Αντισυλληπτικά από το στόμα και ενδομητρίωση...6. Πρόληψη της προεκλαμψίας με τη χορήγηση αντιοξειδωτικών...10

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντισυλληπτικά από το στόμα και ενδομητρίωση...6. Πρόληψη της προεκλαμψίας με τη χορήγηση αντιοξειδωτικών...10"

Transcript

1 Fluconazole 200 mg

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α TEYXOΣ 29 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2009 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Μ. Πιτσιλίδης ΑΕ, Αγ. Νικολάου 102, Γλυφάδα 16674, Τηλ , Fax , 26 ΚΩΔΙΚΟΣ / 6825 ΕΚΔΟΤΗΣ Μιχάλης Πιτσιλίδης, Λάμπρου Πορφύρα 11, Βούλα ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Νινέττα Βατικιώτη ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γιώργος Παναγόπουλος ART DIRECTOR Βιργινία Κάππα ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Σπύρος Τζωρτζίνης ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σοφία Κολοβού ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Όλγα Κοσσυβάκη Βιβέττα Λαϊνιώτη ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ Σταμάτης Κωνσταντάτος ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΣΗ Μιχάλης Αιγινίτης Ολη η διαδικασία pre press γίνεται στις εγκαταστάσεις και με προσωπικό της Μ. Πιτσιλίδης ΑΕ. 12 ΑΡΘΡΑ Αντισυλληπτικά από το στόμα και ενδομητρίωση...6 Πρόληψη της προεκλαμψίας με τη χορήγηση αντιοξειδωτικών...10 Η αξία του γυναικολογικού υπερηχογραφήματος από πεπειραμένο ιατρό...12 Θεραπευτικός εμβολιασμός για δυσπλασία τραχήλου μήτρας: πρώιμες ενδείξεις αποτελεσματικότητας...16 Αντίκρουση της υπόθεσης "έγκαιρης παρέμβασης" (timing hypothesis)...20 Οι θεραπευτικές επιλογές για την υποτροπή καρκίνου ωοθηκών επεκτείνονται...24 Η ρεφλεξολογία ίσως βοηθά στην αντιμετώπιση της υπερλειτουργικότητας εξωστήρα...26 Η αρχή του λεμφαδένα φρουρού μπορεί να εφαρμοστεί στον καρκίνο του αιδοίου...28 Επανεξέταση του κολπικού τοκετού μετά από καισαρική τομή ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / FEMINO

3

4

5 Αντισυλληπτικά από το στόμα και ενδομητρίωση Περίληψη και Σχόλιο από τον Leon Speroff, MD Professor of Obstetrics and Gynecology, Oregon Health Sciences University, Portland. Σύνοψη: Ένα αντισυλληπτικό από το στόμα σε χαμηλή δόση αντιμετωπίζει επιτυχώς τη δυσμηνόρροια που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Πηγή: Harada T, et al. Low-dose oral contraceptive pill for dysmenorrhea associated with endometriosis: a placebocontrolled, double-blind, randomized trial. Fertil Steril. 2008; 90: Οι Harada και συνεργάτες από την Ιαπωνία πραγματοποίησαν μία διπλή τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (placebo), τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή ενός αντισυλληπτικού από το στόμα (oral contraceptive, OC) σε χαμηλή δόση για την αντιμετώπιση της δυσμηνόρροιας που σχετίζεται με ενδομητρίωση. [1] Το αντισυλληπτικό από το στόμα, που χορηγούνταν για 3 στις 4 εβδομάδες επί 4 κύκλους, περιείχε 35 μgr αιθινυλ-οιστραδιόλη και 1 mgr νορεθινδρόνη. 100 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε θεραπεία, 3 χάθηκαν από την παρακολούθηση και 14 εγκατέλειψαν τη μελέτη. Ο πόνος της δυσμηνόρροιας μειώθηκε στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (placebo), γεγονός που έχει ενδιαφέρον, αλλά η μείωση στην ομάδα του OC ήταν περίπου διπλάσια. Στην ομάδα ενεργού αγωγής παρατηρήθηκε μία μείωση της πυελικής σκληρίας η οποία δεν ήταν στατιστικώς σημαντική. Μόνο η ομάδα OC είχε μείωση του μεγέθους των ωοθηκικών ενδομητριωμάτων διαμέτρου άνω των 3 cm κατά την έναρξη της θεραπείας. Σχόλιο Οι προγεστίνες έχουν χρησιμοποιηθεί από μακρού για την αντιμετώπιση του πόνου της ενδομητρίωσης. Στην πραγματικότητα, η νορεθινδρόνη και η νορεθυνοδρέλη έλαβαν έγκριση από το FDA για το σκοπό αυτό το 1957, 3 χρόνια πριν από την έγκριση του πρώτου αντισυλληπτικού από το στόμα. Το 1960, γυναίκες χρησιμοποιούσαν τους παράγοντες αυτούς, αν και ήταν απίθανο ότι όλες είχαν ενδομητρίωση ή ακόμη και δυσμηνόρροια. Επομένως, υπάρχει μία τεράστια κλινική ιστορία που υποστηρίζει τη ΤΕΥΧΟΣ 29 / 7

6 ΑΡΘΡΟ χρήση των αντισυλληπτικών από το στόμα για την αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης. Ωστόσο, απουσιάζουν δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές. Η μετα-ανάλυση της Cochrane Collaboration το 2002 (CD002120) υποστήριξε τη χρήση των OCs για την αντιμετώπιση της δυσμηνόρροιας αλλά υπογράμμισε ότι τα υποστηρικτικά δεδομένα προέρχονταν από πολύ παλιές μελέτες σκευασμάτων υψηλής δόσης. Η παρούσα μελέτη από την Ιαπωνία, επομένως, έχει αξία καθώς αποτελεί μία ελεγχόμενη με placebo κλινική δοκιμή στη δυσμηνόρροια που σχετίζεται με ενδομητρίωση και Ένα αντισυλληπτικό από το στόμα με οιστρογόνο σε χαμηλή δόση και προγεστίνη αποτελεί καλή επιλογή για την αντιμετώπιση του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. παρέχει δεδομένα για ένα OC χαμηλής δόσης, επιβεβαιώνοντας την εμπειρία ετών. Αξίζει να σημειωθεί ότι μία τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με placebo κλινική δοκιμή ενός OC με 20 μgr οιστρογόνου τεκμηρίωσε την αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της πρωτοπαθούς δυσμηνόρροιας σε έφηβες. [2] Επί έτη, πολλοί κλινικοί ιατροί πίστευαν ότι η καθημερινή χρήση ενός OC χωρίς διακοπή είναι αποτελεσματικότερη για την αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης. Οι κλινικοί ιατροί θεωρούσαν επίσης ότι τα μονοφασικά σκευάσματα είναι ανώτερα των πολυφασικών. Δυστυχώς, οι πεποιθήσεις αυτές προέρχονται από την ιστορική εμπειρία και από μη ελεγχόμενες μελέτες της βιβλιογραφίας. Αλλά είναι απίθανο τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές να εξετάσουν τα δύο αυτά ζητήματα, και μέχρις ότου πραγματοποιηθούν τέτοιες μελέτες δεν υπάρχει βάσιμος λόγος να αγνοηθεί η κλινική εμπειρία πολλών ετών. Σε μία Ιταλική προοπτική μελέτη (αλλά όχι τυχαιοποιημένη), γυναίκες με υποτροπιάζουσα δυσμηνόρροια σχετιζόμενη με ενδομητρίωση ενώ έπαιρναν ένα κυκλικό OC βελτιώθηκαν όταν άλλαξαν την αγωγή σε καθημερινή, συνεχή λήψη ενός OC 20 μgr. [3] Ένα αντισυλληπτικό από το στόμα με οιστρογόνο σε χαμηλή δόση και προγεστίνη αποτελεί καλή επιλογή για την αντιμετώπιση του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Είναι λιγότερο ακριβή επιλογή από ό,τι τα ανάλογα GnRH, οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αποτελούν μείζον πρόβλημα και η θεραπεία μπορεί να διατηρηθεί για μακρές διάρκειες. Αποτελεί επίσης μία καλή επιλογή για τη διατήρηση της καταστολής της ενδομητρίωσης μετά από χειρουργική αντιμετώπιση ή θεραπεία με ανάλογο GnRH, Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι οι θεραπείες καταστέλλουν μόνο και δεν θεραπεύουν ή εξαλείφουν την ενδομητρίωση. Ένα άλλο πλεονέκτημα της θεραπείας με OC είναι ότι η ενδομητρίωση μπορεί να σχετίζεται με μία ελαφρά αύξηση του καρκίνου ωοθήκης (καθώς και με το αδενοκαρκίνωμα σε ιστό ενδομητρίωσης), και η σημαντική μείωση στους κινδύνους καρκίνου ωοθήκης και ενδομητρίου σε γυναίκες χωρίς ενδομητρίωση παρατηρείται εξίσου σε γυναίκες με ενδομητρίωση. [4] Βιβλιογραφία 1. Harada T, et al. Low-dose oral contraceptive pill for dysmenorrhea associated with endometriosis: a placebo-controlled, double-blind, randomized trial. Fertil Steril. 2008; 90: Davis AR, et al. Oral contraceptives for dysmenorrhea in adolescent girls: a randomized trial. Obstet Gynecol. 2005; 106: Vercellini P, et al. Continuous use of an oral contraceptive for endometriosis-associated recurrent dysmenorrhea that does not respond to a cyclic pill regimen. Fertil Steril. 2003; 80: Modugno F, et al. Oral contraceptive use, reproductive history, and risk of epithelial ovarian cancer in women with and without endometriosis. Am J Obstet Gynecol. 2004; 191: / FEMINO

7

8 ΑΡΘΡΟ Πρόληψη της προεκλαμψίας με τη χορήγηση αντιοξειδωτικών Περίληψη και Σχόλιο από τον John C. Hobbins, MD Professor and Chief of Obstetrics, University of Colorado Health Sciences Center, Denver Σύνοψη: Η χρήση ασβεστίου, βιταμίνης Ε και βιταμίνης C δεν έδειξε σημαντική μείωση στη συχνότητα της προεκλαμψίας. Πηγή: Spinnato JA, et al. Antioxidant therapy to prevent preeclampsia: a randomized controlled trial. Obstet Gynecol. 2007; 110: Μεταξύ των ποικίλων παραγόντων που έχουν χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη της προεκλαμψίας, εκείνοι που έχουν τύχει της μεγαλύτερης προσοχής είναι η ασπιρίνη σε χαμηλή δόση, το ασβέστιο και οι βιταμίνες C και E. Μία μελέτη στο περιοδικό Obstetrics and Gynecology εξέτασε την αποτελεσματικότητα των δύο τελευταίων αντιοξειδωτικών στη μείωση της συχνότητας προεκλαμψίας σε ασθενείς με κίνδυνο. Οι Spinnato και συνεργάτες πραγματοποίησαν μία τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή σε 4 κέντρα από τη Βραζιλία, στην οποία ασθενείς που είχαν προεκλαμψία σε προηγούμενη εγκυμοσύνη ή είχαν διαγνωσθεί με χρόνια υπέρταση έλαβαν είτε βιταμίνη Ε και C (σε συνδυασμό) στην καθιερωμένη δόση είτε εικονικό φάρμακο (placebo). Από τις 753 γυναίκες που πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης οι συγγραφείς διέθεταν δεδομένα παρακολούθησης από 707 (355 στο σκέλος ενεργού αγωγής και 352 σε 10 / FEMINO

9 εκείνο του placebo). Ο μέσος χρόνος από την ένταξη και έναρξη της αγωγής ήταν 15 εβδομάδες. Το ποσοστό προεκλαμψίας στην ομάδα ενεργού αγωγής ήταν 13,8% έναντι 15,6% στην ομάδα ελέγχου (λόγος πιθανοτήτων [odds ratio, OR] = 0,87, 95% CI = 0,61-1,25). Αν και οι παραπάνω τιμές δεν έδειξαν διαφορά στην προεκλαμψία στην ομάδα των βιταμινών, υπήρχε μία ανησυχητική, αλλά στατιστικώς μη σημαντική, τάση προς υψηλότερο ποσοστό σοβαρής προεκλαμψίας στις γυναίκες με χρόνια υπέρταση που έλαβαν ενεργό αγωγή (6,5% έναντι 2,8%), γεγονός που έχει ενδιαφέρον. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα αντιοξειδωτικά δεν φαίνεται να είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη της προεκλαμψίας σε γυναίκες με προδιάθεση για τη νόσο. Σχόλιο Οι συγγραφείς παρακινήθηκαν από μία μελέτη των Chappell και συνεργατών το 1999, η οποία έδειξε μία μείωση στην προεκλαμψία με τη χορήγηση βιταμίνης Ε και C σε ασθενείς με παθολογικές κυματομορφές μητριαίας αρτηρίας. Ωστόσο, πιο πρόσφατες μελέτες που χρησιμοποίησαν κριτήρια διαφορετικά από τα ευρήματα της μητριαίας αρτηρίας απέτυχαν να δείξουν διαφορά στην επίπτωση της προεκλαμψίας με τους παράγοντες αυτούς. Φαίνεται ότι η ιδανική μελέτη θα πρέπει να συνδυάζει το ιστορικό προεκλαμψίας, τη χρόνια υπέρταση και την ανάλυση κυματομορφών μητριαίας αρτηρίας στον ίδιο τύπο τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής. Δυστυχώς, η ανάλυση κυματομορφών μητριαίας αρτηρίας δεν έχει υιοθετηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως στην Ευρώπη. Αν και οι αριθμοί ήταν ανεπαρκείς στην ομάδα με χρόνια υπέρταση της παρούσας μελέτης για την ανάδειξη μίας διαφοράς στην έκβαση, η τάση προς υψηλότερο ποσοστό σοβαρής προεκλαμψίας στην ομάδα ενεργού αγωγής θα πρέπει να τύχει προσοχής και να ερευνηθεί περαιτέρω. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι κλινικές δοκιμές που χρησιμοποιούν τις κυματομορφές μητριαίας αρτηρίας για την πρόβλεψη της προεκλαμψίας δείχνουν ότι η μέθοδος αυτή φαίνεται να έχει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα για την αναγνώριση των γυναικών εκείνων με το μεγαλύτερο κίνδυνο προεκλαμψίας. Επίσης, όπως φάνηκε από μία μετα-ανάλυση του Coomarasamy που εξέτασε τη χαμηλή δόση ασπιρίνης στην πρόληψη της προεκλαμψίας, ο παράγοντας αυτός ήταν αρκετά αποτελεσματικός στις γυναίκες με παθολογικές κυματομορφές μητριαίας αρτηρίας, οδηγώντας σε υποδιπλασιασμό του ποσοστού σοβαρής προεκλαμψίας. Το συμπέρασμα στο οποίο μπορούμε να καταλήξουμε επί του παρόντος είναι ότι το ασβέστιο, η βιταμίνη Ε και η βιταμίνη C δεν φαίνεται να αποτελούν σημαντική ελπίδα για την πρόληψη της προεκλαμψίας, ενώ η ασπιρίνη σε χαμηλή δόση μπορεί να παρέχει κάποιο όφελος, ιδιαίτερα στις γυναίκες με το μεγαλύτερο κίνδυνο. Το ασβέστιο, η βιταμίνη Ε και η βιταμίνη C δεν φαίνεται να αποτελούν σημαντική ελπίδα για την πρόληψη της προεκλαμψίας, ενώ η ασπιρίνη σε χαμηλή δόση μπορεί να παρέχει κάποιο όφελος, ιδιαίτερα στις γυναίκες με το μεγαλύτερο κίνδυνο. Αν και πρόκειται για διαφορετικά πεδία, οι συνάδελφοί μας σε άλλες ειδικότητες μετακινούνται τώρα σε υψηλότερη δόση ασπιρίνης για την πρόληψη των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων (168 mgr έναντι της συνήθως χρησιμοποιούμενης δόσης της παιδικής ασπιρίνης, 84 mgr). Καθώς ο στόχος είναι ο ίδιος - για παράδειγμα, η πρόληψη των μικροθρόμβων στην περιφερική κυκλοφορία (καθώς και των μακρο-θρόμβων), η προσέγγιση αυτή μπορεί να είναι καλύτερη στην πρόληψη της προεκλαμψίας με, αναμενόμενα, τον ίδιο μικρό κίνδυνο για τη μητέρα και το έμβρυο. Το παλαιό απόφθεγμα ότι η πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου θα απαιτούσε απλώς "την καθημερινή λήψη ασπιρίνης" χρειάζεται να επαναδιατυπωθεί σήμερα. Το ίδιο ίσως ισχύει για την προεκλαμψία. ΤΕΥΧΟΣ 29 / 11

10

11 Η αξία του γυναικολογικού υπερηχογραφήματος από πεπειραμένο ιατρό Περίληψη και Σχόλιο από τον Robert L. Coleman, MD Associate Professor, University of Texas, M.D. Anderson Cancer Center, Houston, Texas Σύνοψη: Το γυναικολογικό υπερηχογράφημα από πεπειραμένο ιατρό (υπερηχογράφημα Επιπέδου ΙΙΙ), οδήγησε σε λιγότερες μείζονες επεμβάσεις σταδιοποίησης, στην πρώτη τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη σε ασθενείς με μάζες ωοθηκών που παραπέμφθηκαν για περαιτέρω διερεύνηση. Πηγή: Yazbek J, et al. Effect of quality of gynaecological ultrasonography on management of patients with suspected ovarian cancer: a randomised controlled trial. Lancet Oncol. 2008; 9: Το διαγνωστικό υπερηχογράφημα είναι ένα από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα βοηθητικά εργαλεία στα οποία βασίζονται οι κλινικοί ιατροί για τη διατύπωση συστάσεων θεραπείας για ύποπτα ευρήματα από τα εξαρτήματα. Διαισθητικώς και με βάση μερικές κλινικές πληροφορίες, τα υπερηχογραφήματα που πραγματοποιούνται από πεπειραμένους ιατρούς φαίνεται να παρέχουν καλύτερη διαγνωστική ακρίβεια στην αναγνώριση σημαντικής παθολογίας. Ωστόσο, η απόδειξη για την παρατήρηση αυτή δεν έχει ερευνηθεί σχολαστικά. Προκειμένου να εξετάσουν κατά πόσον το περισσότερο εξειδικευμένο υπερηχογράφημα (επιπέδου ΙΙΙ) θα μπορούσε να μειώσει τον αριθμό των μειζόνων επεμβάσεων σταδιοποίησης έναντι του υπερηχογραφήματος ρουτίνας (επιπέδου ΙΙ), πραγματοποιήθηκε μία τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή σε γυναίκες που παραπέμφθηκαν με μάζες εξαρτημάτων. 150 γυναίκες τυχαιοποιήθηκαν σε μία από τις δύο εξετάσεις. Το υπερηχογράφημα επιπέδου ΙΙ είναι μία δια-κοιλιακή και δια-κολπική μορφολογική εξέταση ρουτίνας που πραγματοποιείται από έναν χειριστή εκπαιδευμένο στο γυναικολογικό υπερηχογράφημα. Το υπερηχογράφημα επιπέδου ΙΙΙ είναι μία παρόμοια εξέταση που πραγματοποιείται από έναν γυναικολόγο με περισσότερα από 10 έτη εμπειρίας στα γυναικολογικά υπερηχογραφήματα. Οι γιατροί αυτοί συχνά είναι εκπαιδευτές σε τριτοβάθμια κέντρα αναφοράς. Όσον αφορά στο κύριο τελικό σημείο, σημαντικά λιγότερες μείζονες χειρουργικές επεμβάσεις σταδιοποίησης έγιναν σε γυναίκες με υπερηχογραφήματα επιπέδου ΙΙΙ (37% έναντι 22%, p = 0,049). Ο αριθμός των συνολικών χειρουργικών επεμβάσεων ήταν παρόμοιος μεταξύ των δύο ομάδων, ωστόσο ο διάμεσος αριθμός ημερών νοσηλείας ήταν μικρότερος στις ασθενείς με υπερηχογράφημα επιπέδου ΙΙΙ, κυρίως εξαιτίας της συχνότερης χρήσης λαπαρασκόπησης. Καρκίνος ωοθηκών διαγνώσθηκε τελικά σε 18 (12%) γυναίκες. Μία πιθανή ιστολογική διάγνωση προβλέφθηκε σημαντικά συχνότερα μετά από υπερηχογραφήματα επιπέδου ΙΙΙ (99% έναντι 52%, P < 0,0001). Τόσο η ευαισθησία όσο και η ειδικότητα βελτιώθηκαν με τα υπερηχογραφήματα επιπέδου ΙΙΙ. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η βελτιωμένη ποιότητα των υπερηχογραφημάτων έχει μετρήσιμη επίδραση στην αντιμετώπιση παθολογίας ύποπτης για καρκίνο ωοθηκών, σε τριτοβάθμια κέντρα γυναικολογικής ογκολογίας. Η εμπειρία στα γυναικολογικά υπερηχογραφήματα, την οποία αντιπροσωπεύουν τα υπερηχογραφήματα επιπέδου ΙΙΙ, οδήγησε σε λιγότερες μείζονες χειρουργικές επεμβάσεις σταδιοποίησης σε αυτή την πρώτη κλινική μελέτη σε γυναίκες με μάζες ωοθηκών που παραπέμφθηκαν για περαιτέρω διερεύνηση. Σχόλιο Η αξία του υπερηχογραφήματος στη γυναικολογία είναι αναμφισβήτητη. Χρησιμοποιείται ως διαγνωστικό εργαλείο, εργαλείο παρακολούθησης, εργαλείο βοηθητικό για τη λήψη βιοψιών και έχει κεντρικό ρόλο σε πολλούς αλγόριθμους θεραπείας και προσυμπτωματικού ελέγχου. Η δημοφιλία αυτής της απεικονιστικής εξέτασης οφείλεται τόσο στη ΤΕΥΧΟΣ 29 / 13

12 ΑΡΘΡΟ διαθεσιμότητα όσο και στα τεχνικά χαρακτηριστικά της που παρέχουν ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες για τη μήτρα και τα εξαρτήματα. Η βελτίωση της τεχνικής αποτελεί συνεχή στόχο των ερευνητών και των κατασκευαστών συσκευών υπερηχογραφήματος. Ωστόσο, η χρησιμότητά της εξαρτάται από το χειριστή. Το επίπεδο της ικανότητας επηρεάζει σαφώς τη δυνατότητα διάγνωσης. Παρόλα αυτά, το επίπεδο στο οποίο αυτό ισχύει δεν έχει ερευνηθεί επίσημα. Η μελέτη, στο πλαίσιο του συστήματος υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, δείχνει τη χρησιμότητα των περισσότερο έμπειρων χειριστών υπερήχων στην αξιολόγηση γυναικών που παραπέμπονται για παθολογικά ευρήματα εξαρτημάτων. Ένας σημαντικός οικονομικός αντίκτυπος δεν ανακοινώνεται στην παρούσα μελέτη αλλά σχεδιάζεται σε μία μελλοντική δημοσίευση. Με βάση αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία επιπέδου Ι, βρίσκεται υπό εξέλιξη μία επανεξέταση του συστήματος παραπομπής - πράγμα που αποτελεί ένα σημαντικό επίτευγμα. Ο αντίκτυπος στο σύστημα υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών είναι δυσκολότερο να εκτιμηθεί, καθώς οι ειδικοί στα γυναικολογικά υπερηχογραφήματα αποτελούν ένα μίγμα γυναικολόγων και ακτινολόγων με εξειδικευμένη εμπειρία στη γυναικολογική απεικόνιση, που επεκτείνεται πέραν του υπερηχογραφήματος σε άλλες τεχνικές, όπως την αξονική τομογραφία, το FDG-PET και τη μαγνητική τομογραφία. Παρόλα αυτά, σε εξατομικευμένη βάση η εμπιστοσύνη μας φυσικά συνδέεται με εκείνους, των οποίων οι προβλέψεις επιβεβαιώνονται στην ιστολογική εξέταση. Η παρούσα μελέτη παρέχει πραγματικά αποδεικτικά στοιχεία για την υποστήριξη της προκατάληψης αυτής. Προτεινόμενη Βιβλιογραφία 1. Timmerman D, et al. Subjective assessment of adnexal masses with the use of ultrasonography: an analysis of interobserver variability and experience. Ultrasound Obstet Gynecol. 1999; 13: Valentin L. Pattern recognition of pelvic masses by gray-scale ultrasound imaging: the contribution of Doppler ultrasound. Ultrasound Obstet Gynecol. 1999; 14: Valentin L, et al. Ultrasound characteristics of different types of adnexal malignancies. Gynecol Oncol. 2006; 102: Henrich W, et al. Value of preoperative transvaginal sonography (TVS) in the description of tumor pattern in ovarian cancer patients: results of a prospective study. Anticancer Res. 2007; 27: / FEMINO

13

14 ΑΡΘΡΟ Θεραπευτικός εμβολιασμός για δυσπλασία τραχήλου μήτρας: πρώιμες ενδείξεις αποτελεσματικότητας Περίληψη και Σχόλιο από τον Robert L.Coleman, MD Σύνοψη: Το SGN-0010, ένας νέος ανοσοθεραπευτικός παράγοντας βασισμένος σε heat shock fusion protein, επέδειξε κλινική αποτελεσματικότητα στην υποστροφή της δυσπλασίας τραχήλου μήτρας, σε γυναίκες με ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία τραχήλου βαθμού ΙΙΙ επιβεβαιωμένη από βιοψία. Πηγή: Einstein MH, et al. Heat shock fusion protein-based immunotherapy for treatment of cervical intraepithelial neoplasia III. Gynecol Oncol. 2007; 106: Οι heat shock proteins έχουν αποτελέσει αντικείμενο κλινικού ενδιαφέροντος στο θεραπευτικό εμβολιασμό, βάσει της δυνατότητας επαγωγής σημαντικών B και Τ ανταποκρίσεων έναντι μικροβιακών παθογόνων και αντιγόνων όγκων. Το SGN-0010 (HspE7) είναι ένα νέο θεραπευτικό εμβόλιο αποτελούμενο από μία πρωτεΐνη σύντηξης που περιέχει την heat shock protein M. Bovis BCG (Hsp65) ομοιοπολικά συνδεδεμένη με ολόκληρη την αλληλουχία του HPV 16 E7. Δεδομένων των παρατηρήσεων ανταπόκρισης στην HspE7 των επαγόμενων από HPV βλαβών σε άλλες θέσεις νόσου, οι συγγραφείς της παρούσας μελέτης εξέτασαν την αποτελεσματικότητα και την τοξικότητα του SGN σε γυναίκες με ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία τραχήλου (cervical intraepithelial neoplasia, CIN) ΙΙΙ. Στη μελέτη συμμετείχαν 2 σειρές ασθενών. Η πρώτη αποτελούνταν από 31 ασθενείς με CIN ΙΙΙ που εμβολιάσθηκαν (1 υποδόρια ένεση κάθε μήνα για 3 μήνες) και παρακολουθούνταν για συνολικά 5 μήνες, οπότε υποβλήθηκαν σε LEEP. Η δεύτερη σειρά (Ν = 27) περιλάμβανε γυναίκες με παρόμοιες βλάβες, οι οποίες μετά από εμβολιασμό υποβλήθηκαν σε LEEP σε 7 μήνες. Τραχηλικό έκπλυμα για τυποποίηση HPV (μέσω PCR) πραγματοποιούνταν ανά μήνα μέχρι την LEEP και στους 12 μήνες μετά τον εμβολιασμό. Συνολικά, 13 (23%) από τις 58 αξιολογήσιμες ασθενείς πέτυχαν πλήρη αποκατάσταση της CIN ΙΙΙ. Επιπλέον 55% είχαν μερική αποκατάσταση, οριζόμενη ως 50% μείωση του μεγέθους της βλάβης. Δύο ασθενείς είχαν πρόοδο νόσου, που τεκμηριώθηκε ως μικροσκοπική διηθητική νόσο στην LEEP. Οι ασθενείς με προηγούμενη χειρουργική εξαίρεση λόγω δυσπλασίας ήταν πιθανότερο (σε όχι στατιστικώς σημαντικό επίπεδο) να έχουν πλήρη ανταπόκριση μετά τον εμβολιασμό. Επιπλέον, η φλεγ- 16 / FEMINO

15

16 ΑΡΘΡΟ μονή της βλάβης μικρότερου βαθμού σχετιζόταν με την ανταπόκριση. Η τοξικότητα ήταν ελάχιστη και περιοριζόταν σε αντιδράσεις στη θέση ένεσης, των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία αποκαθίστατο εντός 7 ημερών από την ένεση. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η κλινική αποτελεσματικότητα αυτής της νέας πρωτεΐνης σύντηξης πληροί τα προκαθορισμένα κριτήρια αποτελεσματικότητας και εισηγούνται ότι θα πρέπει να γίνουν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές. Eίναι σαφές ότι η επιτυχία των προγραμμάτων εμβολιασμού θα εξαρτηθεί από τον ευρύ εμβολιασμό του πληθυσμού και από τη δημιουργία εμβολίων έναντι περισσότερων τύπων HPV. Σχόλιο Η επιτυχία του εμβολιασμού για την πρόληψη της λοίμωξης από HPV έχει τεκμηριωθεί και έχει οδηγήσει στην κυκλοφορία δύο εμπορικών σκευασμάτων. Ο τελικός στόχος των εμβολίων αυτών και των σχετικών προγραμμάτων δημόσιας υγείας είναι η πρόληψη της ανάπτυξης καρκίνου τραχήλου μήτρας. Επί του παρόντος, παραμένουν άγνωστα πολλά στοιχεία για το μακροπρόθεσμο αντίκτυπο των εμβολίων αυτών. Ωστόσο, είναι σαφές ότι η επιτυχία των προγραμμάτων εμβολιασμού θα εξαρτηθεί από τον ευρύ εμβολιασμό του πληθυσμού και από τη δημιουργία εμβολίων έναντι περισσότερων τύπων HPV. Επιπλέον, ο εμβολιασμός των μολυσμένων ατόμων είναι λιγότερο αποτελεσματικός από ό,τι σε εκείνα που δεν έχουν προσβληθεί από HPV, και είναι πιθανόν ότι οποιοδήποτε πραγματικό όφελος από τα προγράμματα αυτά θα λάβει χώρα μετά από δεκαετίες. Εδώ βρίσκεται η κλινική αναγκαιότητα του θεραπευτικού εμβολιασμού των γυναικών με εγκατεστημένη λοίμωξη, που εκδηλώνεται με δυσπλασία υψηλού βαθμού. Ευτυχώς, βρίσκονται υπό εξέλιξη αρκετά εμβόλια και στρατηγικές εμβολιασμού για τις γυναίκες αυτές. Εδώ βρίσκεται η κλινική αναγκαιότητα για θεραπευτικό εμβολιασμό εκείνων με εγκατεστημένη λοίμωξη που εκδηλώνεται ως υψηλού βαθμού δυσπλασία. Ευτυχώς, αρκετά νέα εμβόλια και στρατηγικές εμβολιασμού βρίσκονται υπό ανάπτυξη για τις γυναίκες αυτές. Η αναγκαιότητα είναι ιδιαίτερα εμφανής δεδομένων των επιπλοκών για την εγκυμοσύνη των επανειλημμένων επεμβάσεων εξαίρεσης, το περιορισμένο πεδίο του προληπτικού εμβολιασμού για HPV και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η πολιτική δημόσια υγείας ως προς το να καταστεί υποχρεωτικός ο εμβολιασμός. Η παρούσα μελέτη έχει ενδιαφέρον εξαιτίας της αποτελεσματικότητάς της, ωστόσο υπογραμμίζει τις δυσκολίες των μελετών παρέμβασης - παρατήρησης. Σχεδόν 1 στις 4 ασθενείς με υψηλού βαθμού CIN υψηλού βαθμού, αποδεδειγμένη μέσω βιοψίας, πέτυχε παθολογοανατομική πλήρη ανταπόκριση, γεγονός που είναι αξιοσημείωτο, και πάνω από τις μισές είχαν μείωση στο μέγεθος της τεκμηριωμένης βλάβης. Ωστόσο, η πλήρης υποστροφή στη μελέτη οριζόταν ως αποδρομή της βλάβης ή υποστροφή σε CIN I/HPV και η μερική ως 50% μείωση του μεγέθους της βλάβης, αλλά δεν είναι σαφές τι σημαίνει αυτό (εμβαδό, μέγιστη διάσταση, τεταρτημόρια, κλπ.) Επιπλέον, ενώ δύο από τις ασθενείς με παθολογοανατομική πλήρη ανταπόκριση είχαν αποδρομή της HPV λοίμωξης μετά τον εμβολιασμό, πολύ λίγες άλλες πληροφορίες παρουσιάζονται για την ιολογική κατάσταση των άλλων ασθενών ή για τις σειριακές παρατηρήσεις της κατάστασης HPV στην πορεία της θεραπείας. Τέλος, η απουσία ομάδας ελέγχου και ο μη τυφλός σχεδιασμός καθιστούν δύσκολο να διαπιστωθεί κατά πόσον τα αποτελέσματα, αν και καλύτερα από ιστορικά δεδομένα, αντιπροσωπεύουν πραγματικές ενδείξεις αποτελεσματικότητας. Παρόλα αυτά, το δυνητικό όφελος, ιδιαίτερα σε νέες γυναίκες με υψηλού βαθμού δυσπλασία τραχήλου, είναι τεράστιο και δικαιολογεί την περαιτέρω έρευνα με τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες. 18 / FEMINO

17

18 ΑΡΘΡΟ Αντίκρουση της υπόθεσης "έγκαιρης παρέμβασης" (timing hypothesis) Από τον Leon Speroff, MD Ηυπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης" (timing hypothesis) υποστηρίζει ότι τα οιστρογόνα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου όταν χορηγούνται σε σχετικά νέες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες πριν η αθηροσκλήρωση αναπτυχθεί στο στάδιο των ασταθών πλακών (με νέκρωση και φλεγμονή). Η Elizabeth Barrett-Connor από το τμήμα Επιδημιολογίας του University of California School of Medicine in San Diego καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση δεν ενισχύεται από τα αποδεικτικά στοιχεία. [1] Η Barrett-Connor εξετάζει αρχικά 3 κλινικές δοκιμές - τη μελέτη HERS και τα δύο σκέλη της WHI που διακόπηκαν - οι οποίες απέτυχαν να αναδείξουν μία συνολική επωφελή επίδραση της ορμονικής θεραπείας στα καρδιακά συμβάματα. Κατόπιν, υπογραμμίζει ότι οι αναλύσεις υπο-ομάδων των HERS και WHI ήταν προβληματικές. Στην κλινική δοκιμή δευτερογενούς πρόληψης HERS, πολλαπλές αναλύσεις αλληλεπιδράσεων απέτυχαν να ερμηνεύσουν οριστικά τα αποτελέσματα. Η Barrett- Connor υποστηρίζει ότι η ισχύς της WHI για την εξέταση της υπόθεσης "έγκαιρης παρέμβασης" περιοριζόταν από το σχετικά μικρό αριθμό γυναικών ηλικίας < 60 ετών και τη σπανιότητα των καρδιακών συμβαμάτων στην ηλικιακή ομάδα των νέων γυναικών. Τονίζει ότι οι αναλύσεις αλληλεπίδρασης με την ηλικία ή τα έτη από την εμμηνόπαυση στις αρχικές δημοσιεύσεις απέτυχαν να αναδείξουν οποιεσδήποτε στατιστικώς σημαντικές σχέσεις. Το βασικό πρόβλημα ήταν ότι οι κλινικές μελέτες έχουν επαρκή στατιστική ισχύ για τον έλεγχο των κύριων εκβάσεων, όχι δευτερευόντων αποτελεσμάτων σε υπο-ομάδες. Η Barrett-Connor απορρίπτει την WHI Coronary Artery Calcium Study [2] επειδή η ασβέστωση στεφανιαίων αρτηριών μετρήθηκε μόνο στις γυναίκες < 60 ετών και όχι στις γηραιότερες για σύγκριση. Η ασβέστωση των στεφανιαίων αρτηριών εντοπίζεται στα αθηρώματα και σχετίζεται με το βαθμό της αθηροσκλήρωσης. Η μέση βαθμολογία ασβέστωσης στις γυναίκες που έλαβαν οιστρογόνο στο σκέλος της WHI με οιστρογόνο μόνο ήταν χαμηλότερη από ό,τι με το placebo, πράγμα που συμφωνούσε με έναν χαμηλότερο επιπολασμό στεφανιαίας νόσου. Η Barrett-Connor υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα αυτό δεν ελέγχει την υπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης" επειδή δεν έγινε σύγκριση με τις βαθμολογίες ασβέστωσης σε γυναίκες > 60 ετών. Η Barrett-Connor υποστηρίζει ότι η υπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης" αποτελεί προϊόν marketing και παραμένει αναπόδεικτη μέχρις ότου γίνουν διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία από τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όσοι αναζητούν "ελαττώματα" στην WHI είναι απρόθυμοι να εγκαταλείψουν παλαιές ιδέες σχετικά με τα μακροπρόθεσμα οφέλη της ορμονικής θεραπείας. Θα μπορούσε κανείς να αντικρούσει το συμπέρασμα της Barrett-Connor και να υποστηρίξει ότι η άρνησή της αντιπροσωπεύει μία απροθυμία να αποδεχθεί μία νέα ιδέα, η οποία ερμηνεύει τους περιορισμούς των μελετών HERS και WHI. Το σχόλιό της έγινε δεκτό για δημοσίευση την 21 Δεκεμβρίου Επομένως, δεν είχε στη διάθεσή της την ανάλυση της WHI για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ανά ηλικία και έτη από την εμμηνόπαυση, που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του [3] Η WHI διεξήγαγε μία δευτερογενή ανάλυση που συνδύασε τα δύο ματαιωθέντα σκέλη και αποκάλυψε έναν αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου μόνο στις γηραιότερες γυναίκες των κλινικών δοκιμών. Επιπλέον, όταν οι γυναίκες με προηγούμενη καρδιαγγειακή νόσο ή εκείνες ηλικίας άνω των 60 ετών εξαιρέ- 20 / FEMINO

19 θηκαν, δεν υπήρχε αύξηση στον κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόσο, η Barrett- Connor έχει δίκιο όταν δηλώνει ότι ο αριθμός των γυναικών και ο αριθμός των καρδιακών συμβαμάτων σε ηλικία < 60 ετών ήταν πολύ μικροί για να απαντήσουν το ερώτημα: μπορεί η ορμονική θεραπεία χορηγούμενη σε νέες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες να αποτρέψει τη στεφανιαία νόσο; Μία μετα-ανάλυση 23 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ορμονική θεραπεία μείωσε τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου σε νεότερες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε σύγκριση με τις γηραιότερες (λόγος πιθανοτήτων [odds ratio, OR] = 0,68, CI = 0,48-0,96). [4] Μία άλλη μετα-ανάλυση από τους ίδιους συγγραφείς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ορμονική θεραπεία μείωσε τη συνολική θνησιμότητα στις γυναίκες ηλικίας κάτω των 60 ετών. [5] Ωστόσο, οι μελέτες αυτές δεν είχαν σχεδιαστεί για την εξέταση ενός καρδιαγγειακού τελικού σημείου. Οι μετααναλύσεις είναι καθησυχαστικές αλλά σαφώς δεν εκπληρώνουν την έκκληση της Barrett-Connor για αποδεικτικά στοιχεία. Η υπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης" προέκυψε από μελέτες της ορμονικής θεραπείας σε πιθήκους από την ομάδα του Wake-Forest, με επικεφαλής τον Tom Clarkson. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία από τυχαιοποιημένες μελέτες, αν και σε πιθήκους, και θα πρέπει να τοποθετήσουμε τα αποτελέσματα στην κορυφή της λίστας των παρατηρήσεων που υποστηρίζουν την υπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης": 1Η θεραπεία με οιστρογόνα που αρχίζει αμέσως μετά την εμμηνόπαυση σε πιθήκους αναστέλλει την εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης των στεφανιαίων αρτηριών κατά 70% περίπου. Όταν η θεραπεία καθυστερεί για 2 έτη (ισοδύναμο με περίπου 6 έτη στις γυναίκες), δεν υπάρχει καμία επίδραση. [6] 2Επόμενες στη σειρά, σύμφωνα με την ισχύ των αποδεικτικών στοιχείων κατά την άποψή μου, θα ήταν οι πρόσφατες αναφορές της WHI σε σχέση με τη μειωμένη ασβέστωση στεφανιαίων στις γυναίκες που έλαβαν οιστρογόνο και με την αύξηση των καρδιακών συμβαμάτων μόνο στις γηραιότερες γυναίκες των μελετών. [2, 3] Στην τελευταία αναφορά από σκέλος της WHI με οιστρογόνο μόνο, το πρόβλημα του χαμηλού ποσοστού συμβαμάτων στις νεότερες γυναίκες αντιμετωπίστηκε με την από κοινού εξέταση, σε έναν λόγο κινδύνου (hazard ratio, HR), των εμφραγμάτων μυοκαρδίου, των θανάτων από στεφανιαία νόσο, των επεμβάσεων επαναγγείωσης στεφανιαίων αρτηριών, και της επιβεβαιωμένης στηθάγχης - ο κίνδυνος στις γυναίκες ετών για όλα αυτά τα συμβάματα ήταν σημαντικά μειωμένος (HR = 0,66, CI = 0,45-0,96). [7] 3Κάθε γυναίκα έχει μία "τροχιά" ανάπτυξης αθηροσκλήρωσης, της οποίας η κλίση καθορίζει την ηλικία εμφάνισης κλινικών συμπτωμάτων. Οι προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων έχουν περισσότερους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και αναπτύσσουν συχνότερα στεφανιαία νόσο. [8] Η κατεσταλμένη ωοθηκική λειτουργία που σχετίζεται με stress, κατάθλιψη ή μειωμένη αθλητική δραστηριότητα. Η σημασία των προεμμηνοπαυσιακών οιστρογόνων υποστηρίζεται επίσης από τις μελέτες του Clarkson σε πιθήκους. Προεμμηνοπαυσιακοί πίθηκοι με φυσιολογική ωοθηκική λειτουργία έχουν μικρότερη εξέλιξη αθηροσκλήρωσης στεφανιαίων αρτηριών σε σύγκριση με πιθήκους με διαταραγμένη λειτουργία ωοθηκών. [8] αποτελέσματα μελετών παρατήρησης δεί- 4Τα χνουν με σαφήνεια ότι η ορμονική θεραπεία νέων μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Στην Nurses' Health Study, η μείωση ήταν περίπου 50%. [9] Οι γυναίκες στην Nurses' Health Study που άρχιζαν ορμονική θεραπεία σε ηλικία < 60 ετών είχαν σημαντική μείωση στον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου σε σύγκριση με απουσία επίδρασης στις γυναίκες που άρχιζαν ορμονική υποκατάσταση σε ηλικία > 60 ετών. [10] Μία παρόμοια μείωση ήταν παρούσα στο σκέλος παρατήρησης της WHI. [11] Στην πραγματικότητα, μετά από διόρθωση για συγχυτικούς παράγοντες, όπως συμπεριφοράς, διατροφής, σωματικής δραστηριότητας και καρδιαγγειακού κινδύνου, οι σχετικοί κίνδυνοι για καρδιαγγειακά συμβάματα ήταν 30% έως 38% μικρότεροι από ό,τι στις κλινικές δοκιμές. Τα δεδομένα αυτά προέρχονταν από πληθυσμούς γυναικών που έπαιρναν συνήθως μετεμμηνοπαυσιακή ορμονική θεραπεία κοντά στην ηλικία εμμηνόπαυσης. 5Σε μία μελέτη πρωτογενούς πρόληψης που χρησιμοποίησε μετρήσεις του πάχους έσω - ΤΕΥΧΟΣ 29 / 21

20 ΑΡΘΡΟ μέσου χιτώνα καρωτίδων, οι γυναίκες που έλαβαν οιστραδιόλη είχαν βραδύτερη εξέλιξη αθηροσκλήρωσης. [12] Οι ίδιοι ερευνητές έδειξαν απουσία επίδρασης της θεραπείας με οιστρογόνο σε γηραιότερες γυναίκες με στεφανιογραφικές ενδείξεις αθηροσκλήρωσης στεφανιαίων. [13] Το μήνυμα από πολλαπλές κλινικές δοκιμές δευτερογενούς πρόληψης είναι σαφές: δεν θα πρέπει να συνταγογραφούμε οιστρογόνα σε γυναίκες με στεφανιαία νόσο προσδοκώντας μείωση των μεταγενέστερων στεφανιαίων συμβαμάτων. Επίσης, υπάρχουν πειστικά αποδεικτικά στοιχεία ότι οι προγεστίνες δεν έχουν ανεπιθύμητες καρδιαγγειακές δράσεις. Παραμένει ενδεχόμενο, στην πραγματικότητα πολύ πιθανό, ότι η πρωτογενής πρόληψη της στεφανιαίας νόσου μπορεί να επιτευχθεί με τη χορήγηση οιστρογόνου στο σωστό χρονικό σημείο. Αναμένουμε τα αποτελέσματα δύο υπό εξέλιξη κλινικών δοκιμών πρωτογενούς πρόληψης, οι οποίες μετρούν το πάχος έσω - μέσου χιτώνα καρωτίδων με υπερηχογράφημα, τη μελέτη KEEPS (www.kronosinstitute.org/keeps.html) και την ELITE (http://clinicaltrials.gov/show/nct ). Ένας λογικός στόχος είναι η διατήρηση ενός υγιούς επιπέδου οιστρογόνων κατά τη διάρκεια των προεμμηνοπαυσιακών ετών και της πρώιμης μετεμμηνοπαυσιακής περιόδου. Αν και όπως υπογραμμίζει η Barrett-Connor η υπόθεση "έγκαιρης παρέμβασης" δεν έχει αποδειχθεί από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, τα συνολικά αποδεικτικά στοιχεία είναι εντυπωσιακά και, κατά την άποψή μου, επαρκή για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η ορμονική θεραπεία στα πρώιμα μετεμμηνοπαυσιακά έτη μπορεί να παράσχει πρωτογενή πρόληψη της κλινικής στεφανιαίας νόσου. Οι κλινικές αποφάσεις αντικατοπτρίζουν το σύνολο των γνώσεών μας (της εκπαίδευσης, της ιατρικής βιβλιογραφίας και της εμπειρίας μας), όχι απλώς τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές. Το πλέον σημαντικό μήνυμα είναι ότι 6 χρόνια μετά τις αρχικές δημοσιεύσεις της WHI, είναι σε αυξανόμενο βαθμό εμφανές ότι τα αποτελέσματα της WHI συμφωνούν με την έρευνα περισσότερων από 20 ετών, σε αντίθεση με τις δημοσιεύσεις της WHI που παρουσιάστηκαν αρχικά στο κοινό. Είναι καιρός να πείσουμε τους συναδέλφους μας για το συμπέρασμα αυτό και να παρουσιάσουμε τα δεδομένα στις ασθενείς μας. Βιβλιογραφία 1. Barrett-Connor E. Hormones and heart disease in women: the timing hypothesis. Am J Epidemiol. 2007; 166: Manson JE, et al. Estrogen therapy and coronaryartery calcification. N Engl J Med. 2007; 356: Rossouw JE, et al. Postmenopausal hormone therapy and risk of cardiovascular disease by age and years since menopause. JAMA. 2007; 297: Salpeter SR, et al. Brief report: Coronary heart disease events associated with hormone therapy in younger and older women. A meta-analysis. J Gen Intern Med. 2006; 21: Salpeter SR, et al. Mortality associated with hormone replacement therapy in younger and older women: a meta-analysis. J Gen Intern Med. 2004; 19: Clarkson TB. Estrogen effects on arteries vary with stage of reproductive life and extent of subclinical atherosclerosis progression. Menopause. 2007; 14: Hsia J, et al. Conjugated equine estrogens and coronary heart disease: the Women's Health Initiative. Arch Intern Med. 2006; 166: Speroff L. Gonads are the heart of the matter. Menopause. 2007; 14: Grodstein F, et al. A prospective, observational study of postmenopausal hormone therapy and primary prevention of cardiovascular disease. Ann Intern Med. 2000; 133: Grodstein F, et al. Hormone therapy and coronary heart disease: the role of time since menopause and age at hormone initiation. J Womens Health. 2006; 15: Prentice RL, et al. Combined postmenopausal hormone therapy and cardiovascular disease: toward resolving the discrepancy between observational studies and the Women's Health Initiative clinical trial. Am J Epidemiol. 2005; 162: Hodis HN, et al. Estrogen in the prevention of atherosclerosis. A randomized, double-blind, placebocontrolled trial. Ann Intern Med. 2001; 135: Hodis HN, et al. Hormone therapy and the progression of coronary-artery atherosclerosis in postmenopausal women. N Engl J Med. 2003; 349: / FEMINO

teuxos_33.qxl 3/19/10 1:36 PM Page 3

teuxos_33.qxl 3/19/10 1:36 PM Page 3 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Tεύχος 33 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 102, 166 74 ΓΛΥΦΑΔΑ e-mail: pitsilid@otenet.gr ISSN-1109-6160 ΠΙΘΑΝOΤΗΤΑ YΣΤΕΡΕΚΤΟΜHΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης

Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης 23 Ορµονική θεραπεία υποκατάστασης Ε. ΚΟΥΣΤΑ Ενδοκρινολόγος Eισαγωγή εμμηνόπαυση είναι ένα βιολογικό φαινόμενο που συμβαίνει σαν φυσιολογική Η συνέπεια της γήρανσης, συνεπώς δεν μπορεί να χαρακτηριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη της τροποποίησης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη της τροποποίησης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη της τροποποίησης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων 1/7 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Εντός των πρώτων 2 ετών μετά το χειρουργείο ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος. Μελέτη ABCSG 8: Σχεδιασμός 12% επί του συνόλου των ασθενών της μελέτης ABCSG

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μετεμμηνοπαυσιακή ορμονική θεραπεία και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια...6. Μία νέα αποτελεσματική θεραπεία για το λειομυοσάρκωμα μήτρας...

Μετεμμηνοπαυσιακή ορμονική θεραπεία και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια...6. Μία νέα αποτελεσματική θεραπεία για το λειομυοσάρκωμα μήτρας... ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Tεύχος 30 ΑΠΡΙΛΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ-ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚH ΟΡΜΟΝΙΚH ΘΕΡΑΠΕIΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚA ΕΓΚΕΦΑΛΙΚA ΕΠΕΙΣOΔΙΑ ΜIΑ ΝEΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚH ΘΕΡΑΠΕIΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΕΙΟΜΥΟΣAΡΚΩΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης Σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου και την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων: μετα-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση προοπτικών μελετών Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

Ζ Σεμινάριο ΕΧΕ 24 Σεπτεμβρίου 2013

Ζ Σεμινάριο ΕΧΕ 24 Σεπτεμβρίου 2013 Κλέα Κατσουγιάννη Καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ζ Σεμινάριο ΕΧΕ 24 Σεπτεμβρίου 2013 Μεταβλητότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Σελίδα 1/5 Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα