H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία"

Transcript

1 Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Α' Δερματολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Ιδιωτικό Ιατρείο Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Ðå ñß ëç øç Αν και παραδοσιακά η δερματοσκόπηση χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των δερματικών όγκων, τελευταία φαίνεται να είναι χρήσιμη και σε άλλους τομείς της Δερματολογίας. Τα δερματοσκοπικά πρότυπα διαφόρων φλεγμονωδών και λοιμωδών δερματοπαθειών έχουν ήδη περιγραφεί, και η χρήση της τεχνικής αυτής φάνηκε να βελτιώνει την κλινική αξιολόγηση και να διευκολύνει τη διαφορική διάγνωση. Η αυξανόμενη χρήση του δερματοσκοπίου στην γενική δερματολογία έχει διευκολυνθεί από την ανάπτυξη νέας γενιάς δερματοσκοπίων, τα οποία είναι εύχρηστα, μικρού μεγέθους και δεν απαιτούν τη χρήση υγρών ή γέλης. Σήμερα, η δερματοσκόπηση δε θα πρέπει να θεωρείται διαγνωστική μέθοδος δεύτερης γραμμής, αλλά ένα αναντικατάστατο διαγνωστικό εργαλείο της καθημερινής πράξης, αντίστοιχο του στηθοσκοπίου της γενικής παθολογίας. Σε αυτό το άρθρο ανασκοπούνται τα μέχρι σήμερα βιβλιογραφικά δεδομένα για τη δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία, με σκοπό να ενημερωθούν οι Δερματολόγοι για τις ενδείξεις χρήσης της, ώστε να την εισάγουν και να την εφαρμόσουν επωφελώς στην καθημερινή άσκηση. Summa ry Dermoscopy in General Dermatology Lallas A., Sidiropoulos Th., Sotiriou E., Chaidemenos G., Apalla Z. Although traditionally used for evaluation of skin tumors, dermoscopy continuously gains appreciation in other fields of dermatology. The dermoscopic patterns of several inflammatory and infectious skin diseases have already been described, and the technique has been shown to improve clinical performance in terms of differential diagnosis in the daily practice. The increasing use of dermoscopy in general dermatology was significantly enhanced by the development of the new generationhand-held dermatoscopes, which can be easily placed in every dermatologist s pocket and do not require use of immersion fluid. Nowadays, the dermatoscope should not be regarded a second-level diagnostic equipment, but an irreplaceable diagnostic tool in every-day clinical setting, similarly to the stethoscope in general medicine. In this article, we provide an up-to-date summary of data on dermoscopy in general dermatology, attempting to assist clinicians to profitably utilize and apply the available knowledge in the everyday practice. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Δερματοσκόπηση, γενική δερματολογία, φλεγμονοσκόπηση, εντομοσκόπηση KEY WORDS Dermoscopy, dermatoscopy, general dermatology, inflammoscopy, entomodermoscopy Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 23: , 2012

2 210 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή της δερματοσκόπησης στη δερματολογία αποκάλυψε έναν συναρπαστικό κόσμο δομών και χαρακτηριστικών «αόρατων» στο γυμνό μάτι που παρέχει επιπρόσθετες μορφολογικές πληροφορίες για τις δερματικές βλάβες κατά την κλινική εξέταση. Επί χρόνια, η τεχνική περιοριζόταν στην εκτίμηση μελανινοκυτταρικών όγκων, με την έρευνα να εστιάζεται κυρίως στην αναγνώριση των δερματοσκοπικών χαρακτηριστικών του μελανώματος. Εξελικτικά, η αξία της δερματοσκόπησης στη βελτίωση της ανίχνευσης του μελανώματος τεκμηριώθηκε και η τεχνική κέρδισε παγκόσμια αναγνώριση για την εκτίμηση των μελανινοκυτταρικών δερματικών όγκων, συνολικά. 1,2 Πιο πρόσφατα, διάφοροι ερευνητές περιέγραψαν τα δερματοσκοπικά πρότυπα μη μελανινοκυτταρικών όγκων, καθώς και μη νεοπλασματικών δερματοπαθειών. 3 Αυτό στηρίχθηκε στην παρατήρηση ότι εκτός από τις μελαγχρωματικές δομές οφειλόμενες στην εναπόθεση μελανίνης, η δερματοσκόπηση μπορεί να αναδείξει αγγειακές αλλαγές, χρωματικές παραλλαγές, θυλακικές διαταραχές και άλλα χαρακτηριστικά μη αντιληπτά από το γυμνό μάτι. Σήμερα, το δερματοσκόπιο θεωρείται το στηθοσκόπιο του δερματολόγου, που στα χέρια ενός έμπειρου στη τεχνική αυτή γιατρού παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη μορφολογία των δερματικών βλαβών. 4,5 Το 2006, σε άρθρο-ανασκόπηση της μέχρι τότε γνώσης στη δερματοσκόπηση της γενικής δερματολογίας, προτάθηκε ένας διαγνωστικός αλγόριθμος 5 βημάτων για την εκτίμηση μη μελαγχρωματικών δερματικών βλαβών. 4 Έκτοτε, έχει δημοσιευτεί πληθώρα άρθρων που περιγράφουν τα δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά φλεγμονωδών και λοιμωδών νοσημάτων, εμπλουτίζοντας τη γνώση μας σε αυτόν τον τομέα. Στην πλειονότητα των δημοσιευθέντων άρθρων για τη δερματοσκόπηση μη νεοπλασματικών δερματοπαθειών περιλαμβάνονται μεμονωμένα ή λίγα περιστατικά, συνεπώς για να διευκρινιστεί ο ρόλος της δερματοσκόπησης στην κλινική διάγνωση απαιτείται επιπλέον έρευνα. Παρόλα αυτά, σε δερματοπάθειες όπως η ψωρίαση ή η ψώρα, τα δερματοσκοπικά διαγνωστικά τους κριτήρια έχουν ελεγχθεί σε κατάλληλα σχεδιασμένες έρευνες, τεκμηριώνοντας τη σημαντική συμβολή της δερματοσκόπησης στην κλινική διάγνωση. Στο παρόν άρθρο παραθέτουμε μια επικαιροποιημένη σύνοψη της δερματοσκόπησης στη γενική δερματολογία, σε μια προσπάθεια να βοηθήσουμε τους κλινικούς γιατρούς να χρησιμοποιήσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη διαθέσιμη γνώση στην καθημερινή πρακτική τους. Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΌΠΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΑΝΑΠΌΣΠΑΣΤΟ ΚΟΜΜΆΤΙ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΉΣ ΕΞΈΤΑΣΗΣ Η κλινική εξέταση είναι αναμφίβολα ο θεμέλιος λίθος της διάγνωσης και αποτελεί το προϊόν σύνθεσης διαφόρων παραμέτρων. Ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, φυσική πορεία της νόσου, μακροσκοπικά χαρακτηριστικά και κατανομή των βλαβών, είναι μόνο μερικές από τις συνιστώσες που πρέπει να ληφθούν υπόψη και να συνυπολογιστούν στη διαγνωστική προσέγγιση του ασθενούς. Η δερματοσκόπηση παρέχει επιπρόσθετες μορφολογικές πληροφορίες σε υπο-μακροσκοπικό επίπεδο, συμπληρώνοντας το παζλ της κλινικής εξέτασης. Η ορθή αξιοποίηση των δερματοσκοπικών ευρημάτων προϋποθέτει τη συνεκτίμησή τους με όλες τις παραπάνω παραμέτρους και την ανάλογη ερμηνεία τους. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Οι αγγειακές δομές είναι οι πιο σημαντικές κατά την αξιολόγηση των δερματοσκοπικών ευρημάτων των φλεγμονωδών νοσημάτων. Επομένως, η επιλογή κατάλληλου εξοπλισμού που διασφαλίζει τη διατήρηση της μορφολογίας των αγγείων και ενισχύει τη βέλτιστη προβολή τους, θεωρείται απολύτως απαραίτητη. Τα συμβατικά δερματοσκόπια χειρός απαιτούν επαφή του φακού με την επιφάνεια του δέρματος, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση ή ακόμη και εξαφάνιση της μορφολογίας των υποκείμενων αγγειακών δομών. Στο παρελθόν η χρήση γελών και η άσκηση ελάχιστης πίεσης θεωρούνταν η βέλτιστη δυνατή πρακτική. Το πρόβλημα αυτό σήμερα έχει λυθεί με την εισαγωγή της «δεύτερης γενιάς» δερματοσκοπίων που χρησιμοποιούν πολωμένο φως και δεν απαιτούν επαφή με το υπό εξέταση δέρμα. Παρομοίως, για την αποτύπωση της δερματοσκοπικής εικόνας συστήνεται κάμερα που προσαρμόζεται σε νέας γενιάς δερματοσκόπιο, αντί της χρήσης φωτογραφικής μηχανής με δερματοσκοπικό φακό που εφαρμόζεται πάνω στο δέρμα. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 211 ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ (ΦΛΕΓΜΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ) Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί τα δερματοσκοπικά πρότυπα διαφόρων φλεγμονωδών νοσημάτων του δέρματος. Στη συνέχεια, θα παραθέσουμε τα δερματοσκοπικά κριτήρια κάθε νόσου και θα συζητήσουμε τη συμβολή της μεθόδου στη βελτίωση της κλινικής διάγνωσης. Ψωρίαση Το δερματοσκοπικό πρότυπο της ψωρίασης κατά πλάκες έχει περιγραφεί εδώ και μια δεκαετία. Πρόσφατα, ελέγχθηκε η αξιοπιστία του στη διαφορική διάγνωση της νόσου από άλλες ερυθηματολεπιδώδεις δερματοπάθειες (Εικόνα 1). 6,8-12 Το συχνότερο δερματοσκοπικό κριτήριο της ψωρίασης κατά πλάκες είναι τα στιγμοειδή αγγεία, τα οποία ανευρίσκονται σε όλες τις βλάβες. Η ανεύρεση αγγείων άλλου μορφολογικού τύπου, πρακτικά αποκλείει τη διάγνωση της νόσου. 6 Ο όρος «ερυθρά σφαιρίδια» (red globules) έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει την ίδια δερματοσκοπική εικόνα. 8 Η διάκριση ανάμεσα σε στιγμοειδή αγγεία και σφαιρίδια στηρίζεται στη διάμετρο της δομής (τα σφαιρίδια είναι μεγαλύτερα) και είναι σημαντική στη δερματοσκόπηση μελανινοκυτταρικών όγκων. Ωστόσο, στην ψωρίαση και οι δύο όροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν, καθώς οι σφαιρικοί αγγειακοί σχηματισμοί, παρότι μπορεί να διαφέρουν σε μέγεθος, τείνουν να είναι ομοιόμορφα κατανεμημένοι μέσα στην ψωριασική πλάκα. Σε μεγαλύτερες μεγεθύνσεις (x100-x400) τα ψωριασικά αγγεία φαίνονται ως διατεταμένα, επιμηκυμένα και περιελισσόμενα τριχοειδή. 13 Ιστοπαθολογικά, τα ερυθρά στίγματα αντιστοιχούν στις αγκύλες των κάθετα διατεταγμένων αγγείων εντός των επιμηκυμένων θηλών. Αν και τα ερυθρά στίγματα είναι το συχνότερο κριτήριο, το πιο ειδικό δερματοσκοπικό εύρημα για τη διαφορική διάγνωση αποτελεί η ομοιογενής κατανομή τους στη βλάβη. Όπως θα δούμε παρακάτω, στιγμοειδή αγγεία ανευρίσκονται σε διάφορες φλεγμονώδεις δερματοπάθειες. Παρόλα αυτά, καμία άλλη νόσος δεν παρουσιάζει ανάλογη ομοιογενή και συμμετρική κατανομή των αγγείων σε όλη την επιφάνεια της βλάβης όπως συμβαίνει στην ψωριασική πλάκα. Στην περίπτωση που η τελευταία καλύπτεται από παχιά επιφανειακά λέπια παρεμποδίζεται η προβολή των υποκείμενων αγγειακών δομών, οπότε και το ομοιογενές αγγειακό πρότυπο διακόπτεται. 6 Η απομάκρυνση ωστόσο των λεπίων αποκαλύπτει τις υποκείμενες χαρακτηριστικές αγγειακές δομές, συχνά σε συνδυασμό με μικροσκοπικές ερυθρές κηλίδες αίματος, που αποτελούν ουσιαστικά το δερματοσκοπικό «σημείο Auspitz». Οι Vazquez-Lopez και συν. περιέγραψαν μια ιδιαίτερη δερματοσκοπική κατανομή των αγγείων στην κατά πλάκες ψωρίαση, τους επονομαζόμενους «ερυθρούς σφαιρικούς δακτυλίους» (red glo- Åé êü íá 1 - Το τυπικό δερματοσκοπικό πρότυπο της ψωρίασης, αποτελούμενο από στιγμοειδή αγγεία με ομοιόμορφη κατανομή μέσα στη βλάβη, ενώ τα λευκά λέπια αποτελούν κοινό επιπλέον εύρημα. Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

4 212 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. bular rings). 9 Αυτό το πρότυπο αποδείχτηκε στη συνέχεια ότι είναι εύρημα υψηλής ειδικότητας στην ψωρίαση, αλλά χαμηλής ευαισθησίας. Άλλοι τύποι αγγειακής κατανομής είναι εξαιρετικά ασυνήθεις στην ψωρίαση. Δύο επιπλέον κοινά δερματοσκοπικά κριτήρια της ψωρίασης κατά πλάκες αποτελούν το ανοικτό ερυθρό φόντο και τα λευκά επιφανειακά λέπια. Όπως κατέδειξε πρόσφατη μελέτη διαγνωστικής ακρίβειας, το χρώμα των λεπίων είναι ιδιαίτερης διαγνωστικής αξίας για τη διαφορική διάγνωση της ψωρίασης από άλλες ερυθηματολεπιδώδεις δερματοπάθειες. Συγκεκριμένα, η παρουσία κίτρινων λεπίων ήταν ο πιο ισχυρός αρνητικός προγνωστικός παράγοντας για την ψωρίαση κατά πλάκες, ενισχύοντας παράλληλα τη διάγνωση της δερματίτιδας. 6 Αναφορικά με τις ειδικές μορφές ψωρίασης, όπως του τριχωτού της κεφαλής, η ανάστροφη, ή η παλαμοπελματιαία ψωρίαση, τα στοιχεία που διαθέτουμε για τα δερματοσκοπικά τους ευρήματα είναι περιορισμένα. 14 Ωστόσο, σύμφωνα με την εμπειρία μας, το δερματοσκοπικό πρότυπο της νόσου σε ειδικές θέσεις δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα από της κατά πλάκες ψωρίασης, πλην κάποιων παραλλαγών στην ποσότητα των λεπίων, ανάλογα με την ανατομική θέση των βλαβών. Στην ψωριασική βαλανίτιδα και στην ανάστροφη ψωρίαση που το λέπι απουσιάζει, το τυπικό δερματοσκοπικό πρότυπο των κανονικά κατανεμημένων ερυθρών στιγμάτων επικρατεί στη δερματοσκοπική εξέταση. Αντιστρόφως, στην ψωρίαση του τριχωτού της κεφαλής ή στην παλαμοπελματιαία ψωρίαση η παχιά υπερκερατωσική πλάκα δεν επιτρέπει την εκτίμηση των υποκείμενων αγγειακών στοιχείων, τα οποία γίνονται ορατά μόνο μετά την απομάκρυνση των λεπίων (Εικόνα 2). Πέρα από την καλά τεκμηριωμένη αξία της δερματοσκόπησης στη διαφορική διάγνωση της ψωρίασης από άλλες ερυθηματολεπιδώδεις δερματικές νό- Α Β Γ Δ Ε Åé êü íá 2 - Με εξαίρεση το βαθμό της υπερκεράτωσης, το δερματοσκοπικό πρότυπο της ψωρίασης παραμένει το ίδιο και σε ειδικές εντοπίσεις, όπως το τριχωτό της κεφαλής (A), παλάμες (B), γλουτιαία περιοχή (Γ), πρόσωπο (Δ) και η βάλανος (E), περιλαμβάνοντας κανονικά κατανεμημένα στιγμοειδή αγγεία και λευκά λέπια. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 213 σους, η μέθοδος χρησιμοποιείται τελευταία και στην παρακολούθηση των ψωριασικών ασθενών που λαμβάνουν είτε τοπική είτε συστηματική θεραπεία. Η εικόνα 3 δείχνει την εξέλιξη των δερματοσκοπικών χαρακτηριστικών των ψωριασικών πλακών σε ασθενείς υπό αγωγή με βιολογικούς παράγοντες. Πλην της εκτίμησης του θεραπευτικού αποτελέσματος, οι επιπλέον μορφολογικές πληροφορίες που παρέχει η δερματοσκόπηση ίσως μπορούν να βοηθήσουν στην πρώιμη αναγνώριση πιθανής υποτροπής της νόσου. Το τελευταίο είναι σημαντικό, καθώς η απώλεια της αποτελεσματικότητας συνιστά μείζον πρόβλημα στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ψωρίασης. 15 Επιπρόσθετα, είναι γνωστό ότι με το δερματοσκόπιο μπορούμε πρώιμα να ανιχνεύσουμε αρχόμενη ατροφία του δέρματος από χρήση στεροειδών, αναγνωρίζοντας τα χαρακτηριστικά γραμμοειδή αγγεία, πολύ πριν οι τελαγγειεκτασίες γίνουν κλινικά ορατές. 16 Με αυτό ως δεδομένο, προτείνεται η χρήση της δερματοσκόπησης σε όλους τους ασθενείς που κάνουν χρόνια χρήση τοπικών στεροειδών. Δερματίτιδα Η ομάδα των δερματίτιδων περιλαμβάνει πολλές οντότητες με διαφορετική αιτιοπαθογένεια, που όμως μοιράζονται παρόμοια ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά. Δερματοσκοπικά, η δερματίτιδα συνήθως χαρακτηρίζεται από ερυθρά στιγμοειδή αγγεία σε ανομοιογενή κατανομή και κίτρινα λέπια. Μορφολογικά, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα αγγεία της ψωρίασης και της δερματίτιδας. Ωστόσο, αντίθετα με την ψωρίαση, στη δερματίτιδα τα αγγεία έχουν ανομοιογενή και ασύμμετρη κατανομή. Τα αγγεία δείχνουν να συναθροίζονται σε κάποιες περιοχές, ενώ σε άλλες απουσιάζουν, Α Β Γ Δ Åé êü íá 3 - Δερματοσκοπική εικόνα ψωριασικής πλάκας πριν τη θεραπεία (A) και μετά 1 μήνα θεραπείας με βιολογικό παράγοντα (B). Η αλλαγή των μορφολογικών χαρακτηριστικών της νόσου είναι εμφανέστερη στη δερματοσκόπηση σε σύγκριση με την κλινική εκτίμηση, υποδηλώνοντας απάντηση στη θεραπεία. Παρομοίως η εικόνα (Δ) δείχνει τη μορφολογική εξέλιξη της εικόνας (Γ) 1 μήνα μετά την έναρξη θεραπείας. Ενώ κλινικά η βλάβη δείχνει αμετάβλητη, η δερματοσκόπηση αποκαλύπτει σημαντική αλλαγή των στιγμοειδών αγγείων, τα οποία εμφανίζονται ως στικτές αιμορραγικές κηλίδες. Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

6 214 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. προσδίδοντας στη βλάβη ένα ανομοιογενές πρότυπο (Εικόνα 4). 6 Στις πλάκες της δερματίτιδας συνήθως υπάρχει απολέπιση, το χρώμα της οποίας είναι πολύ χρήσιμο για τη διαφορική διάγνωση. Σε αντίθεση με την ψωρίαση και τις άλλες ερυθηματολεπιδώδεις δερματοπάθειες, τα λέπια στη δερματίτιδα παρουσιάζουν κίτρινο χρώμα, μόνο ή σε συνδυασμό με λευκό. 6 Ο όρος «σημείο του κίτρινου σφαιριδίου» έχει περιγραφεί σε περιστατικά νομισματοειδούς εκζέματος και αναφέρεται στο ίδιο δερματοσκοπικό χαρακτηριστικό (κίτρινα λέπια). 17 Αξιοσημείωτο είναι ότι το κίτρινο λέπι μπορεί να γίνει αντιληπτό όχι μόνο σε περιπτώσεις οξείας δερματίτιδας, αλλά και σε υποξεία ή χρόνια. Αν και τα δερματοσκοπικά πρότυπα κάθε μορφής δερματίτιδας δεν έχουν διερευνηθεί ξεχωριστά, αρκετές μελέτες που αφορούν την εξ επαφής δερματίτιδα, το νομισματοειδές έκζεμα, τη γενικευμένη δερματίτιδα, τη χρόνια δερματίτιδα, τη σμηγματοροϊκή δερματίτιδα, αλλά και άλλους τύπους, αναφέρουν παρόμοια δερματοσκοπικά ευρήματα (όπως περιγράφηκαν παραπάνω). 6,11,18 Αυτό είναι λογικό, εφόσον όλες οι οντότητες που περιλαμβάνονται στο φάσμα της δερματίτιδας μοιράζονται κοινά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά. Ομαλός λειχήνας Το παθογνωμονικό δερματοσκοπικό χαρακτηριστικό του ομαλού λειχήνα, αν και παραδοσιακά θεωρείται κλινικό σημείο, είναι το σημείο Wickham (δίκτυο από λευκές γραμμώσεις). Οι γραμμώσεις Wickham είναι σταθερό δερματοσκοπικό εύρημα, ανεξάρτητα από τη χρονιότητα της βλάβης ή τη μορφή της νόσου. Με δεδομένο ότι το συγκεκριμένο σημείο δεν έχει περιγραφεί σε καμιά άλλη νόσο, η αξία αυτού του δερματοσκοπικού κριτηρίου είναι μοναδική. 19 Επιπρόσθετα δερματοσκοπικά ευρήματα της Α Β Γ Δ Åé êü íá 4 - Η ψωρίαση (A) μπορεί να είναι αδύνατο να διακριθεί από το νομισματοειδές έκζεμα (B). Η δερματοσκόπηση μπορεί να βοηθήσει στη διαφορική διάγνωση, αποκαλύπτοντας τη χαρακτηριστική κανονική κατανομή των αγγείων στην ψωρίαση, σε συνδυασμό με λευκά λέπια. Αντίθετα, η δερματίτιδα χαρακτηρίζεται από την παρουσία κίτρινων λεπίων, με τα στιγμοειδή αγγεία να κατανέμονται ασύμμετρα στη βλάβη. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 215 νόσου είναι τα στιγμοειδή και γραμμοειδή αγγεία, κατανεμημένα συνήθως στην περιφέρεια της βλάβης. Ροδόχρους πιτυρίαση Το κιτρινωπό φόντο και τα λευκωπά λέπια στην περιφέρεια της βλάβης είναι τα πιο σημαντικά δερματοσκοπικά ευρήματα στη ροδόχρου πιτυρίαση. 6,20,21 Επιπρόσθετα, όπως και στην ψωρίαση και στη δερματίτιδα, στις περισσότερες περιπτώσεις αναγνωρίζονται στιγμοειδή αγγεία, αλλά το αγγειακό πρότυπο δεν έχει τη χαρακτηριστική ομοιογενή κατανομή της ψωρίασης (Εικόνα 5Β). Ερυθρά ιόνθιος πιτυρίαση Τα διαθέσιμα βιβλιογραφικά δεδομένα είναι περιορισμένα. Κυκλικές και οβάλ κιτρινωπές περιοχές που περιβάλλονται από αγγεία με μικτή μορφολογία (π.χ γραμμοειδή και στιγμοειδή) έχουν περιγραφεί σε μια περίπτωση ερυθράς ιόνθιου πιτυρίασης. 22 Αν και το δερματοσκοπικό πρότυπο της νόσου απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση, η αρχική παρατήρηση δείχνει ότι τουλάχιστο στην ερυθρά ιόνθιο πιτυρίαση απουσιάζει το χαρακτηριστικό πρότυπο της ψωρίασης, της νόσου δηλαδή από την οποία κυρίως πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί. Ποροκεράτωση Το κεράτινο πετάλιο (cornoid lamella) που αποτελεί το ιστοπαθολογικό παθογνωμονικό σημείο της ποροκεράτωσης, προβάλει στη δερματοσκοπική εξέταση ως μια καλά περιγεγραμμένη λευκο-κιτρινωπή περιφερική δακτυλιοειδής δομή (λευκό μονοπάτι - white track, το περίγραμμα ηφαιστιακού κρατήρα όπως φαίνεται από ψηλά - the outlines of a volcanic crater as observed from a high point) Στη διά- Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Åé êü íá 5 - (A) Η εντόπιση δικτύου Wickham στη δερματοσκοπική εξέταση επιτρέπει την ασφαλή διάγνωση του ομαλού λειχήνα. Η ροδόχρους πιτυρίαση (B) χαρακτηρίζεται από το συνδυασμό κίτρινου φόντου και περιφερικού λεπιού, ενώ ασύμμετρα κατανεμημένα στιγμοειδή αγγεία μπορεί να αποτελούν επιπλέον εύρημα. Η κλινική εκτίμηση του εξανθήματος των εικόνων (Γ) και (Δ) καταλήγει στη διάγνωση της ψωρίασης. Όμως, η δερματοσκόπηση των βλαβών αποκαλύπτει το χαρακτηριστικό «λευκό μονοπάτι» της ποροκεράτωσης, καθιστώντας εφικτή μια δύσκολη κλινική διάγνωση (E, ΣΤ). Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

8 216 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. σπαρτη επιπολής ακτινική ποροκεράτωση το περιφερικό όριο μπορεί να είναι υπερχρωματικό. 24,27,28 Το κεντρικό τμήμα της βλάβης μπορεί να έχει καφεοειδή χροιά, στιγμοειδή ή γραμμοειδή αγγεία, ή μια χωρίς ιδιαίτερους σχηματισμούς περιοχή, ανάλογα με τη μορφή της νόσου και το στάδιο εξέλιξης. Τα ειδικά αυτά χαρακτηριστικά καθιστούν εύκολη τη διάγνωση της ποροκεράτωσης με τη δερματοσκόπηση, ακόμα και σε κλινικά άτυπες περιπτώσεις (Εικόνα 5Γ, Δ). Κοκκιωματώδεις δερματοπάθειες Αυτή η ομάδα νοσημάτων περιλαμβάνει διάφορες διακριτές φλεγμονώδεις δερματοπάθειες, οι οποίες χαρακτηρίζονται ιστοπαθολογικά από την παρουσία κοκκιωμάτων στο χόριο. Τα δερματοσκοπικά πρότυπα πολλών εξ αυτών έχουν ήδη περιγραφεί. Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, φαίνεται ότι η δερματοσκόπηση επιτρέπει την αναγνώριση των δερματικών κοκκιωμάτων, διευκολύνοντας έτσι τη διάγνωση των κοκκιωματωδών δερματοπαθειών. Σαρκοείδωση, κοινός φυματώδης λύκος και δερματική λεϊσμανίαση Πορτοκαλόχροες ή κιτρινωπές, ημιδιαφανείς, σφαιροειδείς ή ακανόνιστου σχήματος περιοχές σε συνδυασμό με γραμμοειδή αγγεία έχουν περιγραφεί σε περιπτώσεις σαρκοείδωσης ή φυματώδους λύκου (Εικόνες 6A,B) Οι παραπάνω δομές φαίνεται να αντιστοιχούν στα υποκείμενα κοκκιώματα. Γενικευμένο ερύθημα, κίτρινα δάκρυα (κεράτινα βύσματα) υπερκεράτωση και κεντρική διάβρωση/έλκωση ήταν τα κύρια δερματοσκοπικά ευρήματα σε μια σειρά περιπτώσεων δερματικής λεϊσμανίασης. 32 Επιπλέον, Α Β Γ Δ Åé êü íá 6 - Η σαρκοείδωση (A) και ο κοινός φυματώδης λύκος (B) δερματοσκοπικά παρουσιάζουν πορτοκαλί - κίτρινες περιοχές σε συνδυασμό με γραμμοειδή διακλαδιζόμενα αγγεία. Το δερματοσκοπικό πρότυπο του δακτυλιοειδούς κοκκιώματος (Γ) είναι μη ειδικό, συχνά αποτελούμενο από στιγμοειδή αγγεία σε ερυθρό φόντο. Αντίθετα, η λιποειδική νεκροβίωση (Δ) τυπικά παρουσιάζεται με έντονο δίκτυο γραμμοειδών αγγείων σε κίτρινο φόντο. Γενικά, ο συνδυασμός κίτρινου χρώματος και γραμμοειδών διακλαδιζόμενων αγγείων στη δερματοσκόπηση είναι υποδηλωτικός κοκκιωματώδους δερματοπάθειας. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

9 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 217 μπορεί να παρατηρηθεί το πορτοκαλόχροο ή κιτρινωπό ημιδιαφανές χρώμα της σαρκοείδωσης. Επομένως, αν και η δερματοσκόπηση φαίνεται να αδυνατεί να βοηθήσει στη διάκριση μεταξύ των κοκκιωματωδών δερματοπαθειών, η παρουσία πορτοκαλόχροων ή κιτρινωπών, ημιδιαφανών περιοχών σε συνδυασμό με γραμμοειδή αγγεία είναι υπέρ της διάγνωσης μιας κοκκιωματώδους νόσου. Δακτυλιοειδές κοκκίωμα και λιποειδική νεκροβίωση Το δακτυλιοειδές κοκκίωμα και η λιποειδική νεκροβίωση είναι οι πλέον συχνές κοκκιωματώδεις δερματοπάθειες. Τα δερματοσκοπικά τους κριτήρια έχουν περιγραφεί σε αναφορές και πρόσφατα σε μια έρευνα με σχετικά μεγάλο αριθμό ασθενών (Εικόνα 6Γ,Δ). 33,34 Η λιποειδική νεκροβίωση εμφανίζει χαρακτηριστικό και επαναλαμβανόμενο πρότυπο, αποτελούμενο από ένα δίκτυο γραμμοειδών, διακλαδιζόμενων αγγείων σε κίτρινο φόντο. Ελκώσεις και κίτρινες εφελκίδες αποτελούν τα πιο συνήθη επιπρόσθετα ευρήματα. Με δεδομένο ότι οι κιτρινωπές δομές και τα γραμμοειδή αγγεία χαρακτηρίζουν επίσης τη σαρκοείδωση και το φυματώδη λύκο, το σημαντικότερο εύρημα για τη διάκριση της λιποειδικής νεκροβίωσης από τις υπόλοιπες νόσους είναι το έντονο αγγειακό δίκτυό της. Αντίθετα, το δακτυλιοειδές κοκκίωμα χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία δερματοσκοπικών ευρημάτων. Τα αγγεία μπορεί να είναι στιγμοειδή, κοντά γραμμοειδή ή γραμμοειδή διακλαδιζόμενα, με φόντο σε συνδυασμούς του ερυθρού, του λευκού και του κίτρινου. Σε μερικές βλάβες παρατηρούνται επίσης υπέρχροοι σχηματισμοί. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει περιγραφεί συγκεκριμένο πρότυπο για το δακτυλιοειδές κοκκίωμα, η παρατήρηση ότι η νόσος σπάνια εμφανίζεται με τα ευρήματα άλλων κοκκιωματωδών νοσημάτων, όπως η λιποειδική νεκροβίωση ή η σαρκοείδωση, μπορεί να βοηθήσει στον αποκλεισμό των ανωτέρω καταστάσεων. Δισκοειδής Ερυθηματώδης Λύκος Μια πρόσφατη μελέτη περιέγραψε τα δερματοσκοπικά κριτήρια στα διάφορα στάδια εξέλιξης του δισκοειδούς ερυθηματώδους λύκου και διερεύνησε την ιστολογική τους συσχέτιση. 35 Περιθυλακική λευκωπή άλως, θυλακικά βύσματα και λευκό λέπι ήταν τα συχνότερα ευρήματα σε πρόσφατες, ενώ τελαγγειεκτασικά αγγεία, μελαγχρωματικοί σχηματισμοί και λευκωπές περιοχές χωρίς δομές, χαρακτήριζαν τις πιο παλιές βλάβες (Εικόνες 7A,B). Αυτό το ξεχωριστό δερματοσκοπικό πρότυπο μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη διαφορική διάγνωση του δισκοειδούς ερυθηματώδους λύκου από δερματοπάθειες με παρόμοια κλινικά χαρακτηριστικά, όπως η σαρκοείδωση (lupus pernio) και η φυματίωση (lupus vulgaris). Σε αυτές τις νόσους δεν παρατηρούνται οι έντονες θυλακικές διαταραχές του δισκοειδούς ερυθηματώδους λύκου, αλλά το χαρακτηριστικό πρότυπο με πορτοκαλί ή κίτρινες περιοχές/σφαιρίδια και διακλαδιζόμενα αγγεία Ροδόχρους ακμή Η ερυθηματώδης, τελαγγειεκτασική ροδόχρους ακμή χαρακτηρίζεται από ένα μοναδικό δερματοσκοπικό αγγειακό πρότυπο με πολυγωνικά αγγεία, το οποίο πρόσφατα περιγράφηκε (Εικόνα 7Γ). 31 Η έντονη αγγειοδιαστολή, η οποία είναι γνωστό ότι αποτελεί σημαντικό παθοφυσιολογικό γνώρισμα της νόσου, ευθύνεται για την εμφάνιση του μορφολογικού προτύπου των δερματοσκοπικών αγγειακών πολυγώνων. Αυτό το πρότυπο δεν έχει αναγνωριστεί σε άλλη δερματοπάθεια και ως εκ τούτου αποτελεί ένα, μέχρι σήμερα, ειδικό κριτήριο για τη διάγνωση της ροδόχροης ακμής. Πέρα όμως από τη διάγνωση, και λαμβάνοντας υπόψη τη δυνατότητα της δερματοσκόπησης να διακρίνει αγγειακές μεταβολές, πιθανά η μέθοδος να φανεί στο μέλλον χρήσιμη και στην παρακολούθηση της φυσικής πορείας, αλλά και της απάντησης στη θεραπεία, της νόσου. Άλλα δερματοσκοπικά ευρήματα της ροδόχροης ακμής είναι τα θυλακικά βύσματα, τα λευκά λέπια και δομές που σχετίζονται με την παρουσία του δεμόδεκα, και περιγράφονται υπό τους όρους «ουρές του δεμόδεκα» (demodex tails) και λευκωπό άμορφο θυλακικό υλικό. 36 Ωστόσο, η συχνότητα εμφάνισης αυτών των κριτηρίων υπήρξε μικρή στις μεγαλύτερες σειρές περιστατικών. Στη βλατιδοφλυκταινώδη ροδόχρου ακμή η δερματοσκόπηση μπορεί να αποκαλύψει κλινικά μη ορατά φλυκταινίδια, προσφέροντας έτσι ένα χρήσιμο εργαλείο στη διαφορική διάγνωση από τον ερυθηματώδη λύκο, αλλά αυτή είναι μια αρχική παρατήρηση που χρήζει περαιτέρω έρευνας. Σκληρωτικός λειχήνας και σκληροδερμία Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει τα δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά του γεννητικού και εξωγεννητικού σκληρωτικού λειχήνα στα διάφορα στάδια Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

10 218 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. Α Β Γ Δ Åé êü íá 7 - Η δερματοσκόπηση νέων βλαβών δισκοειδούς ερυθηματώδους λύκου αποκαλύπτει θυλακικά βύσματα, περιθυλακική λευκάζουσα άλω και υπερκεράτωση (A) Αντίθετα, υπέρχρωματικοί σχηματισμοί, τηλαγγειεκτασίες λευκάζουσες περιοχές χωρίς πρότυπο είναι κοινά ευρήματα σε παλαιότερες βλάβες. (B) Ειδική κατανομή γραμμοειδών αγγείων σε πολύγωνα χαρακτηρίζει την ερυθηματοτηλαγγειεκτασική ροδόχρου νόσο (Γ). Οι μελαγχρωματικές πορφυρικές δερματοπάθειες δερματοσκοπικά χαρακτηρίζονται από την παρουσία πορφυρικών κηλίδων ή σφαιριδίων και καφέ - πορτοκαλί περιοχές (Δ). εξέλιξης Οι λευκές - κιτρινωπές περιοχές χωρίς σχηματισμούς είναι το κυρίαρχο δερματοσκοπικό εύρημα της νόσου, ανεξαρτήτως εντοπίσεως. Γραμμοειδή αγγεία παρατηρούνται πιο συχνά σε βλάβες των γεννητικών οργάνων. Οι πρόσφατες εξωγεννητικές πλάκες συχνά παρουσιάζουν κεράτινα βύσματα, τα οποία περιβάλλονται από ερυθηματώδη άλω που αποτελεί και δείκτη ενεργότητας της ασθένειας. Αναφορικά με τη σκληροδερμία, γραμμοειδή αγγεία εντός του ιώδους δακτυλίου (lilac ring) έχουν αναφερθεί σε 5 περιστατικά. 11 Μια έρευνα για το ρόλο της δερματοσκόπησης στη διαφορική διάγνωση των δύο νοσημάτων, ανέφερε ότι ο σκληρωτικός λειχήνας τυπικά εμφανίζει ανοίγματα «δίκην φαγεσώρων» (comedo-like openings) και λευκωπές πλάκες, ενώ η σκληροδερμία εμφανίζει ινώδεις ακτίνες (fibrotic beans). 40 Κνίδωση και κνιδωτική αγγειίτιδα Ένα ερυθρό δίκτυο γραμμοειδών αγγείων αναφέρεται ότι χαρακτηρίζει δερματοσκοπικά την κοινή κνίδωση. 41 Περιστασιακά, αυτό το δίκτυο περιβάλλει περιοχές που στερούνται αγγειακών δομών και αντιστοιχούν σε δερματικό οίδημα. Αντίθετα, η κνιδωτική αγγειίτιδα εμφανίζει πορφυρικά στίγματα ή σφαιρίδια σε πορτοκαλόφαιο φόντο. 42 Αν και τα δερματοσκοπικά αυτά κριτήρια δεν είναι ειδικά, η δερματοσκοπική εξέταση μπορεί να βοηθήσει στη διαφορική διάγνωση ανάμεσα στις δύο αυτές καταστάσεις, με δεδομένο ότι η παρουσία πορφυρικών στοιχείων είναι ενδεικτική υποκείμενης εξαγγείωσης ερυθρών, άρα και πιθανής αγγειίτιδας. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

11 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 219 Μελαγχρωματικές πορφυρικές δερματοπάθειες Με τον όρο μελαγχρωματικές πορφυρικές δερματοπάθειες περιγράφονται παραδοσιακά πέντε ξεχωριστές οντότητες. Η νόσος του Shamberg, η πορφύρα Majocchi, η εκζεματοειδής πορφύρα των Δούκα- Καπετανάκη, o χρυσίζων λειχήνας (lichen aureus) και η πορφυρική λειχηνοειδής δερματίτιδα των Gougerot-Blum. Δερματοσκοπικά, οι μελαγχρωματικές πορφυρικές δερματοπάθειες χαρακτηρίζονται από το συνδυασμό πορφυρικών στιγμάτων και σφαιριδίων με πορτοκαλόφαιες υπέρχροες περιοχές (Εικόνα 7Δ). 43,44 Αν και όχι συχνά, ανάλογη δερματοσκοπική εικόνα έχει πρόσφατα περιγραφεί στη σπογγοειδή μυκητίαση, γεγονός που ενισχύει προηγούμενα βιβλιογραφικά δεδομένα που υποστηρίζουν την κλινική και ιστοπαθολογική αλληλοεπικάλυψη των δύο οντοτήτων. 18 Με δεδομένη τη διαφορετική φυσική πορεία και θεραπευτική προσέγγιση των μελαγχρωματικών πορφυρικών δερματοπαθειών και της σπογγοειδούς μυκητίασης, βλάβες που εμφανίζουν δερματοσκοπικό πρότυπο μελαγχρωματικής πορφυρικής δερματοπάθειας θα πρέπει να διερευνώνται περεταίρω και να αντιμετωπίζονται ανάλογα. Νόσος Darrier Η δερματοσκόπηση έχει προταθεί ως επιπρόσθετο χρήσιμο εργαλείο για την κλινική διάγνωση της νόσου Darrier, καθώς αναδεικνύει τους χαρακτηριστικούς ψευδοφαγέσωρες. Το αγγειακό πρότυπο είναι μη ειδικό, αποτελούμενο από ερύθημα, στιγμοειδή και γραμμοειδή αγγεία. 45 Μαστοκυττάρωση Τέσσερα δερματοσκοπικά πρότυπα χαρακτηρίζουν τη δερματική μαστοκυττάρωση: ανοιχτές καφέ κηλίδες, δίκτυο χρωστικής, δικτυωτό αγγειακό πρότυπο και κίτρινες - πορτοκαλί κηλίδες Να σημειωθεί ότι βρέθηκε συσχέτιση ανάμεσα στο δερματοσκοπικό πρότυπο και στη μορφή της νόσου. Αναλυτικότερα, ανοιχτές καφέ κηλίδες και δίκτυο χρωστικής συσχετίστηκαν με την κηλιδοβλατιδώδη μαστοκυττάρωση, κίτρινο- πορτοκαλί κηλίδες με το μονήρες μαστοκύττωμα, ενώ το δικτυωτό αγγειακό πρότυπο ανιχνεύτηκε σε όλες τις περιπτώσεις έμμονης εξανθηματικής κηλιδώδους τελαγγειεκτασίας. 48 Επιπρόσθετα, το δικτυωτό αγγειακό πρότυπο σχετίστηκε με αυξημένη ανάγκη καθημερινής χορήγησης αντιισταμινικών. Βασιζόμενοι στα αποτελέσματά τους οι συγγραφείς αυτής της μελέτης πρότειναν, ότι σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους, η δερματοσκόπηση θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην αναγνώριση ασθενών σε αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σοβαρότερης συμπτωματολογίας. Αγγειίτιδες Αν και η πορφύρα που θεωρείται το παθογνωμονικό κλινικό σημείο των δερματικών αγγειίτιδων διακρίνεται με τη δερματοσκόπηση, λίγα δεδομένα υπάρχουν για το δερματοσκοπικό πρότυπο των οντοτήτων που περιλαμβάνονται σε αυτή την ομάδα νοσημάτων. Σε μια αναφορά 4 περιστατικών με πορφύρα Henoch-Schonlein η δερματοσκόπηση αποκάλυψε ακανόνιστου σχήματος ερυθρές κηλίδες με ασαφή όρια. Τα ευρήματα στην κνιδωτική αγγειίτιδα, η οποία χαρακτηρίζεται από την παρουσία λευκοκυτταροκλαστικής αγγειίτιδας περιγράφονται παραπάνω. 49 Κοκκίωμα προσώπου (Granuloma faciale) Το κοκκίωμα προσώπου (Granuloma faciale) είναι μια σπάνια, καλοήθης, χρόνια δερματοπάθεια, η οποία θεωρείται ότι ανήκει στην ομάδα των αγγειίτιδων. Κλινικά πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από τη σαρκοείδωση, το δερματικό ερυθηματώδη λύκο, το φυματώδη λύκο, το λέμφωμα και το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Διατεταμένα θυλακικά ανοίγματα, περιθυλακική λευκωπή άλως, θυλακικά κεράτινα βύσματα και γραμμοειδή, διακλαδιζόμενα αγγεία αποτελούν τα συνηθέστερα δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά της νόσου. 50,51 Τα ευρήματα αυτά μπορούν επαρκώς να διαφοροδιαγνώσουν το κοκκίωμα του προσώπου από τους μιμητές του, εκτός από το δερματικό ερυθηματώδη λύκο που παρουσιάζει παρόμοια εικόνα. Σπογγοειδής μυκητίαση Αν και νεοπλασματικής φύσης νόσος, επιλέξαμε να συμπεριλάβουμε τη σπογγοειδή μυκητίαση σε αυτό το ανασκοπικό άρθρο, καθώς η διαφορική της διάγνωση περιλαμβάνει διάφορες φλεγμονώδεις δερματοπάθειες. Μια πρόσφατη μελέτη συνέκρινε τα δερματοσκοπικά ευρήματα της πρώιμης σπογγοειδούς μυκητίασης και της χρόνιας δερματίτιδας, αποκαλύπτοντας σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα δύο νοσήματα. 18 Ειδικότερα, σε αντίθεση με τα στιγμοειδή αγγεία που παρατηρούνται στη δερματίτιδα, η σπογγοειδής μυκητίαση χαρακτηρίζεται από το συν- Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

12 220 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. δυασμό μικρών γραμμοειδών αγγείων και πορτοκαλοκίτρινων περιοχών (Εικόνα 8). Μια περίεργη «δίκην σπερματοζωαρίου» (spermatozoon - like structure) αγγειακή δομή που αποτελείται από ένα στιγμοειδές και ένα γραμμοειδές τμήμα αναγνωρίστηκε στις μισές περιπτώσεις σπογγοειδούς μυκητίασης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάκριση των δύο οντοτήτων είναι συχνά προβληματική και απαιτεί επαναλαμβανόμενες βιοψίες, η συγκεκριμένη παρατήρηση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Κατά την εκτίμηση ενός χρόνιου ή υποτροπιάζοντος εξανθήματος που έχει διαγνωσθεί ως δερματίτιδα, η δερματοσκοπική εξέταση αναμένεται να αποκαλύψει στιγμοειδή αγγεία συνοδευόμενα περιστασιακά από κιτρινωπά λέπια. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν βλάβες που έχουν υποστεί μακροχρόνια θεραπεία με τοπικά στεροειδή. Αντίθετα, όταν η δερματοσκόπηση αποκαλύπτει γραμμοειδή αγγεία, η υποψία της σπογγοειδούς μυκητιάσεως ενισχύεται, οπότε και η διαγνωστική προσέγγιση θα πρέπει να προσαρμοστεί ανάλογα. Δερματοσκόπηση παρασιτώσεων και λοιμωδών δερματοπαθειών (Entomodermoscopy) Ειδικά δερματοσκοπικά πρότυπα έχουν περιγραφεί για διάφορες λοιμώδεις παθήσεις του δέρματος, περιλαμβανομένων ιογενών, μυκητιασικών και παρασιτικών λοιμώξεων. 52 Να σημειωθεί ότι η νέα γενιά δερματοσκοπίων που δεν απαιτεί επαφή με το δέρμα, ελαχιστοποιεί τον ούτως ή άλλως χαμηλό κίνδυνο μετάδοσης με τη χρήση των παραδοσιακών εξ επαφής δερματοσκοπίων. Ψώρα Το τυπικό δερματοσκοπικό πρότυπο της ψώρας περιγράφτηκε πρώτη φορά από τους Argenziano και Α Β Γ Δ Åé êü íá 8 - Η διαφορική διάγνωση ανάμεσα στην αρχόμενη σπογγοειδή μηκυτίαση (A) και στη χρόνια δερματίτιδα (B) μπορεί να είναι προβληματική και συχνά απαιτεί επαναλαμβανόμενες βιοψίες. Η δερματοσκόπηση μπορεί να βοηθήσει στην κλινική διαφορική διάγνωση, αποκαλύπτοντας μικρά γραμμοειδή αγγεία στη σπογγοειδή μηκυτίαση, σε αντίθεση με τα στιγμοειδή τυπικά αγγεία της δερματίτιδας. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

13 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 221 συν. και περιλαμβάνει μικρές σκοτεινόφαιες τριγωνικές δομές στο τέλος λευκωπών γραμμών (καμπύλων ή κυματοειδών) (delta-wing jet with contrail) (Εικόνα 9Α). 53 Στη μικροσκόπηση, το δερματοσκοπικό καφέ τρίγωνο αντιστοιχεί στο πρόσθιο τμήμα του παρασίτου, ενώ η σήραγγα του παρασίτου αντιστοιχεί στην λευκωπή γραμμή. Έκτοτε, η αξία της δερματοσκόπησης στη διάγνωση της ψώρας έχει εκτενώς διερευνηθεί σε διάφορες μελέτες. 7,54-57 Η διαγνωστική ακρίβεια της τεχνικής εκτιμήθηκε ως τουλάχιστο ισάξια με την παραδοσιακή ex-vivo μικροσκοπική εξέταση, με επιπρόσθετα συγκριτικά πλεονεκτήματα την ταχύτητα, το χαμηλό κόστος και τη λιγότερη απαιτούμενη εξειδίκευση. 56,57 Η δερματοσκόπηση έχει ήδη αντικαταστήσει τη μικροσκόπηση ως εξέταση ρουτίνας για τη διάγνωση της ψώρας σε διάφορα δερματολογικά κέντρα. Επιπλέον της συμβολής της στη διάγνωση, η μέθοδος είναι χρήσιμη και στην παρακολούθηση του θεραπευτικού αποτελέσματος, καθώς η μη ανεύρεση των σηράγγων με τη δερματοσκοπική εικόνα της ουράς του αεριωθούμενου (jet with contrail) σημαίνει και ίαση. 58 Τουνγκίαση (Tungiasis) Η Τουνγκίαση ενδημεί κυρίως στις τροπικές περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, στην Αφρική, την Ασία και την Καραϊβική. Εξαιτίας της χαμηλής επίπτωσης σε μη ενδημικές περιοχές, τα κλινικά της χαρακτηριστικά είναι λιγότερο αναγνωρίσιμα και η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει. Η δερματοσκόπηση των βλαβών τυπικά αποκαλύπτει οζίδιο λευκού, ή ανοικτού καφέ χρώματος, ή χροιάς σαρκός, με κεντρικό στοχοειδή καφέ δακτύλιο που περιβάλλει μαύρο κεντρικό πόρο Γραμμοειδής μυίαση (Cutaneous larva migrans) Η δερματοσκόπηση φαίνεται να διευκολύνει την κλινική αναγνώριση της larva migrans αποκαλύπτοντας ημιδιαφανείς καφεοειδείς περιοχές χωρίς σχηματισμούς, σε τμηματική (segmental) διάταξη, που αντιστοιχούν στο σώμα της προνύμφης. Φθειρίαση Η δερματοσκόπηση επιτρέπει τη γρήγορη και αξιόπιστη διάγνωση της φθειρίασης αποκαλύπτοντας τον φθείρα ή τις κόνιδες προςκολλημένες στην τρίχα (Εικόνα 9B). 5,66 Κόνιδες που περιέχουν ζωντανές νύμφες δερματοσκοπικά εμφανίζονται ως ωοειδείς καφέ δομές, ενώ οι κενές κόνιδες είναι ημιδιαφανείς και τυπικά εμφανίζουν επίπεδο και ρηγμένο ελεύθερο άκρο. Αυτή η πληροφορία είναι χρήσιμη για την παρακολούθηση της θεραπείας, αφού η ανεύρεση δερματοσκοπικά ζωντανών αυγών προϋποθέτει τη συνέχιση ή την αλλαγή της θεραπείας. 67 Η δερματοσκόπηση τελευταία φάνηκε χρήσιμη στη διάκριση μεταξύ κόνιδων και ψευδοκόνιδων, όπως από πιτυρίδα ή λάκ μαλλιών. Τα τελευταία δεν προσκολλώνται στην τρίχα και φαίνονται στη δερματοσκόπηση ως άμορφοι, λευκοί σχηματισμοί. 68 Μελανίζουσα κερατομυκητίαση των παλαμών (Tinea nigra) Η μελανίζουσα κερατομυκητίαση των παλαμών συνήθως εμφανίζεται σε παλάμες και πέλματα, ως βαθμιαία επεκτεινόμενη, ακανόνιστου σχήματος, καφέ έως μαύρη κηλίδα, που μπορεί να μιμείται μελανοκυτταρικές βλάβες, ακόμα και το μελάνωμα των άκρων. Δερματοσκοπικά, η μελανίζουσα κερατομυκητίαση των παλαμών εμφανίζει ένα συνολικά δικτυωτό πρότυπο, αποτελούμενο από επιφανειακές λεπτές, ανοικτού καφέ χρώματος δεσμίδες (strands) ή υπέρχροες ακανθώδεις προσεκβολές (pigmented spicules). 69,70 Η δερματοσκόπηση μπορεί αποτελεσματικά να διακρίνει την μελανίζουσα κερατομυκητίαση των παλαμών από τo μελάνωμα των άκρων, το οπoίο χαρακτηρίζεται από των πρότυπο των παράλληλων ακρολοφιών. HPV λοιμώξεις Η δερματοσκόπηση συμβάλει στη διάγνωση και θεραπευτική παρακολούθηση των HPV λοιμώξεων. Οι κοινές μηρμηκίες δερματοσκοπικά εμφανίζουν πολλαπλές πυκνές θηλές, καθεμιά εκ των οποίων περιέχουν μια κεντρική ερυθρή κηλίδα ή αγκύλη που περιβάλλεται από λευκή άλω. Οι αιμορραγίες αποτελούν ένα συχνό επιπρόσθετο χαρακτηριστικό, εμφανιζόμενες ως ακανόνιστα κατανεμημένες, μικρές, ερυθρές έως μελανές κηλίδες ή ραβδώσεις. 52,71,72 Η δερματοσκόπηση των πελματιαίων μυρμηκιών τυπικά αποκαλύπτει αιμορραγίες μέσα σε μια καλά περιγεγραμμένη, κίτρινη, θηλωματώδη επιφάνεια, στην οποία τα δερματογλυφικά διακόπτονται. Αυτό το πρότυπο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη διαφορική διάγνωση από τους τύλους, οι οποίοι δεν εμφανίζουν αιμορραγικά στοιχεία, αντιθέτως παρουσιάζουν ερυθρή ως μπλε, χωρίς ειδικό πρότυπο, χρώση Η δερματοσκόπηση των ομαλών μυρμηκιών τυπικά Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

14 222 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. αποκαλύπτει κανονικά κατανεμημένες, μικρές κηλίδες πάνω σε ανοικτό καφέ ή κίτρινο φόντο. Αυτά τα ευρήματα επιτρέπουν τη διαφορική διάγνωση από βλάβες ακμής ή θυλακίτιδας, οι οποίες χαρακτηρίζονται από ένα κεντρικό λευκό έως κίτρινο πόρο που αντιστοιχεί στο άνοιγμα του τριχικού θυλάκου. 52 Το δερματοσκοπικό πρότυπο των οξυτενών κονδυλωμάτων αρχικά είχε περιγραφεί ως μωσαϊκό πρότυπο αποτελούμενο από λευκό δικτυωτό πλέγμα που περιβάλλει κεντρικά μικρά νησίδια άθικτου βλεννογόνου. 52 Πρόσφατα, οι συγγραφείς ενός άρθρου στο οποίο περιελήφθη μεγάλος αριθμός ασθενών αναγνώρισαν 4 διαφορετικά δερματοσκοπικά πρότυπα, τα οποία μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια βλάβη: μη ειδικό, δακτυλιοειδές, μωσαϊκό και κομβιοειδές πρότυπο. 76 Όσον αφορά τα αγγεία, ανευρέθησαν σπειραματοειδή, δίκην φουρκέτας/στιγμοειδή και σπειραματοειδή αγγεία. Οι συγγραφείς υποστήριξαν ότι το πρότυπο αλλάζει με το χρόνο. Έτσι οι πρόσφατες, επίπεδες βλάβες παρουσιάζουν δερματοσκοπικά μωσαϊκό πρότυπο, ενώ οι επηρμένες ή θηλωματώδεις βλάβες εμφάνιζουν συχνά δακτυλιοειδές ή κομβιοειδές πρότυπο. Συμπερασματικά, η δερματοσκόπηση μπορεί να βοηθήσει στη διαφοροδιάγνωση νέων οξυτενών κονδυλωμάτων από άλλες κλινικά παρόμοιες νόσους, όπως η σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση, η θηλωμάτωση του αιδοίου και οι μαργαριταροειδείς βλατίδες του πέους Τα δερματοσκοπικά κριτήρια της σμηγματορροϊκής υπερκεράτωσης είναι γνωστά και δεν αναφέρονται στο παρόν. Η θηλωμάτωση του αιδοίου δερματοσκοπικά εμφανίζει πολλαπλές διαφανείς και κυλινδρικές προσεκβολές με ξεχωριστές βάσεις που περιέ- Α Β Γ Δ Åé êü íá 9 - Εντομοσκόπηση. Η εντόπιση του χαρακτηριστικού «αεριωθούμενου με ουρά» (jet with contrail) της ψώρας (A) επιτρέπει ασφαλή κλινική διάγνωση χωρίς την ανάγκη μικροσκοπικής επιβεβαίωσης. Η δερματοσκόπηση επιτρέπει γρήγορη και αξιόπιστη διάγνωση της φθειρίασης αποκαλύπτοντας το ίδιο το παράσιτο (B) ή τις κόνιδες προσκολλημένες στην τρίχα. Κεντρικός πόρος ή ομφαλός και πολυλοβωτές λευκοί έως κίτρινοι άμορφοι σχηματισμοί που περιβάλλονται από γραμμοειδή αγγεία αποτελούν το κλασικό δερματοσκοπικό πρότυπο της μολυσματικής τερμίνθου (Γ). Η δερματοσκόπηση αποκαλύπτει την παρουσία κρότωνα στο δέρμα (Δ) και μπορεί να χρησιμεύσει στην επιβεβαίωση της πλήρους απομάκρυνσής του από το δέρμα. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

15 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 223 χουν ακανόνιστες αγγειακές δομές. 77 Οι μαργαριταροειδείς βλατίδες του πέους εμφανίζονται ως λευκωποί ρόζ σχηματισμοί δίκην πλακοστρώτου ή βοτρυοειδείς με κεντρικά στιγμοειδή ή σαν κόμμα αγγεία. 78 Μολυσματική τέρμινθος Η μολυσματική τέρμινθος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερο δερματοσκοπικό πρότυπο που μπορεί να βοηθήσει σε μερικές περιπτώσεις την κλινική διάγνωση, ειδικά πριν την ανάπτυξη πολλαπλών βλαβών, στην παιδιατρική δερματολογία, ή σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς με κλινικά άτυπες βλάβες. Ένας κεντρικός πόρος ή ομφαλός σε συνδυασμό με πολυλοβωτούς λευκούς έως κίτρινους άμορφους σχηματισμούς που περιβάλλονται από γραμμοειδή αγγεία (red corona), συνθέτουν το δερματοσκοπικό στερεότυπο της νόσου (Εικόνα 9Γ) Ðß íá êáò 1 Δερματοσκοπικά κριτήρια φλεγμονωδών δερματοπαθειών Νόσος Ψωρίαση Δερματίτιδα Ομαλός λειχήνας Ροδόχρους πιτυρίαση Ερυθρά ιόνθιος πιτυρίαση Σαρκοείδωση Δακτυλιοειδές κοκκίωμα Λιποειδική νεκροβίωση Δισκοειδής Ερυθηματώδης Λύκος Ροδόχρους νόσος Σκληρός λειχήνας Σκληροδερμία Κνίδωση Κνιδωτική αγγειίτιδα Μελαγχρωματικές πορφυρικές δερματοπάθειες Ποροκεράτωση Νόσος Darrier Μαστοκυττάρωση Πορφύρα Henoch-Sconlein Κοκκίωμα προσώπου Πελίδνωμα Πολύμορφο ερύθημα Σύνδρομο Sweet Σπογγοειδής μηκυτίαση Δερματοσκοπικά κριτήρια Στιγμοειδή αγγεία με κανονική κατανομή, λευκά λέπια Στιγμοειδή αγγεία με ασύμμετρη κατανομή, κίτρινα λέπια Δίκτυο Wickham, περιφερικά στιγμοειδή/γραμμοειδή αγγεία Κίτρινο φόντο, περιφερικά λευκά λέπια, στιγμοειδή αγγεία με ασύμμετρη κατανομή Κίτρινες περιοχές, στιγμοειδή & γραμμοειδή αγγεία με ασύμμετρη ή περιφερική κατανομή Πορτοκαλί - κίτρινα σφαιρίδια ή περιοχές, γραμμοειδή αγγεία Στιγμοειδή, γραμμοειδή ή στιγμοειδή / γραμμοειδή αγγεία, λευκό, ερυθρό ή κίτρινο φόντο Έντονο δίκτυο γραμμοειδών διακλαδιζόμενων αγγείων και κίτρινο φόντο Αρχικές βλάβες: περιθυλακική λευκή άλως, θυλακικά βύσματα και λευκή άλως Παλιές βλάβες: τηλαγγειεκτασίες, υπέρχρωματικοί σχηματισμοί και λευκές περιοχές χωρίς δομές Ερυθηματοτηλαγγειεκτασικός τύπος: πολύγωνα αγγεία Βλατιδοφλυκταινώδης τύπος: θυλακικά βύσματα, θυλακικά φλυκταινίδια, πολύγωνα αγγεία Βλάβες γεννητικών οργάνων: Λευκές/κίτρινες περιοχές χωρίς σχηματισμούς Εξωγεννητικές βλάβες: Λευκές/κίτρινες περιοχές χωρίς σχηματισμούς, κίτρινα κεράτινα βύσματα (ψευδοφαγέσωρες) Λευκές ινωτικές ακτίνες, γραμμοειδή αγγεία Δίκτυο από γραμμοειδή αγγεία που περιβάλλουν ανάγγειες περιοχές Πορφυρικές κηλίδες ή σφαιρίδια, πορτοκαλί-καφέ φόντο, δίκτυο γραμμοειδών αγγείων Πορφυρικές κηλίδες ή σφαιρίδια, πορτοκαλί-καφέ φόντο Λευκή-κίτρινη ή καφεοειδής περιφερική δακτυλιοειδής δομή. Στο κέντρο, καφεοειδής χρώση, στιγμοειδή/γραμμοειδή αγγεία, ή λευκές περιοχές χωρίς σχηματισμούς Ψευδοφαγέσωρες, ερύθημα, στιγμοειδή / γραμμοειδή αγγεία Ανοικτή καφέ κηλίδα, δίκτυο χρωστικής, δικτυωτό αγγειακό πρότυπο Ασύμμετρες ερυθρές πλάκες με ασαφή όρια Διατεταμένα θυλακικά ανοίγματα, περιθυλακική λευκωπή άλως, θυλακικά κεράτινα βύσματα, γραμμοειδή διακλαδιζόμενα αγγεία Γραμμοειδή αγγεία με κανονική κατανομή Γραμμοειδή αγγεία στην περιφέρεια, μπλε κηλίδες στο κέντρο Ασαφείς μπλε κηλίδες Κοντά γραμμοειδή αγγεία, πορτοκαλί - κίτρινες περιοχές, δομές δίκην σπερματοζωαρίων Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

16 224 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. Ðß íá êáò 2 Δερματοσκοπικά κριτήρια λοιμωδών δερματοπαθειών Νόσος Κοινός φυματώδης λύκος Λεϊσμανίαση Ψώρα Τουνγκίαση (Tungiasis) Γραμμική μυίαση Φθειρίαση Tinea nigra HPV λοιμώξεις Μολυσματική τέρμινθος Δήγμα κρότωνα Αραχνοειδή Δερματοσκοπικά κριτήρια Πορτοκαλί - κίτρινα σφαιρίδια ή περιοχές, γραμμοειδή αγγεία Πορτοκαλί - κίτρινα σφαιρίδια ή περιοχές, γραμμοειδή αγγεία, ερύθημα, θυλακικά βύσματα, υπερκεράτωση, κεντρική έλκωση Αεριοθούμενο με ουρά (jet with contrail) Λευκό έως ανοικτό καφέ χρώμα, στοχοειδής καφέ δακτύλιος που περιβάλλει κεντρικό μαύρο πόρο Ημιδιαφανείς καφέ περιοχές χωρίς δομή σε τμηματική διάταξη Τη φθείρα, ωοειδείς καφέ σχηματισμοί (κόνιδες με ζωντανές νύμφες), ωοειδείς ημιδιαφανείς σχηματισμοί (άδειες κόνιδες) Δικτυωτό πρότυπο, αποτελούμενο από λεπτές, ανοικτές καφέ δέσμες Κοινές μυρμηκίες: πολλαπλές, πυκνές θηλές με κεντρική ερυθρή κηλίδα ή αγκύλη που περιβάλλεται από λευκή άλω. Αιμορραγίες Πελματιαίες μυρμηκίες: αιμορραγίες μέσα σε μια καλώς αφορισμένη κίτρινη θηλωματώδη επιφάνεια στην οποία τα δερμογλυφικά διακόπτονται. Ομαλές μυρμηκίες: Κανονικά κατανεμημένες ερυθρές κηλίδες, ανοικτό καφέ ως κίτρινο φόντο Οξυτενή κονδυλώματα: μωσαϊκό πρότυπο (νέες βλάβες), δακτυλιοειδές και κομβιοειδές πρότυπο (επηρμένες/θηλωματώδεις βλάβες), μη ειδικό πρότυπο Κεντρικός πόρος ή ομφαλός, λευκοί ως κίτρινοι άμορφοι σχηματισμοί, περιφερικά γραμμοειδή αγγεία (red corona) Εμφάνιση των πρόσθιων ποδιών που προεξέχουν από το δέρμα, καφέ έως γκρι ημιδιαφανής «ασπίδα» Μικρά μαύρα αγκάθια Δήγματα κρότωνα Η δερματοσκόπηση φαίνεται να αναδεικνύει την παρουσία του κρότωνα στο δέρμα, επιτρέποντας την αναγνώριση των προσθίων ποδιών που προεξέχουν από την επιφάνεια του δέρματος. Παράλληλα ανιχνεύεται μια καφέ έως φαιά διαφανής «ασπίδα» με υπέρχροες ραβδώσεις που αντιστοιχεί στο σώμα του παρασίτου (Εικόνα 9Δ). Η εντόπιση καφέ, μελανών ή φαιών περιοχών στη δερματοσκόπηση μετά την απομάκρυνση του κρότωνα, υποδεικνύει ατελή αφαίρεση. 83,84 Στους πίνακες 1 και 2 συνοψίζουμε τα συνηθέστερα δερματοσκοπικά κριτήρια των φλεγμονωδών και λοιμωδών νοσημάτων, αντίστοιχα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Πλην της καλά τεκμηριωμένης αξίας της δερματοσκόπησης στη διάγνωση των όγκων του δέρματος, οι ενδείξεις χρήσης της μέθοδου διαρκώς επεκτείνονται και σε άλλους τομείς της δερματολογίας, διευρύνοντας έτσι το φάσμα των εφαρμογών της. Τα νέα βιβλιογραφικά δεδομένα που προστίθενται στα ήδη διαθέσιμα, αναδεικνύουν το σημαντικό ρόλο της δερματοσκόπησης στην κλινική πράξη. Το δερματοσκόπιο σταδιακά γίνεται το στηθοσκόπιο του δερματολόγου, κερδίζοντας έναν αναντικατάστατο ρόλο στη διαδικασία της διαγνωστικής προσέγγισης όλου του φάσματος των δερματοπαθειών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Argenziano G, Puig S, Zalaudek I, et al. Dermoscopy improves accuracy of primary care physicians to triage lesions suggestive of skin cancer. J Clin Oncol 2006; 24: Argenziano G, Albertini G, Castagnetti F, et al. Early diagnosis of melanoma: what is the impact of dermoscopy? Dermatol Ther 2012;25: ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

17 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Zalaudek I, Kreusch J, Giacomel J, et al. How to diagnose nonpigmented skin tumors: a review of vascular structures seen with dermoscopy: part II. Nonmelanocytic skin tumors. J Αm Acad Dermatol 2010;63: quiz Zalaudek I, Argenziano G, Di Stefani A, et al. Dermoscopy in General Dermatology. Dermatology 2006;212: Micali G, Lacarrubba F, Massimino D, et al. Dermatoscopy: alternative uses in daily clinical practice. J Am Acad Dermatol 2011;64: Lallas A, Kyrgidis A, Tzellos TG, et al. Accuracy of dermoscopic criteria for the diagnosis of psoriasis, dermatitis, lichen planus and pityriasis rosea. Br J Dermatol 2012; 166: Dupuy A, Dehen L, Bourrat E, et al. Accuracy of standard dermoscopy for diagnosing scabies. J Am Acad Dermatol 2007; 56: Vázquez-López F, Manjón-Haces JA, Maldonado-Seral C, et al. Dermoscopic features of plaque psoriasis and lichen planus: new observations. Dermatology 2003; 207: Vázquez-López F, Zaballos P, Fueyo-Casado A, et al. A dermoscopy subpattern of plaque-type psoriasis: red globular rings. Arch Dermatol 2007; 143: Zalaudek I, Argenziano G. Dermoscopy subpatterns of inflammatory skin disorders. Arch Dermatol 2006; 142: Vazquez-Lopez F, Kreusch J, Marghoob AA. Dermoscopic semiology: further insights into vascular features by screening a large spectrum of nontumoral skin lesions. Br J Dermatol 2004; 150: Lallas A, Apalla Z, Tzellos T, et al. Dermoscopy in clinically atypical psoriasis. J Dermatol Case Rep 2012;6. doi: /jdcr De Angelis R, Bugatti L, Del Medico P, et al. Videocapillaroscopic findings in the microcirculation of the psoriatic plaque. Dermatology 2002;204: Kim G-W, Jung H-J, Ko H-C, et al. Dermoscopy can be useful in differentiating scalp psoriasis from seborrhoeic dermatitis. Br J Dermatol 2011;:no-no. 15. Gniadecki R, Kragballe K, Dam TN, et al. Comparison of drug survival rates for adalimumab, etanercept and infliximab in patients with psoriasis vulgaris. Br J Dermatol 2011; 164: Vázquez-López F, Marghoob AA. Dermoscopic assessment of long-term topical therapies with potent steroids in chronic psoriasis. J Am Acad Dermatol 2004;51: Navarini AA, Feldmeyer L, Töndury B, et al. The yellow clod sign. Arch Dermatol 2011;147: Lallas A, Apalla Z, Lefaki I, et al. Dermoscopy of early stage mycosis fungoides. J Eur Acad Dermatol Venereol Published Online First: 9 March doi: /j x 19. Vázquez-López F, Palacios-Garcia L, Gomez-Diez S, et al. Dermoscopy for discriminating between lichenoid sarcoidosis and lichen planus. Arch Dermatol 2011;147: Chuh AA. Collarette scaling in pityriasis rosea demonstrated by digital epiluminescence dermatoscopy. Australas J Dermatol 2001;42: Chuh AAT. The use of digital epiluminescence dermatoscopy to identify peripheral scaling in pityriasis rosea. Comput Med Imaging Graph 2002;26: Delfino M, Argenziano G, Nino M. Dermoscopy for the diagnosis of porokeratosis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2004; 18: Lallas A, Apalla Z, Karteridou A, et al. Photoletter to the editor: Dermoscopy for discriminating between pityriasis rubra pilaris and psoriasis. J Dermatol Case Rep. 2013; 7: Zaballos P, Puig S, Malvehy J. Dermoscopy of Disseminated Superficial Actinic Porokeratosis. Arch Dermatol 2004; 140: Pizzichetta MA, Canzonieri V, Massone C, et al. Clinical and dermoscopic features of porokeratosis of Mibelli. Arch Dermatol 2009;145: Uhara H, Kamijo F, Okuyama R, et al. Open pores with plugs in porokeratosis clearly visualized with the dermoscopic furrow ink test: report of 3 cases. Arch Dermatol 2011; 147: Oiso N, Kawada A. Dermoscopic features in disseminated superficial actinic porokeratosis. Eur J Dermatol 2011; 21: Panasiti V, Rossi M, Curzio M, et al. Disseminated superficial actinic porokeratosis diagnosed by dermoscopy. Int J Dermatol 2008;47: Pellicano R, Tiodorovic-Zivkovic D, Gourhant J-Y, et al. Dermoscopy of Cutaneous Sarcoidosis. Dermatology 2010; 221: Brasiello M, Zalaudek I, Ferrara G, et al. Lupus Vulgaris: A New Look at an Old Symptom The Lupoma Observed with Dermoscopy. Dermatology 2009; 218: Lallas A, Argenziano G, Apalla Z, et al. Dermoscopic patterns of common facial inflammatory skin diseases. J Eur Acad Dermatol Venereol Mar 12. doi: / jdv [Epub ahead of print] 32. Llambrich A, Zaballos P, Terrasa F, et al. Dermoscopy of cutaneous leishmaniasis. Br J Dermatol 2009;160: Lallas A, Zaballos P, Zalaudek I, et al. Dermoscopic patterns of granuloma annulare and necrobiosis lipoidica. Clin Exp Derm 2013; 38: Bakos RM, Cartell A, Bakos L. Dermatoscopy of early-onset necrobiosis lipoidica. J Am Acad Dermatol 2012; 66:e Lallas A, Apalla Z, Lefaki I, et al. Dermoscopy of discoid lupus erythematosus. Br J Dermatol 2012;168: Segal R, Mimouni D, Feuerman H, et al. Dermoscopy as a diagnostic tool in demodicidosis. Int J Dermatol 2010; 49: Larre Borges A, Tiodorovic-Zivkovic D, Lallas A, et al. Clinical, dermoscopic and histopathologic features of genital and extragenital lichen sclerosus. J Eur Acad Dermatol Venereol Published Online First: 31 May doi: /j x 38. Garrido-Ríos AA, Alvarez-Garrido H, Sanz-Muñoz C, et al. Dermoscopy of extragenital lichen sclerosus. Arch Dermatol 2009;145: Apalla Z, Lallas A. Dermoscopy of atypical lichen sclerosus involving the tongue. J Dermatol Case Rep 2012;6. doi: /jdcr Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

18 226 A. Λάλλας, Θ. Σιδηρόπουλος, Ε. Σωτηρίου και συν. 40. Shim W-H, Jwa S-W, Song M, et al. Diagnostic usefulness of dermatoscopy in differentiating lichen sclerous et atrophicus from morphea. J Am Acad Dermatol 2012; 66: Perez-Oliva N, Fueyo A, Sanchez-Martin J, et al. Dermoscopy for the Screening of Common Urticaria and Urticaria Vasculitis. Arch Dermatol 2008;: Vazquez-Lopez F, Maldonado-Seral C, Soler-Sánchez T, et al. Surface microscopy for discriminating between common urticaria and urticarial vasculitis. Rheumatology (Oxford) 2003;42: Zaballos P, Puig S, Malvehy J. Dermoscopy of pigmented purpuric dermatoses (lichen aureus): a useful tool for clinical diagnosis. Arch Dermatol 2004;140: Zalaudek I, Ferrara G, Brongo S, et al. Atypical clinical presentation of pigmented purpuric dermatosis. J Dtsch Dermatol Ges 2006; 4: Vázquez-López F, Lopez-Escobar M, Maldonado-Seral C, et al. The handheld dermoscope improves the recognition of giant pseudocomedones in Darier's disease. J Am Acad Dermatol 2004; 50: Arpaia N, Cassano N, Vena GA. Lessons on dermoscopy: pigment network in nonmelanocytic lesions. Dermatol Surg 2004; 30: Akay BN, Kittler H, Sanli H, et al. Dermatoscopic Findings of Cutaneous Mastocytosis. Dermatology 2009; 218: Vano-Galvan S, Alvarez-Twose I, De Ias Heras E, et al. Dermoscopic features of skin lesions in patients with mastocytosis. Arch Dermatol 2011; 147: Ohnishi T, Nagayama T, Morita T, et al. Angioma serpiginosum: a report of 2 cases identified using epiluminescence microscopy. Arch Dermatol 1999;135: Lallas A, Sidiropoulos T, Lefaki I, et al. Dermoscopy of granuloma faciale. J Dermatol Case Rep 2012;6. doi: /jdcr Caldarola G, Zalaudek I, Argenziano G, et al. Granuloma faciale: a case report on long-term treatment with topical tacrolimus and dermoscopic aspects. Dermatol Ther 2011; 24: Zalaudek I, Giacomel J, Cabo H, et al. Entodermoscopy: A New Tool for Diagnosing Skin Infections and Infestations. Dermatology 2008;216: Argenziano G, Fabbrocini G, Delfino M. Epiluminescence microscopy. A new approach to in vivo detection of Sarcoptes scabiei. Arch Dermatol 1997; 133: Bauer J, Blum A, Sönnichsen K, et al. Nodular scabies detected by computed dermatoscopy. Dermatology 2001; 203: Prins C, Stucki L, French L, et al. Dermoscopy for the in vivo Detection of Sarcoptes scabiei. Dermatology 2004; 208: Walter B, Heukelbach J, Fengler G, et al. Comparison of dermoscopy, skin scraping, and the adhesive tape test for the diagnosis of scabies in a resource-poor setting. Arch Dermatol 2011;147: Park JH, Kim CW, Kim SS. The Diagnostic Accuracy of Dermoscopy for Scabies. Ann Dermatol 2012;24: Hamm H, Beiteke U, Höger PH, et al. Treatment of scabies with 5% permethrin cream: results of a German multicenter study. J Dtsch Dermatol Ges 2006; 4: Bauer J, Forschner A, Garbe C, et al. Dermoscopy of tungiasis. Arch Dermatol 2004; 140: Bauer J, Forschner A, Garbe C, et al. Variability of dermoscopic features of tungiasis. Arch Dermatol 2005; 141: Di Stefani A, Rudolph CM, Hofmann-Wellenhof R, et al. An additional dermoscopic feature of tungiasis. Arch Dermatol 2005; 141: Cabrera R, Daza F. Tungiasis: eggs seen with dermoscopy. Br J Dermatol 2007; 158: Gibbs SS. The diagnosis and treatment of tungiasis. Br J Dermatol 2008;159: Cabrera R, Daza F. Dermoscopy in the diagnosis of tungiasis. Br J Dermatol 2009; 160: Dunn R, Asher R, Bowling J. Dermoscopy: Ex vivo visualization of fleas head and bag of eggs confirms the diagnosis of Tungiasis. Australas J Dermatol 2011; 53: Veraldi S, Schianchi R, Carrera C. Epiluminescence microscopy in cutaneous larva migrans. Acta Derm Venereol 2000; 80: Di Stefani A, Hofmann-Wellenhof R, Zalaudek I. Dermoscopy for diagnosis and treatment monitoring of pediculosis capitis. J Am Acad Dermatol 2006; 54: Zalaudek I, Argenziano G. Dermoscopy of Nits and Pseudonits. N Engl J Med 2012; 367: Piliouras P, Allison S, Rosendahl C, et al. Dermoscopy improves diagnosis of tinea nigra: A study of 50 cases. Australas J Dermatol 2011; 52: Muir J. Tinea nigra and dermoscopy. Australas J Dermatol 2012; 53:e Tanioka M, Nakagawa Y, Maruta N, et al. Pigmented wart due to human papilloma virus type 60 showing parallel ridge pattern in dermoscopy. Eur J Dermatol 2009; 19: Yoong C, Di Stefani A, Hofmann-Wellenhof R, et al. Unusual clinical and dermoscopic presentation of a wart. Australas J Dermatol 2009; 50: Lee D-Y, Park J-H, Lee J-H, et al. The use of dermoscopy for the diagnosis of plantar wart. J Eur Acad Dermatol Venereol 2009; 23: Dalmau J, Abellaneda C, Puig S, et al. Acral melanoma simulating warts: dermoscopic clues to prevent missing a melanoma. Dermatol Surg 2006; 32: Bae JM, Kang H, Kim HO, et al. Differential diagnosis of plantar wart from corn, callus and healed wart with the aid of dermoscopy. Br J Dermatol 2009; 160: Dong H, Shu D, Campbell TM, et al. Dermatoscopy of genital warts. J Am Acad Dermatol 2011; 64: Kim S-H, Seo S-H, Ko H-C, et al. The use of dermatoscopy to differentiate vestibular papillae, a normal variant of the female external genitalia, from condyloma acuminata. J Am Acad Dermatol 2009;60: Watanabe T, Yoshida Y, Yamamoto O. Differential diagnosis of pearly penile papules and penile condyloma acuminatum by dermoscopy. Eur J Dermatol 2010; 20: ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

19 Η ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Morales A, Puig S, Malvehy J, et al. Dermoscopy of molluscum contagiosum. Arch Dermatol 2005; 141: Zaballos P, Ara M, Puig S, et al. Dermoscopy of molluscum contagiosum: a useful tool for clinical diagnosis in adul thood. J Eur Acad Dermatol Venereol 2006; 20: Ianhez M, Cestari SDCP, Enokihara MY, et al. Dermoscopic patterns of molluscum contagiosum: a study of 211 lesions confirmed by histopathology. An Bras Dermatol 2011; 86: Alfaro-Castellón P, Mejía-Rodríguez SA, Valencia-Herrera A, et al. Dermoscopy Distinction of Eruptive Vellus Hair Cysts with Molluscum Contagiosum and Acne Lesions. Pediatr Dermatol 2012; 29: Oiso N, Kawara S, Yano Y, et al. Diagnostic effectiveness of dermoscopy for tick bite. J Eur Acad Dermatol Vene - reol 2010; 24: Matsuda M, Oiso N, Yano Y, et al. Dermoscopy for Tick Bite: Reconfirmation of the Usefulness for the Initial Diagnosis. Case Rep Dermatol 2011; 3:94-7. Áë ëç ëï ãñá ößá: Aιμ. Λάλλας Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy Ôçë.: , Fax: Ôüìïò 24, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2012

20

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Συνοπτική παρουσίαση διδακτέας ύλης Εισαγωγικά σχόλια Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ιστολογίας Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΡΙΧΩΝ: Σε ποια νοσήματα μας βοηθάει διαγνωστικά. Δημήτριος Κ. Σγούρος Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος

ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΡΙΧΩΝ: Σε ποια νοσήματα μας βοηθάει διαγνωστικά. Δημήτριος Κ. Σγούρος Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος ΔΕΡΜΑΤΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΡΙΧΩΝ: Σε ποια νοσήματα μας βοηθάει διαγνωστικά Δημήτριος Κ. Σγούρος Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος Φθινοπωρινή Ημερίδα ΕΔΑΕ, Αθήνα 19-10-2013 Ορισμός Δερματοσκόπησης??? Απλή, μη επεμβατική,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Κοκκίωµα (granuloma

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 16 Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται Τσούτσου Ειρήνη Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή Η ψώρα είναι μια συχνή κνησμώδης δερματοπάθεια με μεγάλη μεταδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ.

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ανασκόπηση Κλινική περίπτωση δυσχερούς διάγνωσης σπογγοειδούς μυκητίασης Φαχαντίδης Π. Απάλλα Ζ. Σωτηρίου Ε. Ιωαννίδης Δ. Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ðå ñß ëç øç Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, ΝΟσ. Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Καλούνται οι φοιτητές της Ιατρικής που δικαιούνται εξετάσεις στο μάθημα Δερματολογία -Αφροδισιολογία να δηλώσουν συμμετοχή έως στις 20/08/2014 στο email adermaclinic@yahoo.gr Οι εξετάσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ Πληροφορίες : Τηλ.: 2310991472, 2313323826 Fax 2310991473 e- mail : iros@med.auth.gr Κτίριο:

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Καθηγητής Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Λέκτορας Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Η προσεκτική εξέταση του δέρµατο πρέπει να αποτελεί µέρο κάθε ολοκληρωµένη φυσική εξέταση για σωστή διάγνωση µια δερµατολογική πάθηση Η δερµατολογική εξέταση πρέπει να γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος. Μέλη:

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος. Μέλη: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος Μέλη: Αγιασοφίτου Ευθυμία Γεροχρήστου Μαρία Ζουριδάκη Ευτυχία Κατσαβού Αθηνά Κονταργύρης Κωνσταντίνος Κοντοχριστόπουλος Γεώργιος Κούστα

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης 1. Ολέθρια «θανατηφόρα» μελανώματα Η δυσανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας.

Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας. Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας. Χρ. Γκάλι, Ολγ. Γιουβρή, Ανδρ. Ζούρλα,Γ. Λογαράς, Χρ. Τζήμας, Ελ. Φειδά, Αθ. Χαλαζωνίτης Γ.Ν.Α «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Ταξινόμηση των αποτιτανώσεων

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ.

Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ. Ανασκόπηση To φαινόμενο Koebner Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο Γερμανός δερματολόγος Ηeinrich

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη -Σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων Μαρίνα Παπουτσάκη Επιμελήτρια Α Α Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείο Δερματολογικών Παθήσεων, «Ανδρέας Συγγρός» Ορισμός Οι δυσπλαστικοί σπίλοι είναι επίκτητοι μελανοκυτταρικοί

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειασθεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2014 ΑΙΘΟΥΣΑ Ι 14.30 15.30 ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ Ανάπτυξη συστήματος τρισδιάστατης απεικόνισης για την εκτίμηση μελαγχρωματικών βλαβών Α. Τόσκα 15.30

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειαστεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα ψωρίασης

Κλινική εικόνα ψωρίασης Κλινική εικόνα ψωρίασης Δερματικές εκδηλώσεις Α. I. Στρατηγός Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας Α. Β. Γουλές Διδάκτωρ και Επιστ. Συνεργάτης Παν/μίου Αθηνών Η ψωρίαση είναι μια χρόνια αυτοάνoση φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ Χρησιµοποιούµενη ορολογία. Είδη βιοψιών ιαγνωστικά πρότυπα (pattern) και αλγόριθµος αξιοποίησής τους στην καθηµερινή πράξη Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Χαρακτηρισμός Περιοχών Ενδιαφέροντος σε Ιατρικές Εικόνες

Αναγνώριση και Χαρακτηρισμός Περιοχών Ενδιαφέροντος σε Ιατρικές Εικόνες Αναγνώριση και Χαρακτηρισμός Περιοχών Ενδιαφέροντος σε Ιατρικές Εικόνες Η Διπλωματική Εργασία παρουσιάστηκε ενώπιον του Διδακτικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σε Μερική Εκπλήρωση των Απαιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άρρεν βρέφος ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου Χ. Σπηλιάδη Παθολογοανατόμος ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΝΟΣΟΣ CROHN «ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Ασθενής, 68 ετών, με πλευριτική συλλογή ΔΕ αγνώστου αιτιολογίας, προσήλθε για διερεύνηση.

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Propiosalic 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε γραμμάριο Propiosalic Ointment ext. use περιέχει 0,64mg διπροπιονικής βηταμεθαζόνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΥΘΗΜΑΤΩ ΗΣ ΛΥΚΟΣ: ερματολογική νόσος: Κλινικές μορφές, ιαφορική διάγνωση. Θεραπεία

ΕΡΥΘΗΜΑΤΩ ΗΣ ΛΥΚΟΣ: ερματολογική νόσος: Κλινικές μορφές, ιαφορική διάγνωση. Θεραπεία ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΥΘΗΜΑΤΩ ΗΣ ΛΥΚΟΣ: ερματολογική νόσος: Κλινικές μορφές, ιαφορική διάγνωση. Θεραπεία Παναγιώτης Γ. Σταυρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής ερματολογίας Αφροδισιολογίας ολο ΕΚΠΑ Ιατρείο Αυτοανόσων

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Χριστίνα Φωτιάδου Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστ. Συνεργ. Α Δερματολογικής Κλινικής Α.Π.Θ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Γενετική προδιάθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BETAFUSIN κρέμα (2 + 0,1)% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε γραμ. κρέμας περιέχει 20,00

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Αραμπατζής. Photos & Text Michael Arabatzis, except otherwise indicated

Μιχάλης Αραμπατζής. Photos & Text Michael Arabatzis, except otherwise indicated Μη δερματοφυτικές ονυχίες Τι ισχύει σήμερα Μιχάλης Αραμπατζής Πρώτη Πανεπιστημιακή Κλινική Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Photos & Text Michael Arabatzis, except

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κωνσταντίνος Β. Βασιλειάδης Επιμελητής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών 1 ποιο μανομετρικό εύρημα αποκλείει τη διάγνωση της αχαλασίας σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Δερματολογικές εκδηλώσεις σε ρευματικά νοσήματα

Δερματολογικές εκδηλώσεις σε ρευματικά νοσήματα Γενικό Νοσοκομείο Θείας Πρόνοιας «Η Παμμακάριστος» Δερματολογικές εκδηλώσεις σε ρευματικά νοσήματα Σκρεπέτου Καλλιόπη Δερματολόγος B ΜΕΡΟΣ 1 3 Eρυθηματώδης λύκος Ο ερυθηματώδης λύκος είναι μία πολυσυστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Προς τον Πρόεδρο. και τα μέλη του.σ της Ελληνικής ερματολογικής και

Προς τον Πρόεδρο. και τα μέλη του.σ της Ελληνικής ερματολογικής και Προς τον Πρόεδρο και τα μέλη του.σ της Ελληνικής ερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ Αγαπητέ κ Πρόεδρε και κ Συνάδελφοι Παρακαλώ να έχω τις απόψεις σας (παράκληση το συντομότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλ +Φαξ : 210-7232928 Κινητό :6944 355019

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλ +Φαξ : 210-7232928 Κινητό :6944 355019 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Σουλτάνα Βλαδένη Τόπος γεννήσεως: Σιδηρόκαστρο Σερρών Ημερομηνία. Γεννήσεως.: 21 Απριλίου Δ/νση ιατρείου: Αντήνορος 7 Κολωνάκι Τ.Κ 11634 Αθήνα Τηλ

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη Πορταριά Βόλου ΕΔΑΕ, Ιαν, 2012 Αποτελεσματικότητα Βιολογικών Παραγόντων: μετά από 20 μέρες Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ. Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

ΚΝΙΔΩΣΗ. Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΚΝΙΔΩΣΗ Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΚΝΙΔΩΣΗ Παθογένεση ΚΝΙΔΩΣΗ Κλινικές Μορφές Κλινικές Μορφές Κνίδωσης Γενικευμένη Κνίδωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καρκίνος στόµατος ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καθηγήτρια Διευθύντρια Εργαστηρίου Στοµατολογίας Οδοντιατρικής Σχολής Παν/µiου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΟΦΑΡΥΓΓΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Πνευμονολόγος, Ιδιωτικό Ιατρείο Δερματολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Eνδιαφέρουσα περίπτωση

Eνδιαφέρουσα περίπτωση Eνδιαφέρουσα περίπτωση Σύνδρομο βραχύβιων αναγενών τριχών Χασάπη-Κελεπέση Β. Κατσαρού Α. Πετρίδης Α. Καπελάρη Μ.Α. Λιόσης Γ. Παπαδημητράκη Ε. Παπανίκου Σ. Πανούση Σ. Ραγιαδάκου Δ. Υφαντή Α. Αντωνίου Χ

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αν και το στόμα αποτελεί μικρό τμήμα του σώματος είναι στόχος πολυάριθμων νόσων, τοπικών και συστηματικών Νοσήματα βλεννογόνου στόματος Νοσήματα χειλέων Νοσήματα σιαλογόνων αδένων Νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα