Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Επείγουσα Ιατρική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Επείγουσα Ιατρική"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 277 Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Επείγουσα Ιατρική ΦΩΤΕΙΝΗ Σ. ΔΡΑΜΠΑ Οι αναισθησιολόγοι ως γιατροί της πρώτης γραμμής είναι παρόντες τόσο στην προνοσοκομειακή ιατρική περίθαλψη όσο και στα επείγοντα εξωτερικά ιατρεία και στα χειρουργεία. Στην επείγουσα ιατρική οι ιατροί βρίσκονται σε καταστάσεις ιδιαίτερα απειλητικές για τη ζωή του αρρώστου όπου ο χρόνος είναι πολύτιμος. Έτσι, συχνά οι διαδικασίες προστασίας και πρόληψης που εφαρμόζονται στην κλινική πράξη παραβλέπονται στις επείγουσες καταστάσεις με αποτέλεσμα το προσωπικό να εκτίθεται απέναντι σε ένα μεγάλο αριθμό αρρώστων και επικίνδυνων καταστάσεων. ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Ένας από τους κυριότερους κινδύνους στην επείγουσα ιατρική που ιδιαίτερα μας απασχολεί είναι η μετάδοση λοιμώξεων. Η γνώση τόσο της μετάδοσης όσο και των κανόνων πρόληψης της μετάδοσης είναι το πολυτιμότερο όπλο απέναντι σε αυτόν τον κίνδυνο. Ι ογενε ί Η πατ ί τι δ ε Ηπατίτιδα Δ Η ηπατίτιδα Α μεταδίδεται μέσω της στοματικής και της πρωκτικής οδού και- συνήθως κρούσματα παρατηρούνταί σε ιδρυματοποιημένες κατασtάσεις όπου οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι οι καλύτερες δυνατές. Συνήθως ασθενείς με ηπατίτιδα Α δεν νοσηλεύονται και έτσι ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού σε προσωπικό του νοσοκομείου είναι σχεδόν μηδενικός. Παρόλα αυτά, σε άtομα που νοσηλεύονται και εκδηλώνουν ίκτερο πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την αποφυγή μετάδοσης του ιού μέσω της πρωκτικής οδού. Απλά προληπτικά μέτρα όπως γάντια και επισταμένό πλύσιμο των χεριών επαρκούν για να εμποδιστεί η μετάδοση του ιού. Αναισθησιολόγοι που εκτέθηκαν σε ασθενείς με ηπατίτιδα Α πρέπει να λάβουν ανοσοσφαιρίνη μέσα στις επόμενες 2 εβδομάδες για να μειώσουν την πιθανότητα λοίμωξης. Ηπατίτιδα Β Ο ιός της ηπατίτιδας Β είναι ένας DNA ιός με ένα πρωτεϊνικό περίβλημα που περιέχει το επιφανειακό αντιγόνα (HBsAg) και έναν πυρήνα που περιέχει το αντιγόνα του πυρήνα (HbcAg). Το HBsAg συνήθως εμφανίζεται στο αίμα ως 2 εβδομάδες μετά τη λοίμωξη και τα συμπτώματα.,-αν εκδηλωθούν- εμφανίζονται 4 εβδομάδες μετά την εμφάνιση του HBsAg στο αίμα. Όταν το HBsAg εξαφανισθεί μετά από αρκετές εβδομάδες εμφανίζεται το αντίστοιχο αντίσωμα (anti-hbsag) και συνήθως παραμένει για πάντα. Σε ορισμένα όμως άτομα η εμφάνιση του aντισώματος καθυστερεί και τότε ο μόνος τρόπος να αναγνωρίσουμε την προσβολή από τον ιό είναι το αντίσωμα του πυρήνα (anti-hbcag). Οι Περισσότερες λοιμώξεις από τον ιό δεν συνοδεύονται από την κλινική εμφάνιση της νόσου και ανιχνεύονται μόνο ορολογικά.. Ένα ποσοσtό 5% εώς 10% αναπτύσσουν χρόνια λοίμωξη λόγω της παρουσίας του HBsAg ή του DNA του ιού ή και των δύο. Τα άτομα αυτά βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν χρόνια ενεργό ηπατίτιδα, κίρρωση ή και καρκίνο του ήπατος και μπορούν δυνητικά να μεταδίδουν τον ιό δια βίου.

2 278 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ Κίνδυνος μετάδοσης Ηπατίτιδας Β Ο κίνδυνος μετάδοσης του HBV εξαρτάται πρωτίστως από το ποσό του ιού που βρίσκεται στο αίμα. Πιο συγκεκριμένα ο τίτλος των HBV στο αίμα συσχετίζεται με την παρουσία του HBcAg. Έτσι η εκτίμηση για την μολυσματικότητα του ιού κυμαίνεται από 2% έως και 40% (σε παρουσία του HBcAg). Ο συνολικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού μετά από ατυχηματική διαδερμική έκθεση σε αίμα ατόμου θετικού για το HBsAg υπολογίζεται σε 26% από όπου στο 20% ανιχνεύεται μόνο ορολογικά ενώ στο 6% θα παρατηρηθεί κλινική εκδήλωση της νόσου. Κέντρα Ελέγχου Λοιμώξεων υπολογίζουν ότι άτομα στις ΗΠΑ, στα οποία τα είναι επαγγελματίες υγείας μολύνονται με τη νόσο της ηπατίτιδας Β ετησίως. Αυτό οδηγεί σε θάνατο 250 ατόμων του ιατρικού και παρα ίατρικού προσωπικού. Φαίνεται, επίσης, ότι το ποσοστό του προσωπικού των αναισθησιολογικών τμημάτων που είναι οροθετικοί στο HBsAg συσχετίζεται με το ποσοστό στο γενικότερο πληθυσμό στην αντίστοιχη γεωγραφική περιοχή και γενικότερα είναι αυξημένο σε σχέση με το γενικότερο πληθυσμό. Επιπλέον φαίνεται ότι η πρώτη επαφή με τον ιό γίνεται πρώιμα στη φάση εκπαίδευσης, δηλαδή στις πρώιμες επαφές του προσωπικού με ασθενείς. Οι κυριότερες πηγές μετάδοσης του ιού είναι άτομα που υπόκεινται σε αιμοδιύλυση, ομοφυλόφιλοι άνδρες και άτομα που χρησιμοποιούν παρεντερικά φάρμακα (όπως οι τοξικομανείς). Συχνά οι φορείς δεν ανευρίσκονται ενδονοσοκομειακά επειδή ο προεγχειρητικός εργαστηριακός έλεγχος και το ιστορικό δεν επαρκούν για τη διάγνωση. Αν και ο ιός ανευρίσκεται στη σίελο είναι απίθανη η μετάδοση μέσω των στοματικών εκκρίσεων μετά από επαφή με το βλεννογόνο. Η συγκέντρωση του ιού στο σπέρμα και στη σίελο είναι ως φορές χαμηλότερη από ότι στον ορό και είναι ουσιαστικά μη aνιχνεύσιμος στα ούρα και στα κόπρανα. Είναι όμως δυνατόν να μεταδοθεί ο ιός μέσω ανθρώπινου δήγματος. Δυστυχώς ο ιός είναι ιδιαίτερα aνθεκτικός και παραμένει δραστικός ακόμη και μετά από μία εβδομάδα σε κηλίδες αίματος πάνω σε επιφάνειες. Επιπλέον, ο ιός δεν απενεργοποιείται στους 60oC για 4 ώρες, ούτε με διαλύματα φαινόλης ή χλωράλης. Τα γάντια, ως γνωστόν, δεν προστατεύουν από νυγμό βελόνης και έτσι η μετάδοση του ιού διευκολύνεται ιδιαίτερα. Εμβόλιο κατά του HBV Λαμβάνοντας υπ' όψιν τα παραπάνω, γίνεται κατανοητό ότι η αρχική και βασική στρατηγική πρόληψης έναντι του HBV είναι ο εμβολιασμός, ιδιαίτερα του προσωπικού των αναισθησιολογικών τμημάτων αλλά και όλων των επαγγελματιών υγείας. Μετά από χορήγηση 3 δόσεων εμβολίου στο δελτοειδή μυ (0,1 και 6 μήνες) αναπτύσσονται αντισώματα σε ποσοστό 90%. Σήμερα υπάρχουν εμβόλια που παράγονται με ανασυνδυασμένη τεχνολογία, τα οποία είναι ασφαλή ( απενοχοποιημένα από τη μετάδοση άλλων ιών όπως του AIDS) και είναι ικανά να αναπτύξουν ανοσία έναντι του HBV. Ο εμβολιασμός συνοδεύεται από ορολογικό έλεγχο προ και 2 μήνες μετά το τέλος των 3 δόσεων εμβολιασμού, ώστε να εξακριβωθεί η ανάπτυξη τίτλου 10 miuml anti-hbsag. Άτομα που δεν ανταποκρίνονται στον εμβολιασμό μπορεί να αναπτύξουν αντισώματα μετά από πρόσθετους εμβολιασμούς σε ποσοστό 25%. Τα κέντρα ελέγχου λοιμώξεων υποστηρίζουν ότι εμβολιασμένοι ενήλικες με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα δε χρειάζονται επιπλέον δόσεις για τουλάχιστον 7 χρόνια. Η κύηση δεν αποτελεί aντένδειξη για εμβολιασμό. Άτομα στα οποία ποτέ δεν επιτεύχθηκε ικανοποιητικός τίτλος αντισωμάτων ενημερώνονται και αντιμετωπίζονται ως μη εμβολιασμένα. Ασθενείς με χαμηλό τίτλο αντισωμάτων φαίνεται ότι αυξάνουν ταχύτατα τον τίτλο μετά από χορήγηση μιας δόσης εμβολίου που σημαίνει ότι η αναμνηστική απάντηση υπάρχει. Επιπλέον παρόλο που αναφέρθηκαν περιπτώσεις μόλυνσης από τον ιό HBV ακόμη και μετά από έναν επιτυχή εμβολιασμό κανένα από αυτά τα άτομα δεν ανέπτυξε συμπτωματική νόσο ή χρόνια λοίμωξη. Δε συνιστώνται επαναληπτικές δόσεις ούτε συνεχείς ορολογικοί έλεγχοι. Το προσωπικό στο οποίο δεν ανιχνεύονται αντισώματα και είναι ύποπτο για επαφή με τον ιό HBV πρέπει να aνοσοποιείται με ανοσοσφαιρίνη ηπατίτιδας Β (HbiG) και να εμβολιάζεται. Η HbiG χορηγείται για προφύλαξη μέχρις ότου να

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 279 εμφανισθούν στον ορό τα anti-hbsag που αναπτύσσονται μετά την χορήγηση του εμβολίου. Επίσης χορηγείται μία δόση HbiG ένα μήνα μετά την αρχική, επειδή τα anti-hbsag έχουν χρόνο ημίσειας ζωής 22 μέρες. Η HbiG πρέπει να χορηγηθεί μέσα στο πρώτο τριήμερο. Παλαιότερες συστάσεις πρότειναν μετά την έκθεση στον ιό σε εκείνα τα άτομα που δεν έχουν προηγούμενο έλεγχο τίτλου αντισωμάτων στον προηγούμενο χρόνο ή που ο τίτλος των αντισωμάτων είναι μικρότερος ή ίσος με 10 miu/ml ακόμη και αν παλαιότερος ορολογικός έλεγχος έδειξε ικανοποιητικό τίτλο αντισωμάτων να χορηγείται ανοσοσφαιρίνη. Σήμερα, όμως, τα κέντρα ελέγχου λοιμώξεων προτείνουν ότι άτομα τα οποία ανέπτυξαν προστατευτικό τίτλο αντισωμάτων έστω και μία φορά, να μην λαμβάνουν επαναληπτική δόση εμβολίου και να μην επανελέγχονται ορολογικά αν εκτεθούν στον ιό. Οι υπηρεσίες επαγγελματιών υγείας προσπαθούν να καταγράψουν την ανοσοποίηση όλου του προσωπικού έναντι του ιού HBV ώστε να αποφεύγονται περιττοί ορολογικοί έλεγχοι μετά την έκθεση στον ιό. Σε άτομα του προσωπικού στα οποία έχει προηγηθεί ανοσοκαταστολή συνίσταται να γίνει HbiG και εμβολιασμός ιδιαίτερα όταν ο τίτλος αντισωμάτων τους δεν ήταν ποτέ επαρκής. (πίνακας 1) Ηπατίτιδα C Ο ιός της ηπατίτιδας C ανακαλύφθηκε από τον Choo το 1989 και έτσι ερμηνεύτηκαν αιτιολογικά οι ηπατίτιδες που ως τότε καλούνταν non-a, non-b. Έκτοτε φάνηκε ότι άτομα ετησίως μολύνονται από τον ιό. Το ποσοστό εμφάνισης της λοίμωξης για τις ΗΠΑ ανέρχεται στο 1.4% ενώ παγκοσμίως αναφέρονται ποσοστά 6% έως 14%. Με την εφαρμογή των ορολογικών tests για τον HCV φάνηκε ότι ηπατίτιδες που εμφανίστηκαν μετά από μετάγγιση αίματος οφείλονταν σε αυτόν τον ιό. Επιπλέον, μεγάλος αριθμός πολυμεταγγιζόμενων ατόμων είχε προσβληθεί με τον ιό και εμφάνιζε χρόνια ηπατική νόσο με αυξημένους δείκτες ηπατικής βλάβης. Όταν προστέθηκαν στις εξετάσεις ρουτίνας της αιμοδοσίας οι ορολογικές εξετάσεις του HCV, τα ποσοστά μόλυνσης από τον ιό στους δότες αίματος μειώθηκαν. Η εμφάνιση μόλυνσης από τον ιό στους δότες αίματος ανέρχεται στο 5%. Η πιθανότητα μετάδοσης του ιού μέσω μετάγγισης αίματος έχει μειωθεί με την επιλογή των δοτών με αυστηρότερα κριτήρια και με τον ορολογικό έλεγχο του αίματος. Παρόλα αυτά οι αιμοφιλικοί λόγω της συχνής και μεγάλης ανάγκης αίματος έχουν μολυνθεί σε ποσοστό μέχρι και 90%. Επίσης άτομα που υπόκεινται σε αιμοδιύληση για μεγάλο χρονικό διάστημα εμφανίζουν ποσοστό λοίμωξης που κυμαίνεται από 13% έως και 37%. Πολύ μεγάλα ποσοστά μόλυνσης της τάξης του 97% εμφανίζουν οι χρήστες ενδοφλέβιων φαρμάκων, ιδίως όσοι χρησιμοποιούν βελόνες χρησιμοποιημένες για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με ποσοστό 4% αυτών που δεν έπαιρναν ενδοφλέβια Μη εμβολιασμένο Πρόσφατα εμβλιασμένο HBIGx1 +έναρξη εμβολιασμού Έναρξη εμβολιασμού Έναρξη εμβολιασμού Ικανοποιητική αντισωματική απάντηση Καμία θεραπεία Καμία θεραπεία Καμία θεραπεία Μη ικανοποιητική αντισωματική απάντηση Έλεγχος I Άγνωστη απάντηση Δόση HBIG: 0,06 ml/kgim Επαρκής τίτλος αντισωμάτων > 1 Ο miu/ml HBIG χ 2 ή HBIG χ 1 και επανεμβολιασμός για anti-hbv: -σε επαρκή τίτλο, καμία θεραπεία - σε ανεπαρκή τίτλο, HBIG χ 1 + μία δόση εμβολίου Καμία θεραπεία Καμία θεραπεία Σε αυξημένο κίνδυνο, αντιμετώπιση όπως σε «πηγή» HbsA - θετικό Έλεγχος για anti-hbv: -σε επαρκή τίτλο, καμία θεραπεία - σε ανεπαρκή τίτλο, έναρξη επνανεμβ?λιασμού

4 280 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΥΑΠΚΗΣ ΙΑΥΡΙΚΗΣ φάρμακα. Άλλοι μηχανισμοί έκθεσης στον ιό είναι μέσω των βελονών που χρησιμοποιούνται στα τατουάζ, στη μεταμόσχευση οργάνων, από τις ενδοφλέβιες aνοσοσφαιρίνες και τέλος η έκθεση των επαγγελματιών υγείας. Ο ιός φαίνεται να μεταδίδεται σεξουαλικά σε ποσοστά που κυμαίνονται από Ο έως και 27%. Παράγοντες κινδύνου φαίνεται να είναι ο τίτλος του RNA του HCV, ο αριθμός των συντρόφων και ίσως, η ύπαρξη του HIV. Όσων αφορά στη μετάδοση από μητέρα προς έμβρυο και εδώ τα επίπεδα του ιού στο αίμα της μητέρας και η ύπαρξη λοίμωξης από HIV φαίνεται να συσχετίζονται. Μια εργασία αναφέρει την εμφάνιση λοίμωξης στο νεογέννητο σε ποσοστό 1%. Μετάδοση στους επαγγελματίες υγείας Ο κίνδυνος έκθεσης των επαγγελματιών υγείας και κυρίως αυτών της επείγουσας ιατρικής, όπως συμβαίνει για όλες τις λοιμώξεις μέσω του αίματος, είναι μεγάλος και συνεχής. Μελέτες αναφέρουν ύπαρξη anti-hcv σε ποσοστό 1% έως 3% ανάμεσα στους γιατρούς της επείγουσας ιατρικής. Φαίνεται επίσης ότι και στην ηπατίτιδα C τα ποσοστά μόλυνσης του προσωπικού συσχετίζονται με τα αντίστοιχα ποσοστά του γενικού πληθυσμού της συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής. Περίπου εργαζόμενοι εκτίθενται στον ιό, είτε σε αίμα είτε σε υγρά σώματος, εισπνοή μικροσταγόνων αίματος ή νυγμό από βελόνη. 4 με 10 % των ατυχημάτων με βελόνες μολυσμένες από τον ιό οδηγούν σε λοίμωξη. Δυστυχώς υπάρχει αδυναμία διάκρισης παλιάς λοίμωξης από την ενεργό και συνήθως το ιστορικό είναι ασαφές. Γενικά, λοιπόν, συνιστάται η επαγρύπνηση για αυτούς που έχουν εκτεθεί και η βαρύτητα πέφτει στη λήψη προφυλακτικών μέσων που θα καθιερωθούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Μοριακή Βιολογία Ο ιός της ηπατίτιδας C χαρακτηρίζεται από πολλούς γονότυπους και παρόλο που τα αντισώματα είναι παρόμοια έχουν διαφορετική κλινική εκδήλωση με διαφορετική απάντηση στη θεραπεία. Οι διαφορετικοί τύποι του ιού κατατάσσονται με τεχνολογία PCR (polymerase chain reaction). Όταν κάποιο άτομο μολυνθεί με τον ιό αναπτύσσει πληθυ- σμό με γενετικά διακριτούς τύπους οι οποίοι εμπλέκονται με την ανάπτυξη εμβολίου, την απάντηση στην ανοσοποίηση και στην ανάπτυξη χρόνιας νόσου. Έτσι εξηγείται γιατί ένα άτομο το οποίο έχει εκτεθεί στον ιό μπορεί να αναπτύξει οξεία ηπατίτιδα σε μια από τις επόμενες εκθέσεις του. Παθοφυσιολογία Πολλές μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και τα aσυμπτωτικά, κατά τα άλλα, υγιή άτομα εμφανίζουν ηπατική βλάβη η οποία κυμαίνεται από τη χρόνια ηπατίτιδα μέχρι και το ηπατικό καρκίνωμα. Διάγνωση Σημαντικό σημείο στη διάγνωση της ηπατίτιδας C είναι η λήψη σαφούς ιστορικού για πιθανή επαφή με τον ιό. Ο χρόνος επώασης του ιού είναι5 ως 8 εβδομά'" δες. Τα μόνα τέστς που εγκρίνονται από τη US FDA είναι αυτά που μετρούν αντί-ηcv. Το αντίσωμα ανιχνεύεται στο 80% των περιπτώσεων μέσα σε 15 εβδομάδες μετά την έκθεση και στο 97% τους επόμενους μήνες. Ο έλεγχος των αντισωμάτων δεν μπορεί να διακρίνει την οξεία από την χρόνια λοίμωξη. Αν η διάγνωση είναι υπό αμφισβήτηση, μπορεί να επιβεβαιωθεί με επιπλέον ελέγχους όπως η PCR (αλυσιδωτή αντίδραση της πολυμεράσης για το RNA του HCV). Η PCR μπορεί να ανιχνεύσει το RNA του ιού 1 ως 2 εβδομάδες μετά την έκθεση. Σπάνια η ανίχνευση του RNA του ιού είναι το μοναδικό στοιχείο ύπαρξης της λοίμωξης. Το HCV RNA ανιχνεύεται στο 75% ως 85% των ατόμων με αντί-ηcv, και στο 97% των ατόμων με οξεία ή χρόνια λοίμωξη. Επειδή μπορεί ο έλεγχος να βγει αρνητικός σε ύπαρξη λοίμωξης, ο ορολογικός έλεγχος πρέπει να επαναλαμβάνονται σε καθορισμένα διαστήματα. Προφυλακτικά μέτρα μετά την έκθεση στον ιό Αν και η ιντερφερόνη φαίνεται να έχει κάποιο όφελος σε χρόνια HCV, δεν υπάρχουν μελέτες που να εξετάζουν τη χρήση της καθώς και άλλων αντι-ι"ίκών παραγόντων για την πρόληψη λοίμωξης από τον ιό της HCV. Επιπλέον, η ιντερφερόνη είναι ακριβή, χορηγείται ενδοφλέβια και έχει επιπλοκές και γι αυτό δε συνιστάται προφυλακτικά. Παλιότερα, είχε εφαρμοσθεί η χορήγηση ανοσοσφαιρίνης μετά από

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'fΑτΙΚΗΣ!ΑrΡΙΚΗΣ 281 ατυχηματική έκθεση στον ιό για τη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης λοίμωξης. Το 1994, η συμβουλευτική επιτροπή για θέματα aνοσοποίησης στις Η.Π.Α. ( Advisory Committee ση Immunization Practices) συμπέραναν από μελέτες ότι δεν υπάρχει ένδειξη προφυλακτικής χορήγησης ανοσοσφαιρίνης για την HCV. Έτσι η διευθέτηση των ατόμων που έχουν εκτεθεί στον ιό περιορίζεται αφ ενός στην εντόπισή τους και αφ ετέρου στους εργαστηριακούς ελέγχους που πραγματοποιούνται σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Αρχικά γίνεται έλεγχος για αντι- HCV και αλανιν-άμινοτρανσφεράση. Ο δεύτερος έλεγχος ακολουθεί σε 4 ως 6 εβδομάδες. Σε αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης, πραγματοποιείται PCR HCV RNA στο ίδιο χρονικό διάστημα. Εκείνοι που μολύνονται παρακολουθούνται για τυχόν εκδήλωση χρόνιας ηπατικής νόσου. Η πρώιμη ανίχνευση των ατόμων που μολύνθηκαν από τον ιό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί η πρόωρη έναρξη θεραπείας με ιντερφερόνη έδειξε μείωση της εκδήλωσης της νόσου. Η ιντερφερόνη χορηγείται σε όσους εμφανίζουν αυξημένο ποσό αλανιν-άμινοτρανσφεράσης, σε θετικούς για HCV RNA, και σε όσους έχουν βιοψία ήπατος που δείχνει στοιχεία φλεγμονής και νέκρωσης. Ο συνδυασμός με ribavirin φαίνεται να έχει ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. Παραμονή της ανταπόκρισης στη θεραπεία παρατηρείται δυστυχώς μόνο στο 30% των ασθενών και η εμφάνιση επιπλοκών συχνά οδηγεί σε διακοπή της θεραπείας. Επιπλέον, δεν υπάρχει τρόπος να εντοπίσουμε τα άτομα που θα έχουν παραμονή της ανταπόκρισης στη θεραπεία. Αν και το φρόνιμο για όσους έχουν εκτεθεί στον ιό είναι να πάρουν προφυλάξεις κατά την σεξουαλική επαφή για 6 ως 9 μήνες, το ποσοστό μετάδοσης του ιού από επαγγελματική έκθεση είναι μικρό και μέσω της σεξουαλικής επαφής ακόμη μικρότερο. Αν και έχει αναφερθεί περιστατικό μετάδοσης του ιού από δήγμα ανθρώπου, δεν έχει aνιχνευθεί ιός στα ούρα, στα κόπρανα, στη σίελο, στις κολπικές εκκρίσεις ή στο σπέρμα ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C ακόμα και όταν ο ιός ανιχνεύεται στο αίμα. Ο ιός της ανοσοανεπάρκειας (HW) Ο ιός του AIDS είναι ένας ρετροιός. Η λοίμωξη από τον HIV διαιρείται σε 3 φάσεις: το οξύ ιογενές σύν- δρομο, μία περίοδο aσυμπτωματικής λοίμωξης, και τελικά συμπτωματική εκδήλωση της νόσου. Η συμπτωματική ανοσοανεπάρκεια μπορεί να εκδηλωθεί ακόμη και μετά από αρκετά χρόνια. Η λοίμωξη από τον ιό μπορεί να διαπιστωθεί με την ανίχνευση αντισωμάτων κατά του ιού. Στη συνέχεια επιβεβαιώνεται με Westem blot ή με ανοσοφθορισμό. Το RNA του ιού υπολογίζεται με P R ή με χρήση DNA. Μετά την επαφή με τον ιό, η ορομετατροπή εμφανίζεται συνήθως σε 6 ως 12 εβδομάδες. Στις Η.Π.Α., το 81% από τους επαγγελματίες υγείας που βρέθηκαν οροθετικοί μετά από έκθεση στον ιό, εκδήλωσαν ένα οξύ ιογενές σύνδρομο περίπου στις 25 μέρες από την έκθεση. Κατά μέσω όρο το διάσημα αυτό υπολογίζεται στις 45 μέρες. Επιπλέον αναφέρθηκαν 3 περιστατικά που έγιναν οροθετικά καθυστερημένα στους 12 μήνες. Μελέτες δείχνουν ότι μετά τη μετάδοση του ιού μεσολαβεί μια περίοδος «Παράθυρο» πριν η λοίμωξη γίνει συστηματική. Κίνδυνος μετάδοσης Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού διαδερμικά από βελόνη ή άλλο αιχμηρό εργαλείο αναφέρεται περίπου 0.3%. Η μετάδοση του ιού καθορίζεται από δύο κύριους παράγοντες: το ποσό του αίματος με το οποίο θα έρθει σε επαφή το αίμα του λήπτη και ο αριθμός των ιών που εντοπίζονται σε αυτό το αίμα. Επιπλέον παράγοντες που φαίνονται να παίζουν ρόλο στην επιτυχή μετάδοση του ιού είναι το βάθος του τραύματος, εμφανές αίμα στο αντικείμενο μετάδοσης και η είσοδος της βελόνης σε αυλό αγγείου. Σε μία μελέτη φάνηκε ότι από 147 διαδερμικές εκθέσεις σε αίμα aσυμπτωματικών ασθενών, καμία δεν οδήγησε σε λοίμωξη. Σε μία άλλη, όμως, σε 4 άτομα από 889 που εκτέθηκαν σε αίμα από ασθενείς με AIDS, εμφανίστηκε μετάδοση του ιού. Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού μέσω του βλεννογόνου φαίνεται να είναι πολύ μικρότερος αν και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Δήγμα ασθενούς με AIDS μπορεί σπάνια να μεταδώσει τον ιό, ιδιαίτερα αν έρθει σε επαφή με το αίμα του λήπτη. Μέτρα προφύλαξης μετά την έκθεση με τον HW Μελέτη σε ανθρώπους που να ελέγχει την αποτελεσματικότητα της προφυλακτικής φαρμακευτικής θεραπείας μετά από έκθεση στον ιό, ίσως να μη γίνει

6 282 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ποτέ λόγω του μικρού βαθμού μετάδοσης που θα απαιτούσε μελέτη τεραστίου αριθμού εκθέσεων στον ιό και επιπλέον εμπλέκονται και θέματα ηθικής. Σε μελέτες μεμονωμένων περιστατικών έκθεσης επαγγελματιών υγείας οι οποίοι έλαβαν zidovudine (ZDV), ο κίνδυνος λοίμωξης φάνηκε να μειώνεται κατά 81%. Πάντως, στη βιβλιογραφία αναφέρονται τουλάχιστον 18 περιπτώσεις όπου η προφυλακτική αγωγή δεν ήταν αποτελεσματική. Παράγοντες που πιθανόν να συνέβαλαν στην αποτυχία περιλαμβάνουν αντίσταση στα φάρμακα αυτά, καθυστέρηση στην έναρξη της θεραπείας ή βραχεία διάρκειά της. Στην πράξη η εφαρμογή προφυλακτικής αγωγής είναι μάλλον εμπειρική. Η ZDV είναι ο μόνος παράγοντας για τον οποίο υπάρχουν ενδείξεις αποτελεσματικότητας και γι αυτό θεωρείται πρώτης επιλογής. Λόγω όμως της αντίστασης που μπορεί να αναπτυχθεί και δεδομένου ότι η χρήση περισσότερο του ενός παράγοντα είναι αποτελεσματικότερη, κατά κανόνα, προτείνεται από το κέντρο ελέγχου λοιμώξεων (CDC) θεραπεία με συνδυασμό 2 φαρμακολογικών παραγόντων σε χαμηλού κινδύνου έκθεση και 3 σε υψηλού κινδύνου. Οι παράγοντες που επιλέγονται είναι: ZDV, 3TC (Iamivudine ), NRτis (nucleoside reverse transcriptase inhibitors) και σπανιότερα, αναστολείς πρωτεάσης. Η τοξικότητα και το μεγάλο κόστος των φαρμάκων σε συνδυασμό με το μικρό ποσοστό μετάδοσης μετά από επαγγελματική έκθεση στον ιό, απαιτούν σύνεση στη χρήση τους προφυλακτικά. Το μηνιαίο κόστος προφυλακτικής θεραπείας ανέρχεται στα $5 00 με $1,000.Αν το άτομο "πηγή" είναι HIV- αρνητικός και δεν υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης από HIV, δε συνιστώνται επιπλέον εξετάσεις. Συχνά, υπάρχουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα γι αυτό και, αν και ξεκινά η προφυλακτική αγωγή, γίνεται πάντα επανέλεγχος στο άτομο πηγή. Το άτομο "πηγή" πρέπει να ενημερώνεται για το ατύχημα και για τον έλεγχο που πρόκειται να γίνει και να διασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση το ιατρικό απόρρητο. Κάθε περίπτωση πρέπει να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα και το άτομο που εκτίθεται στον ιό να ενημερώνεται για τα ποσοστά μετάδοσης, αλλά και για τους κινδύνους της προφυλακτικής θεραπείας ώστε να συμμετέχει στις αποφάσεις. Η θεραπεία πρέπει να ξεκινά άμεσα, και σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου,πριν ληφθούν τα εργαστηριακά αποτελέσματα, γιατί φαίνεται πως έτσι αυξάνεται η αποτελεσματικότητά της. Γι αυτό οι υπηρεσίες λοιμώξεων πρέπει να είναι διαθέσιμες όλο το 24ωρο. Αν και η αγωγή πρέπει να εφαρμόζεται από το πρώτο 24ωρο, επειδή το χρονικό διάστημα στο οποίο είναι αποτελεσματική είναι άγνωστο, η έναρξή της συνιστάται ακόμη και μετά από 36 ώρες. Αν η πηγή είναι άγνωστη τότε κάθε περίπτωση μελετάται μεμονωμένα, για παράδειγμα αναλόγως με το είδος του αιχμηρού αντικειμένου και την ύπαρξη αίματος σε αυτό. Η προφυλακτική αγωγή συνιστάται για 4 εβδομάδες κατά τις οποίες το άτομο βρίσκεται σε στενή παρακολούθηση και μπορεί να διακοπεί αν το επιθυμεί ο ίδιος ο επαγγελματίας υγείας ή αν εμφανισθεί τοξικότητα. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι επαναλαμβάνονται στις 6 εβδομάδες, στις 12 εβδομάδες και στους 6 μήνες. Κάποιοι ειδικοί προτείνουν επανέλεγχο και στους 12 μήνες. Συγχρόνως, πραγματοποιούνται επαναλαμβανόμενοι έλεγχοι κάθε 2 εβδομάδες, για ανάπτυξη τοξικότητας: γενική αίματος και τύπος λευκών, ηπατικά ένζυμα και έλεγχος νεφρικής λειτουργίας. Πιο συχνά εμφανίζεται ήπια τοξικότητα με ναυτία, διάρροια και κακουχία. Σε περίπτωση που πρόκειται για έγκυο επαγγελματία υγείας, φαίνεται ότι η ZDV δε συσχετίζεται με γενετικές ανωμαλίες. Πάντως, ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται. Επίσης πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την αποφυγή μετάδοσης του ιού αφ ενός στον σεξουαλικό σύντροφο του ατόμου και αφ ετέρου ατυχηματικά στους ασθενείς για το διάστημα αυτό των 6 μηνών. Πάντως η δευτερογενής μετάδοση είναι απίθανη. Δεν είναι επίσης απαραίτητο να απομακρυνθεί από τη φροντίδα των ασθενών, αλλά να ακολουθήσει τους γενικούς κανόνες αποφυγής μετάδοσης λοιμώξεων. Ο επαγγελματίας πρέπει να ζητά ιατρική συμβουλή σε κάθε περίπτωση που μετά την έκθεση στον ιό βιώσουν ένα οξύ ιογενές σύνδρομο με πυρετό, μυαλγία, διόγκωση λεμφαδένων, κνησμό και κακουχία. Σε κάθε ατυχη ματ ι κ ή έκθεση σε αίμα πρέπει να ενημερώνεται η επιτροπή ελέγχου λοιμώξεων τόσο όσο και η παγκόσμια. Για αποφάσεις που αφορούν προφυλακτική αγωγή σε ατυχηματική έκθεση λειτουργεί τηλεφωνική γραμμή (National Clinician's Post - Exposure Prophylaxis Hotline: )

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 283 και ηλεκτρονικη διεύθυνση Ι ο ί που μετα δίδ ονται με την αναπνευστικ η ο δό Οι πιο συχνές λοιμώξεις αφορούν τις ιώσεις και κυρίως αυτές που μεταδίδονται από το αναπνευστικό, οι οποίες, αν και είναι λιγότερο απειλητικές για τη ζωη είναι αυτές που δυσκολότερα ελέγχονται με μέτρα πρόληψης. Ιός της ινφλουένζας Ο ιός της ινφλουένζας μεταδίδεται εύκολα με το βηχα και το φτέρνισμα για πέντε μέρες μετά την εκδηλωση των συμπτωμάτων. Έτσι συχνά παρατηρούνται επιδημίες λοιμώξεων. Αν και πρόκειται για λοιμώξεις που δεν συνδυάζονται με αυξημένη νοσηρ6τητα, συσχετίζονται με αυξημένο ποσοστό απουσίας από τον εργασιακό χώρο. Οι αναισθησιολόγοι που έρχονται σε επαφη με το αναπνευστικό σύστημα των αρρώστων αποτελούν φορείς μετάδοσης του ιού και θα ηταν σκόπιμο να εμβολιάζονται κάθε χρόνο την περίοδο Οκτωβρίου- Νοεμβρίου με το αντίστοιχο εμβόλιο που προσφέρεται κάθε χρόνο Συγκυτιακός ιός του αναπνευστικού Ο ιός αυτός μεταδίδεται μέσω μεγάλων σταγόνων και βλέννας του αναπνευστικού και μεταδίδεται για επτά μέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Η καλη καθαριότητα των χεριών, η χρηση μάσκας και γάντιών, καθώς και ο καθαρισμός μολυσμένων επιφανειών φαίνεται να περιορίζει ιδιαίτερα τη μετάδοση του ιού, ο οποίος είναι δυνατό να διατηρεί τη δραστικότητά του σε μολυσμένες επιφάνειες μέχρι και έξι ώρες. Ρινοϊοί Και αυτοί οι ιοί μεταδίδονται μέσω μεγάλων σταγόνων που μολύνουν τα χέρια του προσωπικού. Και εδώ έχει λοιπόν μεγάλη αξία το καλό πλύσιμο των χεριών και ο καθαρισμός των επιφανειών. Λόγω του μεγάλου αριθμού ρινο"ίών, περίπου 100, η πιθανότητα ανάπτυξης εμβολίου στο μέλλον είναι πολύ μικρη. Ι ο ί του έ ρπητα Οι ιοί του απλού έρπητα (τύποι 1 και 2) μεταδίδονται εύκολα με στενη επαφη και έτσι τα περισ- σότερα άτομα έχουν μολυνθεί μέχρι τη μέση ηλικία. Έτσι οι λοιμώξεις του έρπητα ενδονοσοκομειακά δεν είναι συχνές. 1. Ο ιός του έρπητα ζωστήρα Το ιατρικό και παρα ίατρικό προσωπικό που έχει ενεργη λοίμωξη από τον ιό του έρπητα ζωστηρα μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε άλλα άτομα του προσωπικού η σε ασθενείς μέχρι και 5 η 6 μέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Οι αναισθησιολόγοι και το παρα ίατρικό προσωπικό πρέπει να ελέγχονται ορολογικά, παρόλο που φαί νεται πως όλα τα άτομα ηλικίας άνω των 36 είναι θετικοί σε αντισώματα. Αν κάποιος βρεθεί αρνητικός θα πρέπει να αποφύγει την επαφη με άτομα με ενεργό λοίμωξη η να aνοσοποιηθεί με ζωντανούς αδρανοποιημένους ιούς. Προσωπικό που έχει εκτεθεί σε με άτομα με ενεργό λοίμωξη μπορεί να προφυλαχθεί με χορηγηση ανοσοσφαιρίνης για το ιό μέσα σε 96 ώρες μετά την έκθεση. 2. Ο ιός του απλού έρπητα Ο ιός τύπου 1 μεταδίδεται εύκολα εισχωρώντας μέσα από το στοματικό βλεννογόνο και συνηθως παραμένει σε λανθάνουσα φάση στο γάγγλιο του αισθητικού νεύρου. D ιός τύπου 2 ανηκει στα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσηματα. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί από τη μητρα στο νεογέννητο κατά τη διάρκεια του κολπικού τοκετού. Τα χέρια του προσωπικού μπορεί να είναι μολυσμένα από τον ιό και να τον μεταφέρουν σε άλλους ασθενείς. Ο πιο σημαντικός όμως επαγγελματικός κίνδυνος που αφορά τους αναισθησιολόγους είναι η ερπητικη προσβολη των δακτύλων και των παρωνυχιών η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω οποιασδηποτε λύσης της συνέχειας του δέρματος. Εκδηλώνεται με φυσαλίδα που περιβάλλεται από ερύθημα. Αν και συχνά μπορεί να είναι δύσκολο να διαφοροδιαγνωσθεί από βακτηριδιακη λοίμωξη η θεραπεία παραμένει συντηρητικη. Βασικό μέτρο πρόληψης για την ερπητικη παρωνυχία είναι η εφαρμογη γαντιών από τους αναισθησιολόγους κατά την ενδοτραχειακη διασωληνωση, την αναρρόφηση των εκκρίσεων και την τοποθέτηση ρινογαστρικού καθετηρα. Οι αναισθη-

8 284 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑτΙΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ σιολόγοι που έχουν ενεργό ερπητική λοίμωξη καλό θα είναι να απομακρύνονται από το κλινικό έργο. Η ακυκλοβίρη μπορεί να μειώσει το χρονικό διάστημα της λοίμωξης και την ένταση των συμπτωμάτων. Μεγαλοκυτταροϊός Ο ιός αυτός φαίνεται ότι απαιτεί στενή επαφή με άτομο που νοσεί έτσι ώστε να μεταδοθεί. Η νόσος έχει δραματικές συνέπειες όταν εκδηλωθεί σε έγκυες λόγω της μετάδοσης στο έμβρυο που παρατηρείται στο 2.5%. 10% των νεογέννητων εκδηλώνουν συγγενή λοίμωξη από CMV. Γενικά, φαίνεται ότι η λοίμωξη από CMV δεν είναι επαγγελματικός κίνδυνος και απλά μέτρα όπως το πλύσιμο των χεριών και η εφαρμογή γαντιών είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη μετάδοσης του ιού. Ερυθρά Η λοίμωξη από ερυθρά συνοδεύεται από σημαντική απώλεια εργατοωρών, νοσηρότητα των εργαζομένων και αύξηση του κόστους για τα νοσοκομεία. Αν και το μεγαλύτερο ποσοστό των ενηλίκων έχει aνοσοποιηθεί για την ερυθρά, ένα σημαντικό ποσοστό (20%) είναι υποψήφιες να νοσήσουν. Η λοίμωξη από ερυθρά στο πρώτο τρίμηνο της κύησης ενοχοποιείται για συγγενείς ανωμαλίες ή εμβρυ ίκό θάνατο. Η μόνη αξιόπιστη μέθοδος πρόληψης είναι ο ορολογικός έλεγχος αντισωμάτων επειδή το ιατρικό ιστορικό από μόνο του έχει αποδειχθεί αναξιόπιστο. Πολλά νοσοκομεία προτείνουν ορολογικό έλεγχο και εμβολιασμό με αδρανοποιημένο ιό ερυθράς ιδιαίτερα στις γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης και σε όσους μπορεί να μεταδώσουν τον ιό σε έγκυες γυναίκες. Ιλαρά Στην κλινική πράξη έχει παρατηρηθεί μετάδοση του ιού από ασθενή σε ασθενή και από ασθενή στο προσωπικό. Το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων προτείνει ότι το προσωπικό θεωρείται aνοσοποιημένο έναντι του ιού όταν αναφέρει τουλάχιστον 2 εμβολιασμούς για τον ιό της ιλαράς, όταν αναφέρει μία ιατρική διάγνωση της νόσου ή όταν διαθέτει αντισώματα κατά του ιού κατά τον ορολογικό έλεγχο. Όσοι δεν θεωρούνται aνοσοποιημένοι θα πρέπει να υποβληθούν σε 2 εμβολιασμούς κατά του ιού της ιλαράς. Φυματίωση Το ποσοστό εμφάνισης της φυματίωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αυξήθηκε κατά 16% από το 1985 ως το Οι λοιμώξεις αυτές αφορούσαν κυρίως μετανάστες, αναζωπυρώσεις και άτομα ανοσοκατασταλμένα και χαρακτηρίζονταν από ανθεκτικότητα στη συνήθη θεραπεία. Επίσης, παρατηρήθηκε μετάδοση σε επαγγελματίες υγείας, κυρίως λόγω της έλλειψης υποψίας για την ύπαρξη της λοίμωξης. Τα κέντρα ελέγχου λοιμώξεων ανακοίνωσαν μέτρα προφύλαξης και οι επαγγελματίες της επείγουσας ιατρικής πρέπει να υποψιάζονται και να προφυλάσσονται από τη μετάδοση του μυκοβακτηριδίου. Η φυματίωση μεταδίδεται μέσω μικροσταγονιδίων που εκσφενδονίζονται κατά το βήχα, την ομιλία ή το φτέρνισμα ενός μολυσμένου ατόμου. Η μετάδοση γίνεται ευκολότερα σε διαδικασίες όπως η λαρυγγοσκόπηση και σε χώρους που δεν αερίζονται. Το ποσοστό μετάδοσης εξαρτάται από το ποσό των βακτηριδίων που ανευρίσκονται στον αέρα καθώς και από το χρονικό διάστημα της έκθεσης. Σε άτομα με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα το ποσοστό εμφάνισης της λοίμωξης μετά από την έκθεση με το μυκοβακτηρίδιο είναι 10%. Κάθε επαγγελματίας υγείας πρέπει να κάνει δερματικό έλεγχο με το που θα αρχίσει να εργάζεται και αν είναι αρνητικός να τον επαναλαμβάνει κάθε χρόνο. Αν θετικοποιηθεί αυτό αποδεικνύει λοίμωξη. Η θεραπεία εφαρμόζεται αμέσως μετά τη θετικοποιήση και συνεχίζεται για 6 ως 12 μήνες. ΔΙΕΘΝΉ ΜΕΤΡ Α ΠΡΟΛΗΨΗΣ όλα τα αιχμηρά αντικείμενα πρέπει να θεωρούνται μολυσμένα. Πρέπει να απομακρύνονται αμέσως μετά τη χρήση στα ειδικά δοχεία τα οποία πρέπει να βρίσκονται σε θέσεις όπου η πρόσβαση να είναι εύκολη. Οι βελόνες πρέπει να απομακρύνονται άμεσα χωρίς να καλύπτονται. σε κάθε επαφή με υγρά σώματος, βλεννογόνους και αίμα ασθενών πρέπει να εφαρμόζονται γάντια που να απομακρύνονται άμεσα μετά τη χρήση. Σε διαδικασίες που υπάρχει πιθανότητα εκτόξευσης

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 285 σταγονιδίων αίματος ή εκκρίσεων πρέπει επιπλέον να χρησιμοποιούνται μάσκες, προστατευτικά ματιών και ποδιές. σχολαστικό συχνό πλύσιμο των χεριών με aντισηπτικό μετά από κάθε επαφή με ασθενή και ιδιαίτερα μετά από επαφή με αίμα πρέπει να εφαρμόζεται άμεσα. να αποφεύγεται η αναζωογόνηση στόμα με στόμα και γι αυτό να υπάρχουν εύκαιρες ειδικές προσωπίδες για τον αερισμό των ασθενών. επαγγελματίες υγείας με τραύματα ή δερματίτιδα των άνω άκρων θα πρέπει να αποφεύγουν προσωρινά την επαφή με τους ασθενείς. Κατηγορ ί α 1: Λοιμώδης μονοπυρήνωση Γρίπη Λέπρα Νόσος των Λεγεωναρίων Λεπτοσπείρωση Ελονοσία Τέτανος Νεογνική οφθαλμία Κοκίτης Γι' αυτές τις καταστάσεις αρκούν τα απλά διεθνή μέτρα πρόληψης. ΜΕΤΡ Α ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝτΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ εφαρμογή διαλογής (triage) απολύμανση μολυσμένων επιφανειών αποκόμιση πληροφοριών που αφορούν τις συνθήκες έκθεσης, το ιστορικό του ασθενούς «πηγή», και το ιστορικό εμβολιασμού του επαγγελματία υγείας ο οποίος εκτέθηκε σε μολυσματική νόσο. λήψη δειγμάτων αίματος για εργαστηριακό έλεγχο από το άτομο που έχει εκτεθεί λήψη δειγμάτων αίματος από τον ασθενή «πηγή» ανοσοποίηση για τέτανο όπου επιβάλλεται προφυλακτική αγωγή για HBV όπου επιβάλλεται προφυλακτική αγωγή για HIV όπου επιβάλλεται συζήτηση με τον επαγγελματία υγείας για τους κινδύνους έκθεσης και για τα οφέλη της τ,ι;ροφυλακτικής θεραπείας αν εφαρμοσθεί προφυλακτική θεραπεία, καθορισμός πλάνου για τον έλεγχο της δόσης και των τυχόν παρενεργειών καθορισμός χρόνου επανέλεγχων του επαγγελματία με ορολογικές εξετάσεις (πίνακας 2). ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩ:ΞΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΩΝ Οι αρχές που διέπουν τη συμπεριφορά μας σε σχέση με τη μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων στο χώρο εωός νοσοκομείου, διέπουν και τη συμπεριφορά μας στα ασθενοφόρα και γενικότερα στην προνοσοκομειακή ιατρική. Κατηγορί α 2: Άνθρακας Ανεμοβλογιά Έρπις ζωστήρας Χολέρα Δυσεντερία Διφθερίτιδα Ερυσίπελας Τροφική δηλητηρίαση Γαστρεντερίτιδα Ιλαρά Ηπατίτιδα Α Ηπατίτιδα Β HIV Ερυθρά Μηνιγγίτιδα Εγκεφαλίτιδα Παρωτίτιδα Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Τύφος Έκζεμα Παρασιτώσεις Στα διεθνή μέτρα προστασίας από εκκρίσεις και αίμα προστίθεται μία μάσκα με φίλτρο σε περίπτωση διφθερίτιδας και μη ελεγχόμενης φυματίωσης. Αν έχει προηγηθεί πολύ κοντινή επαφή με μηνιγγίτιδα πιθανόν να απαιτείται aντιβιοτική προστασία. Σε πολύ κοντινή επαφή με άτομα με παρασίτωση μπορεί επίσης να χρειαστεί θεραπεία. Οι ηπατίτιδες και το HIV ανήκουν σε αυτή την κατηγορία μόνο όταν υπάρ-

10 286 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ ΙΙI!ΡΙΦΕΡΙ.ΙΑΚ.Ο\lΟΟΚΟ ΝΟΣ:ΟΚΟΜΒΙΟ eβσ:'εαλονiκησ:.αχβπα DN'JPO YΠ BI1I'XPOIJON ΒΝΔΟΝΟΣΟΚQΜΒΙΑΚΟΝ ΛΟΙΜQΞΒΩΝ ΔΒΔΠΟ Δ1WΘ1Σ ΕΚQJΣΗΣ προσqπικού ΣΕ AJMA Η BIOΛOI"D\QYt ttapai'on'i'f.σ μο Υ λοu:...,.....: ;...,......; Ημερομηνfα yέννηοης:...,...;...;.ημερομ πρόσ1ηφης:... :... Τμfιμα υπηρ8τείτι:n: eρrάσ(αι;... Ι&ότητα: Ημερομήνtα α:τuχ,ήμαι:οc; t;)ρα:... :ε. μ I μ. μ μο μάρι:uρα crι:uxflμ.ι:rroι;..... Τόχοι; crι:uxflμaioς (:ιt.χ. θάλαμοι; νοση Χ8ιρσορydο, 1C.l.π. ).. ι ο ι J ι ο ι ι ο ο f t. ο ο ι t ο ο ι ι ο ι ι ο ι ο ι ι ι ο ι οοο ο ι ο ο ο ο t Ονομ.czτα.Φνuμο ασθενο6ς:... ;; ;..., Ημερομηνtα ytννησηι;:..... ' Ημερομηνtα.εισόδόu:...,.: Κ1ινuα1:... ;.... : Αρ\θμ{Ιc; μητρcbαu ::..:Αρ\θμ(Ις Θαλάμοu: Αιτfιχ εta6δou:. ' ' r. αιrόwν Β\δος ιφ;tος: cι) Τρόκημα μa βεlδν Ο β) A1)cjη - ( qιμ.ο με αιχμηρό cινn1φμενο) Ο τ> Στιιιεtο σώμιm!ς ποu.imtotη tκeεσή < σημεubcnε. αριοτερω.δεξ!δ > Δάιctολο Ο ΔΙ Α Παλάμη Ο ΔΙΑ ΒραDόναι; Ο... ΔΙΑ Dμος Ο ΔΙΑ Μη Ο ΔΙΑ Κ - Ο ΔΙΑ Πι:έρνcι Ο ΔΙ Α θcbραιφί; ο 1\.U.o t... δ)'βκβιοη ο Βνtόια.ση (Οη ) ε) 1\.U.o (πeρι.yρφγτ:ε ) ;......;.. Το ο:tvχημα οuνέβει ( cιναλuα.ιcά ) Attuι α:τuχ,ήμαι:οc;.... ο ο $ο ο ο ο... ο ο -. ο '... : Ι'Ιροφολα:ιttικά μtι;pcι.ποu ΜΒΤ Α το ο:tvχημα..., Ημερομηνfα/'Ορα :... : : ;... :.. : : Βuρfιμc;nα:....' : ' θeραιεε(α.: '; ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο" ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο 0ο ο ο ο ο 0 ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο" ο ο ο ο ο ο ο ο. ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο t ο ο ο ι ο ο ο ο ο ο ο ο0 ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο. ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο ο Κ.OINOfiOIHΣli: Ι1ροιcπ6μενο Τμήμ.ι:rrοι; ( ιcl:φινοιcμiγραφο) Τ Κ. Υ.Β:Β.Λ 001 (10/98)

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΆΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 287 χει αιμορραγία Κατηγορ ί α 3: Πυρετός αγνώστου αιτιολογίας με συσχέτιση με τροπικό ταξίδι Τύφος Λύσσα Ιογενείς αιμορραγικοί πυρετοί Ευλογιά Εφαρμογή μέτρων αυστηρής απομόνωσης. Ενημέρωση της υπηρεσίας ελέγχου λοιμώξεων και πιθανή μεταφορά σε ειδικό κέντρο λοιμώξεων. Οι έγκυες εργαζόμενες δικαιούνται να αρνηθούν τη μεταφορά. Μετά τη μεταφορά το προσωπικό και το ασθενοφόρο με την επιτήρηση των υπεύθυνων του κέντρου ελέγχου λοιμώξεων θα πρέπει να υποστούν τις απαραίτητες διαδικασίες απομόνωσης και aπολύμανσης όπως απαιτείται. Αλλεργίες Η συχνότερη αλλεργία που παρατηρείται σε επαγγελματίες υγείας οφείλεται στο latex. Δεν είναι γνωστό το ακριβές ποσό latex που είναι απαραίτητο να έρθει σε επαφή με ένα άτομο για να ευαισθητοποιηθεί. Πάντως, όσο περισσότερο εκτίθεται κανείς στις πρωτείνες του τόσο περισσότερο αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης αλλεργικών συμπτωμάτων. Στα ευαισθητοποιημένα άτομα τα συμπτώματα μπορεί να εμφανισθούν μέσα σε λίγα λεπτά μετά από νέα έκθεση και ποικίλουν, από δερματικό ερύθημα και κνησμό μέχρι ρινική καταρροή, επιπεφυκίτιδα ή και άσθμα. Σπάνια μπορεί να εμφανισθεί και αλλεργικό shock. Η ευαισθητοποίηση μπορεί να προκληθεί όχι μόνο μέσω του δέρματος κατά τη χρήση γαντιών, αλλά και από τη σκόνη των γαντιών που αιωρείται μέσω της αναπνευστικής οδού. Πολλά άτομα αδυνατούν να εργαστούν σε χώρο όπου υπάρχει σκόνη από latex. Όλες οι αντιδράσεις στο latex δεν είναι αλλεργικές. Συχνά πρόκειται για απλό ερεθισμό του δέρματος που εκδηλώνεται με ερυθρότητα και κνησμό, ή για χημική δερματίτιδα ή αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου IV μέσω των Τ- κυττάρων. Αλλεργικές θεωρούνται οι αντιδράσεις τύπου Ι με εμφάνιση IgE ανοσοσφαιρι νών. Σε μια εργασία στις Η.Π.Α. φάνηκε ότι ποσοστό 8,3% του προσωπικού ενός νοσοκομείου εμφάνισε αντιδράσεις στο latex, όμως μόνο το 0,6% αφορούσε αλλεργική αντίδραση. Οι περισσότερες εργασίες αναφέρουν ποσοστά αλλεργίας τύπου Ι στο latex που κυμαίνονται από 8 ως 12%. Ο κίνδυνος πρωτοεμφανιζόμενης αλλεργίας στους επαγγελματίες υγείας κυμαίνεται στο 1% ανά έτος. Σε μία άλλη μελέτη βρέθηκαν θετικοί σε δερματικούς ελέγχους 12% των επαγγελματιών υγείας από τους οποίους το 40% αρνήθηκε οποιοδήποτε σύμπτωμα. Τα γάντια που καλούνται υποαλλεργικά δεν προστατεύουν από την εμφάνιση αλλεργίας, φαίνεται όμως ότι μειώνουν τα ποσοστά εμφάνισης της χημικής και ερεθιστικής δερματίτιδας. Κατά τη χρήση των γαντιών τα χέρια πρέπει να είναι στεγνά και να μην έχει χρησιμοποιηθεί κρέμα χεριών. Μετά την αφαίρεσή τους θα πρέπει να γίνεται προσεχτικό πλύσιμο των χεριών για να απομακρύνεται η σκόνη. Αν εμφανισθούν συμπτώματα θα πρέπει να επισκεφθούμε αλλεργιολόγο για να καθορίσει αν πρόκειται για αλλεργία και να ορίσει θεραπεία. Ακτινοβολία Στη διάρκεια διαχείρισης των επειγόντων περιστατικών επιβάλλεται ο ακτινολογικός έλεγχος τόσο στα εξωτερικά ιατρεία όσο και στο χώρο του χειρουργείου και στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Επιπλέον σε πολλές χειρουργικές επεμβάσεις που αφορούν ορθοπεδικά, νευροχειρουργικά και αγγειοχειρουργικά περιστατικά χρησιμοποιούν μεθόδους συνεχούς ακτινολογικού ελέγχου και αυξάνουν την έκθεση του προσωπικού στην ιονίζουσα ακτινοβολία. Η χρήση ακτινοσκοπικών μεθόδων διευρύνεται σε πολλές ειδικότητες και εφαρμόζεται όλο και περισσότερο στην επείγουσα ιατρική. Η έκθεση σε ακτινοβολία δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5 rem (roentgen equivalents man), αν και ακόμη και το προσωπικό των ακτινολογικών τμημάτων σπάνια ξεπερνά αυτό το ποσό. Στη διάρκεια της κύησης το όριο μειώνεται στα 500 mrem. Η ακτινοβολία αντανακλά από τις επιφάνειες στις οποίες πέφτει. Αυτή η αντανάκλαση είναι κυρίως υπεύθυνη για την επαγγελματική έκθεση. Η ένταση της ακτινοβολίας είναι αντιστρόφως ανάλογη του τετραγώνου της απόστασης από την πηγή και γι αυτό η

12 288 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ απομάκρυνση θεωρείται η καλύτερη μέθοδος προστασίας.! μέτρο απόσταση θεωρείται επαρκής. Απόσταση 2 μέτρων προσφέρει την ίδια προστασία με 2,5mm μολύβδου και γι αυτό οι ειδικές στολές με 0,25mm πάχος μολύβδου προτείνονται σε κάθε περίπτωση έκθεσης σε ακτινοβολία. Αναφέρεται ενδεικτικά ότι κάποιος πρέπει να σταθεί σε απόσταση 160cm από έναν ασθενή που υπόκειται σε ακτινογραφία θώρακος 1200 φορές το χρόνο για να προσλάβει ποσό ακτινοβολίας ίσο με αυτό που προσλαμβάνει κάποιος από το περιβάλλον. Μελέτες έδειξαν ότι η έκθεση των αναισθησιολόγων στην ακτινοβολία είναι μικρή. Πάντως προτείνεται η χρήση δοσιμέτρων και ο μηνιαίος έλεγχός τους. Ηχορύπανση Το ασφαλές όριο έκθεσης στον ήχο θεωρούνται τα 90db για 8 ώρες. Στο χειρουργείο και στα επείγοντα εξωτερικά ιατρεία παρατηρείται θόρυβος που κυμαίνεται από 75 ως 90db και προέρχεται από τους αναπνευστήρες, τις συσκευές αναρρόφησης, τις συνομιλίες καθώς και μεμονωμένους θορύβους όπως η πτώση αντικειμένου και τα alarms. Ο θόρυβος αυτός συγκρίνεται χαρακτηριστικά με μία μουσική μπάντα. Οι επιπτώσεις αυτού του θορύβου είναι η μείωση παραγωγικότητας, ο εκνευρισμός, το άγχος και φυσικά η μείωση της ακοής. Είναι λοιπόν σκόπιμο να λαμβάνονται μέτρα για μείωση του άσκοπου θορύβου γενικότερα στους χώρους της επείγουσας ιατρικής και στις χειρουργικές αίθουσες. Διατήρηση εγρήγορσης Ο αναισθησιολόγος είναι υποχρεωμένος να ασχολείται με πολύπλοκες καταστάσεις και να δέχεται μεγάλο αριθμό πληροφοριών. Πρέπει, λοιπόν, να είναι ικανός να διατηρείται συνεχώς σε εγρήγορση και να επεξεργάζεται σωστά τις πληροφορίες. Αυτό μπορεί να βοηθήσει ώστε να μειωθούν τα αναισθησιολογικά «ατυχήματα». Πράγματι φαίνεται ότι μεγάλο μέρος των θανάτων και άλλων συμβαμάτων οφείλεται στην έλλειψη επαγρύπνησης. Η κούραση και η έλλειψη ύπνου επιδεινώνουν την κατάσταση. Η χρήση των alarms, οι αυτοματοποιημένες συσκευές και το αυξημένο monitoring αποσκοπούν στο να μειωθούν τέτοια φαινόμενα. Πρέπει όμως να τονισθεί ότι η ύπαρξη όλων των αυτοματοποιημένων συσκευών είναι βοηθητική και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη επαγρύπνηση. Λανθασμένα θετικά σήματα κινδύνου, ο θόρυβος και η κούραση μπορεί να τραβήξουν την προσοχή με δυσάρεστες ή και καταστροφικές συνέπειες. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να υπάρχει εργονομία στο χώρο και στα μηχανήματα ώστε να διευκολύνεται η παρατήρηση και η αναγνώριση τυχόν προβλημάτων καθώς και η δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισής τους. Σε κάθε χώρο όπου απαιτείται άμεση βοήθεια πρέπει να υπάρχει απαραίτητος εξοπλισμός και να είναι ο ίδιος και με την ίδια διάταξη ώστε να διευκολύνεται η χρήση του από όλο το προσωπικό. Εξίσου σημαντικό είναι να μηνυπερβαίνονταιοι καθορισμένες ώρες εργασίας σε χώρους όπως η χειρουργική αίθουσα και να υπάρχει το απαραίτητο προσωπικό έτσι όπως ορίζεται από τις διεθνής οδηγίες. Βία Το προσωπικό στην επείγουσα ιατρική κινδυνεύει να τραυματισθεί από ασθενείς που βρίσκονται σε διεγερτική κατάσταση, χρήστες ουσιών, επίθεση εγκληματιών, καθώς και από τους συγγενείς των ασθενών. Σε μία εργασία στη Βρετανία αναφέρεται εμφάνιση 23 περιστατικών βίας κάθε χρόνο στους χώρους των επειγόντων ιατρείων. Στις Η.Π.Α., τα περισσότερα περιστατικά βίας κατά προσωπικού συναντώνται σε ψυχιατρικές κλινικές και σε περιπτώσεις που εφαρμόζεται απομόνωση ή διαλογή (triage). Επιπλέον, στις Η.Π.Α. λόγω της αυξημένης εγκληματικότητας και της κατοχής όπλων συχνά παρατηρούνται επιθέσεις από ασθενείς κυρίως τραυματίες από εγκληματικές ενέργειες, γεγονός που θα πρέπει να μας ανησυχεί και στην Ελλάδα. Οι εργαζόμενοι πρέπει να μάθουν να διακρίνουν ύποπτες καταστάσεις καθώς και να αντιλαμβάνονται τους ασθενείς κυρίως με ψυχιατρικά προβλήματα και να γνωρίζουν πως θα τους αντιμετωπίσουν. Ένα ικανό σύστημα ασφάλειας θα πρέπει να υπάρχει σε κάθε νοσοκομείο με οπλισμένους φύλακες, κάμερες παρακολούθησης και «κουμπιά» άμεσης κλήσης βοήθειας. Νυχτερινά ωράρια και νυχτερινές κλήσεις Συχνά οι αναισθησιολόγοι και οι επαγγελματίες

13 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΎΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 289 υγείας της επείγουσας ιατρικής εργάζονται στο χειρουργείο για ώρες και συχνά καλύπτουν τα επείγοντα περιστατικά και τις νυχτερινές κλήσεις για ώρες. Μια μελέτη έδειξε μέσο όρο εβδομαδιαίας εργασίας 69 ώρες, με συχνά φαινόμενα χορήγησης αναισθησίας για 7 ώρες χωρίς διάλειμμα. Συχνά αναφερόταν το αίσθημα υπερκόπωσης και το αίσθημα του επικείμενου λάθους. Σε άλλη μελέτη φαίνεται ότι η κούραση είναι ένας από τους σπουδαιότερους λόγους εμφάνισης αναισθησιολογικών συμβαμάτων. Πολλές εργασίες προσπάθησαν να συσχετίσουν τη θνητότητα από το καρδιαγγειακό ή τα ποσοστά αποβολών σε έγκυες γυναίκες με τα νυχτερινά ωράρια και σε αρκετές φάνηκε να υπάρχει τέτοιος συσχετισμός, αν και η ποιότητά των εργασιών αυτών ποικίλει. Σε μία εργασία που αναφέρεται σε νοσηλεύτριες με νυχτερινά ωράρια, ο κίνδυνος για ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου βρέθηκε αυξημένος κατά 25% για διάρκεια εργασίας 2 ετών και 66% όταν έφθαναν τα 10 ως 14 έτη. Πάντως τα νυχτερινά ωράρια συσχετίζονται με διαταραχές του ύπνου, κατάχρηση ουσιών, αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων, γαστρεντερικές διαταραχές και διαταραγμένες διαπροσωπικές σχέσεις. Σε μία εργασία φάνηκε ότι ο χρόνος ενδοτραχειακής διασωλήνωσης σε «κούκλες» ήταν μεγαλύτερος τη νύχτα σε σχέση με την ημέρα. Η ξεκούραση μετά τη νυχτερινή εργασία πρέπει να είναι επαρκής ώστε να αποφεύγεται διαταραχή των κιρκάδιων κύκλων και οι διαταραχές ύπνου. Προτείνεται να aνταμείβονται όσοι πρόθυμα δέχονται τη νυχτεqjδι_'ιj_ εργασία και να πραγματοπqιούνται οκτάωρα τις καθημερινές και δωδεκάωρα τις αργίες ώστε να διευκολύνεται η κοινωνική ζωή των εργαζομένων και να μη διαταράσσονται οι κιρκάδιοι κύκλοι. Είναι επίσης σημαντικό οι επαγγελματίες υγείας που εργάζονται σε νυχτερινά ωράρια να μην παραμένουν σε τέτοιες θέσεις για πολλά χρόνια και να γίνεται σεβαστή η επιθυμία του εργαζόμενου να διακόψει τα νυχτερινά ωράρια. Σύνδρομο επαγγελματικής υπερκόπωσης Η σωματική και συναισθηματική εξάντληση καθώς και η έλλειψη ικανοποίησης από το επάγγελμα ονομάζεται σύνδρομο επαγγελματικής υπερκόπωσης (burnout). Με τη χρήση της κλίμακας Maslach Burnout Inventory, η οποία ελέγχει τρεις παραμέτρους, τη συναισθηματική εξόντωση, την aποπροσωποποίηση και το αίσθημα aυτοεκτίμησης, φάνηκε αυξημένο ποσοστό συνδρόμου επαγγελματικής υπερκόπωσης. Μία μελέτη έδειξε ότι παρόλο που υπήρχε συναισθηματική εξάντληση και aποπροσωποποίηση, οι εργαζόμενοι ανέφεραν υψηλά ποσοστά προσωπικής επιτυχίας. Επιπλέον σε άλλη μελέτη φάνηκε πως παρά το αυξημένο του συνδρόμου οι εργαζόμενοι της Επείγουσας Ιατρικής δήλωναν ικανοποίηση και ενθουσιασμό για τη δουλειά τους. Φαίνεται ότι πιθανόν να υπάρχουν τρεις κατηγορίες εργαζομένων στην Επείγουσα Ιατρική που εμφανίζουν το σύνδρομο: οι «επιζώντες», αυτοί που δεν «μάχονται» και αυτοί που βρίσκονται κάπου ενδιάμεσα. «Επιζώντες» χαρακτηρίστηκαν όσοι παρά τις προσωπικές δυσκολίες, όπως ηλικία άνω των πενήντα και πάνω από 7 νυχτερινά ωράρια το μήνα, παρουσίαζαν χαμηλά ποσοστά του συνδρόμου. Μη «μαχόμενοι» χαρακτηρίστηκαν όσοι εκδήλωσαν δυσανάλογα αυξημένο άγχος και κατάθλιψη με πολύ χαμηλά επίπεδα ικανοποίησης σε σχέση με το σύνολο. Μελέτες αναφέρουν απομάκρυνση από τον εργασιακό χώρο της Επείγουσας Ιατρικής σε ποσοστό 3% ανά έτος. Στις μελέτες αυτές φάνηκε επίσης ότι πολλοί εργαζόμενοι παραμένουν στο χώρο παρόλο που δεν είναι ικανοποιημένοι. Αίτια για την παραίτηση των εργαζομένων αναφέρονται τα νυχτερινά ωράρια, το συναισθηματικό στρες, οικογενειακά θέματα, η σωματική κόπωση, τος εργασίας και «αντιδικίες» με τους ασθενείς και τους συγγενείς τους. Ενώ επουσιώδη χαρακτηρίζονται τα θέματα υγείας, το χαμηλό κέρδος, οι «αντιδικίες» με το προσωπικό και οι κανονισμοί λειτουργία. Άγχος Αν και το άγχος γίνεται αντιληπτό και είναι κοινά αποδεκτό ως επαγγελματικός κίνδυνος δεν έχει μελετηθεί ιδιαίτερα. Μελέτες έχουν γίνει σε χειριστές εναέριας κυκλοφορίας, επάγγελμα που μπορεί να συσχετισθεί με την επείγουσα ιατρική ή την αναισθησιολογία. Χαρακτηριστικά όπως φόρτος εργασίας, διαδικασία λήψης δύσκολων αποφάσεων, νύχτερινά ωράρια, κόπωση, χρήση τεχνολογίας και διαπροσω-

14 290 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ πικές εντάσεις είναι ορισμένα κοινά σημεία στα δύο επαγγέλματα. Επιπλέον, ο αναισθησιολόγος έρχεται αντιμέτωπος με καταστάσεις που εμπλέκονται θέματα ευθύνης σε σχέση με τους χειρουργούς, με την εισαγωγή στην αναισθησία και με ασθενείς που πεθαίνουν. Υπάρχουν δύο εργασίες που δείχνουν αύξηση των σφι)ξεων και της aρτηριακής πίεσης κατά την εισαγωγή στην αναισθησία. Σε μεμονωμένα περιστατικά έχουν παρατηρηθεί ισχαιμικά επεισόδια, σοβαρή αρτηριακή υπέρταση και αρρυθμίες. Για την αντιμετώπιση του άγχους αναπτύσσονται διάφοροι αμυντικοί μηχανισμοί οι οποίοι είναι αποτελεσματικοί ανάλογα με την προσωπικότητα του καθενός. Έτσι, θεωρήθηκε χρήσιμο, ακόμη και πριν την είσοδο 'στην ιατρική σχολή να γίνεται ψυχιατρική ανάλυση της προσωπικότητας. Χαρακτηριστικά όπως η απαισιοδοξία, η παθητικότητα, η ανασφάλεια και η έλλειψη αυτοπεποίθησης φαίνεται ότι οδηγούν σε θυμό, υποχονδριακές καταστάσεις η κατάθλιψη στο μέλλον στον εργασιακό χώρο. Φοιτητές που παρουσίαζαν αυτά τα χαρακτηριστικά είχαν μεγάλες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάχρηση ουσιών ή αλκοόλ και ψυχιατρική νόσο. Ας μη ξεχνούμε ότι,το άγχος είναι μία φυσιολογική κατάσταση που αυξάνει την αποδοτικότητα εφ όσων οι μηχανισμοί άμυνας είναι ικανοί να το ελέγξουν. Εθισμός σε φαρμακευτικές ουσίες και αλκοόλ Η κατάχρηση ουσιών είναι μία ασθένεια που εμφανίζεται σε αρκετά μεγάλο ποσοστό ανάμεσα στους αναισθησιολόγους. Αρκετά συχνοί είναι οι θάνατοι ανάμεσα στους αναισθησιολόγους που οφείλονται σε υπερδοσολογία ουσιών. Συχνά τα συμπτώματα της ασθένειας δεν είναι ορατά παρά μόνο στο τελικό στάδιο. Ανάμεσα στις ιατρικές ειδικότητες φάνηκε ότι η κατάχρηση ουσιών είναι συχνότερη σε νεαρούς αναισθησιολόγους οι οποίοι χρησιμοποιούν ισχυρές ουσίες όπως η φεντανύλη και λιγότερο συχνά η σουφεντανύλη, συχνά μαζί με αλκοόλ. Κυριότερες αιτίες θεωρούνται το εργασιακό άγχος, η εύκολη πρόσβαση κυρίως στα aπιοειδή, η γενετικη προδιάθεση και η έλλειψη aυτοεκτίμησης. Οι αναισθησιολόγοι είναι άγνωστοι στους ασθενείς και σπάνια αναγνωρίζονται οι ικανότητές τους από τους γιατρούς άλλων ει- δικοτήτων, γεγονός που μειώνει την aυτοεκτίμησή τους. Σε μελέτες που αφορούν μόνο την κατάχρηση ουσιών το ποσοστό εμφάνισης ανάμεσα στους γιατρούς είναι 1-2%, δηλαδή φορές συχνότερα από ότι στο γενικό πληθυσμό. Το ποσοστό αυτό είναι σαφώς συχνότερο ανάμεσα στους αναισθησιολόγους και για πολλούς ερευνητές αποτελεί το βασικότερο επαγγελματικό κίνδυνο στην αναισθησιολογία. Οι μηχανισμοί άρνησης είναι εντονότεροι από ότι στο γενικό πληθυσμό και έτσι οι αναισθησιολόγοι με αυτό το πρόβλημα σπάνια αποζητούν θεραπεία. Για το λόγο αυτό τα στοιχεία που υπάρχουν και αφορούν ποσοστά εμφάνισης της νόσου είναι συνήθως ελλιπή. Κατά κανόνα θεωρούν ότι μπορούν να το αντιμετωπίσουν μόνοι τους και αποζητούν βοήθεια μόνο στα τελικά στάδια της νόσου. Έχει διαπιστωθεί ότι ένας σημαντικός αριθμός γιατρών διαλέγουν την αναισθησιολογία λόγω της εύκολης πρόσβασης σε ισχυρές ναρκωτικές ουσίες και γι αυτό θεωρείται σημαντικό να γίνεται πρόωρα έλεγχος για ψυχιατρικά προβλήματα, προβλήματα κατάχρησης ουσιών και γενικά διαταραχές προσωπικότητας ανάμεσα στους φοιτητές ιατρικής. Η νόσος εκδηλώνεται με ανεξήγητη αλλαγή στη συμπεριφορά, απομόνωση, επιθετική συμπεριφορά σεξουαλικά προβλήματα, νομικά προβλήματα, ατυχήματα, απουσία από την εργασία και μη αξιόπιστη επαγγελματική συμπεριφορά. Δυστυχώς, πολύ συχνά η νόσος δε διαγιγνώσκεται παρά μόνο μετά θάνατον. Πολλές εταιρίες όπως αυτές που χειρίζονται πυρηνική ενέργεια, έχουν εφαρμόσει πρωτόκολλα τυχαίας ανίχνευσης διαταραχών συμπεριφοράς και πιθανόν σύντομα να εφαρμοσθεί και στο χώρο της υγείας αν και πρέπει να λυθούν και τα σοβαρά νομικά ζητήματα που προκύπτουν. Η επανένταξη μετά τη θεραπεία με επιστροφή στον αρχικό χώρο εργασίας φαίνεται δύσκολη και πολλοί προτείνουν αλλαγή ειδικότητας με λιγότερη ευθύνη και άγχος. Ατυχήματα Αναφέρονται ποσοστά ατυχημάτων που αφορούν τους aπινιδωτές 1 στα 1000 shocks για το ιατρικό προσωπικό και 1 στα 1700 για το παρα"ίατρικό. Τα πε-

15 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'fΑrΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 291 ρισσότερα ατυχήματα αφορούσαν ελαφρά εγκαύματα. Εφαρμόζοντας σωστά τους κανόνες εφαρμογής απινίδωσης αποφεύγονται και τα ατυχήματα. Αρκετά ατυχήματα αφορούν τις υπηρεσίες άμεσης βοήθειας. Τέτοια είναι ηλεκτροπληξία, η επαφή με επικίνδυνες τοξικές ουσίες, ατυχήματα λόγω δύ- σκολης πρόσβασης του ασθενούς, αλλά και τροχαία ατυχήματα με ασθενοφόρα και πτώσεις ελικοπτέρων της άμεσης βοήθειας. Ο χρυσός κανόνας σε κάθε περίπτωση είναι ότι ο διασώστης πρωτίστως φροντίζει για τη δική του ασφάλεια έτσι ώστε στη συνέχεια να είναι σε θέση να βοηθήσει και τον ασθενή. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Samuel Dorevitch MD, Linta Forst MD, ΜΡΗ, MS : The occupational Hazards of Emergency Physicians. American journal of Emergency medicine; volume 18; Ν ο 3; May David L. Thomas MD, ΜΡΗ: HEPATITIS C Epidemiologic Quandaries. Clinics in Liver Disease; Volume 5; Νο 4; November Gregory J. Moran MD: Emergency Department Management of Blood and Body Fluid Exposures. Annals of Emerrgency medicine; volume 35 ; Νο1; January John Philpott - Howard ΜΒ BCh MRCPath,Mark Casewell BS c MD MRCP FRCPath: Hospital lnfection Control. W. Β. Saunders Company Ltd. 5. Timothy Allen Morton Md, Gabor David Kelen MD, FRCP : Hepatitis C. Annals of Emerrgency medicine; Volume 31; Νο 3; March Berry Α, Katz J. Hazards of Working in the Operating Room In Barash. Clinical Anaesthesia 2nd edition. 7. Chapter 83: Safe Practice, Miller et al. 8. Chapter 84: Chemical Dependence. Miller et al NIOSH: Latex Allergy: Α Prevention Guide. Pub:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Καθημερινή Α ναισθησιολογική Πράξη

Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Καθημερινή Α ναισθησιολογική Πράξη 120 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ Επαγγελματικοί Κίνδυνοι στην Καθημερινή Α ναισθησιολογική Πράξη ΦΩΤΕΙΝΗ ΔΡΑΜΠΑ Οι αναισθησιολόγοι ως γιατροί της πρώτης γραμμής είναι παρόντες τόσο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι πως έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να προστατευτείτε από την ηπατίτιδα Β; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008 Ενημερώσου... γιατί η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει μιαbευκαιρiα Αθήνα, Μάϊος 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ Ηπατίτιδα Β & Επιδημιολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΠΑΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ (Α.Μ.: 7321) ΤΟΥΜΠΟΥΛΙ ΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (Α.Μ.:7503) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΠΑΤΙΤΙ Α Ηπατίτιδα σηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη από τον ιό HPV

Η λοίμωξη από τον ιό HPV Η λοίμωξη από τον ιό HPV Γενικά Ο ιός HPV ή αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (εικόνα 1) είναι ένας μικρο-οργανισμός που αναπτύσσεται μέσα στα κύτταρα μας, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ιούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap)

Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap) Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap) ΤΙ ΧΡΕΙAΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από τον τέτανο, τη διφθερίτιδα και τον κοκκύτη; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

- Ποιά εικόνα παρουσιάζει η νόσος;

- Ποιά εικόνα παρουσιάζει η νόσος; Ηπατίτιδα είναι μία νόσος που χαρακτηρίζεται από βλάβη ενός ζωτικού οργάνου που είναι το ήπαρ, η σοβαρότητα της οποίας εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί, από την γενική κατάσταση του ατόμου και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης απο την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη 15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα κρυολόγημα και τη γρίπη; Η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα και οι δύο ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, αλλά προκαλούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 21 5212 54, Φαξ: 21 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid @keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ KEΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Οι παρακάτω καμπύλες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις αντισωμάτων σε τρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Το τρυπανόσωμα προκαλεί α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα Τα ενδοσπόρια σχηματίζονται από β. φυτά γ. ιούς δ. πρωτόζωα Η σύφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid @keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid @keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι οτι είστε προσατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ο HIV προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις και άλλες ασθένειες.

Ο HIV προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις και άλλες ασθένειες. Γράφει Θάνος Ασκητής, Νευρολόγος - Ψυχίατρος Τι είναι το HIV/AIDS; Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus) είναι ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, ο οποίος προκαλεί το AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ

ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ οι βασικές αρχές της υγιεινής δημοσιά υγιεινή το περιβάλλον και η υγιεινή προληπτικά μετρά παροχή πρώτων βοηθειών διάγνωση και σωστή αντιμετώπιση ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

( ). ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΡΙΟ ΚΥΠΕΡΟΥΝΤΑΣ Τ

( ). ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΡΙΟ ΚΥΠΕΡΟΥΝΤΑΣ Τ Τι είναι η φυματίωση; Πώς μεταδίδεται η φυματίωση; Ποια είναι τα συμπτώματα της φυματίωσης; Πώς μπορώ να ελέγξω αν έχω μολυνθεί; Αν έχω μολυνθεί με το μυκοβακτηρίδιο πώς μπορώ να προστατευθώ και να μην

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς

ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς Ονόματα: Γωγώ Μουρίζι Έρικα Μπαλίου Τμήμα: Γ 3 Τί ονομάζουμε εμβόλια; ΕΜΒΟΛΙΑ Εμβόλια ονομάζονται τα σκευάσματα εκείνα, που χορηγούμενα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙΔΑ Σαββίδου Αβρόρα Η οξεία βρογχιολίτιδα είναι νόσος της βρεφικής ηλικίας. Η μέγιστη επίπτωση της νόσου είναι μεταξύ 3-6 μηνών, ενώ το 95% των εισαγωγών είναι βρέφη μικρότερα του 1 έτους. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS Η γνώση είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύµβουλος Yπεύθυνος ενηµέρωσης: Μανώλης Γ. Βελονάκης Ιατρός Εργασίας, Αν. Καθηγητής Παν/µίου

Διαβάστε περισσότερα

Ναρκωτικά. Από τη μεριά των γιατρών

Ναρκωτικά. Από τη μεριά των γιατρών Ναρκωτικά Από τη μεριά των γιατρών Επιπτώσεις στην υγεία μας Επιπτώσεις στην υγεία μας Ηπατίτιδα B AIDS Φυματίωση Ψυχικές παθήσεις Θάνατος Ηπατίτιδα B Ο ιός της ηπατίτιδας B είναι ένας ιός της κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι ανοσίας. Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο. Γιαννακοπούλου Αμαλία

Τύποι ανοσίας. Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο. Γιαννακοπούλου Αμαλία Τύποι ανοσίας Ενεργητική ανοσία Εμβόλιο Γιαννακοπούλου Αμαλία Γνωρίζεις κάποια από τις παρακάτω ασθένειες; Διφθερίτιδα Κοκίτης Πολιομυελίτιδα Ιλαρά Παρωτίτιδα (μαγουλάδες) Ερυθρά Ίσως όχι, γιατί δεν νοσούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Κυριάκος Λιβέρδος Ειδικός Χειρουργός Στόματος Χατζηαναστασίου Χρυστάλλα Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία KΕΦΑΛΑΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται από: α.

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Δεκεμβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Το ΑIDS προκαλείται από τον ιό HIV. O ιός σταδιακά καταστρέφει το σύστημα άμυνας του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα) καθιστώντας τον ανίκανο να καταπολεμήσει

Διαβάστε περισσότερα

HTLV I & II ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

HTLV I & II ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ HTLV I & II ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ (HTLV-I) και (HTLV-II) Οι ανθρώπινοι Τ-λεμφοτροπικοί ιοί, τύπου Ι (HTLV-I) και τύπου II (HTLV-II), συνδέονται στενά αλλά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥ ΟΛΥΣΣΑ (AUJESZKY DISEASE)

ΨΕΥ ΟΛΥΣΣΑ (AUJESZKY DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥ ΟΛΥΣΣΑ (AUJESZKY DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα