Μετεγχειρητική Α ναλ γη σία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μετεγχειρητική Α ναλ γη σία"

Transcript

1 70 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μετεγχειρητική Α ναλ γη σία ΣΥΜΕΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ Κάθε χρόνο εκατομμύρια χειρουργούμενοι ασθενείς επωφελούνται από τη γνώση, τις προόδους και την τεχνολογία που χαρακτηρίζει τη μοντέρνα χειρουργική θεραπεία. Είναι γνωστό ότι η χειρουργική επέμβαση προκαλεί ποικίλου βαθμού πόνο στη μετεγχειρητική περίοδο. που επηρεάζει τη δραστηριότητα των χειρουργικών α σθενών.1 Η επιτυχής αντιμετώπιση του πόνου και του stress που προκαλείται απ' αυτόν, δηλαδή η μετεγχειρητική αναλγησία, προσφέρει πολλά στη μετεγχειρητική πορεία των ασθενών και συγκεκριμένα: - ελαττώνει τις πνευμονικές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε α σθενείς με θωρακοτομές ή κοιλιακές επεμβάσεις επιτρέπει την ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς με αποτέλεσμα μικρότερη συχνότητα θρομβοφλεβίτιδας και μικρότερο χρόνο νοσηλείας 4 5 -περιορίζει το χειρουργικό stress με αποτέλεσμα χαμηλά επίπεδα κατεχολαμινών και νευροπεπτιδίων και ταχύτερη ρύθμιση σε φυσιολογικά επίπεδα της κατανάλωσης οξυγόνου. της καρδιακής παροχής και γενικά της αυξημένης συμπαθητικής δραστηριότητας.6 -βελτιώνει τη μεταβολική απάντηση στο τραύμα επιτρέποντας αναβολισμό και ταχύτερη επούλωση του χειρουργικού τραύματος7 -περιορίζει τη μετεγχειρητική καταστολή του αμυντικού συστήματος. πράγμα με ιδιαίτερη σημασία στους καρκινοπαθείς.8 Παρόλα αυτά χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του Μ. Cousins (1987), ότι «παρά τις προόδους στη γνώση της παθοφυσιολογίας και φαρμακολογίας των αναλγητικών και την εφαρμογή αποτελεσματικώτερων τεχνικών για τον έλεγχο του μετεγχειρητικού πόνου, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να πονούν»9. Γιατροί και νοσηλευτές δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς τον μετεγχειρητικό πόνο για διάφορους λόγους, από την άγνοια της αποτελεσματικής δόσης και διάρκειας δράσης των απιοειδών μέχρι το Φόβο της αναπνευστικής καταστολής και του εθισμού των νοσοκομειακών ασθενών που πονούν. Σήμερα σε πολλά μέρη του κόσμου οι αναισθησιολόγοι ασχολούνται με τη μετεγχειρητική αναλγησία και έχουν δημοσιευθεί πολλές μελέτες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την α σφάλεια διαφόρων τεχνικών. Στον Πίνακα I φαίνονται οι κυριότεροι τρόποι αντιμετώπισης του μετεγχειρητικού πόνου. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται περισσότερο για μετεγχειρητική αναλγησία είναι τα απιοειδή. Έχουν δο- ΠΙΝΑΚΑΣ I Κυριότεροι τρόποι αντιμετώπισης μετεγχειρητικού πόνου Συστηματική Α ναλ γη σία - Επαναλαμβανόμενες δόσεις Ενδομυϊκά, Ενδοφλέβια ή Υποδόρια. - Συνεχής ενδοφλέβια έγχυση. - Αναλγησία Ελεγχόμενη από τον Ασθενή (PCA). Αποκλεισμοί της νευρικής οδού του πόνου - Επισκληρίδια χορήγηση τοπικού αναισθητικού (διακεκομένη, συνεχής) - Υ παραχνοειδής χορήγηση τοπικού αναισθητικού - Επισκληρίδια χορήγηση οπιοειδοίjς (διακεκομένη, συνεχής) - Υπαραχνοειδής χορήγηση aπιοειδούς - Επισκληρίδια χορήγηση συνδυασμού τοπικού αναισθητικού και aπιοειδούς. - Διήθηση μεσοπλευρίων νεύρων. κιμασθεί και τα αντιπροσταγλανδινικά φάρμακα σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν απέκτησαν δημοσιότητα και δεν Φαίνεται να είναι ισοδύναμα με τα απιοειδή στην αντιμετώπιση του έντονου πόνου. αν και συνεισφέρουν αρκετά. ιο Τα απιοειδή που χρησιμοποιούνται για συστηματική χορήγηση, πρέπει να χορηγούνται σε δόσεις εφόδου για να επιτευχθεί η Ελαχίστη Αποτελεσματική Αναλγητική Συγκέντρωση (Minimal Effectiνe Analgesic Concetration MEAC), η οτ:οία διατηρεί την αναλγησία ευκολώτερα. Η χορήγηση οπωειδούς χωρίς δόση εφόδου δεν επιτυγχάνει MEAC τουλάχιστον για 3 χρόνους ημίσειας ζωής, και αυτό εκθέτει τuν ασθενή σε μια περίοδο επανειλημμένων ενέσεων χωρίς ανακούφιση από τον πόνο.1 Οι δόσεις ε φόδου των συνήθως χορηγουμένων απιοειδών φαίνονται στον Πίνακα Οι δόσεις των ενδομυϊκά ή υποδόρια χορηγουμένων φαρμάκων πρέπει να καθορίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με την πρόσληψη, ανακατανομή και α πέκκριση του φαρμάκου, διότι ο πόνος και οι συνέπειές του είναι ευκολώτερο να προλαμβάνονται παρά να θεραπεύονται 1 5.

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΙΡΙΚΗΣ 71 ΦΑΡΜΑΚΑ μορφίνη μεπεριδίνη κωδεϊνη μεθαδόννη πενταζοκίνη ναλμπουφίνη βουτορφανόλη βουπρενορφίνη ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Δόσεις εφόδου διαφόρων συνήθως χορηγουμένων οπιοειδών ΣΥΝΟΛΙΚΉ ΤΜΗΜΑ τικεσ ΕΠΑΝΑ- ΔΟΣΗ ΕΦΟΔΟΥ ΛΑΜΒΑ"Ι/ΟΜΕΝΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ,12 mg/kg ιοο-υο mg/kg 0,50-1,00 mg/kg ,12 mg/kg ωο-ιοο mg/kg mg/kg mg/kg έως 0,2 mg/kg 0,03 mg/kg/10 min 030 mg/kg/10 min 113 δόσης εφόδου ανά 15 min 0,03 mg/kg/15 min 113 δόσης εφόδου ανά 15min 0,03 mg/kg/10 min 0.01 mg/kg/\0 min 1/4 δόσης εφόδου ανά 10 min Η συνεχής ενδοφλέβια χορήγηση απιοειδών είναι σχετικά απλή μέθοδος, που δεν χρησιμοποιείται συχνά. επειδή δεν υπάρχει πάντοτε διαθέσιμη τεχνολογία. Με την τεχνική αυτή χορηγούμε δόση εφόδου μέχρι να επιτευχθεί αναλγησία και στη συνέχεια διατηροιίμε ένα Οεραπευτικό επίπεδο aπιοειδούς στο πλάσμα με συνεχή έγχυση Η ταχύτης της έγχυσης καθορζεται λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουοα: Ι. Χρήση συνήθως απιοειδών με χρόνο ημίσεως ωής περίπου 3 ώρες. 2. Η δόση συνη1ρησης είναι το μισό της δόσης εφόδου. 3. Η ωριαία απαίτηση είναι το πηλίκο της δόσης συντήρησης προς το χρόνο ημίσεως ωής. Για παράδειγμα ένας ασοενής χρειά εται για αναλγησία 7,5 mg μο ρφίνης σαν δόση εφόδου. Η δόση συντήρησης θα είναι 7,5 2 = 3,75 mg. ΕπειδιΊ ο χρόνος ημίσεως ζωής είναι 3 ώρες, η ωριαία απαίτηση σε μορφίνη θα είναι 3, 75.3 = 1,25 mg. Η συνεχής ενδοφλέβια χορήγηση aπιοειδούς παρέχει πραγματική και ασφαλή μετεγχειρητική αναλγησία. Έχει το πλεονέκτημα της απλής εφαρμογής της και δεν απαιτεί ακριβές συσκευές, που περιορίζουν τον αριθμό των ασθενών που μπορούν να τη χρησιμοποιούν συγχρόνως. Η α να λ γη σία η ελεγχόμενη από τον ασοενή ( Pαtient Controlled Analgesia - PCA) ανήκει στην προηγμένη τεχνολογία των τελευταίων ετο'jν. Είναι μια τεχνική γιά τη χορήγηση μικρrόν δόσεων απιοειδών ενδοφλεβίως ή και επισκληριδίως ανάλογα με τις απαιτήσεις του ασθενούς. Επιτρέπει ςjε κάθε ασθενή να ελέγχει τη χορήγηση ναρκωτικού με τέτοιο τρόπο, ώστε να αριστοποιεί την αναλγησία, εν(ό ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο των ανεπιθύμητων ενεργειών.19 Υπάρχουν συσκευές PCA σε κλινική χρήση, που σχεδιάσοηκαν γι αυτό το σκοπό, αλλά με σοβαρό μειονέκτημα το υψηλό κόστος. Η παρεχόμενη αναλγησία είναι ικανοποιητική, ανεξάρτητη από τη διαοεσιμότητα νοσηλευτών, και ρυθμι όμενη σύμφωνα με τις α νάγκες των ασθενών Παρόλα αυτά δεν λείπουν εντελώς ούτε τα προβλήματα ούτε οι ανεπιούμητες ενέργειες από την εφαρμογή αυτής της τεχνικής.2 4 Για την αποφυγή προβλημάτων είναι πολιί σημαντικό να υπάρχουν σαφείς οδηγίες προς το προσωπικό. το ο ποίο πρέπει να είναι. καλά εκπαιδευμένο, δηλαδή να καοορίζονται: -το είδος του aπιοειδούς. - η δόση που Οα απελευοερώνεται 6ταν ο ασθενής πιέσει το πλήκτρο. - το μεσοδιάστημα που Οα πρέπει να μεσολαβεί μεταξίj δύο δόσεων. -η μέγιστη επιτρεπόμενη δόση ανά ώρα ή 4ωρο. - οδηγίες για αλλαγή της Μσης αν η αναλγησία είναι α- νεπαρκής. -οδηγίες για παρακολούθηση του ασθενούς. -αντιμετώπιση κοινών-απλών ανεπιοίψητων ενεργεηόν. Πολι'' συχνά επίσης τα οπιοειδή χορηγοίjνται από την ενδορραχιαία και την επισκληρίδια οδό. Το 1979 ο Wang ανέφερε ανακούφιση από τον πόνο σε καρκινοπαθείς με τη χορήγηση υπαραχνοειδώς μορφίνης.25 Ο Behαr είχε παρ6μοια αποτελέσματα με τη χορήγηση μορφίνης στον επισκληρίδιο χciφο.2 > Ακολοι'JΟως αρκετοί συγγραφείς επιβεβαίωσαν την εκλεκτικιί και μεγάλης διάρκειας αναλγησία αυτής της οδού με διάφορες μεθόδους και τεχνικές lx. 29 (Π ίνα κ ας Ι). Η επιλογή της κάθε μεθόδου εξαρτάται από δηiφοr1ους παράγοντες, ό πως η θέση του χειρουργικού πεδίου, η αναμενόμενη διάρκεια της επέμβασης, και ο βαθμ6ς του μετεγχειρητικοtj πόνου. Για παράδειγμα, σε ασθενείς που υφίστανται χειρουργικιί επέμβαση με ραχιαία αναισθησία, μπορεί ει',κολα να χορηγηθεί και οπιοειδές υπαραχνοειδrijς, με α ποτέλεσμα καλιί αναλγησία ιδιαίτερα όταν αυτή δεν χρειά εται για περισσότερο απ6 24 ώρες. Η επισκληρί6ια χορι1γηση μορφίνης χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για τον έλεγχο του μετεγχειρητικοί) πόνου. Οι λόγοι είναι κυρίως α) η δημοτικ6τητα της μεθι δου 6ιεπειρητικά. μόνης ή σε συνδυασμό με ε λαφρri γενικη αναισοησία. β) η σχετικά απλή τοποοέτηση καθετή ρα στον επισκληρίδιο χώρο για μακράς διάρκειας χο ρι1γηση αναλγησίας. και γ) η απουσία του πονοκεφάλου που μπορεί να παρατηρηθεί μετά από παρακέντηση του υπαραχνοειδοι ' Jς χώρου. Αρκετοί συγγραφείς υ ποστηρίζουν τα πλεονεκτήματα της επισκληρίδιας χορήγησης μορφίνης απέναντι σε riλλες μεθόδους ο. 6- ι 4 Και αυτή η μέθοδος δεν στερείται επιπλοκών, με κυριώτερη την καταστολή του αναπνευστικού30 Ο κίνδυνος εμφάνισης τέτοιων επιπλοκών είναι μικρότερος απ' ότι στην υπαραχνοειδή χορήγηση. αλλά ας ληφθεί υπόψη ότι ένας επισκληρίδιος καθετή ρας είνω δυνατό: να μεταναστεύσει τυχαία στον υπαραχνοει6ή χrόρο και η επαγρύπνηση ας είναι πάντα η ίδια. Οι χρόνοι, που υπriρχει ο μεγαλι!τερος κίνδυνος για τη μορφίνη, είναι οι πρώτες 2 ώρες μετά την έγχυση καοrίjς και μεταξι'j 6ης και 12ης ώ ρας Το προσωπικό πρέπει να είναι εκπαιδευμένο στον ιc:λεγχο της συχνότητας και του βriθους της αναπνοής, της γενικής ι-:ατάστασης και του επιπέδου συνείδησης σε συχνά Χf1Ο\'ικά διαστιίματυ. Οι συσκευές παρακολοι\οησης της U\'αΠ\'ι)]iς με τους σχετικούς συναγερμοι ' Jς δεν είναι απαr)(tίτηη:ς και δεν αντικαοιστοι'jν το σωστά εκπαιδευμιc:νο νοσηλευτικι\ προσωπικό33 Η Μονάδα Εντατιι-:ιΊ:; Θεραπείας Οεωρείται κατάλληλος χrόρος γιυ νοσηλεία uσοενcijν με επισκληρίδια αναλγησία και ιδιαίτερα των ασοενcijν υψηλοι'j κινδύνου (μεγάλη ηλικία, βαρειιi γι:νικιί κατάσταση. εκτεταμένες ε πεμβάσεις). Ωστόσο πρέπει να υπάρχουν πriντα οι σαφείς οδηγίες σχετικιi με τις δόσεις, τα μεσοδιαστήματα κλπ. που προαναφέροηκαν, καοώς και το όνομα του γιατροι) που Οα κληοεί αν ΟεωρηΟι:ί αναγκαίο. Η Μονάδα Μετεγχειρητικής Αναλγησίας είναι δη-

3 72 μιούργημα των τελευταίων ετών 1 4 και έχει σαν αντικείμενο την ανακούφιση από το μετεγχειρητικό πόνο διαφόρων ασθενών σε διάφορα Τμήματα ενός Νοσοκομείου. Στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΘΕΑ ΓΕΝΕIΟ» το Αναισθησιολογικό Τμήμα και η Μ.Ε.Θ. ε φαρμόζουν την επισκληρίδια μετεγχειρητική αναλγησία από το 1986 και συστηματικότερα από το 1988 με αποτελέσματα, που μπορούν να θεωρηθοι'jν από πολίj καλά μέχρι άριστα Ίέλος η διήθηση μεσοπλευρίων νεύρων είναι μια άλλη μέθοδος αναλγησίας με εφαρμογές κυρίως σε Οωρακοτομές αλλά και επεμβάσεις άνω κοιλίας 37 3 Η τεχνικ1ί μπορεί να είναι απλά κρυοαναλγησία. ή καθετηριασμός ΘΕΜΑΤΑ ΑΜΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ Ε!\ΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ μεσοπλευρίου διαστήματος με καθετήρα για έγχυση αναλγητικού και μετεγχειρητικά Στην κρυοαναλγησία γίνεται νευρόλυση δύο νεύρων πάνω και δύο κάτω από το χειρουργικό τραύμα με παγωμένο φυσιολογικό ορό με ά μεση όραση πριν το κλείσψο του Οωρακικοι'J τοιχώματος. Τα τελευταία χρόνια στο ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ νοσοκομείο αντί του παγωμένου ορού χρησιμοποιείται κρύο διάλυμα βουπιβακαϊνης με εξίσου καλά αποτελέσματα. Με άμεση ό ραση πριν το κλείσιμο του θωρακικού τοιχώματος γίνεται και η τοποθέτηση καθετήρα στο μεσοπλεύριο διάστημα της θωρακοτομής και από εκεί γίνεται έγχυση τοπικού αναισθητικού (βουπιβακαϊνης) τόσο πριν το κλείσιμο του τραι'ψατος όσο και μετεγχειρητικ(i. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Moss G, Rega1 ΜΕ, Lichtig L: Rcducing postopeωtive pain, narcotics and 1cngth of hospitaliz<ιtion. Surgery 1986, 99: Rawa1 Ν, Sjostrand U, Dah1strom Β. Nydahl Ρ. Oste- 1ius J: Epidura1 morphine for postoperative p<ιin relief: a comparative study with intramuscular narcotic and intercosta1 nervc block. Anesth Analg : Rawa1 Ν, Sjostrand U, Christoffcrson Ε, Dah1strom Β, Arvill Α, Rydman Η: Comparison of intramuscιι\ar and epidural morphine for postoperative analgesia in the grossly obese: Influence on postoperative ambu1ation and pιιlmonary fιιnction. Anesth Analg 1984, 63: Modig J, Borg Τ, Karlstrom G, Maripuu Ε. Sahlstedt Β: Thromboembolism after total hip raplacement: Rolc of epidural and general anesthesia. Anesth Analg 1983, 62: Yeager Μ, Glass D, Raymond Ν. Brinck-Johnsen τ: Epidιιral anesthesia and analgesia in high-risk surgica\ patients. Anesthesiology 1987, 66: Pflug ΑΕ, Halter JB: Effect of spinal anesthesia on a drenergic tone and the neιιroendocrine responses to surgica\ stress in hιιmans. Anesthesiology 1981, 55: Brandt MR, fernandes Α, Mordhorst R, Keh1ct Η: E pidural analgesia improves postoperative nitrogcn balance. Br. Med J : Smith JAR: lmmuno1ogiccal prob1ems in cancer surgery. In: Traιιma, Stress and Immunity in Anaesthesia and Surgery. Watkins J, Sa1o Μ (eds), Butterworth Co Ltd, 1982, pp Cousins MJ: PostoperatiVe pain management. ASA Annιιal Refreshcr Course Lectures 1987, 141: Lindgren U, Djupsjo Η: Diclofenac for pain after hip surgery. Acta Orthopaed Scand 1985, 56: Reasbeck PG, Ricc ML, Rcasbeck JC: Double-blind control\ed trial of indomethacin as an adjunct to narcotic analgesia after m<ιjor abdomin<ιl surgery. Lancct 1982, 2: Dιιeholm S, Forrest Μ, Hjortso Ε, Lemvigh Ε: Pain re1ief fol\owing herniotomy: a double-blind randomised comparison between naproxen and placebo. Acta Anaesthesiol Scand 1989, 33: Gibaldi Μ, Perrier D: Pharmacokinctics. Ne\\' York, Marce1 Dekker, Edwards-Thomas W: Optimizing opioid tre<ιtment of postoperative pain. J of Pain and S; mptom M<ιnagement 1990, 5: (Supp1) Bcnt JM. Patcrson JL, Mashiter Κ. H<ιll GM: Effccts of high-dose fcntany1 anaesthesia on the est<ιblishcd metabolic and endocrinc response to surgery. Anaesthesia Nimmo WS. Todd JG: Fentanyl by constant rate IV infusion for postoperative analgesia. Br J Anaesth : Duthie DJR, McLean AD, Nimmo WS: The pharmacokinetics of fentanyl during constant rate IV infιιsion for the relief of pain after surgery. Br. J Anaesth : Nimmo WS. Duthic DJR: Pain relief <tftcr surgery. A naesth Intens Carc 1987, 15: Harmer Μ, Rosen Μ. Vickers ΜΡ: Paticnt-Controlled Analgesia. Blackwel Scientific Pιιblications. London, Eisenach JC, Grice SC. ΡΜ: PCA following cesarean scction: Α comparison study with epidural <ιnd intramuscular narcotics. Anesthesiology 1988, 68: Harrison D, Raymond S, Lawrence Μ. Chung J: E pidural narcotic and PCA for post-ccsarcan section pain relief. Anesthesiology 1988, Robinson J, Rosen Μ, Evans J. Rcvil S. Daνid Η, Rees GAD: Se\f-administered intravenous and intramusculnr pethidine. Α control trial in l<ιbour. A nacsthesia 1980, 35: Ferrante ΕΜ, 0\av EJ. Rocco AG, Gallo J: Α statistical model for pain in patient-contro\lccl analgesia and convenι!onal intramιιscιιlar opioid rcgimens. A nesth Analg : White PF: Mishaps with patient control\ed analgesia. Anesthesiology 1987, 66: Wang G, Nauss L, Ίhomas J: Pain relicf by intrathccally applied morphine in man. Ancsthesiology 1979, 50: Bchar Μ, Olshwang D, Magora F, D<ιvidson J: Epidural morphinc in treatmcnt of pain. Lancet 1979,

4 ΘΕΜΑΤ Α ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ε'Π Α τjκησ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 73 1: Rawal Ν. Sjostrand U, Dahlstrom Β: Postoperativc pain relief by epidural morphinc. Ancsth Analg 1981, 60: Bromagc Ρ. Camporesi Ε. Chestnut D: Epidural narcotics for postoperative analgesia. Anesth Analg : Stenseth R. Sellcvold Ο. Brcivick Η: Epidural morphine for postopcrative pain: experiencc with 1085 patients. Acta Anacsthesiol Scand : Crcws JC: Epidural opioid analgesia. ln: JW Hoyt (ed). Critical Carc Clinics: Pain management ίπ the ICU. WB Saunders Co, 1990 (April). pp Camporesi ΕΜ. Nielsen CH, Bromage PR. ct al: Ventilatory C02 sensitivity after intravcnous and e pidural morphine in volunteers. Ancsth Analg 191\3. 62: Gustafsson LL, Schlidt Β, Jacobson Κ: Adverse cffects of cxtradural and intrathecal opiates: Reports of ιι nationwide survey ίπ Sweden. Br.I Anaesth : Mott JM, Eisele JH: Α survcy ot monitoring practices fol\owing spinal opiιιte administration. Anesth Α ωιlg 1986, 65: Sl-S Ready Β, Oden R. Chadwick Η. Bencdetti C. Rookc G. Caplan R, Wild L: Developιnent of an anesthesiology-based postoperative pain managcment service. Anesthsiology 1988, 68 : Αντωνιάδου Σ. ΣΦακιωτάκη Θ. Ταμβίσκου Ε. Γκου- τζιομήτρου Ε. Μπαλαμούτσος Ν: Επισκληρίδια χορήγηση μορφίνης για μετεγχειρητική αναλγησία. ΠΡΑΚΠΚΑ!ου Συνεδρίου ΑναισΟησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής Ί990. σελ. Ί Αντωνιάδου Σ. ΣΦακιωτάκη Θ. Μυλωνά Θ. Μπαλαμούτσος Ν: Ηλικία και ανάγκες σε επισκληρίδια μορφίνη για μετεγχειρητική αναλγησία. ΠΡΑΚΠ ΚΑ Ίου Συνεδρίου ΑναισΟησιολογίας και ΕντατιΚ11ς ΙατρικΙΊς Ί990. σελ. Ί47-Ί Rawal Ν. Sjostrand UH. Dahlstrom Β. Nydai11 Ρ Α, Ostelius J: Epidural morphine for postopcπιtive pain relicf: a comparative study with intramuscular narcotic and intercostal nerve block. Ancsth Analg Ί: Hecker BR. Bjurstrom R. Schoene RB: Effcct of intercostal nervc blockade on respiratory mechanics ιιηd C02 cheιnosensitivity ίit rest ι111d exercise. Ancsthcsiology 1989, 70: Μπαλαμούτσος Ν. Χατζηγεωργίου Ν. Κανακοί>δης Φ. και συν : ΔιήΟηση μεσοπλευρίων νείιρων με παγωμένο ορό για μετεγχειρητική αναλγησία σε θωρακοτομές. ΠΡΑΚΠΚΑ 2ου Πανελήνιου Ογκολογικοι'J Συνεδρίου Ί983. σελ Χατζηκρανιcίηης Α. Κωνσταντινίδου Α, Κανακούδης Φ. και συν: Χορήγηση βουπιβακαϊνης από μεσοπλεύριο καθετήρα για μετεγχειρητική αναλγησία σε θωρακοτομές. ΠΡΑΚΠΚΑ Ίου Συνεδρίου ΑναισΟησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής Ί990. σελ

5 74 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑ ΙΙΚΗΣ!Α ΙΡΙΚΗΣ Διατροφή Μετεγχειρητικά ΣΥΜΕΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ Η κακή διατροφή και η απώλεια βάρους συνυπάρχουν σε περισσότερο από 60 σ των ασθενών με νεοπλασματική νόσο.1 Αυτή η εξάντληση των αποθεμάτων του καρκινοπαθούς έχει άμεση σχέση με την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Έχουν παρατηρηθεί μικρότεροι περίοδοι επιβίωσης σε καρκινοπαθείς με απώλεια βάρους, συγκριτικά με ασθενείς με παρόμοιους όγκους αλλά χωρίς απώλεια βάρους. 1 Στην πραγματικότητα ο θάνατος πολλών καρκινοπαθών δεν οφείλεται άμεσα στο νεόπλασμα, αλλά στη σοβαρή εξάντληση των αποθεμάτων των ασθενών αυτών. Αν και η ανορεξία συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη νεοπλασματικής καχεξίας, η χορήγηση θρεπτικών ουσιών δεν φαίνεται να βελτιώνει οίηε την αντοχή των ασθενών στη χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία, 2 ούτε την επιβίωσή τους.3 Ήδη από τις αρχές του 1900 υπήρχε ο προβληματισμός του διαφορετικού μεταβολισμού στον καρκινοπαθή. Μελέτες σε καρκινοπαθείς και πειραματικά μοντέλα ζώων επιβεβαίωσαν ότι ο διάμεσος μεταβολισμός μεταβάλλεται σημαντικά. Η νεοπλασματική καχεξία, η οποία δεν διορθώνεται με θρεπτική υποστήριξη, είναι άμεσο α ποτέλεσμα αυτών των διαταραχών του διάμεσου μεταβολισμού.4 Η μεταβολική κατάσταση ενός καρκινοπαθούς είναι αποτέλεσμα του μεταβολισμού του ασθενούς από τη μια μεριά και του μεταβολισμού του όγκου από την άλλη. Στον πίνακα Ι φαίνονται συνοπτικά οι μεταβολικές διαταραχές των καρκινοπαθών σε σχέση με τα διάφορα υποστρώματα. Παρά την επίμονη έρευνα, δεν υπάρχει ομοφωνία σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας των καρκινοπαθών. Πολλές μελέτες υποστηρίζουν την αυξημένη κατανάλωση ενέργειας σε ηρεμία (resting energy expenditure, REE) ενώ άλλες δεν βρίσκουν μεταβολή, R 9 ή υποστηρίζουν ότι είναι ελαττωμένη. 8 Η ανομοιογένεια των νεοπλασμάτων 10 και η αδυναμία της μελέτης ασθενών με συ"(κρίσιμη θρεπτική κατάσταση αποτελεί το κυριώτερο πρόβλημα σ' αυτές τις μελέτες. Επιπρόσθετα, η μεταβολική κατάσταση του όγκου μπορεί να διαφέρει από την του οργάνου-ξενιστή, στο ότι ο όγκος βρίσκεται σε αναβολικό στάδιο, ενώ το όργανο-ξενιστής σε αναβολικό ή καταβολικό στάδιο. Αυτή η αδυναμία να διαχωρίσουμε τον ξενιστή από τον όγκο είναι σοβαρό μειονέκτημα στον υπολογισμό του συνολικού μεταβολισμού. Σ' ότι αφορά το μεταβολισμό των πρωτεϊνών, το ισοζύγιο αζώτου διατηρείται συνήθως καλά, παρά τη μεγάλη απώλεια βάρους. 11 Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την ασιτία και άλλες παοολογικές καταστάσεις. στις οποίες παρατηρείται αρνητικό ισοζύγιο αζώτου, όταν η πρόσληψη τροφής είναι ανεπαρκής για την κάλυψη των Οερμιδικών αναγκών. Στον καρκινοπαθή η συχνά παρατηρούμενη μυϊκή αδυναμία οφείλεται στην απώλεια αζrοτου από τους σκελετικούς μύες, με αντίστοιχη πρόσληψη του απωλεσθέντος αζώτου από τον αυξανόμενο όγκο. Έχει δειχθεί ότι όγκος που περιέχει λιγότερο από το 6"" του συνολικού αζώτου του σώματος, είναι υπεύουνος για το 25" ο της συνολικής σύνθεσης πρωτεϊνών του σώματος.1 c Το απελευθεροι)μενο από τους σκελετικούς μύες άζωτο όμως χρησιμοποιείται και από άλλα όργανα του καρκινοπαθούς που ίσως συμβάλλουν στη διατήρηση θετικού ισοζυγίου αζώτου. Η υπερτροφία του ήπατος και του σπληνός, που συνυπάρχει με την κακοήθεια, έχει σαν αποτέλεσμα κάποια αυξημένη πρωτεϊνική σύνθεση. 1 ' Άλλη πιθανή αύξηση της χρήσης αζώτου είναι η αυξημένη σύνθεση πρωτεϊνών του πλάσματος που παρατηρείται στους καρκινοπα0είς 14 Γενικά η ποσότητα του αζώτου που καταναλίσκεται στους καρκινοπαθείς εξαρτάται από το είδος του όγκου, τον όγκο του πλάσματος του ξενιστή και το βαθμό του stress του ασθενούς Συνοπτικά, ο πρωτεϊνικός μεταβολισμός του καρκινοπαθούς σαν σύνολο είναι περίπλοκος, επειδή οι μεταβολικές απαιτήσεις του όγκου και των οργανικών συστημάτων του ξενιστή μπορεί να διαφέρουν σημαντικά. Ενώ δεν υπάρχει συνολική απώλεια αζιίηου από το σύμπλεγμα ξενιστού-όγκου, εντούτοις ο ξενιστής πάσχει από μεγάλη απώλεια πρωτεϊνών. Συνεπώς η ύπαρξη και η έκταση της μυϊκής αδυναμίας είναι ο καλύτερος δείκτης της εξάντλησης των αποθεμάτων των πρωτεϊνών του ξενιστή από το συνολικό ισοζύγιο αζώτου. Οι σπουδαιότερες διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων στους καρκινοπαθείς είναι η ελαττωμένη αντοχή στη γλυκόζη και μια συνολική αύξηση του μεταβολισμού αυτής, περιλαμβανομένης της παραγωγής και της ανακύκλωσης. 18 Η ελαττωμένη αντοχή εκδηλώνεται με παρατεταμένη αύξηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα μετά από την χορήγησή της Σ' αυτό συμβάλλει η διαταραχή στην παραγωγή ινσουλίνης, 1 6 καθώς και η αυξημένη ενδογενής παραγωγή γλυκόζης Στους καρκινοπαθείς η αύξηση αυτή της παραγωγής -yλυκόζης δεν αναστέλλεται με τη χορήγηση γλυκόζης, σε αντίθεση με τα υγιή άτομα. 18 Η ενδογενής παραγωγή γλυκόζης οφείλεται σε νεογλυκογένεση ειδικά στο ήπαρ και τους νεφρούς κυρίως από γλυκερόλη, γαλακτικά και αλανίνη Η γλυκερό-

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤ Α ΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 75 ΠΙΝΑΚΑΣ I Μεταβολικές διαταραχές καρκινοπαθών ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ Ενέργεια Πρωτεϊνες Υδατάνθρακες ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΉ ΔΙΑ Τ ΑΡΑΧΗ Πιθανή αύξηση κατανάλωσης σχετικά με πρόσληψη Αναβολικό στάδιο: όγκος, ήπαρ, σπλήνα Καταβολικό στάδιο: σκελετικοί μύες Αντοχή στη γλυκκόζη Αυξημένη παραγωγή γλυκόζης Αυξημένη ανακύκλωση γλυκόζης Λίπη Υ περλιπιδαιμία Ελαττωμένη κάθαρση λίπους Αυξημένη λιπόλυση Ελαττωμένη λιπογένεση. λη αποθηκεύεται στο λιπώδη ιστό και απελευθερώνεται κατά την ασιτία με τη λιπόλυση. Η αλανίνη παράγεται και απελευθερώνεται από τους σκελετικοίjς μύες. Τέλος τα γαλακτικά παράγονται από τους μύες και τα ερυοροκύτταρα, αλλά και από το νεοπλασματικό ιστό με αναερόβια γλυκόλυση. 2 1 Επιπλέον η απελευοέρωση γαλακτικών από τους μύες και άλλους ιστοίjς είναι αυξημένη στους καρκινοπαθείς, 22 γι' αυτό και είναι δυνατόν να παρατηρηθεί γαλακτική οξέωση, ιδιαίτερα μετά από φορτίο γλυκόζης 23 Συνοπτικά, στους καρκινοπαοείς τα υποστρώματα για νεογλυκογένεση παράγονται σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες, με τις μεταβολές στη λιπόλυση και το μεταβολισμό των υδατανθράκων και πρωτεϊνών, καθώς και με την αναερόβια γλυκόλυση στο αυξανόμενο νεόπλασμα. Το αίτιο αυτών των διαταραχών δεν είναι ακόμη απόλυτα ε ξακριβωμένο. Διαταραχή παρατηρείται και στο μεταβολισμό των λιπών των καρκινοπαθών με τη μορφή της αυξημένης λιπόλυσης, ώστε να έχουμε στο πλάσμα υψηλά επίπεδα γλυκερόλης, χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων και ελεύθερων λιπαρών οξέων Η χρησιμοποίηση γλυκόζης για λιπογένεση ελαττώνεται και η αποκατάσταση των α ποθεμάτων του λίπους με θρεπτική υποστήριξη δεν φαίνεται να βελτιώνει την επιβίωση των καρκινοπαθών.4 Φαίνετα Ί λοιπόν, ότι ο μεταβολισμός του καρκινοπαθούς μεταβάλλεται σημαντικά, κι αυτό συμβάλλει στην προοδευτική του κατάρευση. Εξαιτίας των μεταβολών οι καρκινοπαθείς δεν μπορούν να χρησιμοποι.ήσουν τη Ορεπτική υποστήριξη που τους παρέχεται, ώστε να βελ τιώσουν την αντοχή τους στη θεραπεία και να αυξήσουν την επιβίωσή τους. Εξάλλου έχει βρεθεί σε πειραματικά μοντέλα ζώων, ότι η υπερβολική χορήγηση πρωτεϊνών και θερμίδων αυξάνει τον όγκο και επιταχύνει την εξέλιξη. 2 5 Ιδιαίτερα βλαπτική είναι η υπερβολική χορήγηση πρωτεϊνών χωρίς παράλληλη αύξηση των θερμίδων. Από μελέτες σε ανθρώπους δημιουργήθηκαν ενδείξεις για την πιθανή συμβολή της ολικής παρεντερικής διατροφής στην ανάπτυξη του όγκου Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μελέτες με στόχο τον προσδιορισμό μεταβολιτών, που χρειάζονται οι όγκοι. Έτσι βρέθηκε ότι η γλουταμίνη είναι η προτιμώμενη πηγή αζώτου από διάφορους όγκους. 2 4 Επίσης η acivicin, ένας μη ειδικός aνταγωνιστής όγκων, όταν χορηγηθεί με ινσουλίνη ή διεγέρτες των β-υποδοχέων, εμποδίζει την α νάπτυξη του όγκου και βοηθάει στην αποκατάσταση της μυϊκής μάζας στους επίμυες. 2 7 Η αργινίνη δρα σαν διεγερτικό του αμυντικού συστήματος και προστιθέμενο σε εντερική διατροφή ενισχύει την άμυνα του καρκινοπαθούς σε μεγάλες επεμβάσεις.2κ Τα αποτελέσματα αυτών των πειραματικών εργασιών δίνουν ελπίδες για υποστήριξη των καρκινοπαθών μελλοντικά. Η εκτίμηση της θρέψης πρέπει να αποτελεί μέρος της γενικής ιατρικής αντιμετώπισης του καρκινοπαθούς. Στον πίνακα 2 αναφέρονται οι ενδείξεις για τη κατάσταση της Ορέψης. που χρησιμοποιούνται κλινικά και αποτελούν κριτήρια για έρευνα. Συ\ ; δυασμοί αυτών των παραμέτρων χρησιμοποιοίjνται για την εκτίμηση της θρέψης και την πρόληψη των επιπλοκcον που προέρχονται από την κακή θρέψη. ' 9 Γενικά το ιστορικό και η φυσική εξέταση παραμένουν οι καλιίτεροι δείκτες της Ορεπ ' τικής κατάστασης των ασθενcον και της ανάγκης για διατροφή.1 Πάντως ιστορικ6 απιολειας μεγαλύτερη από 5 0 του βάρους σιοματος. μεγάλη ελάττωση της πρόσληψης τρο Φτ1ς. τ1 ΠflΟβλεπ6μενη μεγάλης διάρκειας δυσλειτουργία του γαστρεντερικοιί (μεγάλη κοιλιακτί επέμβαση, χημειο Οεραπεία με σοβαρές α\ επιούμητες ενέργειες) είναι ενδείξεις για τεχνητι1 διατροφτ1 του ασθενούς. Εργαστηριακά ευρτ1ματιι που επίσης είναι ενδείξεις για τεχνητή διατροφτ1 περιλαμβάνουν χαμηλά επίπεδα λευκωματίνης, τρανσφερίνης. C\ι, Mg. Ρ. Zn και βιταμινών. Υπάρχουν 3 κίφιες οδοί Ορεπτικής υποστήριξης : η διατροφτ1 απ6 το στ6μα, η εντερική και η παρεντερική. Η από το στόμα διατροφή ενδείκνυται σε οποιοδήποτε ασοενή. που είναι δυνατό να προσλάβει ικανοποιητική ποσ6τητα τροφής. αλλά η γενική του κατάσταη α παιτεί ειδικ6 διαιτολ6γιο. Τέτοιοι ασθενείς μπορούν να Οεωρηθούν αυτοί που έκαναν επέμβαση στο γαστρεντερικό (συμπεριλαμβανομένου του στοματοφάρυγγα), καοώς και ασθενείς με τίπια ή σοβαρή χρόνια εντερίτιδα από α-

7 76 ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Κριτήρια για την εκτίμηση της κατάστασης θρέψης των ασθενών Ιστορικό και φυσική εξέταση Απώλεια βάρους Ιστορικό δυσαπορρόφησης Αδυναμία Μυϊκή αδυναμία Στοιχεία ανεπάρκειας ειδικών θρεπτικών συστατικών. Α νθρωπομετρικές μετρήσεις Πάχος δερματικής πτυχής (μέτρηση λίπους σώματος) Περίμετρος μυών βραχίονα (μέτρηση σκελετικής μυϊκής μάζας) Ιδανικό βάρος % Εργαστηριακές μετρήσεις Δείκτης κρεατινίνης/ύψους (μέτρηση σκελετικής μυϊκής μάζας) ΠρωτεΊνες πλάσματος (λευκωματίνη, προαλβουμίνη, τρανσφερίνη) Επίπεδα ιχνοστοιχείων, βιταμινών και ηλεκτρολυτών στο αίμα Α νοσολογικές μετρήσεις Αντίδραση σε δερματικές δοκιμασίες Απόλυτος αριθμός λεμφοκυττάρων Α νοσφαιρίνεες πλάσματος Μελέτη ισοζυγίου Ισοζύγιο αζώτου Ισοζύγιο ιχνοστοιχείων και ηλεκτρολυτών Κατανάλωση ενέργειας κτινοβολίες ή ανεπάρκεια παγκρέατος. Η εντερική διατροφή ενδείκνυται σε ασθενείς που δεν είναι σε θέση να προσλάβουν ικανοποιητική ποσότητα τροφής, αλλά η λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος είναι επαρκής για επεξεργασία τροφ<όν. Τέτοιοι ασθενείς είναι αυτοί με ριζικές επεμβάσεις του στοματοφάρυγγα, με μερική απόφραξη του γαστρεντερικού σωλήνα, με σύνδρομο βραχέος εντέρου, ασθενείς σε κώμα ή με ανορεξία. Κύριος στόχος και πλεονέκτημα της εντερικής έναντι της παρεντερικής διατροφής είναι ο συνεχής «ερεθισμός» του βλεννογόνου του εντέρου ώστε να μην α τροφεί.' 1 Τα διαλύματα εντερικής διατροφής διακρίνονται σε ομογενοποιημένα, πολυμερή, μονομερή ή στοιχειακά και σε διαλύματα ειδικής δίαιτας, ανάλογα με τη μορφή των θρεπτικών συστατικών που περιέχουν. Οι α σθενείς με ανέπαφο γαστρεντερικό σωλήνα (καρκίνος κεφαλής-τραχήλου, οισοφάγου, κιόμα) ανέχονται πολύ καλά τις ομογενοποιημένες δίαιτες. ΑντίΟετα ασθενείς με διαταραχές στην πέψη (παγκρεατική ανεπάρκεια, χρόνια εντερίτιδα από ακτινοβολία, γαστρεκτομή, βραχύ έντερο) λαμβάνουν μονομερείς δίαιτες 32 Η χορήγηση εντερικής διατροφής γίνεται με τη διακεκομένη ή τη συνεχή μέθο- ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑ ΠΚΗΣ ΙΑ ΙΡΙΚΗΣ δο. Η διακεκομένη μιμείται το φυσιολογικό τρόπο διατροφής με περιοδικτί έκκριση των γαστρεντερικ<όν ορμονών. Η παρεντερική διατροφή ενδείκνυται σε ασθενείς των οποίων ο γαστρεντερικός σωλήνας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διατροφή. Σ' αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται οι ασθενείς με παρατεταμένο ειλεό ( μετεγχειρητικό ή φαρμακευτικό), εντερική απόφραξη, διάχυτη φλεγμονή του εντερικού βλεννογόνου από χημειοθεραπευτικά ή ακτινοβολία, παρατεταμένη διάρροια, σοβαρή δυσαπορρόφηση. εντερικά συρίγγια, ναυτία, εμέτους. Συνήθως χρησιμοποιούνται δίαυλοι ή τρίαυλοι κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες, που διευκολύνουν τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων και υγρών παράλληλα με τα διαλύματα παρεντερικής διατροφής. Τα διαλύματα αυτά περιέχουν όλα τα στοιχεία διατροφής που είναι απαραίτητα στον άνθρωπο. δηλαδή αμινοξέα, λίπος. γλυκόζη. ηλεκτρολύτες. ιχνοστοιχεία, βιταμίνες και υγρά. Δεν υπάρχουν διαλύματα ειδικά για καρκινοπαθείς. Σε ειδικές καταστάσεις. όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια. μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά διαλύματα με άλλοτε αδιάφορα και άλλοτε ικανοποιητικά αποτελέσματα Σαν πηγές θερμίδων στην ολική παρεντερική διατροφή χρησιμοποιούνται διαλύματα δεξτρόζης και λίπους. Η χορήγηση 50 0 των θερμίδων σε λίπος διευκολύνει την κατάσταση σε ασθενείς με αυξημένη αντοχή στη γλυκόζη, όπως είναι συνήθως οι καρκινοπαθείς. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας ότι τα ενδοφλέβια διαλύματα λιπιδίων είναι ανοσοκατασταλτικά in vitro και πιθανόν να διαταράσουν τη λειτουργικότητα των κοκκιοκυττάρων και των λεμφοκυττάρων in vivo Μερικοί όγκοι, όπως το μικροκυτταρικό καρκίνωμα των πνευμόνων, προκαλούν μία κατάσταση αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας σε ηρεμία (REE). οπότε απαιτούνται περισσότερες θερμίδες.3- Οι απαραίτητοι ηλε κτρολύτες περιέχονται στα διαλύματα ολικής παρεντερικής διατροφής. Όταν όμως υπάρχουν αυξημένες απώλειες από διάρροια, έμετο. εντερικά συρίγγια. τότε πρέπει να φροντίζουμε για την αντικατάστασή τους. Ορισμένα χημειοθεραπευτικά (σισπλατίνη. αμφοτερικίνη Β) προκαλούν μεγάλη απώλεια μαγνησίου και καλίου. Ασθενείς με διάρροια και έμετο χάνουν μεγάλες ποσότηπς ψευδαργύρου και καλίου, ενώ ασθενείς με προβλήματα δυσαπορρόφησης λίπους έχουν απώλειες μαγνησίου και ασβεστίου. Οι διάφοροι ηλεκτρολύτες και τα ιχνοστοιχεία πρέπει να προστίθενται στα διαλύματα ολικής παρεντερικής διατροφής στις ποσότητες που είναι απαραίτητες, διότι παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατροφή και το μεταβολισμό του ανθρώπου Επίσης απαραίτητη είναι και η προσθήκη βιταμινών, σύμφωνα μ<- τις ημερήσιες ανάγκες. Η παρεν-:ερική θρεπτική υποστήριξη πρέπει να παρακολουθείται συστηματικά και με προσοχή. ιδιαίτερα στους καρκινοπαθείς στους οποίους η παρεντερική διατροφή γίνεται συνήθως με συνυπάρχουσες διαταραχές από τους νεφρούς, το ήπαρ και την καρδιά. Η αποτελεσματικότητα της θρεπτικής υποστήριξης φαίνεται από την αποκατάσταση των μεταβολικών ελλειμάτων, όπως του αρνητικού ισοζυγίου αζώτου. Η αποκατάσταση της λευκωματίνης του ορού, ακόμη και μετά την παρατεταμένη ολική παρεντερική διατροφή, είναι αδύνατη. αν δε

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Σύνδρομο βραχέος εντέρου ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη/αντιμετώπιση της κακής θρέψης Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Προσαρμογή του εναπομείναντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ Διονυσία Κουτραφούρη Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Τα αντιβιοτικά είναι φυσικά παράγωγα μικροοργανισμών και δρουν εναντίον άλλων μικροοργανισμών (αντιβιοτικά).

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Kcal/gr ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ 4 ΛΙΠΗ 9 ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ 4 ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Βιταμίνες Υδατοδιαλυτές

Διαβάστε περισσότερα

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Παιδί 4 χρόνων Πυρετό για 24 ώρες Εξέταση από παιδίατρο λαιμός-αυτιά λ ίγο κόκκινα cefuroxime Δ ρ Μαρκέλλα Μάρκου Ειδική Μικροβιολόγος-Λοιμωξιολόγος Παιδί 4 χρόνων Πυρετό

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα Μπασδάνη Λένα ogbite wounds. Bacteriology nd treatment outcome in 37 cases GM. Griffin, DE. Holt Am Anim Hosp Assoc 2001; 37:453 460 Δήγματα ΤΥΠΟΣ 1: Μερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση.

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση. μεταβολισμός Μεταβολισμός είναι το σύνολο των χημικών και φυσικών αλλαγών που επιτρέπουν τη σωστή λειτουργία και ανάπτυξη του σώματος μας. Ο μεταβολισμός μας καθορίζει τις συνολικές ανάγκες μας σε ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Η αίσθηση του πόνου για τον άνθρωπο είναι ένα σύνηθες γεγονός στη ζωή του. Ο πόνος είναι χρήσιμος διότι κινητοποιεί τον άνθρωπο προς αναζήτηση της αιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΖΟΥΜΠΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΞΥ ΥΨΗΛΩΝ ΟΣΕΩΝ ΣΙΠΡΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΕΝΑΝΤΙ ΚΕΦΤΑΖΙΝΤΙΜΗΣ+ΑΜΙΚΑΣΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΣΧΕΤΙΖΌΜΕΝΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ ΣΕ ΜΕΘ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΦΛΕΒΙΚΟΥ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Το παράδειγμα της Μηνιγγίτιδας Πλώτας Παναγιώτης Ιατρός Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηνιγγίτιδα: είναι η φλεγμονή των μηνίγγων του εγκεφάλου που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Η εντόπιση της λοιμώξεως π.χ. ενδοκοιλιακή - μαλακών μορίων κλπ Ο προσδιορισμός ή η εμπειρική γνώση των παθογόνων αιτίων Η γνώση της αντοχής και κυρίως του Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα