Υποστήριξη θρέψης σε νοσηλευόμενους ασθενείς τρίτης ηλικίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υποστήριξη θρέψης σε νοσηλευόμενους ασθενείς τρίτης ηλικίας"

Transcript

1 Υποστήριξη θρέψης σε νοσηλευόμενους ασθενείς τρίτης ηλικίας Μπασχαλή Αριστέα, MMedSci, Υποψήφια Διδάκτωρ, Κλινική Διαιτολόγος, Προϊσταμένη Τμήματος Διατροφής Γ.Ν.Α Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ-ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ

2 Ηλικιωμένοι Άτομα 65 ετών Nέοι ηλικιωμένοι (65-75 ετών) Μεσήλικες (75-85 ετών) Υπέργηροι (85 ετών και άνω) - αυξητική τάση

3 3 M. Burns, 2008

4 Επιτυχής γήρανση, Φυσιολογική γήρανση και Ευθραυστότητα (frailty) : 3 διαφορετικές καταστάσεις Επιτυχής γήρανση Μεγαλώνοντας με παράλληλη διατήρηση ικανοποιητικής υγείας, λειτουργικότητας και ανεξαρτησίας. Φυσιολογική γήρανση Πολλαπλές χρόνιες ασθένειες εμφανίζονται, η λειτουργικότητα επιβραδύνεται Ευθραυστότητα Σοβαρή έκπτωση της νοητικής και σωματικής λειτουργικότητας, χάνοντας την ανεξαρτησία των ADL, συχνά καθήλωση στην αναπηρική καρέκλα ή κλινήρης, ενώ απαιτείται βοήθεια και φροντίδα.. Rowe JW, Kahn RL. Human aging: Usual and successful. Science 1987;237:

5 Αλλαγές κατά την τρίτη Σωματικές Επιδείνωση σε επίπεδο κυττάρων και φυσιολογίας αυξημένη θνησιμότητα με την ηλικία λόγω σωματικής ωριμότητας αυξημένη ευασθησία στη νόσο μειωμένη ικανότητα προσαρμογής στο στρες διαταραχή της ομοιόστασης Ψυχοκοινωνικές

6

7 Δραστηριότητες καθημερινής ζωής 7 (ADL) (Κατηγοριοποίηση κατά Katz ) Ορισμός: Δραστηριότητες που μπορεί κάποιος να κάνει όταν πηγαίνει στο νηπιαγωγείο. Δραστηριότητες όπως: Μπάνιο Ντύσιμο Τουαλέτα Μεταφορά Προσωπική φροντίδα Σίτιση Αξιολόγηση από το επίπεδο βοήθειας που απαιτείται Ανεξάρτητος, χρήζει βοήθεια, ανίκανος να αυτοεξυπηρετηθεί

8 8 Δεξιότητες της καθημερινής ζωής (IADL) Ορισμός: Δραστηριότητες που κάποιος είναι ικανός να κάνει κατά την ενηλικίωση. Καθορίζουν την ανεξαρτησία του τρόπου ζωής. Ψώνια Παρασκευή γευμάτων Οδήγηση ή χρήση ΜΜΜ Λήψη φαρμάκων Πλυντήριο Χρήση τηλεφώνου Οικονομική διαχείριση

9 9 ADL/ IADL Περιορισμοί Ποσοστό National Health Interview Survey, 1999 data. CDC. NCHS.

10 Σωματική ωριμότητα Ο ρυθμός απόπτωσης είναι μεγαλύτερος από των ρυθμό αναγέννησης των κυττάρων Αν και Δεν «γερνάμε» με τον ίδιο ρυθμό Ο πληθυσμός των ηλικιωμένων δεν είναι ομοιογενής Μεγάλη ποικιλομορφία

11 Μεταβολές στο γαστρεντερικό σύστημα Πέψη και απορρόφηση Πεπτικές ορμόνες και ένζυμα Καταστροφή του εντερικού βλεννογόνου Χρόνος γαστρικής κένωσης

12 Με αποτέλεσμα Κακοήθης αναιμία Υποχλωρυδρία Μείωση της απορρόφησης B12 Δυσκοιλιότητα Αποτέλεσμα της μείωσης της κινητικότητας του γαστρεντερικού σωλήνα Ανεπαρκής πρόσληψη υγρών Χαμηλό επίπεδο σωματικής δραστηριότητας

13 Μυοσκελετικές αλλαγές Προοδευτική μείωση της οστικής μάζας Στις γυναίκες ειδικά κατά την εμμηνόπαυση Ο σκελετός πιο επιρρεπής σε κατάγματα ή οστεοπόρωση Επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D.

14 Αλλαγές στη γεύση και στη στοματική κοιλότητα Μείωση όλως των αισθήσεων, ειδικά των γευστικών θυλάκων μπορεί να επηρεάζει τη γεύση και την όρεξη Ξηροστομία Μειωμένη παραγωγή σιέλου Επηρεάζει >70% των ηλικιωμένων Οδοντικά προβλήματα προβληματική μάσηση

15

16 Διαταραχές μνήμης Προκαλούνται από διάφορες μορφές άνοιας Νόσος Alzheimer ή άλλες νευρολογικές διαταραχές αυξάνονται δραματικά και επηρεάζουν >50% των ατόμων άνω των 85 ετών Απώλεια βάρους - ανεπαρκής διατροφή

17 Κατάθλιψη Η πιο συχνή αιτία απώλειας βάρους στους ηλικιωμένους Παρατηρείται στο 15% των ατόμων > 65 ετών Μεγαλύτερη επίπτωση στα άτομα που ζουν σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων

18 Κοινωνικός αποκλεισμός Μείωση εισοδήματος Προβλήματα υγείας Απώλεια συντρόφου ή φίλων Ανάγκη για βοήθεια Πιθανώς να επηρεάσει την όρεξη και τη διατροφική κατάσταση

19

20

21

22

23 Κακή θρέψη/δυσθρεψία ορισμός «Κακή θρέψη είναι κατάσταση κατά την οποία η έλλειψη ή η υπερβολή ή η έλλειψη ισοζυγίου στην ενέργεια, την πρωτεΐνη και άλλα θρεπτικά συστατικά προκαλεί μετρήσιμα αρνητικά αποτελέσματα στους ιστούς, στη μορφή του σώματος (σχήμα, μέγεθος και σύσταση σώματος), στη λειτουργία του σώματος και στην κλινική έκβαση». Elia, 2000

24 Κακή θρέψη: Ποιές κατηγορίες ηλικιωμένων κινδυνεύουν? Ηλικιωμένοι σε ιδρύματα Άτομα με δυσφαγία Χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα Κακή Θρέψη Κατακεκλιμμένοι Ηλικιωμένοι Χρονίως Πάσχοντες Ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι

25

26

27 Μειωμένη πρόσληψη τροφής κινδύνου εμφάνισης δυσθρεψίας και επερχόμενου θανάτου Δείγμα: 3200 ασθενείς Ηλικία: ετών. Hiesmayr M. Clin Nutr 2009;28:

28 Συγκριτικά στοιχεία επιπολασμού δυσθρεψίας σε γηριατρικούς ασθενείς Kaiser et al. J Am Geriatr Soc 2010;58:

29 Κακή θρέψη σε γηριατρικούς ασθενείς Διαιτητική πρόσληψη < RDA ή < από τις υπολογισμένες ενεργειακές απαιτήσεις Walker and Beauchene 1991, Posner et al. 1994, Sullivan et al ΠΘΥ = προοδευτική απώλεια άλιπης μάζας σώματος και λιπώδους ιστού λόγω ανεπαρκούς πρόσληψης ενέργειας και πρωτεΐνης. 3 κατηγορίες ΠΘΥ: μαρασμός, σύνδρομο kwashiorkor (υποαλβουμιναιμία), ή συνδυασμός των παραπάνω. Μorley et al. 1998

30 Επιπολασμός ΠΘΥ στους γηριατρικούς ασθενείς Σχετικά χαμηλός στους γηριατρικούς ασθενείς της κοινότητας (~1 έως 5%) Περισσότερο συχνός στα γηροκομεία (~ πάνω από 35%) Συχνός στους νοσηλευόμενους γηριατρικούς ασθενείς (~ πάνω από 50%)

31 Συνέπειες ΠΘΥ σε νοσηλευόμενους γηριατρικούς ασθενείς Αυξημένος κίνδυνο για εμφάνιση/ανάπτυξη : Θανάτου Ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων Σαρκοπενίας Καταγμάτων ισχίου Ελκών κατάκλισης

32 Σαρκοπενία: προέλευση και κλινική έκβαση Σχετιζόμενη με την ηλικία απώλεια της μυϊκής μάζας και της μυϊκής λειτουργίας Rosenberg IH. J Nutr. 127: 990S 991S, 1997

33 Σαρκοπενία Αλλαγή στη σύσταση σώματος το λίπος αντικαθιστά τη μυϊκή μάζα Η σωματική άσκηση μειώνει τη διαδικασία Άλιπης μάζας σώματος BMR 5% για κάθε 10ετία Ολικές ενεργειακές ανάγκες Πρωτεϊνικά αποθέματα μείωση της ικανότητας επούλωσης τραυμάτων Νερού σώματος

34 Αιτιολογικοί παράγοντες της σαρκοπενίας Malnutrition ESPEN SIGs. Cachexia and anorexia: definition and staging. Clin Nutr 2009

35

36 Απώλεια μυικής μάζας ως αποτέλεσμα της ακινισίας Kortebein P et al, JAMA 2007;297:

37 Μείωση της δύναμης και του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας με την πάροδο του χρόνου Koster A et al, JAGS 2010; 58:

38 Διάγνωση σαρκοπενίας Βασίζεται στην τεκμηρίωση του κριτηρίου 1 και του κριτηρίου 2 ή 3: Μειωμένη μυική μάζα Μειωμένη μυική δύναμη(π.χ. δύναμη χειρολαβής) Μειωμένη φυσική δραστηριότητα(π.χ. ταχύτητα βάδισης) Cruz-Jentoft A et al, Age Ageing 2010;39:412-23

39 Μυική μάζα και μυική δύναμη -Όχι στενή σύνδεση μεταξύ της μείωσης της μυικής μάζας και της μείωσης της μυικής δύναμης Clark BC, Manini TM, J Gerontol Med Sci 2008;63:

40 Επίμονη απώλεια μυικής δύναμης μετά από ένα χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο Alley DE et al, J Am Geriatr Soc 58: , 2010

41 Διαγνωστικές τεχνικές (Lukaski HC in: Human body composition. Heymsfield S, Lohman T, Wang Z. Human Kinetics, Table, page 218)

42 Μέτρηση μυικής μάζας Bioelectrical Impedance Analysis - BIA Dual energy X-ray Absorptiometry - DXA

43

44 ΙΔΑΝΙΚΑ Διεπιστημονική προσέγγιση- Ομάδες υποστήριξης Θρέψης Ιατρός Διαιτολόγος Νοσηλευτής Φαρμακοποιός

45 Κατευθυντήριες οδηγίες της ESPEN για τη διατροφική ανίχνευση 2002 Στόχοι επιτυχούς ανίχνευσης/αξιολόγησης: Βελτίωση ή τουλάχιστον πρόληψη της επιδείνωσης της ψυχικής και σωματικής λειτουργίας Μειωμένος αριθμός ή σοβαρότητα επιπλοκών της νόσου ή της θεραπείας της ταχεία ανάκαμψη από την ασθένεια και συντόμευση ανάρρωσης Μειωμένη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο

46

47 Εργαλεία ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου σε γηριατρικούς ασθενείς Πλεονεκτήματα: Προκαθορισμένη διαδικασία Έγκαιρη διάγνωση Ευαισθητοποιημένο προσωπικό Χειρισμοί: γιατροί Νοσηλευτές/διαιτολόγοι Επιλογές: ΜUST NRS 2002 MNA-SF

48 (i) BMI (kg/m²) = MUST (ii) Ακούσια απώλεια σωματικού βάρους τους τελευταίους 3-6 μήνες 0 = 5% 1 = 5-10% 2 = 10% (iii) Προσθέστε 2 βαθμούς Αν υπάρχει οξεία νόσος και αν ο ασθενής δεν έχει σιτιστεί ή δεν πρόκειται να σιτιστεί για >5 ημέρες SCORE = 0 ΧΑΜΗΛΟΣ ΣΥΝΗΘΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Επανάληψη του screening Νοσοκομείο:κάθε εβδομάδα Νοσηλεία (σπίτι):κάθε μήνα Κοινότητα:κάθε χρόνο για ειδικές ομάδες πληθυσμού πχ >75ετών ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΒΑΘΜΟΥΣ ΓΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΚΑΚΗΣ ΘΡΕΨΗΣ (SCORE) ΣΚΟΡ= 1 ΜΕΤΡΙΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ καταγραφή διατροφικής πρόσληψης για 3 μέρες Νοσοκομείο: Νοσηλεία (σπίτι):βλ νοσοκομείο Κοινότητα: επανάληψη ελέγχου πχ από <1 μήνα έως > 6 μήνες ΣΚΟΡ 2 ΥΨΗΛΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Νοσοκομείο:παραπομπή σε κλινικό Διαιτολόγο (σταδιακή αύξηση της συνολικής πρόσληψης τροφής) Νοσηλεία (σπίτι):βλ νοσοκομείο Κοινότητα:βλ νοσοκομείο

49 Πίνακας 1 Αρχικός έλεγχος NRS Είναι ο ΒΜΙ < 20.5; Ναι Όχι 2 Έχει χάσει ο ασθενής βάρος τους τελευταίους 3 μήνες; 3 Εμφανίζει ο ασθενής μειωμένη πρόσληψη τροφής την τελευταία εβδομάδα; 4 Είναι ο ασθενής σοβαρά άρρωστος; Αν Ναι έστω και σε μία μόνο ερώτηση περνάμε στον Πίνακα 2 Αν Όχι σε όλες τις ερωτήσεις, τότε συστήνεται επανέλεγχος σε εβδομαδιαία διαστήματα Πίνακας 2 Τελικός έλεγχος Διαταραχή διατροφικής κατάστασης Σοβαρότητα της νόσου Καμία:Σκορ 0 Φυσιολογική διατροφική κατάσταση Καμία:Σκορ 0 Φυσιολογική Ήπια:Σκορ 1 Απώλεια βάρους>5% σε 3 μήνες ή πρόσληψη τροφής <50-70% των απαιτήσεων Μέτρια:Σκορ 2 Σοβαρή:Σκορ 3 Απώλεια βάρους>5% σε 2 μήνες ή ΒΜΙ= κακή γενική κατάσταση ή πρόσληψη τροφής 0-25% των απαιτήσεων Απώλεια βάρους>5% σε 2 μήνες ή ΒΜΙ= κακή γενική κατάσταση ή πρόσληψη τροφής 0-25% των απαιτήσεων Ήπια:Σκορ 1 Μέτρια:Σκορ 2 Σοβαρή:Σκορ 3 Χρόνιοι ασθενείς κίρρωση, διαβήτης) Χειρ/γεία κυρίως σε κοιλιακή χώρα, ΑΕΕ, σοβαρή πνευμονία ΚΕΚ, ΜΕΘ Σκορ + Σκορ = Συνολικό σκορ Ηλικία:Αν 70 ετών:προσθέστε 1 βαθμό στο συνολικό σκορ=προσαρμοσμένο ως προς την ηλικία σκορ Score 3: ο ασθενής βρίσκεται σε διατροφικό κίνδυνο και απαιτείται διατροφική υποστήριξη Score <3: χρειάζεται εβδομαδιαίος επανέλεγχος

50

51

52 Διατροφική εκτίμηση- Κλινικά σημεία Απώλεια υποδόριου λίπους Μυϊκή ατροφία Περιφεριακό οίδημα Σημεία έλλειψης μικροθρεπτικών συστατικών δέρμα, βλεννώδεις μεμβράνες, περιφεριακό/κεντρικό νευρικό σύστημα, μάτια

53 Διατροφική εκτίμηση- Ανθρωπομετρία Σωματικό βάρος καλά βαθμονομημένη κλίμακα προσοχή σε οίδημα, ασκίτη, πλευρική συλλογή, ακρωτηριασμό Ύψος εναλλακτικές σε κλινήρεις ασθενείς: - ύψος γονάτου - έκταση βραχίονα

54 Διατροφική εκτίμηση- Ανθρωπομετρία ΔΜΣ = Βάρος/Ύψος ² Για τους ηλικιωμένους η συσχέτιση μεταξύ του ΔΜΣ και του σωματικού λίπους είναι πιο κοντινή Για τους ηλικιωμένους υψηλότερη επιβίωση έχουν εκείνοι με υψηλότερο ΔΜΣ Το κατώφλι της δυσθρεψίας για τους ηλικιωμένους: kg / m²

55 Διατροφική εκτίμηση- Ανθρωπομετρία Περιφέρεια κνήμης: Πιο ευαίσθητη μέθοδος για τον προσδιορισμό της μυικής μάζας στους ηλικιωμένους (WHO 1998) Σημαντική συσχέτιση με το ΔΜΣ, την άλιπη μάζα σώματος και την αλβουμίνη (Bonnefoy M, Gerontology 2002) Ο καλύτερος κλινικός δείκτης για τη σαρκοπενία και με ισχυρή συσχέτιση με λειτουργικές παραμέτρους(rolland et al, JAGS 2003) Kατώφλι: 31 cm

56 Επίπεδα αλβουμίνης ορού κατά την εισαγωγή: θνησιμότητα στους γηριατρικούς ασθενείς 38.6% Mortality 14.1% < 3.3 gr/dl >3.3gr/dl Albumin D'Erasmo E, et al. Amer J Med Sciences 1997;314:17

57 Διατροφική εκτίμηση- Εργαστηριακές εξετάσεις Προαλβουμίνη(t ½ = 2μέρες) φυσιολογικό εύρος: 0,1 0,4 g/dl Σφαιρίνη δεσμευτική της ρετινόλης(t ½ = 12 h) φυσιολογικό εύρος: 0,03 0,06 g/dl Τρανσφερίνη (t ½ = 8 h) εξάρτηση από το μεταβολισμό του σιδήρου

58 Διατροφική αντιμετώπιση ατόμων τρίτης ηλικίας Διατροφικές αρχές για καθυστέρηση των αποτελεσμάτων της γήρανσης και της νόσου Βοήθεια στη διαχείριση των σωματικών και ψυχοκοινωνικών αλλαγών που σχετίζονται με τη γήρανση

59 Βασικές ενεργειακές και διατροφικές ανάγκες Οι ενεργειακές ανάγκες μειώνονται με την αύξηση της ηλικίας kcal/kg επαρκούν

60 Πρωτεΐνη : 15-20% 0.8 έως 1 g/kg σωματικού βάρους Ηλικιωμένοι ασθενείς με χρόνια νοσήματα ή λοιμώξεις μπορεί εμφανίσουν κακή θρέψη λόγω μειωμένης όρεξης ή/και αυξημένων πρωτεϊνικών αναγκών

61 Οι νοσηλευόμενοι γηριατρικοί ασθενείς δεν καταναλώνουν αρκετή πρωτεΐνη 100 Presented Consumed 80 Grams Protein Carbohydrate Fat Per meal Paddon-Jones D. Unpublished data; Personal communication, 2009

62 Υδατάνθρακες : 55-60% Καλύτερη ανοχή σε σύνθετους υδατάνθρακες Σε περίπτωση που υπάρχει δυσανεξία σε λακτόζη κάλυψη των αναγκών σε ασβέστιο με προϊόντα χαμηλής λακτόζης ή τυριού

63 Λίπος: 30-40% Μείωση του ολικού λίπους για τον περιορισμό των θερμίδων Έμφαση σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα Μείωση κορεσμένων για μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου

64 Συχνότερες ανεπάρκειες μικροθρεπτικών συστατικών Βιταμίνη Β12/φυλλικό οξύ Θειαμίνη(Β1) Σίδηρος Ω-3 λιπαρά οξέα (λειτουργίες μεμβρανών, παραγωγή εικοσανοειδών)

65 Ιχνοστοιχεία Οι ελλείψεις είναι σπάνιες στην τρίτη ηλικία Οι συνιστώμενες προσλήψεις αντίστοιχες με τους ενήλικες Σιδηροπενική αναιμία λόγω διατροφικών ανεπαρκειών είναι σπάνια, πιο πιθανή λόγω απωλειών αίματος

66 Ειδικές καταστάσεις γηριατρικών- Δυσφαγία Η απώλεια ή η μειωμένη ικανότητα σίτισης από το στόμα, μάσησης και κατάποσης

67 67 Δυσφαγία Πνευμονία από εισρρόφηση Κακή θρέψη και αφυδάτωση Ανοσοποιητικού Κακή επούλωση τραυμάτων Μυικός καταβολισμός Αύξηση του κινδύνου λοιμώξεων Αυξημένος κίνδυνος ελκών κατάκλισης Μείωση ικανότητας κατάποσης Μείωση ικανότητας αυτοεξυπηρέτησης Brady R, 1999

68 Χορήγηση τροφής από το στόμα Μόνο εφόσον κριθεί ασφαλής για τον ασθενή Χορήγηση τροφίμων με την κατάλληλη υφή National Dysphagia Diet (2002) Σε μορφή πουρέ (δεν απαιτούν καθόλου μάσηση) Πολτοποιημένα (απαιτούν ελάχιστη μάσηση) Μαλακά τρόφιμα (απαιτούν περισσότερη μάσηση) Κανονική δίαιτα

69 Ειδικές καταστάσεις γηριατρικών- Δυσκαταποσία Η σίτιση πρέπει να γίνεται σε καθιστή θέση (~ 90 ο ) Χορήγηση μικρής ποσότητας τροφής - ½ με 1 κουταλάκι του γλυκού κάθε φορά Αργός ρυθμός σίτισης Αποφυγή συζητήσεων κατά τη διάρκεια της σίτισης. Αν υπάρχει πάρεση από τη μια πλευρά του στόματος η τροφή πρέπει να χορηγείται από την πιο δυνατή πλευρά του στόματος. Στο τέλος της σίτισης πρέπει να ελέγχεται το στόμα για υπολείμματα τροφής.

70 Ειδικές καταστάσεις γηριατρικών- Δυσκαταποσία Δεν πρέπει να αναμιγνύονται ξηρά με υγρά τρόφιμα. Η σίτιση πρέπει να γίνεται σε ήρεμο περιβάλλον. Μετά τη σίτιση ο ασθενής πρέπει να παραμένει σε καθιστή θέση για λεπτά πριν την κατάκλιση

71 Ειδικές καταστάσεις γηριατρικών- Αφυδάτωση Αφυδάτωση διαταραχή ηλεκτρολυτών Πολύ συχνή σε ηλικιωμένα άτομα λόγω: Μειωμένου αισθήματος της δίψας Χορήγησης διουρητικών ή/και καθαρκτικών Αυξημένων αναγκών κατά τη διάρκεια νόσου Κατανάλωση 1 ml/kcal ή ml/kg σωματικού βάρους, εκτός αν υπάρχει άλλος λόγος περιορισμού.

72

73 Ειδικές καταστάσεις γηριατρικών- Έλκη κατάκλισης Τα έλκη κατάκλισης είναι συνηθισμένο πρόβλημα για κλινήρη ή ανοσοκατεσταλμένα άτομα Παρατηρούνται στο 4%-30% των νοσηλευόμενων ασθενών Αύξηση πρωτεϊνικών αναγκών g /kg ΣΒ Αύξηση ενεργειακών αναγκών kcal/kg ml υγρών/kg

74 Αν δεν μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες του ασθενούς μέσω της τροφής;

75 Υποστήριξη θρέψης στους γηριατρικούς ασθενείς

76

77

78 Στόχος ο ασθενής Μεγιστοποίηση της πρόσληψης τροφής Ενδιάμεσα γεύματα μεταξύ των κύριων γευμάτων Συμμόρφωση με προτιμήσεις Αλεσμένα τρόφιμα Βοήθεια στη σίτιση Κατάλληλα σκεύη σίτισης Αποφυγή άσκοπων εξετάσεων - Μείωση του χρόνου που ο ασθενής παραμένει με «ουδέν Per os Εξασφάλιση γευμάτων ή πρώτων υλών σε ασθενείς που διαμένουν μόνοι Αντιμετώπιση από ομάδα διατροφικής υποστήριξης σε περίπτωση νοσηλείας Προστασία των ωρών σίτισης!

79 Εντερική σίτιση Η παροχή θρεπτικών συστατικών μέσω της γαστρεντερικής οδού σε ασθενείς με λειτουργικό ή μερικώς λειτουργικό γαστρεντερικό σωλήνα, των οποίων οι ανάγκες δεν μπορούν να καλυφθούν με από του στόματος διατροφή

80 Στόχοι εντερικής σίτισης σε γηριατρικούς ασθενείς Παροχή επαρκούς ενέργειας, πρωτεΐνης και ιχνοστοιχείων (ποιότητα και ποσότητα) Διατήρηση ή βελτίωση της διατροφικής κατάστασης Διατήρηση ή βελτίωση της λειτουργίας, της δραστηριότητας και της ικανότητας αποκατάστασης Διατήρηση ή βελτίωση της ποιότητας της ζωής Μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας

81 Εμπλουτισμός τροφίμων Αν ο ασθενής είναι υποσιτισμένος/ σε κίνδυνο υποθρεψίας και Μπορεί να καταπιεί με ασφάλεια και έχει λειτουργικό γαστρεντερικό σύστημα Έως ότου επιτευχθεί επαρκής σίτιση από κανονικά τρόφιμα

82 Εμπλουτισμός τροφίμων Ενίσχυση της διατροφικής αξίας συνηθισμένων τροφίμων με: Ενέργεια Πρωτεΐνη Υδατάνθρακες Λίπος Υδατάνθρακες+Λίπος Βούτυρο/ κρέμα γάλακτος Γάλα Τυρί Ζάχαρη

83 Πόσιμα διατροφικά συμπληρώματα Πλήρη διατροφικά συμπληρώματα Συνήθως 1-2 Kcal/ml Με ή χωρίς λακτόζη Πόσιμα, συνήθως σε υγρή μορφή, σε σκόνη ή σε κρέμα Χορήγηση μεταξύ των γευμάτων Ειδικά σκευάσματα σχετικά με την πάθηση

84 Πόσιμα διατροφικά συμπληρώματα

85 Κατευθυντήριες οδηγίες της ESPEN (Enteral Nutrition - Geriatrics 2006) Τα πόσιμα διατροφικά συμπληρώματα ενδείκνυνται για άτομα με κίνδυνο ή διεγνωσμένη δυσθρεψία (Α). Τα πόσιμα διατροφικά συμπληρώματα ή / και τα διαλύματα μέσω καθετήρα σίτισης θα πρέπει να ξεκινήσουν νωρίς σε ασθενείς με κίνδυνο για δυσθρεψία (Β): Ανεπαρκής πρόσληψη από το στόμα Απώλεια βάρους > 5% σε 3 μήνες ή > 10% μέσα σε 6 μήνες ΔΜΣ <20 kg / m²

86 Κατευθυντήριες οδηγίες της ESPEN (Enteral Nutrition - Geriatrics 2006) Τα πόσιμα διατροφικά συμπληρώματα ενδείκνυνται σε αδύναμα ηλικιωμένα άτομα με σκοπό τη βελτίωση ή την σταθεροποίηση της διατροφικής τους κατάστασης (Α). Τα αδύναμα ηλικιωμένα άτομα μπορούν να επωφεληθούν από την σίτιση μέσω καθετήρα όσο βρίσκονται σε μία σταθερή (Β).

87 Προβλήματα με τα πόσιμα συμπληρώματα διατροφής Αποδοχή - Συμμόρφωση Λεπτομέρειες στη χορήγηση: Διάφορες, νέες γεύσεις Θερμοκρασία Αργός ρυθμός κατανάλωση Κατανάλωση μεταξύ των γευμάτων

88 Οδός χορήγησης μέσω καθετήρα σίτισης Διάρκεια : Λιγότερο από ένα μήνα Περισσότερο από ένα μήνα Κίνδυνος αναρρόφησης Αυξημένος: Προηγούμενη αναρρόφηση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης, δυσφαγία, διασωλήνωση, έμετος, ύπτια θέση Ανάγκη για χειρουργική επέμβαση πεπτικού

89 Ρινογαστρικός Ρινοδωδεκαδακτυλικός Ρινονηστιδικός Γαστροστομίας Νηστιδοστομίας

90 Αρνητικές ενδείξεις για εντερική σίτιση μέσω καθετήρα Ασθένεια τελικού σταδίου Άνοια προχωρημένου σταδίου Είτε είναι νόσος Alzheimer s είτε όχι «άρνηση για λήψη τροφής» «τραβάει το ρινογαστρικό σωλήνα»

91 Διαλύματα μέσω καθετήρα σίτισης

92 Εντερικά Διαλύματα Κατηγορίες Πολυμερή διαλύματα Εμπορίου Πολτοποιημένα τρόφιμα Ολιγομερή Στοιχειακά / ημιστοιχειακά Ειδικά διαλύματα

93 Πολυμερή Διαλύματα Για ασθενείς με φυσιολογική ή ελάχιστα διαταραγμένη πέψη και απορρόφηση Μακροθρεπτικά συστατικά που απαιτούν πέψη: Πρωτεΐνες (Συνήθως g/l) Πολυσακχαρίτες Δισακχαρίτες Λιπαρά οξέα Με ή χωρίς Λακτόζη Φυτικές ίνες Διατροφικά πλήρη Ωσμωτικότητα mosm/l

94 Εντερική σίτιση τη δεκαετία του 1970

95 Ολιγομερή διαλύματα Για ασθενείς με Δυσαπορρόφηση ΙΦΝΕ Βραχύ έντερο Παγκρεατική ανεπάρκεια Πρώιμη εντερική σίτιση Μειωμένη ανοχή στα πολυμερή σκευάσματα Αναφέρονται και ως στοιχειακά/ ημιστοιχιακά

96 Ολιγομερή διαλύματα Υδρολυμμένα ή μερικώς υδρολυμμένα θρεπτικά συστατικά Αμινοξέα ή πεπτίδια Μονοσακχαρίτες Δισακχαρίτες Πολύ μικρή περιεκτικότητα σε λίπος Υπερωσμωτικά Μεγάλο κόστος

97 Ειδικά διαλύματα Ηπατοπάθειες Kcal, Na, Kcal : N σε ΒΒΑΑ και αρωματικά ΑΑ Αδιάλυτες φυτικές ίνες σε Cu, Fe και Mn Νεφρική Ανεπάρκεια Τροποποιημένη περιεκτικότητα σε Pr Na, K, P Kcal Αναπνευστική ανεπάρκεια Λίπος/ Υδατάνθρακες Kcal Φυτικές ίνες Καρκινική καχεξία Prot και Zn Λίπος Διαλυτές φυτικές ίνες Ω-3 λιπαρά οξέα (EPA/DHA) Αντιοξειδωτικά (A,C,E,Se) Διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη ΣΔ Υ/Δ Μονοσακχαρίτες (φρουκτόζη) πολυμερή γλυκόζης Φυτικές ίνες MUFA

98 Πλεονεκτήµατα των έτοιµων διαλυµάτων εντερικής σίτισης: Παρασκευή & συσκευασία σε άσηπτες συνθήκες. κίνδυνος επιµόλυνσης κατά τη χορήγηση. Σταθερή και συγκεκριµένη σύνθεση. Πλήρης διατροφική κάλυψη µε 1,5 Lt. Μέγιστος χρόνος διατήρησής τους εφόσον ανοιχτούν, 24 ώρες. εν απαιτείται προετοιµασία. εν απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες φύλαξης. ιατηρούνται για µεγάλο χρονικό διάστηµα πριν ανοιχτούν. Κατάλληλα για τους περισσότερους

99 Μειονεκτήµατα των έτοιµων διαλυµάτων εντερικής σίτισης Αυξημένο κόστος Τεχνητά θρ. συστατικά

100 Τρόποι χορήγησης Συνεχής ή κυκλική έγχυση Ορισμένες ώρες την ημέρα ή τη νύχτα Χορήγηση με χαμηλό ρυθμό (50 έως 150 ml/ώρα για 12 έως 24 ώρες) Διαλείπουσα έγχυση Χορήγηση 250 έως 400 ml διαλύματος σε 5-8 γεύματα το 24ωρο, σε λεπτά Για ασθενείς με χαμηλό κίνδυνο εισρόφησης Προσομοίωση της κανονικής σίτισης Bolus Χορήγηση έως και 500 ml δ/τος στο στόμαχο σε 5 έως 20 λεπτά, συνήθως μέσω βαρύτητας ή με σύριγγα Μεγάλος κίνδυνος εισρόφησης Ωσμωτικής διάρροιας Μέσω Βαρύτητας ή Αντλίας

101 Έναρξη εντερικής σίτισης Διάλυμα πρώιμης εντερικής σίτισης χαμηλή ωσμωτικότητα, καλύτερη ανοχή Μειωμένος ρυθμός χορήγησης Μερική κάλυψη των αναγκών (~50%) Σταδιακή αύξηση του ρυθμού χορήγησης μέχρι την επίτευξη του τελικού όγκου στόχου.

102 Ενδείξεις για υποστήριξη θρέψης σε συγκεκριμένες καταστάσεις Δυσφαγία νευρολογικής αιτιολογίας ( η διατροφική υποστήριξη εξαρτάται από τον τύπο και την έκταση της διαταραχής κατάποσης) Άνοια (ανεπαρκής πρόσληψη ενέργειας και θρ. συστατικών, ίσως και δυσφαγία) Κάταγμα ισχίου: διατροφικά συμπληρώματα από το στόμα τουλάχιστον προσωρινά ( Βαθμός Β) Κατακλίσεις (διατροφικά συμπληρώματα από το στόμα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεινες)

103 ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η χορήγηση μερικής ή πλήρους και ισορροπημένης διατροφής ενδοφλεβίως με σκοπό την επίτευξη αναβολισμού, διατήρηση ή αύξηση ΣΒ και ισοζυγίου αζώτου, εφόσον η από του στόματος ή εντερική σίτιση δεν είναι εφικτή ή είναι ανεπαρκής

104 Οδοί χορήγησης ΠΔ Κεντρική Περιφερική

105 Κατευθυντήριες οδηγίες της ΕSPEN Sobotka et al. Clin Nutr 2009

106 Ενδείξεις ΠΔ στους γηριατρικούς Η ηλικία δεν αποτελεί αντένδειξη (Βαθμός C) Όταν δεν επαρκεί ή δεν είναι εφικτή η σίτιση από την εντερική οδό (Βαθμός C) Ασιτία >3 ημ. ή ανεπάρκεια >7-10 ημ. εφόσον είναι αδύνατη η από του στόματος σίτιση ή η ΕΔ (Βαθμός C)

107 Περιφερική ΠΔ Ένδειξη και στους γηριατρικούς ασθενείς (Βαθμός C) Ωσμωμοριακότητα όχι >850mOsm/l (Bαθμός Β)

108 Υποδόρια χορήγηση υγρών Με σκοπό την διόρθωση ελαφράς ή μέτριας αφυδάτωσης και όχι κάλυψη ενεργειακών αναγκών (Βαθμός Α) Υποδόρια έγχυση διαλύματος ισότονου προς τον ορό του αίματος < 700 mosm/l and 500 ml/d Νερό, γλυκόζη, μεταλλικά στοιχεία, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, αμονιξέα?

109 Σκευάσματα ΠΔ Διαλύματα 2 σε 1 (δεξτρόζης, αα, πρόσθετων) Συνήθως σε σάκους του 1 λίτρου Το λίπος μπορεί να χορηγείται καθημερινά ξεχωριστά και σε εξατομικευμένες ποσότητες Ολική παρεντερική διατροφή σε 3 σε 1 σάκους Δεξτρόζη, αα, λίπος, πρόσθετα σε ένα σάκο

110 Σκευάσματα ΠΔ Σκευάσματα υψηλότερης περιεκτικότητας σε λίπος, εξαιτίας αυξημένης συχνότητας ινσουλινοαντίστασης και υπεργλυκαιμίας σε συνδυασμό με βλάβες στην καρδιακή και νεφρική λειτουργία Προσοχή σε ελλείψεις βιταμινών, ιχνοστοιχείων και μετάλλων, τα οποία πρέπει να χορηγηθούν επιπρόσθετα

111 Επιδράσεις ΠΔ σε γηριατρικούς ασθενείς- Λειτουργική κατάσταση Βελτίωση λειτουργικής κατάσταση σε μικρότερο βαθμό ~ νεότερους ασθενείς (Βαθμός C)

112 Επιδράσεις ΠΔ σε γηριατρικούς ασθενείς- Θνητότητα, θνησιμότητα, χρόνος νοσηλείας και ποιότητα ζωής Μείωση θνητότητας και θνησιμότητας (Βαθμός C) Δεν υπάρχουν μελέτες για το χρόνο νοσηλείας (Βαθμός C) Μακροχρόνια ΠΔ δεν επηρεάζει την ποιότητα ζωής των γηριατρικών ασθενών περισσότερο σε σχέση με τους νεότερους. (Βαθμός C)

113 Επιδράσεις ΠΔ σε γηριατρικούς ασθενείς- Επιπλοκές Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες επιπλοκές της ΠΔ για τους γηριατρικούς ασθενείς, όμως είναι συχνότερες συγκριτικά με νεότερους ασθενείς (Βαθμός C)

114 Τεχνητή Διατροφή και επιδράσεις στη Διατροφική κατάσταση των γηριατρικών ασθενών Υπάρχει βελτίωση της διατροφικής κατάστασης ( ΣΒ, FFM και πρωτεινών χρονίας φάσης) με την ΕΔ και την ΠΔ, αλλά μικρότερη ~ νέους ενήλικες

115 Επίδραση της ενέργειας από την τεχνητή διατροφή (ΠΔ) στη διατροφική κατάσταση Συσχέτιση μεταξύ των καθημερινών αλλαγών στο BCM και της ενέργειας που παρέχεται κατά τη διάρκεια 2 εβδομάδων ΡΝ σε 325 ήπια υποσιτιζόμενους ασθενείς ηλικίας Body cell mass gain (g/d) yr 40 yr 60 yr 80 yr Energy provided (kcal/kg/d) Shizgal et al. Am J Clin Nutr 1992

116 Συμπερασματικά Η ΕΔ και η ΠΔ είναι ασφαλείς επιλογές για τους νοσηλευόμενους γηριατρικούς ασθενείς με κακή θρέψη Οι γηριατρικοί ασθενείς εμφανίζουν περισσότερες ενδείξεις και επιπλοκές συγκριτικά με τους νεότερους ενήλικες ασθενείς Οι περισσότερες ενδείξεις για διατροφική υποστήριξη αφορούν στην χρήση ΕΔ και σπάνια ΠΔ

117 Συμπερασματικά Οι ενδείξεις, τα σκευάσματα και οι τεχνικές της διατροφικής υποστήριξης στους γηριατρικούς ασθενείς δεν διαφέρουν από τους ενήλικες, όμως συγκριτικά η έκβαση είναι χειρότερη

118 Σας ευχαριστώ πολύ!

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Σύνδρομο βραχέος εντέρου ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη/αντιμετώπιση της κακής θρέψης Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Προσαρμογή του εναπομείναντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΤΑΚΤΙΚΟΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΕΝΤΕΡΙΚΩΝ ΤΡΟΦΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - Γ.Ν "ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ" ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΈΜ Α: Λάρισα 25-4-2013 Πρωτ.:20477 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

ΘΈΜ Α: Λάρισα 25-4-2013 Πρωτ.:20477 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ . ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Λάρισα 25-4-13 Πρωτ.:477 Α/Α 5 η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας Π. Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ- Γ.Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ«ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ &ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» Ταχ. Δ/νση: Μεζούρλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Kcal/gr ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ 4 ΛΙΠΗ 9 ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ 4 ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Βιταμίνες Υδατοδιαλυτές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: «Τεχνικές Προδιαγραφές Θρεπτικών Υλικών για Δημόσια Διαβούλευση»

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: «Τεχνικές Προδιαγραφές Θρεπτικών Υλικών για Δημόσια Διαβούλευση» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΜΠΟΤΑΣΗ 51-18537 ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ: 213 2079100 ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πληρ. Δ.Καφιέρη Πειραιάς 21985/16-11-2015

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ποιοί είναι ηλικιωμένοι? Ορίζονται ως οι ενήλικοι ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών Διαφοροποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΝΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ»

ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΝΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 4 η Δ.Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ 3 Ο ΧΙΛ.ΕΘΝ. ΟΔΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ: Προμηθειών Πληρ. : Σ. Ασουχίδου Τηλ : 23210-94294

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος Σταδιακή αλλά σταθερή απώλεια της νεφρικής λειτουργίας που οδηγεί σε ουραιμία ΚατάταξητηςΧΝΑσεΣτάδια 1-5βάσειGFR. Θαεστιάσουμεστιςεξήςενότητες: i)κακήθρέψησεασθενείςμεχνα&

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση.

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση. μεταβολισμός Μεταβολισμός είναι το σύνολο των χημικών και φυσικών αλλαγών που επιτρέπουν τη σωστή λειτουργία και ανάπτυξη του σώματος μας. Ο μεταβολισμός μας καθορίζει τις συνολικές ανάγκες μας σε ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002518946 2015-01-08

15PROC002518946 2015-01-08 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3 ης ΥΠΕ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ «Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ-Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ» ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΑΡΙΘΜ.ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ 1/2015 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «ΤΡΟΦΕΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL)

Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL) Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟ- ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΜΕΡΙΚΗ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΛΗΡΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος συγγραφέα... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Κατάλογος ερωτήσεων... 15 Α. Φροντίδα ασθενούς στο νοσοκομείο...

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα: 9-6-15 Αριθμ. Πρωτ.: 13037 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα: 9-6-15 Αριθμ. Πρωτ.: 13037 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΑΘΗΝΩΝ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Αθήνα: 9-6-15 Αριθμ. Πρωτ.: 13037 Λ. Μεσογείων 152, 11527 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

AMINOPLASMAL HEPA-10%

AMINOPLASMAL HEPA-10% AMINOPLASMAL HEPA-10% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αminoplasmal Hepa 10% 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 1000ml διαλύματος περιέχουν: L-Isoleucin

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Δεν αναφερόμαστε σε εμπλουτισμό που γίνεται για ν ανταποκριθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1 i) ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μακροθρεπτικά συστατικά ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Πολυμερή γλυκόζης (μαλτοδεξτρίνες - δεν αυξάνουν ιδιαίτερα την ωσμωτικότητα του διαλύματος) Συνδυασμός ολιγοπεπτιδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ (Readiness for enchanced nutrition) Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Αύξησης και Κατάστασης Θρέψης στα Παιδιά

Αξιολόγηση Αύξησης και Κατάστασης Θρέψης στα Παιδιά Αξιολόγηση Αύξησης και Κατάστασης Θρέψης στα Παιδιά ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΡΕΨΗΣ Η παρούσα σωματική κατάσταση ενός ατόμου, η οποία αντανακλά τη διατροφική του πρόσληψη και την ικανότητα του οργανισμού του να χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη

Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη Είναι μια σειρά από σχεδιασμένες ενέργειες για την επίλυση των προβλημάτων του ασθενή και της οικογένειάς του Όλα τα βιολογικά, ψυχολογικά, περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητισμός είναι η συστηματική σωματική καλλιέργεια και

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα