ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ"

Transcript

1 Περιεχόµενα 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΤΗΣΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Σελίδα Δηλώσεις Εκπροσώπων Διοικητικού Συµβουλίου 3 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου 4 26 Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Ενοποιηµένες και Εταιρικές Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου 2014 Ενοποιηµένη και Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήµατος για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου 2014 Ενοποιηµένη και Εταιρική Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης της 31ης Δεκεµβρίου 2014 Ενοποιηµένη και Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου 2014 Ενοποιηµένη και Εταιρική Κατάσταση Ταµειακών Ροών για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου Σηµειώσεις επί των Ετησίων Οικονοµικών Καταστάσεων Πληροφοριακό έγγραφο (άρθρο 10 Ν.3401/2005) Στοιχεία και Πληροφορίες χρήσης για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου Περιεχόµενα 2

3 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συµβουλίου (σύµφωνα µε το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007) Δηλώνεται µε την παρούσα εξ όσων γνωρίζουµε ότι οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ για τη χρήση 1/1/ /12/2014, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύµφωνα µε τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσµατα χρήσης της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση εκλαµβανοµένων ως σύνολο, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007. Δηλώνεται επίσης εξ όσων γνωρίζουµε ότι η έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση εκλαµβανοµένων ως σύνολο, συµπεριλαµβανοµένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιµετωπίζουν. Κορωπί, 17 Απριλίου 2015 Κωνσταντίνος Χ. Ψαλλίδας Χριστόδουλος Κ. Ψαλλίδας Μιχάλης Αλέπης Α.Τ. ΑΒ Α.Τ. ΑΖ Α.Τ. Κ Πρόεδρος του Δ.Σ. και Δ/νων Σύµβουλος Μέλος του Δ.Σ. Μέλος του Δ.Σ. Δηλώσεις των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου 3

4 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου της ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ επί των Εταιρικών και Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων για τη χρήση από 1/1/2014 έως 31/12/2014 Κύριοι Μέτοχοι, Σύµφωνα µε τις διατάξεις του Ν. 3556/2007 και τις σχετικές αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σας υποβάλλουµε την παρούσα Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου για τη χρήση από 1/1/2014 έως 31/12/2014. Η παρούσα έκθεση παρέχει συνοπτικές χρηµατοοικονοµικές πληροφορίες για την οικονοµική κατάσταση και τα αποτελέσµατα της Εταιρείας ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και του Οµίλου εταιρειών αυτής, περιγραφή των σηµαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στη διάρκεια της τρέχουσας χρήσης και την επίδραση αυτών στις ετήσιες και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις, περιγραφή των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων, παράθεση των σηµαντικών συναλλαγών που καταρτίσθηκαν µεταξύ της Εταιρείας και του Οµίλου και των συνδεδεµένων προσώπων, παράθεση ποιοτικού χαρακτήρα στοιχείων και εκτιµήσεων για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Οµίλου στην επόµενη χρήση, καθώς και πληροφορίες σχετικά µε τις µετοχές, το µετοχικό κεφάλαιο και σηµαντικές συµφωνίες που ήταν σε ισχύ κατά τη λήξη της κλειόµενης οικονοµικής χρήσης. Α. Συνοπτικές χρηµατοοικονοµικές πληροφορίες για τον Όµιλο και την Εταιρεία Η εξέλιξη των βασικών οικονοµικών µεγεθών του Οµίλου και της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της χρήσης 2014 έχουν ως ακολούθως: Κύκλος εργασιών Ο κύκλος εργασιών του Οµίλου κατά τη διάρκεια της κλειόµενης χρήσης 2014 ανήλθε σε έναντι της χρήσης Η ποσοστιαία αύξηση των πωλήσεων του Οµίλου, η οποία ανήλθε σε 25,11%, οφείλεται κυρίως στην ανάληψη νέων έργων, κυρίως γεωτεχνικών, από τις θυγατρικές εταιρείες του Οµίλου και κυρίως από την θυγατρική εταιρεία ENVIPROSYSTEMS A.T.E. Ο κύκλος εργασιών της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της κλειόµενης χρήσης 2014 ανήλθε σε έναντι της χρήσης Η ποσοστιαία αύξηση των πωλήσεων της Εταιρείας, η οποία ανήλθε σε 13,22%, οφείλεται κυρίως στους ίδιους προαναφερόµενους λόγους. Καθαρές ζηµίες προ φόρων Οι καθαρές ζηµίες προ φόρων του Οµίλου και της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της κλειόµενης Έκθεση Διοικητικού Συµβουλίου 4

5 χρήσης ανήλθαν στο ποσό των (18.907) και (19.723) αντιστοίχως έναντι ζηµιών (24.668) και (24.144) της χρήσης Στη διάρκεια της χρήσης 2014, µειώθηκε το κόστος αδράνειας. Η εν λόγω πρόβλεψη αποµείωσης δεν είχε επιφέρει οποιαδήποτε επιβάρυνση στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της προηγούµενης χρήσης. Σχετική πρόβλεψη δεν περιλαµβάνεται στις εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της κλειόµενης χρήσης καθώς δεν συνέτρεχαν σχετικές προϋποθέσεις. Η Εταιρεία κατά την κλειόµενη χρήση διενήργησε επιπλέον πρόβλεψη ποσού (5.993) (2013: (4.094)) η οποία αφορούσε στην ανάληψη κόστους καταπτώσεων δοσµένων εγγυήσεων κυρίως για την εξασφάλιση χορηγηθέντων τραπεζικών πιστώσεων σε θυγατρικές εταιρείες. Η σχετική πρόβλεψη δεν είχε επίπτωση επί των ενοποιηµένων κονδυλίων του Οµίλου, όπως και κατά την προηγούµενη χρήση. Επιπλέον, κατά την κλειόµενη χρήση η Εταιρεία επιβαρύνθηκε µε φορολογικά και ασφαλιστικά πρόστιµα και προσαυξήσεις συνολικού ποσού (408) έναντι (2.494) κατά την προηγούµενη χρήση. Σε επίπεδο Οµίλου η προαναφερόµενη επιβάρυνση ανήλθε σε (570) έναντι (2.592) κατά την προηγούµενη χρήση. Ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Οι ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες του Οµίλου και της Εταιρείας, κατά την κλειόµενη χρήση 2014, ανήλθαν σε (9.302) (2013: (971)) και (10.623) (2013: (1.711)). Η ύπαρξη αρνητικών ταµειακών ροών από λειτουργικές δραστηριότητες τόσο για τον Όµιλο όσο και την Εταιρεία παρά το γεγονός ότι περιορίσθηκαν οι χορηγηθείσες πιστώσεις σε πελάτες, ενώ ταυτόχρονα επιµηκύνθηκε η περίοδος αποπληρωµής των βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων, οφείλεται κυρίως στα σηµαντικά αρνητικά λειτουργικά αποτελέσµατα που πραγµατοποίησαν κατά την κλειόµενη χρήση. Σύνολο δανεισµού Δ ιαθέσιµα Το σύνολο του δανεισµού (µακροπρόθεσµου και βραχυπρόθεσµου), συµπεριλαµβανοµένων των οµολογιακών δανείων και των υποχρεώσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις, του Οµίλου και της Εταιρείας κατά τη λήξη της χρήσης 2014 ανήλθε σε και αντίστοιχα, έναντι σε και κατά το τέλος της χρήσης Η εν λόγω αύξηση οφείλεται στη µη καταβολή τοκοχρεωλυτικών δόσεων βραχυπρόθεσµων δανείων, καθώς και των τόκων των οµολογιακών δανείων. Τα ταµειακά διαθέσιµα του Οµίλου και της Εταιρείας κατά την ίδια περίοδο µειώθηκαν σε 74 και 22 από 750 και 297 αντίστοιχα κατά το τέλος της χρήσης Το ύψος του καθαρού δανεισµού του Οµίλου και της Εταιρείας ανήλθε σε (2013: ) και (2013: ) αντίστοιχα, ενώ ο συντελεστής µόχλευσης ανήλθε σε 515,79% (31/12/2013: 402,90%) και 619,13% (31/12/2013: 427,80 %) αντίστοιχα. Ίδια Κεφάλαια 5

6 Τα ίδια κεφάλαια των µετόχων του Οµίλου και της Εταιρείας κατά τη λήξη της χρήσης 2014 παρέµειναν αρνητικά, επιδεινούµενα, ήτοι ( ) και ( ) αντίστοιχα, έναντι ( ) και ( ) κατά την 31/12/2013. Η περαιτέρω επιδείνωση, οφείλεται κυρίως στα αρνητικά συνολικά έσοδα του Οµίλου και της Εταιρείας για τη χρήση 2014 (18.296) (2013: (28.625)) και (19.561) (2013: (28.253)) αντίστοιχα. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση Τα ανωτέρω στοιχεία στην κατάσταση οικονοµικής θέσης αναλύονται κατά την 31/12/2014 ως κάτωθι: Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση Υποχρεώσεις που σχετίζονται µε µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση (1.040) (1.040) Καθαρή αξία περιουσιακών στοιχείων προοριζόµενων για πώληση Το κονδύλι του Ενεργητικού «Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση» αφορά στην εύλογη αξία αδειών υδροηλεκτρικών σταθµών, οι οποίοι δεν έχουν ακόµη αναπτύξει λειτουργική δραστηριότητα. Το ποσό των στο οικείο κονδύλι του Παθητικού «Υποχρεώσεις που σχετίζονται µε µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση» αφορά στην αναλογούσα φορολογική υποχρέωση από την αποτίµηση των αδειών στην εύλογη αξία. EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation & Amortization - κέρδη/(ζηµίες) προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και συνολικών αποσβέσεων) O Όµιλος ορίζει το µέγεθος του EBITDA ως τα κέρδη / (ζηµίες) προ φόρων της περιόδου προσθέτοντας τα χρηµατοοικονοµικά και επενδυτικά αποτελέσµατα και τις συνολικές αποσβέσεις των ενσώµατων και άυλων πάγιων περιουσιακών στοιχείων που αντιστοιχούν στη συγκεκριµένη χρήση. Το κονδύλι «Καθαρά έξοδα/έσοδα χρηµατοοικονοµικής λειτουργίας» αφορά έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζηµίες, που σχετίζονται µε τη χρονική αξία του χρήµατος (τόκοι καταθέσεων, δανείων κλπ) και τις επενδύσεις κεφαλαίου. Με τον όρο επενδύσεις κεφαλαίου νοούνται οι τοποθετήσεις του Οµίλου σε χρεόγραφα (µετοχές, οµολογίες κλπ), ενσώµατα και άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία (επενδυτικά και ιδιοχρησιµοποιούµενα). Το κονδύλι περιλαµβάνει ενδεικτικά, έσοδα από τόκους καταθέσεων, έξοδα από τόκους δανειακών κεφαλαίων, µη λειτουργικές συναλλαγµατικές διαφορές, έσοδα µερισµάτων, κέρδη/ζηµίες από πώληση, διαγραφή, αποµείωση, αναστροφή αποµείωσης και αποτίµηση χρεογράφων, ενσώµατων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων. Το κονδύλι των «συνολικών αποσβέσεων» που προστίθεται στα κέρδη/ζηµίες προ φόρων, είναι αυτό που 6

7 προκύπτει µετά από το συµψηφισµό των αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων (έξοδο), µε τις αντίστοιχες αποσβέσεις των τυχόν επιχορηγήσεων (έσοδο), που έχουν ληφθεί γι αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Το EBITDA για τη χρήση 2014 διαµορφώθηκε σε (9.493) για τον Όµιλο και (11.909) για την Εταιρεία, έναντι (12.585) και (14.828) της προηγούµενης χρήσης, βελτιούµενο λόγω των αιτίων που παρατέθηκαν ανωτέρω. Β. Σηµαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της χρήσης 2014 Τα σηµαντικότερα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της χρήσης 2014, καθώς και η επίδραση αυτών στις ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις έχουν ως ακολούθως: Κατά το τελευταίο τρίµηνο της κλειόµενης χρήσης ολοκληρώθηκε ο φορολογικός έλεγχος της θυγατρικής εταιρείας EDRATEC ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. για τις χρήσεις 2010 και Τα σχετικά ποσά πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων που προέκυψαν ανήλθαν σε 59. Οι σχετικές σχηµατισµένες προβλέψεις ανέρχονταν σε 23. Η προκύπτουσα για τον Όµιλο συνολική επιπρόσθετη επιβάρυνση ανήλθε σε 36 και περιλαµβάνεται στα αποτελέσµατα µετά φόρων της κλειόµενης χρήσης. Τέλος, σε τελικό στάδιο βρίσκονται οι διαδικασίες απόκτησης των απαραίτητων αδειών από τη Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για την κατασκευή των δύο υδροηλεκτρικών σταθµών της θυγατρικής ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. στην περιοχή των Γρεβενών Κοζάνης στον ποταµό Αλιάκµονα συνολικής ισχύος 20 ΜW. Ειδικότερα στις 31/07/2014 για τους σταθµούς στο Φελί και Ταξιάρχη Γρεβενών ελήφθει η έγκριση περιβαλλοντικών όρων και πλέον αποµένει η πληρωµή της απαλλοτρίωσης του χώρου για να ξεκινήσουν τα έργα. Γ. Σηµαντικά γεγονότα που συνέβησαν από τη λήξη της κλειόµενης χρήσης µέχρι την ηµεροµηνία σύνταξης της παρούσας έκθεσης. Η Εταιρεία κατά την 10/03/2015 υπέβαλε στις πιστώτριες τράπεζές της, νέο επικυρωµένο σχέδιο εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης των οφειλών της προς έγκριση, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 106β του Πτωχευτικού Κώδικα. Το σχετικό σχέδιο εξυγίανσης έχει την έγκριση όλων των εµπλεκοµένων συστηµικών πιστωτριών τραπεζών συµπεριλαµβανοµένων και των υπό εκκαθάριση τραπεζών ΤΤ και Αγροτικής, εκτός της τράπεζας Αττικής. Στις 31/03/2015 υπεγράφη η συµφωνία µε όλες τις ανωτέρω τράπεζες και τους εργαζοµένους που εκπροσωπούν εν το σύνολο άνω του 68% των πιστωτών της 7

8 εταιρείας και υποβλήθηκε προς έγκριση αυθηµερόν στο Αρµόδιο Πολυµελές Πρωτοδικείο Αθηνών και έλαβε τη σχετική δικάσιµη. Αυτή η συµφωνία επιτρέπει τόσο στην Εταιρεία όσο και στον Όµιλο αυτής να αποκαταστήσουν και να συνεχίσουν την οµαλή λειτουργία τους στο µέλλον διασφαλίζοντας και την ρύθµιση των οφειλών των προνοµιούχων πιστωτών (εργαζόµενοι, ΔΟΥ και Ασφαλιστικά ταµεία). Σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 106β του Πτωχευτικού Κώδικα, όπως αυτός ισχύει σήµερα, προβλέπεται η σύναψη συµφωνίας εξυγίανσης πριν το άνοιγµα της διαδικασίας εξυγίανσης που προβλέπεται από το άρθρο 99 του ιδίου νόµου και υποβολή αυτής στο δικαστήριο προς επικύρωση εφόσον αυτή έχει υπογραφθεί από πιστωτές οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το 60% του συνόλου των πιστωτών στους οποίους θα πρέπει να περιλαµβάνεται τουλάχιστον το 40% των τυχόν εµπραγµάτως ή µε ειδικό προνόµιο ή µε προσηµείωση υποθήκης εξασφαλισµένων πιστώσεων. Η εταιρεία ενέκρινε µε βάση την Β' Επαναληπτική Γενική Συνέλευση των µετόχων της 02/01/2015 την έκδοση µετατρέψιµου οµολογιακού δανείου (ΜΟΔ) µέχρι του ποσού των 50 εκ., µε παραίτηση του δικαιώµατος των παλαιών µετόχων το οποίο είναι µέρος της ως άνω συµφωνίας αναδιάρθρωσης οφειλών και συµφωνήθηκε να αναληφθεί από τις τράπεζες ALPHA BANK, Τράπεζα Πειραιώς, ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ και Τράπεζα EUROBANK για το ποσό των ,3 χιλ. σύµφωνα µε την υπογραφείσα συµφωνία. Η µετατροπή τους σε µετοχές µετά δικαιώµατος ψήφου θα γίνει µε τιµή µετατροπής τέτοια ανά µετοχή ώστε οι οµολογιούχοι να αποκτούν µετοχές που να αντιστοιχούν στο 70% του µετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Η έκδοση του ανωτέρω µετατρέψιµου οµολογιακού δανείου (ΜΟΔ) θα γίνει µε την προϋπόθεση της έγκρισης της συµφωνίας εξυγίανσης και την τήρηση των συµφωνηθέντων όρων που προβλέπει η συµφωνία εξυγίανσης µετά την έγκριση της. Στις 25/04/2014 ασκήθηκε αίτηση πτωχεύσεως κατά της εταιρείας ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ από 46 εργαζοµένους της µετά από τρείς αναβολές 01/10/2014, 04/02/2015 και 01/04/2015 το δικαστήριο εδέχθει την εκδίκαση της την ίδια ηµεροµηνία µαζί µε την αίτηση εξυγίανσης ως ανωτέρω. Δ. Προβλεπόµενη εξέλιξη των δραστηριοτήτων Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2015, οι προτεραιότητες του Οµίλου, είναι οι ακόλουθες: Να συνεχισθεί η προσπάθεια για την ανάληψη νέων έργων στην Ελληνική και στη Ρουµάνικη αγορά, στον τοµέα κυρίως των γεωτεχνικών έργων, µε απώτερο στόχο την εκτέλεση σχετικού έργου για την ενίσχυση του κύκλου εργασιών και των αποτελεσµάτων 8

9 της Εταιρείας και του Οµίλου αλλά και την αύξηση του ανεκτέλεστου υπολοίπου για τα επόµενα έτη. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποια νέα έργα που ανέλαβε και εκτελεί ο Όµιλος ως υπεργολάβος ή ανάδοχος όπως: - επεκτάσεις των σταθµών του µετρό στο τµήµα Χαϊδάρι-Πειραιάς, - Ολυµπία Οδός (Γεωτεχνικά έργα) - ΟΣΕ - Προαστιακός τµήµα Παναγοπούλας - Πατρών - Λοιπά ιδιωτικά έργα (Γεωτεχνικά έργα) - Αποκατάσταση - Συντήρηση Ευπαλίνιου Υγραγωγείου - Σάµος Με την τελική έγκριση του σχεδίου εξυγίανσης της Εταιρείας και την ολοκλήρωση των εκ νέου ενεργειών ένταξης αυτής στη διαδικασία εξυγίανσης που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 106β του Πτωχευτικού Κώδικα εκτιµάται ότι θα εξασφαλισθούν όλες οι αναγκαίες συνθήκες για την πώληση των τριάντα ένα αδιάθετων διαµερισµάτων του οικοδοµικού συγκροτήµατος της Εταιρείας στο Ν. Φάληρο. Προωθούνται οι διαδικασίες ολοκλήρωσης της απόκτησης των απαραίτητων αδειών από τη Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για την κατασκευή των δύο υδροηλεκτρικών σταθµών της θυγατρικής ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. στην περιοχή των Γρεβενών Κοζάνης. Ε. Δραστηριότητες στον τοµέα έρευνας και ανάπτυξης Ο Όµιλος και η Εταιρεία δε δαπανούν κεφάλαια για έρευνα και ανάπτυξη. ΣΤ. Υποκαταστήµατα Η Εταιρεία διαθέτει τα κάτωθι υποκαταστήµατα: 1. Γραφεία και εργοτάξια στο Βουκουρέστι Ρουµανίας 2. Αποκατάσταση λατοµείου Ζωίτσα στο Κορωπί Αττικής 3. Εργοστάσιο προκατασκευής στο Πετρωτό Τρικάλων Ζ. Μετοχικό Κεφάλαιο Οι µετοχές της Εταιρείας είναι εισηγµένες προς διαπραγµάτευση στην Αγορά Αξιών του Χρηµατιστηρίου Αθηνών (Κατηγορία Επιτήρησης του Χρηµατιστηρίου Αθηνών). Το µετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται σε και αποτελείται από κοινές ονοµαστικές µετοχές µε δικαίωµα ψήφου, ονοµαστικής αξίας 1,20 η κάθε µία. Σύµφωνα µε την από 9

10 30/11/2012 απόφαση του διοικητικού συµβουλίου του Χ.Α., λαµβάνοντας υπόψη σχετικό αίτηµα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σύµφωνα µε την παρ. 1 του άρθρου 17 του Ν. 3371/2005, οι µετοχές της Εταιρείας τέθηκαν σε καθεστώς αναστολής διαπραγµάτευσης, χωρίς να έχουν επανέλθει σε καθεστώς διαπραγµάτευσης έως και την ηµεροµηνία έγκρισης των συνηµµένων οικονοµικών καταστάσεων. Η. Ίδιες µετοχές που κατέχονται από τον Όµιλο Η Εταιρεία κατά την 31/12/2014 κατείχε (2013: ) ίδιες µετοχές της ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ποσοστό 1,89% (2013: 1,89%) επί του συνολικού κεφαλαίου και τις οποίες απέκτησε έναντι συνολικού τιµήµατος 178 (2013: 178). Η χρηµατιστηριακή αξία των ιδίων µετοχών που κατέχονταν από την Εταιρεία κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης ανερχόταν σε 5 (2013: 5). Σηµειώνεται ότι επί του υφιστάµενου πακέτου ιδίων µετοχών της Εταιρείας έχει συσταθεί ενέχυρο Α τάξης. Θ. Κυριότεροι κίνδυνοι και αβεβαιότητες Διαχείριση κινδύνου Η δραστηριότητα της Εταιρείας και του Οµίλου εκτίθεται σε διάφορους χρηµατοοικονοµικούς κινδύνους, οι κυριότεροι εκ των οποίων, είναι ο συντελεστής µόχλευσης, οι διακυµάνσεις των επιτοκίων, ο πιστωτικός κίνδυνος, ο κίνδυνος τιµής πρώτων υλών και ακινήτων και κυρίως ο κίνδυνος ρευστότητας. Το κεφάλαιο επισκοπείται µε βάση ένα συντελεστή µόχλευσης. Ο συντελεστής υπολογίζεται ως το καθαρό χρέος διαιρούµενο µε το συνολικό κεφάλαιο. Το καθαρό χρέος υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισµός (συµπεριλαµβάνονται βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες υποχρεώσεις χρηµατοδοτικής µίσθωσης όπως εµφανίζονται στην κατάσταση οικονοµικής θέσης) µείον τα χρηµατικά διαθέσιµα. Το συνολικό κεφάλαιο υπολογίζεται ως τα ίδια κεφάλαια που εµφανίζονται στην ενοποιηµένη κατάσταση οικονοµικής θέσης συν το καθαρό χρέος. Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/ /12/ /12/ /12/2013 Συνολικός Δανεισµός Μείον: Χρηµατικά διαθέσιµα Καθαρό χρέος Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ( ) ( ) ( ) ( ) Σύνολο κεφαλαίου Συντελεστής µόχλευσης 515,79% 402,90% 619,13% 427,80% Η σηµαντική επιδείνωση του συντελεστή µόχλευσης σε επίπεδο Οµίλου και Εταιρείας, οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σηµαντική µείωση των ιδίων κεφαλαίων για τους λόγους που παρατίθενται 10

11 στην ενότητα (Α), όσο και στην αύξηση του καθαρού χρέους του Οµίλου και της Εταιρείας. Ο κίνδυνος διακύµανσης των επιτοκίων για τον Όµιλο και την Εταιρεία προέρχεται κυρίως από µακροπρόθεσµες και βραχυπρόθεσµες δανειακές υποχρεώσεις. Ως αποτέλεσµα των προσπαθειών εξοµάλυνσης των συνεπειών της διεθνούς οικονοµικής κρίσης τα τραπεζικά επιτόκια δανεισµού παραµένουν χαµηλά, µε συνέπεια τη µικρή µείωση του χρηµατοοικονοµικού κόστους στον Όµιλο και στην Εταιρεία. Η Διοίκηση παρακολουθεί διαρκώς και αξιολογεί όχι µόνο τις διακυµάνσεις των επιτοκίων, αλλά και τις χρηµατοδοτικές ανάγκες των εταιρειών του Οµίλου. Ο πιστωτικός κίνδυνος διαχειρίζεται σε οµιλική βάση. Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει από τις πιστωτικές εκθέσεις στους πελάτες, συµπεριλαµβανοµένων των σηµαντικών απαιτήσεων και διενεργηµένων συναλλαγών. Ο Όµιλος έχει σηµαντική συγκέντρωση των απαιτήσεων του, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι οι απαιτήσεις του αφορούν περιορισµένο αριθµό πελατών, οι οποίοι είναι το Ελληνικό Δηµόσιο, καθώς και εγχώριες και πολυεθνικές εταιρείες. Η σωρευµένη πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις ανέρχεται στο ποσό των στον Όµιλο και στην Εταιρεία, προς αντιστάθµιση του πιστωτικού κινδύνου υπολοίπων εµπορικών και λοιπών απαιτήσεων η είσπραξη των οποίων καθυστερεί επί µακρόν. Ο Όµιλος εκτίθεται σε κίνδυνο τιµών ακινήτων λόγω των σηµαντικών επενδύσεών του σε ακίνητη περιουσία, οι οποίες περιλαµβάνονται στον ενοποιηµένο ισολογισµό στην κατηγορία επενδύσεις σε ακίνητα. Η σχετική έκθεση του Οµίλου περιορίζεται από την υιοθετούµενη στρατηγική της Διοικήσεως για πραγµατοποίηση επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία µακροπρόθεσµου επενδυτικού ορίζοντα. Ο Όµιλος εκτίθεται σε κίνδυνο µεταβολής της αξίας των υλικών και λοιπών πρώτων υλών που χρησιµοποιεί στην εκτέλεση των τεχνικών έργων που αναλαµβάνει. Ο κίνδυνος αυτός αντιµετωπίζεται µερικώς µε την εξασφάλιση σχετικής πρόβλεψης στο σύνολο σχεδόν των συµβάσεων που συνάπτει ο Όµιλος για την εκτέλεση δηµοσίων και ιδιωτικών έργων στην οποία προβλέπεται η αναθεώρηση του κόστους αυτών λόγω µεταβολής της αξίας των χρησιµοποιούµενων υλικών. Λόγω της υφιστάµενης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης, της µειωµένης χρηµατοδότησης από τις τράπεζες των ιδιωτικών τεχνικών έργων και της αδυναµίας του δηµόσιου τοµέα να εκπληρώσει έγκαιρα τις υποχρεώσεις του, ο Όµιλος και η Εταιρεία έχουν εκτεθεί σε αυξηµένο κίνδυνο ρευστότητας. Επιπλέον, ο σχετικός κίνδυνος αυξήθηκε περαιτέρω λόγω του σηµαντικού 11

12 περιορισµού των εσόδων από εκτελεσθείσες εργασίες και την παράλληλη ύπαρξη σηµαντικού κόστους αδράνειας, στοιχεία τα οποία οδήγησαν στην ύπαρξη ληξιπρόθεσµων υποχρεώσεων εκτός των τραπεζικών. Σηµειώνεται ότι η Εταιρεία κατά την κλειόµενη χρήση δεν ήταν συνεπής στην αποπληρωµή των δανειακών της υποχρεώσεων, µε συνέπεια αυτές να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσµες. Απόρροια των παραπάνω γεγονότων για τον Όµιλο και την Εταιρεία ήταν η εµφάνιση αρνητικού κεφαλαίου κίνησης ποσού ( ) (2013: ( )) και ( ) (2013: ( )) αντίστοιχα και συνακόλουθα αυξηµένου κινδύνου ρευστότητας, ο οποίος έχει οδηγήσει την Εταιρεία και κατ επέκταση τον Όµιλο σε δεινή οικονοµική θέση. Δεδοµένου του ανεκτέλεστου υπολοίπου των υπογεγραµµένων κατασκευαστικών συµβολαίων από τεχνικά έργα συνολικού ύψους 23 εκατ. (2013: 22 εκατ.) κατά την ηµεροµηνία έγκρισης των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων, και αναµένοντας την έγκριση για την υπαγωγή της Εταιρείας στην Διαδικασία Εξυγίανσης κατ άρθρο 106β του Ν. 3588/2007 ως αντικαταστήθηκε, δυνάµει των Ν. 4013/2011 & 4072/2012 και ισχύει σήµερα, η Εταιρεία και ο Όµιλος αναµένουν να διαχειριστούν αποτελεσµατικά τον υφιστάµενο υψηλό κίνδυνο ρευστότητας που αντιµετωπίζουν και έχουν συντάξει τις ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της κλειόµενης χρήσης µε βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern). Ι. Σηµαντικές συναλλαγές που καταρτίσθηκαν µεταξύ της Εταιρείας και του Οµίλου και συνδεδεµένων προσώπων. Οι σηµαντικότερες συναλλαγές που καταρτίσθηκαν µεταξύ του Οµίλου και της Εταιρείας και των συνδεδεµένων προσώπων, όπως αυτά ορίζονται στο Δ.Λ.Π. 24, κατά τη διάρκεια της χρήσης 2014, έχουν ως ακολούθως (ποσά σε χιλιάδες ευρώ): Συναλλαγές Όµιλος Εταιρεία Αιτιολογία α) Έσοδα Ενοποιούµενες θυγατρικές εταιρείες Ενοποιούµενες συγγενείς εταιρείες / Κοινοπραξίες Εταιρεία: Έσοδα από πωλήσεις τεχνικών έργων τα οποία η Εταιρεία έχει αναλάβει ως υπεργολάβος, πωλήσεις αποθεµάτων και έσοδα από ενοικίαση µηχανολογικού εξοπλισµού.... Εταιρεία και Όµιλος: Έσοδα από πωλήσεις τεχνικών έργων τα οποία οι Εταιρείες του Οµίλου έχουν αναλάβει ως υπεργολάβος, πωλήσεις αποθεµάτων, έσοδα από ενοικίαση µηχανολογικού εξοπλισµού και έσοδα από παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης συνολικού ποσού. β) Έξοδα

13 Συναλλαγές Όµιλος Εταιρεία Αιτιολογία Ενοποιούµενες θυγατρικές εταιρείες Ενοποιούµενες συγγενείς εταιρείες / Κοινοπραξίες 0 0 Εταιρεία : Εταιρεία και Όµιλος : - γ) Απαιτήσεις Ενοποιούµενες εταιρείες θυγατρικές Εταιρεία: Απαιτήσεις από πωλήσεις τεχνικών έργων τα οποία η Εταιρεία έχει αναλάβει ως υπεργολάβος καθώς και χρηµατικές διευκολύνσεις. Ενοποιούµενες συγγενείς εταιρείες / Κοινοπραξίες Εταιρεία και Όµιλος: Απαιτήσεις από πάσης φύσεως εµπορικές συναλλαγές (έσοδα ενοικίων, πωλήσεις τεχνικών έργων κ.λπ.), χρηµατικές διευκολύνσεις και απαιτήσεις από αποτελέσµατα (κέρδη / ζηµίες) κοινοπραξιών. δ) Υποχρεώσεις Ενοποιούµενες εταιρείες θυγατρικές Εταιρεία: Υποχρεώσεις από ανατεθείσες υπεργολαβίες εκτελέσεως τεχνικών έργων. Ενοποιούµενες συγγενείς εταιρείες / Κοινοπραξίες Εταιρεία και Όµιλος: Υποχρεώσεις για κάλυψη ζηµιών από κοινοπραξίες. ε) Συναλλαγές και αµοιβές διευθυντικών στελεχών και µελών της διοικήσεως Αµοιβές για την παροχή τεχνικών και συµβουλευτικών υπηρεσιών στην κατασκευή των τεχνικών έργων που έχει αναλάβει ο Όµιλος καθώς και αγορά ενσώµατων παγίων. στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και µέλη της διοικήσεως Προκαταβολές για τις υπηρεσίες τους στην κατασκευή των τεχνικών έργων των εταιρειών του Οµίλου. ζ) Υποχρεώσεις προς διευθυντικά στελέχη και µέλη της διοικήσεως 19 0 Οφειλές για τις υπηρεσίες τους στην κατασκευή των τεχνικών έργων των εταιρειών του Οµίλου. ΙΑ. Μερισµατική πολιτική Η Εταιρεία δεν θα διανείµει µέρισµα για τη χρήση 2014 λόγω ζηµιών σύµφωνα µε το άρθρο 45 του Ν.2190/1920. ΙΒ. Επεξηγηµατική Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της «ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε.» για τις πληροφορίες της παρ. 7 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007. Η παρούσα επεξηγηµατική έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου προς την Τακτική Γενική 13

14 Συνέλευση των Μετόχων περιέχει αναλυτικές πληροφορίες αναφορικά µε τα ζητήµατα της παραγράφου 7 του άρθρου 4 του Νόµου 3556/ ) Διάρθρωση του µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Το µετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται σε και διαιρείται σε µετοχές, ονοµαστικής αξίας 1,20 εκάστη. Όλες οι µετοχές είναι εισηγµένες προς διαπραγµάτευση στην Αγορά Αξιών του Χ.Α. στην κατηγορία Επιτήρησης. Οι µετοχές της Εταιρείας είναι κοινές ονοµαστικές µε δικαίωµα ψήφου. Σύµφωνα µε την από 30/11/2012 απόφαση του διοικητικού συµβουλίου του Χ.Α., λαµβάνοντας υπόψη σχετικό αίτηµα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σύµφωνα µε την παρ. 1 του άρθρου 17 του Ν. 3371/2005, οι µετοχές της Εταιρείας τέθηκαν σε καθεστώς αναστολής διαπραγµάτευσης, χωρίς να έχουν επανέλθει σε καθεστώς διαπραγµάτευσης έως και την ηµεροµηνία έγκρισης των συνηµµένων οικονοµικών καταστάσεων. 2) Περιορισµοί στη µεταβίβαση µετοχών της Εταιρείας Η µεταβίβαση των µετοχών της Εταιρείας γίνεται όπως ορίζει ο νόµος και δεν υφίστανται περιορισµοί στη µεταβίβαση από το καταστατικό της. 3) Σηµαντικές άµεσες ή έµµεσες συµµετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του Ν. 3556/2007 Στις 31/12/2014 οι παρακάτω µέτοχοι κατείχαν ποσοστό που υπερέβαινε το 5% του µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας. Ο κ. Κωνσταντίνος Ψαλλίδας κατέχει ποσοστό 23,41%, η κα Ευαγγελία Διασάκου Ψαλλίδα ποσοστό 5,17%, ο κ. Χριστόδουλος Ψαλλίδας ποσοστό 5,14% και ο κ. Μάτσας Μιχαήλ ποσοστό 16,60% επί του µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας. Κανένα άλλο φυσικό ή νοµικό πρόσωπο δεν κατέχει ποσοστό µεγαλύτερο του 5% του µετοχικού κεφαλαίου. 4) Κάτοχοι κάθε είδους µετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώµατα ελέγχου Δεν υφίστανται µετοχές της Εταιρείας που παρέχουν στους κατόχους τους ειδικά δικαιώµατα ελέγχου. 5) Περιορισµοί στο δικαίωµα ψήφου - προθεσµία άσκησης σχετικών δικαιωµάτων Δεν προβλέπονται από το καταστατικό της Εταιρείας περιορισµοί στα δικαιώµατα ψήφου. 6) Συµφωνίες µεταξύ των µετόχων της Εταιρείας Δεν είναι γνωστή στην Εταιρεία η ύπαρξη συµφωνιών µεταξύ των µετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισµούς στη µεταβίβαση των µετοχών της ή στην άσκηση δικαιωµάτων ψήφου που απορρέουν από τις µετοχές της. 14

15 Σηµειώνεται ότι οι µετοχές του κ. Κωνσταντίνου Ψαλλίδα (23,41% επί του µετοχικού κεφαλαίου) έχουν δοθεί ως ενέχυρο για κάλυψη τραπεζικού δανεισµού της Εταιρείας. 7) Κανόνες διορισµού και αντικατάσταση µελών του Διοικητικού Συµβουλίου & τροποποίηση του καταστατικού Οι κανόνες που προβλέπει το καταστατικό της Εταιρείας για το διορισµό και την αντικατάσταση των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου και την τροποποίηση των διατάξεων του καταστατικού δεν διαφοροποιούνται από τα προβλεπόµενα στον Κ.Ν. 2190/ ) Αρµοδιότητα του Διοικητικού Συµβουλίου ή ορισµένων µελών του για έκδοση νέων µετοχών ή την αγορά ιδίων µετοχών Από το καταστατικό της Εταιρείας δεν προκύπτει ότι το Διοικητικό Συµβούλιο έχει αρµοδιότητες για έκδοση νέων µετοχών ή αγορά ιδίων µετοχών. Σύµφωνα µε τις διατάξεις των παραγράφων 5 έως 13 του Άρθρου 16 του Κ.Ν. 2190/1920 οι εισηγµένες στο Χ.Α. εταιρείες µπορούν µε απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των µετόχων τους να αποκτούν ίδιες µετοχές µέσω του Χ.Α. µέχρι ποσοστού 10% του συνόλου των µετοχών τους. Δεν υπάρχει αντίθετη διάταξη στο καταστατικό της Εταιρείας. 9) Κάθε σηµαντική συµφωνία που έχει συνάψει η Εταιρεία και η οποία τίθεται σε ισχύ, τροποποιείται ή λήγει σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δηµόσιας πρότασης Δεν υφίσταται τέτοια συµφωνία. 10) Κάθε συµφωνία που η Εταιρεία έχει συνάψει µε µέλη του Διοικητικού της Συµβουλίου ή µε το προσωπικό της, η οποία προβλέπει αποζηµίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιµο λόγο ή τερµατισµό της θητείας ή απασχόλησης τους εξαιτίας της δηµόσιας πρότασης Δεν υπάρχουν συµφωνίες της Εταιρείας µε µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου ή µε το προσωπικό της, οι οποίες προβλέπουν την καταβολή αποζηµίωσης ειδικά σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιµο λόγο ή τερµατισµού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας της δηµόσιας πρότασης. ΙΓ. Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης 1. Υιοθέτηση Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης Ειδικές πρακτικές Η ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε., ως ανώνυµη εταιρεία εισηγµένη στο Χρηµατιστήριο Αθηνών, 15

16 ακολουθεί την κείµενη νοµοθεσία και ως προς τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης ακολουθεί τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που θεσπίστηκε από τον Σύνδεσµο Επιχειρήσεων και Βιοµηχανιών (ΣΕΒ), ο οποίος είναι αναρτηµένος στον ιστότοπο Η Εταιρεία πέραν των απαιτήσεων του νόµου και του παραπάνω κώδικα δεν έχει υιοθετήσει άλλες πρακτικές. Η παρούσα δήλωση συντάχθηκε κατ' εφαρµογή των διατάξεων του άρθρου 2 του Ν. 3873/2010 και του άρθρου 4 του Ν.3556/2007 και περιγράφει τον τρόπο µε τον οποίο η Εταιρεία εφαρµόζει τον ως άνω Κώδικα και εντοπίζει και παρέχει εξηγήσεις για οποιαδήποτε περίπτωση απόκλισης και µη συµµόρφωσης µε τις διατάξεις του κώδικα αυτού. 2. Περιγραφή Εταιρικής Διακυβέρνησης Εταιρείας 2.1 Διοικητικό Συµβούλιο Το Διοικητικό Συµβούλιο είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας, µετά από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων και είναι επιφορτισµένο µε τη διοίκηση, τη διαχείριση και την εκπροσώπησή της. Τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των µετόχων, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα από το καταστατικό της Εταιρείας, και η θητεία τους είναι πενταετής. Το Διοικητικό Συµβούλιο της Εταιρείας απαρτίζονταν έως την 30 η Νοεµβρίου 2013 από πέντε (5) µέλη, ενώ από την 02/12/2013 και µε απόφαση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, απαρτίζεται από τρία (3) µέλη. Μοναδικό εκτελεστικό µέλος του Διοικητικού Συµβουλίου είναι ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύµβουλος της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συµβούλιο έχει την ευελιξία συνεδριάσεων. Αρµοδιότητες και Σύνθεση του Δ ιοικητικού Συµβουλίου Το Διοικητικό Συµβούλιο είναι αρµόδιο να αποφασίζει επί πάσης υποθέσεως αφορούσης εις την Διεύθυνση της Εταιρείας, την επίτευξη του µετοχικού σκοπού και την διαχείριση της εταιρικής περιουσίας, την έκδοση κοινών οµολογιακών δανείων ή οµολογιακών δανείων µε ανταλλάξιµες οµολογίες και να καθορίζει τους ειδικότερους όρους έκδοσης των. Επίσης, το Δ.Σ. είναι αρµόδιο να αποφασίζει περί πωλήσεων των ακινήτων της εταιρείας και να καθορίζει το τίµηµα, τον τρόπο εξόφλησης και τους λοιπούς όρους της πώλησης. Εξαιρούνται των αποφάσεων του εκείνες εκ των οποίων κατά τας διατάξεις του Νόµου ή του παρόντος καταστατικού υπάγονται εις την αποκλειστική αρµοδιότητα της Γενικής Συνελεύσεως των µετόχων. Την ηµεροµηνία σύνταξης της παρούσας δήλωσης, η σύνθεση του Διοικητικού Συµβουλίου είχε ως εξής: 16

17 ΤΙΤΛΟΣ Πρόεδρος Δ/νων Σύµβουλος Μέλος Μέλος & ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΛΕΠΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ/Μ Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗ ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΕΝΑΡΞΗ ΘΗΤΕΙΑΣ ΛΗΞΗ ΘΗΤΕΙΑΣ Εκτελεστικό Μέλος 02/12/ /06/2018 Μη Εκτελεστικό Μέλος Μη Εκτελεστικό Μέλος 02/12/ /06/ /12/ /06/2018 Το Διοικητικό Συµβούλιο εξελέγη από την Τακτική Γενική Συνέλευση της 30/11/2013, εκλέγεται για πέντε (5) έτη και ισχύει µέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση του Ο Πρόεδρος & Δ/νων Σύµβουλος του Διοικητικού Συµβουλίου της Εταιρείας είναι αρµόδιος για τη χάραξη της γενικότερης πολιτικής και των στόχων της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συµβούλιο έχει µεταβιβάσει την ενάσκηση µέρους των κατά το Νόµο και το Καταστατικό δικαιωµάτων και εξουσιών του στον Πρόεδρο του Δ.Σ. και Διευθύνοντα Σύµβουλο κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΨΑΛΛΙΔΑ. Την Εταιρεία δεσµεύει µόνον ο Πρόεδρος και Δ/νων Σύµβουλος κ. ΚΩΝ/ΝΟΣ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ, µε την υπογραφή του που θα τίθεται κάτω απ' την εταιρική επωνυµία. Επιπλέον, το Διοικητικό Συµβούλιο αναθέτει στον Πρόεδρο και Δ/ντα Σύµβουλο κ. ΚΩΝ/ΝΟ ΨΑΛΛΙΔΑ τις αρµοδιότητες και εξουσίες, που απορρέουν από το άρθρο 21 του καταστατικού και τον εξουσιοδοτεί να αναλαµβάνει έγκυρα για την εταιρεία τις πάσης φύσεως υποχρεώσεις. Συγκεκριµένα και µε την προϋπόθεση ότι η παρακάτω αρίθµηση είναι περιοριστική, ο Πρόεδρος και Δ/νων Σύµβουλος, έχει την Διοίκηση και Διαχείριση της περιουσίας της Εταιρείας κατά τα κατωτέρω περιοριστικώς αναφερόµενα, µε εξαίρεση πάντοτε τις αποφάσεις εκείνες, οι οποίες κατά τον Νόµο ή το Καταστατικό υπάγονται αποκλειστικά στην αρµοδιότητα της Γενικής Συνέλευσης των µετόχων ή σε ολόκληρο το Διοικητικό Συµβούλιο αυτής. Επίσης, ο Πρόεδρος και Δ/νων Σύµβουλος εκπροσωπεί την εταιρεία απέναντι στους Τρίτους και ενώπιον όλων εν γένει των δικαστηρίων κάθε βαθµού και δικαιοδοσίας και ενώπιον του Αρείου Πάγου, του Συµβουλίου Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς επίσης και ενώπιον κάθε νοµικού ή φυσικού προσώπου. Επίσης την εκπροσωπεί ενώπιον των Χρηµατιστηριακών Αρχών και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Καθορίζει τις δαπάνες της διοίκησης, διορίζει, ανακαλεί, παύει εν γένει όλο το προσωπικό της Εταιρείας και τους οιουσδήποτε εντολοδόχους και εν γένει πράκτορες και αντιπροσώπους της, διορίζει δικηγόρους και άλλους πληρεξούσιους για την εκπροσώπηση της εταιρείας ενώπιον των δικαστηρίων και λοιπών αρχών. Επιπλέον: 17

18 -Αποφασίζει για κάθε πράξη µε την οποία αποκτώνται και παραχωρούνται δικαιώµατα ή συνοµολογούνται υποχρεώσεις, εγείρει, αποκρούει ή παραιτείται αγωγών, µηνύσεων και παντός ένδικου µέσου καθώς και αναιρέσεις, προσφυγές, αναψηλαφήσεις και αιτήσεις θεραπείας, επάγει και αντεπάγει όρκους, προσβάλλει έγγραφα σαν πλαστά ή άκυρα, καταργεί δίκες, συνάπτει συµβιβασµούς δικαστικούς ή εξώδικους µε οποιουσδήποτε όρους εγκρίνει αυτός, ενεργεί κατασχέσεις και πλειστηριασµούς. -Παίρνει συντηρητικά µέτρα, υπογράφει, εκδίδει αποδέχεται, οπισθογραφεί και ανανεώνει κάθε κατηγορίας γραµµάτια, συναλλαγµατικές ή επιταγές, εκχωρεί και ενεχυριάζει µε οποιουσδήποτε όρους, φορτωτικές, συναλλαγµατικές, γραµµάτια, συνάπτει συµβάσεις µε Τράπεζες για το άνοιγµα ενέγγυων πιστώσεων, έκδοση εγγυητικών επιστολών ή πιστώσεων µε ανοικτό λογαριασµό και µε όρους που αυτός εγκρίνει ή τις αυξάνει παρέχοντας υποθήκες ή και ασφάλειες. -Εισπράττει χρήµατα, µερίσµατα, αποδείξεις, τοκοµερίδια παίρνει και εξοφλεί δάνεια από τις Τράπεζες για λογαριασµό της Εταιρείας, εκτός από δάνεια µε οµολογίες και µε την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23του Νόµου 2190/1920, δίδει εντολές πληρωµής και αναγνωρίζει υποχρεώσεις, παρέχει εξοφλήσεις και οποιεσδήποτε απαλλαγές. Αναλαµβάνει, αγοράζει, πωλεί και ενεχυριάζει εµπορεύµατα, χρηµατόγραφα και άλλα κινητά πράγµατα της Εταιρείας και εκµισθώνει παρόµοια. Συναινεί για εγγραφή ή για εξάλειψη προσηµειώσεων και υποθηκών και άρση κατασχέσεων, εκχωρεί απαιτήσεις της Εταιρείας και αποδέχεται εκχωρήσεις τρίτων προς την Εταιρεία. Υπογράφει συµβόλαια και κάθε άλλο έγγραφο που υποχρεώνει την Εταιρεία. -Αποφασίζει την ίδρυση και κατάργηση υποκαταστηµάτων στην ηµεδαπή και αλλοδαπή και συνάπτει κάθε είδους συµβάσεις για λογαριασµό της Εταιρείας µε την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις του άρθρου 23α του Νόµου 2190/ Δίνει και λαµβάνει εξωτραπεζικά δάνεια για λογαριασµό της εταιρείας και αποφασίζει την συµµετοχή της Εταιρείας σε άλλες Εταιρείες. -Εισπράττει χρήµατα εµβαζόµενα ή οπωσδήποτε οφειλόµενα στην Εταιρεία, παραλαµβάνει φορτωτικές, υπογράφει για έκδοση εγγυητικών επιστολών υπέρ της Εταιρείας ή υπέρ οποιουδήποτε τρίτου Νοµικού ή Φυσικού προσώπου και προς οποιοδήποτε νοµικό ή φυσικό πρόσωπο, µισθώνει θυρίδες θησαυροφυλακίου και χρηµατοκιβωτίου κάνοντας χρήση αυτών και παρέχει ενέχυρο πάσης φύσεως και ναυτική υποθήκη στα πλοία της εταιρείας και παρέχει εγγυήσεις εκ µέρους και για λογαριασµό της Εταιρείας υπέρ οποιουδήποτε Νοµικού ή φυσικού προσώπου και για οποιοδήποτε φυσικό ή νοµικό πρόσωπο. Αναλαµβάνει τα δοθέντα για ενέχυρο 18

19 και χορηγεί απαλλαγές από εγγυητικές επιστολές. -Τέλος, λαµβάνει µέρος σε δηµοπρασίες πάσης φύσεως και επιδίδει προσφορές. Βιογραφικά Σηµειώµατα των Μελών του Δ ιοικητικού Συµβουλίου Τα βιογραφικά σηµειώµατα των Μελών του Διοικητικού Συµβουλίου παρατίθενται ακολούθως: Κωνσταντίνος Ψαλλίδας (Πρόεδρος του Δ.Σ.& Δ/νων Σύµβουλος Εκτελεστικό Μέλος) Ο κ. Κωνσταντίνος Ψαλλίδας, εκλέγεται Πρόεδρος & Δ/νων Σύµβουλος του Διοικητικού Συµβουλίου από το 1983 και ασκεί τα καθήκοντα του µέχρι και σήµερα. Γεννήθηκε στην Λαµία το 1949, και σπούδασε Τοπογράφος Μηχανικός, ΕΜΠ 1971, µε Ειδικότητα Κατασκευές Ειδικών Θεµελιώσεων (πάσσαλοι, διαφράγµατα, αγκυρώσεις, θαλάσσια έργα). Εντάχθηκε στο δυναµικό της εταιρείας από το 1974, ως Μηχανικός Εργων και το 1976 έγινε Τεχνικός Δ/ντής της Εταιρίας "ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ" ΑΤΕ. Ο κ. Κωνσταντίνος Ψαλλίδας, διαθέτει συνεχή και πολύπλευρη εµπειρία στην διοίκηση της επιχείρησης και την εποπτεία των έργων. Χριστόδουλος Ψαλλίδας. (Μέλος του Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος) Εξελέγη µέλος του Διοικητικού Συµβουλίου την 02/12/2013. Ο κ. Χριστόδουλος Ψαλλίδας, εκλέγεται ως Μέλος του Δ.Σ. από το Από το 1996 έχει εργασθεί ως Εργοταξιάρχης σε διάφορα έργα της εταιρείας. Σπούδασε στο Πανεπιστήµιο του Surrey, Μεγάλη Βρετανία, Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών. Επίσης, στο Πανεπιστήµιο του Newcastle Upon Tyne, Μεγάλης Βρετανίας, Τµήµα Μηχανικής, µε Μεταπτυχιακό στη Βραχοµηχανική και Εδαφοµηχανική. Μιχάλης Αλέπης, ( Μέλος Δ.Σ. Μη Εκτελεστικό Μέλος) Ο κ. Μιχάλης Αλέπης εξελέγη µέλος του Διοικητικού Συµβουλίου τον Μάρτιο του Διπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (1972). Έχει κάνει Οικονοµικές και Νοµικές σπουδές στην Νοµική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Έχει πολύπλευρη δραστηριότητα στο τοµέα των κατασκευών Δηµοσίων και Ιδιωτικών Έργων και είναι κάτοχος Εργοληπτικού πτυχίου ανώτερης τάξης (Δ ) σε πέντε κατηγορίες έργων Οδοποιίας, Οικοδοµικών, Υδραυλικών, Λιµενικών και Βιοµηχανικών-Ενεργειακών. Μέλος του Δ.Σ. και Διευθυντής Έργων στην Εταιρία ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε., διετέλεσε προϊστάµενος ( ) και στο τµήµα Οργάνωσης και διασφάλισης ποιότητας της Εταιρίας. Αριθµός Συνεδριάσεων Δ ιοικητικού Συµβουλίου και Συµµετοχή Μελών 19

20 Κατά τη διάρκεια του έτους 2014 πραγµατοποιήθηκαν 37 συνεδριάσεις του Διοικητικού Συµβουλίου: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΟΠΙΗΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΘΗΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΘΗΚΕ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΛΕΠΗΣ Επιτροπές Διοικητικού Συµβουλίου Επιτροπή Ελέγχου Γενικά Η Επιτροπή Ελέγχου έχει ως αντικείµενο, την αξιολόγηση της επάρκειας των συστηµάτων ελέγχου, την αξιολόγηση της συµµόρφωσης διαδικασιών προς την κείµενη νοµοθεσία, τις εντολές ιεραρχίας και τις συστάσεις από προηγούµενες διενέργειες ελέγχου. Η Επιτροπή Ελέγχου αποτελεί µέρος του Διοικητικού Συµβουλίου και εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση των µετόχων. Αποτελείται από τρία µέλη, µη εκτελεστικά µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου. Η Επιτροπή Ελέγχου, µέσω του Προέδρου της, αναφέρεται στο Διοικητικό Συµβούλιο. Κανονισµός Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου Οι βασικές αρµοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου είναι οι ακόλουθες: Παρακολουθεί και αξιολογεί, σε ετήσια βάση, την επάρκεια και αποτελεσµατικότητα του Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου και παρακολούθηση του έργου της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου µε έµφαση σε θέµατα που σχετίζονται µε το βαθµό ανεξαρτησίας της, την ποιότητα και το εύρος των ελέγχων που διενεργεί και την εν γένει αποτελεσµατικότητα της λειτουργίας της. Αξιολογεί εάν έχει υιοθετηθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο λειτουργίας του Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου, κάνοντας κατανοητή τη σηµαντικότητα του εσωτερικού ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνου σε όλα τα επίπεδα της Εταιρείας. Εξετάζει συγκρούσεις συµφερόντων κατά τις συναλλαγές της Εταιρείας µε συνδεδεµένα µε αυτή πρόσωπα και υποβάλλει σχετικές αναφορές προς το Διοικητικό Συµβούλιο. Εξετάζει, αναφορικά µε την εποπτεία του τακτικού ελέγχου: 20

21 Την ανεξαρτησία των εξωτερικών ελεγκτών και την πιθανότητα επηρεασµού της αντικειµενικότητας τους. Την επαναπρόσληψη ή όχι των εξωτερικών ελεγκτών και το ύψος της αµοιβής αυτών. Την παροχή επιπρόσθετών πληροφοριών από την ελεγκτική εταιρεία στην οποία έχει ανατεθεί ο τακτικός έλεγχος. Το περιεχόµενο των εκθέσεων των Ορκωτών Ελεγκτών, που αφορούν οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και τις απαντήσεις των αρµόδιων υπηρεσιών. Εξετάζει, σε συνεργασία µε το Διοικητικό Συµβούλιο και τους Ορκωτούς Ελεγκτές, τις απλές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις, τα σχετικά προσαρτήµατα και τις εξαµηνιαίες οικονοµικές καταστάσεις, όταν δε κρίνει απαραίτητο και, τις τριµηνιαίες οικονοµικές καταστάσεις, πριν την υποβολή τους, στο Διοικητικό Συµβούλιο. Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου Τα µέλη της Επιτροπής Ελέγχου έχουν οριστεί από τη Γενική Συνέλευση σύµφωνα µε το άρθρο 37 του Ν.3693/2008. Η σύνθεσή της κατά την περίοδο 30/11/2013 έως σήµερα έχει ως εξής: Πρόεδρος: Μέλος: Μέλος: Κωνσταντίνος Χρ. Ψαλλίδας, εκτελεστικό µέλος, Χριστόδουλος Κ. Ψαλλίδας, µη εκτελεστικό µέλος Μιχάλης Αλέπης, µη εκτελεστικό µέλος, Η θητεία των µελών της Επιτροπής Ελέγχου συµπίπτει µε την θητεία τους ως µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου. 2.3 Γενική Συνέλευση και Δικαιώµατα των Μετόχων Τρόπος Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης Η Γενική Συνέλευση των µετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας και δικαιούται ν' αποφασίζει περί πάσης εταιρικής υποθέσεως, των νοµίµων αποφάσεών της, υποχρεουσών και απόντας ή διαφωνούντες µετόχους. Η Γενική Συνέλευση αποφασίζει εγκύρως µόνον επί των ρητώς στην ηµερησία διάταξη αναγραφοµένων θεµάτων, εξαιρέσει α) προτάσεως συγκλήσεως ετέρας Γενικής Συνελεύσεως, β) προτάσεως τροπολογίας επί θέµατος της ηµερησίας διατάξεως και γ) προτάσεως ανακλήσεως των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου. Η Γενική Συνέλευση είναι η µόνη αρµόδια να αποφασίζει περί: 1) Τροποποιήσεως του Καταστατικού ως τοιαύτης θεωρουµένης και της αυξήσεως πλην της υπό 21

22 του άρθρου 9 του παρόντος προβλεποµένης ή µειώσεως του Μετοχικού Κεφαλαίου. 2) Εκλογής και παύσεως των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου και εγκρίσεως της αµοιβής αυτών. 3) Εκλογής των ελεγκτών και καθορισµού της αµοιβής αυτών. 4) Απαλλαγής των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου και των ελεγκτών από πάσης ευθύνης αποζηµιώσεως. 5) Έγκρισης των ετήσιων οικονοµικών της Εταιρείας. 6) Διαθέσεως των ετησίων κερδών. 7) Συγχωνεύσεως, παρατάσεως διάρκειας ή διαλύσεως της Εταιρείας. 8) Διορισµού εκκαθαριστών. 9) Εκδόσεως δανείων δι' οµολογιών δυναµένων να µετατραπούν σε µετοχές, ως και δι'οµολογιών περί ων το άρθρο 3α του Κ.Ν. 2190/1920. Σύγκληση Γενικής Συνέλευσης 1) Η Γενική Συνέλευση των µετόχων συνέρχεται υποχρεωτικώς κατ' έτος και εντός εξαµήνου από της λήξεως της εταιρικής χρήσεως. 2) Το Διοικητικό Συµβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει έκτακτη Γενική Συνέλευση των µετόχων τη αιτήσει των ελεγκτών ή µετόχων εκπροσωπούντων το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου εντός της υπό του Νόµου προβλεποµένης προθεσµίας. 3) Η Γενική Συνέλευση των µετόχων συνέρχεται στην έδρα της Εταιρείας και σε άλλο τόπο εντός Ελλάδος, µετά από ειδική άδεια του Υπουργείου Εµπορίου. 4) H Γενική Συνέλευση των µετόχων συγκαλείται υπό του Διοικητικού Συµβουλίου είκοσι τουλάχιστον πλήρεις ηµέρας προ της οριζόµενης διά την συνεδρίαση, της ηµέρας δηµοσιεύσεως και της ηµέρας συνεδριάσεως µη υπολογιζόµενων, διά προσκλήσεως τοιχοκολληµένης εις εµφανή θέση του καταστήµατος της Εταιρείας και δηµοσιευοµένης εις το τεύχος των Ανωνύµων Εταιρειών Περιορισµένης Ευθύνης της Εφηµερίδος της Κυβερνήσεως, σε ηµερησία Πολιτική Εφηµερίδα εκδιδόµενη στην Αθήνα εκ των ευρύτερων κυκλοφορουσών σε όλη την χώρα και σε µία ηµερησία Οικονοµική Εφηµερίδα εκ των δι αποφάσεως του Υπουργού Εµπορίου οριζοµένων βάσει του Νόµου 1044/1980, και σε µία εφηµερίδα της έδρας της Εταιρείας σύµφωνα µε τας διατάξεις του άρθρου 26Τ2 του ΚΝ2190/20. 5) Η πρόσκληση δέον να αναφέρει µε σαφήνεια τα θέµατα της ηµερησίας διατάξεως, το οίκηµα την χρονολογία και την ώρα της συνεδριάσεως. 6) Κάθε µετοχή παρέχει δικαίωµα συµµετοχής και ψήφου εις την Γενική Συνέλευση. 7) Κάθε µέτοχος δύναται να µετάσχει της Γενικής Συνελεύσεως αυτοπροσώπως ή δι' ενός ή πλειόνων αντιπροσώπων, µετόχων ή µη. 22

23 Συµµετοχή Μετόχων στην Γενική Συνέλευση Μέτοχοι οι οποίοι δικαιούνται να µετάσχουν και να ψηφίσουν στην Γενική Συνέλευση είναι οι εµφανιζόµενοι ως µέτοχοι στα αρχεία της Ελληνικά Χρηµατιστήρια Α.Ε. («ΕΧΑΕ») κατά την ηµεροµηνία καταγραφής, κατ άρθρο 28α, παρ. 4 του κ.ν. 2190/1920, πέντε (5) ηµέρες ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία διεξαγωγής της Γενικής Συνέλευσης υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προσκοµίσει στην Εταιρεία έγγραφη βεβαίωση της ΕΧΑΕ από την οποία θα προκύπτει η µετοχική τους ιδιότητα κατά την ηµεροµηνία καταγραφής, το αργότερο τρεις (3) ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία διεξαγωγής της Γενικής Συνέλευσης. Οι µέτοχοι δύναται να συµµετάσχουν και να ψηφίσουν στην Γενική Συνέλευση είτε αυτοπροσώπως είτε δι ενός ή πλείονων αντιπροσώπων, µετόχων ή µη. Νοµικά πρόσωπα δύναται να ορίσουν ως εκπροσώπους τους µέχρι τρία (3) φυσικά πρόσωπα. Για το διορισµό ή την ανάκληση αντιπροσώπου, ο δικαιούµενος µέτοχος θα πρέπει να εξουσιοδοτήσει εγγράφως το οικείο πρόσωπο ή πρόσωπα και η σχετική έγγραφη εξουσιοδότηση θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί στην Εταιρεία εγγράφως τουλάχιστον τρείς (3) ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης. Σε περίπτωση επαναληπτικής συνεδρίασης, η ως άνω εξουσιοδότηση θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί στην Εταιρεία, µε τα ίδια ως άνω µέσα, τουλάχιστον τρείς (3) ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία της συνεδρίασης της επαναληπτικής Γενικής Συνέλευσης. Μέτοχοι µη συµµορφωθέντες προς τας ανωτέρω διατάξεις δικαιούνται να µετάσχουν της συνεδριάσεως µόνον κατόπιν αδείας της Γενικής Συνελεύσεως. Τεσσαράκοντα οκτώ (48) ώρας προ πάσης Γενικής Συνελεύσεως δέον να τοιχοκολλάται εις εµφανή θέση του Καταστήµατος της Εταιρείας πίνακας των εχόντων δικαίωµα ψήφου κατά την Γενική ταύτη Συνέλευση µετόχων, µετ'ενδείξεως των τυχόν αντιπροσώπων αυτών, του αριθµού των µετοχών, και των διευθύνσεων των µετόχων και αντιπροσώπων αυτών. Όσοι µέτοχοι δεν καταθέσουν εµπρόθεσµα τα πιο πάνω στοιχεία, µπορούν να λάβουν µέρος στην συνεδρίαση ή σε επαναληπτική συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης και να ψηφίσουν σε αυτή µόνο µετά από σχετική άδειά της. Δ ικαιώµατα Μειοψηφίας των Μετόχων και τρόπος άσκησης (α) Μέτοχοι οι οποίοι εκπροσωπούν το 1/20 του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, δικαιούνται να ζητήσουν και το Διοικητικό Συµβούλιο της Εταιρείας υποχρεούται να εγγράψει στην ηµερήσια διάταξη της Γενικής Συνέλευσης πρόσθετα θέµατα. Η αίτηση συνοδεύεται από αιτιολόγηση ή από σχέδιο απόφασης προς έγκριση από την Γενική Συνέλευση. Το δικαίωµα αυτό ασκείται µε αίτηση προς το Διοικητικό Συµβούλιο της Εταιρείας, η οποία πρέπει 23

24 να περιέλθει σε αυτό τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης. (β) Μέτοχοι οι οποίοι εκπροσωπούν το 1/20 του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, δικαιούνται να ζητήσουν από το Διοικητικό Συµβούλιο τουλάχιστον επτά (7) ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία της Γενικής Συνέλευσης, σχέδια αποφάσεων για θέµατα της ηµερήσιας διάταξης εφόσον υφίστανται κατ άρθρο 27, παράγραφος 3 του κ.ν. 2190/1920, το δε Διοικητικό Συµβούλιο υποχρεούται να τα θέτει στη διάθεση των αιτούντων µετόχων τουλάχιστον έξι (6) ηµέρες πριν την ηµεροµηνία της Γενικής Συνέλευσης. (γ) Οποιοσδήποτε µέτοχος δικαιούται να ζητήσει από την Εταιρεία τουλάχιστον πέντε (5) πλήρεις ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία της Γενικής Συνέλευσης, και το Διοικητικό Συµβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη Γενική Συνέλευση συγκεκριµένες πληροφορίες για τις υποθέσεις της Εταιρείας, στο µέτρο που αυτές είναι χρήσιµες για την πραγµατική εκτίµηση των θεµάτων της ηµερήσιας διάταξης. (δ) Μέτοχοι που εκπροσωπούν το 1/5 του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, δικαιούνται να ζητήσουν από την Εταιρεία τουλάχιστον πέντε (5) πλήρεις ηµέρες πριν από την ηµεροµηνία της Γενικής Συνέλευσης, και το Διοικητικό Συµβούλιο υποχρεούται να παρέχει στην Γενική Συνέλευση πληροφορίες για την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την περιουσιακή κατάσταση της Εταιρείας. Επισηµαίνεται ότι, για την άσκηση οποιωνδήποτε εκ των δικαιωµάτων που αναφέρονται στα εδάφια (α) έως και (δ) ανωτέρω, ο ασκών το σχετικό δικαίωµα µέτοχος οφείλει να αποδείξει την µετοχική του ιδιότητα και των αριθµό των µετοχών της Εταιρείας που κατέχει κατά την άσκηση αυτού του δικαιώµατος. Τέτοια απόδειξη αποτελεί και η προσκόµιση της προαναφερθείσας βεβαίωσης της ΕΧΑΕ. 3. Διαχείριση Κινδύνων και Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου Το Διοικητικό Συµβούλιο είναι υπεύθυνο για την αναγνώριση, αξιολόγηση και παρακολούθηση των κινδύνων τους οποίους αντιµετωπίζει η Εταιρεία, καθώς και τη διαχείριση αυτών. Αναφορικά µε την ύπαρξη ζητηµάτων ελέγχου και περιστατικών διαχείρισης κινδύνων, το Διοικητικό Συµβούλιο ενηµερώνεται τόσο από τις διάφορες επιχειρησιακές και λειτουργικές µονάδες, όσο και από την Επιτροπή Ελέγχου. Βασικά εργαλεία στην εφαρµογή κανόνων διαχείρισης κινδύνων αποτελούν η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου. Mε σκοπό την αξιοπιστία των οικονοµικών καταστάσεων, την αποτελεσµατικότητα και αποδοτικότητα των λειτουργιών και την συµµόρφωση µε νόµους και κανονισµούς, ο ρόλος της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου είναι να εξετάζει και να αξιολογεί την επάρκεια και αποτελεσµατικότητα της δοµής των συστηµάτων εσωτερικού ελέγχου, καθώς και την ποιότητα της απόδοσης των λοιπών µηχανισµών και συστηµάτων στην επίτευξη 24

25 των καθορισµένων στόχων της Εταιρείας. Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου αποτελεί µία ανεξάρτητη δραστηριότητα, µε σκοπό την διασφάλιση της λειτουργίας της Εταιρείας, σύµφωνα µε τους επιχειρηµατικούς στόχους, τις πολιτικές και διαδικασίες της. Εντός του 2014, δεν έχει πραγµατοποιηθεί αλλαγή στην εταιρική στρατηγική, στους κύριους επιχειρηµατικούς κινδύνους και στα συστήµατα εσωτερικού ελέγχου. 4. Πληροφοριακά Στοιχεία που Απαιτούνται κατά το άρθρο 10 παρ. 1 της Οδηγίας 2004/24/ΕΚ Τα στοιχεία γ), δ), στ), η) και θ) της οδηγίας 2004/25/ΕΚ συµπεριλαµβάνονται µεταξύ άλλων στην Επεξηγηµατική Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας. 5. Αποκλίσεις από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και Αιτιολογήσεις Η Εταιρεία αποκλίνει στα ακόλουθα σηµεία από τον Κώδικα: Βάσει του Καταστατικού της Εταιρείας, το Διοικητικό Συµβούλιο αποτελείται από τρία (3) έως (11) µέλη που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των µετόχων. Το Διοικητικό Συµβούλιο της Εταιρείας, για τη χρήση 2014, αποτελείται από τρία (3), σε αριθµό, µέλη, ένα (1) εκ των οποίων είναι εκτελεστικό µέλος. Λόγω του µεγέθους της, η Εταιρεία θεωρεί ικανοποιητικό τον αριθµό των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου, καθώς και των εκτελεστικών µελών αυτού τηρώντας τις αναλογίες οι οποίες προβλέπονται, από τον Ν. 3016/2002 για την εταιρική διακυβέρνηση, αναφορικά µε τα εκτελεστικά µέλη και τον αριθµό των ανεξάρτητων µη εκτελεστικών µελών του Διοικητικού Συµβουλίου. Δεν έχει συσταθεί επιτροπή για την ανάδειξη των υποψηφίων µελών του Διοικητικού Συµβουλίου µετά την υποβολή σε αυτό σχετικών υποψηφιοτήτων. Δεδοµένου ότι, δεν προβλέπεται εκ του νόµου η σύσταση της ως άνω επιτροπής, η Εταιρεία δεν είχε θεωρήσει σκόπιµη την σύστασή της, αλλά θα αξιολογήσει την αναγκαιότητα σύστασής µελλοντικά. Δεν υπάρχει διαδικασία αξιολόγησης των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου και των επιτροπών. Η Εταιρεία θα αξιολογήσει την αναγκαιότητα υιοθέτησης σχετικής διαδικασίας µελλοντικά. Δεν έχει συσταθεί επιτροπή αµοιβών. Η Γενική Συνέλευση εγκρίνει και καθορίζει τις αµοιβές και αποδοχές των µελών του Διοικητικού Συµβουλίου. Το Διοικητικό Συµβούλιο δεν στοιχειοθετεί ηµερολόγιο συνεδριάσεων και συγκεκριµένο πρόγραµµα δράσης δεδοµένου ότι, έχει την ευελιξία να συνεδριάζει όποτε αυτό κρίνεται αναγκαίο. Η Επιτροπή Ελέγχου απαρτίζεται µόνο από µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου. 25

26 Κορωπί, 17 Απριλίου 2015 Κωνσταντίνος Χ. Ψαλλίδας Χριστόδουλος Κ. Ψαλλίδας Μιχάλης Αλέπης Α.Τ. ΑΒ Α.Τ. ΑΖ Α.Τ. Κ Πρόεδρος του Δ.Σ. και Δ/νων Σύµβουλος Μέλος του Δ.Σ. Μέλος του Δ.Σ. 26

27 Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» Έκθεση επί των Εταιρικών και Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων Ελέγξαµε τις συνηµµένες εταιρικές και τις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας «ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιηµένη κατάσταση οικονοµικής θέσης της 31 ης Δεκεµβρίου 2014, τις εταιρικές και ενοποιηµένες καταστάσεις συνολικού εισοδήµατος, µεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταµειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ηµεροµηνία αυτή, καθώς και περίληψη σηµαντικών λογιστικών αρχών και µεθόδων και λοιπές επεξηγηµατικές πληροφορίες. Ευθύνη της Διοίκησης για τις Εταιρικές και Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση αυτών των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλίδες, που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων απαλλαγµένων από ουσιώδη ανακρίβεια, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Ευθύνη του Ελεγκτή Η δική µας ευθύνη είναι να εκφράσουµε γνώµη επί αυτών των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων µε βάση τον έλεγχό µας. Διενεργήσαµε τον έλεγχό µας σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου. Τα πρότυπα αυτά απαιτούν να συµµορφωνόµαστε µε κανόνες δεοντολογίας, καθώς και να σχεδιάζουµε και διενεργούµε τον έλεγχο µε σκοπό την απόκτηση εύλογης διασφάλισης για το εάν οι εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις είναι απαλλαγµένες από ουσιώδη ανακρίβεια. Ο έλεγχος περιλαµβάνει τη διενέργεια διαδικασιών για την απόκτηση ελεγκτικών τεκµηρίων, σχετικά µε τα ποσά και τις γνωστοποιήσεις στις εταιρικές και τις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις. Οι επιλεγόµενες διαδικασίες βασίζονται στην κρίση του ελεγκτή περιλαµβανοµένης της εκτίµησης των κινδύνων ουσιώδους ανακρίβειας των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά τη διενέργεια αυτών των εκτιµήσεων κινδύνου, ο ελεγκτής εξετάζει τις εσωτερικές δικλίδες που σχετίζονται µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων της εταιρείας, µε σκοπό το σχεδιασµό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι µε σκοπό την έκφραση γνώµης επί της αποτελεσµατικότητας των εσωτερικών δικλίδων της εταιρείας. Ο έλεγχος περιλαµβάνει επίσης την αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών αρχών και µεθόδων που χρησιµοποιήθηκαν και του εύλογου των εκτιµήσεων που έγιναν από τη διοίκηση, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Πιστεύουµε ότι τα ελεγκτικά τεκµήρια που έχουµε συγκεντρώσει είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεµελίωση της ελεγκτικής µας γνώµης. Βάση για Γνώµη µε Επιφύλαξη Από τον έλεγχο µας προέκυψαν τα εξής θέµατα: 1) Κατά τη λήξη της κλειόµενης περιόδου η λογιστική αξία των εταιρικών και ενοποιηµένων ιδιοχρησιµοποιούµενων ενσώµατων παγίων στοιχείων, ποσού χιλ. και χιλ. αντίστοιχα, υπερέβαινε το αντίστοιχο ανακτήσιµο ποσό τους κατά χιλ.. Κατά παρέκκλιση των λογιστικών αρχών, που προβλέπονται από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, δεν έχει 27

28 αναγνωρισθεί σχετική αποµείωση ποσού χιλ., το σύνολο της οποίας έχει προκύψει σε προηγούµενες χρήσεις, µε συνέπεια η αξία των ιδιοχρησιµοποιούµενων ενσώµατων παγίων στοιχείων και τα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας και του Οµίλου να εµφανίζονται ισόποσα αυξηµένα. 2) Κατά τη λήξη της κλειόµενης περιόδου η λογιστική αξία των εταιρικών και ενοποιηµένων επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία, ποσού χιλ. και χιλ. αντίστοιχα, υπερέβαινε την αντίστοιχη εύλογη αξία τους κατά 316 χιλ. και 303 χιλ. αντίστοιχα. Κατά παρέκκλιση των λογιστικών αρχών, που προβλέπονται από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, δεν έχει αναγνωρισθεί σχετική αποµείωση ποσού 316 χιλ. και 303 χιλ. για την Εταιρεία και τον Όµιλο αντίστοιχα, το σύνολο της οποίας έχει προκύψει σε προηγούµενες χρήσεις, µε συνέπεια η αξία των επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία και τα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας και του Οµίλου να εµφανίζονται ισόποσα αυξηµένα. 3) Δεν κατέστη εφικτή η συγκέντρωση επαρκών ελεγκτικών τεκµηρίων σχετικά µε το ανακτήσιµο ποσό των µη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων προοριζόµενων για πώληση, ποσού χιλ., µε συνέπεια την αδυναµία προσδιορισµού της ενδεχόµενης αποµείωσης του σχετικού υπολοίπου του αντίστοιχου λογαριασµού της ενοποιηµένης κατάστασης οικονοµικής θέσης. 4) Κατά παρέκκλιση των λογιστικών αρχών, που προβλέπονται από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, δεν έχει σχηµατιστεί πρόβλεψη απαξίωσης αποθεµάτων λογιστικής αξίας χιλ.. Κατά την εκτίµησή µας έπρεπε να έχει σχηµατιστεί πρόβλεψη ποσού χιλ. περίπου, το σύνολο της οποίας αφορά σε προηγούµενες χρήσεις. Λόγω του µη σχηµατισµού της πρόβλεψης αυτής, η αξία των αποθεµάτων και τα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας και του Οµίλου εµφανίζονται ισόποσα αυξηµένα. Γνώµη µε Επιφύλαξη Κατά τη γνώµη µας, εκτός από τις επιπτώσεις των θεµάτων που µνηµονεύονται στην παράγραφο Βάση για Γνώµη µε Επιφύλαξη, οι συνηµµένες εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονοµική θέση της Εταιρείας «ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και των θυγατρικών αυτής κατά την 31 η Δεκεµβρίου 2014 και τη χρηµατοοικονοµική τους επίδοση και τις ταµειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ηµεροµηνία αυτή σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έµφαση Θεµάτων Εφιστούµε την προσοχή σας στα εξής: 1) Στη υπ αριθµόν 6 επεξηγηµατική σηµείωση των συνηµµένων οικονοµικών καταστάσεων όπου περιγράφεται το γεγονός ότι κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης, όπως και κατά τη λήξη της προηγούµενης χρήσης, το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας είχε καταστεί αρνητικό µε συνέπεια να συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρµογής των διατάξεων του άρθρου 48 του Κ.Ν. 2190/1920. Το εν λόγω θέµα σε συνδυασµό µε τη δυσµενή κατάσταση ρευστότητας όπου έχουν περιέλθει η Εταιρεία και οι θυγατρικές αυτής υποδηλώνουν την ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας η οποία µπορεί να οδηγήσει σε σηµαντική αµφιβολία συνέχισης της δραστηριότητας της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Οµίλου αυτής. Η επιτυχής έκβαση της υπαγωγής της Εταιρείας στη διαδικασία εξυγίανσης των διατάξεων του άρθρου 106β του Ν. 3588/2007 όπως αυτός τροποποιήθηκε και αναφέρεται στην προαναφερόµενη επεξηγηµατική σηµείωση, κρίνεται ως καθοριστικής σηµασίας παράγοντας για την απρόσκοπτη συνέχιση της δραστηριότητας της Εταιρείας και του Οµίλου στο µέλλον. 2) Στη υπ αριθµόν 31 επεξηγηµατική σηµείωση των συνηµµένων οικονοµικών καταστάσεων όπου περιγράφεται το γεγονός ότι κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης στο λογαριασµό «Βραχυπρόθεσµα Δάνεια» περιλαµβάνονται και ποσό χιλ. περίπου που αφορά δανειακές υποχρεώσεις των θυγατρικών εταιρειών για τις οποίες εγγυητής ήταν η µητρική εταιρεία. Οι υποχρεώσεις αυτές είναι ληξιπρόθεσµες και απαιτήθηκαν στο σύνολο τους από την εγγυήτρια εταιρεία. Στη γνώµη µας δεν διατυπώνεται επιφύλαξη σε σχέση µε τα θέµατα αυτά. 28

29 Άλλο Θέµα Oι οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας «ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» για τη χρήση που έληξε την 31 η Δεκεµβρίου 2013 είχαν ελεγχθεί από άλλον Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή, ο οποίος εξέφρασε γνώµη µε επιφύλαξη την 30 η Μαΐου 2014 επί των οικονοµικών καταστάσεων της προηγούµενης χρήσεως, εξαιτίας συναφών θεµάτων που µνηµονεύονται και στην δική µας έκθεση ελέγχου. Αναφορά επί Άλλων Νοµικών και Κανονιστικών Θεµάτων α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συµβουλίου περιλαµβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στην παράγραφο 3δ του άρθρου 43α του Κ.Ν 2190/1920. β) Επαληθεύσαµε τη συµφωνία και την αντιστοίχηση του περιεχοµένου της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συµβουλίου µε τις συνηµµένες εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις, στα πλαίσια των οριζόµενων από τα άρθρα 43α, 108 και 37 του Κ.Ν. 2190/1920. γ) Για τις χρήσεις 2011 έως και 2014 η εταιρεία και οι θυγατρικές της που λειτουργούν στην Ελλάδα δεν αποδέχτηκαν το φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 82 παρ.5,ν.2238/94(χρήσεις ) και 65 Α,Ν4174/2013(χρήση 2014) και ως εκ τούτου υπόκεινται στις προβλεπόµενες από τα άρθρα αυτά κυρώσεις. Αθήνα, 18/04/2015 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Σπύρος Δρακόπουλος Αρ Μ ΣΟΕΛ Συνεργαζόµενοι Ορκωτοί Λογιστές α.ε.ο.ε. µέλος της Crowe Horwath International Φωκ. Νέγρη 3, Αθήνα Αρ Μ ΣΟΕΛ

30 ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 30

31 Σηµείωση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2013 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2013 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Πωλήσεις Μείον: Κόστος πωλήσεων 8 (7.549) (8.278) (5.183) (4.564) Μικτό κέρδος 925 (1.505) (585) (503) Λοιπά έσοδα / (έξοδα) εκµεταλλεύσεως 9 (185) Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 10 (973) (1.301) (677) (641) Λοιπά λειτουργικά έσοδα (έξοδα) 11 (10.809) (12.636) (12.478) (15.275) Χρηµατοοικονοµικό κόστος (καθαρό) 12 (7.630) (8.358) (6.652) (7.116) Αποτελέσµατα από συγγενείς επιχειρήσεις 13 (16) (95) 61 0 Αποµείωση αξίας απαιτήσεων 14 (219) (2.025) (100) (1.311) Αποτελέσµατα προ φόρων (18.907) (24.668) (19.723) (24.144) Μείον: Φόρος εισοδήµατος 15 (353) (3.037) (272) (3.481) Αποτελέσµατα µετά από φόρους (19.260) (27.705) (19.995) (27.625) Κατανέµονται σε: Ιδιοκτήτες της Μητρικής Εταιρείας (19.241) (27.588) Μη ελέγχουσες συµµετοχές (19) (117) Λοιπά συνολικά έσοδα µετά από φόρους: Συναλλαγµατικές διαφορές εκµεταλλεύσεων εξωτερικού Αναπροσαρµογή αξίας παγίων σε εύλογες αξίες Φόρος εισοδήµατος λοιπών συνολικών εσόδων (0) (1.090) (0) (850) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα µετά από φόρους (18.296) (28.625) (19.561) (28.253) Κατανέµονται σε: Ιδιοκτήτες της Μητρικής Εταιρείας (18.277) (28.477) Μη ελέγχουσες συµµετοχές (18) (148) Κέρδη / (ζηµιές) ανά µετοχή ( ανά µετοχή) Βασικά 16 (2,4627) (3,5312) (2,5593) (3,5359) Οι σηµειώσεις από την σελίδα 37 έως και την σελίδα 98 αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 31

32 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Σηµείωση Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/ /12/ /12/ /12/2013 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Γήπεδα-οικόπεδα Κτίρια Μηχανήµατα Μεταφορικά µέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισµός Ακινητοποιήσεις υπο εκτέλεση Πάγια στοιχεία µε χρηµατοοικονοµικές µισθώσεις Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Μακροπρόθεσµες απαιτήσεις Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Αποθέµατα Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Ίδιες µετοχές 29 (178) (178) (178) (178) Αποθεµατικά εύλογης αξίας Συν/κές διαφ.µετατροπής οικονοµικών εκµεταλλεύσεων εξωτερικού (631) (1.595) (629) (1.063) Λοιπά αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον ( ) ( ) ( ) ( ) ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΠΟΔΙΔΟΜΕΝΑ ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ( ) ( ) ( ) ( ) Μη ελέγχουσες συµµετοχές (283) (265) 0 0 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ( ) ( ) ( ) ( ) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις Έντοκα δάνεια Υποχρεώσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόµενους Μακροπρόθεσµες προβλέψεις ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσµα δάνεια Υποχρεώσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις Βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις οµολογιακών δανείων Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις που σχετίζονται µε µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ι σηµειώσεις από την σελίδα 37 έως και την σελίδα 98 αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 32

33 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Τακτικό αποθεµατικό & Αποθεµατικά κεφάλαια φορολογικών νόµων Αποθεµατικό από προσαρµογή αξίας παγίων σε εύλογες αξίες Υπόλοιπο εις νέο Συν/κές διαφ.µετατροπής οικονοµικών εκµεταλλεύσεων εξωτερικού Ίδιες µετοχές Μη ελέγχουσες συµµετοχές Σύνολο Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2013 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης 1/1-31/12/2013 µετά από φόρους ( ) (1.774) (178) (117) (75.368) (1.068) (27.588) (148) (28.625) Διανοµή µερίσµατος (99) (99) Αποενσωµάτωση θυγατρικών (17) (17) Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεµβρίου 2013 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α (13.242) ( ) (1.595) (178) (265) ( ) Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Τακτικό αποθεµατικό & Αποθεµατικά κεφάλαια φορολογικών νόµων Αποθεµατικό από προσαρµογή αξίας παγίων σε εύλογες αξίες Υπόλοιπο εις νέο Συν/κές διαφ.µετατροπής οικονοµικών εκµεταλλεύσεων εξωτερικού Ίδιες µετοχές Μη ελέγχουσες συµµετοχές Σύνολο Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2014 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης 1/1-31/12/2014 µετά από φόρους ( ) (1.595) (178) (265) ( ) (19.241) (18) (18.295) Αποενσωµάτωση θυγατρικών (17) (43) (2.941) Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεµβρίου 2014 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α ( ) (631) (178) (283) ( ) Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 33

34 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Τακτικό αποθεµατικό & Αποθεµατικά κεφάλαια φορολογικών νόµων Αποθεµατικό από προσαρµογή αξίας παγίων σε εύλογες αξίες Υπόλοιπο εις νέο Συν/κές διαφ.µετατροπής οικονοµικών εκµεταλλεύσεων εξωτερικού Ίδιες µετοχές Σύνολο Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2013σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης 1/1-31/12/2013 µετά από φόρους Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεµβρίου 2013 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α ( ) (1.285) (178) (75.551) (850) (27.625) ( ) (1.063) (178) ( ) Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Τακτικό αποθεµατικό & Αποθεµατικά κεφάλαια φορολογικών νόµων Αποθεµατικό από προσαρµογή αξίας παγίων σε εύλογες αξίες Υπόλοιπο εις νέο Συν/κές διαφ.µετατροπής οικονοµικών εκµεταλλεύσεων εξωτερικού Ίδιες µετοχές Σύνολο Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2014 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης 1/1-31/12/2014 µετά από φόρους Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεµβρίου 2014 σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α ( (1.063) (178) ( ) (19.995) ( ) (629) (178) ( ) Οι σηµειώσεις από την σελίδα 37 έως και την σελίδα 98 αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 34

35 Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2014 1/1-31/12/2013 1/1-31/12/2014 1/1-31/12/2013 Ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες: Κέρδη / (ζηµίες) προ φόρων (18.907) (24.668) (19.723) (24.144) Πλέον (µείον) προσαρµογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις (395) (8.248) Ζηµιές (κέρδη) από εκποίηση παγίων περιουσιακών στοιχείων (364) 926 (361) (75) Ζηµιά από κατάπτωση εγγυήσεων Ζηµίες / (κέρδη) από συµµετοχή σε συγγενείς εταιρείες Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα (9.313) (9.898) (15.532) (8.708) Πλέον/ µείον προσαρµογές για µεταβολές λογαριασµών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται µε τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεµάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (3.989) (427) (120) (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) (Μείον): Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβληµένα 0 (2.100) 0 (1.610) Καταβληµένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) (9.302) (971) (10.623) (1.711) Ταµειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες: Αγορά ενσώµατων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων (528) (342) (306) (200) Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώµατων και άυλων παγίων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) (493) 376 (274) (86) Ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες: Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις 0 (544) 0 0 Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (µείωση) στα ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα περιόδου (676) 132 (275) 10 (α)+(β)+(γ) Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα έναρξης περιόδου Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα λήξης περιόδου Οι σηµειώσεις από την σελίδα 37 έως και την σελίδα 98 αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 35

36 Περιγραφή της Επιχείρησης Διοικητικό Συµβούλιο: Κωνσταντίνος Ψαλλίδας, Πρόεδρος Δ.Σ. και Δ/νων Σύµβουλος (εκτελεστικό µέλος του Δ.Σ.) Χριστόδουλος Ψαλλίδας, Μέλος Δ.Σ (µη εκτελεστικό µέλος του Δ.Σ.) Μιχάλης Αλέπης, µη εκτελεστικό µέλος του Δ.Σ. Έδρα Εταιρείας: 47ο χλµ Αττικής Οδού Κορωπί Ελλάδα ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 13512/06/Β/86/35 Ελεγκτική Εταιρεία: Συνεργαζοµενοι Ορκωτοί Λογιστές Ανώνυµη Εταιρεία Φωκ. Νεγρη , Αθήνα Ελλάδα Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 36

37 1. Γενικές πληροφορίες για την Εταιρεία και τον Όµιλο Ο Όµιλος Εταιρειών ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ παρέχει ολοκληρωµένες τεχνικές λύσεις, επιτυγχάνοντας σήµερα ταχύτατους ρυθµούς εκτέλεσης στην πιο υγιή σχέση κόστους αποτελέσµατος. Η κατασκευαστική δραστηριότητα του Οµίλου καλύπτει τους εξής βασικούς τοµείς Έργων: γεωτεχνικά έργα (Θεµελιώσεις, Αντιστηρίξεις, Βελτιώσεις Εδαφών, Υποθεµελιώσεις, Τσιµεντενέσεις), υπόγεια έργα (Σήραγγες, Φρέατα, Μικροσήραγγες, Υπόγειες κατασκευές), έργα προστασίας περιβάλλοντος (Βιολογικοί Καθαρισµοί, Χώροι Υγειονοµικής Ταφής Απορριµµάτων, Καθαρισµός Νερού κ.λ.π.), έργα βαρειάς προκατασκευής (Βιοµηχανικά Κτίρια, Κτίρια Σχολικά και κατοικιών, Στρωτήρες κ.λ.π.), έργα επισκευών και ενισχύσεων (Εκτοξευόµενο σκυρόδεµα, Ρητίνες, Ανθρακουφάσµατα, Χαλυβδοελάσµατα), οικοδοµικά έργα (Κτίρια Γραφείων, Κέντρα Πολλαπλών χώρων, Κινηµατογράφοι, Πανεπιστηµιακά Κτίρια, Νοσοκοµεία, συγκροτήµατα κατοικιών), έργα οδοποιίας και σιδηροδροµικά (Τροχόδροµοι Αεοροδροµίων, Οδοποιία Αστικών περιοχών και Εθνικών Οδών, Κατασκευή, Ανακατασκευή και Συντήρηση Σιδηροδροµικού δικτύου), έργα υδραυλικά (Φράγµατα, Υδροηλεκτρικά Έργα, Δίκτυα Υδρεύσεων, άρδευσης, αποχέτευσης), λιµενικά έργα (Πάσσαλοι, Πασσαλοσανίδες, Χαλικοπάσσαλοι, Στραγγιστήρια, Ναύδετα, Έργα Βαρύτητος, Πλωτές προβλήτες) και έργα βιοµηχανικά και ενεργειακά (Μηχανολογικές και Ηλεκτρολογικές κατασκευές και εναλλακτικής µορφής ενέργειας). Η έδρα της Μητρικής Εταιρείας του Οµίλου ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (η «Εταιρεία» ή η «Μητρική Εταιρεία») βρίσκεται στο 47ο χιλιόµετρο της Αττικής Οδού, Τ.Κ , στο Κορωπί Αττικής. Οι µετοχές της Μητρικής Εταιρείας διαπραγµατεύονται στην κατηγορία Επιτήρησης του Χρηµατιστηρίου Αθηνών. 2. Βάση Σύνταξης των Οικονοµικών Καταστάσεων 2.1 Γενικά Οι συνηµµένες ετήσιες ατοµικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης 1/1-31/12/2014 έχουν καταρτισθεί σύµφωνα µε την αρχή του ιστορικού κόστους, µε εξαίρεση ορισµένες κατηγορίες ενσώµατων πάγιων περιουσιακών στοιχείων (γήπεδα-οικόπεδα, κτίρια και µηχανολογικός εξοπλισµός) και ορισµένες επενδύσεις σε µετοχές και επενδυτικά ακίνητα, οι οποίες αποτιµήθηκαν στην εύλογη αξία τους. Επίσης, οι εν λόγω οικονοµικές καταστάσεις έχουν καταρτισθεί βάσει της αρχής της συνέχισης της λειτουργίας του Οµίλου και της Εταιρείας. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 37

38 Οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης 1/1-31/12/2014 έχουν συνταχθεί σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) που έχουν εκδοθεί από το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τις Διερµηνείες που έχουν εκδοθεί από τη Μόνιµη Επιτροπή Διερµηνειών και ήταν σε ισχύ την 31η Δεκεµβρίου Οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες ευρώ. Σηµειώνεται ότι τυχόν µικρές αποκλίσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. 2.2 Καταστατικές Οικονοµικές Καταστάσεις Η Εταιρεία, οι θυγατρικές της και οι συγγενείς επιχειρήσεις της τηρούν τα λογιστικά βιβλία τους σύµφωνα µε τον Ελληνικό Εµπορικό Νόµο (Κ.Ν. 2190/1920) και την ισχύουσα φορολογική νοµοθεσία. Από την 1η Ιανουαρίου 2005, οι εταιρείες που περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις υποχρεούνται βάσει των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας, να συντάσσουν τις καταστατικές οικονοµικές καταστάσεις τους σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. που έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά συνέπεια, οι παραπάνω ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις είναι βασισµένες στις οικονοµικές καταστάσεις που καταρτίζουν οι εταιρείες σύµφωνα µε την ισχύουσα φορολογική νοµοθεσία, επί των οποίων έχουν διενεργηθεί όλες οι κατάλληλες εξωλογιστικές εγγραφές προκειµένου να συµφωνούν µε τα Δ.Π.Χ.Α Χρήση εκτιµήσεων Η σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα Δ.Π.Χ.Α. απαιτεί όπως η Διοίκηση της Εταιρείας να προβαίνει στη διενέργεια εκτιµήσεων και υποθέσεων, οι οποίες επηρεάζουν τα υπόλοιπα των κονδυλίων του ενεργητικού, του παθητικού και της κατάστασης συνολικού εισοδήµατος, καθώς και τη γνωστοποίηση ενδεχόµενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ηµεροµηνία κατάρτισης των οικονοµικών καταστάσεων. Οι εκτιµήσεις και υποθέσεις αυτές βασίζονται στην υπάρχουσα εµπειρία και σε λοιπούς παράγοντες και δεδοµένα τα οποία θεωρούνται εύλογα και αναθεωρούνται σε τακτά χρονικά διαστήµατα. Η επίδραση των αναθεωρήσεων των υιοθετηµένων εκτιµήσεων και υποθέσεων αναγνωρίζεται στη χρήση κατά την οποία πραγµατοποιούνται ή και σε επόµενες, εάν η αναθεώρηση επηρεάζει όχι µόνο την παρούσα αλλά και επόµενες χρήσεις. Οι τοµείς που απαιτούν υψηλότερου βαθµού κρίση, καθώς και οι τοµείς όπου οι υποθέσεις και εκτιµήσεις είναι σηµαντικές για τις οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται στην παράγραφο "Σηµαντικές λογιστικές εκτιµήσεις και κρίσεις της Διοίκησης" στη Σηµείωση 6. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 38

39 2.4 Έγκριση των Ετήσιων Οικονοµικών Καταστάσεων Οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεµβρίου 2014 (1/1-31/12/2014) εγκρίθηκαν προς δηµοσιοποίηση από το Διοικητικό Συµβούλιο την 17 Απριλίου 2015 (Πρακτικό Δ.Σ. Νο 1589). 2.5 Νέα πρότυπα, διερµηνείες και τροποποίηση υφιστάµενων προτύπων Οι λογιστικές αρχές είναι σύµφωνες µε αυτές που χρησιµοποιήθηκαν για την σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεµβρίου 2013, εκτός από την υιοθέτηση των νέων προτύπων που είναι υποχρεωτικά για χρήσεις µε έναρξη την 1 Ιανουαρίου Πρότυπα και Διερµηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονοµική χρήση 2014 Οµάδα προτύπων σχετικά µε τις ενοποιήσεις και τις από κοινού συµφωνίες Τον Μάιο του 2011 το ΣΔΛΠ δηµοσίευσε 3 νέα πρότυπα, τα ΔΠΧΑ 10 «Ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις», ΔΠΧΑ 11 «Σχήµατα υπό κοινό έλεγχο» και ΔΠΧΑ 12 «Γνωστοποίηση συµµετοχών σε άλλες οντότητες» και τροποποίησε τα ΔΛΠ 27 «Ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις» και ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες». Τα ανωτέρω πρότυπα και τροποποιήσεις έχουν υποχρεωτική εφαρµογή από την τρέχουσα οικονοµική χρήση. Οι κυριότεροι όροι των προτύπων καθώς και η επίδραση τους στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου παρατίθενται κατωτέρω: ΔΛΠ 27 (τροποποιηµένο) «Ατοµικές Οικονοµικές Καταστάσεις» Το Πρότυπο αυτό δηµοσιεύθηκε ταυτόχρονα µε το ΔΠΧΑ 10 «Ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις».τα δύο πρότυπα αντικαθιστούν το ΔΛΠ 27 «Ενοποιηµένες και Ατοµικές Οικονοµικές Καταστάσεις». Το τροποποιηµένο ΔΛΠ 27 περιέχει τις λογιστικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις γνωστοποιήσεων για επενδύσεις σε θυγατρικές, κοινοπραξίες και συγγενείς επιχειρήσεις όταν η οικονοµική οντότητα καταρτίζει ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις. Το Πρότυπο απαιτεί η οικονοµική οντότητα που καταρτίζει ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις να λογιστικοποιεί τις επενδύσεις στο κόστος ή σύµφωνα µε το ΔΛΠ 39 ή ΔΠΧΑ 9 «Χρηµατοοικονοµικά Μέσα». Η τροποποίηση του προτύπου δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΛΠ 28 (τροποποιηµένο) «Συµµετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες» Το ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες» αντικαθιστά το ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις». Ο σκοπός του Προτύπου είναι να ορίσει τον λογιστικό Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 39

40 χειρισµό αναφορικά µε τις επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και να παραθέσει τις απαιτήσεις για την εφαρµογή της µεθόδου της καθαρής θέσης κατά τη λογιστική των επενδύσεων σε συγγενείς και κοινοπραξίες, όπως αυτές ορίζονται στο ΔΠΧΑ 11 «Σχήµατα υπό κοινό έλεγχο». Η τροποποίηση του προτύπου δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΠΧΑ 10 «Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις» Το ΔΠΧΑ 10 θέτει τις αρχές για την παρουσίαση και την κατάρτιση των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, όταν µία οντότητα ελέγχει µία ή περισσότερες άλλες οντότητες. Το ΔΠΧΑ 10 αντικαθιστά τις απαιτήσεις ενοποίησης που περιλαµβάνονταν στο ΔΛΠ 27 «Ενοποιηµένες και Ατοµικές Οικονοµικές Καταστάσεις» και στη Διερµηνεία 12 «Ενοποίηση - οικονοµικές οντότητες ειδικού σκοπού». Το ΔΠΧΑ 10 στηρίζεται στις υφιστάµενες αρχές, προσδιορίζοντας την έννοια του ελέγχου ως τον καθοριστικό παράγοντα για το αν µια οικονοµική οντότητα θα πρέπει να συµπεριληφθεί στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της µητρικής εταιρείας. Το πρότυπο παρέχει πρόσθετες οδηγίες για να βοηθήσει στον προσδιορισµό του ελέγχου, όπου αυτό είναι δύσκολο να εκτιµηθεί. Η τροποποίηση του προτύπου δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΠΧΑ 11 «Σχήµατα υπό κοινό έλεγχο» Το ΔΠΧΑ 11 αντικαθιστά το ΔΛΠ 31 «Συµµετοχές σε κοινοπραξίες» και τη ΜΕΔ 13 «Από κοινού ελεγχόµενες οικονοµικές οντότητες Μη χρηµατικές συνεισφορές από κοινοπρακτούντες». Το ΔΠΧΑ 11 παρέχει µια πιο ρεαλιστική αντιµετώπιση των από κοινού συµφωνιών (joint arrangements) εστιάζοντας στα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις, παρά στη νοµική τους µορφή. Οι τύποι των συµφωνιών περιορίζονται σε δύο: από κοινού ελεγχόµενες δραστηριότητες και κοινοπραξίες. Η µέθοδος της αναλογικής ενοποίησης δεν είναι πλέον επιτρεπτή. Οι συµµετέχοντες σε κοινοπραξίες εφαρµόζουν υποχρεωτικά την ενοποίηση µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Οι οικονοµικές οντότητες που συµµετέχουν σε από κοινού ελεγχόµενες δραστηριότητες εφαρµόζουν παρόµοιο λογιστικό χειρισµό µε αυτόν που εφαρµόζουν επί του παρόντος οι συµµετέχοντες σε από κοινού ελεγχόµενα περιουσιακά στοιχεία ή σε από κοινού ελεγχόµενες δραστηριότητες. Το πρότυπο παρέχει επίσης διευκρινίσεις σχετικά µε τους συµµετέχοντες σε από κοινού συµφωνίες, χωρίς να υπάρχει από κοινού έλεγχος. Η τροποποίηση του προτύπου δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΠΧΑ 12 «Γνωστοποίηση συµµετοχών σε άλλες οντότητες» Το ΔΠΧΑ 12 αναφέρεται στις απαιτούµενες γνωστοποιήσεις µιας οικονοµικής οντότητας, συµπεριλαµβανοµένων σηµαντικών κρίσεων και υποθέσεων, οι οποίες επιτρέπουν στους Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 40

41 αναγνώστες των οικονοµικών καταστάσεων να αξιολογήσουν τη φύση, τους κινδύνους και τις οικονοµικές επιπτώσεις που σχετίζονται µε τη συµµετοχή της οικονοµικής οντότητας σε θυγατρικές, συγγενείς, από κοινού συµφωνίες και µη ενοποιούµενες οικονοµικές οντότητες (structured entities). Ο Όµιλος έχει προβεί στις απαραίτητες γνωστοποιήσεις που ορίζει το πρότυπο. Τροποποίησες στα ΔΠΧΑ 10, ΔΠΧΑ 11 και ΔΠΧΑ 12 - Οδηγίες µετάβασης Οι τροποποιήσεις εκδόθηκαν από το Συµβούλιο στις 28 Ιουνίου 2012 και παρέχουν επιπρόσθετη ελάφρυνση όσον αφορά τη µετάβαση στα ΔΠΧΑ 10, ΔΠΧΑ 11 και ΔΠΧΑ 12, περιορίζοντας την υποχρέωση να παρέχεται συγκριτική πληροφόρηση µόνο στην αµέσως προηγούµενη συγκριτική περίοδο. Για τις γνωστοποιήσεις που σχετίζονται µε µη ενοποιούµενες δοµηµένες οντότητες (structured entities) οι τροποποιήσεις άρουν την απαίτηση να παρουσιάζεται συγκριτική πληροφόρηση για περιόδους πριν την πρώτη εφαρµογή του ΔΠΧΑ 12. ΔΛΠ 32 (Τροποποίηση) «Χρηµατοπιστωτικά µέσα: Παρουσίαση» και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Χρηµατοπιστωτικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις»-Συµψηφισµός χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων και χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων» Η τροποποίηση στο ΔΛΠ 32 αφορά τις οδηγίες εφαρµογής του προτύπου σχετικά µε τον συµψηφισµό ενός χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου και µιας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης και στο ΔΠΧΑ 7 τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Η τροποποίηση δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΛΠ 36 (Τροποποίηση) «Αποµείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων» -Γνωστοποιήσεις ανακτήσιµου ποσού για µη χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία Η τροποποίηση εισαγάγει την γνωστοποίηση πληροφοριών σχετικά µε το ανακτήσιµο ποσό των αποµειωµένων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον το ποσό βασίζεται στην εύλογη αξία µείον το κόστος διάθεσης. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου Η τροποποίηση δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΛΠ 39 (Τροποποίηση) «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και επιµέτρηση» - Ανανέωση παραγώγων και συνέχιση της λογιστικής αντιστάθµισης Η τροποποίηση επιτρέπει τη συνέχιση της λογιστικής αντιστάθµισης σε µια κατάσταση όπου ένα παράγωγο, το οποίο έχει οριστεί ως µέσο αντιστάθµισης, ανανεώνεται ώστε να εκκαθαριστεί µε έναν νέο κεντρικό αντισυµβαλλόµενο, ως αποτέλεσµα νόµων ή κανονιστικών διατάξεων, εφόσον πληρούνται συγκεκριµένες προϋποθέσεις. Η τροποποίηση δεν είχε επίδραση στις οικονοµικές Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 41

42 καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. Πρότυπα και Διερµηνείες υποχρεωτικά για µεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρµοστεί νωρίτερα από την Εταιρεία και τον Όµιλο. Τα παρακάτω νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερµηνείες έχουν εκδοθεί αλλά είναι υποχρεωτικά για µεταγενέστερες περιόδους. Η Εταιρεία και ο Όµιλος δεν έχει εφαρµόσει νωρίτερα τα κατωτέρω πρότυπα και µελετά την επίδραση τους στις οικονοµικές καταστάσεις. ΕΔΔΠΧΑ 21 «Εισφορές» Η Διερµηνεία διευκρινίζει ότι το «γεγονός που δεσµεύει» και δηµιουργεί µια υποχρέωση καταβολής εισφοράς είναι η δραστηριότητα που περιγράφεται στη σχετική νοµοθεσία που ενεργοποιεί την πληρωµή της εισφοράς. Η διερµηνεία εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 17η Ιουνίου 2014 και δεν αναµένεται να έχει σηµαντική επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου. ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Παροχές σε εργαζοµένους-εισφορές από εργαζόµενους» Η τροποποίηση διευκρινίζει το πώς οι εισφορές από εργαζοµένους ή τρίτους που συνδέονται µε την υπηρεσία θα πρέπει να αποδοθούν σε περιόδους υπηρεσίας. Επιπλέον, επιτρέπει µια πρακτική λύση, αν το ποσό των εισφορών είναι ανεξάρτητο από τον αριθµό των ετών υπηρεσίας. Η τροποποίηση εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιουλίου 2014 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 9 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα» Στις 24 Ιουλίου 2014 το Συµβούλιο εξέδωσε την τελική έκδοση του ΔΠΧΑ 9, το οποίο περιλαµβάνει την ταξινόµηση και επιµέτρηση, την αποµείωση και τη λογιστική αντιστάθµισης. Το πρότυπο θα αντικαταστήσει το ΔΛΠ 39 και όλες τις προηγούµενες εκδόσεις του ΔΠΧΑ 9. Τα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, µε βάση το επιχειρηµατικό µοντέλο της επιχείρησης για τη διαχείριση των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων και των συµβατικών ταµειακών ροών των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων. Εκτός από το τον πιστωτικό κίνδυνο της οντότητας, η ταξινόµηση και επιµέτρηση των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων δεν έχει αλλάξει σε σχέση µε τις υπάρχουσες απαιτήσεις. Η Εταιρεία και ο Όµιλος βρίσκονται στη διαδικασία εκτίµησης της επίδρασης του ΔΠΧΑ 9 στις οικονοµικές του καταστάσεις. Το ΔΠΧΑ 9 εφαρµόζεται υποχρεωτικά σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2018 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 42

43 Τροποποιήσεις σε πρότυπα που αποτελούν ένα τµήµα του προγράµµατος ετήσιων βελτιώσεων του ΣΔΛΠ (Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων) Το ΣΔΛΠ στα πλαίσια του ετήσιου προγράµµατος βελτιώσεων, εξέδωσε τον Δεκέµβριο του 2013 και τον Σεπτέµβριο του 2014 τους κατωτέρω κύκλους περιορισµένων τροποποιήσεων σε υφιστάµενα πρότυπα. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναµένεται να έχουν σηµαντική επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος Οι τροποποιήσεις του Κύκλου , εκδόθηκαν από το Συµβούλιο στις 12 Δεκεµβρίου 2013, έχουν εφαρµογή σε περιόδους που ξεκινούν την ή µετά από την 1 Ιουλίου 2014 και δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δ.Π.Χ.Α 2 «Παροχές που εξαρτώνται από την αξία των µετοχών» Τροποποιούνται οι ορισµοί των «προϋποθέσεων κατοχύρωσης» και των «συνθηκών αγοράς» και προστίθενται ορισµοί για τους «όρους απόδοσης» και τους «όρους προϋπηρεσίας» που προηγουµένως ήταν µέρος του ορισµού των «προϋποθέσεων κατοχύρωσης» Δ.Π.Χ.Α. 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι το ενδεχόµενο αντάλλαγµα που κατατάσσεται ως περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση θα επιµετράται στην εύλογη αξία του σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού. Δ.Π.Χ.Α. 8 «Λειτουργικοί Τοµείς» Η τροποποίηση απαιτεί η οντότητα να γνωστοποιεί τις αποφάσεις της Διοίκησης στην εφαρµογή των κριτηρίων συγκέντρωσης στους λειτουργικούς τοµείς. Διευκρινίζει επίσης ότι η οντότητα παρέχει µόνο συµφωνίες του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων των προς παρουσίαση τοµέων µε τα περιουσιακά στοιχεία της οντότητας εάν τα περιουσιακά στοιχεία του τοµέα παρουσιάζονται τακτικά. Δ.Π.Χ.Α. 13 «Επιµέτρηση της εύλογης αξίας» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι η έκδοση του ΔΠΧΑ 13 και οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 9 και του ΔΛΠ 39 δεν αφαιρούν την δυνατότητα να επιµετρηθούν οι βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις και υποχρεώσεις, για τις οποίες δεν αναφέρεται επιτόκιο στα τιµολογηµένα ποσά, απροεξόφλητες εάν το αποτέλεσµα της προεξόφλησης δεν είναι σηµαντικό. Δ.Λ.Π. 16 «Ενσώµατα Πάγια» Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι, όταν ένα στοιχείο των ενσώµατων παγίων αναπροσαρµόζεται η ακαθάριστη λογιστική αξία του προσαρµόζεται κατά τρόπο που να συνάδει µε την αναπροσαρµογή της καθαρής λογιστικής αξίας. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 43

44 Δ.Λ.Π. 24 «Γνωστοποιήσεις Συνδεδεµένων Μερών» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι µία εταιρία που παρέχει υπηρεσίες «βασικού διοικητικού στελέχους» στην αναφέρουσα οντότητα ή στη µητρική της αναφέρουσας οικονοµικής οντότητας, είναι ένα συνδεδεµένο µέρος της οικονοµικής οντότητας. Δ.Λ.Π. 38 «Άϋλα Περιουσιακά Στοιχεία» Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι, όταν ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο αναπροσαρµόζεται, η ακαθάριστη λογιστική αξία του προσαρµόζεται κατά τρόπο που να συνάδει µε την αναπροσαρµογή της καθαρής λογιστικής αξίας. Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος Οι τροποποιήσεις του Κύκλου , εκδόθηκαν από το Συµβούλιο στις 12 Δεκεµβρίου 2013, έχουν εφαρµογή σε περιόδους που ξεκινούν την ή µετά από την 1 Ιουλίου 2014 και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση την 18η Δεκεµβρίου Δ.Π.Χ.Α. 13 «Επιµέτρηση της εύλογης αξίας» Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι το πεδίο εφαρµογής της εξαίρεσης του χαρτοφυλακίου, που ορίζεται στην παράγραφο 52 του ΔΠΧΑ 13 περιλαµβάνει όλες τις συµβάσεις που λογιστικοποιήθηκαν και εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του ΔΛΠ 39 «Χρηµατοοικονοµικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιµέτρηση», ή το ΔΠΧΑ 9 «Χρηµατοοικονοµικά Μέσα», ανεξάρτητα από το αν πληρούν τον ορισµό των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων όπως ορίζονται στο ΔΛΠ 32 «Χρηµατοοικονοµικά Μέσα: Παρουσίαση». Δ.Λ.Π. 40 «Επενδύσεις σε Ακίνητα» Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι το εάν µια συγκεκριµένη συναλλαγή πληρεί τον ορισµό της συνένωσης επιχειρήσεων, όπως ορίζεται στο ΔΠΧΠ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» και των επενδύσεων σε ακίνητα, όπως αυτά ορίζονται στο ΔΛΠ 40 «Επενδύσεις σε Ακίνητα», απαιτείται η ξεχωριστή εφαρµογή και των δύο πρότυπων ξεχωριστά. Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος Οι τροποποιήσεις του Κύκλου , εκδόθηκαν από το Συµβούλιο στις 25 Σεπτεµβρίου 2014, έχουν εφαρµογή σε περιόδους που ξεκινούν την ή µετά από την 1 Ιουλίου 2016 και δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 5 «Μη Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία Κατεχόµενα προς Πώληση και Διακοπείσες Δραστηριότητες» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι η αλλαγή από µία µέθοδο διάθεσης σε µια άλλη (πχ πώληση ή διανοµή στους ιδιοκτήτες) δεν πρέπει να θεωρείται σαν ένα νέο σχέδιο πώλησης αλλά µία συνέχιση του αρχικού σχεδίου. Συνεπώς, δεν υπάρχει διακοπή της εφαρµογής των απαιτήσεων Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 44

45 του ΔΠΧΑ 5. Η τροποποίηση διευκρινίζει επίσης ότι η αλλαγή της µεθόδου διάθεσης δεν αλλάζει την ηµεροµηνία ταξινόµησής. ΔΠΧΑ 7 «Χρηµατοπιστωτικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι η σύµβαση εξυπηρέτησης που περιλαµβάνει αµοιβή, µπορεί να αποτελέσει συνεχιζόµενη συµµετοχή σε ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο που έχει αποαναγνωριστεί. Αυτό επηρεάζει τις γνωστοποιήσεις που απαιτούνται από το πρότυπο. Επίσης, η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι γνωστοποιήσεις του ΔΠΧΑ 7 σχετικά µε τον συµψηφισµό των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων δεν απαιτούνται στις συνοπτικές ενδιάµεσες οικονοµικές καταστάσεις. ΔΛΠ 19 «Παροχές σε εργαζοµένους-εισφορές από εργαζόµενους» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι η αξιολόγηση της ύπαρξης ενεργούς αγοράς υψηλής ποιότητας εταιρικών οµολόγων αξιολογείται µε βάση το νόµισµα στο οποίο εκφράζεται η υποχρέωση και όχι µε βάση τη χώρα που υπάρχει η υποχρέωση. Όταν δεν υπάρχει ενεργός αγορά υψηλής ποιότητας εταιρικών οµολόγων σε αυτό το νόµισµα, χρησιµοποιούνται τα επιτόκια των κρατικών οµολόγων. ΔΛΠ 34 «Ενδιάµεση Χρηµατοικονοµική Αναφορά» Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι απαιτήσεις γνωστοποιήσεων των ενδιάµεσων οικονοµικών καταστάσεων, πρέπει να βρίσκονται είτε στις οικονοµικές καταστάσεις είτε να ενσωµατώνονται µε παραποµπές µεταξύ των ενδιάµεσων οικονοµικών καταστάσεων και του σηµείου όπου συµπεριλαµβάνονται στη ενδιάµεση οικονοµική έκθεση (π.χ. στη έκθεση Διαχείρισης). Διευκρινίζεται επίσης ότι οι άλλες πληροφορίες, εντός της ενδιάµεσης οικονοµικής έκθεσης πρέπει να είναι στη διάθεση των χρηστών µε τους ίδιους όρους και την ίδια στιγµή όπως και οι ενδιάµεσες οικονοµικές καταστάσεις. Εάν οι χρήστες δεν έχουν πρόσβαση στις λοιπές πληροφορίες µε αυτόν τον τρόπο, τότε η ενδιάµεση οικονοµική έκθεση είναι ελλιπής. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Παρουσίαση των Οικονοµικών Καταστάσεων» -Πρωτοβουλία Γνωστοποίησης Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 που εξέδωσε το Συµβούλιο στις 18 Δεκεµβρίου 2014, αποσαφηνίζουν ότι η σηµαντικότητα εφαρµόζεται για το σύνολο των οικονοµικών καταστάσεων και ότι η συµπερίληψη σε αυτές ασήµαντων πληροφοριών µπορεί να εµποδίσει την χρησιµότητα των γνωστοποιήσεων. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να χρησιµοποιούν την επαγγελµατική τους κρίση, καθορίζοντας το που και µε ποια σειρά παρουσιάζονται οι πληροφορίες στις γνωστοποιήσεις επί των οικονοµικών καταστάσεων. Η Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 45

46 τροποποίηση εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2016 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 16 και ΔΛΠ 38 (Τροποποιήσεις)- Διευκρινήσεις για τις επιτρεπτές απόσβεσης µεθόδους Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι η χρήση µεθόδων βασισµένων στα έσοδα δεν είναι κατάλληλες για τον υπολογισµό των αποσβέσεων ενός περιουσιακού στοιχείου και ότι τα έσοδα δεν θεωρούνται κατάλληλη βάση επιµέτρησης της ανάλωσης των οικονοµικών ωφελειών που ενσωµατώνονται σε ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο. Η τροποποίηση εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2016 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 27 (Τροποποίηση) «Ατοµικές Οικονοµικές Καταστάσεις»-Μέθοδος της Καθαρής Θέσης στις Ατοµικές Οικονοµικές Καταστάσεις Η τροποποίηση του ΔΛΠ 27 την οποία εξέδωσε το Συµβούλιο στις 12 Αυγούστου 2014, επιτρέπει σε µία οντότητα να χρησιµοποιεί τη µέθοδο της καθαρής θέσης για τη λογιστικοποίηση των επενδύσεων της σε θυγατρικές, κοινοπραξίες και συγγεννείς, στις ατοµικές της οικονοµικές καταστάσεις. Αυτό συνιστά επιλογή λογιστικής πολιτικής για κάθε κατηγορία επενδύσεων. Η τροποποίηση εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2016 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 10 (Τροποποίηση) «Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις» και ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Συµµετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες» - Πώληση ή Εισφορά περιουσιακών στοιχείων µεταξύ του Επενδυτή και της Συγγενούς ή της Κοινοπραξίας του Η κύρια συνέπεια της τροποποίησης ή οποία εκδόθηκε από το Συµβούλιο στις 11 Σεπτεµβρίου 2014, είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή ζηµία αναγνωρίζεται όταν µια συναλλαγή περιλαµβάνει µια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε µια θυγατρική ή όχι). Ένα µερικό κέρδος ή ζηµία αναγνωρίζεται όταν µια συναλλαγή περιλαµβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόµη και αν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία στεγάζονται σε µια θυγατρική. Η τροποποίηση εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2016 και δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συµβάσεις µε πελάτες» Στις 28 Μαΐου 2014 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συµβάσεις µε πελάτες» το οποίο είναι υποχρεωτικής εφαρµογής σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2017 και αποτελεί το νέο πρότυπο που αφορά στην αναγνώριση του εσόδου. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 46

47 Το ΔΠΧΑ 15 αντικαθιστά τα ΔΛΠ 18, ΔΛΠ 11 και τις διερµηνείες ΕΔΔΠΧΑ 13, ΕΔΔΠΧΑ 15, ΕΔΔΠΧΑ 18 και ΜΕΔ 31. Το νέο πρότυπο καθορίζει το πώς και το πότε µια οικονοµική οντότητα θα αναγνωρίζει έσοδο και απαιτεί από τις οικονοµικές οντότητες να παρέχουν στους χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων πιο κατατοπιστικές σχετικές γνωστοποιήσεις. Το πρότυπο παρέχει ένα ενιαίο µοντέλο πέντε βηµάτων, που πρέπει να εφαρµόζεται σε όλες τις συµβάσεις µε τους πελάτες για την αναγνώριση του εσόδου. Το ΔΠΧΑ 15 δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 3. Ακολουθούµενες Λογιστικές Αρχές Οι βασικές λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν κατά την προετοιµασία των συνηµµένων οικονοµικών καταστάσεων έχουν εφαρµοσθεί µε συνέπεια σε όλες τις χρήσεις και από το σύνολο των εταιρειών που περιλαµβάνονται σε αυτές και είναι οι ακόλουθες: 3.1 Βάση ενοποίησης Οι ετήσιες ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεµβρίου 2014 περιλαµβάνουν την Εταιρεία, τις θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες της, καθώς και τις κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων στις οποίες συµµετείχε κατά την εν λόγω ηµεροµηνία. Θυγατρικές εταιρείες είναι όλες οι εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άµεσα ή έµµεσα, από τη Μητρική Εταιρεία του Οµίλου, µε την κατοχή της πλειοψηφίας των µετοχών της εταιρείας στην οποία έγινε η επένδυση. Οι οικονοµικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις από την ηµεροµηνία που αποκτάται ο έλεγχος µέχρι την ηµεροµηνία που παύει να υφίσταται ο έλεγχος. Τα διεταιρικά υπόλοιπα και οι διεταιρικές συναλλαγές, καθώς και τα κέρδη του Οµίλου, που έχουν προκύψει από διεταιρικές συναλλαγές και δεν έχουν πραγµατοποιηθεί ακόµη (σε επίπεδο Οµίλου), απαλείφονται κατά τη σύνταξη των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Οι επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες στις ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις της Μητρικής Εταιρείας αποτιµώνται στο κόστος κτήσεώς τους µειούµενο µε τυχόν σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. 3.2 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες Συγγενείς εταιρείες είναι εκείνες επί των οποίων ο Όµιλος ασκεί σηµαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηρισθούν ως θυγατρικές. Οι ενοποιηµένες οικονοµικές Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 47

48 καταστάσεις του Οµίλου περιλαµβάνουν την αναλογία του Οµίλου επί των κερδών και των ζηµιών των συνδεδεµένων εταιρειών, µε βάση τη µέθοδο της καθαρής θέσης, από την ηµεροµηνία που ο Όµιλος αποκτά τη σηµαντική επιρροή µέχρι την ηµεροµηνία που παύει να υφίσταται η επιρροή αυτή. Όταν η αναλογία του Οµίλου επί των ζηµιών της συγγενούς εταιρείας υπερβαίνει την απεικονιζόµενη λογιστική αξία της επένδυσης, η λογιστική αξία της επένδυσης µειώνεται στο µηδέν και παύει η αναγνώριση περαιτέρω ζηµιών, εκτός αν ο Όµιλος έχει αναλάβει υποχρεώσεις ή ενδεχόµενες υποχρεώσεις της συγγενούς εταιρείας, πέραν εκείνων που προκύπτουν από τη µετοχική ιδιότητα. Οι επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες στις ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις της Μητρικής Εταιρείας αποτιµώνται στο κόστος κτήσεώς τους µειούµενο µε τυχόν σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. 3.3 Επενδύσεις σε κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων Τα δικαιώµατα του Οµίλου σε από κοινού ελεγχόµενες κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων αναγνωρίζονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις µε τη µέθοδο της αναλογικής ενοποίησης. Στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου περιλαµβάνεται, γραµµή προς γραµµή, το µερίδιο του Οµίλου επί των στοιχείων του ενεργητικού, των υποχρεώσεων, των εσόδων και των εξόδων της από κοινού ελεγχόµενης επιχείρησης. Η χρήση της αναλογικής ενοποίησης ξεκινά από την ηµεροµηνία κατά την οποία ο Όµιλος αποκτά κοινό έλεγχο πάνω στην από κοινού ελεγχόµενη επιχείρηση και σταµατά µε την απώλεια του ελέγχου σε αυτή. Ο Όµιλος αναγνωρίζει το µερίδιο των κερδών ή ζηµιών που προκύπτει από πωλήσεις παγίων προς ή από τις κοινοπραξίες και αντιστοιχεί στους άλλους εταίρους της κοινοπραξίας. Ο Όµιλος δεν αναγνωρίζει το µερίδιο που του αναλογεί από τα κέρδη ή τις ζηµίες που προκύπτουν από την αγορά στοιχείων ενεργητικού που προέρχονται από την κοινοπραξία εωσότου πωλήσει τα συγκεκριµένα στοιχεία σε ένα τρίτο µέρος. Ωστόσο, εάν η ζηµία που προκύπτει από τη συναλλαγή καταδεικνύει ότι υπάρχει µείωση της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας ή ζηµιά λόγω απαξίωσης, τότε η ζηµία αυτή αναγνωρίζεται άµεσα. Οι επενδύσεις σε από κοινού ελεγχόµενες οντότητες στις ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις της Μητρικής Εταιρείας αποτιµώνται στο κόστος κτήσεώς τους µειούµενο µε τυχόν σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. 3.4 Νόµισµα λειτουργίας και παρουσίασης και µετατροπή ξένων νοµισµάτων Το νόµισµα λειτουργίας και παρουσίασης της Μητρικής Εταιρείας και των Ελληνικών θυγατρικών της είναι το Ευρώ. Οι συναλλαγές σε άλλα νοµίσµατα µετατρέπονται σε Ευρώ χρησιµοποιώντας Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 48

49 τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες που ήταν σε ισχύ κατά την ηµεροµηνία των συναλλαγών. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων τα νοµισµατικά στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού που είναι εκφρασµένα σε άλλα νοµίσµατα προσαρµόζονται ώστε να αντανακλούν τις τρέχουσες συναλλαγµατικές ισοτιµίες. Το νόµισµα λειτουργίας των ξένων θυγατρικών του Οµίλου είναι κατά κανόνα το επίσηµο νόµισµα της εκάστοτε χώρας όπου κάθε θυγατρική λειτουργεί. Εποµένως, σε κάθε ηµεροµηνία οικονοµικών καταστάσεων όλα τα στοιχεία του ισολογισµού αυτών των θυγατρικών µετατρέπονται σε Ευρώ µε βάση την συναλλαγµατική ισοτιµία σε ισχύ την ηµεροµηνία των οικονοµικών καταστάσεων. Τα έσοδα και τα έξοδα µετατρέπονται µε βάση την µέση σταθµική ισοτιµία κατά την διάρκεια του έτους. Η σωρευµένη διαφορά που προκύπτει από την ανωτέρω µετατροπή καταχωρείται απευθείας σε ιδιαίτερο κονδύλι των ιδίων κεφαλαίων έως την πώληση, διαγραφή ή από-αναγνώριση κάποιας θυγατρικής, οπότε και µεταφέρεται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος. 3.5 Ενσώµατα πάγια περιουσιακά στοιχεία Τα ενσώµατα πάγια περιουσιακά στοιχεία απεικονίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεώς τους, εκτός των ιδιόκτητων γηπέδων-οικοπέδων και κτιρίων και µηχανολογικού εξοπλισµού, τα οποία εµφανίζονται στην εύλογη αξία τους, µε βάση εκτιµήσεις ανεξάρτητων αναγνωρισµένων εκτιµητών, οι οποίες διενεργούνται περιοδικά, µειούµενη κατά τις αποσβέσεις όσον αφορά στα κτίρια και στο µηχανολογικό εξοπλισµό. Οι σωρευµένες αποσβέσεις κατά τη χρονική στιγµή µίας επανεκτίµησης αντιλογίζονται και το κόστος κτήσεως αναπροσαρµόζεται στο ποσό της εκτίµησης. Όλα τα άλλα στοιχεία των ενσώµατων ακινητοποιήσεων παρουσιάζονται στο ιστορικό τους κόστος µειούµενο µε τις διενεργηθείσες επί αυτού αποσβέσεις. Το αρχικό κόστος κτήσης κάποιου ακινήτου, εγκατάστασης ή εξοπλισµού αποτελείται από την τιµή αγοράς συµπεριλαµβανοµένων των δασµών εισαγωγής και των µη επιστρεφόµενων φόρων αγοράς, καθώς και οποιοδήποτε αναγκαίο κόστος, ώστε να καταστεί το πάγιο λειτουργικό και έτοιµο για την κατά προορισµό χρήση του. Οι µεταγενέστερες δαπάνες, που διενεργούνται σε σχέση µε ενσώµατα πάγια περιουσιακά στοιχεία, κεφαλαιοποιούνται µόνον όταν αυξάνουν τα µελλοντικά οικονοµικά οφέλη, που αναµένεται ότι θα προκύψουν από την εκµετάλλευση των επηρεαζόµενων στοιχείων. Όλες οι άλλες δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων των παγίων στοιχείων καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσης εντός της οποίας πραγµατοποιούνται. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 49

50 Κατά την απόσυρση ή πώληση κάποιου περιουσιακού στοιχείου, το σχετικό κόστος και οι σωρευµένες αποσβέσεις διαγράφονται από τους αντίστοιχους λογαριασµούς κατά τη χρονική περίοδο της απόσυρσης ή της πώλησης και τα σχετικά κέρδη ή ζηµίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα χρήσης. Οι αποσβέσεις επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της χρήσης, µε βάση την σταθερή µέθοδο απόσβεσης, καθ' όλη τη διάρκεια της εκτιµώµενης ωφέλιµης ζωής των πάγιων περιουσιακών στοιχείων. Οι εδαφικές εκτάσεις δεν αποσβένονται. Η εκτιµώµενη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής, κατά κατηγορία παγίων, έχει ως εξής: Κτίρια εγκατ/σεις κτιρίων Μηχανήµατα και εγκαταστάσεις Μεταφορικά µέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισµός 40 έτη 20 έτη 6 8 έτη 6 8 έτη Οι υπολειµµατικές αξίες και οι ωφέλιµες ζωές των ενσωµάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ετήσιο ισολογισµό. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωµάτων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιµη αξία τους, οι διαφορές (αποµείωση) καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσµατα. 3.6 Ασώµατα πάγια περιουσιακά στοιχεία Συνενώσεις επιχειρήσεων, υπεραξία και µεταβολές σε ποσοστά µειοψηφίας Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογίζονται µε βάση τη µέθοδο της εξαγοράς, σύµφωνα µε την οποία τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις (περιλαµβανοµένων των ενδεχόµενων υποχρεώσεων) της εξαγοραζόµενης εταιρείας αναγνωρίζονται σε εύλογες αξίες κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς. Η υπεραξία που προκύπτει από συνενώσεις επιχειρήσεων αντιπροσωπεύει την διαφορά µεταξύ του κόστους κτήσεως και της εύλογης αξίας του ποσοστού (του Οµίλου) επί του καθαρού ενεργητικού της κάθε θυγατρικής εταιρείας κατά την ηµεροµηνία της συναλλαγής. Μεταγενέστερα της ηµεροµηνίας εξαγοράς, η αναγνωρισθείσα υπεραξία αποτιµάται στο ιστορικό κόστος µείον τυχόν σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. Η υπεραξία που έχει προκύψει από την εξαγορά θυγατρικών εταιρειών δεν αποσβένεται αλλά υπόκειται σε έλεγχο αποµείωσης της αξίας της τουλάχιστον σε ετήσια βάση ή και συχνότερα εάν γεγονότα ή αλλαγές συνθηκών υποδεικνύουν ότι η λογιστική αξία της µπορεί να έχει αποµειωθεί. Κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς η υπεραξία που προκύπτει κατανέµεται στις µονάδες δηµιουργίας ταµειακών ροών οι οποίες αναµένεται να ωφεληθούν από την σχετική επιχειρηµατική συνένωση. Για τη διενέργεια του ελέγχου αποµείωσης της αξίας της υπεραξίας προσδιορίζεται το ανακτήσιµο Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 50

51 ποσό της εκάστοτε µονάδας δηµιουργίας ταµειακών ροών µε την οποία σχετίζεται η υπό έλεγχο υπεραξία. Στις περιπτώσεις όπου το ανακτήσιµο ποσό µιας µονάδας δηµιουργίας ταµειακών ροών υπολείπεται της λογιστικής της αξίας, συµπεριλαµβανοµένης και της υπεραξίας, τότε αναγνωρίζεται ζηµιά αποµείωσης κατά το ποσό της διαφοράς τους, µε επιβάρυνση των αποτελεσµάτων της αντίστοιχης χρήσεως ή περιόδου. Εάν µία µονάδα δηµιουργίας ταµειακών ροών (ή τµήµα αυτής) στην οποία έχει κατανεµηθεί υπεραξία πωληθεί, η υπεραξία που αναλογεί σε αυτή συµπεριλαµβάνεται στη λογιστική αξία της πωλούµενης µονάδας δηµιουργίας ταµειακών ροών προκειµένου να προσδιορισθεί το προκύπτον αποτέλεσµα της πώλησης. Όταν ο Όµιλος αυξάνει το ποσοστό συµµετοχής του σε υφιστάµενες θυγατρικές εταιρείες (εξαγορά ποσοστών µειοψηφίας) η συνολική διαφορά µεταξύ του τιµήµατος εξαγοράς και της λογιστικής αξίας των ποσοστών µειοψηφίας που αποκτώνται αναγνωρίζεται απ' εύθειας στα ίδια κεφάλαια ως συναλλαγή µεταξύ µετόχων. Κατ αντιστοιχία, όταν πωλούνται ποσοστά µειοψηφίας, χωρίς όµως να χάνεται η δυνατότητα ελέγχου της θυγατρικής εταιρείας από τον Όµιλο, τότε τα σχετικά κέρδη ή ζηµιές αναγνωρίζονται επίσης απ ευθείας στα ίδια κεφάλαια. 3.7 Αποµείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού Οι ενσώµατες και ασώµατες ακινητοποιήσεις και άλλα µη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού εξετάζονται για πιθανή ζηµία αποµείωσης, όποτε γεγονότα ή αλλαγές στις περιστάσεις δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους µπορεί να µην είναι ανακτήσιµη. Οποτεδήποτε η λογιστική αξία κάποιου περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιµο ποσό του, η αντίστοιχη ζηµιά αποµείωσης του, καταχωρείται στα αποτελέσµατα χρήσης. Η ανακτήσιµη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το µεγαλύτερο ποσό µεταξύ της εκτιµώµενης καθαρής τιµής πώλησης και της αξίας χρήσης αυτού. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου στο πλαίσιο µίας αµφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα µέρη έχουν πλήρη γνώση και ενεργούν οικιοθελώς, µετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άµεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου. Αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών που αναµένεται να πραγµατοποιηθούν από τη συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από τη διάθεσή του στο τέλος της εκτιµώµενης ωφέλιµης ζωής του. Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα να εκτιµηθεί το ανακτήσιµο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη αποµείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζεται το ανακτήσιµο ποσό της µονάδας που δηµιουργεί ταµειακές ροές στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 51

52 Αντιλογισµός ζηµιάς αποµείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων που λογίσθηκε σε προηγούµενα έτη, γίνεται µόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η αποµείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει µειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισµός αναγνωρίζεται ως έσοδο. Αναστροφή υπεραξίας στοιχείου ενεργητικού που έχει αποµειωθεί, δεν επιτρέπεται. 3.8 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποκτώνται µε σκοπό την αποκόµιση οφέλους από την είσπραξη ενοικίων και την αύξηση της εµπορικής αξίας αυτών. Τα υπόλοιπα ιδιόκτητα ακίνητα χρησιµοποιούνται προς εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων του Οµίλου, καθώς και για διοικητικούς σκοπούς. Οι επενδύσεις σε ακίνητα παρακολουθούνται ως µακροπρόθεσµες επενδύσεις και αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους, η οποία ισούται µε την τρέχουσα τιµή τους, η οποία προσδιορίζεται από ανεξάρτητους αναγνωρισµένους εκτιµητές ακινήτων. Μεταβολές στην εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος. 3.9 Αποθέµατα Τα αποθέµατα απεικονίζονται στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του κόστους κτήσεως ή του κόστους παραγωγής τους και της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας τους. Το κόστος των αποθεµάτων προσδιορίζεται µε τη µέθοδο του σταθµικού µέσου όρου και περιλαµβάνει όλες τις αναγκαίες δαπάνες που πραγµατοποιήθηκαν, ώστε να βρεθούν στο τρέχον σηµείο εναπόθεσης και επεξεργασίας τους και αποτελείται από το κόστος αγοράς των εµπορευµάτων το κόστος αγοράς των πρώτων υλών και τα γενικά βιοµηχανικά έξοδα. Η καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία των εµπορευµάτων, των ετοίµων και ηµιτελών προϊόντων, είναι η εκτιµώµενη τιµή πώλησής τους στην κανονική λειτουργία του Οµίλου, µειωµένη µε το κόστος ολοκλήρωσής τους και τα εκτιµώµενα αναγκαία κόστη για την πώλησή τους. Η καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία των πρώτων και βοηθητικών υλών είναι το εκτιµώµενο κόστος αντικατάστασής τους στην κανονική λειτουργία του Οµίλου. Αποµείωση της αξίας βραδέως κινούµενων ή απαξιωµένων αποθεµάτων διενεργείται εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Κατά την 31/12/2014 δεν υπήρξαν αποθέµατα τα οποία αποτιµήθηκαν στην καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία τους Χρηµατοοικονοµικά µέσα Χρηµατοοικονοµικό µέσο είναι κάθε σύµβαση που δηµιουργεί ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο ενεργητικού σε µία επιχείρηση και µια χρηµατοοικονοµική υποχρέωση ή ένα συµµετοχικό τίτλο σε µια άλλη επιχείρηση. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 52

53 Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα της Εταιρείας και του Οµίλου ταξινοµούνται στις παρακάτω κατηγορίες µε βάση την ουσία της σύµβασης και το σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκαν Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήµατος Πρόκειται για χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού, που ικανοποιούν οποιαδήποτε από τις παρακάτω προϋποθέσεις: Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού που κατέχονται για εµπορικούς σκοπούς (συµπεριλαµβάνονται τα παράγωγα, εκτός από εκείνα που είναι καθορισµένα και αποτελεσµατικά µέσα αντιστάθµισης, αυτά που αποκτώνται ή δηµιουργούνται µε σκοπό την πώληση ή την επαναγορά και τέλος αυτά που αποτελούν µέρος ενός χαρτοφυλακίου από αναγνωρισµένα χρηµατοοικονοµικά µέσα). Κατά την αρχική αναγνώριση ορίζεται από την επιχείρηση ως στοιχείο που αποτιµάται στην εύλογη αξία, µε αναγνώριση των µεταβολών στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος της χρήσης. Τα πραγµατοποιηµένα και µη πραγµατοποιηµένα κέρδη ή ζηµίες που προκύπτουν από τις µεταβολές της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία τους µε καταχώρηση των µεταβολών τους στα αποτελέσµατα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος στην περίοδο κατά την οποία προκύπτουν Δάνεια και απαιτήσεις Περιλαµβάνουν µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού µε σταθερές ή προσδιορισµένες πληρωµές, τα οποία δεν διαπραγµατεύονται σε ενεργές αγορές. Στην κατηγορία αυτή (Δάνεια και Απαιτήσεις) δεν περιλαµβάνονται : Απαιτήσεις από προκαταβολές για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, Απαιτήσεις που έχουν να κάνουν µε δοσοληψίες φόρων, οι οποίες έχουν επιβληθεί νοµοθετικά από το κράτος, Οτιδήποτε δεν καλύπτεται από σύµβαση ώστε να δίνει δικαίωµα στην επιχείρηση για λήψη µετρητών ή άλλων χρηµατοοικονοµικών παγίων στοιχείων. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της µεθόδου του πραγµατικού επιτοκίου. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις περιλαµβάνονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό, εκτός από εκείνα µε λήξη µεγαλύτερη των δώδεκα µηνών από την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Τα τελευταία συµπεριλαµβάνονται στα µη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 53

54 Επενδύσεις κατεχόµενες ως τη λήξη Περιλαµβάνουν µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία µε πάγιες ή προσδιορισµένες πληρωµές και συγκεκριµένη λήξη και τα οποία η Εταιρεία έχει την πρόθεση και τη δυνατότητα να διακρατήσει έως τη λήξη τους. Η Εταιρεία και ο Όµιλος δεν κατέχουν επενδύσεις αυτής της κατηγορίας Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Περιλαµβάνουν µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία είτε προσδιορίζονται σε αυτήν την κατηγορία, είτε δεν µπορούν να ενταχθούν σε κάποια από τις προηγούµενες τρείς κατηγορίες χρηµατοοικονοµικών µέσων. Οι αγοραπωλησίες επενδύσεων αυτής της κατηγορίας καταχωρούνται µε το κόστος αγοράς τους κατά την ηµεροµηνία εµπορικής συναλλαγής, η οποία είναι η ηµεροµηνία όπου ο Όµιλος δεσµεύεται να αγοράσει ή να πουλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Το κόστος αγοράς περιλαµβάνει τις δαπάνες συναλλαγής. Τα διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους. Τα µη πραγµατοποιηθέντα κέρδη (ζηµίες) που προκύπτουν από τις αλλαγές στην εύλογη αξία των χρεογράφων που ταξινοµούνται ως διαθέσιµα προς πώληση αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση. Η εύλογη αξία των επενδύσεων βασίζεται στην τιµή προσφοράς ή στα ποσά που παράγονται από τα µοντέλα ταµειακών ροών. Οι εύλογες αξίες για τα µετοχικά χρεόγραφα µη εισηγµένων εταιρειών υπολογίζονται χρησιµοποιώντας δείκτες τιµής προς κέρδη ή τιµής προς ταµειακές ροές, προσαρµοσµένους στις συγκεκριµένες περιστάσεις του εκδότη. Οι µετοχές, των οποίων η εύλογη αξία δεν µπορεί να υπολογιστεί µε ακρίβεια, αναγνωρίζονται στην τιµή κόστους µείον τυχόν αποµείωση της αξίας αυτών. Όταν τα χρεόγραφα που χαρακτηρίζονται ως διαθέσιµα προς πώληση πωλούνται ή αποµειώνονται, οι συσσωρευµένες αναπροσαρµογές της εύλογης αξίας συµπεριλαµβάνονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος ως κέρδη ή ζηµίες από χρεόγραφα επενδύσεων Συµψηφισµός χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού Όπου υπάρχει νοµικά εκτελέσιµο δικαίωµα συµψηφισµού για αναγνωρισµένα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού και υπάρχει η πρόθεση τακτοποίησης της υποχρέωσης και παράλληλης ρευστοποίησης του περιουσιακού στοιχείου ή τακτοποίησης µε συµψηφισµό, όλες οι σχετικές χρηµατοοικονοµικές επιδράσεις συµψηφίζονται. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 54

55 3.11 Εµπορικές και λοιπές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και µεταγενέστερα αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος µε τη χρήση του πραγµατικού επιτοκίου, αφαιρουµένων και των ζηµιών αποµείωσης. Οι ζηµιές αποµείωσης (απώλειες από επισφαλείς απαιτήσεις) αναγνωρίζονται όταν υπάρχει αντικειµενική απόδειξη ότι ο Όµιλος δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται µε βάση τους συµβατικούς όρους. Το ποσό της ζηµιάς αποµείωσης είναι η διαφορά µεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της παρούσας αξίας των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών, προεξοφλουµένων µε το πραγµατικό επιτόκιο. Το ποσό της ζηµιάς αποµείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσµατα χρήσης Διαθέσιµα Τα διαθέσιµα περιλαµβάνουν και τα ισοδύναµα των ταµειακών διαθεσίµων, όπως είναι οι καταθέσεις όψεως και οι καταθέσεις προθεσµίας βραχείας διάρκειας. Τραπεζικές υπεραναλήψεις, που είναι αποπληρωτέες σε πρώτη ζήτηση και αποτελούν αναπόσπαστο µέρος της διαχείρισης των διαθεσίµων του Οµίλου περιλαµβάνονται, για σκοπούς σύνταξης της κατάστασης ταµειακών ροών, ως συστατικό στοιχείο των ταµειακών διαθεσίµων Μετοχικό Κεφάλαιο Οι κοινές µετοχές χαρακτηρίζονται ως κεφάλαιο. Το προσαυξηµένο εξωτερικό κόστος άµεσα αποδοτέο στην έκδοση νέων µετοχών εµφανίζεται στο κεφάλαιο αφαιρετικά του εισπρακτέου ποσού. Κατά την απόκτηση ιδίων µετοχών, το καταβληθέν τίµηµα, συµπεριλαµβανοµένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται µειωτικά των ιδίων κεφαλαίων Δάνεια Όλα τα δάνεια αρχικώς καταχωρούνται στο κόστος, το οποίο είναι η εύλογη αξία της παροχής πλην των εξόδων απόκτησης των δανείων. Τα δάνεια αποτιµώνται µεταγενέστερα στην αποσβεσθείσα τιµή κτήσης χρησιµοποιώντας τη µέθοδο του προεξοφλητικού επιτοκίου. Οποιαδήποτε διαφορά µεταξύ της παροχής (πλην των εξόδων απόκτησης) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος κατά τη διάρκεια της περιόδου των δανείων Χρηµατοδοτικές και Λειτουργικές Μισθώσεις Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 55

56 Οι χρηµατοδοτικές µισθώσεις, οι οποίες µεταβιβάζουν στον Όµιλο ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που ακολουθούν την κυριότητα του µισθωµένου στοιχείου, καταχωρούνται ως περιουσιακά στοιχεία µε ποσό ίσο κατά την έναρξη της µίσθωσης µε την πραγµατική αξία του µισθωµένου περιουσιακού στοιχείου ή αν είναι χαµηλότερη, µε την παρούσα αξία των ελάχιστων µισθωµάτων. Τα µισθώµατα επιµερίζονται στα χρηµατοοικονοµικά έξοδα και σε µείωση της ανεξόφλητης υποχρέωσης, έτσι ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο πάνω στο εναποµένον υπόλοιπο της υποχρέωσης. Τα χρηµατοοικονοµικά έξοδα χρεώνονται απευθείας στα αποτελέσµατα χρήσης. Τα µισθωµένα περιουσιακά στοιχεία αποσβένονται βάσει της ωφέλιµης ζωής τους. Μισθώσεις όπου ο εκµισθωτής διατηρεί όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας του περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίζονται ως λειτουργικά µισθώµατα. Οι πληρωµές των λειτουργικών µισθωµάτων αναγνωρίζονται ως έξοδο στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος σε σταθερή βάση κατά τη διάρκεια της µίσθωσης Φόρος εισοδήµατος (τρέχων και αναβαλλόµενος) Ο τρέχων και αναβαλλόµενος φόρος εισοδήµατος υπολογίζονται βάσει των σχετικών κονδυλίων των οικονοµικών καταστάσεων, σύµφωνα µε τους φορολογικούς νόµους της χώρας στην οποία εδρεύει έκαστη εταιρεία του Οµίλου. Ο τρέχων φόρος εισοδήµατος αφορά, φόρο επί των φορολογητέων κερδών του Οµίλου όπως αναµορφώθηκαν σύµφωνα µε τις απαιτήσεις του φορολογικού νόµου και υπολογίστηκε µε βάση τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή. Η αναβαλλόµενη φορολογία υπολογίζεται χρησιµοποιώντας τη µέθοδο υποχρεώσεως (liability method) σε όλες τις προσωρινές φορολογικές διαφορές κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού µεταξύ της φορολογικής βάσης και της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων. Οι αναµενόµενες φορολογικές επιπτώσεις από τις προσωρινές φορολογικές διαφορές προσδιορίζονται και εµφανίζονται είτε ως µελλοντικές (αναβαλλόµενες) φορολογικές υποχρεώσεις, είτε ως αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις. Καταχωρούνται αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις για όλες τις εκπεστέες προσωρινές διαφορές και τις µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές κατά την έκταση που πιθανολογείται ότι θα υπάρξει διαθέσιµο φορολογητέο κέρδος έναντι του οποίου η εκπεστέα προσωρινή διαφορά µπορεί να αξιοποιηθεί. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 56

57 Η λογιστική αξία των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων αναθεωρείται σε κάθε ηµεροµηνία του ισολογισµού και µειώνεται στο βαθµό που δεν πιθανολογείται ότι θα υπάρξουν αρκετά φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιµοποιηθεί µέρος ή το σύνολο των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων. Οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις για την τρέχουσα και τις προηγούµενες χρήσεις αποτιµώνται στο ποσό που αναµένεται να πληρωθεί στις φορολογικές αρχές (ή να ανακτηθεί από αυτές), µε τη χρήση φορολογικών συντελεστών (και φορολογικών νόµων) που έχουν θεσπιστεί ή έχουν ανακοινωθεί από τις αρµόδιες φορολογικές αρχές, µέχρι την ηµεροµηνία του ισολογισµού Προβλέψεις για παροχές προς τους εργαζοµένους Η υποχρέωση του Οµίλου προς τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από αυτόν, για τη µελλοντική καταβολή παροχών ανάλογα µε το χρόνο της προϋπηρεσίας του καθενός, προσµετράται και απεικονίζεται µε βάση το αναµενόµενο να καταβληθεί δεδουλευµένο δικαίωµα κάθε εργαζόµενου, κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού, προεξοφλούµενο στην παρούσα του αξία, σε σχέση µε τον προβλεπόµενο χρόνο καταβολής του. Το χρησιµοποιούµενο επιτόκιο προεξόφλησης είναι ίσο µε την απόδοση, κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού, των µακροπρόθεσµων οµολόγων του Ελληνικού Δηµοσίου. Η σχετική υποχρέωση υπολογίζεται µε βάση τις οικονοµικές και αναλογιστικές παραδοχές που αναλύονται στη Σηµείωση 32 και καθορίζονται χρησιµοποιώντας την αναλογιστική µέθοδο αποτιµήσεως των εκτιµώµενων µονάδων υποχρέωσης (Projected Unit Method). Τα καθαρά κόστη συνταξιοδοτήσεως της περιόδου συµπεριλαµβάνονται στο κόστος µισθοδοσίας στην επισυναπτόµενη κατάσταση συνολικού εισοδήµατος και αποτελούνται από τη παρούσα αξία των παροχών που έγιναν δεδουλευµένες κατά τη διάρκεια της περιόδου, τους τόκους επί της υποχρεώσεως παροχών, το κόστος προγενέστερης υπηρεσίας, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζηµίες και όποια άλλα πρόσθετα συνταξιοδοτικά κόστη. Τα κόστη προγενέστερης υπηρεσίας αναγνωρίζονται σε σταθερή βάση πάνω στη µέση περίοδο έως ότου τα οφέλη του προγράµµατος κατοχυρωθούν. Τα µη αναγνωρισµένα αναλογιστικά κέρδη και ζηµίες, αναγνωρίζονται πάνω στη µέση υπολειπόµενη διάρκεια της περιόδου παροχής υπηρεσιών των ενεργών υπαλλήλων και συµπεριλαµβάνονται σαν µέρος του καθαρού κόστους συνταξιοδότησης κάθε περιόδου εάν, κατά την έναρξη της περιόδου υπερβαίνουν το 10 % της µελλοντικής εκτιµώµενης υποχρέωσης για παροχές. Οι υποχρεώσεις για παροχές συνταξιοδότησης δεν χρηµατοδοτούνται Κρατικά ασφαλιστικά προγράµµατα Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 57

58 Το προσωπικό του Οµίλου καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα που αφορά στον ιδιωτικό τοµέα (Ι.Κ.Α.), ο οποίος χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρµακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόµενος είναι υποχρεωµένος να συνεισφέρει µέρος του µηνιαίου µισθού του στο ταµείο, ενώ τµήµα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από τον Όµιλο. Κατά την συνταξιοδότηση το ασφαλιστικό ταµείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους εργαζοµένους. Κατά συνέπεια ο Όµιλος δεν έχει καµία νοµική ή τεκµαρτή υποχρέωση για την πληρωµή µελλοντικών παροχών µε βάση αυτό το πρόγραµµα Προβλέψεις και Ενδεχόµενες Απαιτήσεις, Υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όµιλος έχει παρούσες νοµικές ή τεκµαιρόµενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσµα προγενέστερων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους µέσω εκροής πόρων και τα ποσά των υποχρεώσεων µπορούν να εκτιµηθούν αξιόπιστα. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ηµεροµηνία του ισολογισµού και προσαρµόζονται έτσι ώστε να απεικονίζουν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναµένεται να εκταµιευθεί για την τακτοποίηση της υποχρέωσης. Σχετικά µε τις προβλέψεις που αναµένεται να εκκαθαριστούν σε µακροπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα, οπότε η επίδραση της χρονικής αξίας του χρήµατος είναι σηµαντική, τα σχετικά ποσά υπολογίζονται προεξοφλώντας τις αναµενόµενες µελλοντικές ταµειακές ροές µε ένα συντελεστή προ φόρων ο οποίος αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εκτιµήσεις της αγοράς για τη χρονική αξία του χρήµατος, και όπου κρίνεται απαραίτητο, τους κινδύνους που σχετίζονται συγκεκριµένα µε την υποχρέωση. Οι ενδεχόµενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός εάν η πιθανότητα µιας εκροής πόρων που ενσωµατώνουν οικονοµικά οφέλη είναι ελάχιστη. Ενδεχόµενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονοµικών ωφελειών είναι πιθανή Κρατικές επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην ονοµαστική αξία τους όταν υπάρχει εύλογη διαβεβαίωση ότι η επιχορήγηση θα ληφθεί και ότι η Εταιρεία θα συµµορφωθεί µε όλους τους προβλεπόµενους όρους. Οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετικά µε τρέχουσες δαπάνες αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος κατά τη διάρκεια της περιόδου εκείνης που χρειάζεται για να αντιστοιχίσουν τις δαπάνες εκείνες που είναι προορισµένες να αντισταθµίσουν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετικά µε την αγορά ενσώµατων ακινητοποιήσεων (παγίων) συµπεριλαµβάνονται στις µακροπρόθεσµες υποχρεώσεις ως έσοδα εποµένων χρήσεων και αναγνωρίζονται ως έσοδο και µεταφέρονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος, κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής του επιχορηγηθέντος περιουσιακού στοιχείου. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 58

59 3.21 Αναγνώριση εσόδων Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν µεταφέρονται στον αγοραστή οι σηµαντικοί κίνδυνοι και τα οφέλη της ιδιοκτησίας των αγαθών. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών βασίζονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης, που καθορίζεται από την αναφορά στις έως τώρα αποδοθείσες υπηρεσίες, ως ποσοστό επί των συνολικών υπηρεσιών που προσφέρονται. Τα έσοδα που προκύπτουν από δικαιώµατα εκµετάλλευσης (ή δικαιόχρησης) αναγνωρίζονται στη βάση της αυτοτέλειας των λογιστικών περιόδων και σύµφωνα µε το περιεχόµενο των σχετικών συµφωνιών. Τα έσοδα τόκων αναγνωρίζονται στη βάση της χρονικής αναλογίας, λαµβάνοντας υπόψη το υπόλοιπο του αρχικού ποσού και του ισχύοντα συντελεστή της περιόδου έως τη λήξη, όταν καθορίζεται ότι τέτοια έσοδα θα είναι πληρωτέα στον Όµιλο. Τα έσοδα από µερίσµατα αναγνωρίζονται ως έσοδο κατά την ηµεροµηνία έγκρισης της διανοµής τους Έσοδα από κατασκευαστικά συµβόλαια Τα κατασκευαστικά συµβόλαια αφορούν στην κατασκευή περιουσιακών στοιχείων για λογαριασµό πελατών του Οµίλου, σύµφωνα µε τους όρους που προβλέπονται στα σχετικά συµβόλαια και των οποίων η εκτέλεση συνήθως διαρκεί για χρονικό διάστηµα µεγαλύτερο της µιας χρήσης. Τα έξοδα που αφορούν στο συµβόλαιο αναγνωρίζονται όταν πραγµατοποιούνται. Στην περίπτωση όπου το αποτέλεσµα µιας σύµβασης κατασκευής έργου δεν είναι εφικτό να αποτιµηθεί αξιόπιστα και κυρίως στην περίπτωση όπου το έργο βρίσκεται σε πρώιµο στάδιο, το δουλευµένο έσοδο αναγνωρίζεται µόνο στην έκταση που το αναληφθέν συµβατικό κόστος ενδέχεται να ανακτηθεί. Όταν το αποτέλεσµα ενός συµβολαίου έργου µπορεί να εκτιµηθεί µε αξιοπιστία, το έσοδο και τα έξοδα του συµβολαίου αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια του συµβολαίου, αντίστοιχα, ως έσοδο και έξοδο. Ο Όµιλος χρησιµοποιεί τη µέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης για να καθορίσει το δουλευµένο ποσό εσόδου και εξόδου που θα αναγνωρίσει σε κάθε συγκεκριµένη χρονική περίοδο. Το στάδιο Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 59

60 ολοκλήρωσης προσµετράται µε βάση το συµβατικό κόστος που έχει πραγµατοποιηθεί µέχρι την ηµεροµηνία του ισολογισµού σε σχέση µε το συνολικό εκτιµώµενο κόστος κατασκευής του έργου. Σε περιπτώσεις που πιθανολογείται ότι το συνολικό κόστος ενός συµβολαίου θα υπερβεί το συνολικό έσοδο, τότε η αναµενόµενη ζηµία αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα χρήσης ως έξοδο. Για τον υπολογισµό του κόστους που πραγµατοποιήθηκε έως το τέλος της χρήσης, τυχόν έξοδα που σχετίζονται µε µελλοντικές εργασίες αναφορικά µε το συµβόλαιο εξαιρούνται και εµφανίζονται ως απαίτηση. Το σύνολο του κόστους που πραγµατοποιήθηκε και του κέρδους / ζηµίας που αναγνωρίσθηκε για κάθε συµβόλαιο συγκρίνεται µε τις προοδευτικές τιµολογήσεις µέχρι το τέλος της χρήσης. Όπου τα πραγµατοποιηθέντα έξοδα πλέον των καθαρών κερδών (µείον των ζηµιών) που έχουν αναγνωρισθεί υπερβαίνουν τις προοδευτικές τιµολογήσεις, η διαφορά εµφανίζεται ως απαίτηση από πελάτες συµβολαίων έργων στο κονδύλι "Πελάτες και λοιπές εµπορικές απαιτήσεις". Όταν οι προοδευτικές τιµολογήσεις υπερβαίνουν τα πραγµατοποιηθέντα έξοδα πλέον των καθαρών κερδών (µείον των ζηµιών) που έχουν αναγνωρισθεί, το υπόλοιπο εµφανίζεται ως υποχρέωση προς τους πελάτες συµβολαίων έργων στο κονδύλι "Προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις" Έξοδα Χρηµατοδοτικές µισθώσεις Οι χρηµατοδοτικές µισθώσεις αντιµετωπίζονται ως δανειακές συµβάσεις, µε συνέπεια να απεικονίζονται τα µισθούµενα περιουσιακά στοιχεία ως περιουσιακά στοιχεία του Οµίλου (και να αποσβένονται), µε αντίστοιχη αναγνώριση της χρηµατοδοτικής υποχρέωσης προς τον εκµισθωτή. Το κόστος της χρηµατοδότησης καταχωρείται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος ως έξοδο, κατά το χρόνο που καθίσταται δεδουλευµένο Κόστος χρηµατοδότησης Το καθαρό χρηµατοδοτικό κόστος αποτελείται από τους δεδουλευµένους τόκους επί των συναφθέντων δανείων, που υπολογίζονται βάσει της µεθόδου του πραγµατικού επιτοκίου Κέρδη / Ζηµίες ανά µετοχή Τα βασικά κέρδη / ζηµίες ανά µετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη της περιόδου µε το µέσο σταθµισµένο αριθµό κοινών µετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της συγκεκριµένης περιόδου, εξαιρώντας το µέσο όρο των κοινών µετοχών που αποκτήθηκαν από τον Όµιλο ως ίδιες µετοχές. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 60

61 3.24 Τµηµατική ανάλυση των δραστηριοτήτων του Οµίλου «Τοµέας» ή «τµήµα» των δραστηριοτήτων του Οµίλου είναι κάθε διακεκριµένη επιχειρηµατική δραστηριότητα µε ιδιάζοντα χαρακτηριστικά ως προς τη φύση της δραστηριότητας και τους επιχειρηµατικούς κινδύνους που συνεπάγεται (επιχειρηµατικός τοµέας). 4. Διαχείριση χρηµατοοικονοµικών κινδύνων Ο Όµιλος εκτίθεται σε διάφορους χρηµατοοικονοµικούς κινδύνους, οι κυριότεροι εκ των οποίων είναι οι απρόβλεπτες διακυµάνσεις των επιτοκίων και των συναλλαγµατικών ισοτιµιών, ο πιστωτικός κίνδυνος και ο κίνδυνος ρευστότητας. Οι πολιτικές διαχειρίσεως των σχετικών κινδύνων του Οµίλου έχουν ως στόχο την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων που µπορεί να έχουν οι κίνδυνοι αυτοί στη χρηµατοοικονοµική θέση και απόδοση του Οµίλου και της Εταιρείας. Η διαχείριση κινδύνου διενεργείται από την Οικονοµική Διεύθυνση της Εταιρείας, οι σχετικές πολιτικές της οποίας εγκρίνονται από το Διοικητικό Συµβούλιο. Η διαχείριση χρηµατοοικονοµικών κινδύνων περιλαµβάνει την αναγνώριση, τον υπολογισµό και την αντιστάθµιση των χρηµατοοικονοµικών κινδύνων σε στενή συνεργασία µε τις λειτουργικές µονάδες των εταιρειών του Οµίλου. 4.1 Κίνδυνος της αγοράς Συναλλαγµατικός κίνδυνος Ο Όµιλος ως επί το πλείστον δραστηριοποιείται στην Ελλάδα και αντιµετωπίζει περιορισµένο συναλλαγµατικό κίνδυνο. Η έκθεση του Οµίλου σε συναλλαγµατικό κίνδυνο προέρχεται κυρίως από την θυγατρική εταιρεία REDRA SA η οποία δραστηριοποιείται στη Ρουµανία Κίνδυνος τιµής Ο Όµιλος εκτίθεται σε κίνδυνο τιµών ακινήτων λόγω των σηµαντικών επενδύσεων του σε ακίνητη περιουσία οι οποίες περιλαµβάνονται στην ενοποιηµένη κατάσταση οικονοµικής θέσης στις κατηγορίες των ενσώµατων ακινητοποιήσεων και των επενδύσεων σε ακίνητα. Ο Όµιλος έχει υιοθετήσει το µοντέλο επανεκτίµησης των ακινήτων, βάσει του οποίου η αξία των ακινήτων επανεκτιµάται σε τακτά χρονικά διαστήµατα µε βάση τις µεταβολές στην αγορά, προκείµενου οι αξίες των ακινήτων στην κατάσταση χρηµατοοικονοµικής θέσης να είναι εύλογες. Ο σχετικός κίνδυνος που απορρέει από τα ιδιοχρησιµοποιούµενα ακίνητα είναι περιορισµένος καθώς οι αξίες στις οποίες είναι αποτιµηµένα δεν αποκλίνουν από τις αντίστοιχες της αγοράς. Σηµειώνεται ότι, λόγω της δυσµενούς οικονοµικής κατάστασης η Διοίκηση του Οµίλου στα πλαίσια ενίσχυσης της Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 61

62 ρευστότητας του θα εξετάσει την αποεπένδυση µέρους της ακίνητης περιουσίας του σε περίπτωση που υπάρξουν συµφέρουσες επενδυτικές προτάσεις. Επίσης, ο σχετικός κίνδυνος που απορρέει από το χαρτοφυλάκιο επενδυτικών ακινήτων που διακατέχει ο Όµιλος περιορίζεται ουσιαστικά από την υιοθετούµενη στρατηγική της Διοικήσεως αναφορικά µε τις εν λόγω επενδύσεις η οποία έχει να κάνει µε τη πραγµατοποίηση επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία µακροπρόθεσµου επενδυτικού ορίζοντα. Ο Όµιλος εκτίθεται σε κίνδυνο µεταβολής της αξίας των υλικών και λοιπών πρώτων υλών που χρησιµοποιεί στην εκτέλεση των τεχνικών έργων που αναλαµβάνει. Ο κίνδυνος αυτός αντιµετωπίζεται µερικώς µε την εξασφάλιση σχετικής πρόβλεψης στις συµβάσεις που συνάπτει ο Όµιλος για την εκτέλεση δηµοσίων και ιδιωτικών έργων στην οποία προβλέπεται η αναθεώρηση του κόστους αυτών λόγω µεταβολής της αξίας των χρησιµοποιούµενων υλικών Κίνδυνος επιτοκίου Ο κίνδυνος διακύµανσης των επιτοκίων για τον Όµιλο και την Εταιρεία προέρχεται κυρίως από µακροπρόθεσµες και βραχυπρόθεσµες δανειακές υποχρεώσεις. Πέραν των διακρατούµενων διαθεσίµων δεν υπάρχουν άλλα σηµαντικά έντοκα στοιχεία ενεργητικού και συνεπώς το εισόδηµα και οι λειτουργικές ταµειακές ροές του Οµίλου είναι ουσιωδώς ανεξάρτητες από τις αλλαγές στην αγορά των επιτοκίων. Ο κίνδυνος επιτοκίου του Οµίλου πηγάζει από τις µακροπρόθεσµες και βραχυπρόθεσµες τραπεζικές υποχρεώσεις οι οποίες υπόκεινται σε κυµαινόµενα επιτόκια. Κατά την 31/12/2014 εάν τα επιτόκια των δανειακών υποχρεώσεων ήταν 0,50% υψηλότερα/χαµηλότερα και οι υπόλοιπες µεταβλητές παρέµεναν σταθερές, τα µετά φόρων αποτελέσµατα της κλειόµενης χρήσης και η καθαρή θέση του Οµίλου θα εµφανίζονταν µειωµένα/αυξηµένα κατά το ποσό των 740, κυρίως λόγω των υψηλότερων/χαµηλότερων εξόδων χρεωστικών τόκων που θα προέκυπταν από τις δανειακές υποχρεώσεις µε κυµαινόµενο επιτόκιο. 4.2 Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος διαχειρίζεται σε οµιλική βάση Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει από τις πιστωτικές εκθέσεις στους πελάτες, συµπεριλαµβανοµένων των σηµαντικών απαιτήσεων και διενεργηµένων συναλλαγών. Ο Όµιλος έχει σηµαντική συγκέντρωση των απαιτήσεων του, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι οι απαιτήσεις του αφορούν περιορισµένο αριθµό πελατών, οι οποίοι είναι το Ελληνικό Δηµόσιο, καθώς και εγχώριες και πολυεθνικές εταιρείες. Κατά την 31/12/2014, η Διοίκηση εκτιµώντας τις περιρρέουσες συνθήκες, προέβη σε επιπλέον αποµείωση της αξίας εµπορικών και λοιπών απαιτήσεων κατά ποσό 100 (2013: 2.025) στον Όµιλο και 100 (2013: 1.311) στην Εταιρεία. Έτσι τα συνολικά ποσά προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 62

63 απαιτήσεις ανέρχονται συνολικά σε για το όµιλο και για την εταιρεία. 4.3 Κίνδυνος ρευστότητας Κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης ο Όµιλος και η Εταιρεία πραγµατοποίησαν ζηµιογόνα λειτουργικά αποτελέσµατα µετά φόρων ποσού (19.260) (2013: (27.705)) και (19.995) (2013: (27.625)) αντίστοιχα. Η εν λόγω δυσµενής λειτουργική αποδοτικότητα σε συνδυασµό µε την εξασφάλιση περιορισµένων εγκεκριµένων αχρησιµοποίητων τραπεζικών πιστώσεων συντέλεσαν στην εµφάνιση ληξιπρόθεσµων υποχρεώσεων εκτός των τραπεζικών. Σηµειώνεται ότι η Εταιρεία κατά την κλειόµενη χρήση δεν ήταν συνεπής στην αποπληρωµή των δανειακών της υποχρεώσεων, µε συνέπεια αυτές να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσµες. Απόρροια των παραπάνω γεγονότων για τον Όµιλο και την Εταιρεία ήταν η εµφάνιση αρνητικού κεφαλαίου κίνησης ποσού ( ) (2013: ( )) και ( ) (2013: ( )) αντίστοιχα και συνακόλουθα αυξηµένου κινδύνου ρευστότητας, ο οποίος έχει οδηγήσει την Εταιρεία και κατ επέκταση τον Όµιλο σε δεινή οικονοµική θέση. Δεδοµένου του ανεκτέλεστου υπολοίπου των υπογεγραµµένων κατασκευαστικών συµβολαίων από τεχνικά έργα συνολικού ύψους 23 εκατ. (2013: 22 εκατ.) κατά την ηµεροµηνία έγκρισης των οικονοµικών καταστάσεων, και αναµένοντας την εκ νέου υπαγωγή της Εταιρείας στην Διαδικασία Εξυγίανσης κατ άρθρο 106β του Ν. 3588/2007 ως αντικαταστήθηκε, δυνάµει των Ν. 4013/2011 & Ν. 4072/2012 και ισχύει σήµερα, η Εταιρεία και ο Όµιλος αναµένουν να διαχειριστούν αποτελεσµατικά τον υψηλό κίνδυνο ρευστότητας που αντιµετωπίζουν και έχουν συντάξει τις ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της κλειόµενης χρήσης µε βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern). Στον επόµενο πίνακα παρατίθεται ανάλυση των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων, σύµφωνα µε τις συµβατικές ηµεροµηνίες διευθέτησης αυτών. Κατά την 31/12/2014 Μέχρι 1 έτος Από 2 έως και 5 έτη Πάνω από 5 έτη Δανεισµός (Σηµείωση 31) Εµπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Κατά την 31/12/2013 Μέχρι 1 έτος Από 2 έως και 5 έτη Πάνω από 5 έτη Δανεισµός (Σηµείωση 31) Εµπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Διαχείριση κεφαλαιουχικού κινδύνου Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 63

64 Ο σκοπός του Οµίλου όταν διαχειρίζεται τα κεφάλαια είναι να διατηρήσει µια κεφαλαιουχική δοµή, η οποία θα µειώνει το κόστος κεφαλαίου. Το κεφάλαιο επισκοπείται µε βάση ένα συντελεστή µόχλευσης. Ο συντελεστής υπολογίζεται ως το καθαρό χρέος διαιρούµενο µε το συνολικό κεφάλαιο. Το καθαρό χρέος υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισµός (συµπεριλαµβάνονται βραχυπρόθεσµα και µακροπρόθεσµα δάνεια όπως εµφανίζονται στον ισολογισµό) µείον τα χρηµατικά διαθέσιµα. Το συνολικό κεφάλαιο υπολογίζεται ως τα ίδια κεφάλαια που εµφανίζονται στον ισολογισµό συν το καθαρό χρέος. Πιο συγκεκριµένα: Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/ /12/ /12/ /12/2013 Συνολικός Δανεισµός Μείον: Χρηµατικά διαθέσιµα Καθαρό χρέος Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ( ) ( ) ( ) ( ) Σύνολο κεφαλαίου Συντελεστής µόχλευσης 515,79% 402,90% 619,13% 427,80% Η σηµαντική επιδείνωση του συντελεστή µόχλευσης σε επίπεδο Οµίλου και Εταιρείας, οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σηµαντική µείωση των ιδίων κεφαλαίων, όσο και στην αύξηση του καθαρού χρέους του Οµίλου και της Εταιρείας. 4.5 Εύλογη Αξία Η εύλογη αξία των χρηµατοοικονοµικών µέσων που κυκλοφορούν στο εµπόριο στις ενεργές αγορές (όπως οι εµπορικές συναλλαγές) είναι βασισµένη στις τιµές αγοράς όπως αυτές διαµορφώνονται κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Η αναφερόµενη τιµή της αγοράς που χρησιµοποιείται για χρηµατοοικονοµικούς σκοπούς από τον Όµιλο είναι η τρέχουσα τιµή προσφοράς. Η εύλογη αξία των χρηµατοοικονοµικών µέσων τα οποία δεν συναλλάσσονται σε µια ενεργή αγορά καθορίζεται από κατάλληλες για κάθε περίπτωση τεχνικές αποτιµήσεων. Ο Όµιλος χρησιµοποιεί πληθώρα µεθόδων και κάνει υποθέσεις που βασίζονται στις συνθήκες αγοράς που υπάρχουν σε κάθε ηµεροµηνία του ισολογισµού. 5. Δοµή του Οµίλου Ο Όµιλος ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΙΔΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ απαρτίζεται από τις ακόλουθες εταιρείες: Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 64

65 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΔΡΑ ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε. Κορωπί, Ελλάδα Κατασκευαστική Μητρική Ολική ενσωµάτωση - Ι. Θυγατρικές Εταιρείες EDRACO A.T.E. Κορωπί Κατασκευαστική 89,35% ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. Κορωπί Κατασκευαστική 90,91% ENVIPROSYSTEMS A.T.E. Αγ. Παρασκευή Κατασκευαστική 100,00% REDRA S.A. Ρουµανία Κατασκευαστική 53,00% EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. Αγ. Παρασκευή Κατασκευαστική 100,00% Ολική ενσωµάτωση Ολική ενσωµάτωση Ολική ενσωµάτωση Ολική ενσωµάτωση Ολική ενσωµάτωση Άµεση Άµεση Άµεση Άµεση Άµεση ΙΙ. Συγγενείς Εταιρείες ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε. Αθήνα Βιοµηχανική 49,00% Καθαρή Θέση Άµεση ΛΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΕΒΕ Κορωπί Βιοµηχανική & Εµπορική 42,47% Καθαρή Θέση Άµεση & Έµµεση ΥΔΡΟΒΑΤ Α.Ε. Κορωπί Κατασκευαστική 39,09% Καθαρή Θέση Έµµεση ΙΙΙ. Κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE- EDRACO ATE Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE- EDRACO ATE Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE- ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ Κ/Ξ EDRACO ATE-Γ. Π. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κορωπί Κατασκευαστική 95,74% Κορωπί Κατασκευαστική 94,67% Κορωπί Κατασκευαστική 50,00% Κορωπί Κατασκευαστική 85,91% K/Ξ ΕΡΚΑΤ ΑΕ -EDRACO ATE Κορωπί Κατασκευαστική 44,67% Κ/Ξ ENVIPROSYSTEMS ΑTΕ- EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ Κ/Ξ ENVIPROSYSTEMS ΑTΕ- EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ Κ/Ξ ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε.- ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.-ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε. K/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ - ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΑΕ Κορωπί Κατασκευαστική 100,00% Κορωπί Κατασκευαστική 100,00% Παγκράτι Κατασκευαστική 33,33% Κορωπί Κατασκευαστική 60,00% Κ/Ξ EDRACO ΑΤΕ - ΙΩΝΑΣ ΑΤΕ Κορωπί Κατασκευαστική 86,12% Κ/Ξ EDRACO ΑΤΕ ΩΡΙΩΝ ΑΤΕ- ΔΟΜΟΣΤΑΤΙΚΗ ΑΕ Κ/Ξ J & P ΑΒΑΞ - EDRACO ATE - ΣΥΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.. Κορωπί Κατασκευαστική 39,08% Αθήνα Κατασκευαστική 22,78% Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Αναλογική ενσωµάτωση Άµεση & Έµµεση Άµεση & Έµµεση Άµεση Έµµεση Έµµεση Έµµεση Έµµεση Άµεση Άµεση Έµµεση Έµµεση Έµµεση Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 65

66 Κατά τη σύνταξη των ετήσιων ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, όλες οι ανωτέρω εταιρείες του Οµίλου ενοποιήθηκαν µε τη µέθοδο της ολικής και αναλογικής ενσωµάτωσης από την 1η Ιανουαρίου 2014, εκτός των κοινοπραξιών Κ/Ξ ΜΕΤΩΝ ΑΕ-ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ- ΒΙΟΤΕΡ ΑΕ,Κ/Ξ ΑΡΧΙΤΕΧ ΑΤΕ EDRACO ATE ΩΡΙΩΝ ΑΤΕ και Κ/Ξ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ENVIPROSYSTEMS ΑΤΕ οι οποίες εκκαθαρίστηκαν κατά το πρώτο εξάµηνο της κλειόµενης χρήσης και κατά συνέπεια δεν περιλήφθηκαν στις οικονοµικές καταστάσεις της κλειόµενης χρήσης ενώ περιλαµβάνονταν στις οικονοµικές καταστάσεις της προηγούµενης χρήσης. Επιπλέον, κατά το ά εξάµηνο της κλειόµενης περιόδου η συγγενής εταιρεία EDRASIS MIDDLE EAST GENERAL TRADING ολοκλήρωσε αύξηση του µετοχικού κεφαλαίου της κατά ποσό Δ.Κ.(Δηνάρια Κουβέιτ) ( χιλ.) µε την έκδοση 40 νέων µετοχών ονοµαστικής αξίας(ποσό σε Δηνάρια Κουβέιτ) Δ.Κ ,00 (Ποσό σε ) έκαστη. Σύµφωνα µε την από 7/1/2014 απόφαση της Διοίκησης της εταιρείας η εταιρεία δεν προχώρησε σε κάλυψη του αναλογούντος ποσού στο υφιστάµενο τότε ποσοστό συµµετοχής της (49%) µε συνέπεια ύστερα από την ολοκλήρωση της προαναφερόµενης αύξησης µετοχικού κεφαλαίου το ποσοστό συµµετοχής της να κατέλθει από 49% σε 29% κατέχοντας 29 µετοχές επί συνόλου 100 µετοχών από τις οποίες αποτελούταν πλέον το µετοχικό κεφάλαιο της εν λόγω εταιρείας. Μετά την δηµοσίευση των αποτελεσµάτων της χρήσης 2013 υπήρξε επιπλέον νέα ζηµία Δ.Κ. η οποία δηµιούργησε νέο πρόβληµα στα Ίδια Κεφάλαια της εταιρείας µε αποτέλεσµα το Υπουργείο Εµπορίου του Κουβέιτ να ζητήσει µε προσωρινό Ισολογισµό της 30/09/2014 την κάλυψη των ζηµιών της εταιρείας. Το µερίδιο µας ανερχόταν στο ποσό των Δ.Κ.. Είναι προφανές ότι και αυτό το ποσό ήταν αδύνατο να καλυφθεί από την εταιρεία µας για να συνεχίσουµε να έχουµε ποσοστό 29% στα κεφάλαια της. Κάτω από αυτές τις συνθήκες και µε δεδοµένη την οικονοµική µας αδυναµία για να αποφύγουµε την πλήρη απαξίωση του µεριδίου µας συµφωνήθηκε να µεταβιβάσουµε το µερίδιο µας στην «AHMADIAH CONSTRUCTING COMPANY» αντί ποσού Δ.Κ. για το σύνολο των 29 µετοχών µας. Η θυγατρική εταιρεία EDRASIS CONSTRUCT GROUP SRL δεν συµπεριλήφθηκε στην ενοποίηση της τρέχουσας περιόδου καθότι από την 08/07/2014 έχει τεθεί από οικείο Δικαστήριο του Βουκουρεστίου σε καθεστώς εκκαθάρισης. 6. Σηµαντικές λογιστικές εκτιµήσεις και κρίσεις της Διοίκησης Η Διοίκηση του Οµίλου προβαίνει σε εκτιµήσεις, παραδοχές και αξιολογικές κρίσεις προκειµένου να επιλέξει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές και κανόνες σε σχέση µε τη µελλοντική εξέλιξη γεγονότων και εν εξελίξει καταστάσεων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιµήσεις και παραδοχές επανεξετάζονται περιοδικά προκειµένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδοµένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εµπειρία της Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 66

67 Διοίκησης του Οµίλου σε σχέση µε τη φύση και το επίπεδο των σχετικών συναλλαγών και γεγονότων. Οι βασικές εκτιµήσεις και αξιολογικές κρίσεις οι οποίες αναφέρονται σε δεδοµένα, η εξέλιξη των οποίων θα µπορούσε να επηρεάσει τα κονδύλια των οικονοµικών καταστάσεων κατά τους επόµενους δώδεκα µήνες, έχουν ως ακολούθως: Δ υνατότητα συνέχισης της οµαλής λειτουργίας του Οµίλου και της Εταιρείας στο µέλλον Κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσεως ο Όµιλος και η Εταιρεία πραγµατοποίησαν ζηµιογόνα λειτουργικά αποτελέσµατα µετά φόρων ποσού (19.260) (2013: (27.705)) και (19.995) (2013: (27.625)) αντίστοιχα. Η συνεχιζόµενη δυσµενής λειτουργική αποδοτικότητα σε συνδυασµό µε την εξασφάλιση περιορισµένων εγκεκριµένων αχρησιµοποίητων τραπεζικών πιστώσεων έχουν συντελέσει στην εµφάνιση ληξιπρόθεσµων υποχρεώσεων εκτός των τραπεζικών. Σηµειώνεται ότι η Εταιρεία κατά την κλειόµενη χρήση δεν ήταν συνεπής στην αποπληρωµή των δανειακών της υποχρεώσεων, µε συνέπεια αυτές να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσµες. Απόρροια των παραπάνω γεγονότων για τον Όµιλο και την Εταιρεία ήταν η εµφάνιση αρνητικού κεφαλαίου κίνησης ποσού ( ) (2013: ( )) και ( ) (2013: ( )) αντίστοιχα και συνακόλουθα αυξηµένου κινδύνου ρευστότητας, ο οποίος έχει οδηγήσει την Εταιρεία και κατ επέκταση τον Όµιλο σε δεινή οικονοµική θέση. Μετά την τροποποίηση του Πτωχευτικού Νόµου, η Διοίκησης της Εταιρείας αποφάσισε την εκ νέου υπαγωγή της τελευταίας στις διατάξεις του άρθρου 106β αυτού για την εξυγίανσή της και έχουν ήδη κινηθεί οι σχετικές διαδικασίες. Πιο συγκεκριµένα, η Εταιρεία κατά την 10/03/2015 υπόβαλε στις πιστώτριες τράπεζές της τελικό σχέδιο εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης των οφειλών της προς έγκριση σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 106β του Πτωχευτικού Κώδικα. Το σχετικό σχέδιο εξυγίανσης έχει λάβει υπόψη του τις προτάσεις των πιστωτριών τραπεζών οι οποίες έχουν προκύψει ύστερα από σχετικές διαπραγµατεύσεις και προβλέπει όλες τις αναγκαίες ενέργειες βάσει των οποίων η κεφαλαιακή διάρθρωση και ρευστότητα της Εταιρείας θα αποκατασταθούν σε αποδεκτά επίπεδα. Την 31/03/2015 υπεγράφη η συµφωνία εξυγίανσης µε όλες τις εµπλεκόµενες συστηµικές πιστώτριες τράπεζες (πλην της Τράπεζας Αττικής), πλέον των υπό εκκαθάριση ΤΤ και Αγροτικής Τράπεζας, και υποβλήθηκε αυθηµερόν στο αρµόδιο Πολυµελές Πρωτοδικείο Αθηνών προς έγκριση. Το ποσοστό συµµετοχής των πιστωτών στη συµφωνία εξυγίανσης υπερέβη το 68%. Εφόσον ληφθούν υπόψη τα ανωτέρω καθώς και οι προοπτικές της Εταιρείας και του Οµίλου λόγω της ύπαρξης κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης υπογεγραµµένων και µη εκτελεσµένων συµβάσεων τεχνικών έργων ανεκτέλεστου υπολοίπου 23 εκατ. (2013: 22 εκατ.) κατά την Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 67

68 ηµεροµηνία έγκρισης των οικονοµικών καταστάσεων, για την εκτέλεση των οποίων ο Όµιλος διαθέτει την απαιτούµενη εµπειρία και τα αναγκαία µέσα υλοποίησής τους, εκτιµάται ότι η Εταιρεία και ο Όµιλος θα εξέλθουν από την οικονοµική αδυναµία στην οποία βρίσκονται και µέσω της κατασκευαστικής δραστηριότητας των εταιρειών, θα εξασφαλίσουν την αναγκαία ρευστότητα για την απρόσκοπτη λειτουργία τους στο µέλλον. Βάσει των ως άνω ενεργειών της Διοίκησης, οι οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Οµίλου για τη χρήση που έληξε την 31/12/2014 καταρτίσθηκαν βάσει της παραδοχής της συνέχισης της δραστηριότητάς τους. Κατά συνέπεια οι συνηµµένες εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις δεν περιλαµβάνουν προσαρµογές και ανακατατάξεις των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων οι οποίες ενδέχεται να προέκυπταν στην περίπτωση που η Εταιρεία και ο Όµιλος δεν ήταν σε θέση να ρευστοποιήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία και να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους κατά τη συνήθη πορεία της επιχειρηµατικής τους δραστηριότητας. Αναγνώριση εσόδων από κατασκευαστικά συµβόλαια Ο Όµιλος για την αναγνώριση των εσόδων από κατασκευαστικά συµβόλαια χρησιµοποιεί, την προβλεπόµενη από το Δ.Λ.Π. 11, µέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης. Σύµφωνα µε τη µέθοδο αυτή σε κάθε ηµεροµηνία του ισολογισµού το κόστος κατασκευής των κατασκευαστικών συµβολαίων που βρίσκονται σε εξέλιξη συγκρίνεται µε το συνολικό κόστος κατασκευής εκάστης εξ αυτών προκειµένου να προσδιοριστεί το ποσοστό ολοκλήρωσης κάθε συµβάσεως. Οι σωρευτικές επιδράσεις των αναθεωρήσεων και επανεκτιµήσεων του προϋπολογιζόµενου κόστους των έργων, καθώς και του συµβατικού εσόδου καταχωρούνται στις χρήσεις κατά τις οποίες προκύπτουν οι σχετικές αναθεωρήσεις/επανεκτιµήσεις. Το προϋπολογιζόµενο κόστος και το συµβατικό έσοδο εκάστης συµβάσεως κατασκευής τεχνικού έργου προκύπτει ύστερα από εκτιµητικές διαδικασίες που επανεκτιµώνται και αναθεωρούνται σε κάθε ηµεροµηνία του ισολογισµού. Προβλέψεις για αποµείωση αξίας απαιτήσεων Ο Όµιλος αποµειώνει την αξία των εµπορικών απαιτήσεών του όταν υπάρχουν δεδοµένα ή ενδείξεις οι οποίες καταδεικνύουν ότι η είσπραξη έκαστης απαίτησης στο σύνολό της ή κατά ένα µέρος δεν είναι πιθανή. Η Διοίκηση του Οµίλου προβαίνει σε περιοδική επανεκτίµηση της επάρκειας της σχηµατισµένης προβλέψεως επισφαλών απαιτήσεων σε συνάρτηση µε την πιστωτική της πολιτική και λαµβάνοντας υπόψη στοιχεία της Νοµικής Υπηρεσίας του Οµίλου, τα οποία προκύπτουν βάσει επεξεργασίας ιστορικών δεδοµένων και πρόσφατων εξελίξεων των υποθέσεων που διαχειρίζεται. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 68

69 Πρόβλεψη για φόρο εισοδήµατος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήµατος σύµφωνα µε τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 12 υπολογίζεται µε εκτίµηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαµβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήµατος για κάθε χρήση και πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σε µελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους. Προκειµένου να προσδιοριστεί η πρόβλεψη του Οµίλου για τους φόρους εισοδήµατος απαιτείται ουσιαστική αντίληψη των ανωτέρω. Η τελική εκκαθάριση των φόρων εισοδήµατος πιθανόν να αποκλίνει από τα σχετικά ποσά τα οποία έχουν καταχωρηθεί στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου και οι διαφορές αυτές θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήµατος και τις προβλέψεις για αναβαλλόµενους φόρους. 7. Πληροφόρηση λειτουργικών τοµέων δραστηριότητας Η παρεχόµενη πληροφόρηση που σχετίζεται µε λειτουργικούς τοµείς δραστηριότητας είναι αυτή που λαµβάνει γνώση η διοίκηση, προκειµένου να κατανέµει τους διαθέσιµους πόρους και να εκτιµά την απόδοση της λειτουργικής δραστηριότητας. Η Διοίκηση του Οµίλου, η οποία καθορίζει τους τοµείς επιχειρηµατικής δράσης βασιζόµενη στην εσωτερική πληροφόρηση, διακρίνει τις δραστηριότητες του Οµίλου στους ακόλουθους τοµείς: Τεχνικός τοµέας: αφορά στην ανάληψη και εκτέλεση γεωτεχνικών και λοιπών γενικής εργολαβίας έργων. Βιοµηχανικός τοµέας: αφορά στην παραγωγή προκατασκευασµένων στοιχείων από σκυρόδεµα. Ενεργειακός τοµέας: αφορά στην παραγωγή και διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας µέσω της εκµετάλλευσης υδροηλεκτρικού σταθµού. Η αξιολόγηση κάθε τοµέα πραγµατοποιείται µε βάση τις πωλήσεις, τα λειτουργικά αποτελέσµατα και τα κέρδη προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και αποσβέσεων. Οι πωλήσεις µεταξύ των λειτουργικών τοµέων απαλείφονται σε επίπεδο ενοποίησης. Οι πληροφορίες που παρέχονται στο Διοικητικό Συµβούλιο για την παρουσίαση των λειτουργικών τοµέων δραστηριότητας για τις χρήσεις που έληξαν την 31 Δεκεµβρίου 2014 και την 31 Δεκεµβρίου 2013 έχουν ως ακολούθως: Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 69

70 7.1 Ανάλυση κατά δραστηριότητα Δ εδοµένα χρήσης 1/1/ /12/2014 Τεχνικός τοµέας Βιοµηχανικός τοµέας Ενεργειακός τοµέας Απάλειψη διεταιρικών συναλλαγών ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΥ Πωλήσεις προς τρίτους Μείον: Σύνολο κόστους πωλήσεων (7.518) (31) 0 0 (7.549) Μικτό κέρδος (ζηµιά) 956 (31) Λοιπά έσοδα / (έξοδα) εκµεταλλεύσεως Έξοδα διοικητικής λειτουργίας (972) (972) Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Λοιπά λειτουργικά έσοδα (έξοδα) (10.809) (10.809) Χρηµατοοικονοµικό κόστος (7.630) (7.630) Κέρδη (ζηµίες) κατά κλάδο (17.976) (31) 0 0 (18.007) Λοιπά χρηµατοοικονοµικά αποτελέσµατα Αποτελέσµατα από λοιπές επιχειρήσεις (664) 0 0 (664) Αποτελέσµατα από συγγενείς επιχειρήσεις (16) (16) Αποµείωση αξίας απαιτήσεων (219) (219) Αποτελέσµατα προ φόρων (18.875) (31) 0 0 (18.906) Λοιπές πληροφορίες Καταστάσεως Συνολικού Εισοδήµατος Αποσβέσεις Δεδοµένα χρήσης 1/1/ /12/2013 Τεχνικός τοµέας Βιοµηχανικός τοµέας Ενεργειακός τοµέας Απάλειψη διεταιρικών συναλλαγών ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΥ Πωλήσεις προς τρίτους Μείον: Σύνολο κόστους πωλήσεων (7.592) (686) 0 0 (8.278) Μικτό κέρδος (ζηµιά) (820) (686) 0 0 (1.505) Λοιπά έσοδα / (έξοδα) εκµεταλλεύσεως Έξοδα διοικητικής λειτουργίας (1.301) (1.301) Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Λοιπά λειτουργικά έσοδα (έξοδα) (12.636) (12.636) Χρηµατοοικονοµικό κόστος (8.358) (8.358) Κέρδη (ζηµίες) κατά κλάδο (21.863) (686) 0 0 (22.549) Λοιπά χρηµατοοικονοµικά αποτελέσµατα Αποτελέσµατα από λοιπές επιχειρήσεις Αποτελέσµατα από συγγενείς επιχειρήσεις (95) (95) Αποµείωση αξίας απαιτήσεων (2.025) (2.025) Αποτελέσµατα προ φόρων (23.982) (686) 0 0 (24.668) Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 70

71 Λοιπές πληροφορίες Καταστάσεως Συνολικού Εισοδήµατος Αποσβέσεις Λοιπές πληροφορίες Κατάστασης Οικονοµικής Θέσης Λοιπές πληροφορίες Κατάστασης Οικονοµικής Θέσης (κατά την 31/12/2014) Τεχνικός & Βιοµηχανικός τοµέας Ενεργειακός τοµέας Απάλειψη διεταιρικών συναλλαγών ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΥ Επενδύσεις σε πάγια περιουσιακά στοιχεία Ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία (275) Συµµετοχές και λοιπές επενδύσεις (2.461) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (7.540) Σύνολο υποχρεώσεων ( ) (1.219) ( ) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων ( ) ( ) Λοιπές πληροφορίες Κατάστασης Οικονοµικής Θέσης (κατά την 31/12/2013) Τεχνικός & Βιοµηχανικός τοµέας Ενεργειακός τοµέας Απάλειψη διεταιρικών συναλλαγών ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΥ Επενδύσεις σε πάγια περιουσιακά στοιχεία Ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία (1.379) Συµµετοχές και λοιπές επενδύσεις (4.134) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (5.583) Σύνολο υποχρεώσεων ( ) (740) ( ) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων ( ) ( ) Επενδύσεις σε πάγια περιουσιακά στοιχεία Ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία (1.325) Συµµετοχές και λοιπές επενδύσεις (4.039) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (4.031) Σύνολο υποχρεώσεων ( ) (800) ( ) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (87.914) (75.367) 8. Κόστος πωλήσεων Το κόστος πωλήσεων αναλύεται ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Κόστος αναλωθέντων αποθεµάτων Έξοδα µισθοδοσίας Αµοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Έξοδα από φόρους και τέλη Λοιπά έξοδα Έξοδα αποσβέσεων Πρόβλεψη αποζηµίωσης προσωπικού Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 71

72 Υπόλοιπο Λοιπά έσοδα (έξοδα) εκµεταλλεύσεως Τα λοιπά έσοδα (έξοδα) εκµεταλλεύσεως αναλύονται ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Έσοδα ενοικίων Έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε τρίτους Έκτακτα και ανόργανα έσοδα Έσοδα από λοιπές προβλέψεις προηγουµένων χρήσεων Έσοδα από προβλέψεις Κέρδη / (ζηµιά) από συµµετοχή σε Κ/Ξ (664) (190) (388) (404) Υπόλοιπο (185) Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας αναλύονται ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Έξοδα µισθοδοσίας Αµοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Έξοδα από φόρους και τέλη Λοιπά έξοδα Έξοδα αποσβέσεων Πρόβλεψη αποζηµίωσης προσωπικού Υπόλοιπο Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 72

73 11. Λοιπά έξοδα εκµεταλλεύσεως Τα λοιπά έξοδα εκµεταλλεύσεως αναλύονται ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Φορολογικά και λοιπά πρόστιµα & προσαυξήσεις (570) (2.592) (408) (2.494) Λοιπά έκτακτα και ανόργανα έξοδα & ζηµιές (4.693) (662) (56) (606) Καταπτώσεις εγγυήσεων 0 0 (5.993) (4.094) Ζηµιές από ανεπίδεκτες εισπράξεως απαιτήσεις 0 (234) 0 0 Λοιπά έξοδα προηγουµένων χρήσεων (2.158) (2.015) (1.697) (1.948) Αποµείωση υπεραξίας Αποµείωση επενδύσεων Λοιπά έσοδα προηγουµένων χρήσεων Φορολογικά και λοιπά πρόστιµα προηγούµενων χρήσεων (1.193) (22) (1.031) (10) Ζηµιές από εκποίηση παγίων περιουσιακών στοιχείων Κέρδη από εκποίηση παγίων περιουσιακών στοιχείων 0 (1.003) 0 (1) Λοιπά έκτακτα και ανόργανα έσοδα Πρόβλεψη για επίδικες υποθέσεις 0 (20) 0 0 Έσοδα από προβλέψεις Κόστος αδρανείας (4.581) (6.422) (4.581) (6.422) Αποτίµηση επενδυτικών και ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων σε εύλογες αξίες Υπόλοιπο (10.809) (12.636) (12.478) (15.275) Εντός της κλειόµενης χρήσης, σε συνέχεια της καταγγελίας δανείων θυγατρικών εταιρειών που έλαβε χώρα κατά την προηγούµενη χρήση και στα οποία είχε οριστεί εγγυήτρια η Μητρική εταιρεία του Οµίλου, η Εταιρεία προχώρησε σε αναγνώριση επιπλέον σχετικής ζηµιάς από καταπτώσεις εγγυήσεων η οποία ανήλθε σε ποσό (2013: 4.094) µε σχηµατισµό αντίστοιχης υποχρέωσης. Το κονδύλι "Κόστος αδράνειας" αφορά σε κόστος υποαπασχολήσεως προσωπικού το οποίο εµπλέκεται µε την εκτέλεση τεχνικών έργων και αποσβέσεων µηχανηµάτων και λοιπού µηχανολογικού εξοπλισµού. Πιο συγκεκριµένα: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Αµοιβές και έξοδα προσωπικού Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 73

74 Αµοιβές µηχανικών και λοιπά έξοδα Αποσβέσεις ενσώµατων παγίων στοιχείων Χρηµατοοικονοµικό κόστος (καθαρό) Τα χρηµατοοικονοµικά έσοδα (έξοδα) αναλύονται ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρεωστικοί τόκοι τραπεζικών υποχρεώσεων Λοιπά χρηµατοοικονοµικά έξοδα Σύνολο χρηµατοοικονοµικών εξόδων Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Λοιπά χρηµατοοικονοµικά έσοδα Σύνολο χρηµατοοικονοµικών εσόδων Καθαρά χρηµατοοικονοµικά έσοδα (έξοδα) (7.630) (8.358) (6.652) (7.116) 13. Αποτελέσµατα από συγγενείς επιχειρήσεις Τα αποτελέσµατα από συγγενείς επιχειρήσεις αφορούν στο µερίδιο του Οµίλου στα αποτελέσµατα των συγγενών εταιρειών ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε. και ΥΔΡΟΒΑΤ Α.Ε. για την κλειόµενη χρήση. 14. Αποµείωση αξίας απαιτήσεων Κατά τη λήξη της κλειόµενης χρήσης η Διοίκηση συνεκτιµώντας τη χρονική ενηλικίωση των εµπορικών απαιτήσεων, νεότερα οικονοµικά και λοιπά στοιχεία σχετικά µε την οικονοµική κατάσταση πελατών οι απαιτήσεις των οποίων είχαν καταστεί ληξιπρόθεσµες και στοιχεία της νοµικής υπηρεσίας σχετικά µε την πιθανολογούµενη έκβαση εµπορικών απαιτήσεων υπό δικαστική διεκδίκηση, προέβη στη διενέργεια αποµείωσης της αξίας καθυστερούµενων απαιτήσεων συνολικού ποσού 100 (2013: 2.025) και 100 (2013: 1.311) για τον Όµιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 74

75 15. Φόροι Εισοδήµατος Η φορολογική επιβάρυνση των αποτελεσµάτων προσδιορίσθηκε ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Φόρος εισοδήµατος χρήσεως Φόροι προηγουµένων χρήσεων Αναβαλλόµενος φόρος Πρόβλεψη για ανέλεγκτες χρήσεις Σύνολο φόρων στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήµατος Το γεγονός ότι σε ορισµένες περιπτώσεις έσοδα και έξοδα αναγνωρίζονται λογιστικά σε χρόνο διαφορετικό από το χρόνο που τα έσοδα αυτά φορολογούνται ή τα έξοδα εκπίπτονται, για σκοπούς προσδιορισµού του φορολογητέου εισοδήµατος, δηµιουργεί την ανάγκη της λογιστικής αναγνώρισης ετεροχρονισµένων φορολογικών απαιτήσεων ή υποχρεώσεων (deferred tax assets ή deferred tax liabilities). Η αναγνωρισθείσα από τον Όµιλο και την Εταιρεία ετεροχρονισµένη φορολογική απαίτηση (υποχρέωση) αναλύεται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις (0) (0) 0 0 Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις (18.131) (16.899) (16.954) (16.763) Σύνολο αναβαλλόµενων φόρων στον Ισολογισµό (18.131) (16.899) (16.954) (16.763) Παρατίθεται πίνακας υπολογισµού της αναβαλλόµενης φορολογικά υποχρέωσης της µητρικής εταιρείας: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ (ΔΛΠ) ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ (ΕΛΠ) ΔΙΑΦΟΡΑ ΛΑ- ΦΒ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΗ Γήπεδα- οικόπεδα , , , ,93 Κτίρια , , , ,06 - Μηχανήματα , , , ,24 Μεταφορικά μέσα , , , ,89 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός , ,65 590,60-590,60 Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 75

76 Έξοδα πολυετούς απόσβεσης 0, , , ,59 Ακινητοποιήσεις υπο εκτέλεση 9.490, ,02 0,00 Πάγια στοιχεία με χρημ. μισθώσεις , , ,67 Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχ. και κοινοπρ , , , ,96 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις , , , ,67 Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις , , , ,00 Διαθέσιμα προς πώληση χρημ. Περ. στοιχεία , , , ,08 Επενδύσεις σε ακίνητα ,00 0, , ,00 ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Αποθέματα , , , ,00 Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις , , , ,90 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα , , , ,80 0,00 Μη κυκλοφ. Περ. στοιχεία προοριζ. για πώληση 0,00 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ , , ,39 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο , ,20 0,00 Υπέρ το άρτιο , ,06 0,00 Ίδιες μετοχές , ,71 Αποθεματικά εύλογης αξίας , ,56 Συν/κές διαφ.μετατροπής εξωτερικού , ,77 Λοιπά αποθεματικά , , ,31 Αποτελέσματα εις νέον , , ,69 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΠΟΔΙΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΜΗΤΡΙΚΗ Μη ελέγχουσες συμμετοχές ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις , ,03 Έντοκα δάνεια Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους , , , ,70 Μακροπρόθεσμες προβλέψεις , , , ,86 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις , , , ,94 Βραχυπρόθεσμα δάνεια , , , ,18 Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις , , ,10 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ομολογ. δανείων Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις που σχ. με μη κυκλ. Περ. στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ , , ,39 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0, , ,84 Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 76

77 ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ (Σύνολο) ,33 *26%= ,03 31/12/2014 0,00 Κατά αντιστοιχία ο αναβαλλόµενος φόρος για τον Όµιλο κατά εταιρεία του Οµίλου έχει ως κάτωθι: ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ EDRACO ATE 78 ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε ENVIPROSYSTEMS A.T.E 26 EDRATEC ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.ΤΕ. 52 ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΣ ΦΟΡΟΣ ΟΜΙΛΟΥ (ποσά σε χιλ.) Διευκρινίζουµε ότι οι σχετικοί πολύστηλοι πίνακες προσδιορισµού του αναβαλλόµενου φόρου απεικονίζονται στις ατοµικές οικονοµικές καταστάσεις της κάθε εταιρείας. Σηµειώνεται ότι στις τελευταίες χρήσεις έχει κριθεί σκόπιµο για λόγους συντηρητικότητας να λογιστικοποιείται µόνο η αναβαλλόµενη φορολογική υποχρέωση και όχι η επισφαλής αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση λόγω της εκτίµησης ότι δεν πιθανολογείται η ύπαρξη επαρκών µελλοντικών φορολογητέων κερδών για συµψηφισµό της. Σύµφωνα µε την ισχύουσα φορολογική νοµοθεσία ο φορολογικός συντελεστής για την κλειόµενη χρήση ανήλθε σε 26%. Η Εταιρεία και οι θυγατρικές της, κατά την κλειόµενη και τις προηγούµενες χρήσεις, δεν αποδέχθηκαν τον φορολογικό έλεγχο από Νόµιµους Ελεγκτές των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων, σύµφωνα µε τις διατάξεις της παρ.5 του άρθρου 82 του Ν.2238/94 και του άρθρου 65 Α Ν.4174/2013 και έχει σχηµατιστεί πρόβλεψη για τυχόν πρόστιµα από την µη αποδοχή του εν λόγω ελέγχου. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις της Διοίκησης δεν αναµένεται µε την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων από τις αρµόδιες φορολογικές αρχές να προκύψουν πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις οι οποίοι να έχουν ουσιώδη επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις πέραν της ήδη σχηµατισµένης κατά την 31/12/2014 πρόβλεψης για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, συνολικού ποσού 888 (2013: 807) και 688 (2013: 607) για τον Όµιλο και για την Εταιρεία αντίστοιχα. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 77

78 16. Κέρδη / (Ζηµιές) ανά µετοχή Ο υπολογισµός των βασικών κερδών / (ζηµιών) ανά µετοχή έχει ως ακολούθως: Καθαρά κέρδη/(ζηµιές) αποδοτέα στους κοινούς µετόχους της Εταιρείας Μέσος σταθµισµένος αριθµός µετοχών σε κυκλοφορία Μείον: Μέσος σταθµισµένος αριθµός ιδίων µετοχών Συνολικός µέσος σταθµισµένος αριθµός µετοχών σε κυκλοφορία Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 (19.240) (27.588) (19.995) (27.625) Βασικά κέρδη (ζηµιές) ανά µετοχή (Σε ) (2,4627) (3,5312) (2,5593) (3,5359) 17. Ενσώµατες ακινητοποιήσεις Τα ενσώµατα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Οµίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Γήπεδαοικόπεδα Κτίρια & κτιριακές εγκαταστάσεις Μηχανήµατα & µηχανολογικές εγκαταστάσεις O ΟΜΙΛΟΣ Μεταφορικά µέσα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός Πάγια υπό εκτέλεση ή εγκατάσταση Σύνολο Αξία κτήσεως Κατά την 1/1/ Προσθήκες χρήσης 1/1-31/12/ Εκποιήσεις χρήσης 1/1-31/12/2014 (124) (7) Αποενσωµάτωση θυγατρικών (445) (17) (2.164) (3) Συναλλαγµατικές διαφορές Σύνολο κατά την 31/12/ Σωρευµένες αποσβέσεις Κατά την 1/1/ Προσθήκες χρήσης 1/1-31/12/ Εκποιήσεις χρήσης 1/1-31/12/2014 (59) (7) Συναλλαγµατικές διαφορές Σύνολο κατά την 31/12/ Αναπόσβεστη αξία Κατά την 1/1/ Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 78

79 Κατά την 31/12/ Οι αποσβέσεις του Οµίλου για την κλειόµενη χρήση κατά 829 (2013: 1.055) αύξησαν το κόστος πωλήσεων, κατά 0 (2012: 58) αύξησαν τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας και κατά (2013: 1.593) τα λοιπά λειτουργικά έξοδα. Αποσβέσεις αξίας 632 (2013: 806) για µισθωµένα µε χρηµατοδοτική µίσθωση µηχανήµατα περιλαµβάνονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος χρήσης. Το αναπόσβεστο υπόλοιπο του µισθωµένου µε χρηµατοδοτική µίσθωση εξοπλισµού ανέρχεται σε (31/12/2013: 6.225). Γήπεδαοικόπεδα Κτίρια & κτιριακές εγκαταστάσεις Μηχανήµατα & µηχανολογικές εγκαταστάσεις Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μεταφορικά µέσα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός Πάγια υπό εκτέλεση ή εγκατάσταση Σύνολο Αξία κτήσεως Κατά την 1/1/ Προσθήκες χρήσης 1/1-31/12/ Εκποιήσεις χρήσης 1/1-31/12/ Σύνολο κατά την 31/12/ Σωρευµένες αποσβέσεις Κατά την 1/1/ Προσθήκες χρήσης 1/1-31/12/ Εκποιήσεις χρήσης 1/1-31/12/ Επανεκτίµηση παγίων σε εύλογες αξίες Σύνολο κατά την 31/12/ Αναπόσβεστη αξία Κατά την 1/1/ Κατά την 31/12/ Οι αποσβέσεις της Εταιρείας για την κλειόµενη χρήση κατά 734 (2013: 683) αύξησαν το κόστος πωλήσεων και κατά (2013: 1.593) τα λοιπά λειτουργικά έξοδα. Αποσβέσεις αξίας 420 (2013: 420) για µισθωµένα µε χρηµατοδοτική µίσθωση µηχανήµατα περιλαµβάνονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήµατος χρήσης. Το αναπόσβεστο υπόλοιπο του µισθωµένου µε χρηµατοδοτική µίσθωση εξοπλισµού ανέρχεται σε (31/12/2013: 5.574). Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 79

80 18. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις και κοινοπραξίες Οι επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις και κοινοπραξίες της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Λογιστικό υπόλοιπο Ποσοστό συµµετοχής Λογιστικό υπόλοιπο Ποσοστό συµµετοχής Ι. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις EDRACO ATE 0 89,3% 0 89,3% ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕΒΕ ,9% ,9% ENVIPROSYSTEMS ATE ,0% ,0% REDRA S.A ,0% ,0% EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ 0 100,0% 0 100,0% ΙI. Επενδύσεις σε κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ ΑΤΕ-ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΤΕ 79 50,0% 79 50,0% Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ ΑΤΕ- EDRACO ATE ,0% ,0% Κ/Ξ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Χ.ΚΩΝ/ΝΙΔΗΣ ΑΕ- ΕΔΡΑΣΗ ΑΤΕ-ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΑΤΕ-ΑΘΗΝΑ 0 16,7% 0 16,7% ΑΕΤΒΤΕ-ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ ΑΕ Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ ΑΤΕ-ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΑΤΕ 0 60,0% 0 60,0% K/Ξ BIOTEΡ ΑΕ-ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΑΤΕ- ΕΔΡΑΣΗ ΑΤΕ 0 33,3% 0 33,3% Υπόλοιπο Έχει συσταθεί ενέχυρο Α τάξης επί του συνόλου των µετοχών που κατέχει η Εταιρεία στις θυγατρικές της εταιρείες EDRACO A.T.E., ENVIPROSYSTEMS A.T.E., EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε., ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε., REDRA S.A.. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 80

81 19. Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες Οι επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες αντιπροσωπεύουν, ποσοστό συµµετοχής 49,0 % στο µετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε., η οποία αποκτήθηκε έναντι συνολικού τιµήµατος 863, ποσοστό συµµετοχής 42,47 % στο εταιρικό κεφάλαιο της εταιρείας ΛΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΕΒΕ, η οποία αποκτήθηκε έναντι συνολικού τιµήµατος 451 και ποσοστό συµµετοχής στο µετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ΥΔΡΟΒΑΤ ΑΕ, η οποία αποκτήθηκε µέσω της θυγατρικής του Οµίλου, ΕΔΡΑΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕΒΕ έναντι συνολικού τιµήµατος 464. Οι επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες καταχωρούνται στον ισολογισµό στο κόστος κτήσεως και αναπροσαρµόζονται µετέπειτα για την µεταβολή µετά την απόκτηση του µεριδίου του Οµίλου στην καθαρή θέση αυτών µείον τυχόν αποµειώσεις στην αξία τους. Η κατάσταση συνολικού εισοδήµατος απεικονίζει το µερίδιο του Οµίλου στα αποτελέσµατα των συγγενών εταιρειών. Η ανάλυση των συµµετοχών σε συγγενείς εταιρείες έχει ως ακολούθως: Συγγενείς επιχειρήσεις Ποσοστό συµµετο χής Λογιστι κό υπόλοι πο Σύνολο Ιδίων κεφαλαί ων ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε. 49,00% ΛΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΕΒΕ 42,47% 0 0 ΥΔΡΟΒΑΤ Α.Ε. 39,09% Χώρα ίδρυσ ης Ελλάδ α Ελλάδ α Ελλάδ α Κύρια δραστηριότητα Πωλήσεις στρωτήρων Εξόρυξη, επεξεργασία και εµπορία λατοµικών προϊόντων Κατασκευαστική δραστηριότητα Σηµειώνεται ότι επί των µετοχών στη συνδεδεµένη εταιρεία ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε. έχει εγγραφεί ενέχυρο συνολικού ποσού 863 (2013: 863) προς εξασφάλιση τραπεζικών υποχρεώσεων. Επιπρόσθετα, αναφέρεται ότι στο δ τρίµηνο της χρήσης 2014 η εταιρεία πώλησε τις µετοχές της στην µέχρι τότε συγγενή εταιρεία της EDRASIS MIDDLE EAST,διαγράφοντας παράλληλα την συµµετοχή της σε αυτή. 20. Μακροπρόθεσµες απαιτήσεις Οι µακροπρόθεσµες απαιτήσεις, κατά την 31η Δεκεµβρίου 2014, αντιπροσωπεύουν δοσµένες εγγυήσεις, ύψους 35. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 81

82 21. Χρηµατοοικονοµικά µέσα 21.1 Συµφωνία ανά κατηγορία παρουσίασης Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα ανά κατηγορία παρουσίασης για τον Όµιλο και την Εταιρεία, αναλύονται ως εξής: Ο Όµιλος Διαθέσιµα και απαιτήσεις Διαθέσιµα για πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Στοιχεία ενεργητικού όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Εµπορικές απαιτήσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Σύνολο Ο Όµιλος Διαθέσιµα και απαιτήσεις Διαθέσιµα για πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Στοιχεία ενεργητικού όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Εµπορικές απαιτήσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Σύνολο Ο Όµιλος Παράγωγα για αντισταθµίσεις ταµειακών ροών Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στο χρεολυµένο κόστος Σύνολο Στοιχεία υποχρεώσεων όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Μακροπρόθεσµα δάνεια Βραχυπρόθεσµα δάνεια Σύνολο Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 82

83 Ο Όµιλος Παράγωγα για αντισταθµίσεις ταµειακών ροών Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στο χρεολυµένο κόστος Σύνολο Στοιχεία υποχρεώσεων όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Μακροπρόθεσµα δάνεια Βραχυπρόθεσµα δάνεια Σύνολο Η Εταιρεία Διαθέσιµα και απαιτήσεις Διαθέσιµα για πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Στοιχεία ενεργητικού όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Εµπορικές απαιτήσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Σύνολο Η Εταιρεία Διαθέσιµα και απαιτήσεις Διαθέσιµα για πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Στοιχεία ενεργητικού όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Εµπορικές απαιτήσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Σύνολο Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 83

84 Η Εταιρεία Παράγωγα για αντισταθµίσεις ταµειακών ροών Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στο χρεολυµένο κόστος Σύνολο Στοιχεία υποχρεώσεων όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Μακροπρόθεσµα δάνεια Βραχυπρόθεσµα δάνεια Σύνολο Η Εταιρεία Παράγωγα για αντισταθµίσεις ταµειακών ροών Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης Υποχρεώσεις αποτιµώµενες στο χρεολυµένο κόστος Σύνολο Στοιχεία υποχρεώσεων όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης Μακροπρόθεσµα δάνεια Βραχυπρόθεσµα δάνεια Σύνολο Διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία Τα διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία αντιπροσωπεύουν συµµετοχές στις ακόλουθες εταιρείες: ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 INTERGRATION Ε.Π.Ε ALPHA TRUST INNOVATION Κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων ανενεργές Υπόλοιπο Οι επενδύσεις διαθέσιµες προς πώληση απεικονίζονται στην αξία κτήσεώς τους, αποµειούµενη, στο βαθµό που συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, µε επιβάρυνση των αποτελεσµάτων της περιόδου εντός της οποίας συντελείται η αποµείωση. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 84

85 23. Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα αφορούν ιδιόκτητα γήπεδα οικόπεδα και κτίρια τα οποία κατέχονται µε σκοπό την αποκόµιση οφέλους από την είσπραξη ενοικίων και την αύξηση της εµπορικής αξίας αυτών και αναλύονται ως ακολούθως.: Λογιστική αξία Ο ΟΜΙΛΟΣ Επιφάνεια (τ.µ.) Λογιστική αξία Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Επιφάνεια (τ.µ.) Ιδιόκτητα οικόπεδα στο Κορωπί Αττικής , ,15 Ιδιόκτητα οικόπεδα στις Βαρυπατάδες Κέρκυρας , ,76 Ιδιόκτητα οικόπεδα στο Δήµο Μηρύµνης Χανίων , ,68 Ιδιόκτητα οικόπεδα στον Ασπρόπυργο Αττικής , Ιδιόκτητο οικόπεδο στο Πετρωτό Τρικάλων , Ιδιόκτητο οικόπεδο στο Βουκουρέστι , Ιδιόκτητο διαµέρισµα στο Δήµο Π. Φαλήρου Αττικής , Ιδιόκτητο κατάστηµα στο Δήµο Γλυφάδας Αττικής , Ιδιόκτητα οικόπεδα στο Δήµο Μηθύµνης Χανίων , Υπόλοιπο Η κίνηση των ακινήτων για επένδυση εντός της χρήσης έχει ως ακολούθως: Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία Αξία κτήσεως ή αποτίµησης Σύνολο κατά την 31/12/ Προσθήκες χρήσεως 0 0 Αποτίµηση στην εύλογη αξία 0 0 Επίδραση συναλλαγµατικών διαφορών 0 Σύνολο κατά την 31/12/ Σηµειώνεται ότι για την κλειόµενη χρήση, η Εταιρεία δεν προχώρησε σε αποτίµηση των επενδυτικών ακινήτων που κατέχει και ως εκ τούτου οι αξίες αυτών είναι ίδιες µε αυτές για τη χρήση που έληξε την 31/12/2013. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 85

86 24. Αποθέµατα Τα αποθέµατα του Οµίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Εµπορεύµατα Πρώτ.& βοηθ.ύλες, Αναλ. υλικά, Ανταλλ.& είδη Συσκευασίας Σύνολο Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Οι συνολικές απαιτήσεις του Οµίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Ι. Απαιτήσεις από πελάτες Πελάτες εσωτερικού Πελάτες εξωτερικού Γραµµάτια στο χαρτοφυλάκιο Επιταγές εισπρακτέες Επιταγές σε καθυστέρηση Επιταγές σε εγγύηση Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων (8.947) (9.003) (7.557) (7.613) ΙΙ. Λοιπές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Απαιτήσεις από Ελληνικό Δηµόσιο (Δ.Ο.Υ.) Προκαταβολές Μεταβατικοί λογαριασµοί Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων (3.740) (3.740) (3.445) (3.445) Σύνολο απαιτήσεων Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 86

87 Η κίνηση της πρόβλεψης αποµείωσης των εµπορικών απαιτήσεων έχει ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Υπόλοιπο έναρξης Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων χρήσεως Διαγραφή απαιτήσεων στη χρήση ως µη εισπράξιµες (156) 0 (156) 0 Υπόλοιπο λήξης Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Τα διαθέσιµα αντιπροσωπεύουν µετρητά στα ταµεία του Οµίλου και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιµες σε πρώτη ζήτηση. Πιο συγκεκριµένα: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Ταµείο Λογαριασµοί όψεως τραπεζών Σύνολο Περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση Η Διοίκηση του Οµίλου έχει ενεργοποιήσει σε προγενέστερες χρήσεις πρόγραµµα εξεύρεσης επενδυτή για τη διάθεση-αξιοποίηση του ενεργειακού κλάδου. Για τον λόγο αυτό, αποσπάστηκε ο κατασκευαστικός κλάδος από τη θυγατρική εταιρεία ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. (προκειµένου να παραµείνει σε αυτήν αποκλειστικά ο ενεργειακός κλάδος) και εισφέρθηκε στη θυγατρική εταιρεία EDRATEC ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. σύµφωνα µε την υπ' αριθµόν 2286/ σύµβαση απόσπασης κλάδου. Η απόσπαση και εισφορά του κλάδου εγκρίθηκε την 31/12/2009 µε την υπ' αριθµόν 11018/09 απόφαση της Νοµαρχίας Ανατολικής Αττικής. Συνεπώς, ο ενεργειακός κλάδος παρουσιάζεται στις συνηµµένες ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις ως διακοπείσα δραστηριότητα σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Α. 5. Τα στοιχεία του ενεργειακού κλάδου στην κατάσταση οικονοµικής θέσης αναλύονται κατά την 31/12/2014 ως κάτωθι: Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση Υποχρεώσεις που σχετίζονται µε µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση (1.040) (1.040) Καθαρή αξία περιουσιακών στοιχείων προοριζόµενων για πώληση Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 87

88 Το κονδύλι του Ενεργητικού «Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση» αφορά στην εύλογη αξία αδειών υδροηλεκτρικού σταθµού, ο οποίος δεν έχει ακόµη αναπτύξει λειτουργική δραστηριότητα. Το ποσό των (2013: 1.040) στο οικείο κονδύλι του Παθητικού «Υποχρεώσεις που σχετίζονται µε µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόµενα για πώληση» αφορά στην αναλογούσα φορολογική υποχρέωση από την αποτίµηση των αδειών στην εύλογη αξία. Σηµειώνεται ότι κατά την κλειόµενη χρήση δεν διενεργήθηκε έλεγχος αποµείωσης των περιουσιακών στοιχείων που προορίζονται για πώληση. 28. Μετοχικό Κεφάλαιο Το µετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των και διαιρείται σε κοινές ονοµαστικές µετοχές ονοµαστικής αξίας (ποσό σε ευρώ) 1,20. Σύµφωνα µε το Μητρώο Μετόχων της Εταιρείας, κατά την 31/12/2014, οι µέτοχοι µε ποσοστό συµµετοχής µεγαλύτερο του 2,0 % επί του καταβληµένου µετοχικού κεφαλαίου, ήταν οι ακόλουθοι: ΜΕΤΟΧΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΕΧΕΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31/12/2014 ΛΟΙΠΟΙ (ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΤΟΥ 2%) ,10% ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ,41% ΜΑΤΣΑΣ ΜΙΧΑΗΛ ,60% KEM - ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ,95% ΨΑΛΛΙΔΑ-ΔΙΑΣΑΚΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ,17% ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ,14% ΨΑΛΛΙΔΑ ΜΕΡΟΠΗ ,62% ΣΥΝΟΛΟ ,00% Σηµειώνεται ότι εκ των µελών του Δ.Σ. της Εταιρείας κατά την 31/12/2014 κατείχαν µετοχές που αναλογούν στο 28,79% του καταβληµένου µετοχικού κεφαλαίου τα ακόλουθα πρόσωπα: ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΕΧΕΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31/12/2014 ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Πρόεδρος & Δ/νων Σύµβουλος ,41% ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Μη εκτελεστικό µέλος ,14% ΑΛΕΠΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Μη εκτελεστικό µέλος ,24% ΣΥΝΟΛΟ ,79% Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 88

89 29. Ίδιες µετοχές Η Εταιρεία την 31/12/2014 κατείχε ίδιες µετοχές, οι οποίες αποκτήθηκαν έναντι συνολικού τιµήµατος 178 χιλ, το οποίο εµφανίζεται αφαιρετικά των Ιδίων Κεφαλαίων. Σηµειώνεται ότι επί του υφιστάµενου πακέτου ιδίων µετοχών της Εταιρείας έχει συσταθεί ενέχυρο Α τάξης. 30. Αποθεµατικά εύλογης αξίας Ο λογαριασµός Αποθεµατικά εύλογης αξίας αφορά στην υπεραξία που έχει προκύψει από την αποτίµηση των ιδιόκτητων ακινήτων (οικοπέδων και κτιριακών εγκαταστάσεων) και του µηχανολογικού εξοπλισµού του Οµίλου και της Εταιρείας στην εύλογη αξία αυτών έως και την 31/12/2014. Κατά την κλειόµενη χρήση η Εταιρεία δεν διενήργησε αποτίµηση σε εύλογες αξίες για τα ιδιοχρησιµοποιούµενα ακίνητά της. 31. Δάνεια Τα δάνεια του Οµίλου και της Εταιρείας είναι εκπεφρασµένα σε ευρώ. Τα ποσά που είναι πληρωτέα εντός ενός έτους από την ηµεροµηνία του ισολογισµού, χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσµα, ενώ τα ποσά που είναι πληρωτέα σε µεταγενέστερο στάδιο, χαρακτηρίζονται ως µακροπρόθεσµα. Τα δάνεια του Οµίλου και της Εταιρείας αναλύονται, κατά κατηγορία ως ακολούθως: Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Βραχ/σµες υποχρεώσεις Μακρ/σµες υποχρεώσεις Βραχ/σµες υποχρεώσεις Μακρ/σµες υποχρεώσεις Οµολογιακά δάνεια Λοιπά δάνεια Υποχρεώσεις χρηµατοδοτικών µισθώσεων Σύνολο δανειακών υποχρεώσεων , Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Βραχ/σµες υποχρεώσεις Μακρ/σµες υποχρεώσεις Βραχ/σµες υποχρεώσεις Μακρ/σµες υποχρεώσεις Οµολογιακά δάνεια Λοιπά δάνεια Υποχρεώσεις χρηµατοδοτικών µισθώσεων Σύνολο δανειακών υποχρεώσεων Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 89

90 Στα ανωτέρω δάνεια της µητρικής εταιρείας περιλαµβάνονται και ληξιπρόθεσµα δάνεια θυγατρικών εταιρειών της συνολικού ποσού ,84 που απαιτήθηκαν από την µητρική εταιρεία αφού ήταν 100% εγγυητής. Διευκρινίζεται ότι το σύνολο των ανωτέρω δανειακών υποχρεώσεων έχει καταστεί ληξιπρόθεσµο κατά την 31/12/2014. Επιπρόσθετα, σηµειώνεται ότι για την εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων της εταιρείας και του Οµίλου ποσού ,13 υπάρχουν προσηµειώσεις και βάρη επί των ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, του Οµίλου και των εγγυητών ποσού ,44. Το υπόλοιπο ποσό των δανειακών υποχρεώσεων για την εταιρεία ποσού ,12 είναι τραπεζικά δάνεια χωρίς εµπράγµατες εξασφαλίσεις. Οι υποχρεώσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις αφορούν τη µίσθωση µηχανολογικού εξοπλισµού. Επί των µισθωµένων µηχανηµάτων υπάρχει παρακράτηση κυριότητας, η οποία θα παραµένει σε ισχύ έως τη λήξη της µισθωτικής περιόδου και την πλήρη αποπληρωµή των οφειλόµενων µισθωµάτων. Οι υποχρεώσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις αφορούν τη µίσθωση µηχανολογικού εξοπλισµού και αναλύονται ως ακολούθως: Α. Υποχρεώσεις χρηµατοδοτικής µίσθωσης-ελάχιστες πληρωµές µισθωµάτων: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Μέχρι 1 έτος Από 2 έως και 5 έτη Πάνω από 5 έτη Μελλοντικές χρεώσεις χρηµατοοικονοµικού κόστους στις χρηµατοδοτικές µισθώσεις (24) (116) (24) (46) Β. Παρούσα αξία υποχρεώσεων χρηµατοδοτικών µισθώσεων: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Μέχρι 1 έτος Από 2 έως και 5 έτη Πάνω από 5 έτη Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 90

91 32. Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόµενους Η υποχρέωση του Οµίλου και της Εταιρείας προς τα πρόσωπα που εργάζονται στην Ελλάδα, για την µελλοντική καταβολή παροχών ανάλογα µε το χρόνο της προϋπηρεσίας του καθενός, προσµετράται και απεικονίζεται µε βάση το αναµενόµενο να καταβληθεί δεδουλευµένο δικαίωµα του κάθε εργαζόµενου, κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Ο αριθµός του απασχολούµενου στον Όµιλο και στην Εταιρεία προσωπικού και το αντίστοιχο κόστος µισθοδοσίας του, έχουν ως ακολούθως: Χρήση 1/1-31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1/1-31/12/2013 Χρήση 1/1-31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρήση 1/1-31/12/2013 Άτοµα: Μισθωτοί και Μηχανικοί Ηµεροµίσθιοι Σύνολο Ανάλυση κόστους εργαζοµένων: Έξοδα µισθοδοσίας Πρόβλεψη αποζηµίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Συνολικό κόστος Μακροπρόθεσµες προβλέψεις Οι συνολικές µακροπρόθεσµες προβλέψεις του Οµίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2012 Προβλέψεις για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις Προβλέψεις για κέρδη & ζηµίες κοινοπραξιών και Λοιπές προβλέψεις Υπόλοιπο Κατά την 31/12/2014 υφίστανται επίδικες διαφορές µε συνολικό αρχικό αγωγικό αίτηµα (2013: ) στον Όµιλο και (2013: ) στην Εταιρεία. Με βάση τις εκτιµήσεις Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 91

92 των νοµικών συµβούλων του Οµίλου, έχουν σχηµατίστεί σχετικές προβλέψεις ύψους (2013: 3.894) και (2013: 2.415) για τον Όµιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. 34. Προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι συνολικές υποχρεώσεις του Οµίλου και της Εταιρείας προς προµηθευτές και λοιπούς τρίτους αναλύονται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Προµηθευτές Εσωτερικού Προµηθευτές Εξωτερικού Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Μερίσµατα πληρωτέα Επιταγές πληρωτέες Φορολογικές υποχρεώσεις Ασφαλιστικά ταµεία Δικαιούχοι αµοιβών Λοιπές βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις Υπόλοιπο Από το σύνολο των ανωτέρω βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων του Οµίλου και της Εταιρείας, ποσά (2012: ) και (2012: ) αντίστοιχα, είχαν καταστεί ληξιπρόθεσµα. Τα σχετικά ποσά ληξιπρόθεσµων οφειλών αναλύονται ως ακολούθως: Ο ΟΜΙΛΟΣ H EΤΑΙΡΕΙΑ Φορολογικές υποχρεώσεις Ασφαλιστικοί οργανισµοί Αµοιβές προσωπικού & µηχανικών Λοιπές υποχρεώσεις (επιταγές πληρωτέες κ.α.) Υπόλοιπο Επιπλέον, εις βάρος της Εταιρείας υφίστανται επίδικες εργατικές διαφορές από αγωγές που έχουν ασκήσει το ενεργό και µη προσωπικό της Εταιρείας συνολικού ποσού (2013: 4.338) για αποδοχές προσωπικού οι οποίες περιλαµβάνονται στις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις της Εταιρείας και έχουν καταστεί ληξιπρόθεσµες έως σήµερα. Τέλος, µεταξύ των ανωτέρω εµφανιζόµενων ληξιπρόθεσµων ποσών για λοιπές υποχρεώσεις έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωµής επιταγών πληρωτέων συνολικού ύψους (2013: 8.119) για τον Όµιλο και (2013: 7.416) για την Εταιρεία. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 92

93 35. Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις Οι προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις αναλύονται ως ακολούθως: Κατά την 31/12/2014 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατά την 31/12/2013 Κατά την 31/12/2014 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την 31/12/2013 Δουλευµένες αµοιβές τρίτων Λοιπές δουλευµένες υποχρεώσεις Υπόλοιπο Συναλλαγές και Υπόλοιπα µε Συνδεδεµένα Πρόσωπα Η Εταιρεία θεωρεί ως συνδεδεµένα πρόσωπα τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου (συµπεριλαµβανοµένων των συνδεδεµένων προσώπων τους), καθώς επίσης και τους µετόχους που κατέχουν ποσοστό µεγαλύτερο του 5% του µετοχικού της κεφαλαίου. Οι σχετικές συναλλαγές και τα υπόλοιπα του Οµίλου και της Εταιρείας, κατά τη χρήση 1/1/ /12/2014 και την 31η Δεκεµβρίου 2014, αντίστοιχα, ήταν οι εξής: Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 93

94 ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Έσοδα από συνδεδεµένα πρόσωπα Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατά την χρήση 01/01/ /12/2014 Κατά την χρήση 01/01/ /12/2014 Έξοδα από συνδεδεµένα πρόσωπα Απαιτήσεις από συνδεδεµένα πρόσωπα Υποχρεώσεις προς συνδεδεµένα πρόσωπα Έσοδα από συνδεδεµένα πρόσωπα Έξοδα από συνδεδεµένα πρόσωπα EDRACO A.T.E. 56 (1) 47 (3) Απαιτήσεις από συνδεδεµένα πρόσωπα Υποχρεώσεις προς συνδεδεµένα πρόσωπα ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. 4(1), (2) 2 (3) 129 (4) ENVIPROSYSTEMS A.T.E (1), (2) 123(3) ΥΔΡΟΒΑΤ Α.Ε. EDRATEC ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ 254 (2) 8 (3) (4) ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε. 1(1) 1 (2) ΛΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε. 777 (3) 777 (3) EDRASIS MIDDLE EAST 415 (3),(6) 415 (3),(6) Κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων 408 (3),(4),(5) 638 (5) 98(2) (3), (4),(5) 1.006( 5) Σύνολο (1) Πρόκειται κυρίως για πωλήσεις τεχνικών έργων τα οποία η Εταιρεία έχει αναλάβει ως υπεργολάβος (2) Πρόκειται για έσοδα από παροχή υπηρεσιών, πωλήσεις αποθεµάτων, παγίων και ενοίκια (3) Πρόκειται για απαιτήσεις από πωλήσεις τεχνικών έργων τα οποία η εταιρεία έχει αναλάβει ως υπεργολάβος και λοιπά έσοδα καθώς και χρηµατικές διευκολύνσεις (4) Πρόκειται για χρηµατικές διευκολύνσεις για κάλυψη τρεχουσών αναγκών (5) Πρόκειται για απαιτήσεις / υποχρεώσεις από τα αποτελέσµατα (κέρδη/ ζηµίες ) των Κοινοπραξιών (6) Πρόκειται για απαιτήσεις από διανοµή µερισµάτων Οι πάσης φύσεως αµοιβές των Μελών της Διοίκησης και των Διευθυντικών Στελεχών του Οµίλου και της Εταιρείας κατά τη χρήση 1/1/ /12/2014 ανήλθαν σε 339 και 0 αντίστοιχα. Κατά την 31/12/2014 υπήρχαν απαιτήσεις και υποχρεώσεις του Οµίλου από και προς µέλη της Διοίκησης και Διευθυντικά Στελέχη 238 και 19 αντίστοιχα. Οι σχετικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις της Εταιρείας κατά την εν λόγω ηµεροµηνία ανέρχονταν σε 165 και 0 αντίστοιχα. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 94

95 37. Δεσµεύσεις και Ενδεχόµενες Υποχρεώσεις 37.1 Χορηγηθείσες εγγυήσεις Κατά την 31/12/2014 ο Όµιλος είχε χορηγήσει εγγυητικές επιστολές που αφορούν κυρίως καλή εκτέλεση έργων, συµµετοχή σε διαγωνισµούς και λοιπές εγγυήσεις, συνολικού ποσού Οι εγγυητικές επιστολές, ανά κατηγορία, αναλύονται ως κάτωθι: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Κατά την 31/12/2014 Κατά την 31/12/2013 Συµµετοχής 174 Αντικατάστασης Δεκάτων Προκαταβολής Καλής Εκτέλεσης Καλής Πληρωµής 81 Υπόλοιπο Επιπλέον, η Εταιρεία έχει εγγυηθεί για υποχρεώσεις χρηµατοδοτικής µίσθωσης και λοιπές τραπεζικές υποχρεώσεις της θυγατρικής εταιρείας στην Ρουµανία, το υπόλοιπο των οποίων κατά την 31/12/2014 ανερχόταν σε 828 (2013: 828) και (2013: 2.032) αντίστοιχα. Επίσης, η Εταιρεία έχει εγγυηθεί για τραπεζικές υποχρεώσεις θυγατρικών εταιρειών και κοινοπραξιών συνολικού ποσού (2013: 7.030) και 654 (2013: 654) αντίστοιχα Λοιπές ενδεχόµενες υποχρεώσεις Οι εταιρείες του Οµίλου δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά για τις ακόλουθες χρήσεις: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ ΕΔΡΑΣΗ Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε Ι. Θυγατρικές Εταιρείες EDRACO A.T.E ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε ENVIPROSYSTEMS A.T.E REDRA S.A EDRATEC ENEΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ ΙΙ. Συγγενείς Εταιρείες ΣΤΡΩΤΗΡΕΣ Α.Ε.Β.Ε ΛΑΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΕΒΕ ΥΔΡΟΒΑΤ Α.Ε Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις 95

96 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ ΙΙΙ. Κοινοπραξίες εκτελέσεως τεχνικών έργων Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE-EDRACO ATE Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE-EDRACO ATE Κ/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ATE-ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ Κ/Ξ EDRACO ATE-Γ. Π. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ K/Ξ ΕΡΚΑΤ ΑΕ -EDRACO ATE Κ/Ξ ENVIPROSYSTEMS ΑΤΕ-ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΤΕ Κ/Ξ ENVIPROSYSTEMS ΑTΕ-ΕΔΡΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕΒΕ Κ/Ξ ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε.-ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.-ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε K/Ξ ΕΔΡΑΣΗ Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ -ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΑΕ Κ/Ξ EDRACO ΑΤΕ - ΙΩΝΑΣ ΑΤΕ Κ/Ξ EDRACO ΑΤΕ ΩΡΙΩΝ ΑΤΕ-ΔΟΜΟΣΤΑΤΙΚΗ ΑΕ Κ/Ξ J & P ΑΒΑΞ - EDRACO ATE - ΣΥΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε Η Εταιρεία και ο Όµιλος διενεργούν προβλέψεις για φόρους για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις έναντι των πιθανολογούµενων πρόσθετων φόρων που ενδέχεται να προκύψουν σε µελλοντικό φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων, βάσει των ευρηµάτων των φορολογικών ελέγχων προηγούµενων ετών και προγενέστερων διερµηνειών των φορολογικών νό&micr