ασθενείς (63% ευαισθησία και 99% αρνητική διαγνωστική αξία). Κανένας ασθενής χωρίς πλάκα στεφανιαίας αρτηρίας δεν εμφάνισε ACS κατά τη διάρκεια της νοσηλείας στο νοσοκομείο ή στους επόμενους 6 μήνες. Παρά την εξαιρετική ευαισθησία και αρνητική διαγνωστική αξία για το ACS της παρουσίας πλάκας στεφανιαίας αρτηρίας, η ειδικότητα και η θετική διαγνωστική αξία ήταν χαμηλές έως μέτριες, επειδή πολλοί ασθενείς με πλάκα δεν είχαν ACS (ειδικότητα 54% και θετική διαγνωστική αξία 17%). Στους ασθενείς που δεν είχαν ACS, δεν σημειώθηκαν μείζονα ανεπιθύμητα καρδιακά συμβάματα (major adverse cardiac events, MACE) εντός 6 μηνών. Μεταξύ των 185 ασθενών στους οποίους ανιχνεύθηκε οποιαδήποτε πλάκα στεφανιαίας αρτηρίας, εκείνοι που διαγνώσθηκαν με ACS είχαν μεγαλύτερο φορτίο στεφανιαίων πλακών, με περισσότερα προσβεβλημένα τμήματα στεφανιαίων αρτηριών (7,2 τμήματα έναντι 4,2, p < 0,0001), είχαν μεγαλύτερη ασβέστωση πλακών (6,5 τμήματα έναντι 3,6, p < 0,0001) από ό,τι οι ασθενείς στους οποίους δεν διαγνώσθηκε ACS. Ο τύπος πλάκας που ανιχνεύθηκε μέσω της CCTA δεν επηρέασε την πιθανότητα ACS. Η παρουσία στένωσης στεφανιαίας αρτηρίας > 50% δεν ήταν εξίσου ευαίσθητη για την ανίχνευση ACS με την παρουσία οποιασδήποτε πλάκας στεφανιαίας αρτηρίας. Η ευαισθησία ήταν 77% και η αρνητική διαγνωστική αξία 98%, επειδή υπήρχαν 7 ασθενείς χωρίς στένωση στην CCTA στους οποίους τελικά διαγνώσθηκε ACS. Η ειδικότητα της στένωσης στεφανιαίας αρτηρίας > 50% για την ανίχνευση ACS ήταν χαμηλότερη στους ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών (58% έναντι 91%, p < 0,0001) και οι ασθενείς αυτοί είχαν υψηλότερο επιπολασμό ασβέστωσης στεφανιαίων (84% έναντι 39%, p < 0,0001). Στην ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης (logistic regression analysis), μετά από διόρθωση για την ηλικία, το φύλο και τη βαθμολογία κινδύνου ΤΙΜΙ, κάθε ένα επιπλέον τμήμα στεφανιαίας αρτηρίας με πλάκα σχετιζόταν με αύξηση κατά 28% της πιθανότητας ACS (p < 0,0001) και η παρουσία στένωσης > 50% αύξανε το λόγο πιθανοτήτων (odds ratio, OR) παρουσίας ACS κατά 11 φορές (OR 11,69, p < 0,0001). Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέ- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

9 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 10 ρασμα ότι τόσο η πλάκα όσο και η στένωση που ανιχνεύονται μέσω CCTA προβλέπουν το ACS ανεξάρτητα από τους παράγοντες κινδύνου ή τη βαθμολογία κινδύνου ΤΙΜΙ. 50% των ασθενών με θωρακικό άλγος και μικρό έως ενδιάμεσο κίνδυνο είναι ελεύθεροι στεφανιαίας νόσου και δεν έχουν ACS. Δεδομένου του μεγάλου αριθμού των ασθενών αυτών, η άμεση CCTA είναι δυνατόν να βελτιώσει σημαντικά την αντιμετώπισή τους στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. Σχόλιο Οι ασθενείς με ACS και χαρακτηριστικά μεγάλου κινδύνου αντιμετωπίζονται με επιθετική φαρμακευτική αγωγή και συχνά με πρώιμη επεμβατική στρατηγική. Αλλά οι ασθενείς μικρού ή ενδιάμεσου κινδύνου ACS αντιπροσωπεύουν μία περισσότερο ετερογενή ομάδα και η βέλτιστη στρατηγική αντιμετώπισης είναι λιγότερο σαφής. Τα μη ενδεδειγμένα εξιτήρια μετά από ACS που δεν διαγιγνώσκεται μπορεί να οδηγήσουν σε έμφραγμα μυοκαρδίου ή θάνατο. Έτσι, οι κλινικοί ιατροί κλίνουν προς την πλευρά της προσοχής και συχνά εισάγουν στο νοσοκομείο ασθενείς με μικρό ή ενδιάμεσο κίνδυνο για παρακολούθηση μέσω διαδοχικών ΗΚΓ/φημάτων και βιοχημικών δεικτών. Η CCTA στο τμήμα επειγόντων περιστατικών έχει την προοπτική να βελτιώσει τα πρωτόκολλα διαστρωμάτωσης του κινδύνου. Η μελέτη αυτή των Hoffmann και συνεργατών επιβεβαιώνει τη δυναμική της CCTA να συμβάλει στη λήψη αποφάσεων για ασθενείς μικρού έως ενδιάμεσου κινδύνου ACS. Στη μελέτη τους, 50% των ασθενών δεν είχαν στεφανιαία νόσο στην CCTA: κανένας από τους ασθενείς αυτούς δεν βρέθηκε να έχει ACS κατά την εισαγωγή και κανένας δεν εμφάνισε MACE κατά την περίοδο παρακολούθησης 6 μηνών. Αυτό θα μπορούσε να έχει Η απουσία MACE κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης επί 6 μήνες στους ασθενείς χωρίς στεφανιαία νόσο είναι καθησυχαστική και προσδίδει κύρος στη χρήση τής CCTA ως εργαλείου λήψης αποφάσεων στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. σημαντικές επιπτώσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των ασθενών στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, μειώνοντας τις περιττές εισαγωγές και τις δαπάνες περίθαλψης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται εδώ, αν και συναρπαστικά και προκλητικά, χρειάζονται επιβεβαίωση σε άλλα κέντρα πριν εφαρμοστούν στην καθιερωμένη πρακτική. Ο σχεδιασμός της μελέτης αυτής επιτρέπει την αξιολόγηση της απόδοσης της CCTA χωρίς συστηματικά σφάλματα, επειδή τα αποτελέσματα δεν έγιναν γνωστά στους θεράποντες ιατρούς και, επομένως, δεν χρησιμοποιήθηκαν στη λήψη κλινικών αποφάσεων. Οι καθιερωμένες διαγνωστικές μέθοδοι συγκρίθηκαν με τα αποτελέσματα της CCTA, χωρίς να χρησιμοποιηθούν τα τελευταία ως τμήμα της διαγνωστικής προσέγγισης. Η απουσία MACE κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης επί 6 μήνες στους ασθενείς χωρίς στεφανιαία νόσο είναι καθησυχαστική και προσδίδει κύρος στη χρήση τής CCTA ως εργαλείου λήψης αποφάσεων στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. Ωστόσο, η μελέτη έχει μερικούς περιορισμούς. Πρώτον, πολλοί ασθενείς αποκλείστηκαν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρουσιάστηκαν εκτός πρωινού ωραρίου, εκείνων με γνωστή στεφανιαία νόσο και εκείνων με νεφρική ανεπάρκεια. Δεύτερον, οι ηλικιωμένοι ασθενείς υπο-αντιπροσωπεύονταν στη σειρά της μελέτης. Αυτές οι ομάδες ασθενών αποτελούν μεγάλο ποσοστό εκείνων που παρουσιάζονται με θωρακικό άλγος. Τρίτον, επρόκειτο για μελέτη από ένα μεμονωμένο κέντρο, με ιατρούς με μεγάλη εμπειρία στην CCTA. Πολλά κέντρα δεν έχουν τόση εμπειρία σε αυτή τη νέα τεχνική. Οι παράγοντες αυτοί ενδεχομένως σημαίνουν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης δεν μπορούν να γενικευτούν σε όλα τα κέντρα. Τέλος, μόνο 92% των ασθενών αξιολογήθηκαν κατά την περίοδο παρακολούθησης 6 μηνών, και επομένως μερικά κλινικά συμβάματα ίσως χάθηκαν. Πριν μεταβληθεί η πρακτική, τα αποτελέσματα αυτά θα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες, με αυστηρή παρακολούθηση, οι οποίες θα έχουν την απαιτούμενη στατιστική ισχύ για την ανίχνευση κλινικών συμβαμάτων. 10 Τεύχος 46

10 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 11

11 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 12 Συνεχής καταγραφή ηλεκτροκαρδιογραφήματος για την ανίχνευση ισχαιμίας μετά από οξύ στεφανιαίο σύνδρομο Περίληψη και Σχόλιο Από τον Andrew J. Boyle, MBBS, PhD Πηγή: Scirica BM, et al. Ischemia detected on continuous electrocardiography after acute coronary syndrome: observations from the MERLIN-TIMI 36 (Metabolic Efficiency With Ranolazine for Less Ischemia in Non-ST-Elevation Acute Coronary Syndrome-Thrombolysis In Myocardial Infarction 36) trial. J Am Coll Cardiol. 2009; 53: Μετά από οξέα στεφανιαία σύνδρομα (acute coronary syndromes, ACS) η υποτροπή της ισχαιμίας αποτελεί σημείο χειρότερης πρόγνωσης. Προηγούμενες μελέτες έχουν υποδείξει ότι η συνεχής καταγραφή ΗΚΓ/φήματος (continuous electrocardiograph monitoring, cecg) μπορεί να ανιχνεύσει την ισχαιμία, καθώς και ότι η ισχαιμία σχετίζεται με φτωχές καρδιαγγειακές εκβάσεις. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις στη φαρμακευτική αγωγή και στις διαδερμικές επεμβάσεις στεφανιαίων (percutaneous coronary interventions, PCI) για τα ACS έχουν αλλάξει σημαντικά την κλινική πρακτική. Ο ρόλος της cecg στην ανίχνευση της υποτροπής ισχαιμίας και στον καθορισμό της πρόγνωσης στη σημερινή εποχή της PCI και της εντατικής φαρμακευτικής αγωγής δεν έχει προσδιοριστεί. Οι Scirica και συνεργάτες παρουσιάζουν δεδομένα από ασθενείς που υποβλήθηκαν σε cecg επί 7 ημέρες μετά από ACS, ως τμήμα της μελέτης MERLIN-TIMI 36. Η μελέτη MERLIN-TIMI 36 ήταν μία τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (placebo) κλινική δοκιμή η οποία αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα της ρανολαζίνης σε ασθενείς με ACS. Συμμετείχαν ασθενείς, από τους οποίους σε έγινε cecg μέσω δύο διπολικών απαγωγών, σε συχνότητα δειγματοληψίας 125 Hz, επί Η ανίχνευση ισχαιμίας μέσω cecg παρέχει επιπρόσθετες προγνωστικές πληροφορίες για την αξιολόγηση του κινδύνου μειζόνων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ασθενείς μετά από ACS χωρίς ανάσπαση του ST. 7 ημέρες. Το κύριο τελικό σημείο ήταν η ισχαιμία, που οριζόταν ως κατάσπαση του τμήματος ST 1 mm διάρκειας τουλάχιστον 1 λεπτού κατά τη διάρκεια καρδιακής συχνότητας < 100 παλμών ανά λεπτό. Τα δευτερεύοντα τελικά σημεία περιλάμβαναν την ισχαιμία με κατάσπαση του ST κατά 0,5 mm διάρκειας 1 λεπτού και την επίπτωση της ισχαιμίας που έλαβε χώρα εντός 72 ωρών από την τυχαιοποίηση. Τα τελικά σημεία της cecg αναλύθηκαν από καρδιολόγους που δεν γνώριζαν τις κλινικές λεπτομέρειες. Από τις αναλύσεις της ισχαιμίας που ανιχνεύθηκε μέσω της cecg εξαιρέθηκαν συμβάματα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της καταγραφής cecg. 20% των ασθενών (n = 1.271) είχαν τουλάχιστον ένα επεισόδιο ισχαιμίας στην cecg. Η πλειοψη- 12 Τεύχος 46

12 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 13 φία των ασθενών είχε το πρώτο επεισόδιο ισχαιμίας εντός 48 ωρών. Ο διάμεσος αριθμός ισχαιμικών επεισοδίων ήταν 3 ανά ασθενή. Οι ασθενείς στους οποίους ανιχνεύθηκε ισχαιμία, σε σύγκριση με εκείνους χωρίς, ήταν γηραιότεροι (μέση ηλικία 66,6 έναντι 62,7 ετών, p < 0,001), πιθανότερο να είναι γυναίκες (38,6% έναντι 34,2%, p = 0,003) και είχαν χαμηλότερο δείκτη σωματικής μάζας (27,6 έναντι 28,4, p < 0,001). Είχαν υψηλότερο επιπολασμό υπέρτασης, προηγούμενης στηθάγχης, προηγούμενης καρδιακής ανεπάρκειας και νεφρικής ανεπάρκειας (77,1% έναντι 72,9%, p = 0,002, 66,4% έναντι 53,0%, p < 0,001, 20,7% έναντι 15,9%, p < 0,001, 29,8% έναντι 19,4%, p < 0,001, αντίστοιχα). Η κλινική εικόνα και η στρατηγική θεραπείας κατά τη διάρκεια της νοσηλείας στο νοσοκομείο για ACS επηρέασε την πιθανότητα ανίχνευσης ισχαιμίας μέσω της cecg. Οι ασθενείς με ανιχνεύσιμη ισχαιμία ήταν πιθανότερο να είχαν παρουσιαστεί με κατάσπαση του ST, αυξημένη τροπονίνη, αυξημένο BNP και υψηλότερη βαθμολογία κινδύνου ΤΙΜΙ (για όλα, p < 0,001). Λιγότεροι ασθενείς με ανιχνεύσιμη ισχαιμία είχαν αντιμετωπιστεί με αρχικό σχέδιο για πρώιμη επεμβατική στρατηγική (36,4% έναντι 41,4%, p < 0,001), αλλά περισσότεροι είχαν υποβληθεί στην πραγματικότητα σε επαναγγείωση (42,3% έναντι 38,6%, p = 0,015). Τα πρότυπα χρήσης φαρμάκων ήταν διαφορετικά μεταξύ των ομάδων, με τους ασθενείς εκείνους με ανιχνεύσιμη ισχαιμία να είναι λιγότερο πιθανό να παίρνουν θειενοπυριδίνες (48,5% έναντι 53,7%, p = 0,001), στατίνες (74,2% έναντι 78%, p = 0,004) και αποκλειστές διαύλων ασβεστίου (28,7% έναντι 35,4%, p = 0,015), αλλά πιθανότερο να παίρνουν νιτρώδη (38,6% έναντι 28,3%, p < 0,001) κατά την έξοδο από το νοσοκομείο. Η χρήση βήτα αποκλειστών δεν διέφερε μεταξύ των ομάδων. Οι ασθενείς με ανιχνεύσιμη ισχαιμία στην cecg είχαν υψηλότερα ποσοστά δυσμενών κλινικών εκβάσεων. Το κύριο τελικό σημείο της μελέτης ήταν ο συνδυασμός καρδιαγγειακού θανάτου, εμφράγματος μυοκαρδίου και υποτροπής ισχαιμίας, και ήταν συχνότερο στους ασθενείς εκεί- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

13 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 14 νους με ισχαιμία στην cecg (28,5% έναντι 17,8%, διορθωμένος λόγος κινδύνου [hazard ratio, HR] 1,75, p < 0,001). Οι μεμονωμένες συνιστώσες του σύνθετου τελικού σημείου ήταν επίσης συχνότερες στην ομάδα που είχε ισχαιμία στην cecg (καρδιαγγειακός θάνατος 7,7% έναντι 2,7%, HR 2,94, p < 0,001, έμφραγμα μυοκαρδίου 9,4% έναντι 5%, HR 2,0, p < 0,001, υποτροπή ισχαιμίας 17,5% έναντι 12,3%, HR 1,43, p < 0,001). Οι Scirica και συνεργάτες πραγματοποίησαν μία πολυπαραγοντική ανάλυση, που περιλάμβανε κλινικά δεδομένα και δεδομένα βιοχημικών δεικτών, και η ισχαιμία στην cecg παρέμεινε ισχυρός προβλεπτικός παράγοντας των συμβαμάτων (διορθωμένος HR 2,46, p < 0,001 για τον καρδιαγγειακό θάνατο, διορθωμένος HR 1,57, p < 0,001 για το κύριο σύνθετο τελικό σημείο). Η σχέση μεταξύ ισχαιμίας και αυξημένου ποσοστού κλινικών συμβαμάτων ήταν σταθερή, είτε τα συμβάματα έλαβαν χώρα ενωρίς (εντός 48 ωρών) είτε αργά, είτε οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε επαναγγείωση είτε όχι, είτε η ισχαιμία ανιχνεύθηκε πριν ή μετά από την επαναγγείωση, ακόμη και επί παρουσίας καθόλου ή ελάχιστης στεφανιαίας νόσου στη στεφανιογραφία. Οι Scirica και συνεργάτες ανέλυσαν επίσης τις εκβάσεις των ασθενών με κατάσπαση ST μικρότερου βαθμού (0,5-1 mm), που έλαβε χώρα σε μόλις 3,9% των ασθενών, και εκείνων με ανάσπαση του ST, που σημειώθηκε σε 3,2%. Κανένα από τα ευρήματα αυτά δεν σχετιζόταν με αύξηση των κλινικών συμβαμάτων σε αυτές τις μικρές υπο-ομάδες. Επιπλέον, το αν οι ασθενείς είχαν τυχαιοποιηθεί σε ρανολαζίνη ή placebo δεν είχε επίδραση στον επιπολασμό της ισχαιμίας στην cecg. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανίχνευση ισχαιμίας μέσω cecg παρέχει επιπρόσθετες προγνωστικές πληροφορίες για την αξιολόγηση του κινδύνου μειζόνων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ασθενείς μετά από ACS χωρίς ανάσπαση του ST. Οι Scirica και συνεργάτες δείχνουν ότι, στη σύγχρονη πρακτική, η προσθήκη της καταγραφής cecg για 7 ημέρες μετά από ACS παρέχει επιπλέον προγνωστικές πληροφορίες. Σχόλιο Κάθε χρόνο, 1,3 εκατομμύρια Αμερικανοί νοσηλεύονται με ACS χωρίς ανάσπαση του ST. Οι Scirica και συνεργάτες δείχνουν ότι, στη σύγχρονη πρακτική, η προσθήκη της καταγραφής cecg για 7 ημέρες μετά από ACS παρέχει επιπλέον προγνωστικές πληροφορίες. Με ισχαιμία σε 20% των ασθενών και χειρότερες κλινικές εκβάσεις για την ομάδα αυτή, η ανίχνευση ισχαιμίας στην cecg έχει τη δυναμική να αποκτήσει σημαντικό ρόλο στη διαστρωμάτωση του κινδύνου μεγάλων αριθμών ασθενών. Τα ισχυρά σημεία της μελέτης περιλαμβάνουν το μεγάλο αριθμό ασθενών και το γεγονός ότι τα συμβάματα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της καταγραφής cecg δεν ελήφθησαν υπ' όψιν στην ανάλυση, επιτρέποντας τη χρησιμοποίηση της καταγραφής cecg ως προγνωστικού εργαλείου μόνο. Ωστόσο, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε αρκετούς περιορισμούς. Πρώτον, πρόκειται για μία υπο-μελέτη παρατήρησης (observational sub-study) και δεν εξετάζει επιδράσεις της θεραπείας. Επομένως, τα αποτελέσματα χρησιμεύουν μόνο για τη δημιουργία υποθέσεων, και δεν μπορεί να συστήσει κανείς ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούμε την καταγραφή cecg στην κλινική πράξη με βάση τα αποτελέσματα αυτά. Δεύτερον, η μελέτη MERLIN- TIMI 36 είχε έναν αριθμό κριτηρίων αποκλεισμού, όπως οι αρχικές ΗΚΓ/φικές διαταραχές, οπότε τα αποτελέσματα δεν μπορούν να αναχθούν απαραίτητα σε όλους τους ασθενείς. Τρίτον, υπήρχαν σημαντικές διαφορές στη φαρμακευτική αγωγή των ασθενών με και χωρίς ισχαιμία. Επομένως, οι επιδράσεις της ισχαιμίας στις εκβάσεις μπορεί να σχετίζονται με τις διαφορές στη θεραπεία. Παρά τις διορθώσεις για πολλαπλές μεταβλητές, οι διαφορές αυτές δεν μπορούν να αγνοηθούν, και ίσως είχαν κάποια κλινικώς σημαντική επίδραση στις εκβάσεις. Παρά τους περιορισμούς αυτούς, η μελέτη παραμένει χρήσιμη, επιβεβαιώνοντας ότι, στην εποχή της σύγχρονης PCI και της βέλτιστης φαρμακευτικής αγωγής, η συνεχιζόμενη ισχαιμία παραμένει δείκτης φτωχής πρόγνωσης. Κατά πόσον η cecg θα καθοδηγήσει αποτελεσματικότερες στρατηγικές θεραπείας παραμένει να ελεγχθεί σε προοπτικές, τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. 14 Τεύχος 46

14 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 15

15 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 16 CRP στην πνευμονική υπέρταση Περίληψη και Σχόλιο Από τον Jonathan Abrams, MD, Professor of Medicine, Division of Cardiology, University of New Mexico, Albuquerque Πηγή: Quarck R, et al. C-reactive protein: a new predictor of adverse outcome in pulmonary arterial hypertension. J Am Coll Cardiol. 2009; 53: Πρόσφατα, έχουν τύχει σημαντικής προσοχής νέοι δείκτες για μία ποικιλία νόσων, ειδικά το BNP (B-type natriuretic peptide), το N-τελικό-προ-BNP, η C αντιδρώσα πρωτεϊνη ή CRP (Creactive protein) και η CRP υψηλής ευαισθησίας (high sensitivity CRP, CRP-hs). Τα επίπεδα των ουσιών αυτών είναι χρήσιμα για την αξιολόγηση της βαρύτητας σημαντικών νόσων, όπως της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας και του θωρακικού άλγους στο οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου. Η CRP-hs δεν είναι ειδική για συγκεκριμένη νόσο και εν γένει τα αυξημένα επίπεδα αντανακλούν φλεγμονή ή λοίμωξη. Αυξήσεις της CRP βρίσκονται σε ποικιλία νόσων - καταστάσεων. Μία νέα μελέτη εξετάζει την αξία των επιπέδων CRP σε ασθενείς με σοβαρή πνευμονική υπέρταση (pulmonary hypertension, PH). Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς δείχνουν ότι τα επίπεδα CRP αποτελούν χρήσιμο προβλεπτικό παράγοντα της θνησιμότητας σε διάφορους τύπους πνευμονικής υπέρτασης. Εξετάστηκαν δύο τύποι PH: διαδοχικοί ασθενείς με κλασική πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (pulmonary arterial hypertension, PAH), χαρακτηριζόμενη από περιφερική πνευμονική αρτηριακή αρτηριοπάθεια, χρόνια θρομβοεμβολική πνευμονική υπέρταση (chronic thromboembolic pulmonary hypertension, CTEPH) με "περιστασιακές" αποφράξεις εγγύς αγγείων και αναδιαμόρφωση (remodeling) περιφερικών αγγείων, και φυσιολογικοί μάρτυρες. Τα επίπεδα CRP ήταν υψηλότερα στους ασθενείς με πνευμονική υπέρταση σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες. Μερικοί ερευνητές έχουν εισηγηθεί ότι στην PAH υπάρχει φλεγμονώδες υπόστρωμα και πρόσφατα δεδομένα έχουν υποδείξει αυξημένα επίπεδα ιντερλευκίνης 1, ιντερλευκίνης 6 και "CX chemokine macrophage inflammatory-chalk protein-1 alpha". Η CTEPH με "απορρυθμισμένο θρόμβο" μπορεί να συνεισφέρει στην παθοφυσιολογία της PH. Η "CCL2 chemokine monocyte chemoattractive protein" είναι απορρυθμισμένη στις μεγάλες πνευμονικές αρτηρίες ασθενών με CTEPH. Επομένως, η σημαντική φλεγμονή στους ασθενείς με PH δεν είναι βέβαιη, αλλά παραμένει πιθανή, και η CRP αποτελεί δείκτη φλεγμονής. Η παρούσα μελέτη εξετάζει αν τα επίπεδα CRP θα μπορούσαν να είναι προβλεπτικά της σοβαρότητας της PH και των μεταγενέστερων εκβάσεων. Το πρωτόκολλο αφορούσε σε προοπτική μελέτη διαδοχικών ασθενών με PAH και CTEPH, οι οποίοι υποβλήθηκαν στο σύνολό τους σε καθετηριασμό των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων (University of Leuven) μεταξύ 2004 και Οι παράμετροι που εξετάστηκαν περιλάμβαναν τη λειτουργική κατηγορία, τη δοκιμασία βάδισης 6 λεπτών (6-minute walking test, 6 MWT), τη φαρμακευτική αγωγή και τα αιμοδυναμικά δεδομένα από τον καθετηριασμό των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων. Αναλύθηκαν δείγματα αίματος για τα επίπεδα CRP. Καταγράφηκαν τα ποσοστά επιβίωσης. Τα επίπεδα της CRP εκφράζονταν ως λογάριθμος mgr ανά λίτρο και δεν θα αναφερθούν σε αυτό το σχόλιο, καθώς αυτές οι μονάδες μέτρησης δεν χρησιμοποιούνται συνήθως από τα εργαστήρια των Ηνωμένων Πολιτειών. Σχεδιάστηκαν καμπύλες Kaplan 16 Τεύχος 46

16 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 17 - Meier επιβίωσης και επιβίωσης ελεύθερης συμπτωμάτων, για τους ασθενείς με CRP πάνω και κάτω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο. Η ευαισθησία και η ειδικότητα της CRP για την πρόβλεψη της επιβίωσης προσδιορίστηκε μέσω της μεθόδου "ROC operating characteristics". Χρησιμοποιήθηκε παλινδρόμηση Cox (Cox regression) που περιέλαβε πολλαπλά χαρακτηριστικά. Αποτελέσματα: Εξετάστηκαν δύο σειρές ασθενών με πνευμονική υπέρταση, 104 με PAH, 79 με CTEPH, και μία ομάδα μαρτύρων 95 υγιών ατόμων. Οι μισοί από τους ασθενείς με PAH είχαν ιδιοπαθή PAH και οι μισοί σχετιζόμενες νόσους. Στη σειρά της CTEPH, 75% είχαν ιστορικό οξείας πνευμονικής εμβολής, με 66% τουλάχιστον μία διαταραχή θρομβοφιλίας. Συνολικά, 35 ασθενείς απεβίωσαν, 44 ασθενείς με CTEPH υποβλήθηκαν σε πνευμονική ενδαρτηρεκτομή, 5 ασθενείς με PAH υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση και 11 άρχισαν ανάλογα προστακυκλίνης. Η CRP ήταν υψηλότερη από ό,τι στους μάρτυρες, αλλά δεν διέφερε μεταξύ των ασθενών με PAH και CTEPH. Στους ασθενείς με PAH, τα επίπεδα CRP συσχετίζονταν με τη λειτουργική κατηγορία ΝΥΗΑ, με την πίεση δεξιού κόλπου και αντιστρόφως με την απόσταση βάδισης 6 λεπτών. Τα επίπεδα CRP ήταν υψηλότερα στους ασθενείς με κατηγορία ΝΥΗΑ III- IV και σε όσους δεν επιβίωσαν, οι οποίοι είχαν χειρότερη λειτουργική κατηγορία, υψηλότερη πίεση δεξιού κόλπου και φτωχότερες εκβάσεις βάδισης 6 λεπτών. Η καμπύλη Kaplan Meier έδειξε ότι όλοι οι ασθενείς με PAH, ιδιοπαθή PAH και εκείνοι που δεν είχαν λάβει θεραπεία, είχαν χαμηλότερη επιβίωση 2 ετών (65% έναντι 82%, p = 0,02) με υψηλότερα επίπεδα CRP. Οι ασθενείς με CRP πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο είχαν χαμηλότερη επιβίωση ελεύθερη συμβαμάτων (σε 2 έτη, 57% έναντι 75%). Τα χαμηλότερα επίπεδα CRP σχετίζονταν με καλύτερη επιβίωση ελεύθερη συμβαμάτων σε 2 έτη. Η κατηγορία ΝΥΗΑ, η CRP, η 6 MWD, η αιτιολογία και η πίεση δεξιού κόλπου προέβλεπαν αυξημένη θνησιμότητα στην PAH. Η ειδική για τη νόσο φαρμακευτική αγωγή στους ασθενείς με PAH σχετιζόταν με σημαντική μείωση στην πνευμονική αγγειακή αντίσταση (pulmonary vascular resistance, PVR). Οι ασθενείς που ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

17 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 18 έλαβαν ειδικές για τη νόσο θεραπείες είχαν καλύτερες εκβάσεις συνολικά. Οι ασθενείς που ομαλοποίησαν τη CRP (ανταποκριθέντες) είχαν υψηλότερο ποσοστό επιβίωσης σε 3 έτη. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι "... τα επίπεδα CRP ήταν υψηλότερα στους ασθενείς με πνευμονική υπέρταση σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες. Η σοβαρή πνευμονική υπέρταση σχετιζόταν με αυξημένα επίπεδα CRP... Η CRP προέβλεπε τη θνησιμότητα και την κλινική επιδείνωση". Η κύρια παρατήρηση είναι ότι "η καινοτομία της παρούσας μελέτης είναι ένας δυνητικός ρόλος της CRP ως προβλεπτικού παράγοντα της φτωχής ανταπόκρισης στη θεραπεία της PAH". Σχόλιο Οι Quarck και συνεργάτες εισηγούνται ότι η CRP αποτελεί ανεξάρτητο προβλεπτικό παράγοντα των εκβάσεων στην PAH, όπως έχει υποδειχθεί από παλαιότερες μελέτες σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Προτείνουν την προσθήκη της CRP στο NT-pro-BNP ως δείκτη για την αξιολόγηση της πνευμονικής υπέρτασης. Καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η CRP μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη των εκβάσεων και της ανταπόκρισης στη θεραπεία της PAH. Οι ασθενείς με ομαλοποίηση των επιπέδων CRP "είχαν Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η πτώση της CRP εντός του φυσιολογικού εύρους μπορεί να σηματοδοτεί επωφελή επίδραση των αναλόγων προστακυκλίνης. σημαντικά καλύτερη επιβίωση με βελτίωση της λειτουργικής κατηγορίας ΝΥΗΑ και αύξηση του καρδιακού δείκτη". Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η πτώση της CRP εντός του φυσιολογικού εύρους μπορεί να σηματοδοτεί επωφελή επίδραση των αναλόγων προστακυκλίνης. Τα επίπεδα CRP βελτιώθηκαν μετά από πνευμονική αρτηριακή ενδαρτηρεκτομή, γεγονός που υποδεικνύει έναν ακόμη ρόλο για τη CRP. Η μέτρηση της CRP, καθώς έχει χαμηλό κόστος και μικρό κίνδυνο, θα πρέπει να εξετάζεται στην αξιολόγηση των ασθενών με πνευμονική υπέρταση και στην επιλογή των θεραπευτικών επιλογών. Η CRP είναι ένας δείκτης φλεγμονής, ο οποίος έχει αποδειχθεί χρήσιμος στην εξέταση των εκβάσεων σε πολλαπλά πλαίσια. Η πρόσφατη κλινική δοκιμή JUPITER υποδεικνύει ότι η αυξημένη CRPhs σε άτομα χωρίς εμφανή αγγειακή νόσο και φυσιολογική LDL χοληστερόλη αναγνωρίζει ασθενείς που μπορεί να ωφεληθούν από τη θεραπεία με στατίνη. Η παρούσα μελέτη ασχολείται με έναν πολύ διαφορετικό πληθυσμό τη σοβαρή πνευμονική υπέρταση ποικίλης αιτιολογίας. Υποδεικνύει ότι η φλεγμονή έχει κεντρικό ρόλο στους ασθενείς με PAH, με αυξημένους δείκτες και ουσίες φλεγμονής. Τα δεδομένα αυτά συμφωνούν με τα αποδεικτικά στοιχεία ότι η CRP μπορεί να έχει έναν ρόλο στον καθορισμό της βαρύτητας και, ίσως, των εκβάσεων της PAH ποικίλης αιτιολογίας. Ο αριθμός των ασθενών σε κάθε κατηγορία ή αιτιολογία πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης είναι σχετικά μικρός: 104 με τυπική πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (PAH), 79 με CTEPH ή χρόνια θρομβοεμβολική υπέρταση, και 95 μάρτυρες. Επίσης, η θεραπεία δεν ήταν τυποποιημένη ούτε προσαρμοσμένη με βάση τα επίπεδα CRP, επομένως ο ρόλος της CRP στην επιλογή και στην τροποποίηση της θεραπείας παραμένει υποθετικός. Τα δεδομένα υποστηρίζουν την άποψη ότι η CRP πάνω από τα "φυσιολογικά όρια" σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, ανεξαρτήτως της αιτίας PAH. Ωστόσο, αυξημένη θνησιμότητα παρατηρείται σε ασθενείς με φτωχή λειτουργία αριστερής κοιλίας, υψηλή κατηγορία ΝΥΗΑ, υψηλή πίεση δεξιού κόλπου και μικρή απόσταση βάδισης 6 λεπτών. Το NT-pro-BNP έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ως δείκτης των εκβάσεων στην PAH. Οι Quarck και συνεργάτες υπογραμμίζουν ότι, επιπρόσθετα, η CRP έχει προγνωστική αξία και μικρό κόστος. Συμφωνώ ότι ίσως αξίζει τον κόπο η λήψη διαδοχικών μετρήσεων CRP, και τα δεδομένα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ότι μπορεί να καθοδηγήσει την ενδεχόμενη θεραπεία με ποικίλες νέες προσεγγίσεις κατά την παρακολούθηση. Χρειάζονται πολύ περισσότερα δεδομένα, ειδικά σε σχέση με τα όρια της CRP για την πρόβλεψη των εκβάσεων, καθώς φαίνεται ότι η CRP αποτελεί ένα κατά κάποιο τρόπο αμβλύ εργαλείο. 18 Τεύχος 46

18 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 19

19 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 20 Συγκοπή και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Περίληψη και Σχόλιο Από τον John P. DiMarco, MD, PhD, Professor of Medicine, Division of Cardiology, University of Virginia, Charlottesville Πηγή: Spirito P, et al. Syncope and risk of sudden death in hypertrophic cardiomyopathy. Circulation. 2009; 119: Ησυγκοπή συχνά θεωρείται σημείο κινδύνου σε ασθενείς με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (hypertrophic cardiomyopathy, HCM). Στην παρούσα μελέτη, οι Spirito και συνεργάτες ανακοινώνουν δεδομένα Η ανερμήνευτη συγκοπή, ιδιαίτερα αν είναι πρόσφατη και αν λαμβάνει χώρα πριν από την ηλικία των 18 ετών, αποτελεί έναν μείζονα παράγοντα κινδύνου για αιφνίδιο θάνατο σε ασθενείς με HCM. από ένα αρχείο καταγραφής ασθενών με HCM που παρακολουθούνταν διαχρονικά (longitudinally) σε 4 κέντρα. Η διάγνωση της HCM βασιζόταν σε τυπικά ηχω-καρδιογραφικά κριτήρια. Τα διαθέσιμα δεδομένα στο αρχείο καταγραφής περιλάμβαναν: ηλικία, φύλο, οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου, λειτουργική κατηγορία ΝΥΗΑ, βαθμό απόφραξης του χώρου εξώθησης αριστερής κοιλίας, πάχος τοιχώματος αριστερής κοιλίας, διάμετρο αριστερού κόλπου, και θεραπεία. Η συγκοπή οριζόταν ως αιφνίδια και βραχεία απώλεια συνείδησης σχετιζόμενη με απώλεια του ορθοστατικού τόνου και αυτόματη ανάνηψη. Με βάση τα κλινικά δεδομένα, τα επεισόδια συγκοπής ταξινομήθηκαν είτε ως "νευρικώς μεσολαβούμενα" είτε ως "ανερμήνευτα". Κατά το χρόνο της αρχικής αξιολόγησης, 207 ασθενείς είχαν προηγούμενο ιστορικό συγκοπής. Σε 153 ασθενείς, η συγκοπή ταξινομήθηκε ως "ανερμήνευτη", με 118 ασθενείς της ομάδας αυτής να αναφέρουν συγκοπή στην ηρεμία και 35 κατά τη διάρκεια έντονης προσπάθειας. 52 ασθενείς ανέφεραν συγκοπή με χαρακτηριστικά που υποδείκνυαν νευρογενώς μεσολαβούμενη προέλευση. Οι υπόλοιποι δεν είχαν ιστορικό συγκοπής στην αρχική εξέταση. Υπήρχαν λίγες κλινικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων. Συνολικά, η μέση ηλικία ήταν 46 ± 20 έτη. 61% της συνολικής ομάδας ήταν άνδρες. Οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου αναφερόταν από 19% των ασθενών και 11% βρίσκονταν σε λειτουργική κατηγορία ΝΥΗΑ ΙΙΙ ή IV. Μόνο 7% είχαν πάχος τοιχώματος αριστερής κοιλίας > 30 mm. Κατά την αρχική αξιολόγηση, 41% των ασθενών έπαιρναν βήτα αποκλειστές, 25% ανταγωνιστές ασβεστίου, 6% αμιοδαρόνη και 12% διουρητικά. Κατά τη διάρκεια περιόδου παρακολούθησης 5,6 ± 5,2 ετών, σημειώθηκαν 240 θάνατοι (14% της συνολικής ομάδας). Από τους θανάτους αυτούς, 74 ταξινομήθηκαν ως αιφνίδιοι και θεωρήθηκαν καρδιακής αιτιολογίας, 54 οφείλονταν σε καρδιακή ανεπάρκεια, 26 σχετίζονταν με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και 60 οφείλονταν σε μη καρδιακά αίτια. Για τους ασθενείς που κατέληξαν αιφνιδίως, η μέση ηλικία ήταν 42 ± 18 έτη. Μεταξύ των ασθενών της μελέτης, σε 98 (6%) τοποθετήθηκε ICD μετά την αρχική αξιολόγηση. Από αυτούς τους 98 ασθενείς, 5 έλαβαν μία ή περισσότερες θεραπείες ICD. Η προηγούμενη συγκοπή, αν ήταν ανερμήνευτη, μπορούσε να σχετίζεται με τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου. Για τους 153 ασθενείς με ιστορικό ανερμήνευτης συγκοπής, ο σχετικός κίνδυνος αιφνίδιου θανάτου ήταν 1,78. Δεν υπήρχε, ωστόσο, σχέση μεταξύ νευρικώς μεσολαβούμενης συγκοπής και αιφνίδιου θανάτου (σχετικός κίνδυνος 0,91). Τα υποτροπιάζοντα επεισόδια συγκοπής, που αναφέρθηκαν από 63 ασθενείς, δεν αύξησαν τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου. Για τους 20 Τεύχος 46

20 heartreat_46 11/12/09 9:39 AM Page 21 ασθενείς αυτούς, ο σχετικός κίνδυνος ήταν 1,26. Η ανερμήνευτη συγκοπή σχετιζόταν με χειρότερη πρόγνωση σε ασθενείς ηλικίας < 18 ετών. Σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, ο λόγος κινδύνου (hazard ratio) ήταν 8,0. Εξετάστηκε επίσης το χρονικό διάστημα μεταξύ ανερμήνευτης συγκοπής και του κινδύνου αιφνίδιου θανάτου. Οι ασθενείς με πρόσφατο (εντός 6 μηνών) επεισόδιο ανερμήνευτης συγκοπής είχε αυξημένο κατά 5 φορές κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου σε σύγκριση με τους ασθενείς χωρίς πρόσφατη συγκοπή. Οι ασθενείς με μόνο απομακρυσμένα επεισόδια συγκοπής (> 5 έτη πριν) δεν είχαν αυξημένο κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου (λόγος κινδύνου 0,38). Τέλος, οι Spirito και συνεργάτες εξέτασαν την αλληλεπίδραση μεταξύ ηλικίας, συγκοπής και αιφνίδιου θανάτου. Υπήρχαν 147 ασθενείς ηλικίας < 18 ετών κατά την ένταξη στη μελέτη. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης επί 6,5 ± 5,7 έτη, 15 (10%) κατέληξαν αιφνίδια. Η επίπτωση του αιφνίδιου θανάτου σε αυτή την ομάδα ήταν 15,7 ανά ασθενείς - έτη. Οι Spirito και συνεργάτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανερμήνευτη συγκοπή, ιδιαίτερα αν είναι πρόσφατη και αν λαμβάνει χώρα πριν από την ηλικία των 18 ετών, αποτελεί έναν μείζονα παράγοντα κινδύνου για αιφνίδιο θάνατο σε ασθενείς με HCM. Σχόλιο Ο αιφνίδιος θάνατος είναι η πλέον ζοφερή επιπλοκή της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Προηγούμενες μελέτες έχουν περιγράψει παράγοντες κινδύνου για τον αιφνίδιο θάνατο στους ασθενείς αυτούς. Συχνά αναφερόμενοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το ιστορικό συγκοπής, τις αυθόρμητες μη εμμένουσες κοιλιακές αρρυθμίες, την υπόταση με την άσκηση, το θετικό οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου σε νεαρή ηλικία και τη μαζική υπερτροφία της αριστερής κοιλίας. Οποιοσδήποτε από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου θεωρείται πιθανή ένδειξη εμφύτευσης ICD για την πρωτογενή πρόληψη αιφνίδιου θανάτου. Η παρούσα μελέτη αποσαφηνίζει περαιτέρω την προγνωστική σημασία της συγκοπής. Η συγκοπή με κλασικά χαρακτηριστικά νευρικώς μεσολαβούμενου συμβάματος δεν σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο. Ένα απομακρυσμένο χρονικά επεισόδιο συγκοπής χωρίς υποτροπή για αρκετά χρόνια επίσης δεν θα πρέπει να θεωρείται παράγοντας κινδύνου. Η πρόσφατη "ανερμήνευτη" συγκοπή, ωστόσο, είναι περισσότερο ανησυχητική και, ιδιαίτερα σε νεότερους ασθενείς, μπορεί να αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την τοποθέτηση ICD. ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ Zodin 1000 mg καψάκιο, μαλακό 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα καψάκιο, μαλακό περιέχει : Αιθυλεστέρες των ω 3 λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

SEA-OIL. (Αιθυλεστέρες των ω-3 λιπαρών οξέων-90)

SEA-OIL. (Αιθυλεστέρες των ω-3 λιπαρών οξέων-90) SEA-OIL (Αιθυλεστέρες των ω-3 λιπαρών οξέων-90) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ SEA-OIL 1000mg καψάκια, μαλακά 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε καψάκιο περιέχει 1000mg αιθυλεστέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

1.7 Υπεύθυνος Κυκλοφορίας για την Ελλάδα Ferrer Galenica A.E., Ελευθερίας 4, 145 64 Κηφισιά, Τηλ. 210 52 81 700

1.7 Υπεύθυνος Κυκλοφορίας για την Ελλάδα Ferrer Galenica A.E., Ελευθερίας 4, 145 64 Κηφισιά, Τηλ. 210 52 81 700 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1.1 ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ZODIN Καψάκιο, μαλακό 1.2 Σύνθεση: Ένα καψάκιο, μαλακό περιέχει : Αιθυλεστέρες των ω 3 λιπαρών οξέων 90, 1000mg που περιλαμβάνουν 840 mg του αιθυλεστέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: OMACOR καψάκιο, μαλακό 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1000mg αιθυλεστέρες των ω 3 λιπαρών οξέων 90 που

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VIAGRA 25 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει κιτρική

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VIAGRA

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VIAGRA ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VIAGRA 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VIAGRA 25, 50 και 100 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Revatio 20 mg επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Για να φέρει αποτέλεσμα το Sildenafil/Pfizer πρέπει να υπάρχει σεξουαλική διέγερση.

Για να φέρει αποτέλεσμα το Sildenafil/Pfizer πρέπει να υπάρχει σεξουαλική διέγερση. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Sildenafil/Pfizer 25 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 50 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 100 mg επικαλυμμένα με λεπτό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1.1 Ονομασία: Flodil Kαψάκια, σκληρά 5 και 10 mg Αmlodipine 1.2 Σύνθεση: Δραστική ουσία:αmlodipine ( ως Amlodipine besylate ) Έκδοχα: Cellulose microcrystalline, Starch maize

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1.1 Ονομασία Syscor : Επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 5mg και 10mg

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1.1 Ονομασία Syscor : Επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 5mg και 10mg ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία Syscor : Επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 5mg και 10mg 1.2 Σύνθεση Δραστική ουσία: Νισολδιπίνη Έκδοχα: maize starch,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ CIALIS 2,5 mg δισκία επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ (ΣΧΕΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΟΝΟ)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ (ΣΧΕΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΟΝΟ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ (ΣΧΕΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΟΝΟ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Φ Υ Λ Λ Ο Ο Δ Η Γ Ι Ω Ν Γ Ι Α Τ Ο N Χ Ρ Η Σ Τ Η

Φ Υ Λ Λ Ο Ο Δ Η Γ Ι Ω Ν Γ Ι Α Τ Ο N Χ Ρ Η Σ Τ Η Φ Υ Λ Λ Ο Ο Δ Η Γ Ι Ω Ν Γ Ι Α Τ Ο N Χ Ρ Η Σ Τ Η 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία : Casodex, δισκία 50 mg 1.2. Σύνθεση Δραστική ουσία: Bicalutamide Έκδοχα: Lactose monohydrate, magnesium

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Revatio 20 mg επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1.1 Ονομασία Syscor CC: Δισκία ελεγχόμενης αποδέσμευσης 10mg, 20mg, 30mg & 40mg

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1.1 Ονομασία Syscor CC: Δισκία ελεγχόμενης αποδέσμευσης 10mg, 20mg, 30mg & 40mg ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία Syscor CC: Δισκία ελεγχόμενης αποδέσμευσης 10mg, 20mg, 30mg & 40mg 1.2 Σύνθεση Δραστική ουσία: Έκδοχα: Επικάλυψη: Νισολδιπίνη

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και το Φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Medical Express. Έτος 19ο / Τεύχος 186 / ΙΟΥΝΙΟΣ 2010. Βλ. σελίδες 42-43 >>>

Medical Express. Έτος 19ο / Τεύχος 186 / ΙΟΥΝΙΟΣ 2010. Βλ. σελίδες 42-43 >>> Medical Express Έτος 19ο / Τεύχος 186 / ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο KEMΠA Αριθμός Άδειας 385/1989 (X+7) EKΔOTΩN EΦHMEPIΔEΣ ΠEPIOΔIKA ISSN 1106-3157 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 102 166

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Cetirizine Dihydrochloride

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Cetirizine Dihydrochloride ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ DERMIZIN 10 mg/ml Cetirizine Dihydrochloride Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. - Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Amlodipine besilate/norma ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

Amlodipine besilate/norma ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ NORMA HELLAS S.A. VERSION: PIL-2601601_02-04 DATE: 14-12-2012 Amlodipine besilate/norma ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1. Εμπορική ονομασία: Amlodipine Besilate/Norma

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Ειδικευόµενη E Παθολογικής Κλινικής Πράγµατι έγινε βιοψία δέρµατος από βλάβη άκρου ποδός.. ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΗΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΕΜΒΟΛΕΣ ΑΠΌ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας 1 Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για τη rivastigmine,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης, προτου αρχίσετε να λαµβάνετε αυτό το φάρµακo. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ XOZAL 5 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία Λεβοσετιριζίνη διυδροχλωρική Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα