ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιευθυντής: Καθ. Αντώνης Καφάτος Ονοµατεπώνυµο Κωδικός ατόµου Τ. Θ Ηράκλειο Κρήτης Τηλ.: & Fax: Ηµεροµηνία ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ DiOGenes ( ίαιτα, Παχυσαρκία και Γονίδια) Σας προσκαλούµε να λάβετε µέρος σε µια µελέτη διαιτητικής παρέµβασης. Προτού, όµως, αποφασίσετε, είναι σηµαντικό να κατανοήσετε γιατί γίνεται αυτή η µελέτη και τι περιλαµβάνει. Παρακαλούµε αφιερώστε λίγο χρόνο για να διαβάσετε τις παρακάτω πληροφορίες προσεκτικά και να τις συζητήσετε µε άλλους αν το επιθυµείτε. Μη διστάσετε να µας ρωτήσετε αν κάτι δεν είναι κατανοητό ή αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες. Σκεφθείτε και αποφασίστε αν επιθυµείτε ή όχι να λάβετε µέρος. Αν επιθυµείτε να λάβετε µέρος, εσείς και ο/η σύζυγός σας θα πρέπει να δώσετε γραπτή συγκατάθεση. Κάθε µέλος που θα συµµετάσχει θα πρέπει να δώσει γραπτή έγκριση πριν την έναρξη της µελέτης. Τα παιδιά σας θα ενηµερωθούν προφορικά για τους σκοπούς της µελέτης και τα άτοµα που µοιράζονται την κηδεµονία του παιδιού θα πρέπει επίσης να δώσουν γραπτή συγκατάθεση, ώστε να µπορεί αυτό να λάβει µέρος στη µελέτη. Επίσης, το παιδί το ίδιο θα δώσει γραπτή συναίνεση ότι συµφωνεί να λάβει µέρος, εφόσον αυτό είναι δυνατόν (συνήθως µετά τη ηλικία των 12 ετών). Έχετε το δικαίωµα να παραιτηθείτε από τη µελέτη οποιαδήποτε στιγµή. Εισαγωγή και σκοπός της Μελέτης Η παχυσαρκία θεωρείται η πιο διαδεδοµένη διατροφική διαταραχή στην Ευρώπη. Η απότοµη αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας αφορά όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, µε ιδιαίτερα µεγάλες κοινωνικές διαστάσεις. Παράλληλα µε την αύξηση της εξάπλωσης της παχυσαρκίας, αυξήθηκε και ο αριθµός των κλινικών και επιστηµονικών µελετών που προσπαθούν να εντοπίσουν εκείνα τα διατροφικά στοιχεία που είναι πιο αποτελεσµατικά για την απώλεια βάρους και τη διατήρηση του απωλεσθέντος βάρους. Μέχρι σήµερα όµως, τα αποτελέσµατα είναι αντικρουόµενα. Το µέγεθος του γλυκαιµικού δείκτη των υδατανθράκων (το πόσο γρήγορα δηλαδή ανεβαίνει το σάκχαρο στο αίµα 2 ώρες µετά την κατανάλωση τροφών) έχει φανεί ότι είναι σηµαντικό για τους παράγοντες κινδύνου των καρδιαγγειακών νοσηµάτων, ενώ έχει προταθεί ότι παίζει κάποιο ρόλο στον έλεγχο της όρεξης. Την ίδια στιγµή, πλήθος µελετών και διάφορα διάσηµα διαιτολογικά βιβλία προωθούν δίαιτες υψηλές σε πρωτεΐνες καθώς έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κορεσµό και προκαλούν µεγαλύτερη απώλεια σωµατικού βάρους σε σχέση µε δίαιτες όπου η πρωτεΐνη αντικαθίσταται από υδατάνθρακες. Παρόλ αυτά δεν υπάρχουν µέχρι σήµερα αξιόπιστα επιστηµονικά δεδοµένα από τα οποία να µπορούν να βγουν αδιάψευστα συµπεράσµατα. Η µελέτη DiOGenes έχει σχεδιαστεί για να αποσαφηνίσει µερικά από αυτά τα ζητήµατα εστιάζοντας τους στόχους της σε συγκεκριµένα διαιτολόγια για την ελάττωση του βάρους και εµπόδιση επανάκτησής του. Συνολικά η µελέτη θα συµπεριλάβει 350 οικογένειες σε 8 Ευρωπαϊκές χώρες ( ανία, Ολλανδία, Αγγλία, Γερµανία, Ισπανία, Ελλάδα, Βουλγαρία και Τσεχία) και θα µελετήσει την επίδραση διαφόρων διατροφικών συστατικών (υψηλή/κανονική περιεκτικότητα πρωτεϊνών και υψηλό/χαµηλό γλυκαιµικό δείκτη) στην διατήρηση της απώλειας βάρους και αποφυγής επανάκτησης βάρους.

2 Ένα πολύ σηµαντικό στοιχείο στη µελέτη DiOGenes είναι ότι εστιάζει σε όλη την οικογένεια. Το κοµµάτι της µελέτης που θα διεξαχθεί στην Κρήτη θα περιλαµβάνει κατά προσέγγιση 40 οικογένειες. Η συµµετοχή και η µελέτη της διατροφής όλης της οικογένειας κατά τη διάρκεια προγραµµάτων απώλειας βάρους είναι πολύ σηµαντική, καθώς προωθεί την υποστήριξη µεταξύ των µελών και ενθαρρύνει, ειδικότερα τα υπέρβαρα παιδιά, να χάσουν βάρος. Πράγµατι, µελέτες έχουν δείξει ότι η προσέγγιση µέσω της οικογένειας είναι πιο αποτελεσµατική για την απώλεια βάρους υπέρβαρων ενηλίκων και παιδιών, σε σύγκριση µε την προσέγγιση µεµονωµένων υπέρβαρων ατόµων. Μια άλλη καινοτοµία του προγράµµατος DiOGenes είναι ότι θα µελετηθούν γενετικοί παράγοντες που επηρεάζουν το βάρος του σώµατος. Το DNA των ανθρωπίνων κυττάρων µεταφέρει τα γονίδια που καθορίζουν τα φυσικά χαρακτηριστικά του σώµατος (π.χ. χρώµα µατιών και µαλλιών). Οι διαφορές στα γονίδια εξηγούν το ότι όλοι είµαστε διαφορετικοί και πιθανότατα, µε µια απλή εξέταση αίµατος, µπορούν να βοηθήσουν να εξηγήσουµε γιατί µερικές δίαιτες είναι περισσότερο αποτελεσµατικές σε κάποιους ανθρώπους και όχι σε κάποιους άλλους, καθώς και γιατί κάποια άτοµα έχουν την τάση να παίρνουν βάρος. Τι ακριβώς θα περιλαµβάνει η συµµετοχή µου στη µελέτη; Η µελέτη έχει χωριστεί σε 3 στάδια, µε σκοπό να ξεκινήσει στο τέλος Μαΐου: Στάδιο 1 8 εβδοµάδες Υποθερµιδικής ίαιτας (µόνο για ενήλικα άτοµα) Στάδιο 2 6 µήνες διαιτολογική παρέµβαση (περίοδος διαιτολογικών οδηγιών) Στάδιο 3 6 µήνες επανέλεγχος Για να λάβετε µέρος στη µελέτη, πρέπει να είστε πρόθυµος/η να ακολουθήσετε µία υποθερµιδική δίαιτα, σε υγρή µορφή, για 8 εβδοµάδες (τα παιδιά δεν επιτρέπεται να κάνουν αυτήν τη δίαιτα). Η δίαιτα αυτή θα σας διανεµηθεί δωρεάν, είναι ασφαλής και περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα στο ανθρώπινο σώµα, ενώ παρέχει θερµίδες/ηµέρα. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήµατος, θα γίνεται συχνή παρακολούθηση από τους διαιτολόγους για έλεγχο του βάρους καθώς και άλλων παραγόντων ή προβληµάτων που τυχόν αντιµετωπίζετε. Η συµµετοχή σας στη µελέτη θα εξασφαλιστεί µόνο αν χάσετε τουλάχιστον 8% του βάρους σας κατά την περίοδο αυτή. Οι διαιτολόγοι και η επιστηµονική οµάδα θα σας βοηθήσουν να χάσετε το απαιτούµενο βάρος. Στη συνέχεια και για 6 µήνες, εσείς και η οικογένειά σας θα ακολουθήσετε τυχαία µία από 5 διαφορετικές δίαιτες, που θα έχουν υψηλό/χαµηλό γλυκαιµικό δείκτη, υψηλή/χαµηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες ή θα σας δοθούν οδηγίες για να ακολουθήσετε µία υγιεινή διατροφή. Οι πηγές πρωτεΐνης θα είναι αρχικά ζωικής φύσης από άπαχο κρέας και γαλακτοκοµικά χαµηλών λιπαρών αλλά θα περιλαµβάνει και φυτικές πρωτεΐνες, όπως όσπρια (φασόλια, φακές κλπ), που έχουν σχετικά µικρό κόστος αγοράς. Οι τροφές χαµηλού γλυκαιµικού δείκτη είναι τα φρούτα (µήλα, γκρεϊπφρουτ, φράουλες), τα πράσινα λαχανικά (µπρόκολα, κουνουπίδι), τα µανιτάρια, τα κρεµµύδια, τα όσπρια (φακές), το µαύρο ρύζι, τα περισσότερα ζυµαρικά, βρώµη, ψωµί ολικής άλεσης, µαύρη σοκολάτα και γάλα. Οι τροφές υψηλού γλυκαιµικού δείκτη είναι το καρπούζι, άσπρο ψωµί, κορνφλέϊκς, πουρές πατάτας, κάποια είδη άσπρου ρυζιού και οι ώριµες µπανάνες. Στην αρχή µπορεί να σας φανεί δύσκολο να αλλάξετε διατροφή αλλά µε την βοήθεια των διαιτολόγων σύντοµα θα συνηθίσετε. Θα έχετε τακτικές συναντήσεις µαζί τους, όπου θέµατα συζήτησης θα αποτελούν η καθηµερινή διατροφή, διαιτητικές συνταγές, ενίσχυση της θέλησης, τρόποι αλλαγής στις συνήθειες διατροφής και άλλα θέµατα που σχετίζονται µε τον τρόπο ζωής. Θα σας δοθούν επίσης προφορικές και γραπτές οδηγίες µε µια λίστα τροφίµων ανάλογα µε τη δίαιτα που εσείς και η οικογένειά σας θα ακολουθήσετε. Θα σας δείξουµε µε φωτογραφίες και εικόνες τις καθορισµένες µερίδες για κάποια γεύµατα έτσι ώστε να µην είναι δύσκολο να προσαρµοστούν στις ατοµικές ποσότητες φαγητού.

3 Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρέµβασης, ενθαρρύνεται η απώλεια βάρους, ενώ δίνεται έµφαση στο να διατηρήσετε το βάρος που χάσατε ή να µην αυξήσετε το βάρος σας (κυρίως για τα παιδιά). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου θέλουµε να εκτιµήσουµε κατά πόσο η συγκεκριµένη δίαιτα µπορεί να ικανοποιήσει την όρεξη σας και να ρυθµίσει το βάρος για όλα τα µέλη της οικογένειάς σας. Πόσες επισκέψεις θα πραγµατοποιηθούν; Θα πραγµατοποιηθούν συνολικά 19 επισκέψεις για τους ενήλικες και 11 για τα παιδιά. Όλες οι επισκέψεις θα πραγµατοποιηθούν στον Τοµέα Κοινωνικής Ιατρικής. 1. Επιλογή συµµετεχόντων Η επιλογή θα γίνεται για 2-3 εβδοµάδες πριν αρχίσει η περίοδος της υποθερµιδικής δίαιτας και θα περιλαµβάνει: Ενηµέρωση όλης της οικογένειας σχετικά µε τις απαιτήσεις της µελέτης Λήψη ιατρικού ιστορικού Μέτρηση βάρους, ύψους, φυσική εξέταση Μέτρηση αρτηριακής πίεσης (ενήλικες µόνο) Εξέταση σακχάρου αίµατος (από το δάκτυλο) και ούρων (ενήλικες µόνο). Εθελοντικό τέστ εγκυµοσύνης στις γυναίκες. Συµπλήρωση ερωτηµατολογίων (ενήλικες µόνο) Λήψη γραπτής έγκρισης για συµµετοχή στη µελέτη (εφ όσον τηρήτε τα κριτήρια συµµετοχής) 2. Περίοδος Υποθερµιδικής ίαιτας (8 εβδοµάδες, ΜΟΝΟ ενήλικες) 6 συνολικά οµαδικές επισκέψεις (3-4 οικογένειες) για µέτρηση βάρους και διαιτητικές συµβουλές Συµπλήρωση ερωτηµατολογίων 3. Περίοδος ιαιτολογικής Παρέµβασης (6 µήνες, ΜΟΝΟ για τις οικογένειες όπου τουλάχιστον 1 ενήλικας έχει χάσει 8% του αρχικού του βάρους) 4 συναντήσεις µε όλη την οικογένειά σας για διαιτητικές συµβουλές, µέτρηση βάρους, µέτρηση ύψους (παιδιά µόνο) και συµπλήρωση ερωτηµατολογίων (ενήλικες µόνο) 4 οµαδικές συναντήσεις (3-4 οικογένειες) για διαιτητικές συµβουλές, µέτρηση βάρους, µέτρηση ύψους (παιδιά µόνο), συµπλήρωση ερωτηµατολογίων (ενήλικες µόνο) και συµβουλές για γενικά θέµατα διατροφής Συµπλήρωση 3 ηµερολογίων ζυγισµένης διαιτητικής πρόσληψης από κάθε ενήλικα και υπέρβαρο παιδί (σύνολο 9 ηµερών διαιτητικής καταγραφής κατά τη διάρκεια της µελέτης). Οι ενήλικες µπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά στη συµπλήρωση των ηµερολογίων αυτών. Ζυγαριές θα δανειστείτε από την Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Συνολικά 4 συλλογές δειγµάτων ούρων από το προηγούµενο 24ωρο (ενήλικες µόνο) 4. Ηµέρες Κλινικών Εξετάσεων Κατά τη διάρκεια της µελέτης θα γίνουν συνολικά 3 ηµέρες κλινικών εξετάσεων στους ενήλικες (διάρκεια 6-7 ώρες) και στα παιδιά (διάρκεια 2 ώρες). Θα πρέπει να µην έχετε καταναλώσει κανένα φαγητό για 12 ώρες πριν ξεκινήσουν οι εξετάσεις. Λεπτοµερείς πληροφορίες για το χρόνο και τις µετρήσεις που περιλαµβάνονται θα σας δοθούν κατά τη διάρκεια της έρευνας. Συνοπτικά, οι εξετάσεις που θα γίνουν είναι: Ενήλικες: Βάρος, ύψος, σύνθεση σώµατος, σωµατοµετρήσεις και αρτηριακή πίεση, εξέταση ούρων (2 φορές), εξετάσεις αίµατος (3 φορές, συµπεριλαµβανοµένου DNA), βιοψία λίπους, εξέταση σακχαραιµικής καµπύλης. Συµπλήρωση ερωτηµατολογίων σχετικά µε την ποιότητα ζωής, τη φυσική δραστηριότητα και τους παράγοντες συµπεριφοράς που επηρεάζουν τη διατροφή. Παιδιά: Βάρος, ύψος, σύνθεση σώµατος (2 φορές µόνο, µόνο υπέρβαρα παιδιά >8 ετών), περιφέρεια µέσης/ γλουτών και αρτηριακή πίεση (υπέρβαρα παιδιά µόνο), εξέταση ούρων και

4 εξετάσεις αίµατος (2 φορές µόνο). Συµπλήρωση (µε τη βοήθεια ενός ενήλικα) ερωτηµατολογίου σχετικά µε το στάδιο εφηβείας (2 φορές µόνο) και υπολογισµός φυσικής δραστηριότητας. 2) Περίοδος επανελέγχου Έξι µήνες µετά τη λήξη της περιόδου δίαιτας εσείς και η οικογένεια σας θα προσκληθείτε σε µια τελευταία συνάντηση, όπου θα γίνουν µετρήσεις βάρους, αρτηριακής πίεσης και σωµατοµετρήσεις για τους ενήλικες και τα παιδιά. Παράγοντες δεοντολογίας Για τα παιδιά. Αν το παιδί σας αρνηθεί να κάνει κάποια από τις παραπάνω εξετάσεις τότε µπορεί η εξέταση αυτή να ακυρωθεί ακόµα και αν εσείς έχετε εγκρίνει να γίνει. Μπορείτε να ακυρώσετε κάποια από τις εξετάσεις οποιαδήποτε στιγµή θέλετε. Εµείς θα προσπαθήσουµε να δούµε µε ευαισθησία και συνεχή φροντίδα το παιδί σας και να του εξηγήσουµε το τι κάνουµε σε απλή, κατανοητή γλώσσα. Πιστεύουµε ότι αυτή η διαιτητική µελέτη θα είναι ευεργετική για τα υπέρβαρα παιδιά, ώστε να χάσουν ή να µην ξαναπάρουν το ήδη χαµένο βάρος τους. Θεωρούµε απαραίτητο να έχετε τα παιδιά µαζί σας στις συναντήσεις διότι η διατροφή είναι ένα θέµα που αφορά όλη την οικογένεια. Οι µετρήσεις που θα γίνουν στα παιδιά θα είναι ελάχιστες. Είναι αναγκαίο πάντως να πάρουµε µερικά δείγµατα αίµατος κυρίως για να δούµε ότι η δίαιτα που τους χορηγούµε είναι πλήρως ασφαλής για αυτά. Επιστηµονική εµπειρία υποδεικνύει ότι υψηλή πρωτεϊνική δίαιτα που ακολουθείται για σύντοµο χρονικό διάστηµα (όπως στην παρούσα µελέτη) δεν έχει αρνητικές επιδράσεις στην υγεία, αλλά πρέπει να βεβαιωθούµε για αυτό. Πως µπορώ να γνωρίζω ότι τα αποτελέσµατα µου θα κρατηθούν εµπιστευτικά; Όλες οι πληροφορίες που θα µας δώσετε θα κρατηθούν εµπιστευτικές και θα φυλαχθούν σε ασφαλές αρχείο µαζί µε τη συναινετική επιστολή που θα µας παρέχετε. Μόνον η επιτροπή προστασίας ασθενών και οι ερευνητές της κλινικής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής επιτρέπεται να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα αρχεία. Θα σας δοθεί αντίγραφο της επιστολής που υπογράψατε. Tα αποτελέσµατα των αιµατολογικών και άλλων εξετάσεων που θα κάνετε (DNA, ούρων, λίπους σώµατος) θα κρατηθούν εµπιστευτικά, µε ειδικό κωδικό. Τα δείγµατα που µας παρέχετε θα σταλούν σε ειδικά εργαστήρια, αφού το όνοµά σας αφαιρεθεί από αυτά και οι επιστήµονες που θα τα αναλύσουν δε θα µάθουν ποτέ την ταυτότητά σας. Τα αποτελέσµατά σας θα αποθηκευθούν σε βάση δεδοµένων ηλεκτρονικού υπολογιστή και θα αναγνωρίζονται µόνο από τους κωδικούς σας. Στα αποτελέσµατα δεν θα περιέχεται το όνοµα ή η διεύθυνσή σας, σύµφωνα µε τους κανονισµούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποτελέσµατα θα αξιοποιηθούν µόνο για ερευνητικούς σκοπούς και δεν θα δοθούν σε ιδιώτες, ασφαλιστικές εταιρείες ή στο κοινό. Το όνοµά σας δε θα φανεί σε οποιαδήποτε δηµοσίευση ή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της µελέτης σε επιστηµονικά συνέδρια. Μόνο εξουσιοδοτηµένα άτοµα θα έχουν πρόσβαση στα αποτελέσµατα. Τι θα συµβεί αν αλλάξω γνώµη κατά τη διάρκεια της µελέτης; Η συµµετοχή είναι πλήρως εθελοντική. Αν αλλάξετε γνώµη σχετικά µε τη συµµετοχή στη µελέτη, µπορείτε να ζητήσετε να καταστραφούν τα δείγµατα αίµατος και DNA. Αυτό µπορείτε να το κάνετε όποτε θέλετε. Εντούτοις, προγενέστερες εξετάσεις και αποτελέσµατα δεν µπορούν να αποσυρθούν. Αυτό συµβαίνει για την προστασία της αξιοπιστίας της ποιότητας της έρευνας. Θα πάρω αποτελέσµατα από το DNA µου; Θα λαµβάνετε τακτικά τα αποτελέσµατα των σωµατοµετρήσεων (βάρους, δείκτη µάζας σώµατος, πίεσης αίµατος, σύνθεση σώµατος) από την κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής. Το DNA και κάποιες άλλες εξετάσεις θα γίνουν σε ερευνητικά εργαστήρια και τα αποτελέσµατα δεν θα σας σταλούν (διαδικασία ρουτίνας). Οι γονιδιακές εξετάσεις δεν παρέχουν πληροφορίες που είναι χρήσιµες για την ατοµική υγεία, ή τη διατήρησή αυτής, και τα ερευνητικά εργαστήρια δεν θα κάνουν

5 επιπρόσθετες αναλύσεις DNA για διαγνωστικούς σκοπούς. Για αυτό το λόγο τα αρχεία που θα λάβετε δεν θα έχουν πληροφορίες για το DNA σας. Παρόλα αυτά έχετε το δικαίωµα να καθορίσετε στην συναινετική επιστολή ότι επιθυµείτε να λάβετε πληροφορίες σχετικά µε γενετικούς δείκτες που θα υποδεικνύουν πιθανούς ή πραγµατικούς κινδύνους για την υγεία σας. Σε περίπτωση που υπάρξουν τέτοια αποτελέσµατα, τα ερευνητικά εργαστήρια θα ενηµερώσουν το ερευνητικό σας κέντρο και αυτό µε τη σειρά του θα σας ενηµερώσει ώστε να λάβετε τις απαραίτητες συµβουλές από ειδικευµένο άτοµο στη γενετική. Πιστεύουµε ότι οι γονιδιακές αναλύσεις είναι απόλυτα δικαιολογηµένες, όταν αναλογιστούµε τα µελλοντικά οφέλη που θα έχουν αυτές οι πληροφορίες στην ανακάλυψη των γονιδίων που σχετίζονται µε την παχυσαρκία. Ποια θα είναι τα οφέλη από τη µελέτη; Τα οφέλη για τα άτοµα που θα συµµετάσχουν στο ερευνητικό αυτό πρόγραµµα, αλλά και για την κοινωνία γενικότερα, είναι ποικίλα. Το πρόγραµµα DiOGenes θα συµβάλλει αποφασιστικά στην αντιµετώπιση της παχυσαρκίας και στη σχέση µεταξύ διατροφής και σωµατικού βάρους. Τα αποτελέσµατα από τη µελέτη αυτή θα γίνουν γνωστά στους φορείς δηµόσιας υγείας ώστε να αναπτυχθούν στρατηγικές πρόληψης της αύξησης του σωµατικού βάρους και των ασθενειών που σχετίζονται µε αυτήν. Η µελέτη αυτή δεν έχει σχεδιαστεί για να αντιµετωπίσει κάποια ασθένεια, αλλά οι συµµετέχοντες θα λάβουν επιπρόσθετες υπηρεσίες, εκτός από την απώλεια βάρους. Οι πιο σηµαντικές από αυτές είναι οι συχνές εξετάσεις πολλαπλών παραγόντων κινδύνου για την υγεία, όπως ο δείκτης µάζας σώµατος, τα λιπίδια αίµατος, η αρτηριακή πίεση και η σύνθεση σώµατος. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι; Υποθερµιδική ίαιτα Όλα τα υπέρβαρα ενήλικα µέλη της οικογένειάς σας θα ακολουθήσουν µια δίαιτα µε υγρά για 8 εβδοµάδες. Κατά τη διάρκεια της δίαιτας αυτής, µπορεί να έχετε πονοκεφάλους, ζάλη, κούραση και ναυτία, ειδικά τις πρώτες ηµέρες. Αυτό συµβαίνει λόγω των περιορισµένων θερµίδων. Είναι επίσης πιθανό ότι οι εκκενώσεις θα µειωθούν. Όλες αυτές οι επιδράσεις θα είναι προσωρινές και θα εξαφανιστούν σε λίγες µέρες. Μερικοί ενήλικες µπορεί να υποφέρουν από δυσκοιλιότητα, στοµαχικές κράµπες ή πιο προφανή ναυτία. Άλλες πιθανές επιδράσεις είναι η αλλεργική αντίδραση στην υγρή δίαιτα, αν και κάτι τέτοιο είναι σπάνιο. Μετρήσεις σύνθεσης σώµατος µε την χρήση σκάνερ DEXA Κατά την διάρκεια της µελέτης θα κάνετε εξέταση DEXA 3 φορές, και τα παιδιά σας µόνο 2 φορές. Η εξέταση αυτή µετρά τη σύνθεση του σώµατος σε λίπος, µυς και οστά µε µεγάλη ακρίβεια, ενώ είστε τελείως ακίνητοι για 10 λεπτά. Θα λάβετε πρόσθετη πληροφόρηση για την εξέταση κατά τη συνάντηση µε την επιστηµονική οµάδα. Εξετάσεις αίµατος και ούρων Κατά τη διάρκεια της µελέτης θα λάβουµε 3 δείγµατα αίµατος από εσάς (129,5µλ κάθε φορά/ ισότιµο µε 8 κουταλιές της σούπας τη φορά) και 3 από τα παιδιά σας (25ml κάθε φορά/ ισότιµο µε 5 κουταλάκια του γλυκού περίπου). Θα γίνουν επίσης 2 εξετάσεις ούρων σε εσάς και 3 στα παιδιά σας. Αυτά θα αναλυθούν αργότερα για τα επίπεδα ορµονών, τα οποία µπορεί να διαφοροποιούνται αναλόγως µε τη δίαιτα που ακολουθείται, για να δώσουν πληροφορίες για την ασφάλεια των διαιτολογίων ή και για το γενετικό σας προφίλ. Περιστασιακά µπορεί να προκληθούν τοπικά αιµατώµατα κατά την αιµοληψία τα οποία απορροφώνται γρήγορα. Η αιµοληψία θα γίνει από εξειδικευµένο προσωπικό. Βιοψία υποδορίου λίπους (ενήλικες µόνο) Τρεις φορές κατά τη διάρκεια της µελέτης θα σας γίνει βιοψία λίπους. Αυτό θα µας δώσει πληροφορίες για τον τρόπο που λειτουργούν τα κύτταρα του λίπους. Η βιοψία λίπους θα γίνει από εξειδικευµένο προσωπικό, µε λήψη ιστού από την κοιλιακή χώρα µε χρήση τοπικού αναισθητικού έτσι ώστε να µην αισθάνεστε καθόλου ή ελάχιστο πόνο µετά. Κάθε φορά θα λαµβάνονται 2γρ λιπώδους ιστού.

6 Λήψη γλυκόζης για σακχαραιµική καµπύλη (ενήλικες µόνο) Για την εξέταση της σακχαραιµικής καµπύλης θα χρειαστεί να πιείτε 300ml υγρού που περιέχει 75γρ γλυκόζη. Εµείς µετά µετράµε τα επίπεδα σακχάρου στο αίµα, παίρνοντας δείγµατα αίµατος κάθε µισή ώρα για 2 ώρες. Για τη λήψη των δειγµάτων αυτών θα χρησιµοποιηθεί ειδικός καθετήρας, ώστε να µη χρειάζεται να σας τρυπάµε κάθε φορά. Περιστασιακά µπορεί να προκληθεί τοπικό οίδηµα, ιδρώτας, κοκκινίλα, ενόχληση, ή πόνος στο σηµείο εκείνο αλλά ειδικευµένο προσωπικό χρησιµοποιείται πάντα έτσι ώστε οι πιθανότητες αυτές να είναι ελάχιστες. 24ωρη συλλογή ούρων (ενήλικες µόνο) Κατά τη διάρκεια της µελέτης θα πρέπει να συλλέξετε τα ούρα σας για διάστηµα 24 ωρών, 4 φορές. Θα σας δοθεί πλαστικό δοχείο το οποίο θα γεµίζετε κάθε φορά που θα πηγαίνετε στην τουαλέτα.. Αυτές τις ηµέρες, θα χρειαστεί να παίρνετε µία ειδική ταµπλέτα 3 φορές την ηµέρα (240mg κάθε µέρα), που περιέχει 80 mg para-amino benzoic acid (PABA). Το PABA χρησιµοποιείτε ως συντηρητικό σε ορισµένα τρόφιµα και χρησιµοποιείται ως δείκτης προστασίας στις αντιηλιακές κρέµες. Κάποιοι άνθρωποι είναι αλλεργικοί στο PABA. Αν γνωρίζετε ότι έχετε τέτοια αλλεργία θα πρέπει να µας το πείτε. Είναι γνωστό ότι µια υψηλή δόση PABA (12-48γρ την ηµέρα) µπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του ήπατος. Παρ όλα αυτά, το PABA χρησιµοποιείται στις µελέτες διατροφής εδώ και 20 χρόνια και η πολύ χαµηλή δόση των 240mg έχει αποδειχθεί ότι είναι εντελώς ακίνδυνη. Άλλα πιθανές παρενέργειες στη µελέτη Κατά τη διάρκεια της µελέτης εσείς και η οικογένειά σας θα ερωτηθείτε αν έχετε οποιαδήποτε ανεπιθύµητη παρενέργεια/αντίδραση. Σε περίπτωση που αυτές είναι σοβαρές και νοµίζετε ότι έχουν σχέση µε το πρόγραµµα, σας συµβουλεύουµε να επικοινωνήσετε µε τον υπεύθυνο του προγράµµατος το συντοµότερο δυνατόν. Οποιεσδήποτε παρενέργειες θα αναφερθούν στην επιτροπή ηθικής και δεοντολογίας του προγράµµατος και θα ληφθούν ανάλογα µέτρα. Υποχρεώσεις: Είναι σηµαντικό στη διάρκεια της µελέτης να ενηµερώνετε τον ερευνητή για οποιεσδήποτε αλλαγές συµβούν στη χρήση φαρµάκων (που σας συνέστησε γιατρός ή πήρατε µόνοι σας) από εσάς ή άλλα µέλη της οικογένειας. Οι πληροφορίες αυτές αντιµετωπίζονται µε εµπιστευτικότητα ώστε να βεβαιωθούµε ότι η συµµετοχή σας στη µελέτη είναι ασφαλής. Η συµµετοχή στη µελέτη απαιτεί χρόνο και προσπάθεια από εσάς και την οικογένειά σας. Εκτός από τις επισκέψεις του διαιτολόγου (που διαρκούν 30 λεπτά-1 ώρα), κάθε ηµέρα κλινικής εξέτασης θα διαρκεί πολλές ώρες. Θα πρέπει να έχετε επίγνωση αυτών των υποχρεώσεων κατά την έναρξη του προγράµµατος και να σκεφτείτε προσεκτικά αν εσείς και η οικογένειά σας είστε σε θέση να αποδεχτείτε τη συµµετοχή αυτή. Νοµικά δικαιώµατα: Αν χρειαστείτε ιατρική φροντίδα σχετιζόµενη µε τις διαδικασίες της µελέτης θα πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό σας, ο οποίος θα σας δώσει τις απαραίτητες ιατρικές συµβουλές. Τα νοµικά σας δικαιώµατα για κάθε ατύχηµα κατά τη διάρκεια της µελέτης δεν περιορίζονται µε κανένα τρόπο. Ποιος χρηµατοδοτεί τη µελέτη; Η διατροφική µελέτη χρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο 6 ο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης µε Προτεραιότητα 5: Ποιότητα και Ασφάλεια Τροφίµων: DiOGenes (Diet, Obesity and Genes). Επαφές για ερωτήσεις: Αν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες και έχετε οποιαδήποτε ερώτηση παρακαλώ επικοινωνήστε: Καθηγητή Αντώνη Καφάτο, Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής, Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Κρήτης Τηλ: , Φαξ: , ρ Αλίνα Παπαδάκη/ κα Μαρία Πλάδα, Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής, Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Κρήτης Τηλ: ,

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ

Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ Στις 17 Οκτωβρίου 2008, οι µαθητές του δηµοτικού σχολείου Παναγίας Τριχερούσας στη Λεµεσό θα φιλοξενήσουν την έναρξη της νέας εκστρατείας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος;

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος; Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Το Πρόγραμμα ΔΙΑ.ΤΡΟΦΗ απευθύνεται σε μαθητές δημοσίων σχολείων κοινωνικοοικονομικά ευπαθών περιοχών της χώρας, που πλήττονται περισσότερο από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΔΩΡΕΑΝ! Το να τρως είναι αναγκαιότητα. Το να τρως έξυπνα είναι τέχνη. επίσκεψη. Πιστοποιημένο Επιστημονικό Διαιτολογικό Κέντρο

1 η ΔΩΡΕΑΝ! Το να τρως είναι αναγκαιότητα. Το να τρως έξυπνα είναι τέχνη. επίσκεψη. Πιστοποιημένο Επιστημονικό Διαιτολογικό Κέντρο 1 η επίσκεψη ΔΩΡΕΑΝ! Πιστοποιημένο Επιστημονικό Διαιτολογικό Κέντρο Το να τρως είναι αναγκαιότητα. Το να τρως έξυπνα είναι τέχνη. Συνεργασία με το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας - Διατροφής του Χαρακοπείου

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, M.Sc. Διαιτολόγος - διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας!φη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945 ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945 Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα, Η Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φακ.: 7.11.15.10/9 Τηλ.: 22809543 Φαξ: 22512783 e-mail: oloimero@schools.ac.cy ιευθυντές/ ιευθύντριες Ενιαίων

Διαβάστε περισσότερα

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο.

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο. Έντυπο πληροφόρησης και συγκατάθεσης ασθενών για συμμετοχή στη μελέτη μητρώου της Αυτοσωματικής Υπολειπόμενης Πολυκυστικής Νόσου Νεφρών (Autosomal Recessive Polycystic Kidney Disease, ARPKD) Mελέτη ARegPKD

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η φαινυλκετονουρία?

Τί είναι η φαινυλκετονουρία? Οι παρακάτω πληροφορίες σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τη δίαιτα του φαινυλκετονουρικού παιδιού, ώστε να είστε περισσότερο σίγουροι και λιγότερο αγχωμένοι εσείς και οι γονείς όταν το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης;

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης; ΔΙΑΒΗΤΗΣ Τι είναι ο διαβήτης; Ο Διαβήτης είναι µια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίµα (υπεργλυκαιµία). Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO ή ΠΟΥ) καθορίζει ότι ο διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 Όταν έχετε χρόνια νεφροπάθεια, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό μέρος της θεραπείας σας. Η συνιστώμενη διατροφή σας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα