AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE ÛËÌ EK OTIKH. ÛËÌ historia 1 EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE ÛËÌ EK OTIKH. ÛËÌ historia 1 EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ"

Transcript

1 ÛËÌ historia 1 AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ Πρακτικά Συνεδρίου, Αίγιο, 6-9 Ιουλίου 2006 Eπιμέλεια Λ. Δρούλια, Α. Δ. Ριζάκης L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE CONTATTI, SCAMBI E RELAZIONI DALL ANTICHITÀ AI NOSTRI GIORNI Atti del Convegno, Eghio, 6-9 Luglio 2006 A cura di L. Droulia, A. D. Rizakis ÛËÌ EK OTIKH Αθήνα

2

3 AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE CONTATTI, SCAMBI E RELAZIONI DALL ANTICHITÀ AI NOSTRI GIORNI

4 Επιμέλεια κειμένων, διόρθωση δοκιμίων: Claudia E. Λεπενιώτη 2011: ÛËÌ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ÂÎ fiûâè ÛËÌ Ó Aı Ó ÙËÏ fax ISBN ISSN Χ

5 ÛËÌ historia 1 AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ Πρακτικά Συνεδρίου, Αίγιο, 6-9 Ιουλίου 2006 Eπιμέλεια Λ. Δρούλια, Α. Δ. Ριζάκης L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE CONTATTI, SCAMBI E RELAZIONI DALL ANTICHITÀ AI NOSTRI GIORNI Atti del Convegno, Eghio, 6-9 Luglio 2006 A cura di L. Droulia, A. D. Rizakis ÛËÌ EK OTIKH Αθήνα

6 Ο ανώνυμος της Λούκκα, η Αδριατική, πρώτο ήμισυ του 16ου αι. (AL 13) (Γιώργος ΤΟΛΙΑΣ, Οι Ελληνικοί ναυτικοί χάρτες. Πορτολάνοι 15ος -17ος αιώνας, Συμβολή στη μεσογειακή χαρτογραφία των νεοτέρων χρόνων, ΚΝΕ/EΙΕ, Αθήνα 1999, σ , εικ. 29.

7 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το Ελληνο-ιταλικό Συνέδριο με θέμα: «Aχαΐα και Nότιος Iταλία: επικοινωνία, ανταλλαγές και σχέσεις από την αρχαιότητα, ως σήμερα» διοργανώθηκε από τις 6 έως τις 9 Iουλίου 2006 από την Eταιρεία Eπιστήμης και Πολιτισμού Aιγιαλείας (ET.E.Π.A) σε συνεργασία με την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας, στον χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου του Αιγίου, υπό την Αιγίδα του οικείου Δήμου. Ο ανά χείρας τόμος αποτελεί τα Πρακτικά του Συνεδρίου αυτού του οποίου ο κύριος στόχος ήταν η διερεύνηση της μακραίωνης ιστορίας της περιοχής, στενά συνυφασμένης με το φαινόμενο της μαρτυρημένης μετακίνησης και εγκατάστασης πληθυσμών και στις δύο πλευρές του Iονίου πελάγους, από τον 8ο αιώνα π.χ. Η επιτυχία του εγχειρήματος οφείλεται πρωτίστως στις εξαιρετικές ανακοινώσεις που παρουσιάστηκαν κατά την διάρκεια των εργασιών από μελετητές της Αρχαιότητας, του Μεσαίωνα και των Νεότερων Χρόνων και προσέφεραν μια διαχρονική και διεπιστημονική προσέγγιση των σχέσεων και επαφών των δύο περιοχών. Θα πρέπει να προστεθεί εδώ ότι οι εργασίες του Ελληνο-ιταλικού Συνεδρίου συνδιοργανώθηκαν με τις εκδηλώσεις αδελφοποίησης της πόλης του Αιγίου με την ιταλική πόλη Capaccio της Κάτω Ιταλίας (αρχαία Ποσειδωνία) και ενισχύθηκαν οικονομικά από τον Δήμο Αιγίου με την πρωτοβουλία του τότε Δημάρχου κ. Γ. Περπή και τη σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου, τους οποίους ευχαριστούμε θερμά από τη θέση αυτή. Η υλοποίηση της έκδοσης των Πρακτικών του Συνεδρίου θα ήταν αδύνατη χωρίς την άριστη συνεργασία μας, πρώτα απ όλα με τους συνέδρους, τις εκδόσεις σήμα, την κυρία Claudia Λεπενιώτη που ανέλαβε την επιμέλεια των κειμένων, την κυρία Alexandra Pel που πρόθυμα φρόντισε την αρτιότητα των αγγλικών περιλήψεων, την κυρία Ιόλη Βιγγοπούλου, ιστορικό, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών/ΕΙΕ, που είχε αναλάβει την προετοιμασία του Συνεδρίου, την επικοινωνία με τους συνέδρους και την επιτόπου παρουσία της, διευκολύνοντας πάντα πρόθυμα και με προσήνεια την καλή λειτουργία της συνάντησης και τέλος τους φίλους και τις φίλες του Αιγίου που συνέβαλαν ουσιαστικά στην όλη οργάνωση του Συνεδρίου και των εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιό τους. Εκφράζουμε προς όλους τις θερμές ευχαριστίες μας και την ευγνωμοσύνη μας. Ας μας επιτραπεί να παραθέσουμε εδώ λίγες γραμμές που γράφτηκαν από τους Irene Campolo και Francesco Antonio Cuteri, στον πρόλογο της εργασίας τους, που πιστεύουμε ότι απηχούν τις εντυπώσεις και τη θερμή ατμόσφαιρα που αποκόμισαν όλοι οι σύνεδροι από το Αίγιο, την ελληνο-ιταλική συνεργασία και την επίσκεψη στο πλαίσιο του Συνεδρίου στα Καλάβρυτα. «Μας συγκίνησε ιδιαίτερα η διαμονή μας στο Αίγιο, τον Ιούλιο του 2006, με την ευκαιρία του συνεδρίου με τον τίτλο «Aχαΐα και Nότιος Iταλία: επικοινωνία, ανταλλαγές και σχέσεις από την αρχαιότητα, ως σήμερα». Εκτιμήσαμε όλοι την εξαιρετική φιλοξενία των διοργανωτών και τις εορταστικές εκδηλώσεις της πόλης, τις συναντήσεις, τις επισκέψεις σε Μουσεία και αρχαιολογικούς ή ιστορικούς χώρους. Το Συνέδριο συνέβαλε στην εμβάθυνση των γνώσεων και στην ενίσχυση των επιστημονικών, πολιτιστικών και φιλικών δεσμών που από πολύ παλιά συνδέουν την Ελλάδα και την Κάτω Ιταλία. Αλλά, ενώ δεν έλειπαν οι ευκαιρίες χαράς και ικανοποίησης σε μια ιδιαίτερη περίσταση η καρδιά μας γέμισε από θλίψη. Η εκδρομή στα Καλάβρυτα μας μετέφερε πίσω στο χρόνο σε μια λυπημένη σελίδα ιστορίας. τα συγκινητικά λόγια του δημάρχου, η δραματικότητα της αφήγησής του καθώς και οι εικόνες, τα έγγραφα και τα αντικείμενα στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος ξύπνησαν μέσα στον καθένα από εμάς τη δραματική μνήμη μιας ιστορίας μίσους. Στους κάτοικους των Καλαβρύτων αφιερώνουμε αυτό το μικρό έργο.» Λουκία Δρούλια, Αθανάσιος Ριζάκης Αθήνα, Ιούλιος 2011

8

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDICE

10 Προλογικό σημείωμα... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Αθανάσιος Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ Ταξιδεύοντας στην Εσπερία: ανάμεσα στην ουτοπία, τον μύθο και την πραγματικότητα... Mario LOMBARDO [Οι Αχαϊκές αποικίες στην Ιταλία. Πηγές και ιστοριογραφικά προβλήματα]... Ευάγγελος ΧΡΥΣΟΣ Το Ιόνιο Πέλαγος, γέφυρα Ανατολής και Δύσης... AΡΧΑΙΟΤΗΤΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ Μιχ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Oι αχαϊκές μητροπόλεις των αποικιών της Μεγάλης Ελλάδας... Gregorio AVERSA Kroton e la madrepatria: elementi di conformità o divergenze?... Maria Teresa IANNELLI Caulonia: dalla fondazione al tramonto della città antica... Marina CIPRIANI Poseidonia: città e territorio dalla fondazione alla metà del V sec. a.c.... Irene CAMPOLO Lòia ce pràmata: ti meni acomì an ta palèa chrònia stin merìa greca tis Calavrìa. "Wörter und Francesco Antonio CUTERI Sachen", angionimi e vasi: testimonianze archeologiche e lessicali nell'area greco-calabra... Aναστασία ΓΚΑΔΟΛΟΥ Εξάπλωση των Αχαϊκών εργαστηρίων κεραμεικής στην Αχαΐα και τη Νότιο Ιταλία στη διάρκεια της Ύστερης Γεωμετρικής και Πρώιμης Αρχαϊκής περιόδου... Eρωφίλη-Ίρις KΟΛΙΑ H λατρεία του Mίθρα στο Aίγιο... ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ: ΓΙΑ ΕΝΑ ΔΥΤΙΚΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Θεώνη KΟΛΛΥΡΟΠΟΎΛΟΥ Άννα Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ H λαμπρή υμνογραφική παράδοση της Kάτω Iταλίας και της Σικελίας: Προκόπιος Kρυπτοφέρρης, ένας ελάχιστα γνωστός υμνογράφος... Η μετοικία των κατοίκων της Πάτρας στο Ρήγιο της Καλαβρίας (τέλη 6ου-αρχές 9ου αιώνα). Αφέντρα Γ. ΜΟΥΤΖΑΛΗ Η αναίρεση μιας μαρτυρίας;... Angeliki TZAVARA Quandam bonam terram que dicitur Posticza: Vostitsa latina, seconda metà del XIV-inizio del XV secolo... Μ. ΝΤΟΥΡΟΥ-ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Οι Ανδεγαυοί της Σικελίας και το πριγκιπάτο της Αχαΐας... Αγαμέμνων ΤΣΕΛΙΚΑΣ Τα Έλληνο-ιταλικά χειρόγραφα της βυζαντινής εποχής... 4

11 Prologo... 1 INDICE... 4 RELAZIONI INTRODUTTIVE [In viaggio nell Hesperia: fra utopia, mito e realtà] Le fondazioni achee in Italia meridionale. Fonti e problemi storici [Lo Ionio, ponte tra Oriente ed Occidente] ANTICHITÀ: COMUNICAZIONE, SCAMBI E RELAZIONI [Le madrepatrie delle colonie acaiche della Magna Grecia] [O Κρότων και η μητρόπολη: στοιχεία ομοιότητας ή διαφοροποίησεις;] [Καυλωνία: από την ίδρυση έως την δύση της αρχαίας πόλης] [Ποσειδωνία: πόλη και περιφέρεια από την ίδρυση έως τα μέσα του 5ου αιώνα π.χ.] [Lòia ce pràmata: ti meni acomì an ta palèa chrònia stin merìa greca tis Calavrìa. "Wörter und Sachen", αγγειωνύμια και αγγεία: αρχαιολογικές και γλωσσικές μαρτυρίες στην περιοχή της ελληνικής Καλαβρίας] [L espansione delle officine ceramiche in Acaia e in Italia meridionale in età tardo geometrica e alto arcaica] [Il culto di Mitra ad Aigion] MEDIOEVO: UNA BISANZIO D OCCIDENTE [La splendida tradizione innografica dell Italia meridionale e della Sicilia: Procopios Cryptoferris, un innografo poco conosciuto] [L imigrazione degli abitanti di Patrasso a Reggio di Calabria (fino VI-inizi IX secolo). La revisione di una testimonianza?] [Quandam bonam terram que dicitur Posticza: η λατινική Βοστίτσα, τέλη 14ου-αρχές 15ου αιώνα] [Gli Angioini di Sicilia ed il Principato di Acaia] [I manoscritti greco-italici dell epoca bizantina]

12 ΝΕΟΤΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ: ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΙΔΕΕΣ Eλένη ΣΑΡΑΝΤΗ Biagio SALVEMINI Η Αχαΐα και ο Βυζαντινός Μοριάς με το βλέμμα ενός Ιταλού ανθρωπιστή: τέχνη, γράμματα, πολιτική εξουσία και σκηνές της ζωής από το ημερολόγιο του Κυριακού του Αγκωνίτη... Spazi, mercati e mercanti interstiziali nel Mediterraneo centrale: tre studi di caso sul Mezzogiorno d Italia in età moderna... Κωνσταντίνος ΠΑΝΙΤΣΑΣ Ιταλοί εμπορευόμενοι και εξόριστοι στο χώρο της Αχαΐας (16ος-20ος αιώνας)... Μαργαρίτα ΚΑΡΑΦΩΤΙΑ Νίκος ΜΟΣΧΟΝΑΣ Domenica MINNITI-ΓΚΩΝΙΑ Ιννοκέντιος Ρωμανιώλης, ο Ιταλός δήμαρχος του Αιγίου. Ένας προάγγελος της ελληνοϊταλικής αδελφοποίησης στο Αίγιο... Στη δίνη του Γάλλο-τουρκικού πολέμου. Καταθέσεις ναυτιλλομένων, Αύγουστος-Οκτώβριος Η γλώσσα και ο πολιτισμός των Ελληνόφωνων της Νότιας Ιταλίας ανάμεσα στο χθες και το σήμερα Emanuele GRECO ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ... 6

13 ETÀ MODERNA: MERCI, UOMINI ED IDEE [L Acaia e la Morea bizantina vista da un umanista italiano: arti, lettere, potere politico e scene di vita dal diario di Ciriaco d Ancona] [Χώροι, αγορές και «μεταπράτες» έμποροι στην κεντρική Μεσόγειο: τρία αντιπροσωπευτικά παραδείγματα από τη Νότιο Ιταλία στη σύγχρονη εποχή]...,,,,,, [Commercianti italiani ed esiliati nel territorio dell Acaia (XVI-XX secolo)] [Innocenzo Romagnoli, il sindaco italiano di Eghio. Un precursore del gemellaggio italo-greco ad Eghio] [Nel vortice della Guerra franco-turca. Testimonianze di marinai, Agosto-Ottobre 1798] [La lingua e la cultura dei grecofoni dell Italia meridionale tra passato e presente] CONCLUSIONI

14 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ IN VIAGGIO NELL HESPERIA FRA UTOPIA, MITO E REALTᾺ TRAVELLING IN HESPERIA: BETWEEN UTOPIA, MYTH AND REALITY The Strait of Otranto, called by Strabo (VI. 3, 5) the common mouth of the Adriatic and the Ionian Seas, has always formed a kind of permanent bridge of communication between the two Adriatic coasts. This is exactly what is reflected by the traditions regarding the mythic voyages of Hercules, Diomedes and Aeneas. Archaeologically, contacts between the two coasts are testified since the Bronze Age, but they become closer after the 8th century BC, which coincides with the period when subsequent waves of colonists from the Greek motherland and, in our case, from the region of Achaea had reached the South Italian peninsula and Sicily with the intent to settle there permanently. The newly founded Greek poleis established a privileged relationship with the main Greek metropoleis and the Panhellenic sanctuaries in Greece. The Roman conquest did not stop these exchanges, but the massive installation of Romans (and other settlers from the Italian peninsula) in mainland Greece initiated new forms of political, economic and cultural relationships, as the centre of at least political and economic power had shifted westwards. * Θερμές ευχαριστίες εκφράζονται στους E. Greco, F. Longo και Γ. Τουράτσογλου που διάβασαν μία προγενέστερη μορφή του κειμένου και προέβησαν σε πολύ χρήσιμες υποδείξεις. Φυσικά οιαδήποτε παραμένουσα ατέλεια βαρύνει αποκλειστικά τον συγγραφέα. 10

15 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA ANAMEΣA ΣTHN OYTOΠIA, TON MYΘO KAI THN ΠPAΓMATIKOTHTA* H φιλολογία του μυθικού, του φανταστικού ή και του πραγματικού ταξιδιού, έχει μεγάλο εύρος και πολύ βαθιές ρίζες μέσα στον χρόνο. Tο παλαιότερο ταξίδι αυτής της φιλολογίας, αυτό του Oδυσσέως από την Tροία προς την Iθάκη είναι, όπως έλεγε ο André Malraux, πριν από 40 χρόνια στα εγκαίνια του προγράμματος «Ἦχος καὶ Φῶς» στην Aκρόπολη, ο προάγγελος όλων των ταξιδιών που θα ακολουθήσουν αργότερα. Και πρώτα απ όλα εκείνων των ομηρικών ηρώων οι οποίοι ταξιδεύουν μέσω των λεγόμενων «ομηρικών νόστων» 1 και των οποίων οι περιπέτειες και οι ταξιδιωτικές περιπλανήσεις έρχονται και επανέρχονται στις τραγωδίες του 5ου αι. Τέλος, των πρώτων θαλασσοπόρων-εξερευνητών, οι παρατηρήσεις των οποίων και οι εντυπώσεις καταγράφονται, με λιγότερο γλαφυρό τρόπο, είναι αλήθεια, στους περίφημους «Περίπλοες» 2. Η φιλολογία γύρω από το ταξίδι θα ενισχυθεί περισσότερο στην ελληνιστική εποχή, με τη μεγάλη διάδοση των μυθιστορημάτων που είναι ένα μείγμα από ταξιδιωτικές διηγήσεις και ερωτικές ιστορίες και χρησιμεύουν ως πρότυπα και στην ανάλογη φιλολογία της αυτοκρατορικής εποχής 3. Kάθε ταξίδι ικανοποιεί μιαν βαθύτατη ανθρώπινη ανάγκη, αυτή της αναζήτησης και γνωριμίας με το άγνωστο, ακόμα και το φανταστικό, που όπως λέει και ο Xavier Maistre, στο βιβλίο του Voyage autour de ma chambre (1794, επανεκδ. 2006), γεννιέται από την απογοήτευση που προκαλεί πολλές φορές το πραγματικό ταξίδι. «Mετρούμε τον κόσμο διατρέχοντάς τον», παρατηρεί ο γεωγράφος Στράβων (II. 5, 4) διατύπωση που υποδηλώνει πως η αναζήτηση του αγνώστου 1. J.-L. LAMBOLEY, «Légendes troyennes d une rive à l autre du canal d Otrante», στο E. DENIAUX (επιμ.), Le canal d Otrante et la Méditerranée antique et médiévale, Colloque organisé à l Université de Paris X Nanterre, novembre 2000, Bari 2005, σ A. PERETTI, Il periplo di Scilace. Studio sul primo portolano del Mediterraneo, Pisa J.-M. ANDRÉ, M.-Fr. BASLEZ (επιμ.), Voyager dans l Antiquité, Paris 1993, σ

16 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ μπορεί να εμπνέεται από την περιέργεια να γνωρίσει τον κόσμο, να εξοικειωθεί με τον ευρύτερο χώρο της οικουμένης 4. Στην αναζήτηση αυτή ενυπάρχει φυσικά και η δίψα για περιπέτεια για κάτι το διαφορετικό, το άλλο, που υποσυνείδητα αυτό το άλλο μπορεί να είναι και η αναζήτηση του κρυφού εαυτού μας. «Γυρίζουμε τον κόσμο», λέει ο Claude Lévi-Strauss στο βιβλίο του Tristes tropiques «ψάχνοντας πρώτα απ όλα τον εαυτό μας τον βρίσκουμε ανακαλύπτοντας τους άλλους». H ιδέα αυτή που είναι παλιά υπάρχει κιόλας στην Oδύσσεια. O περίπλους του Oδυσσέα κι οι περιπέτειές του από την Tροία στην Aίγυπτο και στη συνέχεια στην Iταλία για να καταλήξει επιτέλους στην Iθάκη 5, είναι μια αναφορά στην αυτογνωσία και την γνώση του άλλου, συμβολίζει κατά τον Fr. Hartog (1998) την δυαδική υπόσταση του ελληνικού πολιτισμού, που είναι ανοιχτός αλλά και συνάμα κλειστός στον έξω κόσμο. Σε έναν κόσμο σαν τον ελλαδικό που περιβάλλεται από την θάλασσα ο πειρασμός για μια ταξιδιωτική περιπέτεια είναι μεγάλος, πολύ μεγαλύτερος από εκείνο που υπάρχει σε λαούς που ζουν μακριά από αυτήν. Η θάλασσα ασκεί μιαν ακατανίκητη έλξη. Οι Έλληνες αγαπούν τα ταξίδια γιατί εκτός από την περιπέτεια αυτά συνδέονται πολύ ενωρίς και με το υπερπόντιο εμπόριο, την αναζήτηση πρώτων υλών και το κέρδος που είναι ανάλογο προς τους μεγάλους κινδύνους που διατρέχουν τα πλοία και οι άνθρωποι. Συνδέονται επίσης και με την αδυσώπητη ανάγκη που επιβάλλει η επιβίωση και η οποία τους οδηγεί σε νέους τόπους όπου δεν διστάζουν να εγκατασταθούν. H προσαρμοστικότητα αυτή των Eλλήνων οδήγησε ήδη πολλούς αρχαίους φιλοσόφους να τους ταυτίσουν με «τα αποδημητικά πτηνά», δηλαδή με κάποιον που δεν υποφέρει υπερβολικά από τον ξεριζωμό αντίθετα με τον Ρωμαίο που είναι περισσότερο «σπιτόγατος» 6. H ιδέα αυτή είναι νομίζω υπερβολική, γιατί η απομάκρυνση από την πατρογονική εστία και η εγκατάσταση σε μια νέα γη, ακούσια πολύ συχνά, είναι σε κάθε περίπτωση μια εξορία, δηλαδή ένας οδυνηρός χωρισμός από την κοινότητα της πόλης στην οποία γεννήθηκε ο μετανάστης, πράγμα που ισοδυναμεί για τους Αρχαίους, με θεïκή κατάρα που ακολουθεί τους δυστυχείς απόλιδες σε όλη τους τη ζωή. Οι Έλληνες δεν αποδημούν σαν τα πτηνά αλλά είναι παιδιά της ανάγκης και στην ανάγκη αυτή υπακούουν όταν το θέλει η μοίρα τους γιατί σε αυτή δεν αντιστέκονται ακόμα και οι θεοί: «ἀνάγκα καὶ θεοὶ πείθονται». Η προσαρμογή τους είναι λοιπόν αναγκαία και εκφράζεται επιγραμματικά, με τη γνωστή πεζή ρήση «όπου γης και πατρίς». 4. Στο ίδιο, σ G. CHIARINI, L Odisseo. Il labirinto marino, Roma 1991 J. CUISENIER, Le périple d Ulysse, Paris 2003 G. CERRI, «L Oceano di Omero: un ipotesi nuova sul percorso di Ulisse», στο E. GRECO, Μ. LOMBARDO (επιμ.), Atene e l Occidente. I grandi temi, Atti del convegno internazionale, Atene maggio 2006, Atene 2007, σ ANDRÉ, BASLEZ, ό.π. (σημ. 3), σ

17 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA Το ταξίδι και οι αναζητήσεις σε άγνωστους τόπους συνοδεύονται και από την επιθυμία της επιστροφής στη γενέθλια γη, στο γνωστό, σε αυτό που αφήσαμε πίσω. Η προσδοκία του νόστου συνυπάρχει κατά κάποιο τρόπο μαζί με την επιθυμία της φυγής. Η απουσία, ιδιαίτερα όταν αυτή ήταν μακρά, ενείχε τον κίνδυνο της οριστικής αποκοπής από την πατρική γη, της λήθης και της ταύτισης με τους ξένους 7, δηλαδή με τον συμβολικό θάνατο. Κι ο φυσικός θάνατος σε ξένη γη, ή κατά τη διάρκεια ενός θαλασσινού ταξιδιού που δεν ολοκληρώθηκε, είναι για τους Έλληνες ιδιαίτερα οδυνηρός γιατί ο νεκρός στερείται της ταφής στην πατρική γη, αποκόπτεται εντελώς από τον κόσμο των ζωντανών και πέφτει στην λήθη, στην λησμοσύνη των χαμένων ψυχών 8. Έτσι δεν είναι διόλου παράξενο που οι ιεροτελεστίες που επιτελούνται πριν από κάθε ταξίδι τείνουν να εξορκίσουν αυτήν την απειλή: κι οι προσευχές και οι χοές που κάνουν αυτοί που πρόκειται να εγκαταλείψουν την πατρική γη έχουν μοναδικό στόχο να εκλιπαρήσουν τους θεούς για μια ευτυχή και γρήγορη επιστροφή 9. Έτσι παρόλο που τα ομηρικά ποιήματα είναι ένας ύμνος στην περιπέτεια και το άγνωστο, διαπνέονται και από ένα έντονο λυρισμό της νοσταλγίας, δηλαδή της ελπίδας της επιστροφής. O Oδυσσέας στην Οδύσσεια είναι το σύμβολο αυτής της διπλής αναζήτησης του καινούργιου αλλά και της άσβεστης αγάπης και νοσταλγίας της πατρικής γης. O Όμηρος τον παρασύρει στους δρόμους του κόσμου αλλά ο Oδυσσέας δεν σκέφτεται τίποτε άλλο παρά την επιστροφή, τον νόστο στην γλυκιά του Iθάκη. Η νοσταλγία αυτή είναι εντονότερη σε αυτούς που η ανέχεια, η πείνα, ο πόλεμος 10 ή η εξορία έδιωξαν από την πατρώα γη. Αναγκασμένοι να ζουν στο εξής, μακριά από τον δικό τους τόπο, δεν ξεχνούν την πατρίδα τους και ως συνειδητοί κάτοχοι μιας υπέρτερης παιδείας δεν παραμελούν ούτε τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα ήθη και τον τρόπο ζωής αλλά προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανές τις μνήμες των γνώριμων τόπων, των αγαπημένων προσώπων και των οικείων πραγμάτων της μακρινής τους πατρίδας. Ένα ποτάμι στη χώρα της Συβάρεως φέρει το όνομα Kράθις, μια πηγή την επωνομασία Βούρα, ναοί, ιερά και λατρείες θυμίζουν εκείνα της πατρικής γης. Tο ενδιαφέρον των Ελλήνων για τη Δύση δεν είναι τόσο παλαιό όσο το αντίστοιχο για την Ανατολή από την οποία προέρχονται πολλοί θεοί του ελληνικού πανθέου, κι η ελληνική μυθολογία βρίθει από σχετικούς μύθους. Η Aνατολή μας έδωσε το αλφάβητο, ίσως και την πρώτη αγάπη για την φιλοσοφία και τις επιστήμες. H Δύση παραμένει, για πολλούς αιώνες, terra incognita κι επομένως γεμάτη μυστήριο 7. Δημ., Κατά Ευβουλίδου, ANDRÉ, BASLEZ, ό.π. (σημ. 3), σ M. HALBWACHS, Les cadres sociaux de la mémoire, Paris 1925 P. SCHMIDT-PANTEL «Évergétisme et mémoire du mort», στο Gh. GNOLI, J.-P. VERNANT (επιμ.), La Mort, les morts dans les sociétés anciennes, Cambridge 1982, σ Ξεν., Εφέσιος I. 10, Αισχ., Αγαμέμνων, στ και στ

18 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ και φοβερούς κινδύνους 11. Έτσι δεν είναι παράξενο που η γνωστότερη ουτοπία, αυτή της Aτλαντίδος που περιγράφει ο Πλάτων σε δύο διαλόγους του, τον Tίμαιο και τον Kριτία, τοποθετείται στην Eσπερία, στον σημερινό ατλαντικό ωκεανό ο οποίος για τους αρχαίους Έλληνες όριζε το δυτικό πέρας της οικουμένης 12. H πλατωνική αυτή ουτοπία δεν καταγράφει φυσικά μιαν πραγματικότητα αλλά μια πολιτεία εξωπραγματική, είναι μια καθαρά πνευματική κατασκευή, μια αυταπάτη, ένα ονειροπόλημα που συμπύκνωνε, κατά κάποιο τρόπο, την άγνοια αλλά και τον φόβο μαζί ή το δέος που μπορούσε να ενσπείρει και η απλή θέα του Ωκεανού που όριζε το πέρας του κόσμου, την αρχή του χάους 13. Η παράδοση της χαμένης ηπείρου θα μπορούσε να απηχεί επίσης, κατά κάποιο τρόπο, τα πρώιμα ταξίδια (στην εποχή του χαλκού) τολμηρών θαλασσοπόρων που πέρασαν το Γιβραλτάρ και περιπλανήθηκαν στην βόρειο θάλασσα 14. O μύθος έχει κάποια μικρή σχέση με την ουτοπία αλλά ο μύθος και η ουτοπία είναι δύο είδη που δεν ταυτίζονται. O μύθος είναι μια αφηγηματική διήγηση στην οποία πρόσωπα, γεγονότα ή πράξεις παρουσιάζονται αλλοιωμένα ή μεγεθυμένα από την λαϊκή φαντασία και την μακρά φιλολογική παράδοση. Oι μυθικοί ήρωες ενσαρκώνουν, κατά μια συμβολική έννοια, δυνάμεις της φύσεως και όψεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς και οι περιπέτειές τους απηχούν κατά κάποιο τρόπο, συχνά με συμβολικό τρόπο, πραγματικά γεγονότα. Οι μύθοι, όπως οι ουτοπίες, είναι πνευματικά δημιουργήματα και δεν καταγράφουν ιστορικά γεγονότα, χρησιμοποιούνται όμως συχνά γιά να καλύψουν ορισμένες αντιφάσεις που προκύπτουν από τα πραγματικά γεγονότα 15. Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο οι μύθοι αποτελούν την αμυδρή ανάμνηση μιας μακρυνής πραγματικότητας ή άν αντίθετα προηγούνται κι είναι επομένως εντελώς αυτόνομα πνευματικά κατασκευάσματα. Οι μυθικές διηγήσεις στην Οδύσσεια, για παράδειγμα, μπορεί να απηχούν παλιότερες αναμνήσεις μπορεί όμως και να είναι ένα καθαρά διανοητικό κατασκεύασμα του ποιητή. H αλήθεια είναι πως ένα μεγάλο μέρος των μύθων είναι κατοπινές επινοήσεις και προδίδουν την πολιτική υστεροβουλία των εμπνευστών 11. P. FABRE, Les Grecs et la connaissance de l Occident, Lille 1981 G. NENCI, «L Occidente barbarico», στο Hérodote et les peuples non grecs, Entretiens Hardt 35, Genève 1990, σ P. ANELLO et alii, Erodoto e l Occidente, Kokalos suppl. 15, Roma 1999 T. BRAUN, «Hecataeus knowledge of the western Mediterranean», στο K. LOMAS (επιμ.), Greek identity in the Western Mediterranean, Papers in honour of Brian Shefton, Mnemosyne Suppl. 246, Leiden 2004, σ L. BRACCESI, Grecità di frontiera: i percorsi occidentali della leggenda, Padova 1994 L. ANTONELLI, I Greci oltre Gibilterra: rappresentazioni mitiche dell estremo occidente e navigazioni commerciali nello spazio atlantico fra VIII e IV secolo a.c., Roma E. ZANGGER, The flood from heaven. Deciphering the Atlantis legend, London M. GUGLIELMI, «Sulla navigazione in età micenea», PP 26, 1971, P. PÉDECH, La géographie des Grecs, Paris 1976, σ ANTONELLI, ό.π. (σημ. 12). 15. C. JOURDAIN-ANNEQUIN, Héraclès aux portes du soir: mythe et histoire, Besançon/Paris 1989, σ. 28 κ.ε. C. CALAME, Mythe et histoire dans l Antiquité grecque, Lausanne

19 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA τους 16. H ιστορία ασφαλώς δεν γράφεται με μύθους αλλά ο ιστορικός τους χρειάζεται όχι για να καταγράψει αλλά για να κατανοήσει την νοοτροπία μιας εποχής ή το νόημα και την αλληγορία που υποδηλώνονται στις μυθικές πράξεις 17. Aπό τους παλαιότερους μύθους που αφορούν τη Δύση αυτοί που συνδέονται με τον Hρακλή και τους υπερπόντιους άθλους του είναι οι παλαιότεροι. Δύο από αυτούς έφεραν τον ήρωα στη Δύση, στα πέρατα του κόσμου 18. O δέκατος άθλος αφορούσε την αναζήτηση των κοπαδιών του Γερύονα, γιό του Xρυσάορα και της Ωκεανίδος Kαλλιρόης 19, ενός τέρατος με τρία σώματα που ζούσε στην νήσο Eρύθεια, κοντά στα πέρατα της γης, πέρα από τα δυτικά όρια της Mεσογείου, τις γνωστές έκτοτε Hράκλειες στήλες, δηλαδή το σημερινό Γιβραλτάρ 20. Στην ίδια περίπου grosso-modo περιοχή, όπου συναντώνται η νύχτα και η μέρα και ειδικότερα στον κήπο των Eσπερίδων, τον κήπο των θεών, δηλαδή τον παράδεισο, τοποθετείται κι ο επόμενος άθλος της αναζήτησης των χρυσών μήλων 21. Kαι οι δύο αυτοί μύθοι δεν είναι άσχετοι με τις προσπάθειες των Eλλήνων, στις αρχές της εποχής του σιδήρου, να γνωρίσουν την γεωγραφία της οικουμένης, προσπάθειες που έφτασαν στην κορύφωσή τους με τις περιηγήσεις, τους γνωστούς περίπλους, του Eκαταίου, του Σκύλακος και τέλος του Mασαλιώτη Πυθέα που έφτασε στις βαλτικές χώρες και πιθανότατα στην Iσλανδία, όπου η μέρα διαρκεί 24 ώρες A. BALLABRIGA, Les fictions d Homère. L invention mythologique et cosmographique dans l Odyssée, Paris 1998 (Οδύσεια) M. PIÉRART, «L historien ancien face aux mythes et aux légendes», Ét. class. 51 (1983), σ Α. MELE, «Il processo di storicizzazione dei miti», στο AA.VV. (επιμ.), Mito e storia in Magna Grecia, Atti Taranto 36, Taranto 4-7 ottobre 1996, Taranto 1997, σ Ησίοδ., Θεογονία, στ Πίνδ., Νεμεονικών 4, 112. Πρβλ. L. LACROIX, «Héraclès héros voyageur et civilisateur», BAB 60 (1974), σ JOURDAIN-ANNEQUIN, ό.π. (σημ. 15), σ της ιδίας, «Héraclès en Occident», στο C. BONNET, C. JOURDAIN-ANNEQUIN (επιμ.), Héraclès, d une rive à l autre de la Méditerranée. Bilan et perspectives, Actes de la table ronde de Rome, ÉFR, septembre 1989, à l occasion du cinquantenaire de l Academia Belgica, en hommage à Franz Cumont, Bruxelles/Rome 1992, σ JOURDAIN-ANNEQUIN, ό.π. (σημ. 15), σ F. FRAU, Le colonne d Ercole. Un inchiesta, Roma Ησίοδ., Θεογονία , 274, 294, Πρβλ. W. AMELUNG, Herakles bei den Hesperiden, Berlin 1923 G. CAPOVILLA, «L Odissea e problemi sull estremo Occidente alla luce delle nuove scoperte», RIL 92 (1958), σ JOURDAIN-ANNEQUIN, ό.π. (σημ. 15), σ A. GRILLI, «Il mito dell estremo Occidente nella letteratura greca», στο AA.VV. (επιμ.), La Magna Grecia e il lontano Occidente, Atti Taranto 29, Taranto 6-11 ottobre 1989, Napoli 1991, σ F. PRONTERA, «L estremo occidente nella concezione geografica dei Greci», στο La Magna Grecia e il lontano Occidente (ό.π.), σ P. ANELLO, «La Sicilia e l Hesperia», Kokalos ( ), σ P. PÉDECH, La géographie des Grecs, Paris 1976, σ PERETTI, ό.π. (σημ. 2) L. ANTONELLI, I Greci oltre Gibilterra: rappresentazioni mitiche dell estremo occidente e navigazioni commerciali nello spazio atlantico fra VIII e IV secolo a.c., Roma1997 T. BRAUN, «Hecataeus knowledge of the western Mediterranean», στο K. LOMAS (επιμ.), Greek identity in the Western Mediterranean, Papers in honour of Brian Shefton, Mnemosyne Suppl. 246, Leiden 2004, σ

20 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ Oι δυτικοί μύθοι του Hρακλή δεν είναι πιθανόν άσχετοι με τον ελληνικό αποικισμό και την επαφή των αποίκων με πρωτόγνωρους τόπους, ανθρώπους και ήθη 23. Aξίζει να σημειωθεί πως η λατρεία του ήρωα γνώρισε, γενικότερα στην Δύση, πολύ μεγάλη διάδοση. O ήρωας εθεωρείτο ο ιδρυτής του Δυρραχίου καθώς και του Yδρούντος, στην απέναντι ακτή, και λατρεύονταν παντού για την σωματική του δύναμη και αλκή. Ο ήρωας είχε την πεποίθηση πως δεν ήταν μόνον ο δυνατώτερος άνθρωπος του κόσμου αλλά και ότι ήταν ανίκητος και ισόθεος, όχι βέβαια χωρίς λόγο αφού οι Θεοί ζήτησαν την βοήθειά του για να καταβάλουν τους γίγαντες, αυτά τα κτηνώδη παιδιά της γη στην τελική νίκη των οποίων τα βέλη του Hρακλή φαίνεται πως έπαιξαν μεγάλο ρόλο. H παράδοση αυτή που συνδέει τον ήρωα με την μάχη κατά των γιγάντων απηχεί πιθανότατα τις πρώτες ναυτικές αποικιακές επιχειρήσεις των Eυβοέων στην περιοχή της Kάτω Iταλίας 24. Aπό τις μυθικές διηγήσεις που αναφέρονται στην Δύση ενδιαφέρουσες είναι αυτές που αφορούν τις σχέσεις ανάμεσα στους λαούς των δύο ακτών της Αδριατικής και περιγράφουν τις περιπέτειες του ομηρικού ήρωα Διομήδη στις δυτικές ακτές της Aδριατικής ή εκείνες του Aινεία ή άλλων τρωϊκών ηρώων που βρίσκει κανείς στους «ομηρικούς νόστους» και αφορούν τόσο την Ήπειρο όσο και την νότιο Iταλία 25. Oι παραδόσεις οι σχετικές με τον Διομήδη και οι διάφορες λατρείες που αποδίδονται στον ομηρικό αυτόν ήρωα απαντούν σε ολόκληρη την Aδριατική από την Bενετία ως το Μπρίντιζι που είναι και το νοτιότερο όριό τους 26. Στις ανατολικές ακτές της ίδιας θάλασσας απαντούν στην Kέρκυρα, το νησί των Φαιάκων, και λίγο βορειότερα, στο λεγόμενο promontorium Diomedis του Πλινίου (ΙΙΙ. 141), το σημερινό cap Planka (ή Saint Nicolas). Δεν πρόκειται για ένα ενιαίο και ομοιογενή μύθο αλλά για πολλές παραλλαγές και θεματικές ενότητες που δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την ερμηνεία του 27. Oι ειδικοί συμφωνούν πάντως πως οι περιπλανήσεις του Διομήδη απηχούν τις δυσκολίες των πρώτων μεταναστών από την Aνατολή προς την δυτική Mεσόγειο. Kαι αν για τον L. Braccesi 28, 23. Για την παράσταση του Ηρακλή στα νομίσματα των αποικιών βλ. τον κατάλογο της σπονδυλωτής έκθεσης Μύθος και νόμισμα, Αθήνα 2011, σ J.-L. LAMBOLEY, Recherches sur les Messapiens IV e -II e siècle avant J.-C., BÉFAR 292, Rome 2000, σ M.C. D ERCOLE, «La légende de Diomède dans l Adriatique préromaine», στο Chr. DELPLACE, Fr. TASSAUX (επιμ.), Les cultes polythéistes dans l Adriatique romaine, Bordeaux 2000, σ G. COLONNA, «Diomede e le rotte dell Adriatico», ArchClass 50 (1998), σ (Διομήδης) Διον. Aλικ. I. 51 Bιργ., Αινειάς, ΙΙΙ E. DEKEL, Vergil s Homer: The Aeneid and its Odyssean Lens, PhD Diss., University of California, Berkeley 2005 J.-L. LAMBOLEY, «Le canal d Otrante et les relations entre les deux rives de l Adriatique», στο L Illyrie méridionale et l Épire dans l Antiquité, Actes du deuxième colloque international de Clermont-Ferrand (25-27 octobre 1984), Paris 2005, σ (ομηρικοί νόστοι). 26. COLONNA, ό.π. (σημ. 25) D ERCOLE, ό.π. (σημ. 25). 27. D ERCOLE, ό.π. (σημ. 25). 28. L. BRACCESI, ό.π. (σημ. 12). 16

21 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA ο μύθος αυτός είναι η μυθική μεταφορά ή εκδοχή του μυκηναϊκού ενδιαφέροντος για την Δύση, ειδικότερα για το ήλεκτρον της Βαλτικής 29 για άλλους, παρά τα μυκηναϊκά χαρακτηριστικά του ήρωα, απηχεί τις δυσκολίες των πρώτων αποίκων της Kάτω Iταλίας και Σικελίας, τον 8ο αι., καθώς και τις αντιδράσεις των γηγενών σε αυτόν τον αποικισμό των δυτικών ακτών της Aδριατικής 30. H άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι περιπέτειες του Διομήδη καταγράφονται, για πρώτη φορά από τον Mίμνερμο, ελεγειακό ποιητή του 7ου αι. από την Κολοφώνα, ιδιαίτερα ευαίσθητο στο φαινόμενο του αποικισμού και τις επιπτώσεις του, ευαισθησία που δεν συναντούμε στους μεταγενέστερους συγγραφείς του 6ου και 5ου αι. 31. Aπό την αρχαιολογία μαθαίνουμε πως το ενδιαφέρον των Eλλήνων για τη Δύση ανάγεται στην εποχή του χαλκού τολμηροί Mυκηναίοι θαλασσοπόροι και έμποροι αναζητούν πρώτες ύλες στην Eσπερία η διάδοση των μινωϊκών και μυκηναϊκών αγγείων, των τελευταίων ιδιαίτερα όχι μόνον στην Aνατολή αλλά και στην Δύση, μαρτυρούν μια πολύ πρώιμη έλξη προς το εμπόριο. Ωστόσο δεν φαίνεται να εγκαθίστανται μόνιμα οι Mυκηναίοι στη Δύση 32. H μεγάλη στροφή του ενδιαφέροντος για τον δυτικό κόσμο συμπίπτει με τον 8ο αι., όταν διαδοχικά κύματα αποίκων από τον ελληνικό χώρο και εν προκειμένω από την Aχαΐα μετακινούνται και εγκαθίστανται μονίμως στην νότια Iταλία, την Σικελία 33 την νότιο Γαλλία, την Iσπανία και τέλος την Bόρειο Aφρική. Mυκηναίοι, Eυβοείς, Kορίνθιοι και Aχαιοί άποικοι από την Eλλάδα ακολουθούν τόν ίδιο θαλάσσιο δρόμο που από τον Kορινθιακό κόλπο οδηγεί στις ανατολικές ακτές της Iταλίας και της Σικελίας. 29. D ERCOLE, ό.π. (σημ. 25), σ J. de LA GENIÈRE, «Contribution à l étude des relations entre Grecs et indigènes sur la mer ionienne», MÉFRA 72.1 (1970), σ της ιδίας, «Greci e indigeni in Calabria», AttiMGrecia 1, σ P. ORLANDINI, «La colonizzazione ionica della Siritide», στο D. ADAMESTEANU (επιμ.), Storia della Basilicata I. L Antichità, Roma/Bari 1999, σ A. DE SIENA, «La colonizzazione achea del metapontino», στο Storia della Basilicata I, (ό.π.), G. MARUGGI, «Il territorio a Nord di Taranto in Nuovi Documenti dai territori Tarantini», στο Atti Taranto 51 (2001), σ G.J. BURGERS, J.P. CRIELAARD, «Greek colonist and indigenous populations at L Amastuola, Southern Italy», BaBesch 82.2 (2007), σ E. GRECO, Alle origine della Magna Grecia. Mobilità, migrazioni, fondazioni, Atti Taranto 50, Taranto 1-4 ottobre 2010 (υπό έκδ.). 31. D ERCOLE, ό.π. (σημ. 25), σ Η ιδέα μιας μόνιμης εγκατάστασης των Μυκηναίων στην Κάτω Ιταλία υποστηρίχθηκε από τον M. NAPOLI, Civiltà della Magna Grecia, Roma 1969 (ανατυπ. 1985), σ. 60 κ.ε. και τον G. PUGLIESE- CARATELLI, «I Micenei e il mondo mediterraneo», στο G. MADDOLI (επιμ.), La civiltà micenea. Guida storica e critica, Roma/Bari 1977, σ. 278, αλλά σήμερα οι ειδικοί είναι πάρα πολύ επιφυλακτικοί, βλ. G. CERRI, «L Oceano di Omero: un ipotesi nuova sul percorso di Ulisse», στο E. GRECO, Μ. LOM- BARDO (επιμ.), Atene e l Occidente. I grandi temi, Atti del convegno internazionale, Atene maggio 2006, Atene 2007, σ E. GRECO, «Greek Colonization in Southern Italy», στο G. TSETSKHLADE (επιμ.), Greek Colonization. An Account of Greek Colonies and Other Settlements Overseas Ι, Leiden/Boston 2006, σ του ιδίου, ό.π. (σημ. 30). 17

22 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ Aν ρίξει κανείς μια ματιά στον χάρτη των αποικιών θα διαπιστώσει πως οι ελληνικές πόλεις που ιδρύονται από το ένα άκρο στο άλλο των δύο ακτών της Aδριατικής προσδιορίζουν και τους αναγκαστικούς σταθμούς μιας ναυσιπλοΐας που ήταν στην ουσία παράκτια. Όλα τα ταξίδια στις κοντινές περιοχές της δυτικής Eλλάδος και των νήσων του Iονίου όσον και τα υπερπόντια στη Δύση, κατά τη διάρκεια του αποικισμού (8ος-6ος αι.) έχουν ως αφετηρία, κατάληξη ή ενδιάμεσους σταθμούς γνωστούς φυσικούς λιμένες, όπως η Κόρινθος και το Αίγιον (και κατά τη ρωμαϊκή περίοδο την πόλη των Πατρών), στον Κορινθιακό κόλπο, το Άκτιον και την Κασώπη στην Ήπειρο και βορειότερα το Ορικόν, την Απολλωνία και το Δυρράχιον 34. Tην καλύτερη περιγραφή των σταθμών, του χρόνου αυτής της διαδρομής που δεν ήταν άμοιρη δυσκολιών και κινδύνων την παραδίδει ο Θουκυδίδης, ο Διόδωρος και για την ρωμαϊκή περίοδο ο Στράβων και κυρίως ο Kικέρων ειδικότερα, στην αλληλογραφία με τον πιστό δούλο του που άφησε στην Πάτρα επιστρέφοντας από την M. Aσία, το 50 π.x. 35. Τα πλοία ακολουθούσαν, μετά την έξοδο από τον Kορινθιακό κόλπο, τις ακτές της Aκαρνανίας και Hπείρου ως τα Aκροκεραύνια όρη. Σε αυτό το ύψος έκαναν κλίση 90 μοιρών και κατευθύνονταν μέσω των στενών του Oτράντο προς την χερσόνησο της Yαπυγίας στις ιταλικές ακτές και στη συνέχεια στον Yδρούντα που είναι το σημερινό Μπρίντιζι 36. Από την απώτερη αρχαιότητα τα στενά του Oτράντο που ο Στράβων (VI. 3, 5) αποκαλεί «κοινόν στόμιον της Aδριατικής και του Iονίου πελάγους» διαδραμάτισαν βασικό ρόλο στην επικοινωνία, τις επαφές και τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο ακτές τού Iονίου. Tο πλάτος δεν υπερβαίνει τα 72 χιλιόμετρα και ο διάπλους δεν ξεπερνούσε τις δέκα περίπου ώρες εφόσον οι άνεμοι ήταν ευνοϊκοί, λέγεται μάλιστα πως ο βασιλιάς Πύρρος 34. Kl. FREITAG, Der Golf von Korinth. Historisch-topographische Untersuchungen von der Archaik bis in das erste Jh. v. Chr. 2, Quellen und Forschungen zur antiken Welt 34, München 2005 (Διδακτ. διατρ. Münster 1997) του ιδίου, «Die Fährverbindungen im Golf von Korinth», στο Ε. OLSHAUSEN, Η. SONNABEND (επιμ.), Zu Wasser und zu Land. Verkehrswege in der Antiken Welt, Stuttgarter Kolloquium zur historischen Geographie des Altertums 7, 1999, Stuttgart 2002, σ P. CABANES et alii, Histoire de l Adriatique, Paris E. DENIAUX, «La traverse de l Adriatique à la fin de la République: dangers de la mer et affrontements politiques», στο Strutture portuali e rotte marittime nell Adriatico di età romana, AAAd 46, Trieste /Rome 2001, σ και γενικότερα ANDRÉ, BASLEZ, ό.π. (σημ. 3), (κίνδυνοι) Θουκ. VI. 44, 1-2 Διόδ. XIII. 3, 1-4 Στράβ. VI. 3, 8 Κικ., Αλληλογραφία, σποράδην. Πρβλ. A.D. RIZAKIS, «Le port de Patras et les communications avec l Italie sous la République», CH (1988), σ = «Il porto di Patrasso e la comunicazione con l Italia durante l era repubblicana», στο N. MOSCHONAS (επιμ.), Due popoli - una storia, Studi di storia italo-ellenica I, Atene 1998, σ B. SCHWEIGHART, J. SCHMID, «Zur Reiseroute Ciceros zwischen Patras und Actium im Jahre 50 v.chr.», ZPE 105 (1995), σ (θαλάσια διαδρομή). 36. Οράτ., Σάτιρες Ι, 5 R. COMPERNOLLE, «La pointe de l Iapygie et Leuca sur la route maritime conduisant de Grèce en Italie méridionale et en Sicile», στο R. VAN COMPERNOLLE et alii (επιμ.), Leuca, Galatina 1978, σ. 1-6 RIZAKIS, ό.π. (σημ. 34). 18

23 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA ονειρευόταν πως θα μπορούσε να περάσει απέναντι χωρίς να βρέξει τα πόδια του χάρη σε μια γέφυρα που θα ένωνε τις δύο ακτές 37. Η διαδρομή αυτή ήταν, καθόλη τη διάρκεια της αρχαιότητας, η πιο πολυσύχναστη και προς τις δύο κατευθύνσεις. Tα στενά του Oτράντο ήταν μια μορφή μόνιμης γέφυρας επικοινωνίας όχι μόνο ανάμεσα στις δύο ακτές της Aδριατικής αλλά και ανάμεσα στην Eυρώπη και τα Bαλκάνια καθώς στο σημείο αυτό συναντώνται δρόμοι οδικοί και θαλάσσιοι που συνδέουν πολλές ηπειρωτικές περιοχές της βαλκανικής αλλά και της ιταλικής Χερσονήσου με την Mεσόγειο 38. Tυχοδιώκτες, έμποροι, στρατιωτικοί, διπλωμάτες, προσκυνητές, αθλητές, διανοούμενοι, φοιτητές ή απλώς περιηγητές και μετανάστες χρησιμοποιούσαν αυτόν τον θαλάσσιο δρόμο, κατά μήκος του οποίου μπορεί να συναντήσει κανείς ακόμα και σήμερα τα ίχνη που άφησαν τα αμέτρητα αυτά ταξίδια, πρώτα από όλα ερείπια ιερών που συνδέονται με την ναυσιπλοΐα 39 καθώς και πάμπολλα χαράγματα στους βράχους, λαλούντα κατάλοιπα της θρησκευτικότητας των ναυτικών, με τα οποία επικαλούνται την εύπλοια, το καλό ταξίδι 40. Oι Έλληνες άποικοι της Mεγάλης Eλλάδος αυτό είναι εντελώς φυσικό δημιουργούν προνομιούχες σχέσεις με τις μεγάλες μητροπόλεις του ελληνισμού και τα πανελλήνια ιερά, ιδιαίτερα με αυτά των Δελφών και της Oλυμπίας. Oι σχέσεις του δελφικού ιερού με τις αποικιακές επιχειρήσεις της αρχαϊκής εποχής είναι στενές 41. Tο ιερό διέθετε πελώριο κύρος και οι χρησμοί που διασώθηκαν δίνουν την εντύπωση ότι διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο όχι μόνον στην ενθάρρυνση των αποικιακών επιχειρήσεων αλλά και στην οργάνωσή τους. Πολλοί πιστεύουν μάλιστα πως το μαντείο διέθετε αρχεία με πληροφορίες που επεξεργάζονταν και διασταύρωναν οι ιερείς του με πιστούς που έρχονταν από τα πέρατα του κόσμου ήταν δηλαδή, κατά μία άποψη, ένα είδος γραφείου πληροφοριών 42. Πράγματι πολλές αποικιακές εξορμήσεις αρχίζουν με έναν χρησμό με εκπληκτικές μερικές φορές πληροφορίες που αφορούν την ναυσιπλοΐα και την γεωγραφία των νέων προς αποικισμό περιοχών. 37. Πλίν., Historia Naturalis 3, 101 P. LÉVÊQUE, Pyrrhos, Paris 1957, 265 σημ E. DENIAUX (επιμ.), Le canal d Otrante et la Méditerranée antique et médiévale, Colloque organisé à l Université de Paris X Nanterre, novembre 2000, Bari LAMBOLEY, ό.π. (σημ. 24), σ DENIAUX, ό.π. (σημ. 38), σ. 12 Α. FENET, «Sanctuaires mains du canal d Otrante», στο DENIAUX, ό.π. (σημ. 38), σ N. SANDBERG, Euploia, Göteborg Για τις σχέσεις ανάμεσα στην Αχαΐα και στους Δελφούς, κατά την περίoδο του αποικισμού, βλ. W.G. FORREST, «Colonisation and the rise of Delphi», Historia 6 (1957), σ. 167 και 173; P. LONDEY, «Greek colonists and Delphi», στο J.-P. DESCOEUDRES (επιμ.), Greek colonists and native populations. Proceedings of the First Australian congress of Classical archaeology held in honour of prof. A.D. Trendall, Oxford 1990, σ J. DEFRADAS, Les thèmes de la propagande delphique, Paris 1954 (πρβλ. P. AMANDRY, «Les thèmes de la propagande delphique», RPh 30 [1956], σ ) M. DÉTIENNE, «Apollon Archégète. Un modèle politique de territorialisation», στο M. DÉTIENNE (επιμ.), Tracés de fondation, Louvain/ Paris 1990, σ

24 Α. Δ. ΡΙΖΑΚΗΣ Kοινός τόπος πολλών χρησμών είναι ότι το μαντείο ορίζει τους οικιστές. Αυτό συμβαίνει κάμποσες φορές και παρά την θέλησή τους, π.χ. με την ευκαιρία μιας επίσκεψής τους για έναν προσωπικό συχνότατα λόγο. Έτσι ενώ ο Mύσκελλος, ο Aχαιός από τις Pύπες, παλαιά αχαϊκή πόλη που βρίσκονταν νοτιοδυτικά του Aιγίου, ζήτησε να μάθει από τον θεό των Δελφών αν θα κάνει παιδιά, η Πυθία του είπε πως ο θεός τον συμπαθεί και θα του δώσει απογόνους αλλά πως απαιτεί από αυτόν προηγουμένως να ιδρύσει την αποικία του Kρότωνα. Και καθώς ο Mύσκελλος αμήχανος ρωτούσε που βρίσκεται ο Kρότων η Πυθία του εξηγεί, με λεπτομέρεια, τον ναυτικό δρόμο και του δίνει ναυτικές οδηγίες. Aκολουθώντας αυτές τις οδηγίες ο Mύσκελλος φτάνει στις ιταλικές ακτές αλλά πριν φτάσει στον προορισμό του εντυπωσιάζεται από τον πλούτο και την ομορφιά της χώρας της Σύβαρης και θέλει να εγκαταστήσει εκεί τους αποίκους. Ο Aπόλλων όμως του υπενθυμίζει να μην ψάχνει πράγματα που ο θεός δεν του ορίζει και να αρκεστεί σε αυτό μόνον με το οποίο και ο ίδιος συναινεί: «δῶρον δ ὃ διδῷ θεὸς αἴνει» 43. Aνεξάρτητα από την ιστορική αξιοπιστία των χρησμών που πολλοί θεωρούν μεταγενέστερα κατασκευάσματα υπηρετούντα την δελφική προπαγάνδα, η ιστορία του μαντείου, το εξαιρετικό του κύρος στην ύστερη γεωμετρική εποχή και στα πρώιμα αρχαϊκά χρόνια 44, καθώς και τα αρχαιολογικά ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι αυτό διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στον αποικισμό, γεγονός που εξηγεί εν μέρει και τις σχέσεις των αποικιών με το δελφικό ιερό και την εκτίμηση στον Θεό των Δελφών την οποία εκφράζουν με πλούσια αναθήματα. Δύο τουλάχιστον δελφικά αναθήματα προέρχονται από τον Kρότωνα και άλλα από το Μεταπόντιον και τη Σύβαρι 45, αχαïκές αποικίες που έχουν επίσης στενές σχέσεις και με το ιερόν του Διός στην Oλυμπία και τους ολυμπιακούς αγώνες που οργανώνονται εκεί Διόδ. VIII. 17, 2. Πρβλ. M. GIAGIULIO, «Deformità eroiche e tradizioni di fondazione. Batto, Miscello e l oracolo delfico», ASNP s. III, 11.1 (1981), σ W. LESCHHORN, Gründer der Stadt : Studien zu einem politisch-religiösen Phänomen der griechischen Geschichte, Stuttgart 1984, σ Ι. MALKIN, Religion and colonization in Ancient Greece, Leiden 1987, σ C. CALAME, Mythe et histoire dans l Antiquité grecque, Lausanne 1996, σ. 144 Α. MELE, «La colonizzazione greca arcaica: modi e forme», AttiMGrecia 46 (2006), σ (για την ιστορικότητα των οικιστών). 44. R. GRAHAY, La littérature oraculaire chez Hérodote, Liège 1956 H.H. ROHRBACH, Kolonie und Orakel. Untersuchungen zur sakralen Begründung der griechischen Kolonisation, Diss. Heidelberg 1960 M. LOMBARDO, «Le concezioni degli antichi sul ruolo degli oracoli nella colonizzazione greca», στο G. NENCI (επιμ.), Ricerche sulla colonizzazione greca, ASNP s. III. 2 (1972), σ GIAGIULIO, ό.π. (σημ. 42) MALKIN, ό.π. (σημ. 42) G. ROUGEMENT, «Delphes et les cités grecques d Italie du sud et de Sicile», στο La Magna Grecia e i grandi santuari della madrepatria, Atti Taranto 31, Taranto 4-8 ottobre 1991, 1995, σ A. JACQUEMIN, D. LAROCHE, «Une offrande monumentale à Delphes: le trépied des Crotoniates», BCH 114 (1990), σ ROUGEMONT, ό.π. (σημ. 43), σ (Κρότων) J. POUILLOUX, FD III.4, 453 FGrH 115F 248. Πρβλ. ROUGEMONT, ό.π. (σημ. 43), σ και (Μεταπόντιον και Σύβαρις). 46. M. GIANGIULIO, Ricerche su Crotone arcaica, Pisa 1989 La Magna Grecia e i grandi santuari della madrepatria, Atti Taranto 31, 1995 E. GRECO, «Serdaioi», AION(archeol) 12 (1990), σ A. POLOSA, 20

25 TAΞIΔEYONTAΣ ΣTHN EΣΠEPIA Οι ποικίλες σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στην Eλλάδα και την Nότιο Iταλία, ενισχύονται κατά την κλασσική και την ελληνιστική περίοδο και συμβάλλουν στην δημιουργία μιας πολιτιστικής κοινής ανάμεσα στις δύο ακτές. Tα κοινά σημεία βρίσκονται όχι μόνον στον τομέα της γλώσσας, της ανθρωπωνυμίας, των μύθων, της λατρείας και των λατρευτικών πρακτικών αλλά και στον τρόπο ζωής και πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης 47. Στις ιταλικές ακτές ειδικότερα οι παλιές τοπικές λατρείες συγχωνεύτηκαν με εισηγμένες αντίστοιχες ελληνικές του Διός, της Aρτέμιδος, της Δήμητρος ή της Aφροδίτης 48, διατηρώντας φυσικά τα ειδικά τοπικά χαρακτηριστικά και επίθετα. Η μετακίνηση πληθυσμών θα αλλάξει κατεύθυνση, κατά τη ρωμαϊκή εποχή, όταν Ρωμαίοι έμποροι, στρατιώτες, φοιτητές, περιηγητές, διπλωμάτες ή και απλοί άποικοι θα πάρουν τον δρόμο προς την Ανατολή και η μακρά παραμονή τους σε αυτή θα ενισχύσει τις σχέσεις κάθε μορφής και θα δημιουργήσει, στον πολιτιστικό τομέα, αυτό που εύστοχα αποκαλούμε σήμερα ελληνο-ρωμαϊκό πολιτισμό. Δύο λόγια ακόμα εν είδει επιλόγου: μύθοι και πραγματικά γεγονότα μαρτυρούν τη σημασία και το μέγεθος των σχέσεων ανάμεσα στις δύο ακτές της Αδριατικής, κυρίως από τον 8ο π.x. αι. και εξής, σχέσεις που παρά τις ελάχιστες δύσκολες στιγμές παραμένουν φιλικές και εγκάρδιες ανάμεσα στους δύο λαούς που τους συνδέουν η κοινή ιστορία, τα κοινά ιδανικά και αξίες και φυσικά η γεωγραφία. Aυτά προφανώς σκεπτόταν ένας δικός μας Aχαιός, ο Π. Kανελλόπουλος, όταν έγραφε την εισαγωγή στην επανέκδοση της ιστορίας της Πάτρας του Στ. N. Θωμόπουλου 49 : «H Πάτρα έχει ένα ορίζοντα πού είναι κλειστός καί ανοιχτός. Aνοιχτός είναι ειδικότερα προς τη Δύση. Και αυτό είναι ψυχικά σημαντικό. Όταν φεύγει η μέρα, δεν κλείνει το φως της, τον ήλιο της, μια πόρτα ορθωμένη εμπρός μας ως σκοτεινό εδαφικό τείχος. Όταν η μέρα φεύγει προς το άπειρο, το θαλασσινό άπειρο πάει και η ψυχή της και ταξιδεύει. Aλλά μόνο προς τη δύση έχει η Πάτρα τον ορίζοντα ανοιχτό... H ανατολή του ήλιου σημειώνεται πάντοτε με το πρόσταγμα της αδρά χαραγμένης φυσιογνωμίας του τοπίου. Mε την ανατολή πρέπει να σηκωθούμε και να δημιουργήσουμε. Mε τη δύση μπορεί η ψυχή να ονειρευθεί...». «Vecchie e nuove ipotesi sui Serdaioi: una messa a punto», AION(archeol) n.s.7 (2000), σ M. LOMBARDO, «Il trattato tra i Sibariti e Sedaioi: problemi di cronologia e di inquadramento storico», Studi Classici 12 (2007), σ C. PAGLIARA, «Santuari costieri», I Messapi, Atti Taranto 30, Taranto, Lecce, 4-9 ottobre 1990, Taranto 1991, σ LAMBOLEY, ό.π. (σημ. 1). 48. LAMBOLEY, ό.π. (σημ. 1), σ Ἡ Ἱστορία τῆς πόλεως Πατρῶν ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τοῦ 1821, Πάτρα 1950 (βελτιωμένη επανέκδοση της πρώτης έκδοσης [1888], από τον Κ. Τριανταφύλλου), σ

AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE ÛËÌ EK OTIKH. ÛËÌ historia 1 EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA L ACAIA E L ITALIA MERIDIONALE ÛËÌ EK OTIKH. ÛËÌ historia 1 EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ÛËÌ historia 1 AXAΪA KAI NOTIOΣ ITAΛIA EΠIKOINΩNIA, ANTAΛΛAΓEΣ KAI ΣXEΣEIΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ Πρακτικά Συνεδρίου, Αίγιο, 6-9 Ιουλίου 2006 Eπιμέλεια Λ. Δρούλια, Α. Δ. Ριζάκης L ACAIA E L ITALIA

Διαβάστε περισσότερα

η ΑΚΡΟΠΟΛΗ του ΜΕΓΑΛΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ Ο λόφος «Καστρί» στο βόρειο τμήμα του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων.

η ΑΚΡΟΠΟΛΗ του ΜΕΓΑΛΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ Ο λόφος «Καστρί» στο βόρειο τμήμα του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων. η ΑΚΡΟΠΟΛΗ του ΜΕΓΑΛΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ Ο λόφος «Καστρί» στο βόρειο τμήμα του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων. Θέση και ιστορία Ο οχυρωμένος οικισμός - ακρόπολη στην κορυφή του λόφου «Καστρί» Μεγάλου Γαρδικίου, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΝ. Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα

ΕΠΟΝ. Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα ΕΠΟΝ Στις 23 Φλεβάρη 1943, σε ένα μικρό σπίτι, στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3 στους Αμπελόκηπους, ιδρύεται η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, η θρυλική ΕΠΟΝ, η μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις Oι κάτοχοι απολυτηρίου Ημερησίων ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑΔΑ Α ) καθώς και οι μαθητές της τελευταίας τάξης Ημερησίων ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑΔΑ Α )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΚΠΟΝΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΛΥΔΙΑ ΓΙΑΤΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Γυμνάσιο Πατρών. Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010.

1ο Γυμνάσιο Πατρών. Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010. 1ο Γυμνάσιο Πατρών Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010. Η επίδραση της Δυτικής- Αναγεννησιακής τέχνης στην εικονογραφία των Πατρών. Στόχοι του προγράμματος: Να έρθουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11)

Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11) Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11) H γη των µύθων Στα παράλια της άξενης θάλασσας που εκτείνεται πέρα από τα στενά του Βοσπόρου, Έλληνες πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια έχτισαν φιλόξενες πολιτείεςκιβωτούς του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Αστρονομία (από το άστρο + νόμος) είναι η επιστήμη που μελετά όλα τα ουράνια αντικείμενα πέρα από τη Γη και το άμεσο περιβάλλον της, και συγκεκριμένα τη Σελήνη, τον Ήλιο

Διαβάστε περισσότερα

Σ Χ Ο Λ Η :Δ ΙΟ ΙΚ Η Σ Η Σ Κ Α Ι Ο ΙΚ Ο Ν Ο Μ ΙΑ Σ ΤΜ Η Μ Α : Λ Ο Γ ΙΣ Τ ΙΚ Η Σ. ιιιιιιι. Θέμα: Συναλλαγματική Γραμμάτιο εις Δ ια ταγήν Επιταγή

Σ Χ Ο Λ Η :Δ ΙΟ ΙΚ Η Σ Η Σ Κ Α Ι Ο ΙΚ Ο Ν Ο Μ ΙΑ Σ ΤΜ Η Μ Α : Λ Ο Γ ΙΣ Τ ΙΚ Η Σ. ιιιιιιι. Θέμα: Συναλλαγματική Γραμμάτιο εις Δ ια ταγήν Επιταγή τ.ε.ι. Κ Α Β Α Λ Α Σ Σ Χ Ο Λ Η :Δ ΙΟ ΙΚ Η Σ Η Σ Κ Α Ι Ο ΙΚ Ο Ν Ο Μ ΙΑ Σ ΤΜ Η Μ Α : Λ Ο Γ ΙΣ Τ ΙΚ Η Σ ιιιιιιι Θέμα: Συναλλαγματική Γραμμάτιο εις Δ ια ταγήν Επιταγή Καθηγητής: Τσαρουχάς Αναστάσιος Σπουδάστριες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κατερίνα Τσολακίδου Σχολικό έτος 2008-2009 Τάξη Γ Σελίδα 1 από 31

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Πτυχιακή Εργασία της φοιτήτριας Αναστασίας Κουτουλίδου με τίτλο: Ο ρόλος της γυναίκας στο ρεμπέτικο τραγούδι (Πειραιάς, 1922-1953) Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

(ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ)

(ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ) 1 ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΠΟΝΩΝ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ (ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ) Η πραγματικότητα ξεπερνά και την πιο τολμηρή φαντασία. Επίκτητος Σοφός δεν είναι όποιος ξέρει πολλά, αλλά όποιος ξέρει χρήσιμα. Ηράκλειτος Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΌ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1...3 Α. ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ... 5 Β. Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ... 11 Γ. Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ... 13

Κεφάλαιο 1...3 Α. ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ... 5 Β. Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ... 11 Γ. Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ... 13 1 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1...3 Α. ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ... 5 Β. Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ... 11 Γ. Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ... 13 Δ. ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ... 16 Ε. ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΧΡΥΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (5ος αιώνας π.χ) Τερεζάκη Χρύσα Μιχαήλ Μαρία Κουφού Κωνσταντίνα

Ο ΧΡΥΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (5ος αιώνας π.χ) Τερεζάκη Χρύσα Μιχαήλ Μαρία Κουφού Κωνσταντίνα 2010 Ο ΧΡΥΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (5ος αιώνας π.χ) Τερεζάκη Χρύσα Μιχαήλ Μαρία Κουφού Κωνσταντίνα Ο «χρυσός» αιώνας 5 ος αιώναςπ.χ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΠΙΟ ΙΣΧΥΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 11, ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 10672, Τηλ. 210 3676400 Fax 210 3611136

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 11, ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 10672, Τηλ. 210 3676400 Fax 210 3611136 ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 11, ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 10672, Τηλ. 210 3676400 Fax 210 3611136 Διεύθυνση Διοικητικού Αθήνα, 16.5.2014 Πληροφορίες: Χ. Νούνης Α.Π. 839/379 Διευθυντής Διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ραντεβού στο σπίτι μου

Ραντεβού στο σπίτι μου Νίκος Α. Ζώρης Ραντεβού στο σπίτι μου Θεατρικό έργο (κωμωδία) Ραντεβού στο σπίτι μου Θεατρικό έργο-κωμωδία (Δεύτερη έκδοση, Ιούλιος 2014) Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του παρόντος έργου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΗς ΦΙΛΟΣΟΦIΑς ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚA ΑΠO ΤΗΝ ΑΡΧΑΙOΤΗΤΑ Ως ΣHΜΕΡΑ.

Η ΣΧΕΣΗ ΤΗς ΦΙΛΟΣΟΦIΑς ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚA ΑΠO ΤΗΝ ΑΡΧΑΙOΤΗΤΑ Ως ΣHΜΕΡΑ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗς ΦΙΛΟΣΟΦIΑς ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚA ΑΠO ΤΗΝ ΑΡΧΑΙOΤΗΤΑ Ως ΣHΜΕΡΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εως τον 6 ο αιώνα π.χ. Τα έπη του Ομήρου, του Ησιόδου κλπ. όπως π.χ. η Κοσμογονία και η Τιτανομαχία δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραμμα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόμματα: Ραλλικό Κόμμα Λαϊκό Κόμμα (1910) Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Από τους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολής. έως την εποχή του Ιουστινιανού Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Από τους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολής. έως την εποχή του Ιουστινιανού Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Από τους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολής έως την εποχή του Ιουστινιανού Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Διαγραμματική παρουσίαση της διδακτέας και εξεταστέας ύλης Επιμέλεια: Β. Δημοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Στην αρχή της Τετραβίβλου του ο Πτολεμαίος, ο μεγάλος αστρονόμος και γεωγράφος του 2ου αιώνα μ.χ. διαιρεί την επιστήμη των άστρων σε δύο μέρη. Με σημερινούς όρους το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Γενικές Αρχές και Ορισμοί. Άρθρο 1 Γενικές αρχές

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Γενικές Αρχές και Ορισμοί. Άρθρο 1 Γενικές αρχές ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Γενικές Αρχές και Ορισμοί Άρθρο 1 Γενικές αρχές 1. Η ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης αποτελεί υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου Ενότητα: Οικογένεια, συγγενικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 16ο ΑΡΙΘ. ΦΥΛΛΟΥ 88 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2006

ΕΤΟΣ 16ο ΑΡΙΘ. ΦΥΛΛΟΥ 88 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΕΤΟΣ 16ο ΑΡΙΘ. ΦΥΛΛΟΥ 88 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΧΩΡΙΑ ΟΜΟΡΦΑ ΕΡΗΜΩΝΟΥΝ Ένας επισκέπτης του χωριού μας, ήρθε στο χωριό αφού πέρασαν δύο χρόνια. Όταν μας βρήκε και αρχίσαμε την κουβέντα, μας είπε

Διαβάστε περισσότερα

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις). Μονάδες 25

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις). Μονάδες 25 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Η «ανθρωπιά» είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΚΑΛΑΣ Η ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΑΣΥΜΜΕΤΡΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΚΑΛΑΣ Η ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΑΣΥΜΜΕΤΡΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΚΑΛΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΑΣΥΜΜΕΤΡΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2011-12 i ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΚΑΛΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΘΕΜΑ: Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: "Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ λ ) ^ ΣΠΟ ΥΔΑΣΤΡΙΑ ^ ^ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ^ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΛΑΓΑΚΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ ^ Λ ΑΡΟΥΜΠΑΑΗΣ ΦΩ ΓΪΟΣ ^ Λ ΚΑΛΑΜΑΤΑ 1997 Αφιερώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net δημοτικές εκλογές 2010 ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου www.gia-tin-milo.net ενεργοί πολίτες για τη Μήλο www.gia-tin-milo.net info@gia-tin-milo.net akavalieros@gia-tin-milo.net

Διαβάστε περισσότερα

3. Βιτσιλάκη Χ., Γουβιάς Δ. (2007). ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΔΟΥΛΕΙΑ: Μία εμπειρική διερεύνηση της εφηβικής απασχόλησης. Αθήνα (εκδόσεις Gutenberg ).

3. Βιτσιλάκη Χ., Γουβιάς Δ. (2007). ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΔΟΥΛΕΙΑ: Μία εμπειρική διερεύνηση της εφηβικής απασχόλησης. Αθήνα (εκδόσεις Gutenberg ). Βιβλία Μελέτες 2007-2010 1. Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Κοινωνιολογική, Γνωστική και Εκπαιδευτική Θεμελίωση του Θεσμού του Ολοήμερου Σχολείου. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Αδελφών Κυριακίδη. 2. Βιτσιλάκη, Χ., Γκασούκα,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3638, 27/9/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3638, 27/9/2002 Ο περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Ελάχιστες Προδιαγραφές Ιατρικής Περίθαλψης στα Πλοία) Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

Στο τέλος της περιήγησής σου μπορείς να σημειώσεις πάνω στο χάρτη που βρίσκονται τα εκθέματα που τράβηξαν την προσοχή σου

Στο τέλος της περιήγησής σου μπορείς να σημειώσεις πάνω στο χάρτη που βρίσκονται τα εκθέματα που τράβηξαν την προσοχή σου Γεια σου, βρίσκεσαι στο Α Μ Β.. Η πόλη της Βέροιας θρησκεία, κοινωνία Ημιώροφος : ανασκαφές σε άλλες περιοχές του Νομού Ημαθίας Τα νεκροταφεία της Βέροιας Επιτύμβια μνημεία Με λένε... θα με βρεις κάπου

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική Στρατηγική Διοίκηση και Διαχείριση της Απόδοσης 5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Έως τώρα έχουμε μιλήσει Κεφάλαιο 2: Σημαντική επιρροή του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ζωικής Παραγωγής ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας, Παράρτημα Φλώρινας

Τμήμα Ζωικής Παραγωγής ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας, Παράρτημα Φλώρινας Τμήμα Ζωικής Παραγωγής ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας, Παράρτημα Φλώρινας Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΦΛΩΡΙΝΑΣ Τ Ε Ι Δ Υ Τ Ι Κ Η Σ Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν Ι Α Σ 2008-2009 ΦΛΩΡΙΝΑ Πίνακας περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. <<Η Ενιαία Φορολογική Πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση>> Επιβλέπων Καθηγητης : Παρχαρίδης Βασίλης. Φοιτήτρια :Μαρινέλη Ξανθή

Πτυχιακή Εργασία. <<Η Ενιαία Φορολογική Πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση>> Επιβλέπων Καθηγητης : Παρχαρίδης Βασίλης. Φοιτήτρια :Μαρινέλη Ξανθή Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής Πτυχιακή Εργασία Επιβλέπων Καθηγητης : Παρχαρίδης Βασίλης Φοιτήτρια :Μαρινέλη Ξανθή Καβάλα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ: ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟΥ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ: ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ei Β ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2011-2012, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ Μάθημα: Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΡΓΑΤΟΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΡΓΑΤΟΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΡΓΑΤΟΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 136 Εισαγωγή Αυτό το τμήμα της ύλης αποσκοπεί να εξοικειώσει τον σπουδαστή με τις εφαρμογές του Εργατοασφαλιστικού Δικαίου. Να καταδείξει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Βασίλειος Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΥΔΡΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ Παροχή υδατορεύματος σε μια συγκεκριμένη θέση, Q

ΤΑ ΥΔΡΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ Παροχή υδατορεύματος σε μια συγκεκριμένη θέση, Q ΑΠΟΡΡΟΗ Επιφανειακή απορροή: το μέρος του νερού που κινείται πάνω στην επιφάνεια του εδάφους. Ενδιάμεση απορροή: Άμεση απορροή: Βασική απορροή: το μέρος του νερού που κινείται αμέσως κάτω από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ A1. Με αυτά λοιπόν τα μέσα εφοδιασμένοι οι άνθρωποι κατοικούσαν στην αρχή διασκορπισμένοι, πόλεις όμως δεν υπήρχαν κατασπαράσσονταν λοιπόν από τα θηρία, γιατί ήταν από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1 Σταματοπούλου Νικολίνα Ωδείο Σύγχρονης Τέχνης Αγρινίου, nistamato@yahoo.gr Περίληψη Για το παρόν άρθρο επιλέχθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ. (Τύπος Α) Για έργα που εμπίπτουν λόγω προϋπολογισμού 1 στο πεδίο εφαρμογής των Οδηγιών 2004/18 και 2004/17.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ. (Τύπος Α) Για έργα που εμπίπτουν λόγω προϋπολογισμού 1 στο πεδίο εφαρμογής των Οδηγιών 2004/18 και 2004/17. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΣΙΘΩΝΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΡΓΟ: «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΛΑΒΩΝ ΑΠΟ ΘΕΟΜΗΝΙΕΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΗΜΑΝΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ: ΜΑΝΤΕΙΟ ΤΡΟΦΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΘΗΒΑ»

ΕΡΓΟ: «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ: ΜΑΝΤΕΙΟ ΤΡΟΦΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΘΗΒΑ» ΕΡΓΟ: «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ:» ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΒΟΙΩΤΙΑΣ, ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΑΙ Η ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ, 1924-1927

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΑΙ Η ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ, 1924-1927 ΣΠΥΡΟΣ ΔΗΜΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΑΙ Η ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ, 924-927 Στη χώρα μας η μελέτη του αστικού φαινομένου εντάχθηκε στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι...καὶ ταὺτας νείμω;.» Μονάδες 10

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι...καὶ ταὺτας νείμω;.» Μονάδες 10 Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΛΑΤΩΝΑΣ ''ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ'' Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή).

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή). Η παρούσα έκδοση έγινε στο πλαίσιο της 2 ης Συνάντησης (21.9.2014 στη Θεσσαλονίκη) των συγγενών που προέρχονται από το Γενεαλογικό Δέντρο της οικογένειας με γενάρχες τους Φώτιο και Τριανταφυλλιά Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ρόη Παναγιωτοπούλου*

Ρόη Παναγιωτοπούλου* Ρόη Παναγιωτοπούλου* ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΝΕΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΑΡΧΙΑΚΗ ΠΟΛΗ** ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν ένα καταναλωτικό αγαθό εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αβροτέλεια 6ος 5ος π.χ. περίπου. Αβροτέλεια του Αβροτέλη. Πυθαγόρεια φιλόσοφος από τον Τάραντα.

Αβροτέλεια 6ος 5ος π.χ. περίπου. Αβροτέλεια του Αβροτέλη. Πυθαγόρεια φιλόσοφος από τον Τάραντα. 1 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΜΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑ ΤΤΑΛΟ ΓΓΟ ΣΣ ΚΑ Ι ΣΣΥΝ ΤΤΟΜΑ ΒΒ ΙΟΙ ΓΓ ΡΡΑΦ ΙΚΑ Ι ΣΣ ΤΤΟ ΙΧΙ ΕΕ ΙΑ Ι ΤΤΩΝ Α ΡΡΧΑ ΙΩΝ Ι ΕΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑ ΤΤ ΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Πτυχιακή εργασία Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Ονοματεπώνυμο: Νταμπο Αρτεμίσια Αρ. Μ ητρώου:2007058 Επιβλέπουσα κ αθη γή τρια: Ρόη Γεωργιλά \Ί\6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΩΝ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΝΑΩΝ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ (18ος-20ός ΑΙΩΝΑΣ)

ΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΩΝ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΝΑΩΝ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ (18ος-20ός ΑΙΩΝΑΣ) 1 ΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΩΝ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΝΑΩΝ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ (18ος-20ός ΑΙΩΝΑΣ) Στην Καππαδοκία παρατηρείται άνθηση της ναοδοµίας κατά τον 18 ο και 19 ο αιώνα. Παρόλα αυτά, οι νεώτεροι ναοί που κτίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: 1 ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ. (Τύπος Β)

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: 1 ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ. (Τύπος Β) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ KAI ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ & ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΔΑΣΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΘΑΣΟΥ ΕΡΓΟ: «Διάνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου Πλαίσιο προδιαγραφών Ι. Δομή θεμάτων Η διαδικασία εισαγωγής των μαθητών/τριών στην Α Λυκείου προβλέπει τη δοκιμασία τους σε τρία θέματα Νεοελληνικής Γλώσσας, καθένα από τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ. Οι τρεις πηγές και τα τρία συστατικά μέρη. του μαρξισμού. Τα ιστορικά πεπρωμένα. της διδασκαλίας του Καρλ Μαρξ ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ

ΚΑΙ. Οι τρεις πηγές και τα τρία συστατικά μέρη. του μαρξισμού. Τα ιστορικά πεπρωμένα. της διδασκαλίας του Καρλ Μαρξ ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ Β.Ι.ΛΕΝΙΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟΜΑΡΞΙΣΜΟ Οι τρεις πηγές και τα τρία συστατικά μέρη του μαρξισμού Τα ιστορικά πεπρωμένα της διδασκαλίας του Καρλ Μαρξ ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ (Σύντομη βιογραφική σκια γραφία με έκθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Σαιξπηρικά µοτίβα. Στάθης Λιβαθηνός, σκηνοθέτης, Εθνικό Θέατρο

Σαιξπηρικά µοτίβα. Στάθης Λιβαθηνός, σκηνοθέτης, Εθνικό Θέατρο Σαιξπηρικά µοτίβα Στάθης Λιβαθηνός, σκηνοθέτης, Εθνικό Θέατρο Σηµειώσεις από το Εργαστήριο κατέγραψαν η Ειρήνη Μιχαηλίδου, ο Απόστολος Μπάρλος και η Μαίρη Καλδή Το εργαστήριο «Σαιξπηρικά µοτίβα» έγινε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Αθανασιάδη Σωτηρίου, καθηγητή φιλόλογου. Σοφοκλέους Αντιγόνη. (Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου)

Εργασία του Αθανασιάδη Σωτηρίου, καθηγητή φιλόλογου. Σοφοκλέους Αντιγόνη. (Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου) 1 Εργασία του Αθανασιάδη Σωτηρίου, καθηγητή φιλόλογου. Σοφοκλέους Αντιγόνη (Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου) Σοφοκλής Ερμηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντομης απάντησης) Πρόλογος Στίχοι

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Ενότητα 2 Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Φύλλα Εργασίας (Γενικά) Με τον όρο "φύλλα εργασίας" εννοούµε, το σύνολο των φύλλων που περιέχουν όλο το αποδεικτικό υλικό, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΖΩΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Γ.Π.Σ.

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΖΩΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Γ.Π.Σ. ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΖΩΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Γ.Π.Σ. (Οµάδα Εργασίας σύµφωνα µε την 136/ 2005 απόφαση) Πρώτη Έκθεση Οµάδα Εργασίας: ΑΓΓΕΛΙ ΗΣ Ι. ΑΜ, πολεοδόµος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΑΡΙΑ ΣΙΟΜΠΟΤΗ-ΣΑΜΣΑΡΗ Φιλόλογος Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Προλεγόμενα Τα Τμήματα Ένταξης, αν και λειτουργούν στην Α/βάθμια Εκπαίδευση από

Διαβάστε περισσότερα

Κωδ. 001-002: Οι κωδικοί αυτοί συμπληρώνονται από την φορολογική διοίκηση. Κωδ. 003: Γράψτε τη Δ.Ο.Υ. της έδρας ή του κεντρικού της επιχείρησής σας.

Κωδ. 001-002: Οι κωδικοί αυτοί συμπληρώνονται από την φορολογική διοίκηση. Κωδ. 003: Γράψτε τη Δ.Ο.Υ. της έδρας ή του κεντρικού της επιχείρησής σας. Ι. Γενικά Με την ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ 1198/2014 όπως τροποποιήθηκε με την ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ 1049/2015 ορίστηκε ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης Φ.Π.Α. Με την παρούσα παρέχονται διευκρινίσεις για την ορθή συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΔΩΡΕΑ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ, ΕΛΕΓΧΟΣ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ) ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ, ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ---------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ «ΥΓΡΟΜΟΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟ:

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ «ΥΓΡΟΜΟΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ KAI ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΕΡΓΟ: «ΥΓΡΟΜΟΝΩΣΕΙΣ ΩΜΑΤΩΝ, ΒΑΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1. Οικογενειακοί δεσμοί 2. Η ιστορία του Χ Τσιυρκακού. 3. Το πάθημα του Λεωνή 4. Ο Τούρκος και ο γάιδαρος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1. Οικογενειακοί δεσμοί 2. Η ιστορία του Χ Τσιυρκακού. 3. Το πάθημα του Λεωνή 4. Ο Τούρκος και ο γάιδαρος 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1. Οικογενειακοί δεσμοί 2. Η ιστορία του Χ Τσιυρκακού Σιαμμά 3. Το πάθημα του Λεωνή 4. Ο Τούρκος και ο γάιδαρος Χαλίλης 5. Ο Ημιονηγός 6. Η ιστορία του Γιαννάτσιη 7. Η Αρτομησία 8. Τα παλιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις Εντυπώσεις Απορίες Απόψεις. Β) Παρακολουθούµε ή µετέχουµε στη λατρεία ;

Σκέψεις Εντυπώσεις Απορίες Απόψεις. Β) Παρακολουθούµε ή µετέχουµε στη λατρεία ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : «Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΣΗΜΕΡΑ». Α ) Εκφράζοντας τις εµπειρίες µας. Όλοι οι Χριστιανοί έχουν κάποιες εµπειρίες από τη λατρεία της εκκλησίας µας (Θεία Λειτουργία, Βάπτισµα, γάµος, εσπερινός,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α2 Α.2.1. σελ.22: «Στη διάρκεια να εκµεταλλευτούν οι Έλληνες» Α.2.2. σελ.142 144: «Στην αρχή η περίθαλψη της προηγούµενης εγκατάστασης».

ΘΕΜΑ Α2 Α.2.1. σελ.22: «Στη διάρκεια να εκµεταλλευτούν οι Έλληνες» Α.2.2. σελ.142 144: «Στην αρχή η περίθαλψη της προηγούµενης εγκατάστασης». ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Μεγάλη Ιδέα β. Βενιζελισµός γ. Συµφωνία της Άγκυρας Μονάδες 15 Α.1.2. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Aπόσπασμα από τις αρκετές εκατοντάδες σελίδες θεωρίες. Λεκτικών δεξιοτήτων Γραμματικής Ορθογραφικών. Ερμηνευτικών παρατηρήσεων και των 2.

Aπόσπασμα από τις αρκετές εκατοντάδες σελίδες θεωρίες. Λεκτικών δεξιοτήτων Γραμματικής Ορθογραφικών. Ερμηνευτικών παρατηρήσεων και των 2. 24 Φεβρουαρίου 2010 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Aπόσπασμα από τις αρκετές εκατοντάδες σελίδες θεωρίες Λεκτικών δεξιοτήτων Γραμματικής Ορθογραφικών Ερμηνευτικών παρατηρήσεων και των 2.500 ερωτήσεων πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα !"#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )!

Περιεχόμενα !#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )! Περιεχόμενα!"#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )! *+",',"-+.-"/'0$.-$".1$/!1"#,'0"+(((((((((((((((((((((((23! 14+,$%0$ ((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((()5!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΤΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΑΙΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ. Σαρακατσαναίοι. Πορεία στον τόπο και στο χρόνο ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ

ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΤΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΑΙΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ. Σαρακατσαναίοι. Πορεία στον τόπο και στο χρόνο ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΤΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΑΙΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ Σαρακατσαναίοι Πορεία στον τόπο και στο χρόνο ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ Έκδοση: Αδελφότης των εν Αθήναις Σαρακατσαναίων Ηπείρου Συντονισμός παραγωγής: Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΕΣΤΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λαϊκά παιχνίδια και αγωνίσματα στην περιοχή της Αταλάντης» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΝΗΜΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των επιχειρήσεων, τησ οικονομιασ και των αγορών: επιχειρηματικές δραστηριότητες, επιχειρηματικοί κίνδυνοι και επιχειρηματικές πρακτικές

Ο κόσμος των επιχειρήσεων, τησ οικονομιασ και των αγορών: επιχειρηματικές δραστηριότητες, επιχειρηματικοί κίνδυνοι και επιχειρηματικές πρακτικές Παρατήρηση Από την παρούσα αξία 96.153,85 οδηγηθήκαμε με τον εκτοκισμό στην ονομαστική αξία, αφού το υπόλοιπο του πελάτη μας θα είναι κατά την 31.12.2016 100.000 (96.153,85 + 3.846,15). 4/31.12.2016 Χ

Διαβάστε περισσότερα

Μέλι, ένας θησαυρός υγείας και δύναμης

Μέλι, ένας θησαυρός υγείας και δύναμης W Μέλι, ένας θησαυρός υγείας και δύναμης 2012-2013 Ε Ρ Ε Υ Ν Η Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Α Τ Α Ξ Η Σ 1 Ο Υ Γ Ε Ν Ι Κ Ο Υ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Π Α Τ Ρ Α Σ Ο Μ Α Δ Α Β Ε Π Ι Β Λ Ε Π Ο Υ Σ Α Κ Α Θ Η Γ Η Τ Ρ Ι Α : Μ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟ ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ Καθηγητή Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων ΔΗΜΗΤΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Εισαγωγή Βασικός σκοπός του μαθήματος είναι η καλλιέργεια ιστορικής σκέψης και η διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης. Με τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίας Ιορδανίδου. Λωξάντρα. Πρόταση διδασκαλίας λογοτεχνικού βιβλίου. Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε.

Μαρίας Ιορδανίδου. Λωξάντρα. Πρόταση διδασκαλίας λογοτεχνικού βιβλίου. Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Μαρίας Ιορδανίδου Λωξάντρα Πρόταση διδασκαλίας λογοτεχνικού βιβλίου Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Περιεχόμενα: Στόχοι Συνέντευξη της Μαρίας Ιορδανίδου Ιστορικό πλαίσιο του έργου Ο μύθος Η ηρωίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές Εκλογές 2011

Βουλευτικές Εκλογές 2011 Πολίτης ή πελάτης; Είναι αλήθεια, ότι το πολιτικό σύστημα αποτυγχάνει σημαντικά να ανταποκριθεί στις σημερινές προκλήσεις. Το ρουσφέτι, η αναξιοκρατία, η συναλλαγή και τα παζάρια, απαξιώνουν την πολιτική.

Διαβάστε περισσότερα

Μύθων καὶ λόγων στέφανος

Μύθων καὶ λόγων στέφανος ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρχαία Ελληνική Γλώσσα για την Α τάξη του Γυμνασίου Β Τετράμηνο Μέρος Α Μύθων καὶ λόγων στέφανος Ἀντώνιος Τσακμάκης ἐποίησε, Χρῆστος Γουσίδης ἔγραψε, ὙΑΠ ἐχορήγει ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γ. Ράπτης, διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, Σχολικός Συμβούλος Π.Ε.

Παναγιώτης Γ. Ράπτης, διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, Σχολικός Συμβούλος Π.Ε. ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΦΟΜΟΙΩΣΗΣ. Παναγιώτης Γ. Ράπτης, διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, Σχολικός Συμβούλος Π.Ε. Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Μέτρηση ικανοποίησης ασθενών που χειρουργήθηκαν με τεχνολογία Ρομπότ στο Λαϊκό Νοσοκομείο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Μέτρηση ικανοποίησης ασθενών που χειρουργήθηκαν με τεχνολογία Ρομπότ στο Λαϊκό Νοσοκομείο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ Ε6 Ι I ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μέτρηση ικανοποίησης ασθενών που χειρουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο σε όλους τους ανθρώπους που ζουν σε αυτό τον υπέροχο πλανήτη, και στις επερχόμενες γενιές.

Αφιερωμένο σε όλους τους ανθρώπους που ζουν σε αυτό τον υπέροχο πλανήτη, και στις επερχόμενες γενιές. Αφιερωμένο σε όλους τους ανθρώπους που ζουν σε αυτό τον υπέροχο πλανήτη, και στις επερχόμενες γενιές. Ευχαριστίες Οι συγγραφείς εκφράζουν τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη τους στους ακόλουθους: στην Τζάνετ Μιλς,

Διαβάστε περισσότερα

Ε. ΜΠΑΛΙΜΠΑΡ Τ. ΛΟΥΠΟΡΙΝΙ Α. ΤΟΖΕΛ. Η Κριτική της Πολιτικής στον Μαρξ

Ε. ΜΠΑΛΙΜΠΑΡ Τ. ΛΟΥΠΟΡΙΝΙ Α. ΤΟΖΕΛ. Η Κριτική της Πολιτικής στον Μαρξ Ε. ΜΠΑΛΙΜΠΑΡ Τ. ΛΟΥΠΟΡΙΝΙ Α. ΤΟΖΕΛ Η Κριτική της Πολιτικής στον Μαρξ ΣΕΙΡ Α : Σ Υ Γ Χ Ρ Ο Ν Η Π Ο Λ ΙΤ ΙΚ Η ΣΚΕΨΗ Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Π Ο Λ Υ ΤΥ Π Ο Α Θ Η Ν Α 1985 η κριτική της πολιτικής στον Μαρξ Το βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Σελίδα 5 από 9 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα: «περὶ δὲ τῶν κοινῶν εἰς τοιούτους ἀγῶνας καθεστηκότας». Σε ό,τι αφορά όμως το

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σημειώσεις με θέμα «Πιστωτικοί Τίτλοι» Πιστωτικοί τίτλοι καλούνται τα έγγραφα εκείνα με τα οποία αποδεικνύεται τόσο η ύπαρξη της

Διαβάστε περισσότερα

479-323 π.χ. ΝΟΤΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

479-323 π.χ. ΝΟΤΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ 479-323 π.χ. ΝΟΤΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Την κλασική εποχή παράλληλα με το οικοδομικό πρόγραμμα στην Ακρόπολη, αναμορφώνεται και ο χώρος νότια αυτής. Ανακαινίζεται πλήρως το θέατρο του Διονύσου και χτίζεται

Διαβάστε περισσότερα

έκφραση έκθεση γενικό λύκειο

έκφραση έκθεση γενικό λύκειο έκφραση έκθεση γενικό λύκειο β τεύχος Τόμος 1 ος ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» έκθεση έκφραση για το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΑΞΗ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙ»

«ΚΑΝΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΑΞΗ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙ» 264 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΚΑΝΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΑΞΗ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙ» Ξεντές Γεώργιος Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ04 Χημικός Ε-mail: fonxedes@hol.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΝΟΜΟΣ

Ο ΠΕΡΙ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΝΟΜΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΝΟΜΟΣ Κεφ. 350. 25 του 1972 31 του 1982 172 του 1988 9(Ι) του 1994 18(Ι) του 1996 24(Ι) του 2007 63(Ι) του 2007 9(Ι) του 2012 199(I) του 2012 105(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου ανάγνωσμα. Κaτι που σπανiζει στουσ πολιτικοyσ στην ελλaδα το ΚλaΜα. Καταγγέλλω «ΔηΜοσιογραΦιΚεσ» αλητείες

Νικηφόρου ανάγνωσμα. Κaτι που σπανiζει στουσ πολιτικοyσ στην ελλaδα το ΚλaΜα. Καταγγέλλω «ΔηΜοσιογραΦιΚεσ» αλητείες Εβδομαδιαία εφημερίδα της Κορινθίας Πολιτική - Κοινωνική - Αθλητική χωρίς πρόσχωμεν Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2011 Αρ. φύλλου 76 ΜοιραΖεται ΔΩρεαν Και οι Κεραυνοi του Μητροπολiτη Διονυσiου Κάποιοι χωρίς μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπεύθυνοι καθηγητές/τριες Τζιούφας Βασίλειος ΠΕ11 Φλόκας Αθανάσιος ΠΕ03 Κροµµύδα έσποινα ΠΕ09 Σωτήρη Χρυσούλα ΠΕ15 Νασιόπουλος Απόστολος ΠΕ02

Οι υπεύθυνοι καθηγητές/τριες Τζιούφας Βασίλειος ΠΕ11 Φλόκας Αθανάσιος ΠΕ03 Κροµµύδα έσποινα ΠΕ09 Σωτήρη Χρυσούλα ΠΕ15 Νασιόπουλος Απόστολος ΠΕ02 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2011-12 Οι υπεύθυνοι καθηγητές/τριες Τζιούφας Βασίλειος ΠΕ11 Φλόκας Αθανάσιος ΠΕ03 Κροµµύδα έσποινα ΠΕ09

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «Διαχείριση υδατικών πόρων Διαχείριση καλαμώνων» ΜΑΪΟΣ 2004 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ... 3 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ (ΝΟΣ. ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΓΙΟΥ) ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ (ΝΟΣ. ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΓΙΟΥ) ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αίγιο, 17 Ιουνίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ. : 5249 6 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΓΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ (ΓΡ. ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK ΟΙ ΠΕΡΙ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ του 2006 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ (Άρθρα 43-61 του Καταστατικού Χάρτη) ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ Κανονισµός ΓΕΝΙΚΑ 1. Συνοπτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο. ΝΟΜΟΣ: 1634/86 Κύρωση των πρωτοκόλλων 1980 «Για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση από χερσαίες πηγές» και 1982 «περί των ειδικά προστατευομένων περιοχών της Μεσογείου» (ΦΕΚ 104/Α/18-07-86)

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Όταν μια καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων είναι ευθεία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ - ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

Η ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ - ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Η ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ - ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ 1 Εκδότης ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Εκδοτική επιμέλεια - Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Τρίτο Έτος Αξιολόγησης

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Τρίτο Έτος Αξιολόγησης Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Τρίτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούνιος 2011) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόγραμμα Αλφαβητισμός, που λειτουργεί κάτω από την εποπτεία της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Με τον όρο δικαίωµα εκφράζεται η εξουσία που παρέχεται από το σύστηµα δικαίου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Έφη Αλλαμανή Τον περασμένο Σεπτέμβριο (2011) είχα την τύχη να επισκεφτώ το Στρατιωτικό Μουσείο των Βαλκανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ και το συνάδελφο γιατί θέτει ένα θέμα το οποίο βέβαια, όπως

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ και το συνάδελφο γιατί θέτει ένα θέμα το οποίο βέβαια, όπως ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε. Ευχαριστώ και το συνάδελφο γιατί θέτει ένα θέμα το οποίο βέβαια, όπως ξέρει, έχει απαντηθεί στη Βουλή το προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ Μετά το τηγάνι.το λάδι γίνεται τοξικό για τη θάλασσα το έδαφος τον υδροφόρο ορίζοντα για όλους μας!!! Tο χρησιµοποιηµένο λάδι ΕΝ το πετάµε στην αποχέτευση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι σ όσους, ατομικά ή συλλογικά επανακτούν αυτά που νόμιμα μας κλέβουν οι εξουσιαστές.

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι σ όσους, ατομικά ή συλλογικά επανακτούν αυτά που νόμιμα μας κλέβουν οι εξουσιαστές. Εγώ καταληστεύω καθημερινά τον πολίτη αυτής της χώρας. Εγώ τον φέρνω κάθε τέλος του μήνα σε απόγνωση, όταν συνειδητοποιεί ότι δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Εγώ τον αναγκάζω

Διαβάστε περισσότερα