Τα σύνδρομα εισρόφησης ως αίτιο αποικισμού του κατώτερου αναπνευστικού στα παιδιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα σύνδρομα εισρόφησης ως αίτιο αποικισμού του κατώτερου αναπνευστικού στα παιδιά"

Transcript

1 Ανασκόπηση Τα σύνδρομα εισρόφησης ως αίτιο αποικισμού του κατώτερου αναπνευστικού στα παιδιά Μάριος Μ. Παπαδόπουλος, 1 Κώστας Δούρος, 1 Μιχάλης Β. Ανθρακόπουλος, 2 Mark Everard, 3 Κώστας Ν. Πρίφτης 1 1 Γ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Π.Γ.Ν. «Αττικόν» 2 Παιδοπνευμονολογική Μονάδα, Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών, ΠεΠαΓΝ Ρίο 3 Department of Respiratory Medicine, Sheffield Children s Hospital, Sheffield, UK Λέξεις- Κλειδιά: - εισρόφηση, - λοίμωξη, - κατώτερο αναπνευστικό, - παιδιά Αλληλογραφία: Κώστας Ν. Πρίφτης Γ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Π.Γ.Ν. «Αττικόν» Ρίμινι 1, Χαϊδάρι Τηλ.: , Fax: Περiληψη. Τα σύνδρομα εισρόφησης μπορεί να διευκολύνουν τον αποικισμό του κατώτερου αναπνευστικού με παθογόνα βακτήρια και να προδιαθέτουν στην ανάπτυξη υποτροπιαζουσών λοιμώξεων του πνεύμονα, χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας και βρογχεκτασιών. Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί πολύ σημαντικά βήματα στην κατανόηση της φυσιολογίας της κατάποσης, των μηχανισμών που διέπουν την παλινδρόμηση γαστρικού περιεχομένου, όπως και των προστατευτικών μηχανισμών του ανώτερου αναπνευστικού που αποτρέπουν την εισρόφηση. Ωστόσο, η διάγνωση της εισρόφησης και ειδικά η συσχέτισή της με τα αναπνευστικά συμπτώματα, παραμένει πρόκληση τόσο για τον θεράποντα, όσο και για τον ερευνητή κλινικό. Δεν υπάρχει εργαστηριακή εξέταση που να θέτει με βεβαιότητα τη διάγνωση της πνευμονοπάθειας από εισρόφηση. Ως εκ τούτου, η διαγνωστική προσέγγιση παραμένει κατά κύριο λόγο κλινική και η εργαστηριακή διερεύνηση ενισχύει ή αποδυναμώνει την κλινική υποψία. Πνεύμων 2011, 24(3): Εισαγωγή Ο όρος εισρόφηση χρησιμοποιείται για να περιγράψει την οξεία ή χρόνια δίοδο τροφής, γαστρικού περιεχομένου ή σιέλου στους κατώτερους πέραν της γλωττίδας αεραγωγούς, που οδηγεί στην εμφάνιση οξέων ή υποτροπιαζόντων συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν το χρόνιο ή υποτροπιάζοντα βήχα, σιγμό, συριγμό, τις υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, τα επεισόδια πνιγμονών και την ανεπαρκή αύξηση. 1 Τα σύνδρομα εισρόφησης σχετίζονται αιτιολογικά με τις υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, τη χρόνια πυώδη βρογχίτιδα και τις βρογχεκτασίες. 2 Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί πολύ σημαντικά βήματα στην κατανόηση της φυσιολογίας της κατάποσης, των μηχανισμών που διέπουν την παλινδρόμηση γαστρικού περιεχομένου, όπως και των προστατευτικών μηχανισμών του ανώτερου αναπνευστικού που αποτρέπουν την εισρόφηση. Ωστόσο, η διάγνωση της εισρόφησης και ειδικά η συσχέτισή της με τα

2 264 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 αναπνευστικά συμπτώματα, παραμένει πρόκληση τόσο για τον θεράποντα όσο και για τον ερευνητή κλινικό. Οι εισροφήσεις παρουσιάζονται συνήθως σποραδικά με διαλείποντα χαρακτήρα, και εκδηλώνονται με μη ειδικά συμπτώματα. Έτσι αποδυναμώνεται η διαγνωστική ευκρίνεια των πληροφοριών από το ιστορικό. Σε περίπτωση συννόσησης με άλλη παθολογική οντότητα που προβάλλει με συμπτώματα αντίστοιχα της νόσου εξ εισροφήσεων προκύπτει επιπλέον διαγνωστική δυσκολία, αφού το γνωστό υποκείμενο νόσημα μπορεί να δικαιολογήσει συνολικά την υπάρχουσα συμπτωματολογία. 3 Παράδειγμα αποτελεί το παιδί με πνευμονοπάθεια της προωρότητας και τραχειομαλάκυνση που προβάλει κλινικά με υποτροπιάζοντα βήχα, συριγμό και συνοδές ατελεκτασίες. Το ίδιο παιδί μπορεί ταυτόχρονα να εισροφά δυσχεραίνοντας την ερμηνεία των συμπτωμάτων και την αντιμετώπιση. 4 Μικροεισροφήσεις σιέλου ή γαστρικού περιεχομένου κατά την κατάκλιση παρατηρούνται και σε φυσιολογικά παιδιά. 5 Φαίνεται να υπάρχει κάποιος ουδός πέραν του οποίου η εισρόφηση αποκτά κλινική σημασία. Τέλος, δεν υπάρχει εργαστηριακή εξέταση που να θέτει με βεβαιότητα τη διάγνωση της πνευμονοπάθειας από εισρόφηση. Ως εκ τούτου, η διαγνωστική προσέγγιση παραμένει κατά κύριο λόγο κλινική και η εργαστηριακή διερεύνηση ενισχύει ή αποδυναμώνει την κλινική υποψία. 1 Είδη εισροφήσεων Μαζική εισρόφηση Τα σύνδρομα εισρόφησης αποτελούν ουσιαστικά ένα φάσμα κλινικών οντοτήτων. Στο ένα άκρο του φάσματος είναι η μαζική εισρόφηση συνήθως γαστρικού περιεχομένου με εμφάνιση οξείας αναπνευστικής συμπτωματολογίας, ενώ στην άλλη πλευρά είναι η χρόνια υποτροπιάζουσα εισρόφηση. 1,3 Η διάγνωση της μαζικής εισρόφησης είναι συνήθως κλινική. Το ιστορικό είναι τις περισσότερες φορές χαρακτηριστικό, όπως εισρόφηση εμέτου κατά τη διάρκεια χορήγησης αναισθησίας ή την προσπάθεια διασωλήνωσης. Η ακτινογραφία θώρακα είναι παθολογική παρουσιάζοντας την κατάληψη του πνευμονικού παρεγχύματος με εικόνα πύκνωσης/ατελεκτασίας. Η κλινική εικόνα είναι θορυβώδης, με βήχα, συριγμό, αναπνευστική δυσχέρεια, και ενδεχομένως πυρετό. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις εγκαθίσταται προοδευτικά πνευμονικό οίδημα και εικόνα οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας. Τα συμπτώματα οφείλονται κατά κύριο λόγο στις βλάβες που προκαλούνται από την είσοδο όξινου υλικού (ph <2,5) και αφορούν τόσο στο βλεννογόνο όσο και τις κυψελίδες και το τριχοειδικό δίκτυο επάγοντας ταυτόχρονα ουδετεροφιλική φλεγμονή. Ο παράγοντας λοίμωξη στη μαζική εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου είναι δευτερεύων. Κάποια από τα παιδιά με ιστορικό μαζικής εισρόφησης θα εμφανίσουν δευτεροπαθή λοίμωξη κατώτερου αναπνευστικού. Τούτο εξαρτάται από τυχόν συνυπάρχουσες ιδιαιτερότητες του ξενιστή που μπορεί να διευκολύνουν την ανάπτυξη λοίμωξης, όπως είναι η ανεπαρκής βλεννοκροσσωτή κάθαρση, η διασωλήνωση, η εντερική σίτιση, η λήψη αντιόξινων σκευασμάτων. 1,6,7 Η αντιμετώπιση ξεκινά με την υποστήριξη των ζωτικών σημείων του ασθενούς και την προσπάθεια καθαρισμού των αεραγωγών. Είναι προφανές ότι η βρογχοσκόπηση έχει διαγνωστικό και θεραπευτικό ρόλο. Η προσθήκη επιφανειοδραστικού παράγοντα στο φυσιολογικό ορό κατά τη λήψη BAL φαίνεται να βελτιώνει την κλινική πορεία παιδιών με μαζική εισρόφηση. 6-9 Κατά την επιλογή των αντιβιοτικών συνεκτιμώνται η ηλικία του παιδιού, τυχόν προηγούμενη χρήση αντιβιοτικών και συνυπάρχουσες νόσοι. Χρόνια υποτροπιάζουσα νόσος εξ εισροφήσεων Η εισρόφηση μικρού όγκου υλικού στους πνεύμονες παρατηρείται ενίοτε και σε υγιή παιδιά όταν συνυπάρχει επιπρόσθετος παράγοντας, όπως η λοίμωξη ανώτερου αναπνευστικού. 3 Μπορεί να προκύψει από δυσλειτουργία του μηχανισμού κατάποσης, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) ή ανεπάρκεια των αρμόδιων προστατευτικών μηχανισμών. Συχνά συνυπάρχουν περισσότεροι του ενός μηχανισμοί στο ίδιο παιδί. Οι υποτροπιάζουσες εισροφήσεις συνδέονται αιτιολογικά με την εγκατάσταση χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας και σε ορισμένες περιπτώσεις με την εξέλιξη σε βρογχεκτασίες. 2,10,11 Οι καταστάσεις που προδιαθέτουν ένα παιδί σε υποτροπιάζουσα εισρόφηση έχουν σχέση με τα ακόλουθα: 1 1) Ανατομικά προβλήματα (μικρογναθία, σχιστίες, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο, αγγειακός δακτύλιος) 12 2) Λειτουργικές διαταραχές (αχαλασία, ΓΟΠ, σκληρόδερμα, όγκοι) 3) Μηχανικά αίτια (ρινογαστρικοί ή ενδοτραχειακοί καθετήρες, τραχειοστομία) 4) Νευρομυϊκή ανωριμότητα ή νόσος (προωρότητα, αναισθησία, σπασμοί, εγκεφαλική παράλυση, παράλυση φωνητικών χορδών, μυϊκή δυστροφία).

3 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 Εισρόφηση από δυσλειτουργία του μηχανισμού κατάποσης Η κατάποση αποτελεί σύνθετη διαδικασία που για να επιτευχθεί απαιτείται η ακούσια και εκούσια συνεργασία, καθώς επίσης ο συγχρονισμός ανατομικών δομών, όπως η στοματική κοιλότητα, ο φάρυγγας, ο λάρυγγας και ο οισοφάγος. Η ωρίμανση του μηχανισμού κατάποσης μετά τη γέννηση και κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών της ζωής ακολουθεί παράλληλη πορεία με την ωρίμανση του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος γενικότερα. Οι διαταραχές κατάποσης παρατηρούνται συχνότερα στα παιδιά με νευρολογικά προβλήματα. 1,13-15 Ωστόσο, δεν είναι σπάνιο να λανθάνει και σε υγιή παιδιά, ειδικά αν πρόκειται για μικρά βρέφη που γεννήθηκαν πρόωρα ή πάσχουν από οξεία βρογχιολίτιδα. 16 Εισρόφηση στα πλαίσια ΓΟΠ Η συνύπαρξη της ΓΟΠ σε παιδιά με υποτροπιάζουσα αναπνευστική συμπτωματολογία είναι καλά τεκμηριωμένη. Ωστόσο, η αιτιολογική σύνδεση παρουσιάζει αδυναμίες και είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί Μελέτες όπου σημειώθηκε ταυτόχρονη καταγραφή του ph σε τραχεία και οισοφάγο επιβεβαιώνουν την παρουσία γαστρικού περιεχομένου στους αεραγωγούς υπογλωττιδικά. 20,21 Διαπιστώθηκε επίσης ότι η ΓΟΠ σε απουσία διαταραχών στην κατάποση ήταν λιγότερο πιθανό να προκαλέσει λοίμωξη κατώτερου αναπνευστικού. 21 Τέλος, ο χρόνιος ερεθισμός του λάρυγγα από το όξινο γαστρικό περιεχόμενο επηρεάζει την ευαισθησία του αντανακλαστικού προστατευτικού μηχανισμού αυξάνοντας περαιτέρω τον κίνδυνο εισρόφησης κατά τη διάρκεια της κατάποσης αλλά και στα πλαίσια ΓΟΠ. 22 Εισρόφηση σιέλου Υπάρχει δυσκολία στη διάγνωση της υποτροπιάζουσας εισρόφησης σιέλου και πολλές φορές επιτυγχάνεται με σημαντική καθυστέρηση, όταν υπάρχουν ήδη βλάβες στον πνεύμονα. Τα παιδιά με νευρολογικά νοσήματα εισροφούν συχνά σίελο. Η εισρόφηση φαίνεται ότι οφείλεται σε ανωριμότητα των μηχανισμών κατάποσης και δυσλειτουργία του αντανακλαστικού του λάρυγγα, δεν οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή σιέλου. Η υποψία για υποτροπιάζουσα εισρόφηση σιέλου είναι υψηλή σε παιδιά με αυξημένη σιελόρροια, πνιγμονές από τις εκκρίσεις, σημαντικά νευρολογικά προβλήματα, σχιστίες, συγγενείς ανωμαλίες της μέσης γραμμής, σύνδρομο CHARGE, σύνδρομο Moebius και θα πρέπει η διερεύνηση για επιβεβαίωση να γίνεται νωρίς. 1,3,12 Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί 265 Οι μηχανισμοί που ερμηνεύουν τον αποικισμό του κατώτερου αναπνευστικού με μικροοργανισμούς στα πλαίσια υποκείμενης χρόνιας νόσου εξ εισροφήσεων ποικίλουν. Εξαρτώνται από την προέλευση του εισροφηθέντος/ εισροφόμενου υλικού (τροφή, γαστρικό περιεχόμενο ή/ και σίελος), τα χαρακτηριστικά του (όξινο ή μη όξινο) και τη διάρκεια του προβλήματος της εισρόφησης (οξεία ή υποτροπιάζουσα). Η εγκατάσταση μικροοργανισμών στο κατώτερο αναπνευστικό γίνεται άμεσα μετά από εισρόφηση τροφής ή/και σιέλου, οπότε μικρόβια του ρινοφάρυγγα και της στοματικής κοιλότητας μεταφέρονται στους αεραγωγούς του κατώτερου αναπνευστικού. Η χρήση αντιόξινων σκευασμάτων μεταβάλλει το ph του στομάχου ευνοώντας τον αποικισμό του γαστρικού βλεννογόνου με μικρόβια. Στην περίπτωση αυτή μεταφέρονται μικρόβια μετά από εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου. 1,3 Οι μικροοργανισμοί που βρίσκονται στους βρόγχους επάγουν τοπικά ενδοβρογχική φλεγμονή, συνήθως χωρίς ηχηρή συμπτωματολογία, προσελκύουν ουδερόφιλα στο βρογχικό επιθήλιο και αυξάνουν την έκφραση μεσολαβητών φλεγμονής, όπως η IL-8. 23,24 Σε επόμενο στάδιο η υποτροπιάζουσα εισρόφηση (οποιασδήποτε προέλευσης) με τη χρονίζουσα φλεγμονή που τη συνοδεύει, προκαλεί μεταβολές των εκκριτικών κυττάρων του επιθηλίου ως προς τον αριθμό, τον τύπο, και τα χαρακτηριστικά της παραγόμενης βλέννης. Η αύξηση της ποσότητας και του ιξώδους της βλέννης οφείλεται σε αλλαγή στην έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων. Οι αυξημένες και πιο παχύρρευστες εκκρίσεις επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της βλεννοκροσσωτής κάθαρσης. Παράλληλα, η λειτουργία των κροσσών επηρεάζεται άμεσα και από το χημικό ερεθισμό που προκαλεί το εισροφώμενο υλικό, αλλά και τις μικροατελεκτασίες που μπορεί να τη συνοδεύουν. 1,3,22,23 Η χρόνια φλεγμονή που αναπτύσσεται στα πλαίσια της υποτροπιάζουσας εισρόφησης (κυρίως γαστρικού υλικού) οδηγεί μεταξύ άλλων σε δευτεροπαθή μαλάκυνση του τοιχώματος της τραχείας ή/και των βρόγχων. Η μαλάκυνση προδιαθέτει σε κατακράτηση των εκκρίσεων και ενίοτε σε ατελεκτασία, επάγοντας περαιτέρω τη φλεγμονή και κατ επέκταση τον αποικισμό του κατώτερου αναπνευστικού και τη χρόνια ή υποτροπιάζουσα λοίμωξη. 1,25 Οι υποτροπιάζουσες εισροφήσεις προκαλούν φαύλο κύκλο, όπου η χρόνια φλεγμονή επάγει τη λοίμωξη και αντίστροφα, επηρεάζοντας δυσμενώς τους αμυντικούς μηχανισμούς του αναπνευστικού και συντηρώντας την πα-

4 266 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 ραμονή των μικροοργανισμών στο βρογχικό επιθήλιο. 2,3,26 Η χρόνια φλεγμονή λοίμωξη οδηγεί στην εγκατάσταση χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας. Η αιτιολογική σύνδεση των εισροφήσεων με τη χρόνια πυώδη βρογχίτιδα και τις βρογχεκτασίες ενισχύεται από την ανεύρεση των ίδιων μικροβίων (μη τυποποιήσιμα στελέχη αιμοφίλου γρίππης, καταρροϊκή μοραξέλα, πνευμονιόκκοκκος) στο ρινοφάρυγγα και στο κατώτερο αναπνευστικό παιδιών με βρογχεκτασίες. 27 Οι μικροοργανισμοί κάτω από σταθερές συνθήκες πολλαπλασιάζονται με αργό ρυθμό, κυρίως ενδοβρογχικά, ενώ παράγουν βιοφίλτρα με υλικά που χρησιμοποιούν από τα πολυμορφοπύρηνα. Ο πολλαπλασιασμός στις εξάρσεις γίνεται με ταχύτερους ρυθμούς και η λοίμωξη επεκτείνεται στην αναπνευστική ζώνη όπου αναπτύσσεται κυψελιδική βλάβη και ίσως πνευμονία. 28 Κλινική αξιολόγηση Οι εκδηλώσεις από το αναπνευστικό στα πλαίσια της χρόνιας υποτροπιάζουσας εισρόφησης εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού, τα χαρακτηριστικά και την ποσότητα του υλικού που εισροφάται (υγρά, κρέμες, σίελος, γαστρικό υγρό) και το νευρολογικό υπόστρωμα του ασθενούς. 1,3,29 Επί υποτροπιάζουσας ή επίμονης συμπτωματολογίας από το κατώτερο αναπνευστικό σε παιδιά με νευρομυϊκά νοσήματα οι πιθανότητες υποκείμενης νόσου εξ εισροφήσεων αυξάνονται εκθετικά. Οι εισροφήσεις άλλωστε, αποτελούν πιθανό αίτιο επίμονων αναπνευστικών συμπτωμάτων και κυρίως υποτροπιαζουσών λοιμώξεων σε ανοσοϊκανά βρέφη αφού στην ηλικία αυτή παραμένουν αυξημένες οι πιθανότητες των συγγενών ανωμαλιών, όπως είναι το τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο, οι σχιστίες στο λάρυγγα ή της ανωριμότητας του μηχανισμού κατάποσης. 3 Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα των παιδιών με υποτροπιάζουσα εισρόφηση είναι ο χρόνιος ή συχνά υποτροπιάζων υγρός βήχας. 30 Ενίοτε είναι ξηρός λόγω χημικού ερεθισμού του βλεννογόνου ή της ενεργοποίησης των αντανακλαστικών μηχανισμών. Ο βήχας απουσιάζει μερικές φορές στα παιδιά κάτω του έτους, όπως και στα παιδιά με νευρολογικά νοσήματα όπου παρατηρείται «σιωπηλή εισρόφηση» λόγω κατάργησης του αντανακλαστικού του βήχα. Συχνά απαντώμενα συμπτώματα στα παιδιά με υποτροπιάζουσες εισροφήσεις εκτός του βήχα, είναι η θορυβώδης αναπνοή («βράσιμο» στο στήθος, σιγμός, συριγμός), τα επεισόδια πνιγμονής και η άπνοια στα βρέφη (επεισόδια αποκορεσμών με κυάνωση). Πιθανολογείται να υπάρχει σχέση της ΓΟΠ με τη χρόνια ρινική συμπτωματολογία και τη χρόνια ωτίτιδα με υγρό. 1,3,29,31,32 Δυσμορφικά χαρακτηριστικά, όπως η μικρογναθία, και ανατομικές ανωμαλίες όπως οι σχιστίες, θα πρέπει να αναζητούνται με προσοχή. Πάντοτε είναι απαραίτητη η παρακολούθηση του παιδιού κατά τη διάρκεια της σίτισης. Διαγνωστική προσέγγιση Η διερεύνηση του παιδιού με αποικισμό του κατώτερου αναπνευστικού με αιμοφίλο, μοραξέλα, ή πνευμονιόκκοκκο ταυτίζεται με τη διαγνωστική προσέγγιση της χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας. Η αιτιολογική σύνδεσή της με τη χρόνια υποτροπιάζουσα εισρόφηση έχει τεκμηριωθεί. Η δυσκολία έγκειται στην αιτιολογική σύνδεση της χρόνιας αναπνευστικής λοίμωξης με την υποτροπιάζουσα εισρόφηση στο συγκεκριμένο παιδί. 2,26,28 Ο έλεγχος και η παρακολούθηση της ενδοβρογχικής λοίμωξης στα πλαίσια του αποικισμού του κατώτερου αναπνευστικού με μικρόβια γίνεται μέσω της καλλιέργειας των πτυέλων. Αν δεν υπάρχει δυνατότητα λήψης δείγματος με αυθόρμητο βήχα μπορεί να γίνει με στειλεό μετά από έντονη αναπνευστική φυσικοθεραπεία, πρόκληση παραγωγής και αποβολής πτυέλων μετά από εισπνοή υπέρτονου διαλύματος, ή με καλλιέργεια βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) στα πλαίσια ινοβρογχοσκόπησης. Επόμενο βήμα αποτελεί η επιβεβαίωση των εισροφήσεων που συνιστά ακόμα μια διαγνωστική πρόκληση. 2,26,32 Εφόσον υπάρχει χρόνια βρογχίτιδα και υποψία υποτροπιάζουσας εισρόφησης είναι απαραίτητος ο απεικονιστικός έλεγχος με ακτινογραφία και αξονική τομογραφία θώρακα υψηλής ευκρίνειας. Έχει θέση τόσο για την αξιολόγηση της έκτασης και βαρύτητας των βλαβών όσο και την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς. Συνήθη ευρήματα στην απλή ακτινογραφία θώρακα αποτελούν η πάχυνση του τοιχώματος των βρόγχων, η υπερδιάταση, οι υποτμηματικές ή τμηματικές διηθήσεις και ατελεκτασίες. Χαρακτηριστική αλλά όχι παθογνωμονική των εισροφήσεων είναι η εντόπιση των αλλοιώσεων στα βασικά και άνω τμήματα των κάτω λοβών και τα οπίσθια των άνω. Η αξονική τομογραφία θώρακα υψηλής ευκρίνειας αποτελεί την εξέταση εκλογής για τη σταδιοποίηση της χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας, αν δηλαδή υπάρχουν ευρήματα ή όχι, και αν πρόκειται για βλάβες σε προβρογχεκτατικό στάδιο ή εγκατεστημένες βρογχεκτασίες. Τα πλέον κοινά, αν και όχι ειδικά, απεικονιστικά ευρήματα της εισρόφησης συνιστούν το φάσμα των βρογχεκτατικών βλαβών, η παγίδευση αέρα, οι αλλοιώσεις «δίκην θολής υάλου» και οι κεντρολοβιώδεις σκιάσεις (tree-in-bud). 1,2,33, Έχουν δημοσιευθεί διαγνωστικοί αλγόριθμοι στη βιβλιογραφία που έχουν ενδιαφέρον περισσότερο εκπαιδευτικό και λιγότερο κλινικό, αφού πάντοτε η διαγνωστική

5 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος προσέγγιση εξατομικεύεται Δυσλειτουργία μηχανισμού κατάποσης Η ακτινοσκοπική καταγραφή της κατάποσης (videofluroscopy) ελέγχει αξιόπιστα τη στοματική, φαρυγγική και οισοφαγική φάση της κατάποσης. Παρακολουθεί το βλωμό από το σχηματισμό του ως το πέρασμα στο φάρυγγα και στον οισοφάγο. Ελέγχει την παραμονή εκκρίσεων και τροφής υπεργλωττιδικά μετά την κατάποση, τη διείσδυση υλικού στο λάρυγγα με αντανακλαστικό ή χωρίς βήχα, και την εισρόφηση υπογλωττιδικά στην τραχεία, όπως και την πρώιμη αναγωγή τροφής που έχει καταποθεί. 34 Αποτελεί πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο που συμπληρώνει την κλινική αξιολόγηση του ασθενούς. Το αρνητικό αποτέλεσμα της εξέτασης δεν διασφαλίζει, γιατί οι εισροφήσεις μπορεί να λαμβάνουν χώρα επεισοδιακά. Οι περιορισμοί της μεθόδου αφορούν στις πτωχές πληροφορίες που δίνει για την ανατομία της περιοχής, τις διαφορές στην ερμηνεία του αποτελέσματος μεταξύ διαφορετικών ειδικών, και την ακτινοβόληση του παιδιού. 3,35 Η άμεση επισκόπηση της περιοχής με ρινοφαρυγγοσκόπιο κατά την κατάποση είναι επεμβατική μέθοδος αλλά υπερτερεί του ακτινοσκοπικού ελέγχου από πλευράς ακτινοβολίας. Δίνει σημαντικές πληροφορίες για την ανατομία της περιοχής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην αξιολόγηση παιδιών που δε σιτίζονται από το στόμα. Εξετάζει την επάρκεια των προστατευτικών μηχανισμών έναντι της εισρόφησης. Παρακολουθεί και ελέγχει τη στοματική και φαρυγγική φάση της κατάποσης, αλλά δεν δίνει πληροφορίες για τα γεγονότα που ακολουθούν τη σύσπαση του φάρυγγα Οι δύο περιγραφείσες μέθοδοι δίνουν διαφορετικές πληροφορίες και πολλές φορές απαιτείται να γίνουν συνδυαστικά, να γίνει δηλαδή τόσο ο ακτινοσκοπικός όσο και ο ενδοσκοπικός έλεγχος. Η αξιολόγηση των μακροφάγων στο BAL που είναι θετικά στη χρώση Oil-O-Red παρουσιάζει πολλά προβλήματα. Στις μελέτες υπάρχει συνήθως αναφορά στο δείκτη κυψελιδικών λιποκυττάρων (Lipid laden alveolar macrophages index, LLMI). Για τον υπολογισμό του δείκτη αξιολογείται η ποσότητα του φαγοκυτταρωμένου λίπους σε 100 μακροφάγα βαθμολογώντας κάθε φορά από το 1 έως το 4. Ο βαθμός 1 αντιστοιχεί στην κατάληψη από λίπος του ¼ του κυττάρου, το 2 στην κατάληψη του ¼ - ½, το 3 στο ποσοστό αδιαφάνειας από ½ - ¾, και τέλος, το 4 στην πλήρη κατάληψη του μακροφάγου. Με τον υπολογισμό αυτό η τιμή του δείκτη κυμαίνεται από Υπάρχει μεγάλο εύρος στις τιμές που θεωρούνται ότι υποδηλώνουν νόσο εξ εισροφήσεων μεταξύ των διαφόρων μελετών στη βιβλιογραφία. Τα όρια για τον δείκτη κυμαίνονται από στις εργασίες από διαφορετικά κέντρα, πολλές φορές όμως υπάρχει επικάλυψη τιμών μεταξύ ασθενών και υγιών, δυσχεραίνοντας την εφαρμογή του στην πράξη. 39,40 Εξάλλου, η ανεύρεση μακροφάγων πλήρων λίπους δεν παρατηρείται μόνο στις εισροφήσεις, αλλά και σε παιδιά με χρόνια πυώδη βρογχίτιδα και κυρίως στην κυστική ίνωση, αποφρακτική βρογχιολίτιδα, εισρόφηση λίπους και λιπώδη εμβολή. Μικροεισροφήσεις έχει δειχθεί ότι γίνονται και σε παιδιά με λαρυγγομαλάκυνση. 1,39-41 Άλλος περιορισμός για τη χρησιμοποίηση του δείκτη για την αξιολόγηση παιδιών με εισροφήσεις στα πλαίσια διαταραχής κατάποσης είναι πως το θετικό αποτέλεσμα ενισχύει την ύπαρξη εισροφήσεων χωρίς να προσδιορίζει την προέλευση του υλικού. Θα μπορούσε η εισρόφηση να οφείλεται σε είσοδο τροφής από διαταραχή του καταποτικού μηχανισμού, αλλά δεν αποκλείει τη συνύπαρξη ΓΟΠ. 1,3,40-42 Σε βρέφη με δυσλειτουργία της κατάποσης που πιθανά οφείλεται σε νευρολογικό νόσημα, επί αρνητικών αρχικών αποτελεσμάτων ο έλεγχος πρέπει να επεκτείνεται (MRI Εγκεφάλου, ΗΕΓ, αδρός έλεγχος μεταβολικών νοσημάτων) και ενδεχομένως να περιλαμβάνει λεπτομερέστερες εξετάσεις ώστε να καλύπτεται η πιθανότητα διάγνωσης υποκείμενου εξελικτικού νευρολογικού νοσήματος. 1,3 Εισρόφηση λόγω παλινδρόμησης Η ευρύτατα χρησιμοποιούμενη 24ωρη καταγραφή του ph του στομάχου και οισοφάγου για τη διάγνωση της ΓΟΠ έχει περιορισμούς που μειώνουν την ευαισθησία της μεθόδου. Δεν καταγράφει τα μη όξινα παλινδρομικά κύματα, ενώ παρουσιάζει αδυναμία στη διάγνωση πτώσεων του ph όταν συμβαίνουν κοντά σε προηγούμενη παλινδρόμηση και πριν το ph του οισοφάγου επιστρέψει στο φυσιολογικό. Η μέθοδος της πολυκάναλης ενδοαυλικής εμπεδησιομετρίας με ταυτόχρονη phμετρία καταγράφει τη διέλευση όξινου, μη όξινου, όπως και αέριου υλικού προς τις δύο κατευθύνσεις Η ταυτόχρονη μέτρηση του ph επιτρέπει τον χαρακτηρισμό του κύματος που καταγράφηκε στην εμπεδησιομετρία ως όξινου ή μη. Η εφαρμογή της μεθόδου έδειξε ότι στη βρεφική ηλικία η μη όξινη παλινδρόμηση είναι συχνή. Η εισρόφηση μη όξινου υλικού υπογλωττιδικά μπορεί επίσης να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα Εξετάζοντας τη συσχέτιση της παλινδρόμησης και των επίμονων αναπνευστικών συμπτωμάτων σε ομάδα βρεφών με συχνές αναγωγές οι Kawamura και συν. αναφέρουν ότι το 85,7% των επεισοδίων που καταγράφηκαν από την εμπεδησιομετρία σχετίζονταν με ανωμαλίες στην

6 268 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 καταγραφή στη μελέτη ύπνου και 73% αυτών έφταναν στον υποφάρυγγα. Το πλεονέκτημα της καταγραφής κυμάτων που φτάνουν στον υποφάρυγγα είναι σημαντικό γιατί είναι αυξημένη η πιθανότητα συνοδού εισρόφησης. Μόνο το 11,8% των επεισοδίων που καταγράφηκαν αφορούσε σε όξινο υλικό. 48 Ο σημαντικότερος περιορισμός της μεθόδου αφορά στην έλλειψη φυσιολογικών τιμών για τον παιδιατρικό πληθυσμό. Η βρογχοσκόπηση, και ο προσδιορισμός των μακροφάγων πλήρων λίπους στο BAL παρουσιάζουν ακόμα περισσότερα προβλήματα στην αιτιολογική τους συσχέτιση με την παλινδρόμηση σε σχέση με τους προαναφερθέντες περιορισμούς στην περίπτωση της χρόνιας εισρόφησης από διαταραχή στο μηχανισμό κατάποσης Οι Μoran και συν. 52 εξέτασαν διασωληνωμένα νεογνά σε μηχανικό αερισμό με εντερική σίτιση με διαλύματα που περιείχαν λακτόζη. Παρατήρησαν με τη χρησιμοποίηση μεθόδου ανεύρεσης λακτόζης στην τραχεία ότι τα νεογνά που ήταν θετικά για λακτόζη στην τραχεία είχαν σαφώς αυξημένα λιποκύτταρα στο BAL. Η ταυτόχρονη χρήση πολυκάναλης ενδοαυλικής εμπεδισιομετρίας phμετρίας και προσδιορισμού του LLMI ίσως ήταν χρήσιμη για την κατάδειξη αιτιολογικής συσχέτισης της ΓΟΠ με τη χρόνια εισρόφηση στους πνεύμονες. Ο προσδιορισμός της πεψίνης (πρωτεάσης που παράγεται από το πεψινογόνο σε όξινο περιβάλλον) στο BAL αποτελεί αξιόπιστο δείκτη εισρόφησης γαστρικού περιεχομένου γιατί δεν παράγεται από τα κύτταρα του αναπνευστικού συστήματος Οι περιορισμοί αφορούν στην περιορισμένη χρήση της μεθόδου. Επιπλέον δείκτης εισρόφησης υλικού είναι η αναζήτηση και ανεύρεση χολικών αλάτων (μη όξινη παλινδρόμηση) στο BAL και συνδυάζεται με αυξημένη έκφραση του αυξητικού παράγοντα TGFβ-1 και αυξημένο πολλαπλασιασμό ινοβλαστών (κίνδυνος πνευμονικής ίνωσης). 53 Το συμπύκνωμα του εκπνεόμενου αέρα (Εxhaled breath condensate - EBC), είναι μια ταχεία, μη επεμβατική μέθοδος για την εκτίμηση της φλεγμονής των αεραγωγών Ο ασθενής αναπνέει ήρεμα για περίπου 10 λεπτά και το συμπύκνωμα του εκπνεόμενου αέρα συλλέγεται και αναλύεται για διάφορους βιολογικούς δείκτες (νιτρικό οξείδιο, 8-ισοπροστάνιο, υπεροξείδιο του υδρογόνου, οξείδια του αζώτου, ολική πρωτεΐνη κλπ). Επιπλέον, μπορούν να ανιχνευθούν μοριακοί δείκτες εισροφήσεων λόγω ΓΟΠ, όπως είναι η πεψίνη και τα χολικά άλατα. Αν και η αξία του EBC εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να αμφισβητείται, ειδικά όσον αφορά στη σύγκριση του με το BAL 60,61 η μη επεμβατική φύση της εξέτασης την καθιστά πολύτιμο εργαλείο στη μελέτη των εισροφήσεων από ΓΟΠ και των συνεπειών τους στον πνεύμονα. Το σπινθηρογράφημα με κολλοειδές διάλυμα ραδιενεργού θειϊκού τεχνήτιου (milk scan) που έχει προστεθεί σε γεύμα γάλακτος αναζητά τη δραστηριότητα του υλικού στον πνεύμονα μετά το γεύμα. Οι περιορισμοί αφορούν στη χαμηλή ευαισθησία της μεθόδου να καταδείξει την εισρόφηση, όπως και την αδυναμία να διαφοροδιαγνώσει αν πρόκειται για άμεση εισρόφηση γάλακτος κατά την κατάποση ή εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου. 62,63 Μελέτη σε παιδιά με ταυτόχρονη phμετρία και σπινθηρογράφημα (milk scan) έδειξε ότι σε αξιοσημείωτο ποσοστό το θετικό σπινθηρογράφημα συνοδευόταν από φυσιολογική phμετρία, υπογραμμίζοντας τους περιορισμούς της μεθόδου. 65 Το οισοφαγογράφημα με την κατάποση βαρίου έχει θέση στην κατάδειξη ανατομικών ανωμαλιών, όπως το συρίγγιο ή ο αγγγειακός δακτύλιος και δίνει πληροφορίες για την κινητικότητα του οισοφάγου. Η χαμηλή ευαισθησία της μεθόδου για τη διερεύνηση των υποτροπιαζουσών εισροφήσεων εξηγείται από τον διαλείποντα χαρακτήρα με τον οποίο λαμβάνουν χώρα τα επεισόδια Υποτροπιάζουσα εισρόφηση σιέλου Η υποτροπιάζουσα εισρόφηση σιέλου θα πρέπει να διερευνάται στα παιδιά που θεωρείται ότι η χρόνια ενδοβρογχική τους λοίμωξη οφείλεται σε νόσο εξ εισροφήσεων και δεν ανταποκρίνονται στη διακοπή της σίτισης από του στόματος ή στην αντιπαλινδρομική αγωγή. Η ύπαρξη σιελόρροιας, πνιγμονής από τις εκκρίσεις, νευρολογικών προβλημάτων, λαρυγγοτραχειοοισοφαγικών σχιστιών, παράλυσης φωνητικών χορδών, συγγενούς απόφραξης ανώτερου αναπνευστικού, συνδρόμων όπως το CHARGE και το Moebius αυξάνει τις πιθανότητας υποτροπιάζουσας εισρόφησης στοματικών εκκρίσεων. 1,3 Μέθοδος εκλογής θεωρείται το σπινθηρογράφημα σιέλου με τοποθέτηση ραδιενεργού υλικού στη στοματική κοιλότητα, ωστόσο η ευαισθησία της ποικίλει στις διάφορες μελέτες. 59 Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα υποβοηθητική η ενδοσκοπική αξιολόγηση της κατάποσης των εκκρίσεων με ταυτόχρονη εκτίμηση της αισθητικότητας του λάρυγγα με την εφαρμογή σταδιακά αυξανόμενων ριπών αέρα στις αρυταινοεπιγλωττιδικές πτυχές έως την έκλυση του αντανακλαστικού του λάρυγγα. Η λίμναση των εκκρίσεων στην υπεργλωττιδική περιοχή και ειδικά όταν συνοδεύεται από υψηλό ουδό έκλυσης του αντανακλαστικού επιτρέπει την ισχυρή πιθανολόγηση εισρόφησης τροφής και σιέλου κατά τη διάρκεια της σίτισης. 67,68 Σε παιδιά με τραχειοστομία, ως εναλλακτική μέθοδος ελέγχου για χρόνια υποτροπιάζουσα εισρόφηση χρησιμοποιείται η τοποθέτηση αδρανούς χρωστικής στη

7 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 στοματική κοιλότητα και η αναρρόφηση των εκκκρίσεων από την τραχειοστομία σε δευτερο χρόνο. Λόγω των ιδιαιτεροτήτων αυτής της πληθυσμιακής ομάδας είναι δύσκολη η συνδεση των υποτροπιαζουσών αναπνευστικών λοιμώξεων αποκλειστικά με τις εισροφήσεις, αφού ταυτόχρονα εμπλέκονται και πολλοί άλλοι παράγοντες «Δύσκολες» περιπτώσεις Υπάρχουν παιδιά με ιστορικό δηλωτικό υποτροπιαζουσών εισροφήσεων, ακτινολογικά ευρήματα συμβατά με εισροφήσεις και αυξημένους αριθμούς LLM στο BAL, που παρόλα αυτά, έχουν επανειλημμένα διερευνηθεί για διαταραχές της κατάποσης και ΓΟΠ, χωρίς αποτέλεσμα. Στις περιπτώσεις αυτές, η διάγνωση των χρόνιων εισροφήσεων λόγω ανεπαρκούς συντονισμού της κατάποσης, τίθεται μέσω της σίτισης από ρινογαστρικό καθετήρα και της διακοπής σίτισης από το στόμα, που έχουν ως αποτέλεσμα τη βελτίωση των αναπνευστικών συμπτωμάτων. 3 Θεραπευτικές επιλογές Η αντιμετώπιση παιδιών με υποτροπιάζουσες εισροφήσεις στοχεύει στη βελτίωση των συνθηκών σίτισης από το στόμα με εξασφάλιση ενυδάτωσης και πρόσληψης των απαραίτητων θερμίδων, και φυσικά τη μείωση των εισροφήσεων, ώστε να προληφθούν οι μόνιμες βλάβες. 1,3 Η διαταραχή του μηχανισμού κατάποσης είναι σύνθετο πρόβλημα που απαιτεί αντιμετώπιση από έμπειρη ομάδα παιδοπνευμονολόγου, παιδιάτρου, γαστρεντερολόγου, ωτορινολαρυγγολόγου, λογοθεραπευτή, πιθανόν παιδοχειρουργού, και ειδικευμένων νοσηλευτών. Η εκπαίδευση και οι αλλαγές των συνθηκών σίτισης (θέση, πυκνότητα τροφής) έχουν σε πολλές περιπτώσεις ικανοποιητικά αποτελέσματα. 70 Γαστροστομία, δωδεκαδακτυλοστομία Η διενέργεια γαστροστομίας ή δωδεκαδακτυλοστομίας και η σίτιση μέσω καθετήρα εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που οι στερεές τροφές και τα υγρά από το στόμα ανεπαρκούν να καλύψουν τις ανάγκες. Ενδύκνειται επίσης στις περιπτώσεις όπου οι παρεμβάσεις στις συνθήκες σίτισης δεν βελτιώνουν την υποτροπιάζουσα αναπνευστική συμπτωματολογία. Στα παιδιά με υποκείμενο νευρολογικό νόσημα και νόσο εξ εισροφήσεων ή συμπτωματική παλινδρομική νόσο, είναι απαραίτητο να γίνεται ταυτόχρονα με την έναρξη σίτισης μέσω στομίας, επέμβαση για την αντιμετώπιση ΓΟΠ. 71,72 Η κρικοφαρυγγική μυοτομή πρέπει να αποφασίζεται πρώιμα στα περιστατικά εισροφήσεων λόγω κρικοφαρυγγικής αχαλασίας. 73 Παιδιά με ΓΟΠ 269 Η αντιμετώπιση της χρόνιας ενδοβρογχικής φλεγμονής στα παιδιά με ΓΟΠ παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα. 60 Στις ήπιες περιπτώσεις η χρήση πηκτικών παραγόντων στις τροφές και η χορήγηση περισσότερο στερεών τροφών μειώνει τη συχνότητα και το ύψος των μη όξινων παλινδρομικών κυμάτων. Οι ανταγωνιστές των Η2-υποδοχέων και οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων είναι αποτελεσματικά φάρμακα στην αντιμετώπισης της οισοφαγίτιδας, αλλά κρίνονται ανεπαρκή για τη μείωση των υποτροπιαζουσών εισροφήσεων και κατ επέκταση της πρόκλησης χρόνιας φλεγμονής στο αναπνευστικό. Η αποτυχία αυτή είναι αναμενόμενη επειδή σημαντικό ποσοστό παλινδρομικών κυμάτων στα παιδιά είναι μη όξινο αλλά προκαλεί πνευμονική βλάβη. 1,3,74,75 Χειρουργική αντιμετώπιση Η χειρουργική αντιμετώπιση μέσω αναδίπλωσης του θόλου του στομάχου γύρω από τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα (fundoplication κατά Nissen) έχει απόλυτη ένδειξη στα παιδιά με σοβαρή ή επίμονη αναπνευστική συμπτωματολογία (υποτροπιάζουσα πνευμονία) και ΓΟΠ. 72 Σε σημαντικό ποσοστό παιδιών παρατηρείται ύφεση της αναπνευστικής συμπτωματολογίας (48-92%). Δυστυχώς, τα ποσοστά αποτυχίας ή υποτροπής είναι υψηλότερα στα παιδιά με υποκείμενη νευρολογική νόσο (έως 27%), ομάδα που έχει ούτως ή άλλως και τα σημαντικότερα προβλήματα από το αναπνευστικό λόγω ΓΟΠ. Επιπλοκή που παρατηρείται μετεγχειρητικά αποτελεί η συσσώρευση εκκρίσεων στον οισοφάγο και η εισρόφησή τους στον πνεύμονα, ιδιαίτερα όταν υπάρχει συνοδός διαταραχή στην κινητικότητα του στομάχου. Όταν διαπιστώνεται καθυστερημένη κένωση του στομάχου είναι απαραίτητη η διενέργεια πυλωρομυοτομής. 76,77 Αντιχολινεργικά Η επίμονη ή υποτροπιάζουσα αναπνευστική συμπτωματολογία στα πλαίσια εισρόφησης σιέλου αντιμετώπίστηκε σε παιδιά με νευρολογικά νοσήματα με τη χορήγηση αντιχολινεργικών σκευασμάτων από το στόμα. Οι περιορισμοί αφορούν στη βραχεία διάρκεια του ευεργετικού αποτελέσματος, όπως και τις σημαντικές παρενέργειες που παρατηρήθηκαν, ενώ δεν υπάρχουν μελέτες για τη δράση τους στον έλεγχο των εισροφήσεων. 78 Αδρανοποιημένη νευροτοξίνη αλλαντίασης Εναλλακτικά έχει χρησιμοποιηθεί η αδρανοποιημένη νευροτοξίνη αλλαντίασης στους υπογνάθιους αδένες

8 270 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 24ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2011 με/ή χωρίς εφαρμογή σκοπολαμίνης χωρίς σημαντικές παρενέργειες. Δεν είναι γνωστό αν αυτή η εφαρμογή βελτιώνει την αναπνευστική συμπτωματολογία. 79,80 Αφαίρεση υπογνάθιων και παρωτιδικών αδένων Η αφαίρεση των υπογνάθιων και παρωτιδικών αδένων με παραμονή των ελάσσονων σιελογόνων φαίνεται ότι εκτός από τον ικανοποιητικό έλεγχο που επιφέρει στη σιελόρροια, μειώνει τον αριθμό των επεισοδίων με λοιμώξεις αναπνευστικού (και των νοσηλειών για αντιμετώπιση). 81 Τραχειοστομία Η τραχειοστομία επιφέρει προβλήματα στην κατάποση διευκολύνοντας την εισρόφηση σιέλου επηρεάζοντας όμως και την κινητικότητα του λάρυγγα. Η χειρουργική αντιμετώπιση με τον διαχωρισμό λάρυγγα και τραχείας είναι συνήθως μη αναστρέψιμη διαδικασία, αλλά παρά τον περιορισμό των εισροφήσεων, παρουσιάζει σημαντικές επιπλοκές μετεγχειρητικά Τελικές παρατηρήσεις Η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης αναπνευστικών συμπτωμάτων και κυρίως υγρού βήχα στα πλαίσια χρόνιας ή υποτροπιάζουσας ενδοβρογχικής λοίμωξης έχει δειχθεί. Αποτελεί διαγνωστική πρόκληση η απόδοση των συμπτωμάτων ενός παιδιού με αποικισμό του κατώτερου αναπνευστικού σε υποτροπιάζουσες εισροφήσεις οιασδήποτε προέλευσης. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος της περιοχής της γλωττίδας είναι μία υποσχόμενη μέθοδος για την αξιολόγηση των διαταραχών κατάποσης. 85 Αναζητείται δείκτης στο BAL με υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα για να επιβεβαιώνει διαγνωστικά την εισρόφηση. Η χρησιμοποίηση της πεψίνης θα μπορούσε να βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση. Σε μελέτες που έχουν γίνει σε πειραματόζωα έχει δειχθεί ότι η εισρόφηση μπορεί να διαγνωστεί με την ανεύρεση σειράς φλεγμονωδών παραγόντων στο BAL. Φαίνεται ότι ανάλογα με την προέλευση και τη σύσταση του υλικού που εισροφάται (σίελος, γαστρικό υγρό) όπως και το διάστημα που έχει μεσολαβήσει από το τελευταίο γεύμα ανευρίσκεται διαφορετικός συνδυασμός μεσολαβητών φλεγμονής. 24 Σημαντικός δείκτης εισρόφησης με δυνατότητα διαφοροδιάγνωσης της προέλευσης του υλικού θα μπορούσε να αποτελέσει η χρησιμοποίηση μικροσφαιριδίων από συνθετικό υλικό που φαγοκυτταρώνουν τα κυψελιδικά μακροφάγα. 86 BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (Βλέπε αγγλικό κείμενο)

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ! ΣΥΝΘΕΤΟ!ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ! ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ!:! ΤΟ!ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ! ΣΤΕΛΕΧΟΣ! ΠΕΝΤΕ!ΚΡΑΝΙΑΚΑ!ΝΕΥΡΑ! και!! 25!ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ!ΜΥΕΣ!

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ! ΣΥΝΘΕΤΟ!ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ! ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ!:! ΤΟ!ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ! ΣΤΕΛΕΧΟΣ! ΠΕΝΤΕ!ΚΡΑΝΙΑΚΑ!ΝΕΥΡΑ! και!! 25!ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ!ΜΥΕΣ! ΚΑΤΑΠΟΣΗ(!ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ! ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ!ΤΡΟΦΩΝ! ΑΠΟ!ΤΟ!ΣΤΟΜΑ!ΕΩΣ! ΤΟ!ΣΤΟΜΑΧΙ! ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ!ΤΗΣ! ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ! ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ!ΚΑΙ!ΤΗΣ! ΜΥΙΚΗΣ!ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ:! ΤΟΥ!ΣΤΟΜΑΤΟΣ!!ΤΟΥ!ΦΑΡΥΓΓΑ!ΚΑΙ!!ΤΟΥ!ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ! ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ!

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας «Αναπνευστικά και Γαστρεντερικά Προβλήματα Νεογνών» Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της Μανομετρίας στην Χειρουργική της Γαστροοισοφαγικής Συμβολής Δημήτριος Θεοδώρου Χειρουργός Μονάδα Χειρουργικής Ανώτερου Πεπτικού Ά Προπ. Χειρουργική Κλιν. Πανεπιστημίου Αθηνών Χειρουργική της

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΥΣΦΑΓΙΑΣ ΜΕ ΕΥΚΑΜΠΤΟ ΡΙΝΟΦΑΡΥΓΓΟΛΑΡΥΓΓΟΣΚΟΠΙΟ. By Dr. KYRIAKIDES Y. 09-Oct-13 1

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΥΣΦΑΓΙΑΣ ΜΕ ΕΥΚΑΜΠΤΟ ΡΙΝΟΦΑΡΥΓΓΟΛΑΡΥΓΓΟΣΚΟΠΙΟ. By Dr. KYRIAKIDES Y. 09-Oct-13 1 By Dr. KYRIAKIDES Y. 09-Oct-13 1 ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΚΗ ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ 09-Oct-13 2 ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΦΑΓΙΑΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΝΟΣΟΙ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση. Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος

Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση. Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος Τι είναι ο βήχας (ένα ή δύο παρόµοια πράγµατα;) Widdicombe J Fonata G: Cough: What s in a name?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κωνσταντίνος Β. Βασιλειάδης Επιμελητής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών 1 ποιο μανομετρικό εύρημα αποκλείει τη διάγνωση της αχαλασίας σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Ανασκόπηση Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Κατερίνα Δημάκου 1, Μιχάλης Τουμπής 2, Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 3 1 Πνευμονολόγος, Συντονίστρια διευθύντρια 5

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βρογχοσκόπηση µε εύκαµπτο βρογχοσκόπιο στα παιδιά Οδηγίες προς τους γονείς Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Παιδοαναισθησιολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης Το φυλλάδιο αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια)

Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) Υπερτροφικές (διογκωμένες) αμυγδαλές Οι αμυγδαλές και οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) είναι μέρος του λεμφικού συστήματος και πιστεύεται ότι παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος Απλό κάψιμο στο στήθος και ξινίλα ή κάτι περισσότερο; Τι είναι και πως εκδηλώνεται η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΡΓΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΡΓΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΡΓΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υπεύθυνοι Προγράμματος: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΖΙΟΥ-ΜΕΓΑΠΑΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα Χ. Αγακίδης Παιδογαστρεντερολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. 34η Ενημερωτική Ημερίδα της Α Παιδιατρικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Θεραπεία της Δυσφαγίας στα πλαίσια της Αφασίας

Αξιολόγηση και Θεραπεία της Δυσφαγίας στα πλαίσια της Αφασίας Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα Αξιολόγηση και Θεραπεία της Δυσφαγίας στα πλαίσια της Αφασίας Επόπτης: Χριστοδουλίδης Παύλος Σπουδαστές: Γώρου Ουρανία Καπουνάς Δημήτριος Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις Καταστάσεις Φωνητικών Χορδών

Καλοήθεις Καταστάσεις Φωνητικών Χορδών Καλοήθεις Καταστάσεις Φωνητικών Χορδών Oξύ τραύμα ή χρόνιος ερεθισμός προκαλεί αλλαγές στον βλεννογόνο των φωνητικών χορδών που μπορεί να οδηγήσει σε πολύποδες, όζους, κοκκιώματα ή κύστες. Ο ασθενής παραπονιέται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βήχας. Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Βήχας. Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Βήχας Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ορισμός Βήχας Ο βήχας είναι μια βίαιη και απότομη εκπνοή, με τη γλωττίδα κλειστή που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Κοτσικόρος Νικόλαος Ειδικευόµενος Β Γαστρεντερολογικής Κλινικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισµός» ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ 1. Ιδιοπαθής αχαλασία 2. Ιδιοπαθής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση. Γιώργος Σ. Ποταμίτης Γαστρεντερολόγος-Παθολόγος Ηπατολόγος

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση. Γιώργος Σ. Ποταμίτης Γαστρεντερολόγος-Παθολόγος Ηπατολόγος Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση Από την διάγνωση στην θεραπεία Γιώργος Σ. Ποταμίτης Γαστρεντερολόγος-Παθολόγος Ηπατολόγος Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση φυσιολογική ΓΟΠ ένα φυσιολογικό φαινόμενο, που κατά

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ακρόαση Αναπνευστικού. Π. Λάμπρου

Ακρόαση Αναπνευστικού. Π. Λάμπρου Ακρόαση Αναπνευστικού Π. Λάμπρου ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ Ησυχία Θερμοκρασία περιβάλλοντος Ηρεμία ασθενούς Αποβολή ενδυμάτων Καθιστή θέση Αναπνοή από το στόμα Τρίχωση θωρακικού τοιχώματος Συμμετρική ακρόαση

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Α Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΑΠΝΟΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ο όρος αναπνοήαναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα