26 (105 52) Αθήνα. 'to" για 'tov πωμα'tισμ6 'tfiiv φιαλών 'to" κιιασιού.. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙΝΟΛΟΓΩΝ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "26 (105 52) Αθήνα. 'to" για 'tov πωμα'tισμ6 'tfiiv φιαλών 'to" κιιασιού.. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙΝΟΛΟΓΩΝ."

Transcript

1 ι ο ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙΝΟΛΟΓΩΝ Κλειο'l6 ένnιπo. AQ. αδείας:: 1107/96 ΚΔΑ Μενάνδρόυ 26 (105 52) Αθήνα Ετος 140, Τεύχος 37 Σεπτέμβριος - Νοέμβριος 1997 Σ' ΑΥΤΟ ΤΟΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Ο ΓQάμμα της Σύν'tαςη; Ο Το οινολογικ6 'tqίμηνο Ο Ο Δημιο"l!i'οί 'totι νέο" ελληνικού κιιασιού : Σ'tα"QOύλα Ko"Qάκo,,- Διιαγώνα Μελέτ/ 'to" σvσ'tήμα'tο; 'Έδαφο;- Κλίμα. Αμπέλι": Μελέτ/ "Terroir" Ο Αν'tιμικl!Ollιακή διιάση 'to" κιιασιού σε σχέση με OQισμένα μικ(!όβια πο" fvoxojiolouv'tal σ'tο σύνδqoμo τ/; "Διάl!l!οια; 'tfiiv 'tαςιδιω'tών" RI Ο Οφελλ6;: Παιιαγωγή, επεςεcιγασίε; και χιιήση 'to" για 'tov πωμα'tισμ6 'tfiiv φιαλών 'to" κιιασιού..

2 Padovan Υψηλή τεχνολουί,,... στις σωστες τιμες ΤΑΥΙΟ Φίλτρα γλεύκους & οινολασπών KRISTALSTOP Σταθεροποίηση οίνου έναντι των τρυγικών κατακρυμνήσεων GREENFILΤΕΑ Φίλτρο οίνου οριζοντ(ων πλακών γης διατόμων.dιirιnι..,δίνoυ ;' "'-ΝίΡρτων CcHttOVltt ΟΡΔΟΥ ΚΑΡΔΑΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΜΕΓΑΡΑ ΤΗΛ. (0296) , FAX, 'ΤΗΛ. AΠQθHKHΣ21184

3 ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΙ AMEPE~ Α.Ε. ΒΛΑΧΑΚΗ 1 (Λ. ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 189) ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: , FAX: ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΙ AMEPE~ Α.Ε. ΒΛΑΧΑΚΗ 1 (Λ. ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 189) 11525ΑΘΗΝΑ ΜΗ><ΑΝΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΜΒΗΙ ΕΚΘΔΙΨΕΩΣ ΠΑΦΥΛΩΝ AMOS Δ. ΓΕΡΜΑΝΙΑΙ Αυτόματη παραλαβή σταφuλιίιν, διανομή σταφuλοπολτού, εκραγιστήρια, θλιπτήρια, αντλίες ΜΟΗΝΟ, οριζόντιοuς οινοποιητάς, σuνεχή πιεστήρια εκθλίψεως μύλων για χuμούς. JOSEF WILLMES - Δ. ΓΕΡΜΑΝΙΑΙ Πνεuματικά πιεστήρια σταφuλών μικρής και μεγάλης χωρητικότητας. C.M.E. -ΙΤΑΛΙΑΙ Εμβολοφόρες αντλίες ΠΙΙΙ ΜΗ><ΑΝΗΜΑΤΑ ΨΥΞΕΩΣ & ΔΙΗΘΗΙΕΩΣ ΓΛEYKQγΣ - ΟIΝΟΥ NUOVA ENOPIEVE -ΙΤΑΛΙΑΙ Ψuκτικά σuγκροτήματα, φιλτρόπρεσσες οινολασπών, φίλτρα γης διατόμων. Σuμπuκνωτές, παστεριωτές, οινοποιητές, ψuκτικές δεξαμενές & αντλίες οίνοu. ΜΗ><ΑΝΗΜΑΤΑ ΕΜΦΙΜΩΣΕΩΣ &ΣΥΣΚΕΥΑΙΙΑΙ CORTELLAZZI-ITAΛIAI Πλήρεις γραμμές εμφιαλώσεως οίνοu, σαμπάνιας, αεριούχων ποτών, ύδατος και χuμών. OFFICINE AVE -ΙΤΑΛΙΑΙ Πλήρεις γραμμές εμφιαλώσεως οίνοu, ποτών, ύδατος, χuμών και ελαιολάδοu. ΒΟΑΤΟLlΝ -ΙΤΑΛΙΑΙ Αποπαλεταριστικές μηχανές, χαρτονέζες, παλεταριστικές, εγκιβωτιστικές, αποκιβωτιστικές και MuνTήPIG πλαστικών κιβωτίων. ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΟIΝΟΥ - ΓΛΕΥΚΟΥΣ ΣΥΝΟΜΕΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ NUOVA ENOPIEVE ΦΙΛΤΡΟ ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗΣ ΑΙΗΘΗΣΗΣ ΚΡΑΣιΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ ΠΔΗΡΕΙΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΙ ΦΡΟΥΤΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΕΛΑIΟλ/ΔΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΑθΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1. ΨυγεΙο ξυν6μενης επιφανειαςι 2. Εναλλάκτης πλακών. 3. ΚρυσταΑΑοποιητής, 4. ΦΙλ τρο yιjς διατ6μων, 5. ΠΙνακας ελ"εγχου και χειρισμού ΠΛ ΥΝΤΗΡ Α ΠΟΣΤΕΙΡΩΤΙΚΟ ΦΙΑΛΩΝ OFFICIN Ε

4 6 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 Ο "ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" Τριμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Τεύχος 37 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1997 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙΝΟΛΟΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΑ: Μενάνδρου 26 1Ο552ΑΘΗΝΑ Δ.Σ. ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙΝΟΛΟΓΩΝ Πρ6 εδ ιιο ς: Μ. Φλεριανού Αντιπρ6εδιιος: Β. Πυροβολάκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το γράμμα της σύνταξης Το οινολογικό τρίμηνο Δημιουργοί του νέου ελληνικού κρασιού: Σταυρούλα Κουράκου-Δραγώνα Μελέτη του συστήματος 'Έδαφος - Κλίμα - Αμπέλι": Μελέτη "Terroir" Αντιμικροβιακή δράση του κρασιού σε σχέση με ορισμένα μικρόβια που ενοχοποιούνται στο σύνδρομο της "Διάρροιας των ταξιδιωτών" Ο φελλός: Παραγωγή, επεξεργασίες και χρήση του για τον πωματισμό των φιαλών του κρασιού Επιχειρηματικά νέα Γεν. Γιιαμματέας: Κ. Κοσmέρης Ειδ. Γιιαμματέας: Π. Αργυρόπουλος Ταμίας: Π Κόλλιας Μέλη: Ι. Δρίτσας Τ. Τριανταφύλλου Υπεύθυνος κατά νόμο Μ. Φλειιιανού Μενάνδρου 26 1Ο552ΑΘΗΝΑ Συντακτική Επιτροπή Π. Αργυρόπουλος Ι. Βογιατζής, Κ. Κοσσιέρης. Β. Πυροβολάκης ΕΚΔΟΤΗΣ Ζώης Δ. Σταύρακας Ζαίμη 24, Αθήνα ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ "ΤΡΟΧΟΣ" ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Β. ΣΕΛΛΟΥΝΤΟΣ - Ζ. ΣΤΑΥΡΑΚΑΣ & ΣΙΑ Ε.Ε. Ζαίμη 24, Αθήνα, Τηλ.: Fax: ΠAPAffirH ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ: ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥ ΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΕΥΧΟΥΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΡΑΣΣΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: ΤΟΥΛΑ ΡΟΚΟΥ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΙ: Α. ΤΡΙΙΙΑΠΟΥ ΛΟΣ. Ι. ΓΚΟΛΦΙΝΟΥ ΟΕ Σολωμου 12 (10683) Αθήνα, Τηλ.: , Fax: ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Μ. ΣΠΥΡΟΥ & ΣΙΑ - ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ Α.Ε. Μαρία Α. Σπύρου Καλλικλέους 3 (10442) Αθήνα, Τηλ.: , Fax: ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ: ΑΝΕΣΤΗΣ ΓΑΝΩΤΑΚΗΣ Α.Ε. Αγ. Ιωάννου Θεολ. 7 Περιστέρι, Τηλ.: , Fax: ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΑΛΛΟΙΜΟΝΟΣ - ΝΙΚΟΛΑΟΥ Α.Ε. Νερατζουλας 2 Αχαρνές, Τηλ.: Fax: Α. Τριανταφύλλου Μ. Φλεριανού Τιμή τεύχους: 1 δραχμή Το εξώφυλλό μας: Από την SUEVINUECH '96 (Bordeaux)

5 8 "Ο ΟΙΝΟΛοrΟΣ" ΛΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 Ι --Ι επωυυ α πp()~()yτa ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Πιστεύουμε ότι έχετε πλέον συνέλθει από τη δοκιμασία του τρυγητού και της οινοποίησης. Απ' ότι δείχνουν τα πράγματα ο φετινός τρυγητός πραγματοποιήθηκε ομαλά και μπορούμε να πούμε ότι είχαμε μια ιδιαίτερη καλή χρονιά. Τώρα απομένουν οι διαδικασίες ελέγχου, κατεργασιών και διευθέτησης των νέων κρασιών για τις oπoί~ς σας ευχόμαστε καλό κουράγιο. Εμείς από πλευράς σύνταξης, πιστοί στην υπόσχεσή μας, σας παρουσιάζουμε στα πλαίσια των δημιουργών του Ελληνικού κρασιού, μια σημαντική συνέντευξη της κ. Σταυρούλας Κουράκου που είχε την καλοσύνη να μας παραχωρήσει, χωρίς να φεισθείχρόνου και μόχθου. ll..j c: Ll..J Νεοχημική ειδικεύεται εδώ και 50 χρόνια στην εμπορία ουσιών και οινολογικών οργάνων. Η πολύχρονη πείρα της σε συνδυασμό με την παρακολούθησηκαινοτομιών και την αφομοίωση σύγχρονων τεχνολογιώντη χαρακτηρίζει σαν τη μόνη "επιλογή" σας σε θέματα οινοποίησης και σαν κέντρο πληροφόρησηςκαι επίλυσης των όποιων προβλημάτωνσας. Κινη8είτε επώνυμα, καλυφ8είτε κάτω από την πείρα των ειδικών. Ακολου8είστετις λύσεις που 8α δημιουργήσουν τα δικά σας επώνυμα προϊόντα! Οι πολλές και κουραστικές ερωτήσεις που τέθηκαν, απαντήθηκαν με την ακρίβεια τη σαφήνεια και την πληρότητα που η κ. Κουράκου συνήθιζε ν' ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της σ' όλη τη διάρκεια της δημόσιας ζωής της. Χωρίς να υπερβάλλουμε πιστεύουμε πως η συνέντευξη αυτή αποτελεί μια περίληψη της ιστορίας του νεώτερου ελληνικού κρασιού, στην οποία η κ. Κουράκου διαδραμάτισε ρόλο πρωταγωνιστικό. Θα μπορούσαμε ακόμη να πούμε πως αποτελεί την ουσία και τον επίλογο των 'Όινηρών επιλογών της". Με φιλικούς χαιρετισμούς ~ :c χ ΟIΝΟΛοrlΚΕΣΟΥΣΙΕΣ Πλήρης και Βελτιωμένη γκάμα ενζύμων Ζύμες για όλους τους τύπους οινοποιήσεων του γαλλικού οίκου J. ΙαΙΙΟΓΙ et Cie Βοηθητικές ύλες για τη ζύμωση Διαυγαστικές ουσίες για το κολλάρισμα των οίνων Διηθητικές ουσίες για το φιλτράρισμα Ουσίες για ειδικές κατεργασίες στο γλεύκος και στον οίνο Συντηρητικά Σταθεροποιητές Η Συντακτική Επιτροπή Ο ιυ L. oprana ΟIΝΟΠΟIΗΣΗΣ Όργανα μετρήσεων Μικροεξοπλισμοίοινοποιείου ΕΜΠΟΡΙΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟIΝΟΛΟΓIΑΣ, ΙΥΝΤΗΡΗΤιΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. ΠΟΤΩΝ Θερμοπυλών 38, Αθήνα, Τηλ.: , , , , Fax: , Τlχ: ' NEOC GR

6 10 "Ο Ο1ΝΟΛΟΓΟΣ" -ΑΡ, ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΤΟ OINOΛOΓlKO Το τρίμηνο που πέρασε δεν ήταν πλούσιο σε εκδηλώσεις οινολογικού ενδιαφέροντος. Για την ακρίβεια δεν είχαμε οινολογικές εκδηλώσεις που ν' αξίζει ν' αναφερθούν. Κι αυτό για δύο λόγους. Αφ' ενός μεν περιείχετους καλοκαιρινούς μήνες που είναι περίοδος διακοπών και χαλάρωσης και ύστερα ακολούθησε ο τρυγητός, η πρώτη και από τις πιο σημαντικές διαδικασίες για την παρασκευή του κρασιού, που αποτελεί τη βάση και το αντικείμενο για τις υπόλοιπες εκδηλώσεις. Στον φετινό τρυγητό, λοιπόν θ' αναφερθούμε σ' αυτό το σημείωμα, τώρα που έχει πια ολοκληρωθεί και έχει γίνει ήδη γευστική δοκιμή στα πρώτα φρέσκα κρασιά. Απολογιστικά,θα λέγαμεπως η φετινή χρονιάήταν από τις πιο καλές της δεκαετίας, τόσο για την καθαρότητα των σταφυλιών, όσο και για το βαθμό ωρίμανσής τους. Ο βασικός λόγος γι' αυτή την εξέλιξη ήταν αφ' ενός το ήπιο καλοκαίρι που δεν παρουσίασε μεγάλες θερμοκρασιακές εξάρσεις, και αφ' ετέρου η παράταση της καλοκαιρίας μέχρι την ολοκλήρωση του τρυγητού. Ο τρυγητός λοιπόν στο σύνολό του πραγματοποιήθηκε σε στεγνό καιρό και σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες που επέτρεψαν την κατεργασία του μούστου και στη συνέχεια τη ζύμωσή του σε ανεκτές συνθήκες, ακόμη και στις περιmώσειςπου δεν είχαμε δυνατότητα θερμοκρασιακούελέγχου. Τα αποτελέσματαέχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται με τις πρώτες δοκιμέςτων φρέσκων κρασιών και είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Πιστεύουμεπως οι οινόφιλοι, θα απολαύσουνκαι φέτος κρασιά εξαιρετικήςποιότητας, εφόσον βέβαια εξασφαλισθεί στην συνέχεια ότι οι αρετές των κρασιών αυτών θα φτάσουν μέχρι το ποτήρι τους. Από πλευράς όγκου παραγωγής δεν υπήρξαν εκπλήξεις. Ελαφρά αυξημένη ήταν η παραγωγή σε Απική, Βοιωτία, Εύβοια, ΑχαΙα, σταθερή στην κρήτη και Μακεδονία, χαμηλότερη στη Νεμέα που η περσινή χρονιά ήταν χρονιά έξαρσης. Και οι τιμές; Αυτές παρουσίασαν κάμψη κατά 5 15% από την περσινή χρονιά στα λευκά σταφύλια και αντίστοιχη αύξηση στα κόκκινα, στα οποία υπήρξε και μεγαλύτερη ζήτηση. Λογικά λοιπόν θα έπρεπε να είναι όλοι οι φορείς της οινολογικής παραγωγής λιγότερο ή περισσότερο ευχαριστημένοι από την φετινή εξέλιξη της παραγωγής και του τρυγητού. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; χωρίς να επιχειρήσουμε να βγάλουμε συμπερά- σματα θα αναφέρουμε μερικά, επί μέρους γεγονότα και θ' αφήσουμε τον καθένα να τα κρίνει ανάλογα με τη θέση και την ιδιοσυγκρασία του. α. γπάρχει ένα σημαντικό απόθεμα λευκών κρασιών από την προηγούμενη χρονιά στη χώρα μας. Το απόθεμα αυτό σ' ένα βαθμό και υποβαθμισμένο, όπως προκύmει λογικά από τον τρόπο επεξεργασίας, αποθήκευσης και τις γενικότερες κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας. Αυτό δεν πρέπει να περάσει στην κατανάλωση αλλά να γίνει εκμετάλλευση των μέτρων απόσυρσης. β. Η Απική και κυρίως η περιοχή των Μεσογείων παρουσιάζει συνεχή μείωση παραγωγής που μπορεί να εκτιμηθεί σε μείωση κατά τόwους σταφύλι οινοποιήσιμο από εκείνην που υπήρχε πριν από 25 χρονια. Αυτό για τους γνωστούς λόγους της οικοπεδοποίησης, του αεροδρομίου των Σπάτων, κ.λπ. Παρόλα αυτά και παρά το γεγονός πως γειτνιάζει στο πολυπληθέστερο τμήμα της χώρας (Αθήνα-πειραιά) η διάθεση του σταφυλιού φέτος ήταν ιδιαίτερα προβληματική ακόμη και στη χαμηλή τιμή που καθορίστηκε. ΤΡΙΜΗΝΟ Ο λόγος; Απλά δεν υπήρξε ζήτηση... γ. Οι τιμές των κρασιών στην αγορά και στο σερβίρισμα είναι περίπου απαγορευτικές κυρίως για τα εμφιαλωμένα κρασιά. Η αύξηση μέχρις ένα βαθμό είναι κατανοητή αφού από τον παραγωγό ως τον καταναλωτή παρεμβάλλονται αρκετοί ενδιάμεσοι, προστίθενται φόροι κ.λπ. Ομως η μεγάλη αύξηση των τιμών παρουσιάζεται μετά την έξοδο από το οινοποιείο στο στάδιο της διακίνησης και ιδίως στα σημεία σερβιρίσματος. ΕΠ/ΜΕΛΕ/Α: Β. ΠΥΡΟΒΟΜΚΗΣ Αντίστοιχα αδικαιολόγητη είναι και η αύξηση στην τιμή των κρασιών που σερβίρονται σε καράφα (χύμα) και την οποία προφανώς δεν καρπώνονται οι παραγωγοί... δ. γπάρχει παγκόσμια μια αυξημένη παραγωγή κρασιών και όλοι οι παραγωγοί προσπαθούν να κατακτήσουν μια αγορά η οποία τουλάχιστον δεν αυξάνεται. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά. ε. Η προβολή του κρασιού είναι υποτυπώδης έως ανύπαρκτη στη χώρα μας. Στα ΜΜΕ δεν υπάρχει προβολή και η παρουσίαση των κρασιών περιορίζεται σε δύο εκθέσεις (ΔΕΤΡΟΠ, ΟIΝΟΡΑΜΑ). Κατά τα άλλα το κρασί έχει αφεθεί στη μοίρα του και την κεκτημένη, από την παράδοση, ταχύτητα. Τα παραπάνω σε γενικές γραμμές είναι στοιχεία μεμονωμένα μεν, αλλά συνθέτουν μια πραγματικότητα από την οποία καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του και να καθορίσει την παραπέρα στάση του ατομικά ή συλλογικά. 18 Πώς θα σφραγίσετε την ποιότρτα ενός καλού κρασιού και θα διατηρήσετε την αξεπέραστη γεύση του; Με τους ιταλικούς φελλούς Ρερρίηο Molinas &' Figli, που έχουν ιδανική πυκνότητα και ακολουθούν διαδικασία αργής ΦΕΛΛΟΙ ΣΑΡΔΗΝΙΑΣ Peppino Molinas &. Figli Σφραγίζουν τα καλύτερα κρασιά ανάπτυξης :και αραιής συγκομιδής. σε Γι' αυτό, μόνο οι φελλοί Peppino Molinas & Figli εγγυώνται την τέλεια συνηίρηση του καλού κρασιού και διατηρούν την ποιότητά του υψηλά Peppino Molinas & Figli Πλειάδων 95, Νέα Κηφισιά Τηλ.: 80 ΟΙ 081, 80 Ol 069 Fax: 80 Ol 047

7 12 ''Ο ΟΙΝΟΛοrΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ KOVPAKOV - ΔΡΑΓΩΝΑ Μια "συζήτ/στ) εκ βαθέων" που ξεπερνά τα όρια τ/ς συνέντευξης και αποτελείπερίληψη τ/ς ιστορίας τ/ς σύγχρονης Ελληνικής Οινοπαραγωγής και των προβλημάτωνπου αντιμετωπίζει,με το μέλος τ/ς ΣυντακτικήςΕπιτροπήςτου περιοδικού μας Βασίλη Πυροβολάκη 1002 Χημικά,, ενα ονομα: Οταν σαν χημικός βγήκατε για δουλειά, η επιλογή της αναλογίας ήταν συνειδητή ή αποτέλεσμα ανάγκης για την αγορά εργασίας τότε; Είμαστε 800 χημικοί άνεργοι σε μια χώρα ρημαγμένη. ήταν το Παιδί της πόλης, της κατοχής και του εμφυλίου, δεν είχα γνωρίσει ύπαιθρο, δεν είχα δει αμπέλι και δεν είχα ποτέ δοκιμάσει κρασί. Ποιο ήταν τότε το τοπίο της οινολογικής παραγωγής στην Ελλάδα, η αμπελοκαλλιέργεια, οι οινοποιητικοί συνεταιρισμοί και οι ιδιωτικές μονάδες οινοπαραγωγής; Η αμπελοκαλλιέργεια είχε εγκαταληφθεί στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Και είναι γνωστό ότι όταν σε μια μεσογειακή περιοχή θερμή και με λίγες βροχοmώσεις, η οινάμπελος "γλιστράει" στα πεδινά, το ποιοτικό δυναμικό του αμπελώνα της υποβαθμίζεται. Εξ άλλου η βόρειος Ελλάδα, ονομαστή από την αρχαιότητα για την ποιότητα των κρασιιών της, είχε προσβληθεί από Φυλλοξήρα και τις γηγενείς ποικιλίες είχαν αντικαταστήσει εμβολιασμένα έρριζα από τη Βουλγαρία και το Midi της Γαλλίας, ό,τι χειρότερο είχαν μας το είχαν στείλει (αυτόκαρπα Seibel, Gros, Σέφκα κ.ά.) Στις παραμονές του Β' παγκόσμιου πολέμου, ήταν φυλλοξηρώσεις, η Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Ηπειρος, η Θράκη, η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος και ορισμένες κοινότητες των Κυκλάδων. Στα δύστυχα χρόνια που μεσολάβησαν δεν είχαν ληφθεί μέτρα αναμπέλωσης. Ολα αυτά τα έχω αναmύξει σε μια ανακοίνωση με τίτλο 'Ή εξέλιξη του ελληνικού αμπελώνα από την Εθνεγερσία μέχρι τον Β' παγκόσμιο πόλεμο". Εwέα πίνακες και οι επεξηγήσεις τους δίνουν πλήρως την εικόνα αυτού που με ρωτάτε ως προς την αμπελοκαλλιέργεια. Σε ό.τι αφοράτο συνεταιριστικάοινοποιεία,σε όλο αυτό το χώρο που προαναφέρθηκεδεν υπήρχε ούτε μια οινοποιητικήμονάδα, με μόνη εξαίρεση στη Σάμο. Στην υπόλοιπη Ελλάδα και συγκεκριμένα στις μεγάλες αμπελουργικές ζώνες όπως η Κρήτη, ο νομός Αχαίας και τα.μεσόγειατης Απικής, λειτουργούσαν συνεταιριστικά οινοποιεία, τα οποία ήταν όμως στην πραγματικότηταθλιβεροίαποθηκευτικοίχώροι για να στιβάζεται η αμπελουργική παραγωγή και να μη σαπίζει πάνω στα κλήματα. Δεν ήταν καλύτερατα μικρά οινοποιείατων αναγκαστικώνσυνεταιρισμών,όπως ο ΑΣΑΧ, ο ΤΑΟΛ και άλλα ανάλογα. Η ΑΤΕ, που είχε τότε την εποmεία των συνεταιρισμών (εκπονούσε τις μελέτες των εγκαταστάσεών τους, προέβαινε στους διαγωνισμούς προμήθειας του μηχανολογικού τους εξοπλισμού κ.λπ.), θεωρούσε ότι το ελληνικό κρασί είναι πολύ φθηνό πρσ'ίόν για να δικαιολογείται η ίδρυση πραγματικών οινοποιητικών μονάδων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της εμπορευματοποίησης του ελληνικού κρασιού. Διακατείχετο από το σύνδρομο που κυριαρχούσε τότε σε όλες τις μεσογειακές αμπελουργικές ζώνες από την Ισπανία, τη νότια Γαλλία, το Magreb, τη νότια Ιταλία και φυσικά την Ελλάδα. Είμαστε αμπελώνες για παραγωγή "βιομηχανικών οίνων" και "οίνων αναμίξεως", που αγοράζονται σε χαμηλή τιμή με βάση τον αλκοολικό τίτλο τους. Ετσι δημιουργήθηκε και στον αμπελουργικό κόσμο η πεποίθηση ότι το εισόδημα της οικογένειάς του διασφαλίζεται μόνο με την καλλιέργεια ποικιλιών στρεμματικών αποδόσεων, με συνέπεια οι εκλεκτές ποικιλίες να εγκαταληφθούν και να δημιουργηθούν συνθήκες ποικιλιακής μονοκαλλιέργειας, όπως το Σαββατιανό στο νομό Απικοβοιωτίας, ο Ροδίτης στο νομό Αχαίας, το Ρωμέικο στα Χανιά της Κρήτης κ.λπ. Αυτό το ίδιο πνεύμα επικρατούσε και στα μεγάλα ιδιωτικά συγκροτήματα, με κυρίαρχη την εταιρεία Οίνων και Οινοπνευμάτων που είχε εγκαταστάσεις σε όλες σχεδόν τις μεγάλες αμπελουργικές περιοχές και αγόραζε το σταφύλι σε εξευτελιστικές τιμές, όπου δεν υπήρχαν συνεταιριστικά οινοποιεία για να διασφαλίσουν την απορρόφηση της σταφυλικής παραγωγής. Θα αναφέρω χαρακτηριστικά μια περίmωση που έζησα στη Μαντινεία στη δεκαετία του '50. Εκπρόσωπος μιας από αυτές τις Εταιρίες διαπραγματευόταν το σταφύλι προς 0,8 δρyjκιλό. Οι αμπελουργοί τον. ~ Γή Διατόμων ~ Γλυκονικό Νάτριο (καθαριστικό φιαλών) ~ Ενεργός Ανθρακας ~ Κιτρικό Οξύ ~ ZΕΛaτ{νη 80 ΒΙ ~ Μεταμπισουλφίτ Κ ~ Μπεντονίτης Οινοποιίας ~ Μηλικό Οξύ ~ Οξινο τρυγικό Κάλι (Κρεμόριο) ~ Σορβικό Κάλι ~ Ασκορβικό Οξύ ~ Τρυγικό Οξύ και λοιπά προίόντα του κλάδου i MOΣXOΛlOΣ ΧΗΜΙΚΑ ΑθΗΝΑ:ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΥ 37, '0437 ΑθΗΝΑ. ΤΗΛ ΤΙΧ: (2,)6210 ΙΜΟΚ GA (21) 0406 ΙΜΟΚ GA. FAX: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΤΕΡΜΑ 26ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ, 54&27 θεσ/κη. ΤΗΛ. (031) , ΤΙΧ: (041) 2132 ΙΜΟΚ GA ofαχ: (031) ΑΠΟθΗΚΕΣ: ΜΥΤιΛΗΝΗΣ 4, ΜΟΣΧΑΤΟ.ΤΗΛ.:

8 14 ''Ο Ο1ΝΟΛΟΓΟΣ"- ΛΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΚΡΑΣΙΟΥ TMCI Padovan S.p.A. ~mα ~Padovan γνώμη, δεν υπήρχαν υπηρεσίες που να προβληματίπαρακαλούσαν να δώσει καμμιά δεκάρα ακόμη. Εφυγε δηλώνοντας με ιταμότητα: θα ξανάρθω μετά την πρώτη βροχή και θα με παρακαλάτε να το πάρω στη μισή τιμή από αυτή που σας δίνω σήμερα. Και ξαναγύρισε, πράγματι, όταν το σταφύλι σάπιζε πάνω στα κλήματα. Οσο για το εμφιαλωμένο κρασί, ουσιαστικά μόνον η Αχάια-Κλάους, η Καμπά και η ΚΑϊΡ της Ρόδου, τολμούσαν να επενδύουν στο εμφιαλωμένο κρασί και μάλιστα οι δύο πρώτες, να πραγματοποιούν εξαγωγές στη Γερμανία και στις ΗΠΑ. Εχουμε τη συνήθεια να αποδίδουμε στη "ρετσίνα" όλη την κακοδαιμονία του ελληνικού κρασιού και την καθυστέρηση ανάmυξης των ελληνικών εμφιαλωμένων οίνων. Τι αδικία! Η ρετσινούλα είχε μάλιστα ένα ευεργετικό ρόλο, το ρετσίνι κάλυmε τα ελαπώματα των τότε κρασιών: "μασκάριζε" τις οξειδωμένες γεύσεις, τις ύποmες οσμές. Εάν δεν υπήρχε, οι Ελληνες ορισμένων περιοχών ίσως να είχαν σταματήσει να πίνουν κρασί και πιθανότατα να είχε χαθεί η παράδοση της αμπελοκαλλιέργειας. Ο μεγάλος εχθρός ήταν άλλος: ο ξηροσταφιδίτης. Αυτός "έθαψε" την αμπελοκαλλιέργεια ποιότητας, αυτός ευθύνεται για τη μη εξαγωγή ελληνικών οίνων από οιναμπέλους, αυτός "έσκαψε" το εισόδημα της αμπελουργικής οικογένειας, αυτός ανταγωνίστηκε το κρασί της οιναμπέλου, σ' αυτόν πέφτει το βάρος για τη μη έγκαιρη ανάmυξη της ελληνικής αμπελοοινικής οικονομίας και για χάρη του θάφτηκε η ελληνική Ποτοποιία. Αλλά όλα αυτά είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα που ξεφεύγει από τα πλαίσια μιας συνέντευξης. Ισως κάποτε βρω χρόνο να το γράψω, για να μείνει στην αμπελοοινική ιστορία του τόπου μας. Και από νομοθετική άποψη; Γεννήθηκα το 1928, μαζί μου γεννήθηκε και η ελληνική νομοθεσία: ο νόμος 3501/1928. Το 1952 εγώ ήμουν ένας νέος άνθρωπος κι εκείνη ένας αναχρονιστικός νόμος. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι και την πολέμησα, έως ότου πέτυχα την αντικατάστασή της. Μιλήστε μας λίγο για τη ρηξικέλευθη απόφαση ν' ασχοληθείτε με το νοικοκύρεμα της ελληνικής οινοπαραγωγής. Πως το αποφασίσατε, ποιός σας βοήθησε και σας συνέδραμε στην απόφασή σας αυτή και από που υπήρξαν οι κυριότερες αντιδράσεις; Αντίθετα από ό,τι πιστεύετε, δεν είναι ούτε η Γαλλία, ούτε ο ο.ι.ν, που επηρέασαν την απόφασή μου και με βοήθησαν στις επιλογές μου, αλλά το Συμβούλιο της Ευρώπης. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή: Χημικός του Πανεπιστημίου Αθηνών, είχα την έφεση να ασχοληθώ με την εργαστηριακή έρευνα. Τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στο Ινστιτούτο Οίνου δημοσίευσα στον ξένο επιστημονικό Τύπο πολλές πρωτότυπες εργασίες χημικής φύσεως και σε ηλικία 30 χρόνων έκανα την πρώτη μου ανακοίνωση στην Ακαδημία Επιστημών της Γαλλίας, όπου δύσκολα φθάνει ξένος επιστήμονας. Αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα δεν είχα, ποιός συνάδελφος από τη μαχόμενη οινολογία ενδιαφερόταν για τέτοιου είδους ερευνητικές εργασίες; Αλλά ούτε και οι πανεπιστημιακοί κύκλοι ενδιαφερόντουσαν, αφού οινολογική Σχολή δεν υπήρχε. Εκανα "όνομα" στους διεθνείς επιστημονικούς κύκλους, αλλά η ελληνική οινοπαραγωγή δεν είχε τίποτε να κερδίσει από αυτές. Το κέρδος ήρθε αργότερα, όταν με το κύρος που είχα αποκτήσει, μπορούσα και διαπραγματευόμουν με επιτυχία τα συμφέροντά της. Το 1960 άρχισα να εκπροσωπώ την Ελλάδα στο o.i.v. και μάλιστα στην Επιτροπή για την "ενοποίηση των μεθόδων αναλύσεως και εκτιμήσεως των οίνων". Ημουν στο χημικό μου στοιχείο και δεν σταμάτησα να μετέχω αυτών των εργασιών παρά μόνον όταν βγήκα στη σύνταξη. Κάπου 25 χρόνια μετά. Ομως στις αρχές της δεκαετίας του '60 μου ανατέθηκε η εκπροσώπιση της χώρας μας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, όπου είχε δημιουργηθεί μια τεράστια Επιτροπή ανωτάτων λειτουργών όλων των κρατών μελών για τη σύνταξη ενός σχεδίου διεθνούς Συμφωνίας για τους οίνους και τα αλκοολούχα ποτά. Ηταν τόση η σημασία της, ώστε η Γαλλία εκπροσωπείτο από 5μελή Αντιπροσωπεία, της οποία ηγείτο υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών με βαθμό πρέσβεως. Ημουν η μόνη γυναίκα και ο πιο μικρός στην ηλικία εκπρόσωπος. Τότε ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με οικονομικής φύσεως έwοιες, οι συζητήσεις ήταν ψύχραιμες, αλλά οι Αντιπροσωπείες ανυποχώρητες σε όσα προβλέπονταν από τη νομοθεσία τους: ''ονομασίες προελεύσεως", επωνυμίες δηλωτικές του γένους του προϊόντος, προστασία και κατοχύρωσή τους, ετικετάρισμα και όλα τα συναφή. Ρουφούσα σαν σφουγγάρι τις συζητήσεις και όταν γύριζα "βομβάρδιζα" με εκθέσεις τις αρμόδιες γπηρεσίες: ΥΠ.ΓΕ. ΓΧΚ, γπ.εξ, γπ.εμπ. Ζητούσα Οδηγίες, ζητούσα α πόψεις, ζητούσα βοήθεια. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Καθώς τα έξοδα ταξιδίου μου τα πλήρωνε το Στρασβούργο, δεν ενδιαφερόντουσαν, για μένα ούτε από πλευράς δαπανών. Και τότε ένοιωσα ''γυμνή'', δεν είχα νομοθεσία να στηρίξω διεκδικήσεις, δεν είχα επώνυμα πρσ'ίόντα για να προστατεύσω, δεν είχα ''ονομασίες προελεύσεως" για να αναγράψω στους πίνακες, δεν είχα παράδοση στο εμφιαλωμένο κρασί, δεν είχα φορείς που να έχουν Τεχνολογία διήθησης οίνου, γλεύκους, χυμών Κ.λπ. Περιστροφικό φίλτρο κενού, μοντ. ΤΑΥΙΟ (φωτ. 1) Πλήρης μονάδα συνεχούς διήθησης με κενά, ημίρευστων προϊόντων, γλεύκους κ.λπ. Μεγάλη ποικιλία μοντέλων που περιλαμβάνουν: διάταξη επίστρωσης (ΡRΕCΟΑη διάταξη εξαγωγής με ζέστρο, και εμφύσηση αέρα, διάταξη εξαγωγής τύπου ταινίας, διάταξη εξαγωγής τύπου τυμπάνου. Επιφάνειες διήθησης 0,5-60 Μ 2. Διάταξη συνεχούς σταθεροποίησηςκρασιών, μοντ. KRISTALSTOP (φωτ. 2). Φωτ.2. Διόταξη σuνεxoύς σταθερoπoίησnς lφασιού ΚRISTAl.STOP... Ι. Φtkιρo_ TAVLO YJO γλεύtm. xuμoύς..λn. Πλήρως αυτόματο σύστημα συνεχούς ψύξης - διήθησης οίνων, με ενσωματωμένο PLC, αυτόματο έλεγχο σταθεροποίησης με την μέθοδο της αγωγιμότητας, και αυτόματη επιστροφή στον κρυσταλωτή, μέσω BY PASS, σε περίmωση απόκλισης από τεθέντα πρότυπα. Κατασκευάζεται σε 4 μοντέλα: μέχρι 1500 λίτρα/ώρα - CΟΜΡΑCΤ/ψυκτικό εντός κρυσταλωτή μέχρι 2500 λίτρα/ώρα - CΟΜΡΑCΤ/ψυκτικό εντός κρυσταλωτή μέχρι 5000 λίτρα την ώρα μέχρι λίτρα την ώρα Πρόγραμμαπαραγωγής: Φίλτρα γης διατόμων (πιέσεως) με οριζόντιουςδίσκους. Φίλτρα γης διατόμων με κόθετες πλόκες. Περιστρεφόμεναφίλτρα κενού. Φίλτρα πλακών. Φιλτρόπρεσσες.πλάκες, κ.λπ. Φίλτρα μεμβράνης. Ψυκτικό ξυστικού σώματος. Παστεριωτήρεςτύπου τούνελ. Παστεριωτήρεςπλακών. Εναλλόκτεςθερμότητας. Συγκροτήματα συνεχούς σταθεροποίησηςκρασιών. Κεντρικέςμονόδες ψύξεως. Συνεχόμενασταφυλοπιεστήριαμε ιμόντα. Συγκροτήματασυμπύκνωσηςγλεύκους,χυμών. Πεδία δραστηριοτήτων: Διήθηση ποτών, χυμών και χημικών προϊόντων. Ψύξη. παστερίωση.συμπύκνωση. Πλήρεις εγκαταστόσειςχυμών και ποτών. ΑΠΟΚΛΕΙΠΙΚΟΙΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ eeccanica ΕΠΕ Χαλκοκονδύλη19, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: /8,9 FAX: ΤΕΙΕΧ:

9 16 ''Ο Ο1ΝΟΛΟΓΟΣ" - ΛΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ζονται Ενοιωσα σαν την καλαμιά στον κάμπο. Τότε σκέφθηκαν να "λανσάρω" την έwοια των "ονομασιών κατά παράδοση" που ήταν τότε ανύπαρκτη στο διεθνές δίκαιο, ώστε να μπορέσω να προστατεύσω τις επωνυμίες "ρετσίνα" και "ούζο" που δεν ήταν γεωγραφικές. Και το πέτυχα. Τότε πέτυχα, επίσης, να επιτραπεί η χρήση της ρητίνης ως οινολογικής ουσίας κατ' εξαίρεση για την παρασκευή της παραδοσιακής ρετσίνας και αποφεύχθηκε έτσι ο κίνδυνος να καταταγεί η ρετσινούλα μας στους αρωματισμένους οίνους και να πληρώνει τη φορολογία ή τους δασμούς των βερμούτ. Και τότε είναι που πέτυχα να χαρακτηρισθεί το ούζο ως "απόσταγμα" και όχι ως λικέρ, όπως κατέτασσαν όλα τα anisettes οι γαλλικές γπηρεσίες, με συνέπεια να τρέχουν στο Στρασβούργο και στη Γενεύη ο Ricard και οι συν αυτώ, για να αποδείξουν ότι το ούζο δεν ήταν απόσταγμα. Γιατί το θέμα τους "έκαιγε", δεδομένου ότι υπήρχε μεγάλη διαφορά φορολογίας, στη Γαλλία μεταξύ αποσταγμάτων και λικέρ. Με όλα αυτά απέκτησα το όνομα του "έμπειρου" διαπραγματευτή. Από το τίποτα. Ειχα μάθει τη μεγάλη δύναμη της σωστής διαπραγμάτευσης, παρακολουθώντας με κριτική σκέψη τους άλλους να διαπραγματεύονται. Το Συμβούλιο της Ευρώπης ήταν μεγάλο σχολείο για μένα, σ' αυτό απόκτησα την πείρα που μου επέτρεψε στη συνέχεια να υποστηρίξω με επιτυχία τα ελληνικά συμφέροντα τόσο στα πλαίσια του O.I.v. όσο και της ΕΟΚ. Τότε όμως πήρα και τη μεγάλη μου απόφαση, εκεί στο Στρασβούργο. Δεν είχα το δικαίωμα να ακολουθώ τον επιστημονικό μου δρόμο με παρωπίδες, το δρόμο του καβαλάρη στην έρημο. Το Ινστιτούτο Οίνου δεν ήταν Πανεπιστημιακό εργαστήριο οινολογίας, είχε ι δρυθεί για να συντελέσει με τις εργασίες και εισηγήσεις του στην ποιοτική αναβάθμιση του ελληνικού κρασιού. Εκεί έπρεπε να στρέψω όλη τη δραστηριότητά όχι μόνο τη δική μου, αλλά και των συναδέλφων, οφείλαμε να δράσουμε συλλογικά, ο καθένας εκεί που του επέτρεπαν οι δυνάμεις και η ειδικότητά του. Η ΕΟΚ ήταν ad portaw, οφείλαμε να ετοιμαστούμε για τις διαπραγματεύσεις έγκαιρα. Και μια τέτοια προετοιμάσια -αρχίζοντας από το μηδέν-ήταν έργο ζωής. Οι συνάδελφοι έφυγαν σταδιακά στο εξωτερικό προς απόκτηση εμπειρίας σε συγκεκριμένους τομείς και εγώ ξεκίνησα το οδοιπορικό μου στις αμπελουργικές περιοχές της πατρίδας μας, κοιμήθηκα σε σπίτια παπάδων, δασκάλων και αμπελουργών, ταξίδεψα με τζιπ, μουλάρια και γαϊδουράκια, μίλησα με αμπελουργούς την ώρα της δουλειάς τους αλλά και τα βράδια στα καφενεία, έμαθα να χρησιμοποιώ όρους της τοπολαλιάς τους, δοκίμασα κρασιά από γηγενείς ποικιλίες και κατέγραψα τον τρόπο -πρωτόγονο- παρα- σκευής τους, μελέτησα ξένους περιηγητές και τα σχόλιά τους για τα κρασιά διαφόρων περιοχών μας, συγκέντρωσαπληροφορίεςγια την έκταση που κατελάμβαναν τα αμπέλια πριν καταστραφούν από τη Φυλλοξήρα,για τις ποικιλίες που καλλιεργούνταν,για την τύχη που είχε το κρασί τους πριν από τον πόλεμο και για τις τιμές του σταφυλιούτα μεταπολεμικάχρόνια, για τις νέες καλλιέργειεςπου είχαν τυχόν εισαχθεί, (μπαμπάκι, καπνός, οπωροφόρα δέντρα κλπ.), αλλά και τους λόγους εγκατάλειψης ορισμένων οικισμών, γιατί η αμπελουργία θέλει χέρια και μάλιστα έμπειρα. Σε δυο χρόνια ήμουν έτοιμη. Το παιδί της πόλης είχε αγαπήσειτον κόσμοτης υπαίθρουγιατί είχε ζήσει από κοντά τα προβλήματάτου και είχε μοιραστεί το ψωμί του στο φτωχικό του τραπέζι. Ο χημικός είχε αντιληφθείότι το μυστικό για καλό ελληνικό κρασί δεν κρυβόταν μόνο στα οινοποιεία ή την τεχνολογία παρασκευής τους, αλλά και στην πρώτη ύλη και επομένως στους αμπελώνες. Ομως αυτό έπρεπε να αποδειχθεί. Εξασφάλισατα κονδύλια για την κατασκευή ενός πειραματικού οινοποιείου,το οποίο μας επέτρεψε να πειραματισθούμε πάνω στις μεθόδους οινοποίησης, επεξεργασίαςκαι παλαίωσηςτων οίνων, και να παρασκευάσουμε κρασιά από ποικιλίες αμπέλου που προμηθευόμαστε από όλες τις αμπελουργικές περιοχές της χώρας. Ενας πλούτος ζηλευτός άρχισε να γεμίζει τα ποτήρια μας και οι ιδιαιτερότητες των οικοσυστημάτωννα αποκαλύmονται Και αυτό το διαπιστώναμε όχι μόνον εμείς, αλλά και οι ξένοι εμπειρογνώμονες,για τους οποίους συχνά οργανώναμε οργανοληmικέςδοκιμασίες των πειραματικών οίνων, τις οποίες παρακολουθούσαν, όχι σπάνια, έλληνες οινοποιοί, οινολόγοιή και αμπελουργοί ανά περίmωση και ανάλογα με το σκοπό οργάνωσης μιας οργανοληmικήςδοκιμασίας. Αλλά πως θα συντελούσαμε σε αναμπέλωση με εκλεκτέςποικιλίεςεκείνωντων αμπελουργικώνπεριοχών που είχαν υψηλό οινικό δυναμικό; Μόνος τότε τρόπος ήταν να δοθούν κίνητρα οικονομικά.αλλά εάν ξεκινούσαμε ένα τέτοιο μέτρο, θα οδηγούμεθα αναπόφευκτα στο "δώσε και σε μένα μπάρμπα" με συνέπεια να πάρουν τη μερίδα του λέοντος οι υποβαθμισμένες ήδη περιοχές. Θα ήταν αδύνατον να κάνουμε τους διάφορους παράγοντες να καταλάβουν σε τι στοχεύαμε. Δεν καταλαβαίνει όποιος δεν θέλει να καταλάβει Επρεπε να βρεθεί ένας τρόπος διαφοροποίησης των αμπελουργικώνζωνών. Την ίδια εκείνη εποχή είχα πληροφορηθείστο Συμβούλιο της Ευρώπης ότι υπήρχε κίνδυνος να μην υπογραφεί η Συμφωνία που γι' αυτήν είχαμε χάσει τόσα χρόνια, γιατί στο μεταξύ η ΕΟΚ των Εξι είχε

10 18 ''Ο Ο1ΝΟΛΟΓΟΣ" -ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥΚΡΑΣΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ Ι. 1! ετοιμάσει τα δικά της σχέδια κανονισμών για τους οίνους και τα αλκοολούχα ποτά και δεν ήθελαν να βρεθούν με διεθνείς δεσμεύσεις πριν αποκρυσταλλωθεί η δική τυς αμπελοοινική πολιτική. Κίνησα γη και ουρανό και με τις διασυνδέσεις που είχα αποκτήσει κατόρθωσα να φθάσει στα χέρια μου ένα σχέδιο κανονισμού της ΕΟΚ. Από αυτό πληροφορήθηκα ότι θα υπάρχουν στην ΕΟΚ δύο κατηγορίες οίνων, οι επιτραπέζιοι και οι vqprd που αντιστοιχούσαν στις "ονομασίες προελεύσεως". Τα κρασιά των τρίτων και συνδεδεμένων χωρών, όπως ήταν η Ελλάδα, για να εισαχθούν στην κοινότητα θα έπρεπε να σέβονται την 'τιμή αναφοράς". Του μέτρου αυτού εξαιρούντο όσοι οίνοι ανήκαν σε κατηγορία ανάλογη προς εκείνη των vqprd, υπό την προϋπόθεση ότι η αντιστοιχία θα τεκμηρωνόταν κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων της ενδιαφερομένης χώρας με κοινοτικούς παράγοντες. Ετσι κατάφερα να πείσω τη Διοίκηση του γπουργείου Γεωργίας, ότι οι εξαγωγές οίνων θα διευκολύνονταν μελλοντικά, εάν δημιουργούσαμε μια κατηγορία οίνων ανάλογη με εκείνη των vqprd. Και επειδή ο όρος αυτός επιφυλασσόταν μόνο για τους οίνους των κρατών μελών, ο μόνος δόκιμος διεθνής όρος ήταν ΑΟ (appeilation d' origine). Ετσι γεννήθηκε ο νόμος πλαίσιο για τις "ονομασίες προελεύσεως", οπότε ο δρόμος για παροχή κινήτρων προς επέκταση της αμπελοκαλλιέργειας μόνο στις ζώνες παραγωγής οίνων Όνομασίας προελεύσεως" είχε πια ανοίξει Συμπερασματικά, οι "ονομασίες προελεύσεως" στην Ελλάδα γεwήθηkαν από την ανάγκη να περισωθούν και να εξαπλωθούν ορισμένες εκλεκτές ποικιλίες οιναμπέλου σε περιοχές κατάλληλες για αμπελοκαλλιέργεια. Και ο στόχος επιτεύχθηκε, πάνω σ' αυτές τις ποικιλίες βασίστηκε το ξεκίνημα των αναβαθμισμένων εμφιαλωμένων οίνων όχι μόνον εκείνων με "ονομασία προελεύσεως" αλλά και των επιτραπέζιων οίνων και αργότερα των 'τοπικών οίνων". Ποιός γνώριζε τότε το Μοσχοφίλερο, τη Ρομπόλα, το Ασύρτικο, τη Βηλάνα, το Λαγόρθι, το Λιάτικο, το Λημνιό, το Κατσιφάλι, το Αγιωργήτικο, το Ξινόμαυρο και τόσες άλλες γηγενείς ποικιλίες που σιγά-σιγά ήρθαν στο φως, και εξακολουθούν να παρουσιάζονται, όσο το ελληνικό κρασί βγαίνει από το ΙIΜεσαίωνά " του. Οπως βλέπετε κανείς δεν με βοήθησε στην απόφασή μου, γιατί τα χρόνια εκείνα κανείς στην Ελλάδα δεν καταλάβαινε τη "γύμνια" μας. Αυτή την ένοιωσα εγώ που είχα στο Στρασβούργο την ευθύνη της εκπροσώπησης -αλήθεια ποιών; Ποιούς εκπροσωπούσα; Κανένα. Γι' αυτό και ουσιαστικά κανείς δεν αντέδρασε, γιατί κανείς δεν πίστεψε ότι κάτι άλλαζε, κάτι γεννιόταν. Οι χονδρέμποροι εξαγωγείς κρασιών -παντοδύναμοι γιατί έφερναν συνάλλαγμα εξάγοντας ξηροσταφιδίτες και σακχαρόκρασα- έλεγαν ειρωνικά στις συσκέψεις του γπ.εμπ.: "αφίετε τα παιδία παίζειν", αρκεί να μην μπαίνουν στα πόδια μας. Και το κακό ήταν ότι έμπαινα στα πόδια τους, έως ότου με έστειλαν στον 'Έπίτροπο Διοικήσεως" με την κατηγορία ότι εργάζομαι για ξένα συμφέροντα. Δεν ήταν οι πρώτοι ούτε οι τελευταίοι, αλλά είχα εξελιχθεί σ' ένα θαυμάσιο δικηγόρο όχι μόνον των συμφερόντων της ελληνικής οινοπαραγωγής, αλλά και του ίδιου του εαυτού μου, κανείς ποτέ δεν μπόρεσε να με "μαντρώσει" όσες φορές και εάν το επιχείρησαν. Τι σας έκανε να επιμείνετε όταν οι διάφορες αντιδράσεις σας έφερον στο "αμήν" που λέμε, και να μην οφήσετε στη μέση το έργο σας, όπως έκαναν εκατοντάδες άλλοι, κατά τα άλλα αξιόλογοι άνθρωποι του δημόσιου τομέα, που αφού ποτίστηκαν με πίκρα, περιορίστηκαν στο μισθό και τη σύνταξή που τους δίνει το ελληνικό κράτος; Ευχαριστώ για την ερώτηση. Ας πούμε τα σύκασύκα... Το 1981, όταν το ΠΑΣΟΚ ήρθε στην εξουσία, εξακολούθησα να εκπροσωπώ την Ελλάδα στον ο.ιν. και στην ΕΟΚ και μάλιστα είχα δύο προεδρίες επιτροπών ad hoc του Συμβουλίου κατά την πρώτη Προεδρία της Ελλάδας στην ΕΟΚ: μια για τους οίνους και μια για τα αλκοολούχα ποτά. Και μάλιστα στην πρώτη προώθησα χρονίζοντα θέματα, έτσι που ο προεδρεύων έλληνας υπουργός δέχθηκε πολλά συγχαρητήρια από τους ομολόγους του και από παράγοντες των Βρυξελλών. Ομως παράγοντες του "κινήματος" εντός και εκτός γπουργείου, ζητούσαν από την αρχή την κεφαλή μου. Ετσι, όταν τελείωσε η ελληνική Προεδρία στην ΕΟΚ μου κοινοποιήθηκε η μετάθεσή μου στο Ινστιτούτο εδαφολογίας. Ζήτησα να δω τον γπουργό και με δέχτηκε: "ξέρω ότι θα βλάψω το αντικείμενο, αλλά είμαι υποχρεωμένος να σας μεταθέσω, μη με ρωτήσετε γιατί", μου είπε. Του εξήγησα ότι δεν πήγα να ζητήσω εξηγήσεις για τις αποφάσεις του, αλλά για να του πω ότι "εγώ δεν γίνομαι κηφήνας του ελληνικού Δημοσίου κατά τα τελευταία 3,5 χρόνια της καριέρας μου. Τα θέματα του Ινστιτούτου Εδαφολογίας δεν τα γνωρίζω και όμως θα καλύψω θέση υποδιευθυντή χωρίς να μπορώ να προσφέρω απολύτως κανένα έργο. Αυτό -και μόνον αυτό- κάνει την απόφαση μετάθεσής μου ανήθικη, είναι πιο τίμιο να ζητήσετε την παραίτησή μου και θα την έχετε χωρίς περιστροφές, αλλά να μου ζητηθεί εγγράφως, γιατί εγώ -από μόνη μου- δεν έχω λόγους να αφήσω το έργο μου ημιτελές, τώρα μάλιστα που η χώρα μας είναι μέλος της ΕΟΚ και χρειάζεται πολλή δουλειά". Με ρώτησε τι προτείνω. Του απάντησα πως λίγο με ενδιάφερε πια να προισταμαι ενός ιδρύματος και να χάνω ώρες με γραφειοκρατικά θέματα και υπογραφές μισθολογίων. Θέλω να μείνω στο ίδρυμα που ουσιαστικά εγώ ίδρυσα, χωρίς να έχω καμία απολύτως εξουσία, ως ένας απλός μελετητής στη βιβλιοθήκη και στα αρχεία του, που εγώ έχω συγκεντρώσει και ταξινομήσει Ετσι και έγινε. Η μετάθεσή μου ουδέποτε εκτελέστηκε. Για του λόγου το αληθές, ο υπουργός λεγόταν Κώστας Σημίτης. Ουδέποτε του κράτησα πικρία, ούτε τότε, ούτε τώρα. Επειτα από λίγους μήνες υπήρχε ένα θέμα προς διαπραγμάτευση με την Commission και αναρωτιόντουσαν οι περί αυτόν ποιός θα μπορούσε να το αναλάβει Προς κατάπληξη όλων, ο ίδιος ο υπουργός τους ρώτησε, δεν θα μπορύσε να το αναλάβει η Κουράκου; Και το ανέλαβα, και τους έφερα το σχέδιο κανονισμού έτοιμο, αλλά όταν το πήγαν στο Συμβούλιο μόνοι τους, ο βρεταννός υπουργός Γεωργίας πρότεινε μια τροπολογία που την δέχτηκαν, χωρίς να μαντεύσουν ότι ο κανονισμός δεν είχε πια ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Οταν μαθεύτηκε στη Διοίκηση του γπ.γε αυτό που είχε συμβεί, ξεσηκώθηκαν οι αρμόδιες γπηρεσίες. Εγώ απλώς τους τηλεφώνησα όσο ακόμη συνεδρίαζαν στα γραφεία της μόνιμης ελληνικής Αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες και τους είπα, αυτό που έγινε είναι μεν μια μεγάλη ζημιά, αλλά μπορεί να γίνει διορθωτική κίνηση σε άλλο κανονισμό, πέστε στον κ. γπουργό ότι ευχαρίστως αναλαμβάνω το σχετικό φάκελλο. Και ο φάκελλος μου ανατέθηκε και το θέμα λύθηκε. Επειτα από λίγο μου ανατέθηκε η Προεδρία της διϋπουργικής και διεπαγγελματικής "Νομοθετικής Ε πιτροπής για τους οίνους", από την οποία προέκυψαν νομοθετικά κείμενα για τους οίνους με τις ενδείξεις "κάβα" και 'τοπικός οίνος" και μπήκαν οι βάσεις για τη νομοθεσία περί "αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων". Ταυτόχρονα δημιουργήθηκε στο γπουργείο Εθνικής Οικονομίας η Επιτροπή των αλκοολούχων ποτών και ο τότε τσάρος της Οικονομίας -έπειτα από εισήγηση συνεργατών του- ζήτησε από τον γπουργό Γεωργίας, να αναλάβω την προεδρία της και τις διαπραγματεύσεις με την ΕΟΚ. Ετσι βρέθηκα για 2η φορά πρόεδρος της ad hoc Επιτροπής του Συμβουλίου για τα αλκοολούχα ποτά κατά τη δεύτερη Προεδρία της Ελλάδας στην ΕΟΚ, με αποτέλεσμα να ολοκληρώσω το έργο που είχα αρχίσει στο Στρασβούργο, να διασφαλίσω και να κατοχυρώσω την ελληνικότητα του ούζου στον κοινοτικό χώρο και να ανοίξω το δρόμο για τις "ονομασίες κατά παράδοση" που παρόλο ότι δεν είναι γεωγραφικές, υποδηλώνουν έμμεσα τη γεωγραφική καταγωγή του προϊόντος. Ημουν ο μόνος υπηρεσιακός παράγοντας που ο γπουργός του, του έδωσε το λόγο να μιλήσει στο Συμβούλιο γπουργών στη θέση του. Οταν ψηφίστηκε ο κανονισμός στις 3 τα ξημερώματα, αγκαλιαστήκαμε αυθόρμητα με έναν άλλο Υπουργό Γεωργίας του ΠΑΣΟΚ, τον κ. Ποτάκη, υπό τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα των Αντιπροσωπειών των κρατών μελών και των στελεχών του Συμβουλίου και της Commission. Και σας ρωτώ, είχα το δικαίωμα να τα "πετάξω" όλα αυτά από ένα πείσμα, ένα πληγωμένο φιλότιμο; Δεν ήταν μεγαλύτερη η δικαίωσή μου; Οπως στη δεκαετία του '60 θυσίασα τις χημικές έρευνές μου στο βωμό ενός "ονείρου" για το μέλλον της ελληνικής οινοπαραγωγής, έτσι και στη δεκαετία του '80 θυσίασα το "ψωροφιλότιμο" μου στο βωμό ενός έργου που είχα αρχίσει και περίμενε την ολοκλήρωσή του. Δεν με ενδιέφερε η "καρέκλα", αλλά το έργο. Γι' αυτό συνέχισα. Δεν με ενδιέφερε ποιο κόμμα και ποια κυβέρνηση θα καρπούτο την επιτυχία του έργου, γι' αυτό προσέφερα πάντοτε τις καλές μου υπηρεσίες απ' όποιο μετερίζι, και εάν βρισκόμουνα. Τον εμπειρογνώμονα δεν τον κάνει η "καρέκλα" τον δικαιώνει η προσφορά έργου. Είναι τελείως διαφορετική η περίmωση αυτών που ασκούν "διοίκηση". Σήμερα κάνοντας μια συνολική ονασκόπηση, μπορούμε να πούμε χωρίς σοβαρές διαφωνίες όπ δώσατε ένα ολοκληρωμένο έργο που φέρνει την προσωπική σας σφραγίδα. Την ορθολογιστική και αντικειμενική ταξινόμηση του ελληνικού αμπελώνα και τη νομοθετική του κατοχύρωση. Πως αισθάνεστε για αυτή την προσφορά; Ποιούς θεωρείτε καθοριστικούς παράγοντες που βοήθηααν αποτελεαματικά να ολοκληρωθεί το έργο σας αυτό, γιατί οπωσδήποτε είναι τιτάνιο, σαν σύλληψη, εκτέλεση και ολοκλήρωση για να αυντελεσθεί από ένα άτομο. Οι ερωτήσεις σας είναι σύνθετες και οι απαντήσεις δεν μπορεί να είναι τόσο σύντομες, όσο θα ευχόμουν. Ως προς το πρώτο ερώτημα, νιώθω απλά ως ένας άνθρωπος που άξιζε να ζήσει, δεν την χαράμισα τη ζωή μου. Ημουν τυχερή και ευτύχησα να δω να γεννιέται από το μηδέν στη χώρα μας πριν τριάντα μόλις χρόνια, ένας ολόκληρος τομέας ως έρευνα, εφαρμογή, επιστήμη, βιομηχανία, εμπόριο, διεθνείς σχέσεις. Εάν ήταν να ξαναγεννηθώ, θα ευχόμουν να ζήσω και πάλι την ίδια αυτή ζωή -ακόμη και τις δύσκολες στιγμές της-, αυτή τη γεμάτη ζωή, που αναλώθηκε στην υπηρεσία του αμπελοοινικού τομέα. Αυτό νομίζω ότι τα λέει όλα. Ως προς το δεύτερο ερώτημα, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ σύλληψης και εκτέλεσης, καθώς και

11 20 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ"- ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥΚΡΑΣΙΟΥ,ι Ι εκτέλεσης και ολοκλήρωσης. Τη σύλληψη δεν την μοιράζομαι με κανένα, απολύτως κανένα, κυρίως ως προς τρία θέματα: α) Την πίστη μου ότι υπήρχαναμπελώνες"νησίδες" στη χώρα μας με υψηλό οινικό δυναμικό που έπρεπε να προστατευθούνκαι να προωθηθείσ' αυτά η αμπελοκαλλιέργεια. Οταν έβαζα τις βάσεις αυτού του έργου κανείς στην Ελλάδα δεν καταλάβαινετι έλεγα. β) Την προώθηση εκλεκτών ποικιλιών -ελληνικών και ξένων- εκτός των περιοχών Καλλιέργειάς τους, προς ποικιλιακό εμπλουτισμό περιοχών οινικά υποβαθμισμένων. γ) Την καθιέρωση των ''ονομασιών κατά παράδοση", ως έμμεσα δηλωτικώντης γεωγραφικήςκαταγωγής ενός προ'ίόντος, πάνω στις οποίες βάσισα την προστασίατων επωνυμιών ΙΙρετσίναΙ! και Ilούζο". Ομως άλλο σύλληψη και άλλο εκτέλεση. Για να εφαρμοσθεί μια ιδέα χρειάζονται άνθρωποι που θα τεκμηριώσουν την ορθότητά της, άνθρωποι που θα την ενστερνισθούνκαι θα προωθήσουνπρος υπογραφή νόμους και αποφάσεις, και άνθρωποι που θα την υλοποιήσουν. Ας αποδόσουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι: α) Το οινικό δυναμικό των ποικιλιών αμπέλου και των οικοσυστημάτωνδεν ήταν δυνατόννα το μελετήσω, βέβαια, μόνη μου. Την εργασία την είχαν επιφορτισθεί οι γεωπόνοι των διαφόρων περιοχών που επέλεγαν τους αμπελώνες, παρακολουθούσαντην πορεία ωρίμανσης και έστελναντα σταφύλια στο πειραματικό οινοποιείοτου Ινστιτούτου Οίνου, και -κυρίωςοι συνάδελφοιτου ιδρύματοςτόσο εκείνοι που είχαν την ευθύνη της παραγωγής των ποικιλιακών οίνων, όσο και εκείνοι που μελετούσαντη σύστασή τους. β) Οι εισηγήσεις μας στην ΚΕΠΟ ήταν μελέτες, όχι κουβέντες. Και η συνεργασίαδιοίκησης και Ερευνας στενή και ειλικρινής, με απόλυτο σεβασμό στις νομοθετικές διατάξεις. Μαζί αποφασίζαμε για κείνο που πιστεύαμεσωστό και μαζί ενημερώναμετον εκάστοτε Γενικό Δ/ντή που προήδρευε της ΚΕΠο. Από κοινού οργανώναμε, επίσης, σεμινάρια μετεκπαίδευσηςτων γεωπόνωνπου είχαν την ευθύνη αμπελοοινικώνθεμάτων στην ύπαιθρο. Γιατί δεν έχει έννοιανα θεσπίζονται νομοθετικέςδιατάξεις στο κέντρο, όταν στην περιφέρεια δεν υπάρχουνάνθρωποινα τις εφαρμόσουν, και κυρίως να τις ενστερνισθούν. Και μαζί -Ερευνα, Διοίκηση γπ.γε και Γ.Χ. Κ.- εκσυγχρονίσαμετην προπολεμική οινική νομοθεσία, το δε Γ.χ.κ. τον παμπάλαιο νόμο περί οινοπνεύματος, με συνέπεια να έχω στην ΕΟΚ του '88, το νομοθετικό πλαίσιο που δεν είχα στο Στρασβούργο της δεκαετίας του '60. γ) Αλλά προς τι όλα αυτά, εάν δεν υπήρχαν φορείς να τα υλοποιήσουν; Εάν δεν είχαν γίνει επενδύσεις προς εγκατάσταση σύγχρονων οινοποιείων και ''αναπαλαίωση" των παλαιών; Εάν η παλαιά φρουρά των "εμπόρων" δεν είχε αντικατασταθεί από τη δεύτερη γενιά των "οινοποιών" με επιστημονική κατάρτιση; Εάν οι οινολόγοι δεν είχαν εξοικειωθεί με τις μεθόδους της σύγχρονης τεχνολογίας και δεν είχαν αντιληφθεί την αξία της πρώτης ύλης; Η εκτέλεση ανήκει, λοιπόν, στους φορείς, σ' εκείνους που επένδυσαν κεφάλαια στον οινοποιητικό τομέα για να ιδρύσουν οινοποιεία σε αμπελώνες "νησίδες", για να κατασκευάσουν σύγχρονα οινοποιεία, για να επιλέξουν κατάλληλο εξοπλισμό, για να συντελέσουν στην αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού σ' εκείνους που ενδιαφέρθηκαν για σωστό ετικετάρισμα. Εγώ απλώς είχα εμπνεύσει το "όνειρο", αλλά εκείνοι έκαναν το όνειρό μου πράξη. Και η ολοκλήρωση; Αυτή δεν έγινε ποτέ, γιατί το "όνειρο" δεν το ενστερνίσθηκε ο αμπελουργικός κόσμος, που τη βιωσιμότητα του αμπελώνα του την βλέπει στην ποσότητα και όχι στην ποιότητα. Αλλά ούτε η Διοίκηση του γπ.γε μπόρεσε να προωθήσει το αμπελουργικό μητρώο και τον εδαφολογικό χάρτη στις ζώνες παρασκευής vqprd. Και χωρίς αυτά τα δύο βασικά έργα υποδομής, ''ονομασίες προελεύσεως" δεν υπάρχουν. Αλλά μήπως συστήθηκαν διεπαγγελματικοί σύνδεσμοι στις ζώνες παρασκευής vqprd ή ομάδες αμπελουργών; Και μήπως έγιναν μετεκπαιδεύσεις των "ελεγκτών" (;) που εργάζονται στις αμπελοοινικές περιοχές; Χωρίς υπηρεσιακό έλεγχο και αυτοέλεγχο από τους ίδιους τους παραγωγούς, ούτε "ονομασίες προελεύσεως" ούτε ''τοπικοί οίνοι" υπάρχουν. Ετσι σε πολλές περιοχές το οινικό δυναμικό υποβαθμίστηκε, ενώ η θεαματική βελτίωση της ποιότητας του ελληνικού εμφιαλωμένου κρασιού οφείλεται πια αποκλειστικά και μόνο στις επιλογές ορισμένων φορέων, οινοβιομηχανιών, συνεταιριστικών μονάδων και -κυρίως- ορισμένων αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων. Ομως συλλογική δράση για την οργανωμένη αναβάθμιση της ελληνικής οινοπαραγωγής, όπως υπάρχει στη Γαλλία και κυρίως στο Porto της Πορτογαλίας και στο Jerez της lσπανίας, δεν υπάρχει ούτε διαγράφεται στον ορίζοντα. Πως βλέπετε εκ των υστέρων -σε γενικές γραμμές βέβαια- την εφαρμογή του νομοθετικού αυτού έργου στο οποίο ήσασταν βασική δημιουργός; Το ρωτάω αυτό γιατίστην Ελλάδα πολλοίαναφέρονται γενικά σ' έναν νέο νόμο που θα καθόριζε την "εφαρμογή των κειμένων νόμων". Η ελληνική οινική νομοθεσία δεν έχει δομηθεί από τη βούληση ενός μόνον ανθρώπου, θεσπίστηκε τμηματικά ανάλογα με τις εξελίξεις που σημειώνονταν στον κλαδο της οινοπαραγωγής. Μέχρι το 1985 είχα- ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ Ι8 ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΑΘΗΝΑΙ Τ.Κ ΤΗΛ.: ΣΥΣΚΕΥΑΙ ΑΠΟΣΤΑΞΕΩΣ ΟΙΝΩΝ - ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ 1 ΕΩΣ 1 Ι ΘΗΙΙΣ ΠΙΙΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 1934 EPfALIA ΤΕΛΕΙΩΤΑΤΗ

12 22 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ i. με δύο κατηγορίες οίνων, τους vqprd και τους επιτραπέζιους. Τη χρονιά εκείνη οι εκπρόσωποι των φορέων -ιδιαίτερα τα μέλη του ΣΕΒΟΠ και το Προεδρείο τουπρωτοστατούσαν υπέρ της αποδοχής του συστήματος των τοπικών οίνων και ασκούσαν έντονη πίεση στο Υπουργείο, στα Κόμματα και στη Βουλή, για την έκδοση υπουργικής απόφασης, που θα άνοιγε το δρόμο για τους 'τοπικούς οίνους". Η πολυπόθητη υπουργική απόφαση δημοσιεύτηκε το Μάρτιο του 1988, τρία ολόκληρα χρόνια μετά την κατάθεση του σχεδίου που είχε εκπονηθεί στα πλαίσια της "Νομοθετικής" Ομάδας που προαναφέρθηκε. Και χρειάστηκαν δεκαοκτώ μήνες έως ότου, το Σεmέμβριο του 1989 δημοσιευτούν οι πρώτες επί μέρους υπουργικές αποφάσεις. Ημουν πια από έτους στη σύνταξη. Ως εκ τούτου, εάν οι φορείς έχουν λόγους να μη συμφωνούν σήμερα με τις επιλογές των εκπροσώπων τους την εποχή εκείνη, δεν θα πρέπει να ξεχνούν, ότι η σχετική νομοθεσία δεν τους επιβλήθηκε από τις Υπηρεσίες, όπως εκείνη των ''ονομασιών προελεύσεως" μετείχαν -διάταξη προς διάταξη- στη σύνταξή της, και κάθε μια από αυτές τις διατάξεις ήταν το αποτέλεσμα σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ των φορέων, με κύριο μέλημα να μην υπάρξει αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ vqprd και 'τοπικών οίνων". Τα χρόνια εκείνα δεν υπήρχαν ουσιαστικά "αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις" και επομένως δεν είχε προβλεφθεί σχετική νομοθεσία, που θεσπίστηκε τελικά το Ετσι δημιουργήθηκαν, την τελευταία δεκαετία, αρκετές αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις μέσα στις ζώνες παραγωγής vqprd, που θέλοντας να διαφοροποιήσουν τους οίνους τους, προχώρησαν σε καλλιέργεια ποικιλιών που δεν προβλέπονται από την υπουργική απόφαση αναγνώρισης της αντίστοιχης ονομασίας προελεύσεως. Επομένως οι αμπελουργικές αυτές εκμεταλλεύσεις παράγουν ουσιαστικά επιτραπέζιους οίνους χωρίς γεωγραφική ένδειξη και κατ' ακολουθία δεν μπορούν αναγράφουν επί της ετικέτας των προ'ίόντων τους "Κτήμα Χ" κ.λπ. Για να παρακάμψουν τις νομοθετικές ρυθμίσεις, αναγκάζονται να παραβιάζουν τόσο τη νομοθεσία των 'τοπικών οίνων'', όσο και εκείνη των ''ονομασιών προελεύσεως'', αλλά και εκείνη του ετικεταρίσματος. Οπως είναι γνωστό, στην αμπελοοινική Ελλάδα, που βρίσκεται μόλις στην πρώτη εικοσιπενταετία οργάνωσής της, το σκηνικό συνεχώς αλλάζει, καθώς η ιδιωτική πρωτοβουλία αναζητάει το δρόμο της, χωρίς έργα υποδομής από πλευράς κράτους, χωρίς γεωργικά επιμελητήρια, χωρίς νομοθεσία πλαίσιο για τις ομάδες παραγωγών και τους διεπαγγελματικούς φορείς, χωρίς Επιτροπή προέγκρισης ετικετών, χωρίς έλεγχο στην παραγωγή και στην οιναγορά. Με εμβαλωματικές λύσεις δεν πρόκειται να λυθούν τα προβλήματα της ελληνικής αμπελοοινικής οικονομίας, που τείνουν να εξελιχθούν σε χρονίζοντα. Είναι καιρός να αποφασίσουν οι φορείς να αναθεωρήσουν εκ θεμελίων και να επανεξετάσουν "σφαιρικά" όλες τις κατά καιρούς ρυθμίσεις που βοήθησαν το εμφιαλωμένο κρασί να κάνει τα πρώτα του βήματα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια σύγχρονη νομοθεσία, που να καλύmει όλες τις mυχές, που κάλυmαν οι κατά διαφορετικά χρονικά διαστήματα θεσπισθείσες ρυθμίσεις. Με το να τις παραβιάζουν συνεχώς -και μάλιστα με συνεργό την αρμόδια Υπηρεσία του ΥΠ.ΓΕ- γλιστρούν μακροπρόθεσμα ως ο Σίσυφος, στη βάση του "βουνού" που με τόση προσπάθεια κατόρθωσαν να ανέβουν. Οδηγούν, έτσι, την αγορά σε αναρχία και αθέμιτο ανταγωνισμό. Θα μου πείτε, μα το θεωρείτε εύκολο να αναθεωρηθεί η ισχύουσα νομοθεσία; Εύκολο όχι, αλλά δυνατό ναι και πάντως όχι τόσο δύσκολο, όσο θα είναι έπειτα από δέκα χρόνια. Μιλήστε μας λίγο για τη διεθνή σας καριέρα στα πλαίσια του ο/ν του οποίου υπήρξατε πρόεδρος. Φοβούμαι ότι δεν θα μπορέσω να σας ευχαριστήσω. Δεν είναι εύκολο να χωρέσει σε λίγες γραμμές η ζωή και η δράση 25 χρόνων: Για να έχουν σημασία αυτά που θα σας πω, θα πρέπει οι αναγνώστες να γνωρίζουν το έργο και τον τρόπο λειτουργίας του διακυβερνητικού αυτού Οργανισμού που αριθμεί σήμερα 45 κράτη μέλη. Και κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Ισως, αν πράγματι σας ενδιαφέρει -όχι εγώ αλλά ο Οργανισμός- να απασχολήσω μελλοντικά τις στήλες του περιοδικού σας με κάποιο σχετικό κείμενο. Μπορούμε να πούμε πως αυτή τη στιγμή από πλευράς ο/ν και των χωρών που είναι μέσα σ' αυτόν υπάρχει μια νομοθεσία που είναι πλήρης και καθοριστική σ' ό, τι αφορά την αμπελοκαλλιέργεια τις οινολογικές πρακτικές και την παρουσίαση των κρασιών. Ομως καινούργιες οlνοπαραγωγlκές χώρες αποφεύγουν να ενταχθούν στον ο/ν επειδή επιβάλλονται οι γνωστοί περιορισμοί και δεσμεύσεις. Παράλληλα με βάση κάποιες διεθνείς συμφωνίες (GA Π κ.λπ.) πουλούν τα κρασιά τους στις χώρες του ο/ν, κι έτσι κάνουν δύσκολη τη ζωή στους οινοπαραγωγούς των χωρών-μελών του ο/ν. Τι έχετε να πείτε γι' αυτό το γεγονός και ποιά κατά τη γνώμη αας θα ήταν μια αποδεκτή από όλους λύση, αν υπάρχει. Επιβεβαιώνετε μ' αυτή σας την ερώτηση, την ανά- γκη ενημέρωσης των συναδέλφων για τον ο.ι.ν. Οχι μόνον δεν αποφεύγουν οι διάφορες νέες αμπελοοινικές χώρες να γίνουν μέλη του, αλλά το επιδιώκουν. Και μάλιστα επιχειρούν να "αλώσουν" τις προεδρίες των Ομάδων εμπειρογνωμόνων, ώστε οι αποφάσεις που παίρνονται να τους είναι ευνο'ίκές. Στην προεδρία της Ομάδας εμπειρογνωμόνων για τη "σύνταξη του διεθνούς Κώδικα οινολογικών επεξεργασιών" ομάδα που εγώ ίδρυσα και των εργασιών της οποίας προήδρευσα απορρίmοντας ανορθόδοξες τεχνολογικές επεξεργασίες - σήμερα προεδρεύει Αυστραλός. Εχετε ενημερωθεί για τις νέες αποφάσεις; Ασφαλώς όχι, γιατί η χώρα δεν έχει πια ενεργό δράση στις Ομάδες εμπειρογνωμόονων του ο.ι.ν. Γι' αυτό σας λέω, δεν θα απαντήσω σήμερα. Δεσμεύομαι -εάν σας ενδιαφέρει το θέμα- να ενημερώσω τους αναγνώστες σας διεξοδικότερα. Τέλος, πως βλέπετε το μέλλον της οινοπαραγωγής και κατανάλωσης κρασιού διεθνώς -σύμφωνα μ' αυτά που προαναφέρθηκαν- και την αθράα εισβολή άλλων υποκατάστατων ποτών, πίσω από τα οποία κρύβονται μεγάλα συμφέροντα που τους επιτρέπουν μια δυναμική παρουσία στη ναγορά και των εγκέφαλο των καταναλωτών. Το θέμα αυτό το έχω διεξοδικά αναmύξει σε μια διάλεξη που αναδημοσιεύεται στο τελευταίο μου βιβλίο. Ας αντιγράψουμε από αυτό -αντί άλλης απαντήσεως- τις σελίδες 26 και 27: "Στην μελέτη που διεξάγουν από κοινού δύο διεθνείς διακυβερνητικοί Οργανισμοί, ο FAO και ο Ο.Ι.ν. με σκοπό να εκτιμηθούν οι διαφαινόμενες μεσοπρόσθεσμα τάσεις στην παραγωγή και στην κατανάλωση αμπελοοινικών προ'ίόντων, διατυπώνονται τα εξής: Η νέα γενιά των αμπελουργών εμφανίζει αλλαγές στον τρόπο ζωής της, αλλά είναι δύσκολο να αξιολογηθούν πλήρως οι επιmώσεις αυτών των αλλαγών επί της παραγωγής και της κατανάλωσης. Αυτή η αδυναμία, σε συνδυασμό με τα ελλιπή στοιχεία που αφορούν την παραγωγή και την κατανάλωση σε ορισμένες χώρες, δημιουργούν επιφυλακτικότητα και αβεβαιότητα για τις διεθνείς τάσεις. Σε ό,τι αφορά την ζήτηση, τις αλλαγές τρόπου ζωής και στάσης απέναντι στην κατανάλωση του κρασιού στις μεγάλες παραγωγικές χώρες που είναι ταυτόχρονα και οι χώρες μεγάλης κατανάλωσης, συνέβαλλαν σημαντικά στη μείωση της κατ' άτομο ζήτησης. Αυτή η τάση μείωσης της κατανάλωσης μπορεί να επιταχυνθεί υπό την επίδραση των αντιαλκοολικών εκστρατειών και των απαγορευτικών μέτρων διαφήμισης των οίνων που λαμβάνονται σε ορισμένες χώρες. Εξ άλλου φαίνεται ότι η ζήτηση κρασιού από τις μη παραγωγικές χώρες θα αυξάνεται με μικρότερους ρυθμούς στο μέλλον. Μ' αυτές τις επιφυλάξεις και υπό την προϋπόθεση ότι οι προβλέψεις που έγιναν με βάση τις σημερινές τάσεις, δεν θα ανατραπούν από απρόβλεmες διεθνοπολιτικές εξελίξεις, αναμένεται ότι στο τέλος της τρέχουσας δεκαετίας, δηλαδή το 2000, η παραγωγή κρασιού θα υπερβαίνει την κατανάλωση κατά περίπου 6 εκατομμύρια εκατόλιτρα: Ετος παγκόσμια παραγωγή Παγκόσμια κατανάλωση 320,79 323,79 338,07 243,90 266,50 274,20 Οπως είναι φυσικό, οι δυσοίωνες προβλέψεις σχετικά με το ισοζύγιο παραγωγής-ζήτησης έχουν ενεργοποιήσει στην Ιταλία και Γαλλία τους φορείς εκπόνησης μελετών σχετικά με τις τάσεις κατανάλωσης στις εσωτερικές αγορές, αλλά και τον ανταγωνισμό στις ξένες αγορές. Μια από τις πιο σοβαρές μελέτες είναι εκείνη που εκπονήθηκε το 1991 στη Γαλλία από τον ΙΝΑΑ (Εθνικό Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών) και τον ONIVINS (Εθνικό Διεπαγγελματικό Γραφείο Οίνων). Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, η κατανάλωση των οίνων -με εξαίρεση τους ειδικούς οίνουςυπάρχει περίmωση να μειωθεί στη Γαλλία κάτω από το ήμισυ γύρω στο 2000 και να κυμανθεί περίτα λίτρα κατ' άτομο ετησίως, έναντι των 70 λίτρων που είναι σήμερα. Το ενδεχόμενο αυτό, όσο ακραίο και εάν φαίνεται, βασίζεται στο γεγονός ότι: ένας στους δύο Γάλλους δηλώνει ότι δεν έχει πιεί ποτέ κρασί, κάτι που θα ήταν αδιανόητο στο πρώτο ήμισυ του αιώνα μας, το 1980, ένας στους τρεις Γάλλους έπινε κρασί κάθε ημέρα στο τραπέζι του, το 1990, οι Γάλλοι που έπιναν καθημερινά κρασί είχαν περιοριστεί σε ένα στους πέντε (18,5%) και προβλέπεται ότι το 2000, το ποσοστό αυτό θα έχει μειωθεί στο 4,5%. Είναι γνωστό από μελέτες που έχουν εκπονηθεί σε διάφορες χώρες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, ότι ο τομέας των οίνων και των αλκοολούχων ποτών βρίσκεται ήδη μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή των συνηθειών και του τρόπου ζωής. Το κρασί του smoking δεν είναι το ίδιο με το κρασί των jeans, και καθώς η γενιά των jeans και του snack θα αποτελείτον κορμό της αστικής κοινωνίας του πρώτου τέταρτου τo~ επί θύρας 210υ αιώνα, οι νέοι των χρόνων απασχο-

13 Μηχανήματα επεξεργασίας και,, τροφιμων και ποτων τυποποιήσεως υγρών Μηχανήματα επεξεργασίας, και τυποποιήσεως, υγρών τροφιμων και ποτων ι 1 Συγκρότημα συνεχούς σταθεροποιήσεως κρασιού "PolarSystem" ΟΕLιΑ TOFFOLA SPA Πνευματικά πιεστήρια ποιότητος DEFRANCESCHI SPA Defranceschi hellas Ltd Ανοξείδωτει;: δεξαμενέι;: - οlνοποlητέι;: οlνοποιηηκά μπχανήματα ΔΗΜ. ΓιΑΝΝΟΥΚΑΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΕΔΡΑ - ΕΡΓΟΠΑΣΙΟ: ΡΙΤΣΩΝΑ ΧΜΚΙΔΟΣ Τ.Θ ΧΜΚΙΔΑ ΤΗΛ.: (0221) (093) (094) FAX: (0221) ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ- ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΒΙΟΜ. ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ ΕΔΡΑ - ΕΡΓΟΠΑΣΙΟ: ΡΙΤΣΩΝΑ ΧΜΚΙΔΟΣ Τ.Θ ΧΜΚΙΔΑ ΤΗΛ.: (0221) (093) (094) FAX: (0221) 33351

14 ff 26 ''Ο ΟΙΝΟΛοrΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣ'ΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΜΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ,Ι! λούν ιδιαίτερα τις μελέτες μάρκετινγκ, δεδομένου ότι οι συνήθειές τους, όσο και εάν εξελιχθούν, προαγγέλουν τη διατροφική συμπεριφορά του αύριον που συνεπάγεται "ευφραντικά" ποτά συνυφασμένα με ένα τρόπο ζωής διαφορετικό από τον σημερινό. Μπροστά σ' αυτές τις εξελίξεις, η στρατηγική που ακολουθείται από τους εταίρους μας έχει τρεις στόχους: τη συνεχή βελτίωση των οργανοληmικών χαρακτήρων των οίνων κλασικού τύπου, ώστε ο οινόφιλος καταναλωτής, να μένει απόλυτα ικανοποιημένος από το ευφραντικό ποτό της προτίμησής του. Η βελτίωση αυτή επιτυγχάνεται όχι μόνο με εφαρμογή προηγμένης τεχνολογίας, αλλά και με αναδιαρθρώσεις στον αμπελουργικό τομέα: εκλεκτές ποικιλίες αμπέλου, κλωνική επιλογή, υγιές φυτωριακό υλικό, περιορισμένες στρεμματικές αποδόσεις, κλπ. την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων με συγχωνεύσεις ή ενοποιήσεις ιδιωτικών ή και συνεταιριστικών φορέων για καλύτερη τεχνολογική, εργαστηριακή και επιστημονική υποδομή καθώς και μείωση των λειτουργικών δαπανών, αλλά και προς μεγαλύτερη δυνατότητα επιθετικής πολιτικής στις ξένες αγορές, οι οποίες παρακολουθούνται συστηματικά από τις γπηρεσίες εξαγωγικού εμπορίου, οι οποίες ενημερώνουν σε τακτά διαστήματα τους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με τα επιτεύγματα ή την υποχώρηση του ανταγωνισμού σε συγκεκριμένες αγορές κλειδιά. την έρευνα για την εφαρμογή προγημένης τεχνολογίας προς παρασκευή νέων προϊόντων με βάση τον οίνο, που να ανταποκρίνονται στις καταναλωτικές συνήθεις και τις προτιμήσεις των νέων". Δεν θα έλεγα ότι είμαι ιδιαίτερα απαισιόδοξη. Φοβάμαι πιο πολύ τις αποφάσεις των Βρυξελλών παρά τις διεθνείς συγκυρίες. Πως εντοπίζετε το ίδιο πρόβλημα στη σημερινή ελληνική πραγματικότητα; Είναι φανερό ότι σε μια ενιαία αγορά που είναι σε μεγάλο βαθμό πλεονασματική, οι εξωγενείς παράγοντες που προαναφέρθηκαν θα έχουν οπωσδήποτε αρνητικές επιmώσεις επί της ελληνικής αμπελοοινικής οικονομίας, το μέγεθος των οποίων θα εξαρτηθεί αφ' ενός από το εάν καταστεί δυνατή η άμυνα της εσωτερικής αγοράς, ώστε να μην αλωθεί από κύματα εισαγομένων οίνων και συναφών υποκατάστατων, και αφ' ετέρου από την επιτυχία ή μη μιας επιθετικής εξαγωγικής πολιτικής, εάν ήθελε ποτέ καταστρωθεί μια τέτοια πολιτική. Οπως είναι φυσικό, η επιτυχία μιας αμυντικής πο- λιτικής στο εσωτερικό και μιας επιθετικής στις ξένες αγορές, προϋποθέτει υγιείς και αναmυξιακές ενδογενείς συνθήκες. ποιές είναι όμως αυτές οι συνθήκες στη χώρα μας; Αυτό επιχειρήθηκενα αναλυθείαπό τη σκοπιά της οινοβιομηχανίαςως ιδιωτικής ή συνεταιριστικής επιχείρησης, στην ίδια ως άνω διάλεξη (σελ του βιβλίου μου). Συμπερασματικά, όσο θεαματική και εάν είναι η εξέλιξη του ελληνικού εμφιαλωμένου κρασιού, έχει πολύ δρόμο να διανύσει ακόμη για να φθάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Γιατί με βάση αντικειμενικά επιστημονικά κριτήρια, το ελληνικό κρασί έχει πολύ μεγάλες ποιοτικές δυνατότητες έχει μέλλον. Είναι όμως αποδεδειγμένο ότι ένα προϊόν που εξαρτάται από πολυετείς παραδοσιακές καλλιέργειες, όπως εξαρτάται το κρασί από την αμπελοκαλλιέργεια, το μέλλον του προϊόντος δεν είναι ποτέ έργο μιας γενιάς. Οχι για λόγους τεχνολογικούς που σήμερα δεν παρουσιάζουν πια μυστικά για την ελληνική οινοβιομηχανία, αλλά γιατί υπάρχουν ανασταλτικοί παράγοντες πριν και μετά το οινοποιείο, δηλαδή εκτός του τεχνολογικού πλαισίου της παραγωγικής διαδικασίας. Στο μέτρο που θα βελτιωθούν οι συνθήκες στον ελληνικό αμπελώνα και στην ελληνική οιναγορά, η ελληνική οινοβιομηχανία θα μπορεί να ατενίσει με σιγουριά το 2000 και τις αρχές του 21 ου αιώνα. Οι 'ΌΙΝΗΡΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ" σας είναι ένα πόνημα που από την πρώτη ματιά δείχνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αξιόλογο. Κατά συνέπεια πρέπει να οναφερθούμε σ' αυτό με λεπτομέρειες σε ένα από τα επόμενα τεύχη του περιοδικού μας. Ωστόσο μιλή. στε μας λίγο για τον λόγο που σας ώθησε να συγγράψετε αυτό το βιβλίο, και γιατί οι επιλογές είναι "οlνηρές" ένα επίθετο που συνειρμικά οδηγεί αμέσως στην λέξη ''οδυνηρές''. Στα "Προλεγόμενα" εξηγώ σαφώς και με λιτό τρόπο, τους λόγους που με ώθησαν να "συνθέσω" αυτό το βιβλίο. Δεν είναι σκόπιμο, να επαναληφθώ καταχρώμενη του πολύτιμου χώρου των στηλών σας. Και λέω "άυνθέσω" και όχι "συγγράψω" γιατί τα κείμενα τα επέλεξα από το αρχείο μου, με γνώμονα την ανάγκη να διαφανεί το πολυδιάστατο του οινικού τομέα και να ικανοποιηθεί το επί μέρους ενδιαφέρον του κάθε αναγνώστη. Ορισμένα από τα κείμενα έχουν απλώς ιστορική αξία, γιατί σκιαγραφούν το ξεκίνημα και την εξελικτική πορεία κατά το τελευταία 20 χρόνια, διαφόρων θεμάτων της ελληνικής οινοπαραγωγής και της ποτοποιίας. Τα περισσότερα όμως εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα επίκαιρα και όχι σπάνια "καυτά" όπως αποδεικνύεται από τις ερωτήσεις που μου υποβάλλατε. Σε ορισμένα από αυτά τα κείμενα προστάθηκε ένας μικρός επίλογος, ως ένα είδος απολογισμού, ως συνδετικός κρίκος του χθες με το σήμερα, αυτού που προτάθηκε και αυτού που έγινε. Ας πούμε, όμως, κάτι καθαρά οινολογικό. Στο παράρτημα του κανονισμού της ΕΟΚ για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς, και ειδικότερα στο Παράρτημαπου αφοράτις οινολογικές ουσίες και επεξεργασίες, προστέθηκε μόλις πριν 3 μήνες, μια νέα ουσία: η ουρεάση. Περί τίνος πρόκειται; Σε μια διάλεξη που είχα κάνει το 1992 και η οποία αναδημοσιεύεται στο βιβλίο μου, είχα πει: "Με βάση όλα αυτά εικάζεται ότι σύντομα θα μπουν στη ζωή του οινολόγου μια άγνωστη μέχρι σήμερα οινολογική ουσία -η ουρεάση, ένας νέος προσδιορισμός -εκείνος της ουρίας, και ένα νέο test: η δοκιμή του δυναμικού σε ουρεθάνη. Οι Γάλλοι και οι αμερικανοί οινολόγοι αρχίζουν να συνηθίζουν στην ιδέα, λειτουργούν, βλέπετε, στις χώρες τους εκπαιδευτικά σεμινάρια επαγγελματικής επιμόρφωσης. Και οι Ελληνες;" Το όλο θέμα αναmύσσεταιστις σελίδες του βιβλίου μου. Ειχα το δικαίωμα να το αποσιωπήσω; Να μην ενημερωθούν οι έλληνες οινολόγοι; Είμαι επιστήμονας, όχι διαφημιστής. Αρκετά έχω κάνει για την προβολή του ελληνικού κρασιού, άλλο στήλες της κυριακάτικης "Καθημερινής" και άλλο το βιβλίο ενός επιστήμονα. Δεν είναι κρυφό μυστικό ότι αναδιφώ την ελληνική γραμματεία, την οποία σεμνύνομαι να πιστεύω ότι γνωρίζω αρκετά καλά, για επιστήμονες με χημική παιδεία. Το περιεχόμενο της φιάλης του κρασιού δεν είναι οινικό, αλλά οινηρό. Τα κείμενα των αρχείων μου δεν είναι οινικού περιεχομένου, αλλά οινηρού. Γι' αυτό οι επιλογές μου ήταν ''οινηρές''. Ομολογώ ότι δεν μου πέρασε η ιδέα ότι θα δημιουργείτο συνειρμός με τη λέξη ''οδυνηρές''. Ευτυχώς η τελευταία παράγραφος των "Προλεγόμενων" βάζει τα πράγματα στη θέση τους: κάθε άλλο παρά ''οδυνηρές'' είναι οι αναμνήσεις μου από το ''οινηρό'' περιεχόμενο της ζωής μου. [J ΟIΝΟΛΟΓIΚΑ προϊοντα ERBSLOH/GElSENHEIM/rEPMANIAΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΗ BIOΛOΓlΚA OIKOΛOΓlΚA ΟIΚΟΝΟΜIΚΑ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. ΓΙΑ ΑΡΙΣΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ για οινοποίηση με υψηλή απ6δοαη, για άριστη, άνετη και οικονομική επεξεργασία γλεύκους, για υγιεινή και ολοκληρωμένη αλκοολική ζύμωση, για παραγωγή εξαιρετικής και σταθερής ποιότητας κρασιού. Επιλέγοντας το νέο πρόγραμμα των ειδικών οινολογικών προϊόντων και επεξεργασιών της ERBSΙOH/GEISENHEIM ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ το κέρδος σας είναι τριπλ6. άριστα επιλεγμένα και εγκεκριμένα προϊόντα, οικονομία στο χρόνο, στο κόστος και στις φύρες, πλήρη υποστήριξη από ειδικούς και έμπειρους οινολόγους. Ενημερωθείτε σωστά και υπεύθυνα για το πρόγραμμα οινολογικών πeοϊόντων της ERBSΙOH/GEISENHEIM ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ για χωρίς πρσtsλήματα οινοποίηση και παραγωγ~ εξαιρετικής και σταθερης ποιότητας όλων των τύπων γλεukων και κρασιών από την ΜΑΡΚΑΤ Ε.Ε. ΑΜΦΙΤΡΙΤΗΣ81,17562 ΠΜ. ΦΜΗΡΟ ΤΗΛ.: , FAX: Υπεύθυνοςπωλήσεων: Οίρl. Ing. Χαρόλαμπος Νικολακ6κης' Χημικός μηχανικός / οινολόγος

15 28 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΠ 37 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΙΕΔΑΦΟΣ- ΚΛΙΜΑ - ΑΜΠΕΛΙ ΙΙ : ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΩΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΜΠΟΡΙΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΙ ΑΘΗΝΑ - ΟΜΗρογ 20.. ΤΗΛΕΦ_: ΤΕΙΕΧ: ΕΤΕΚ GR - TELEFAX: ΜΕΛΕΤΗ ΙΤΕΑΑΟΙΑΙΙ ~~-~ " '--'--- ιιιaιι "l0ll 2,ί... Πίνακας Ι : 3j.:------pH----, al--- Ρ--- ; 29;._-_.- -r.'- Ν. Ταβερναράκη Εταιρία ΑμπελοοινικήςEpεuνας& Εφαρμογών, Τεχνολογικό Πάρκο Θεσσαλονίκης! ι Μρ!~-.--'-'-' _....!~~~-~_..- 'Ι''''': ~..._ ι Ι ιιιljl in08 lsσi Φιλτρόχαρτα, συσκευές φιλτραρίσματος, μεμβράνες για κάθε προϊόν. Υπεύθυνη ενημέρωση για καθε πρόβλημα φιλτραρίσματος. Πολυετής πείρα _ I0Oן... Ι -- AJIιιαM ThAoc : 3,1.[-- ~.!looo, ~1 - \Ιό.~ _ ~ :.. ι ~-_.--.~ ~t:~i:~~:e~~-~:ξ 1"'-- 1~--- ",,- l<q _;3_'-_~ SQ _ ) -tιt- ~ Ι ιααι S.09.ιωa :t.l0:l. J!im! ιααι. 90.(8.)5.(5 Ι 10.«1. Α ρη 1 (; δείκτης ολικών ανθοκυανών) και Μρ (; δείκτης ωρίμανσηςγιγάρτων), υπολογίστηκανμε την μέθοδο G/orίes Μελέτες '1errois"* είναι οι συστηματικές μελετες, σε συγκεκριμένα αμπελοτεμάχια. των χαρακτηριστικών των φυσικών παραγόντων (έδαφος, κλίμα) και της δράσης τους στα φυτά, της συμπεριφοράς των φυτών (ποικιλία, υποκείμενο), στο συγκεκριμένο περιβάλλον της διαμόρφωσης του αμπελοοινικού δυναμικού τους. Στα πλαίσια τους, συλλέγονται και επεξεργάζονται δεδομένα, που αφορούν: τα κλιματικά και εδαφολογικά χαρακτηριστικά των αμπελοτεμαχίων που μελετώνται, την αύξηση και ανάmυξη των φυτών, την πορεία ωρίμανσης των σταφυλιών, την ποιότητα και τυπικότητα των παραγόμενων * "Τeποίr"= είναι γαλλικός όρος, που εκφράζει το αποτέλεσμα της συνδυασμένης δράσης των ψυσικών παραγόντων (έδαφος-κλίμα) στο ψυτό (ποικιλία-υποκείμενο), κάτω από σιryκεκριμένες ανθρώπινες επεμβdaεις. οίνων. Γ1ΑΤΙ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΜΕΛΕΤΗ: Συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της παραγωγής οίνων ανωτέρας ποιότητας, δίνοντας τα απαραίτητα εργαλεία για: την αναζήτηση και ανάδειξη της ''τυπικότητας'' οίνων τη σωστή διαχείριση των διαφορετικών αμπελοτεμαχίων, τη βελτίωση των αμπελουργικών και οινολογικών επεμβάσεων. ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΤΗ ΝΑΟΥΣΑ Βασικός στόχος της μελέτης στην περίmωση του αμπελώνα στη Νάουσα είναι η διερεύνηση της επίδρασης των φυσικών παραγόντων (έδαφος-κλίμα). στη διαφοροποίηση των οργανοληmικών χαρακτήρων οίνων. από 4 διαφορετικά αμπελοτεμάχια του συγκεκριμένου αμπελώνα. Η ποικιλία είναι το Ξινόμαυρο, ενώ οι αμπελοοινικές επεμβάσεις, το υποκεί- I!tiltl* SΕIΤΖ-FILΤΕR-WΕRΚΕΕπαναστατική και συνεχής δελτίωση στην τεχνολογία του φιλτραρίσματο;

16 3 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ μενο, η ηλικία και η διαμόρφωση των φυτών είναι κοινά. Χωρίς να σημαίνει ότι τα άλλα στοιχεία που δεν εμφανίζονται (πχ της συμπεριφοράς των φυτών) έ χουν μικρότερο ρόλο στην παραπάνω μελέτη, παρουσιάζονται κάποια από τα αποτελέσματα, θέλοντας να τονίσουμε, τη σημασία που έχουν οι διαφορές των χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος στη σύσταση των σταφυλιών και οίνων. Α. ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ 1. Κλίμα: Ο μέσος ετήσιος όρος των μέσων μηνιαίων θερμοκρασιών, στα πειραματικά αμπελοτεμάχια 1 και 2 εμφανίζεται πιο αυξημένος κατα 1 C περίπου, από τον αντίστοιχο στα 3 και Εδαφος: υδρόμορφο όχι έντονη μέτρια υδρόμορφο παρουσία παρουσία CaCO" CaCO" Τα εδάφη των πειρ. αμπελοτεμαχίων εμφανίζονται να χωρίζοντα σε δύο βασικές ομάδες: α) τα 1 και 2, β) τα 3 και 4. Ομως, μεταξύ των εδαφών των πειρ. αμπελοτεμαχίων 1 και 2 εμφανίζεται μια πολύ σημαντική, για την υγρασιακή θρέψη των φυτών. διαφορά: το έδαφος στο πειραματικό αμπελοτεμάχιο 1 είναι υδρόμορφο. λίγο εξελιγμένα, redzine ως vertisols, ανύπαρκτα CaC0 3 παρουσία CaC0 3 αμμοπηλώδη αργιλ/οπηλώδη ως αργιλλώδη Εδάφη από οφιολιθικά πετρώματα Β. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ Εδάφη από παλιές αποθέσεις κροκαλοπαγών με μάργες (Βλέπε πίνακα Ι στη προηγούμενη σελίδα). 1. Διαφοροποιούνται: το μέσο βάρος 200 ραγών, η ολική οξύτητα, ο Δ.Α.Τ., το ρη, το χρώμα των σταφυλιών, η ωρίμανση των γιγάρτων. 2. Η διαφορά ως προς το χρώμα και την ωριμότητα των γιγάρτων των σταφυλιών των 1 και 2, εμφανίζεται πιο έντονη στις χρονιές που είναι πιο ξηρικές. 3. Σε βροχερές χρονιές, τα σταφύλια του πειραματικού αμπελοτεμαχίου 3 (έντονη παρουσία ασβεστίου στο έδαφόςτου, που λειτουργεί σαν σφουγγάρι) πλησιάζουν αρκετά τα χαρακτηριστικά των σταφυλιών ΜΕΛΕΤΗ "TERROIR" του πειραματικού αμπελοτεμαχίου 1. Γ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΙΝΩΝ: Νο ΧΡΩΜΑ ΑΡΩΜΑ ΓΕΥΣΗ 1 μέσο, φρουτώδες τaννίνες ελαφρά νεαρού (κόκκινα φρούτα, στυφές και ξηρές, κρασιού, πράσινο μήλο - λίγο ξινό και ροδί πεπόνι) νότες χορτώδες, αρκετό μαρμελάδας, ελιάς, μέλι, λιπαρότητα, aνθων Σχόλια από οργανοληπτικές αναλύσεις, για τα κρασιά του ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ζωηράδα 2 έντο να Το πιο έντονο και Καλή δομή, καλές βιολετί σύνθετο φροuτώ- ταwίνες, έντονη ΠΩκαλά δο δες (κόκκινα φρού- ρουσία μελιού, μημένο τα φράουλα, κερά- περισσότερη σι, cassis, φρέσκα στυφάδα Φαίνεται φρούτα) περισ~ να έχει τη σότερο βουτυράτο μεγαλύτερη από 1, με τις πιο δυνατότητα πολλές νότες παλαίωσης. μπαχαρικών, μαστίχα, φρέσκο κρασί 3 αρκετό Το λιγότερο φρου- ΟΙ ταννίνες φαίνοτώδες. Νότες νται στρογγυλές ζωικές, ελιάς, μαλακές κ α π ν ο ύ μαρμελάδας 4 αρκετό Κάποια φρούτα. Μοιάζει με το Νότες ζωικές προηγούμενο 1. Στην περίmωση του αμπελώνα στη Νάουσα, διακρίνουμε ουσιαστικά 3 διαφορετικά τμήματα, ως προς τα εδαφικά και κλιματικά χαρακτηριστικά. Η διάκριση αυτή ελέχθηκε και στη σύσταση των σταφυλιών, όπως και στα οργανοληmικά χαρακτηριστικά των παραγόμενων οίνων. Οδηγεί τελικά σε 3 αντίστοιχους οίνους, με αρκετά διαφορετικά οργανοληmικά χαρακτηριστικά. 2. Κάτω από την επίδραση της χρονιάς οι διαφορές μεταξύ των αμπελοτεμαχίων μεγαλώνουν ή μικραίνουν. Μελετώντας τις αιτίες που δημιουργούν τις διαφορές τους, καθώς και τις διακυμάνσεις αυτών των διαφορών στο χρόνο, μπορούμε να οδηγηθούμε στη σωστή διαχείριση των διαφορετικών αμπελοτεμαχίων όπως και στη βελτίωση των αμπελοοινικών επεμβάσεων (λίπανση, άρδευση, χρόνος παραμονής με τα στέμφυλα, γυρίσματα, κλπ.). Ο Δ Ι Α Φ Η Μ Ι Σ Τ Ε Ι Τ Ε ΣΤΟΝ ιι Ο Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ο ιι ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΠΟΥ ΕΝΟΧΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ "ΔΙΑΡΡΟΙΑΣ ΤΩΝ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ" Η αντιμικροβιακή δράση του κρασιού, ιδιαίτερα εναντίον μικροβίων που ενοχοποιούνται στο συνδρομο της "διάρροιας των ταξιδιωτών", δεν έχει μελετηθεί εκτεταμένα. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η διερεύνηση της αντιμικροβιακής δράσης του κρασιού, στην επιβίωση ορισμένων παθογόνων μικροοργανισμών που συχνά εμπλέκονται σε τροφοδηλητηριάσεις, όπως η Salmonella enteritidis, η Ε. coli και η Listeria monocytogenes. Στη μελέτη συμπεριλαμβάνεται από την Ε. coli μόνο ο ορότυπός της 0157:Η7 λόγω της τεράστιας σημασίας που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια. Επί πλέον συμπεριελήφθη η L. monocytogenes, η οποία έχει πρόσφατα αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη βιομηχανία τροφίμων. Υλικό-μέθοδος: Εγιναν πειραματισμοί με τη χρήση δύο ειδών κρασιών, δύο διαφορετικών εταιριών της περιοχής Θεσσαλονίκης, και ως μάρτυρας χρησιμοποιήθηκε καθαρή αλκοόλη, σε επίπεδο αντίστοιχο με αυτό που αναφέρεται στη συσκευασία των κρασιών που εξετάστηκαν (11-12,5%). Τα μικρόβια εκτέθηκαν σε κρασιά σε αρχική συγκέντρωση 107 κύπαρα/ml και ο χρόνος που χρειάσθηκε για μια λογαριθμική μείωση της πληθυσμού τους κατά την έκθεση προσδιορίσθηκε με τη χρήση ανάλυσης παλινδρόμησης (Regression Analysis). Αποτελέσματα: Από τους πειραματισμούς προέκυψε ότι η Salmonella enteritidis στο κόκκινο κρασί υπέστη 3,46 και5,35 δεκαδικές μειώσεις, μετά από 15' και 20 λεmά αντίστοιχα. Ο χρόνος που χρειάστηκε για μια λογαριθμική μείωση (τιμήο) ήταν 3,69-4,00 λεmά. Στο λευκό κρασί ο αριθμός των δεκαδικών μειώσεων ήταν 3,07 και 3,87 μετά από 15' και 20 λεmά αντίστοιχα. Η τιμή D ήταν 5 λεmά. Οι μαθηματικές εξισώσεις 1 Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίμων Τμήματος Κτηνιατρικής, Σχολής Γεωτεχνικών Επιστημών, Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεα/νίκης 2Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Μικροβιολογίας καιανοσοβιολογίας, Ε&vικής Σχολιίς Δ ημόσιας Υγείας Υπλγός (ΥΚ) Διονύσιος Σολωμός 1, Κων/νος Γενηγιώ ργης 1, Εμμανουήλ Ν. Βελονά κης2 για τον προσδιορισμό του αριθμού των δεκαδικών μειώσεων (Δ.Μ.) της Salmonella σε σχέση με το χρόνο έκθεσης στους δύο τύπους κρασιού ήταν: Κόκκινο κρασί: Υ=027χ -0,55 με R 2 =0,92 Λευκό κρασί: Υ=-0,2χ + 8,212 με R 2 =0,92 όπου: χ ο χρόνος και Υ: ο αριθμός των δεκαδικών μειώσεων Συμπεράσματα: Τα παραπάνω αποτελέσματα δείχνουν την εντονότερη και γρηγορότερη θανατηφόρο επίδραση του κόκκινου κρασιού έναντι του λευκού στο προαναφερθέν μικρόβιο. Οι πειραματισμοί και ανάλογες μελέτες συνεχίζονται όσον αφορά άλλα μικρόβια που ενοχοποιούνται στο σύνδρομο της "διάρροιας των ταξιδιωτών". ANTIMICROBIAL ACTION OF WINE ΙΝ ΑΕιΑΤΙΟΝ ΤΟ SOME MICROBES RESPONSIBLE FOR ΤΗΕ TRAVELLERS' ΟΙΑΑΑΗΕΑ SVDROME Dionysios S%mos1, ConstantInos Genigiorgis1, Emmanoui/ Ν. Ve/onakiS The antimicrobial action οι wine especially against microbes that are responsible ΙΟΓ the travellers' diarrhea syndrome has not been eχtensively studied. The aim οι this studywas to examine the antimicrobial action οι wine on the survival οι some pathogenic micro-organisms that are often implicated In foodborne poisoning such as S. enteritidis, Ε. coli andl. monocytogenes. In the present study only Ε. coli serotype 0157: Η7 was examined due ιο the great impor- 1 Lab. ΟΙ Food Hygiene, Faculty ΟΙ Veterinaιy Medicine, School ΟΙ Geotechnical Sciences, ArΊStotle University ΟΙ Thessaloniki 2 Lab. ΟΙ Applied Microbίology and Jmm"nobioIogy, Ναtional School ΟΙPublic Health. ~ΤΟ EΓ~~PO ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ EMH-N~N ΟIΝΟΛΟΓΩΝ!

17 , 32 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ lance Ihal ίl has gained ονθγ Ihe lasl years. Furthermore, L. monocytogenes was eχamined as well because οι ils greal Importance recognised recenliy ίπ Ihe food induslry. Malerials and melhods Eχperimenls were performed wilh Ihe use οι two wines ΟΙ two different companies ίπ Ihe Thessaloniki area and pure alcohol as Ihe control al a leνel corresponding 10 Ihal shown οπ Ihe label οι Ihe wines eχamined (11-12,5%). The microbes were eχposed 10 Ihe wines al an inilial concenlralion οι 107 cells/ml and Ihe lime needed ΙΟΓ a logarilhmic reduclion οι Iheir popolalion during Iheir eχposure was delermined wilh Ihe use οι Regression AnaIysis. Results 1I was concluded from the eχperimenls Ihal S. enlerilidis ίπ red wine was submitted and 5.35 decimal reduclions after 15 and 20 minules respec- lίνθlυ. The lime needed ΙΟΓ a logarilhmic reduclion (Ο value) was minules. Ιπ while wine Ihe number οι decimal reduclions was 3.07 and 3.87 after 15 and 20 minules. respeclively. Value D was 5 minules. The malhemalical equalion ΙΟΓ Ihe delerminalionof Ihe number ΟΙ decimal reduclions οι Salmonella ίπ relalion 10 Ihelime ΟΙ eχposurewilh Ihetwotypes οι wine were: Red wine: Υ=0.27χ wilh R 2 =0.92 While wine Υ=-0.2χ wilh R 2 =0.92 where χ=lime and y=lhe number οι decimal reductions Conclusions The above menlioned resulls show Ihe slrongerand lasler lelhal effeclol red wine compared 10 while wine οπ Ihepalhogen. The eχperimenls and relevanlstudies are conlinued lor olher microbes Ihal are relaled 10 Ihe Iravellers' diarrhea syndrome. Ο ΦΙΛΤΡΑ,Ειδικά, οπάλυτο οε ουγκράιποπ φίλτρα παυ καλύπτουν άλες τις OΠOιτnOεις τπς βιαμηχανίος τροφίμων κοι ποτών.,υλικά κατοσκευπς ΙΝΥιαπ 66, Palyprapylene. PVDF...I εγκεκριμένο από τα FDA Αμερικπς για χρπσπ σε φάρμοκα κοι τρόφιμα.,φίλτρα μικροβιοκραταύς διπθπσπς για τπ σταθεροποίπαπ του οίνου, τπς μπύρας ri τπν σποστείρωσπ εμφιαλωμένου νερού.,φίλτρα για τπ διαύγασπ ποτών (αύζου, μπpάντu, λικέρ...).,mikpαβ,okpaτιi φίλτρο πεπιεσμένων αερίων (C0 2, Ν 2 ) κοι αναπνοπς δεξαμενών.,απόλυτα φίλτρα aπό ανοξείδωτα πορώδπ χάλu60 AISI316L γιο διπθπσπ υπέρθερμαυ ατμαύ μέχρι 185' C(Clean sleaml.,απόλυτα φίλτρα βάθαυς & ανοξείδωτο φίλτρα διάχυαπς αερίων (C0 2, Ν 2, 02"'1 σε υγρα.,ειδικά φίλτρα για κάθε δύσκαλπ εφαρμογπ. rvωpiurt rις δυναr6τπτεςmς διιιf/nσnςμε an6ilvι:a φίίlrρα PALL και mv παι6τnrα παυ αvι:n πρoαφtρει. θ. ΧΑΛΙΜΑΣ ΕΠΕ Ειδικές Βlομηχονlκές Μελέτες & ΕΥκστσστάσεις FOOD & BEVERAGE DIVISION ΣAPANTAl1OPOY 3, ΧΟΜΡΓΟΣΤΗΛ, (3 ΓΡΑΜΜΕυ, FAX: e~ ΧΗΜΙΚΑΑΕΒΕ "

18 34 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 Εικόνα 1. Αποψη ενός μεγόλου φελλοδένδρου Η Πορτογαλία είναι μια χώρα της Ε.Ε. για την οποία δεν έχουμε πολλές γνώσεις. Στο μέγεθος της χώρας μας περίπου σε έκταση και πληθυσμό, στο αντίθετο γεωγραφικό άκρο με μας στην Ευρώπη και την Ε.Ε. (ανατολή - δύση). "Φτωχή" χώρα του Νότου όπως και η χώρα μας, δεν κεντρίζει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον. Ισως είναι λίγο περισσότερο γνωστή σ' εμάς τους οινολόγους και ιδιαίτερα σ' όσους ασχολούνται με το εμφιαλωμένο κρασί, αφού ένα υλικό που παράγεται στη χώρα αυτή -ο φελλός- αποτελεί το απαραίτητο σφράγισμα κάθε φιάλης κρασιού αξιώσεων και ο ήχος του όταν αφαιρείται από τη φιάλη χαρακτηριστικό ποιοτικής υπεροχής, ιδιαίτερα όταν δίνει την αίσθηση της πλήρους στεγανότητας. Βέβαια μια ιδιότητα του φελλού -η μικρή πυκνότητά του- μας οδηγεί συνειρμικά σε μια άλλη έwοια, εκείνη της ελαφρότητας, ακόμη και κάποιων εστεμμένων, όπως έλεγε ο αείμνηστος δημοσιογράφος Γ. Βλάχος. Ωστόσο, θα πρέπει να πούμε, ύστερα από προσωπική επί τόπου εμπειρία πως η σοβαρότητα και η μεθοδικότητα που ασχολούνται η Πορτογάλοι με το προϊόν τους αυτό, μόνο την ελαφρότητα του φελλού δεν θυμίζει Την ευκαιρία αυτής της επί τόπου παρακολούθησης όλων των διαδικασιών παραγωγής του φελλού από τη συλλογή και την ξήρανση του φλοιού, τη μεταφορά του στο βορρά που βρίσκεται το κέντρο επεξεργασίας, ως τις διάφορες κατεργασίες του μέχρι ο φελλός να φτάσει στην τελική του μορφή -τη μορφή που χρησιμοποιείται- μας έδωσε μια όχι ιδιαίτερα μεγάλη αλλά από τις πιο σύγχρονες και νοικοκυρεμένες εταιρίες παραγωγής και επεξεργασίας του Β. ΠυΡ9βολάκης φελλού η εταιρίααααο Α.Ε., μαζί με τον αντιπρόσωπό της στην Ελλάδα την εταιρία G.I.B.I. του κ. Β. Ψωμιάδη. Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιήθηκε την εποχή της συγκομιδής του φελλού από τα δέντρα συνεπώς ήταν πλήρης από πλευράς ενημέρωσης όλων των διαδικασιών της παραγωγής, πραγματοποιήθηκε δε σε ένα κλίμα που θα ωχριούσε η παραδοσιακή Ελληνική φιλοξενία. Θα προσπαθήσουμε παρακάτω να περιγράψουμε τα στάδια αυτά όπως τα ζήσαμε προσωπικά, ώστε να πάρουν μια ιδέα οι συνάδελφοι για το υλικό αυτό, τη φύση και τις ιδιότητές του, αφού στο ορmό μέλλον φαίνεται ότι θα συνεχίσει να είναι αναπόσπαστο βοηθητικό υλικό του ποιοτικού κρασιού, μαζί με την γυάλινη φιάλη και το κολονάτο ποτήρι σερβιρίσματος. 1. ΣΥΜΟΓΗ ΚΑΙ ΞΗΡΑΝΣΗ ΤΟΥ ΦΕΜΟΥ Ο φελλός είναι ένα απόλυτα φυσικό υλικό. Είναι ο φλοιός ενός είδους δρυός, της Quercus Suber L. (Δρυς η Φελλοφόρος) που είναι αυτοφυής κυρίως στον Πορτογαλικό νότο. Βρίσκεται ακόμη σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και Αμερικής σε ανάλογο γεωγραφικό πλάτος και παρόμοιες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες. (Βλ. Εικόνα 1). Τα εδάφη που ευδοκιμούν και αναmύσσονται τα δέντρα αυτά είναι αμμώδη με αρκετή ατμοσφαιρική υγρασία (είναι δίπλα ο Ατλαντικός) και αρκετά μεγάλες θερμοκρασίες. Η παγκόσμια παραγωγή του φελλού στις χώρες που ευδοκιμεί φαίνεται στον Πίνακα 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΣ ΦΕΜΟΣ ΚΑΤΑ ΧΩΡΑ χωρα ΕΚΤΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ % ΦΕΜΟ- ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΔΕΝΔΡΩΝ (Τ) ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (ΕΚΤΑΡΙΑ) ΠΟΡΤΟΓΜΙΑ ,5 55 ΙΣΠΑΝΙΑ ,3 28 ΜΓΕΡΙΑ ,1 6 ΜΑΡΟΚΟ ,8 4 ΙΤΜΙΑ ,6 3 ΤΥΝΗΣΙΑ ,6 3 ΓΑΜΙΑ ,2 1 ΣγΝΟΛΟ ,1 100 Το είδος του δέντρου, οι εδαφολογικές συνθήκες, το κλίμα κι άλλοι ίσως παράγοντες συντελούν ώστε C.. co Ο ΓJ'J :s ο.ω Q) <D CO '" <D <D <D '" Ι"-!2- ~ Ν '" Ι"- ;:'1; Ν Ι"- Ι"- ~!2- -< S- :r: Ι- <!.- 'CS Ζ :r: ~ <D <!. C') Ν <D ~ <!.' Ζ :r: <D <!. C') Ν <D ",,- <!. Ζ C α.. ~..,. >- ω ΓJ'J '" "" L Ζ :s ::;;: w = < e ι-.i ><,~ w Ζ W ι- w ~ ι-ι >ο:: > e <C ι:ι. L. ι:ι. >- ι- ο :iξ ο α: :Σ: U

19 ΙΥΜΕΣ & ΕΝΙΥΜΑ 36 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ" - ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΦΕΜΟΣ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΚΡΑΣΙ της qist-broeades από την ΕΛΤΟΝ ΧΗΜΙΚΑΑΕΒΕ '!'.t. -,,,','; Δ. ~ Εικόνα 4. Μετά το κόψιμο οι φελλοί-φλοιοί στοιβάζονται σε τεράστιες στοίβες (ντάνες) για ξήρανση σεται άλλος εσωτερικά. Διατηρεί δε σ' όλη του τη διάκρεια μια αξιοσημείωτη συνοχή μεταξύ των KUΤΤάρωντου. Εικόνα 2. Η συγκομιδή του φελλού να δημιουργηθεί ένας παχύς φλοιός, ο φελλός. Ο φλοιός αυτός φτάνει σε πάχος από 2-1 Ο εκατοστά, αποκολλάται σταδιακά από το δέντρο, ενώ αναmύσ- Εικόνα 3. Δένδρο που μόλις αφαιρέθηκε ο φλοιός κοι έχει γραφεί το τελευταίο ψηφίο του χρόνου αφαίρεσης (199)7. Η επόμενη συγκομιδή από το δένδρο αυτό θα γίνει το 2006 Εχει βρεθεί πρακτικά ότι μπορεί να αφαιρείται κάθε 9 χρόνια, (ή και περισσότερα), οπότε έχει τη μεγαλύτερή του ανάmυξη, χωρίς η αφαίρεσή του να δημιουργεί προβλήματα στην περαιτέρω επιβίωση του δέντρου. Κάθε 9 χρόνια γίνεται λοιπόν η συγκομιδή του φλοιού/ φελλού από κάθε δέντρο. Στο δέντρο αυτό γράφεται αμέσως μετά την αφαίρεση με ανεξίτηλη μπογιά το τελευταίο ψηφίο του έτους, ώστε να είναι γνωστό το έτος της επόμενης συγκομιδής. Π.χ. στη φετινή συγκομιδή (Βλ. Εικόνες 2, 3) γράφεται ο αριθμός 7 και η επόμενη θα είναι το Η διάρκεια ζωής των δέντρων είναι περίπου 200 χρόνια, η πρώτη συγκομιδή γίνεται στα 25 περίπου χρόνια αλλά μόνο μετά 2-3 συγκομιδές ο φλοιός είναι κατάλληλος για την κατασκευή πωμάτων. Οι πρώτες συγκομιδές χρησιμοποιούνται για άλλες χρήσεις. Το πάχος, η συνοχή και η υγιεινή κατάσταση του φλοιού/φελλού κάθε συγκομιδής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το έδαφος, το κλίμα στην περίοδο δημιουργίας του, η ηλικία και η υγιεινή κατάσταση του δέντρου κλπ. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι κανενός είδους καλλιέργεια (λίπανση, άρδευση, φάρμακα) δεν βρέθηκε να βελτιώνει την απόδοση των δέντρων ή την ποιότητα του φελλού κι έτσι τόσο η φροντίδα των δέντρων όσο και οι μέθοδοι συλλογής του φελλού παραμένουν παραδοσιακές και καθαρές και μας απαλλάσσουν από το φόβο των διαφόρων καταλοίπων φυτοφαρμάκων (Pestisides). Μετά τη συλλογή οι φλοιοί/φελλοί τοποθετούνται σε στοίβες/ντάνες όπου απομένουν να ξηραθούν στο Η Gist-brocades. ο πρώτος παραγωγός σταν κόσμο ζυμομυκήτων, ανέmυξε σε συνεργασία με οινολογικό εργαστήρια, ξηρές ενεργές ζύμες προσαρμοσμένες σε κόθε τύπο οίνου. Ετσι ο οινοποιός έχει τη δυνατότητα να εξέγξει καλύτερα τη σημαvτική διαδικασία της ζύμωσης. Αυτή θα ξεκινήσει πιο γρήγορα και θα είναι σταθερή, κανονική και ολοκληρωμένη, με ελόχιστο σχηματισμό αφρού. Οι επιλεγμένοι ζυμομύκητες βελτιώνουν την αρωματική έκφραση των οίνων χωρίς να αλλοιώνουν την ιδιαιτερότητα των χαρακτηριστικών τους, ~ FERMIVIN τγπικοι ΖγΜΟΜγΚΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΣΟΔΕΙΑΣ ~ FERMICHAMP ΖΥΜΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΙΑ ΑΠΟΖΥΜΩΣΕΙΣ, ΑΝΑΖΥΜΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΦΡΩΔΩΝ ΟIΝΩΝ ~ FERMIBLANC AROM ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΖΥΜΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΊΟΥ ΛΕΥΚΟΥ ΟIΝΟΥ ~ FERMIROUGE ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΖΥΜΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΥθΡΟΥ ΟIΝΟΥ ~ FERMIVIN CRYO ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΖΥΜΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΙΑ ΖΥΜΩΣΗ ΣΕ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ θερμοκρασiα lαι ια οινολουιιά ένζυμα ~ RAPIDASE ΕΧ COLOUR ΠΗΚΤΙΝΟΛΥΤΙΚΟ ΕΝΖΥΜΟ ΓΙΑ ΕΞΑΓΩΓΗ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΗ ΔΙΑΥΓΑΣΗ ~ RAPIDASE CX ΠΗΚΤΙΝΟΛΥΤΙΚΟ ΕΝΖΥΜΟ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΛΕΥΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΑΥΓΑΣΗ ΤΟΥ ~AR2000 ΕΝΖΥΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ qist-iιroeades Β.Ρ. 239, 59472/ SECLlN Cedex, France ΤΗΛ: (33) , FAX: nj<: F την οποlα αvτιθέτως ενισχύουν. Αντιπρόσωποι και αποκλειστικοί διανομείς για όλη την Ελλάδα ~EΛTON.e ΧΗΜ/ΚΑ ΑΕΒΕ ΑΝΔΡΕΑ ΜΕΤΑΞΑ5 - ΚΑΤΩ ΚΗΦΙΣΙΑ ΤΗΛ: , , nj<: GAF GR - FAX:

20 INTERLAB ltd. 38 ''Ο ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ"- ΑΡ. ΤΕΥΧΟΥΣ 37 ΦΕΛΛΟΣ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΚΡΑΣΙ νείς καμιόνια με τεράστιες στοίβες από φελλούς να ταξιδεύουν στους άνετους πορτογαλικούς δρόμους με κατεύθυνση από νότο προς βορρά. 2. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΕΜΟΥ Τα πακέτα των φελλών τοποθετούνται σε αποθήκες σε κατάλληλες συνθήκες χαμηλής υγρασίας και εκεί περιμένουν τη σειρά τους για επεξεργασία. Η επεξεργασία του φελλού από την αρχική μορφή του φλοιού-φελλού ως το τελικό στάδιο του αποστειρωμένου φελλού-πώματος έχει διάφορες βαθμίδες. α. Πλύσιμο, ίσωμα, στέγνωμα του φλοιού-φελλού Ο φλοιός-φελλός έχει αρχικά την καμπυλότητα του κορμού του δέντρου. Για να κατεργαστεί χρειάζεται να γίνει επίπεδος. Το ίσωμα γίνεται με εμβάmιση σε νερό αλκαλικό κοντά στο σημείο ζέσεως. Η εμβάmιση διαρκεί 1 ώρα περίπου και εκτός από το ίσωμα βελτιώνει την ελαστικότητα και την ομογένεια του φελλού, ενώ παράλληλα τον αποστειρώνει. (Βλ. Εικόνα 6). Μετά το πλύσιμο για παραπέρα βελτίωση της απαλότητας και της ελαστικότητάς του, αφήνεται να στεγνώσει σε σκοτεινές αποθήκες σε ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας..","''''''''" : (GIBERTINI) '" '" "''''''' ί ~- " Εικόνα 5. Αποψη μιας ντάνας από φελλούς-φλοιούς ύπαιθρο (βλ. Εικόνες 4, 5) και στη συνέχεια με τραίνα ή καμιόνια μεταφέρονται στο βορρά, στο SANTA ΜΑ ΑΙΑ ΟΕ LAMAS που είναι το κυριότερο κέντρο επεξεργασίας φελλού της Πορτογαλίας. Βλέπει λοιπόν κα- Εικόνα 6. Εμβάπτιση του φελλού-φλοιού σε αλκαλικό διάλυμα στους 90 C περίπου για το ίσωμα του φελλού β. Διαλογή, κοπή, λείανση και τελική διαμόρφωση του φελλού - πώματος Μετά το πλύσιμο και το ίσωμα που αναφέρθηκε πριν, γίνεται η διαλογή των πλακών του φελλού από ειδικούς εμπειρογνώστες και ο διαχωρισμός τους α νάλογα με το πάχος και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η ποιότητα για φελλό-πώμα που θα μας απασχολήσει στη συνέχεια, διαχωρίζεται και κόβεται σε ειδικές πριονοκορδέλες σε πλάτος 4, 5, 6 κλπ. εκατ. ανάλογα με το επιθυμητό μήκος του πώματος. Στη συνέχεια ο φελλός-πώμα κόβεται με ειδικά κυλινδρικά μαχαίρια στην επιθυμητή διάμετρο από ειδικά παραδοσιακά ή μοντέρνα μηχανήματα. (Βλ. Εικόνες 7-10). Ακολούθως γίνεται η λείανση του φελλού και η διαμόρωση των άκρων (στρογγύλεμα) σε ειδικά για το σκοπό αυτό μηχανήματα. γ. Πλύσιμο-λεύκανση, διαλογή, μαρκάρισμα και συσκευασία Η πλύση και η λεύκανση του φελλού αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο στην όλη επεξεργασία του. Αυτή γίνεται με διάφορα διαλύματα και μεθόδους ώστε: 1. να επιτευχθεί η επιθυμητή λεύκανση 2. να γίνει πλήρης αποστείρωση 3. να διατηρηθούν οι ιδιότητες του φελλού 4. να αντέξει περισσότερο στο χρόνο 5. να είναι κατά το δυνατόν ουδέτερος δηλαδή να Αυτόματο σύστημα ταχείας μέτρησης Αλκοολικού Βαθμού & Πτητικής Οξύτητας του οίκου GIΒΕRΤιΝllταλίας, κατασκευασμένο. σύμφωνα με τη σχετική οδηγία της Ε.Ε. (2676/90) Μετρα ;λ/κοολlκό βαθμό σε χρόνο μικρότερο από τρία (3) λεmά και Πτητική Οξυτητα σε 'f.pόνο μικρότερο από έξι (6) λεmά (με ακρίβεια ± 0.03%). A~ισταθμ.ιζει αιjtόματα τη θερμοκρασία στους 20 c. Ειναι κατάλληλο για όλων των ειδών τα αλκοολούχα. ~ ~'>(.. ~~ ~Θ-{ '<;\'<;.~ Σας εξοπλίζοvμε επίσης με... ο Φασμ?Τοφωτόμετρα ο Εργαστηριακούς Ορατου - γπεριωδους & AναλιJTΙKOύς Ζυγσύς ο Φαι:ματοφωτόμετρα ο Ζυγούς Υγρασίας Ατομικης Α'Πορρόφησης ο Κλιβάνους ~ Συστήματα Aέρ~ας ο Θαλάμους Νηματικής Ροής ~ Υγρης,Χρωματογραφιας ο AιJTόματα συστήματα Φoρητa & Eργαση;JριαKα ταχείας μέτρησης μικροβιακού φορτίου ο,aγωγιμoμετρ~ (εφαρμογές H.A.C.C.P. κλπ.) Φορητα & Eργαση;JριαKα ο Γενικό Εργαστηριακό Πεχαμετρα Εξοπλισμό INTERLABLTD, Κωνσταντίνος Οικονόμου ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΕΗΕ, ΠΑΝΑΓΗ ΤΣΜΔΑΡΗ , ΚΑΜΙΘΕΑ ΤΗΛ.: , Faχ: ί

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ.

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ Στην Ελλάδα άρχισε η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ

Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ Εισαγωγή Ο αμπελοοινικός τομέας αποτελεί ένα τομέα με μεγάλη παράδοση στην Ελλάδα. Στη χώρα μας καλλιεργούνται 700.000 στρέμματα με οινοποιήσιμες

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Στα πλαίσια του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού επισκεφτήκαμε την Δευτέρα, 11.01.2010 και Τρίτη, 12.01.2010 το κτήμα Γεροβασιλείου λίγο έξω από την Επανομή.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΚΛΑΔΟΥ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΚΛΑΔΟΥ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΚΛΑΔΟΥ Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ ΕΠΩΝΥΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΣΙ Ημερίδα Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Αμύνταιο Νοέμβριος 2015 Κεντρική οργάνωση του κλάδου, ο μοναδικός επίσημα αναγνωρισμένος φορέας

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1979-1980 Πρακτική άσκηση για την απόκτηση αδειας ασκήσεως επαγγέλματος οινολόγου Α' κατηγορίας.

1979-1980 Πρακτική άσκηση για την απόκτηση αδειας ασκήσεως επαγγέλματος οινολόγου Α' κατηγορίας. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Επώνυμο: Παπράς Όνομα: Αστέριος Όνομα πατρός: Ιωάννης. Τόπος γέννησης :Τύρναβος Λάρισας 1951 Έγγαμος, 2 παιδιά Τέρμα Αγίου Γεδεών. 40100 Τύρναβος Τηλ. 0492/24305, 22463 Κιν. 6977002500

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ Παυλής Βασίλης Γεωπόνος Διεύθυνση Αγρ. Ανάπτυξης Θεσσαλονίκης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 A. Ορισμοί 1. Αμπελοοινική περίοδος: η περίοδος παραγωγής των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ένωση Ελλήνων Χημικών Περιφερειακό Τμήμα Κρήτης Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ιωάννης Μ. Γαλανάκης Χημικός Μηχανικός Απόσταγμα Στεμφύλων Σταφυλιού Τσικουδιά Τσίπουρο Raki (Ρακί)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου, τον κύριο Μπουτάρη. Παρακαλώ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ Σχολικό έτος: 2013-2014 Τάξεις: Β, Γ. Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Θέμα: «Πραγματοποίηση εκπαιδευτικής επίσκεψης». Στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Οινολογία Ι Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι Εκχύλιση συστατικών Οινοποιητής

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου»

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» «Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Δρ. Παν. Λαναρίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Δ/ντής Ινστιτούτου Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Στην ποικιλιακή αναδιάρθρωση του ελληνικού αμπελώνα που θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΕΟΣΟΕ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΕΟΣΟΕ Στην ΕΕ σήμερα Η υψηλή υπεραξία οινοπαραγωγής στις περισσότερες χώρες της ΕΕ οφείλεται: στο υφιστάμενο θεσμικό

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αποφασίζεται το θέμα σε συνεργασία με τους μαθητές. Ενημερώνεται ο διευθυντής του σχολείου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Αποστολή προσχεδίων υπουργικών αποφάσεων σχετικών με όρους χρήσης Γεωγραφικών Ενδείξεων αλκοολούχων ποτών»

ΘΕΜΑ : «Αποστολή προσχεδίων υπουργικών αποφάσεων σχετικών με όρους χρήσης Γεωγραφικών Ενδείξεων αλκοολούχων ποτών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΚΟΟΛΗΣ, ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ, ΟΙΝΟΥ & ΖΥΘΟΥ ΤΜΗΜΑ B Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ. «Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Η Κρήτη αποτελούσε πάντα ένα από τα μεγάλα κέντρα αμπελοκαλλιέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Γ.Χ.Κ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ:ΕΛΕΓΧΟΙ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Γ.Χ.Κ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ:ΕΛΕΓΧΟΙ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Γ.Χ.Κ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ:ΕΛΕΓΧΟΙ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Γ.Χ.Κ. ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ Β ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ ΧΗΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Χ. ΣΑΧΙΝΗΣ: Ευχαριστώ και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Συγγνώμη για τα Αγγλικά μου, αλλά έρχομαι από μερικές εβδομάδες που μιλούσα στους ξένους επενδυτές και γι αυτό ίσως έρχονται τα Αγγλικά πιο εύκολα.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 164/645 Αθήνα, 22 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων Φεστιβάλ Ελαιολάδου & Ελιάς Συνέδριο Ελαιοκομίας Το μεγάλο ετήσιο ραντεβού της ελαιοκομίας 12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ Αλκοολούχα Ποτά (Οίνος, Ούζο, Τσίπουρο)

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ Αλκοολούχα Ποτά (Οίνος, Ούζο, Τσίπουρο) ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ Αλκοολούχα Ποτά (Οίνος, Ούζο, Τσίπουρο) Εισηγητής: Άγγελος Στ. ηµητριάδης ιευθύνων Σύµβουλος Ευάγγελος Τσάνταλης α.ε. ΟΙΝΟΣ ΚΡΑΣΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Η καλλιέργεια της αµπέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ. Αθήνα 07 / 09 / 2012 Αρ. Πρωτ. 4245/92160 ΠΡΟΣ: 1. ιευθύνσεις Αγροτικής Οικονοµίας και Κτηνιατρικής Έδρες τους 2. Π.Κ.Π.Φ και Π.Ε.

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ. Αθήνα 07 / 09 / 2012 Αρ. Πρωτ. 4245/92160 ΠΡΟΣ: 1. ιευθύνσεις Αγροτικής Οικονοµίας και Κτηνιατρικής Έδρες τους 2. Π.Κ.Π.Φ και Π.Ε. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ, ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ Ταχ. /νση: Αχαρνών 2,101 76, ΑΘΗΝΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 61/175 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Κωστής Χατζηδάκης. Δίνει μάχες, κάνει έργο Β ΑΘΗΝΩΝ

Κωστής Χατζηδάκης. Δίνει μάχες, κάνει έργο Β ΑΘΗΝΩΝ Δίνει μάχες, κάνει έργο Β ΑΘΗΝΩΝ Να κερδίσουμε τη μάχη! Βρισκόμαστε στο παρά πέντε της δικαίωσης των θυσιών των Ελλήνων, αλλά ταυτόχρονα και στο παρά πέντε μιας μεγάλης περιπέτειας. Με σκληρές προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ»

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ Κυρίες και κύριοι, Κύριοι Πρόεδροι, Πριν ξεκινήσω την παρουσίασή μου, θέλω να συστήσω την εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Η εξέλιξη των εισοδημάτων των μισθωτών

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Η εξέλιξη των εισοδημάτων των μισθωτών ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η έρευνα είχε ως στόχο την αποτύπωση των τάσεων κατανάλωσης των μισθωτών στην Ελλάδα, την καταγραφή της διαχρονικής τους εξέλιξης, τη γνώση των γενικότερων κριτηρίων που ορίζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΙΝΕ / ΓΣΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ : Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τη δραστική μείωση του εισοδήματος και της καταναλωτικής δύναμης των μισθωτών σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε. Μείναμε και λιγότεροι τώρα και ίσως είναι καλύτερο ή όχι, θα δούμε. Να ξεκινήσουμε λίγο την παρουσίαση από

Κος ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε. Μείναμε και λιγότεροι τώρα και ίσως είναι καλύτερο ή όχι, θα δούμε. Να ξεκινήσουμε λίγο την παρουσίαση από Κος ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε. Μείναμε και λιγότεροι τώρα και ίσως είναι καλύτερο ή όχι, θα δούμε. Να ξεκινήσουμε λίγο την παρουσίαση από την αρχή. Παράλληλα με την ομιλία θα βλέπετε ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 168/62 7.6.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 612/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Μύρινας Λήµνου Λεωφόρος ηµοκρατίας 16 T.K. 81400 Τηλ: 2245024553 και 2254025560 e-mail: mail@lyk-myrin.les.sch.gr

Γενικό Λύκειο Μύρινας Λήµνου Λεωφόρος ηµοκρατίας 16 T.K. 81400 Τηλ: 2245024553 και 2254025560 e-mail: mail@lyk-myrin.les.sch.gr Γενικό Λύκειο Μύρινας Λήµνου Λεωφόρος ηµοκρατίας 16 T.K. 81400 Τηλ: 2245024553 και 2254025560 e-mail: mail@lyk-myrin.les.sch.gr Εργασία των µαθητών της Β τάξης Κώστα Κουντουρά και Νίκου Μονοκρούσου για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

O Έλεγχος της αγοράς του Αμπελοοινικού Τομέα 12 Σεπτεμβρίου, Θεσ/νίκη. Κράτος-επιχειρήσεις-καταναλωτές και έλεγχοι. Δρ. Παναγιώτης Ταταρίδης Πρόεδρος

O Έλεγχος της αγοράς του Αμπελοοινικού Τομέα 12 Σεπτεμβρίου, Θεσ/νίκη. Κράτος-επιχειρήσεις-καταναλωτές και έλεγχοι. Δρ. Παναγιώτης Ταταρίδης Πρόεδρος 12 Σεπτεμβρίου, Θεσ/νίκη Κράτος-επιχειρήσεις-καταναλωτές και έλεγχοι Δρ. Παναγιώτης Ταταρίδης Πρόεδρος Πανελλήνια Ένωση Πτυχιούχων Οινολόγων (ΠΑΝ.Ε.Π.Ο) Κουμουνδούρου 37 Τ.Κ. 104 37, Αθήνα τηλ/fax: 210

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της ΑιτωλίαςΟινέα. Καθώς έβοσκε τις κατσίκες του, παρατήρησε ότι μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΝΕΠΟ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 Δρ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς. Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ

Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς. Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ ΜικρόΙστορικό Ιδρύθηκετο1998, είναι επιστημονικό μη κερδοσκοπικό σωματείο Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολίτης απέναντι στην κρίση. MRB, Συλλογή στοιχείων: 27 Νοεμβρίου έως 6 Δεκεμβρίου 2012

Ο πολίτης απέναντι στην κρίση. MRB, Συλλογή στοιχείων: 27 Νοεμβρίου έως 6 Δεκεμβρίου 2012 A. AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 26ης NOEMΒΡΙΟΥ & ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΔΟΣΗΣ B. ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ- ΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ 1 A. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 26ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η συνύπαρξη βιολογικών με συμβατικούς αμπελώνες θα επιτρέπεται αρκεί να υπάρχει επαρκής διαχωρισμός των δύο.

Η συνύπαρξη βιολογικών με συμβατικούς αμπελώνες θα επιτρέπεται αρκεί να υπάρχει επαρκής διαχωρισμός των δύο. Αθήνα, 3 Ιουλίου 2015 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΚΡΑΣΙ Συμφωνία στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών: Στις 16 Ιουνίου το Συμβούλιο Υπουργών κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με κείμενο του νέου κανονισμού για τους βιολογικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 14791 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1086 11 Ιουνίου 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αναγνώριση Τοπικού Οίνου Κοζάνης.... 1 Αναγνώριση Τοπικού Οίνου Καρδίτσας....

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΓΕΩΠΟΝΩΝ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ(ΗΣΙΟ ΟΣ)

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΓΕΩΠΟΝΩΝ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ(ΗΣΙΟ ΟΣ) 1. ΓΕΩΠΟΝΟΙ ΑΕΙ, φυτικής παραγωγής για διεξαγωγή πειραµάτων αγρού. Εδρα τα Οινόφυτα Βοιωτίας. Απαραίτητα αγγλικά & Η/Υ. Επιθυµητή προυπηρεσία σε αντίστοιχη θέση. email:, συζητήσιµη 6947/421665 2. ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χριστόφορου Βερβαρδάκη στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ. Αθήνα 7 / 8 /2012 Α.Π.: 3795/ 85103

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ. Αθήνα 7 / 8 /2012 Α.Π.: 3795/ 85103 ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ, ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ Πληρ: Χαρ. Μουλκιώτης Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας Κριτοβουλίδου 15-17 Ρέθυμνο Τ.Κ 74100 Τ. 28310 51401 F. 2831030401 symfono_gram@nar.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Problems, possibilities and perspectives in cultivating citrus fruits in

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Problems, possibilities and perspectives in cultivating citrus fruits in ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Problems, possibilities and perspectives in cultivating citrus fruits in Crete. ΛΕΥΤΕΡΗΣ Γ. ΝΤΟΥΝΤΟΥΝΑΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2004 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5.3.2014 COM(2014) 117 final 2014/0064 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο ΗΓΙΕΣ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο ΗΓΙΕΣ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο ΗΓΙΕΣ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ Οι παραγωγοί ή οι έµποροι τροφίµων διαχειρίζονται µεγάλες ποσότητες. Όπως και µε κάθε προϊόν, για να γίνει εξισορρόπηση

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑ. 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης

ΟΝΟΜΑ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑ. 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης Οι τριήμερες γευστικές δοκιμές του «Διεθνούς Διαγωνισμού Οίνου & Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης» που διοργανώνει

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ»

«Η ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ» «Η ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Δρ ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΙΜΑΚΗΣ ΧΗΜΙΚΟΣ - ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ Η Ήπειρος υπήρξε από παλιά μεγάλη αμπελουργική ζώνη σε έκτασή που δεν έχει καμία σχέση με την σημερινή κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Θα μπορούσατε να μας περιγράψετε για την παραγωγική διαδικασία και να μας πείτε περισσότερα τους αυτοματισμούς?

Θα μπορούσατε να μας περιγράψετε για την παραγωγική διαδικασία και να μας πείτε περισσότερα τους αυτοματισμούς? Μικρές οικογενειακές τυροκομικές μονάδες Μπορεί κάποιος να δημιουργήσει τη δική του οικογενειακή τυροκομική μονάδα? Τι είναι το οικογενειακό τυροκομείο και πως λειτουργεί? (συνέντευξη από τον διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Σας ενημερώνουμε ότι από 10 11 Μαΐου 2011 (διάρκειας 2 ημερών για περισσότερη δημοσιότητα και αξιοποίησή της από τις συμμετέχουσες εταιρίες)

Σας ενημερώνουμε ότι από 10 11 Μαΐου 2011 (διάρκειας 2 ημερών για περισσότερη δημοσιότητα και αξιοποίησή της από τις συμμετέχουσες εταιρίες) K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 114/368 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012

L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012 L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 203/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 8ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 889/2008 σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Έκθεση Commission για αξιολόγηση της Ενιαίας ΚΟΑ (ΚΟΑ Οίνου)

ΘΕΜΑ: Έκθεση Commission για αξιολόγηση της Ενιαίας ΚΟΑ (ΚΟΑ Οίνου) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 31/51 Αθήνα, 16 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα