Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 1, 2013 κύκλος ISSN:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 1, Τεύχος 1, 2013 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576"

Transcript

1 Διαθεματική προσέγγιση της ηγεσίας σε μαθητές δημοτικού μέσω της λογοτεχνίας και της φυσικής αγωγής Interdisciplinary approach to leadership at elementary students through literature and physical education Ανδρέας Γ. Αυγερινός, ΔΠΘ-ΤΕΦΑΑ, Λέκτορας, Andreas G. Avgerinos, PhD, Lecturer Καλλίτσα Τσιρογιάννη, Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, Kallitsa Tsirogianni, Teacher in Elementary Education Abstract The purpose of the paper is to present an educational program aimed at interdisciplinary teaching of the concepts of leadership and leader. In the program are involved the school teacher, the physical education (PE) teacher and 22 elementary school students aged 11 yrs old. The students were taught the concepts of leader-leadership via literature and PE for ten (10) weeks. The basic methodological approach was the project technique combined with other teaching techniques such as role play and the construction of a conceptual map. The program was designed on the basis of action research and implemented in two phases. In the first phase the teacher and the students approached the two concepts through literature and research on the internet. During the second phase, the students were involved in team games, where the concepts of leadership-leader are critical for successful outcomes. The program was evaluated using formative and final assessment. The evaluation indicated that all students thoroughly had understood the concepts of leader-leadership, they developed critical thinking and worked together efficiently. Περίληψη Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που είχε ως στόχο τη διαθεματική επεξεργασία των εννοιών της ηγεσίας και του ηγέτη. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν η δασκάλα, ο καθηγητής φυσικής αγωγής (ΦΑ) και οι 22 μαθητές και μαθήτριες της Ε και ΣΤ τάξης ενός ολοήμερου δημοτικού σχολείου. Η προσέγγιση των δύο εννοιών έγινε μέσω της λογοτεχνίας και της ΦΑ και είχε διάρκεια δέκα (10) βδομάδων. Ως βασική μεθοδολογική προσέγγιση εφαρμόστηκε η μέθοδος project, που συμπληρώθηκε συνδυαστικά από άλλες διδακτικές τεχνικές (παιχνίδι ρόλων και κατασκευή εννοιολογικού χάρτη). Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε και οργανώθηκε με τη λογική της action research και υλοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση η δασκάλα και οι μαθητές προσέγγισαν θεωρητικά τις δύο έννοιες μέσα από κείμενα της λογοτεχνίας και έρευνας στο διαδίκτυο. Στη δεύτερη φάση οι μαθητές ενεπλάκησαν με τον καθηγητή ΦΑ σε κινητικά Σελίδα 47 από 185

2 παιχνίδια, όπου οι έννοιες της ηγεσίας-ηγέτη είναι σημαντικές για την επιτυχή έκβασή τους. Ως μέσο αξιολόγησης του προγράμματος χρησιμοποιήθηκε διαμορφωτική αξιολόγηση και τελική αξιολόγηση. Η αξιολόγηση έδειξε ότι όλοι οι μαθητές κατανόησαν σε βάθος τις έννοιες ηγέτηςηγεσία, ανάπτυξαν την κριτική ικανότητα, διασκέδασαν, δούλεψαν ομαδικά και συνεργάστηκαν αποτελεσματικά. Λέξεις κλειδιά: ηγέτης, project, πρωτοβάθμια εκπαίδευση Εισαγωγή Στην εποχή μας ο μαθητής για ν αντιμετωπίσει με επάρκεια τις προκλήσεις ενός κόσμου που βρίσκεται σε διαρκή αλλαγή, πρέπει να κατέχει ένα εύρος γνώσεων και πρακτικών δεξιοτήτων, ενώ παράλληλα πρέπει να έχει αναπτύξει συγκεκριμένες κοινωνικές δεξιότητες και χαρακτηριστικά προσωπικότητας (Trilling & Fadel, 2009). Σύμφωνα με την άποψη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας Θρησκευμάτων Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΠΑ, 2002), τα αναλυτικά προγράμματα πρέπει να ανασκευαστούν έτσι, ώστε ο μαθητής ολοκληρώνοντας την υποχρεωτική εκπαίδευση να έχει αναπτύξει δημιουργική και κριτική σκέψη, αυτενέργεια, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων της καθημερινής ζωής, επάρκεια στη χρήση των σύγχρονων πηγών γνώσης και τεχνολογίας, ενώ παράλληλα πρέπει να είναι συνεργάσιμος, ευπροσάρμοστος και αποφασιστικός (Π.Ι., 2011; Partnership for 21st Century Skills, 2008). Αυτός είναι ο βασικός λόγος που τα αναπτυγμένα κράτη αναπροσαρμόζουν τα προγράμματα σπουδών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης προσβλέποντας στη διαμόρφωση ενός νέου πολίτη, εφοδιασμένου με όλες τις δεξιότητες και ικανότητες που απαιτεί η σύγχρονη εποχή (Brophy, 2009). Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται εκτός των άλλων, η διαμόρφωση ενός ισχυρού παιδαγωγικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ο μαθητής θα αντιμετωπιστεί ως μοναδική οντότητα, ώστε ν αναπτύξει τα χαρακτηριστικά, τις γνώσεις και τις δεξιότητες που προαναφέρονται (Sahin, 2009; Robin, 2008). Ως φυσικό επακόλουθο των αναγκών της εποχής, ήταν η πιλοτική αρχικά εισαγωγή στην υποχρεωτική εκπαίδευση της χώρας μας, νέων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και καινοτόμων δράσεων. Αυτά τα προγράμματα εισήχθησαν με σκοπό να δώσουν στους μαθητές την ευκαιρία να προσεγγίσουν πολύπλευρα τη γνώση και στους δασκάλους τη δυνατότητα να εφαρμόσουν στην πράξη νέες προσεγγίσεις στη διδασκαλία χρησιμοποιώντας σύγχρονα εκπαιδευτικά μέσα. Βασική καινοτομία τους είναι ότι εστιάζουν κυρίως στη μαθησιακή διαδικασία για στην απόκτηση της γνώσης μέσα από συνεργατικές και βιωματικές μεθόδους διδασκαλίας. Στόχος των προγραμμάτων είναι η ανάπτυξη δημιουργικής και κριτικής σκέψης, η ενίσχυση στοιχείων της προσωπικότητας, η ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων (όπως για παράδειγμα είναι η ορθή κρίση, η υπεύθυνη ατομική και κοινωνική συμπεριφορά, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η Σελίδα 48 από 185

3 αποτελεσματική επικοινωνία, η αυτοεκτίμηση, η διαχείριση συγκρούσεων, η λήψη αποφάσεων κά), ώστε οι μαθητές να καταστούν ικανοί να διαχειρίζoνται αποτελεσματικότερα ζητήματα της ζωής τους στα μετέπειτα χρόνια (ΥΠΑΙΘΠΑ, 2009). Είναι φανερό ότι ο ρόλος του δασκάλου κατά την υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων διαφέρει από τον παραδοσιακό. Ωστόσο εξακολουθεί να είναι κομβικός στην επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων καθότι ο δάσκαλος αποτελεί τον βασικό συνδετικό κρίκο στη σχέση του μαθητή με τη γνώση. Στην επιτυχία αυτών των προγραμμάτων ο δάσκαλος έχει ρόλο διαμεσολαβητή στην απόκτηση και διαχείριση της γνώσης από τους μαθητές, βοηθώντας τους ν ανακαλύψουν οι ίδιοι την αναγκαία πληροφορία, να την αναλύσουν, να τη συνθέσουν και να εντοπίσουν τη σχέση της με άλλες γνώσεις (Finsterwald et al., 2013; ΥΠΑΙΘΠΑ, 2009). Είναι σημαντικό λοιπόν ο σύγχρονος εκπαιδευτικός να έχει αναπτύξει ένα εύρος δεξιοτήτων ώστε να βοηθήσει τους μαθητές να μεγιστοποιήσουν τη μάθηση. Η επάρκεια στη χρήση της τεχνολογίας (Nelson, Christopher & Mims, 2009) και η υλοποίηση της διδασκαλίας με σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις και στρατηγικές φαίνεται ότι είναι βασικές δεξιότητες. Για παράδειγμα, η εφαρμογή του διαθεματικού μοντέλου διδασκαλίας και η χρήση σχεδίων εργασίας (project) έχουν αποδειχθεί ότι μπορούν να ενιαιοποιήσουν όλους τους αναγκαίους παράγοντες για τη δημιουργία κλίματος προσωπικής έκφρασης που ευνοεί τη δημιουργικότητα και διεγείρει το ενδιαφέρον για την κατάκτηση της γνώσης (ΥΠΑΙΘΠΑ, 2002). Η μέθοδος των σχεδίων εργασίας θεωρείται ως το ιδανικό πλαίσιο για την κοινωνικο-πολιτιστική ανάπτυξη του παιδιού και έχει σπουδαία συνεισφορά στην κατανόηση πολύπλοκων ή αφηρημένων εννοιών, ενώ ο συνεργατικός χαρακτήρας της συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων (Τριλιανός, 2000). Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που περιγράφεται στη συνέχεια αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των καινοτόμων δράσεων που εφαρμόζονται σήμερα στο δημόσιο σχολείο και υλοποιήθηκε ως έρευνα δράσης (action research) σε συνθήκες πραγματικής τάξης. Σκοπός του άρθρου είναι η παρουσίαση, η διαδικασία εφαρμογής και η μεθοδολογία αξιολόγησης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που είχε ως στόχο τη διαθεματική επεξεργασία των εννοιών της ηγεσίας και του ηγέτη από μαθητές και τη μεταφορά της γνώσης σε άλλες εκφάνσεις της καθημερινής ζωής. Οι επιμέρους στόχοι του προγράμματος ήταν: i) Η βιωματική απόκτηση γνώσης και των σχετικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με τις έννοιες ηγούμαι ομάδας και είμαι μέλος ομάδας, ii) Η κοινωνική ανάπτυξη των μαθητών με τη διαμόρφωση στάσης και συμπεριφορών που ενδυναμώνουν την προσωπικότητα και ενισχύουν την ευθύνη απέναντι στην ομάδα, και iii) Η φυσική δραστηριοποίηση των μαθητών μέσω της συμμετοχής σε αθλητικά παιχνίδια. Η συγκεκριμένη εργασία έρχεται να καλύψει ένα κενό στην Ελληνική βιβλιογραφία, καθότι υπάρχουν ελάχιστες δημοσιευμένες ανάλογες εκπαιδευτικές δράσεις. Η εργασία απευθύνεται κυρίως σε «μάχιμους» εκπαιδευτικούς και αποτελεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα καλής πρακτικής στις καινοτόμες εκπαιδευτικές δράσεις του σχολείου. Προσδοκία των συγγραφέων είναι η ενθάρρυνση των εκπαιδευτικών για ανάληψη ανάλογων πρωτοβουλιών στο περιβάλλον του δημόσιου σχολείου. Σελίδα 49 από 185

4 1. Μεθοδολογία 1.1 Το σκεπτικό για την επιλογή της «έρευνας δράσης» Για το σχεδιασμό, την υλοποίηση, την καταγραφή και την αξιολόγηση του προγράμματος επιλέχθηκε ως ερευνητική προσέγγιση η έρευνα δράσης (action research). Η έρευνα δράσης διεξάγεται συνήθως από τον ίδιο το δάσκαλο στην τάξη, με στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο διδασκαλίας και την επίδρασή της στους μαθητές (Mills, 2007; Hendricks, 2006). Η έρευνα δράσης επιλέχθηκε με κριτήριο ορισμένα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της που ήταν συμβατά τόσο με τη φύση του προγράμματος όσο και με το περιβάλλον διεξαγωγής, καθότι: (α) Η έρευνα δράσης στοχεύει στην κατανόηση και τη βελτίωση της διδακτικής πράξης σε πραγματικές συνθήκες, (β) Δίνει έμφαση στη δράση παρέχοντας στο δάσκαλο τα αναγκαία εργαλεία διερεύνησης διαφόρων εννοιών του αναλυτικού προγράμματος, και (γ) Ο δάσκαλος ως ερευνητής έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει ένα πλήθος ερευνητικών τεχνικών για να συλλέξει ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα ώστε να διερευνήσει σε βάθος το πρόβλημα που τον απασχολεί (Carr & Kemmis, 1986; Hitchcock & Hughes, 1995). Η έρευνα δράσης υλοποιείται με μια κυκλική διαδικασία, στην οποία ο ερευνητής αναστοχάζεται την πράξη, παρεμβαίνει κάνοντας αλλαγές, και τέλος αξιολογεί το αποτέλεσμα των αλλαγών που έκανε (Hendricks, 2006). Η κυκλική αυτή διαδικασία συνήθως περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: την περιγραφή του προβλήματος, την επισκόπηση προηγούμενων ερευνών, τη συλλογή δεδομένων, την εφαρμογή μιας στρατηγικής για αλλαγή, την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και τον προγραμματισμό για έναν άλλο κύκλο βελτίωσης. 1.2 Συμμετέχοντες Στο πρόγραμμα συμμετείχαν ο πρώτος συγγραφέας ως εξωτερικός ερευνητής από το πανεπιστήμιο, η δασκάλα (δεύτερη συγγραφέας), ο καθηγητής ΦΑ και 22 μαθητές της Ε και ΣΤ τάξης ενός ολοήμερου δημοσίου δημοτικού σχολείου του Αγρινίου. Κριτήρια συμμετοχής των μαθητών ήταν: (α) η επιθυμία να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, και (β) η απρόσκοπτη συμμετοχή στο μάθημα της ΦΑ. Πριν την έναρξη, οι μαθητές και οι κηδεμόνες ενημερώθηκαν για το πρόγραμμα, τους στόχους και τα περιεχόμενά του. 1.3 Το πρόβλημα και η επιλογή του θέματος Πριν την έναρξη του προγράμματος ο ερευνητής, η δασκάλα και ο καθηγητής ΦΑ είχαν διαδοχικές συναντήσεις. Αντικείμενο των συναντήσεων ήταν οι δυνατότητες συνεργασίας τους για την: (α) παραγωγικότερη αξιοποίηση των παιδαγωγικών ευκαιριών που προσφέρονται στο ολοήμερο σχολείο, και (β) η αύξηση των ευκαιριών μάθησης των μαθητών μέσω ευχάριστων δραστηριοτήτων. Η ανάγκη συνεργασίας προέκυψε όταν η δασκάλα εντόπισε μια δυσλειτουργία Σελίδα 50 από 185

5 στο πρόγραμμα του ολοήμερου σχολείου, λόγω της κούρασης των μαθητών μετά από τη συμμετοχή τους στην πρωινή ζώνη του προγράμματος και την απροθυμία τους να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες στο περιβάλλον της αίθουσας. Το συγκεκριμένο πρόβλημα είχε ως αποτέλεσμα τη συνεργασία μ έναν πανεπιστημιακό, εστιάζοντας στο πως θα μπορούσαν να συνδυαστούν παραγωγικά θεωρητικές έννοιες που συζητιούνται στο περιβάλλον της αίθουσας με κινητικές δράσεις που διεξάγονται στην αυλή. Ακολούθησε μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, εξετάστηκαν από κοινού εναλλακτικές λύσεις, καταγράφηκαν τα πιθανά προβλήματα και ιεραρχήθηκαν οι προϋποθέσεις που έπρεπε να καλύπτει για κάθε λύση. Το ερέθισμα για το θέμα πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προέκυψε από ένα ζήτημα που απασχολούσε την επικαιρότητα στην περιοχή και αφορούσε στην επιλογή του αρχηγού της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας. Με αφορμή το συγκεκριμένο γεγονός, η δασκάλα έθεσε το θέμα στους μαθητές, εστιάζοντας στο τι πρέπει να χαρακτηρίζει έναν αρχηγό και πως πρέπει να επιλέγεται. Στη συζήτηση που ακολούθησε έγινε ανταλλαγή απόψεων στις έννοιες αρχηγός ηγέτης και αρχηγία-ηγεσία. Επειδή οι μαθητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για το θέμα, συμφώνησαν από κοινού με τη δασκάλα τους να το επεξεργαστούν περαιτέρω. 1.4 Επιλογή διδακτικών μεθόδων & στρατηγικών Οι μεθοδολογικές πρακτικές που επιλέχθηκαν από τον ερευνητή, τη δασκάλα και τον καθηγητή ΦΑ για την κατάκτηση της έννοιας της ηγεσίας και του ηγέτη από τους μαθητές, βασίστηκαν σ ένα συνδυασμό παιδαγωγικών, μαθησιακών και ψυχολογικών θεωριών, που είχαν κοινό σημείο την κατάκτηση της γνώσης με βιωματικό τρόπο. Ως βασικό μεθοδολογικό εργαλείο επιλέχθηκε η μέθοδος των σχεδίων εργασίας (project) που προτείνεται ιδιαίτερα από το Υπουργείο Παιδείας για εφαρμογή σ όλη την εκπαίδευση. Η μέθοδος project χαρακτηρίζεται ως βιωματική επικοινωνιακή μάθηση, όπου τα μέλη της ομάδας στην τάξη αποφασίζουν για τη θεματική ενότητα που θα αποτελέσει αντικείμενο των μαθησιακών τους αναζητήσεων (Χρυσαφίδης, 2004). Η βιωματική επικοινωνιακή μάθηση στηρίζεται στα βιώματα των μελών της ομάδας και επιχειρεί στο πλαίσιο ισότιμων επικοινωνιακών σχέσεων, να εντοπίσει κοινούς προβληματισμούς και ενδιαφέροντα που θα διαμορφώσουν τη μορφή και το αντικείμενο της δράσης. Η διαδικασία του project ολοκληρώνεται σε τέσσερις φάσεις, ήτοι: (α) Στην αναζήτηση και διερεύνηση της θεματικής ενότητας, (β) στο σχεδιασμό της δράσης, (γ) στη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων, και (δ) στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Σ όλη την πορεία ανάπτυξης και υλοποίησης του προγράμματος εφαρμόστηκαν με ακρίβεια οι οδηγίες εφαρμογής της μεθόδου (Ματσαγγούρας, 2000) και συνδυάστηκαν με την κυκλική πορεία της action research. Η μέθοδος project υποβοηθήθηκε με την εφαρμογή δύο ακόμη διδακτικών τεχνικών που αποδειγμένα συμβάλουν στην κατάκτηση πολύπλοκων εννοιών και παρακινούν τη συμμετοχή του μαθητή. Η πρώτη τεχνική αφορούσε στην κατασκευή από τους μαθητές εννοιολογικού χάρτη, δηλαδή α) τη σχηματική αναπαράσταση πλαισίων/ετικετών με τις βασικές έννοιες που είναι άμεσα Σελίδα 51 από 185

6 σχετικές με το θέμα, β) την προσπάθεια αναγνώρισης και ταυτοποίησης των εννοιών, και γ) τη διερεύνηση των μεταξύ τους σχέσεων και τη σύνδεσή τους (Καλαϊτζίδης-Ουζούνης, 1999). Η δεύτερη τεχνική ήταν το παιγνίδι ρόλων που συνδυάζει την ενεργητική συμμετοχή µε τη συνεργατική και βιωματική μάθηση στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής δραστηριότητας (Κωνσταντινόπουλος, 2002). Μέσα από το παιχνίδι ρόλων έγινε προσομοίωση πραγματικών καταστάσεων με αφορμή τη συμμετοχή τους σε κινητικές δραστηριότητες. Οι μαθητές ανέλαβαν ρόλους, ευθύνες και κράτησαν σημειώσεις από σκέψεις, συναισθήματα και γεγονότα. Απώτερος σκοπός της τεχνικής ήταν η εξοικείωση του μαθητή με τη διάσταση της ηγεσίας στην καθημερινή ζωή μέσα από τους ρόλους του αρχηγού (leader) και υφιστάμενου (follower) (Gupton, 2003). Η προσέγγιση των συγκεκριμένων εννοιών έγινε με μαθητοκεντρικά, χρησιμοποιώντας κυρίως παραγωγικά στιλ διδασκαλίας (καθοδηγούμενη και συγκλίνουσα εφευρετικότητα, αποκλίνουσα παραγωγικότητα, πρωτοβουλία του μαθητή, αυτοδιδασκαλία) (Mosston & Ashworth, 1997; ΥΠΕΠΘ, 2009), με συνεργατική μάθηση σε μικρές ομάδες και σύγχρονες τεχνικές εντοπισμού και ανάκτησης της πληροφορίας. Αφού ολοκληρώθηκαν οι παραπάνω ενέργειες, ο ερευνητής, η δασκάλα και ο καθηγητής ΦΑ επικεντρώθηκαν στην χάραξη κοινής προσέγγισης ως προς τη διαδικασία και τους επιμέρους ρόλους. Συναποφάσισαν ότι ο κύριος ρόλος τους στη φάση υλοποίησης θα ήταν αυτός του εμψυχωτή-συντονιστή, καθοδηγώντας και κατευθύνοντας τους μαθητές όταν έκριναν ότι χρειάζονταν βοήθεια. Όλες οι αποφάσεις που αφορούσαν στο πλαίσιο δράσης, τον προγραμματισμό, την προσέγγιση και την υλοποίηση, ελήφθησαν από κοινού με τους μαθητές όπως προτείνεται από τον Ματσαγγούρα (1998). 1.5 Το πρόγραμμα: Περιεχόμενα και υλοποίηση Με προτροπή της δασκάλας οι μαθητές χωρίστηκαν σε δύο μικτές ομάδες για είναι δυνατή η ομαδο-συνεργατική προσέγγιση του θέματος. Η κάθε ομάδα αποτελούνταν από ένδεκα (11) μαθητές και μαθήτριες της Ε και ΣΤ τάξης. Η πρώτη αποτελούνταν από 5 αγόρια (3 της ΣΤ τάξης και 2 της Ε τάξης) και 6 κορίτσια (2 της ΣΤ τάξης και 4 της Ε τάξης ). Η δεύτερη ομάδα αποτελούνταν από 6 αγόρια (2 της ΣΤ τάξης και 4 της Ε τάξης) και 5 κορίτσια (4 της ΣΤ τάξης και 3 της Ε τάξης). Το θέμα επεξεργάστηκε από τους μαθητές θεωρητικά και πρακτικά για δέκα (10) συνεχόμενες βδομάδες και η προσέγγιση είχε δύο σκέλη. Στο πρώτο σκέλος οι μαθητές επεξεργάστηκαν θεωρητικά τις έννοιες, κυρίως μέσω έρευνας στο διαδίκτυο και της λογοτεχνίας. Οι δράσεις που περιγράφονται στη συνέχεια αφορούν τις τρεις (3) πρώτες βδομάδες του προγράμματος. Αρχικά η δασκάλα για να διερευνήσει τις προϋπάρχουσες γνώσεις των παιδιών, ζήτησε να γράψουν μία σύντομη έκθεση με το πώς αντιλαμβάνονται τις έννοιες αρχηγός-ηγέτης και αρχηγία-ηγεσία (διερευνητική αξιολόγηση). Παράλληλα, η δασκάλα μοίρασε σε κάθε μαθητή από ένα φάκελο που περιείχε έντυπο υλικό από τα βιβλία που θα επεξεργάζονταν στη συνέχεια. Κάθε μαθητής σ όλα τα στάδια υλοποίησης του προγράμματος, Σελίδα 52 από 185

7 καταχωρούσε στον συγκεκριμένο φάκελο όλο το έντυπο και ψηφιακό υλικό που συγκέντρωνε στην πορεία καθώς και τις εργασίες που ολοκλήρωνε (portfolio). Στη συνέχεια άρχισε η εξοικείωση και η εμβάθυνση των μαθητών στις δύο έννοιες. Οι μαθητές οργάνωσαν αναζήτηση σε διάφορα λεξικά (Μπαμπινιώτης, 1998), βιβλία (Μπουραντάς, 2001; Μπουραντάς, 2005; Πασιαρδής, 2004; Πασιαρδής & Πασιαρδή, 2006) και στο διαδίκτυο για τον ορισμό της αρχηγίας-ηγεσίας και τον εντοπισμό θεωριών περί ηγεσίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι: (α) όλοι οι μαθητές γνώριζαν τη χρήση Η/Υ και του διαδικτύου (διδάσκεται ως ανεξάρτητο μάθημα στο σχολείο), (β) το σχολείο διέθετε δέκα (10) ηλεκτρονικούς υπολογιστές, όπου οι μαθητές δούλευαν σε ομάδες των 2-3 ατόμων. Η αναζήτηση έγινε στην αίθουσα Η/Υ του σχολείου και προαιρετικά συνεχίστηκε στο σπίτι με τις λέξεις-κλειδιά που όρισε η δασκάλα, ήτοι: ηγέτης, αρχηγός, ηγεσία, αρχηγία, αρχηγός ομάδας, χαρακτηριστικά αρχηγού ομάδας. Μέσα από την αποδελτίωση του υλικού που ανακτήθηκε εντοπίστηκαν τα κεντρικά κοινά σημεία των υπό διερεύνηση εννοιών. Οι ίδιοι οι μαθητές εντόπισαν ότι η ηγεσία σχετίζεται με: (α) την καθοδήγηση ανθρώπων για την επιτυχία ενός σκοπού, (β) την εκδήλωση συγκεκριμένων συμπεριφορών από τον αρχηγό ο οποίος έχει όραμα, ορίζει στόχους και καθοδηγεί τις δραστηριότητες της ομάδας του για την επίτευξή τους, (γ) την ύπαρξη συγκεκριμένων χαρακτηριστικών από τον αρχηγό-ηγέτη όπως τιμιότητα, έμπνευση, δέσμευση προς τους συναθλητές του, αποφασιστικότητα, υπευθυνότητα, κατανόηση, φιλοπονία και ικανότητα επικοινωνίας. Παράλληλα με τις παραπάνω ενέργειες, οι μαθητές μελέτησαν πρώτα το λογοτεχνικό βιβλίο «Ο Νέος Αρχηγός» (Rieckoff, 2010) το οποίο αναγνώσθηκε τμηματικά και αναλύθηκε νοηματικά. Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτέλεσε τη βάση εισαγωγής των παιδιών στις σύνθετες έννοιες της ηγεσίας και τα βοήθησε να κατανοήσουν ότι ο αρχηγός έχει δικαιώματα, αλλά και αυξημένες υποχρεώσεις. Στη συνέχεια μελετήθηκαν και αναλύθηκαν αποσπάσματα και από άλλα συναφή κείμενα όπως «Οι Ηγέτες του Β Παγκοσμίου Πολέμου» (Ross, 2004) και βιογραφίες ιστορικών προσώπων που διακρίθηκαν για τα ηγετικά τους προσόντα. Η θεωρητική επεξεργασία του θέματος και οι διδακτικές προσεγγίσεις που εφαρμόστηκαν κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον των μαθητών οι οποίοι διατύπωσαν κρίσιμα ερωτήματα (για παράδειγμα «αν κάποιος γεννιέται με το χάρισμα να γίνει αρχηγός, ή μπορεί να το καλλιεργήσει», «αν τα σωματικά προσόντα είναι σημαντικά» κά.) που είχαν ως αποτέλεσμα ανάπτυξη επιχειρημάτων και διαλόγου. Για την εξειδίκευση του θέματος η δασκάλα δημιούργησε ένα σενάριο στο οποίο οι μαθητές σε φύλλο εργασίας έπρεπε: (α) να μελετήσουν το ρόλο του αρχηγού μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, και (β) να περιγράψουν τι θα έκαναν στην περίπτωση που θα αναλάμβαναν οι ίδιοι την αρχηγία της ομάδας τους. Το φύλλο εργασίας καταχωρήθηκε στο ατομικό φάκελο (portfolio) κάθε μαθητή. Στο πλαίσιο αυτής της δράσης οι μαθητές των δύο ομάδων έλαβαν μια σειρά πρωτοβουλιών για να αποφασίσουν με ψηφοφορία: (1) το όνομα της ομάδας τους, (2) το έμβλημα, (3) το περιβραχιόνιο του αρχηγού και (4) τη σημαία. Αυτές οι ενέργειες συνέβαλλαν στη δημιουργία ομαδικού πνεύματος και θετικού κλίματος στην ομάδα. Για τη δημιουργία των ανωτέρω Σελίδα 53 από 185

8 χρησιμοποιήθηκαν υλικά όπως κόλες από χρωματιστό χαρτί, μαρκαδόροι, ύφασμα, συρραπτικά και ξύλινα ή πλαστικά κοντάρια. Όλο αυτό το διάστημα η δασκάλα κατέγραφε σε ημερολόγιο σημαντικά σημεία της αλληλεπίδρασής της με τους μαθητές, τις σχέσεις και την αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών, μη προσχεδιασμένα ζητήματα που αναδεικνύονταν στην πορεία. Σε τακτικές συναντήσεις σε εβδομαδιαία βάση συζητούσε με τον ερευνητή και τον καθηγητή ΦΑ τα παραπάνω θέματα, συναποφασίζοντας για τον τρόπο διαχείρισής τους. Όταν η δασκάλα έκρινε ότι οι μαθητές κατάκτησαν σ ένα ικανοποιητικό βαθμό τη σχετική γνώση, προχώρησαν στο δεύτερο σκέλος του προγράμματος σε συνεργασία με τον καθηγητή ΦΑ. Οι δράσεις που περιγράφονται στη συνέχεια αφορούν τις επόμενες πέντε (5) βδομάδες. Όλοι οι μαθητές συμμετείχαν στις δραστηριότητες της ποδοσφαίρισης και της διελκυστίνδας και επιδιώχθηκε να κατανοήσουν βιωματικά τις έννοιες εξουσιάζω-εξουσιάζομαι, αφού όλοι θα αναλάμβαναν περιοδικά το ρόλο του αρχηγού της ομάδας του. Πριν την έναρξη των δραστηριοτήτων, η δασκάλα και ο καθηγητής ΦΑ ζήτησαν από τους μαθητές των δύο ομάδων να συντάξουν ένα συμβόλαιο συμπεριφοράς, που θα απέβλεπε στην εύρυθμη λειτουργία των ομάδων, την ομαλή διεξαγωγή των δραστηριοτήτων και το τίμιο παιχνίδι. Υπεύθυνος για την τήρηση του συμβολαίου ήταν ο εκάστοτε αρχηγός κάθε ομάδας. Το συμβόλαιο υπογράφτηκε από όλους και ένα αντίγραφο καταχωρήθηκε στο portfolio κάθε μαθητή. Ακολούθως οι μαθητές των δύο ομάδων συνεργάστηκαν και συναποφάσισαν για το πρόγραμμα των μεταξύ τους αγώνων τις προσεχείς βδομάδες. Πραγματοποιήθηκαν ένδεκα (11) αγώνες ποδοσφαίρου (2 περίοδοι των 30 λεπτών με 10 λεπτά ανάπαυλα) και ένδεκα (11) παιχνίδια διελκυστίνδας. Σε κάθε αγωνιστική συνάντηση, οι δύο ομάδες είχαν διαφορετικό αρχηγό. Πριν από τον αγώνα ο εκάστοτε αρχηγός της κάθε ομάδας είχε στη διάθεσή του μία ώρα να καθορίσει τους στόχους, να συντονίσει την ομάδα, να ορίσει την τακτική που θα ακολουθηθεί και να εμψυχώσει τους συμπαίχτες του. Διαιτητής σ όλους τους αγώνες ήταν ο καθηγητής ΦΑ και παρατηρητής ήταν η δασκάλα. Μετά από κάθε αγώνα και οι δύο αρχηγοί σημείωναν σ ένα φύλλο χαρτιού που ονομάστηκε Προσωπικό Φύλλο Αγώνα: (α) Τι τους άρεσε και τι όχι από το ρόλο που υποδύθηκαν, (β) Τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, (γ) Ποια σημεία θα διόρθωναν στη συμπεριφορά τους αν θα αναλάμβαναν πάλι το ρόλο του αρχηγού. Το έντυπο αυτό φυλάσσονταν στο portfolio του κάθε μαθητή για να χρησιμοποιηθεί στην τελική αξιολόγηση του προγράμματος. Όλες οι αγωνιστικές συναντήσεις έγιναν στην αυλή του σχολείου και χρησιμοποιήθηκαν τα κατάλληλα υλικά από το μάθημα της ΦΑ. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται συνοπτικά κατά βδομάδα, το θέμα, οι εκπαιδευτικοί στόχοι, η διδακτική προσέγγιση που υιοθετήθηκε από τη διδάσκουσα, οι δραστηριότητες που ενεπλάκησαν οι μαθητές και το υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό. Σελίδα 54 από 185

9 Πίνακας 1: Συνοπτική παρουσίαση του προγράμματος κατά χρονική ακολουθία ΘΕΜΑ ΣΤΟΧΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟ-ΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Ενημέρωση των μαθητών για το πρόγραμμα Δήλωση συμμετοχής & οργάνωση ομάδων Διερεύνηση των γνώσεων των μαθητών στις έννοιες (διερευνητική αξιολόγηση με τη συγγραφή έκθεσης) Εξοικείωση των μελών των ομάδων μεταξύ τους και με τον εκπαιδευτικό. Εισαγωγή στις έννοιες ηγεσία - ηγέτης μέσω βιβλιογραφικής ανάγνωσης, νοηματικής ανάλυσης διαφόρων σχετικών κειμένων και έρευνας στο διαδίκτυο. Πρωτοβουλία του μαθητή Ομαδο - συνεργατική προσέγγιση για: 1) Ενημέρωση και συντονισμό στις δράσεις του προγράμματος στις έννοιες «αρχηγός» - «ηγέτης», «αρχηγία» - «ηγεσία». 2) Εργασία σε ομάδες 2-3 ατόμων για έρευνα στο διαδίκτυο Συζήτηση - ανταλλαγή απόψεων ανάπτυξη επιχειρημάτων - επίλυση αποριών. Έρευνα στο διαδίκτυο Διανομή έντυπου υλικού στα μέλη των ομάδων (το παιδικό βιβλίο «Ο νέος αρχηγός» της Sybille Rieckoff (2010), «Οι ηγέτες το Β παγκοσμίου πολέμου» του Stewart Ross (2004) και επιλεγμένα κείμενα από το διαδίκτυο που εντόπισαν οι μαθητές κά) Δημιουργία φακέλου για τη συγκέντρωση του έντυπου και ψηφιακού υλικού και των εργασιών των μαθητών (portfolio). Σελίδα 55 από 185

10 Εμβάθυνση στις έννοιες: «αρχηγία» - «ηγεσία» & «αρχηγός» - «ηγέτης» Καθοδηγούμενη και συγκλίνουσα εφευρετικότητα. Εργασία σε ομάδες. Έρευνα σε λεξικά και στο διαδίκτυο εντοπισμός ορισμών και χαρακτηριστικών για την ηγεσία και τον ηγέτη. Λεξικά Βιβλία Διαδίκτυο 2 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Θεωρητική ανάλυση εννοιών: -ορισμοί -έντυπο υλικό Αποσαφήνιση ορισμών και εντοπισμός των διαστάσεων των εννοιών Ανάληψη ρόλου Μελέτη βιογραφιών σπουδαίων ηγετών της ιστορίας. Συμπλήρωση Φύλλου Εργασίας: Ένα φύλλο χαρτιού Το κάθε παιδί περιέγραψε γραπτώς τι θα έκανε αν αναλάμβανε το ρόλο του αρχηγού της ομάδας του. 3 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Κανονισμός- Χρονοδιάγραμμα αθλοπαιδιών Δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και συνεργασίας Δημιουργία ομάδων και ανάπτυξη συνοχής μεταξύ των μελών κάθε ομάδας Ανάπτυξη πρωτοβουλιών Αποκλίνουσα παραγωγικότητα Πρωτοβουλία του μαθητή Διδασκαλία σε ομάδες Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Ψηφοφορία μεταξύ των μελών κάθε ομάδας ώστε να: 1) Δώσουν το όνομα της ομάδας 2) Δημιουργήσουν το έμβλημα της ομάδας 3) Σχεδιάσουν το περιβραχιόνιο του αρχηγού 4) Σχεδιάσουν τη σημαία της ομάδας Κόλλες χαρτί Χρωματιστοί μαρκαδόροι Ύφασμα σε διάφορα χρώματα Συρραπτικό Φωτοτυπίες εμβλήματος Ξύλινα ή πλαστικά κοντάρια Σελίδα 56 από 185

11 4 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Προετοιμασία αθλοπαιδιών Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης Καθορισμός ρόλων, αρμοδιοτήτων & ευθυνών στα μέλη των ομάδων Πρωτοβουλία του μαθητή Διδασκαλία σε ομάδες Αυτενέργεια για εμπέδωση των εννοιών και μεταφορά της γνώσης σε άλλες εκφάνσεις της καθημερινής ζωής στο σχολείο. Σύνταξη & υπογραφή ομαδικού Συμβολαίου Συμπεριφοράς για την καλή λειτουργία της ομάδας, την ομαλή διεξαγωγή των δράσεων και το τίμιο παιχνίδι. Οργάνωση χρονοδιαγράμ-ματος διεξαγωγής αγώνων ποδοσφαίρισης. Φύλλο χαρτιού Ημερολόγιο Αντίγραφο συμβολαίου σε όλους του συμβαλλόμενους 5 η & 6 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Συμμετοχή όλων σε αθλητική αγωνιστική δραστηριότητα: Ποδοσφαίριση Κατανόηση του ρόλου του αρχηγού σε πραγματικές συνθήκες. Εναλλαγή ρόλων. Παιχνίδι ρόλων. Ποδοσφαίριση σε αυθεντικές συνθήκες ανάμεσα στις δύο ομάδες με εναλλαγή στους ρόλους του αρχηγού της κάθε ομάδας. Συγγραφή Προσωπικού Φύλλου Αγώνα (Ημερολόγιο) όπου κάθε αρχηγός διατηρούσε προσωπικές σημειώσεις από το ρόλο του αρχηγού- (φυλάχτηκε στον προσωπικό φάκελο κάθε μαθητή) Προσωπικό Φύλλο Αγώνα (Ημερολόγιο) Αθλητικό υλικό για το παιχνίδι της ποδοσφαίρισης. Σελίδα 57 από 185

12 7 η & 8 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ Συμμετοχή όλων σε παιγνιώδη αθλητική αγωνιστική δραστηριότητα: Διελκυστίνδα Κατανόηση του ρόλου του αρχηγού και της σημασίας του θετικού ομαδικού πνεύματος για την επιτυχία της ομάδας σε πραγματικές συνθήκες. Παιχνίδι ρόλων. Διελκυστίνδα σε αυθεντικές συνθήκες ανάμεσα στις δύο ομάδες με εναλλαγή στους ρόλους του αρχηγού της κάθε ομάδας. Συμπλήρωση του Ημερολογίου με προσωπικές σημειώσεις από το ρόλο του αρχηγού- (όπως παραπάνω). Κόλλες χαρτί Υλικό για το παιχνίδι της Διελκυστίνδας (ένα χοντρό σχοινί) Σελίδα 58 από 185

13 Ολοκλήρωση & απολογισμός δράσεων Αξιολόγηση του προγράμματος Αποτίμηση αποτελεσμάτων με εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης (Τελική αξιολόγηση) με: 1. Επίλυση σταυρόλεξου Αυτοδιδασκαλία Ομαδοσυνεργατική για τη δημιουργία του εννοιολογικού χάρτη Επίλυση σταυρόλεξου (σε ηλεκτρονική μορφή, σε ομάδες 2-3 ατόμων) Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη (σε δύο ομάδες) σε έντυπο και στον πίνακα. Κόλλες χαρτί Ηλεκτρονικοί υπολογιστές Πίνακας σχολικής αίθουσας 2. Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη Αξιολόγηση portfolio 9 η & 10 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ 3. Αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό του portfolio κάθε μαθητή. 4. Ομαδική συζήτηση με στόχο τον απολογισμό στο έργο που επιτελέστηκε στη διάρκεια του προγράμματος - Συγγραφή γραπτής έκθεσης ιδεών Ατομική ανατροφοδότηση στο περιεχόμενο του portfolio Η συζήτηση και η έκθεση επικεντρώθηκε σε ερωτήματα όπως: Τι τους παρακινεί & τι τους αποθαρρύνει να γίνουν αρχηγοί; Αντιλήφθησαν τις απόψεις τους για το ρόλο του αρχηγού στην ομάδα; Αισθάνθηκαν ικανοποιημένοι με τον εαυτό τους για τον τρόπο συμπεριφοράς τους όταν ανέλαβαν το ρόλο του αρχηγού; Σελίδα 59 από 185

14 1.6 Αξιολόγηση του προγράμματος Στην έρευνα δράσης οι συνθήκες διεξαγωγής είναι συνήθως πιο ελεύθερες συγκριτικά με αυτές που επικρατούν στην εφαρμοσμένη έρευνα καθότι ο ερευνητής δεν διερευνά με αυστηρό τρόπο ερευνητικές υποθέσεις ή σχέσεις αιτίας-αποτελέσματος (Cohen & Manion, 1986). Έτσι, η αξιολόγηση εστιάζει κυρίως στο να διερευνήσει το πόσο καλά «δούλεψε» το πρόγραμμα σε σχέση με τους σκοπούς που αρχικά τέθηκαν κι αν βελτιώθηκε η διδακτική πράξη. Επειδή η έρευνα δράσης σκοπεύει παράλληλα να ερμηνεύσει τα γεγονότα, εμπλέκει στη διαδικασία τη συλλογή τόσο ποσοτικών όσο και ποιοτικών δεδομένων (Mills, 2007). Στο πρόγραμμα εφαρμόστηκαν κατά την πορεία υλοποίησής του τρεις (3) διαφορετικές διαδικασίες αξιολόγησης, ήτοι, διερευνητική, διαμορφωτική και τελική αξιολόγηση, σε μια προσπάθεια για τη συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων. Ειδικότερα, πριν την έναρξη του προγράμματος η δασκάλα εφάρμοσε διερευνητική αξιολόγηση μέσω της συγγραφής μιας σύντομης έκθεσης με θέμα τον αρχηγό και την αρχηγία. Στόχος αυτής της αξιολόγησης ήταν να διαπιστώσει η δασκάλα τι γνωρίζουν οι μαθητές γύρω από τις συγκεκριμένες έννοιες. Στις τελευταίες δύο βδομάδες του προγράμματος η δασκάλα εφάρμοσε διαμορφωτική αξιολόγηση. Στόχος ήταν η αποτίμηση του βαθμού κατανόησης από την πλευρά των μαθητών των υπό διαπραγμάτευση εννοιών. Η αξιολόγηση των γνώσεων υλοποιήθηκε με δύο τρόπους: α) Επίλυση σταυρόλεξου. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες των 2-3 ατόμων και επισκέφθηκαν το εργαστήριο Η/Υ του σχολείου. Κάθε ομάδα είχε έναν Η/Υ. Η δασκάλα τους έδωσε σε ηλεκτρονική μορφή ένα σταυρόλεξο που δημιούργησε η ίδια, με ερωτήματα σχετικά με τις έννοιες της ηγεσίας και του ηγέτη, το οποίο οι μαθητές έπρεπε να συμπληρώσουν σε 15 λεπτά ακολουθώντας συγκεκριμένες οδηγίες. Η λειτουργία του σταυρόλεξου στον Η/Υ υποστηρίχθηκε τεχνικά από τον δάσκαλο πληροφορικής του σχολείου (βλ. Σχεδιάγραμμα 1). Σελίδα 60 από 185

15 Σταυρόλεξο Οδηγίες: Συμπληρώστε το Σταυρόλεξο και μετά πιέστε το πλήκτρο με την ένδειξη: «check» για να ελέγξετε την απάντηση. Αν δυσκολευτείτε, μπορείτε να πατήσετε το πλήκτρο με την ένδειξη: «Hind» για να πάρετε τη βοήθεια ενός γράμματος. Πατήστε έναν αριθμό στο σταυρόλεξο για να δείτε τα στοιχεία της λέξης που ζητείται σ αυτόν τον αριθμό HELP: -- Ελέγξτε την επιλογή σας μέσω του πλήκτρου «help» Σελίδα 61 από 185

16 Οριζόντια 2. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΕΙ ΓΡΗΓΟΡΕΣ 5. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΕΙΝΑΙ Η Υ ΕΊΝΑΙ Φ... ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΠΑΙΧΤΕΣ ΤΟΥ 8. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΚΟΥΕΙ ΤΗ Γ... ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ 10. Ο ΚΑΛΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΧΕΙ Π... ΙΔΕΕΣ 11. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΝΑ ΠΑΙΖΕΤΑΙ Τ... Κάθετα 1. ΛΕΓΕΤΑΙ ΑΛΛΙΩΣ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ 3. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ 4. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΛΥΝΕΙ ΤΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ 6. ΤΟΝ ΑΡΧΗΓΟ ΤΟΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ Η Π ΛΕΓΕΤΑΙ ΑΛΛΙΩΣ Η ΗΓΕΣΙΑ Σχεδιάγραμμα 1: Σταυρόλεξο στις έννοιες ηγεσίας & ηγέτη και οι Οδηγίες συμπλήρωσης. β) Συμπλήρωση εννοιολογικού χάρτη. Οι μαθητές συγκεντρώθηκαν στην τάξη και έλαβαν από τη δασκάλα τους μία φωτοτυπία ενός κενού εννοιολογικού χάρτη τον οποίο έπρεπε να συμπληρώσουν συνεργατικά (βλ. Σχεδιάγραμμα 2). Ο εννοιολογικός χάρτης αφορούσε στα χαρακτηριστικά που θα πρέπει να διαθέτει ο αρχηγός- ηγέτης Οι δύο παραπάνω τεχνικές λειτούργησαν ανατροφοδοτικά για την εκπαιδευτικό και τους μαθητές. ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΡΧΗΓΟΥ-ΗΓΕΤΗ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΕΧΕΙ ΟΡΑΜΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΕΙ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΜΕΝΕΙ ΠΡΟΣΗΛΩΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΣΤΟΧΟ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΕΜΨΥΧΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΜΕ ΣΥΜΠΑΙΧΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΕΙ ΜΕ ΔΙΑΙΤΗΤΗ Σχεδιάγραμμα 2: Εννοιολογικός Χάρτης με τα χαρακτηριστικά του αρχηγού-ηγέτη μετά την συμπλήρωσή του από τους μαθητές. Σελίδα 62 από 185

17 Με την λήξη του προγράμματος πραγματοποιήθηκε η τελική αξιολόγηση με στόχο την αποτίμηση της: (α) κατανόησης και ευαισθητοποίησης των μαθητών στο πεδίο των αξιών χαρακτήρα που σχετίζονται με το ρόλο του ηγέτη και δείχνουν ακέραια προσωπικότητα και υπευθυνότητα απέναντι στην ομάδα, και (β) φυσικής δραστηριοποίησής τους μέσω της συμμετοχής στα κινητικά και αθλητικά δρώμενα του προγράμματος. Η κατανόηση των δύο εννοιών και η ευαισθητοποίηση των μαθητών αποτιμήθηκε μέσω του υλικού που καταχώρησαν οι μαθητές στο προσωπικό χαρτοφυλάκιο (portfolio) στις δέκα βδομάδες του προγράμματος. Η δασκάλα ανάγνωσε όλο το έντυπο υλικό (ήτοι, Προσωπικά Φύλλα Αγώνα, σχόλια, φωτογραφίες και σημειώσεις, το κείμενο τελικής έκθεσης) σημειώνοντας συγκεκριμένες φράσειςκλειδιά στη γραπτή έκφραση. Το χαρτοφυλάκιο χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση για να εξετάσει και να αποτιμήσει την πρόοδο του μαθητή, δίνοντας επιπλέον ουσιαστικές πληροφορίες του τι έχει κάνει και βιώσει ο μαθητής στην πορεία για την απόκτηση της γνώσης (Cole, Ryan, & Kick, 1995). Κριτήρια αξιολόγησης του χαρτοφυλακίου αποτέλεσαν: (1) Η παρουσίαση και η πληρότητα του υλικού συνολικά, (2) Η ποσότητα και η ποιότητα των σχολίων και των σημειώσεων, και (3) Η ανάπτυξη και ο σχολιασμός στην έννοια της ηγεσίας και στα χαρακτηριστικά και το ρόλο του ηγέτη, που έγραψαν οι μαθητές στην τελική έκθεση. Η φυσική δραστηριοποίηση των μαθητών αποτιμήθηκε μέσα από τον αριθμό συμμετοχών του στο παιχνίδι της διελκυστίνδας και στους αγώνες ποδοσφαίρισης που διεξήχθησαν μεταξύ των δύο ομάδων (βάσει των φύλων αγώνα και του παρουσιολογίου που τηρούσε ο καθηγητής ΦΑ). 2. Αδρή ανάλυση και ερμηνεία των δεδομένων - Συζήτηση Σκοπός του άρθρου ήταν η παρουσίαση, η διαδικασία εφαρμογής και η μεθοδολογία αξιολόγησης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που είχε ως στόχο τη διαθεματική επεξεργασία των εννοιών της ηγεσίας και του ηγέτη από μαθητές και τη μεταφορά της γνώσης σε άλλες εκφάνσεις της καθημερινής ζωής. Παρά του ότι στους στόχους του συγκεκριμένου άρθρου δεν είναι η ανάλυση σε βάθος των ευρημάτων και η ερμηνεία τους, εν τούτοις είναι αναγκαίο να παρουσιαστούν σε αδρές γραμμές τα βασικά ευρήματα και οι διαπιστώσεις των εμπλεκόμενων στην πορεία εφαρμογής του. Αν και δεν υπήρξαν αυστηρά ποσοτικά μεγέθη ως προς την αξιολόγηση του προγράμματος, διότι ως μέσο χρησιμοποιήθηκε το υλικό του μαθητικού χαρτοφυλακίου και η γραπτή έκφραση, ωστόσο από τις εκθέσεις των παιδιών υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι επιτεύχθηκαν οι στόχοι που τέθηκαν αρχικά, ήτοι, η απόκτηση γνώσης και των σχετικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με τις έννοιες ηγούμαι ομάδας και είμαι μέλος ομάδας, η κοινωνική ανάπτυξη με τη διαμόρφωση στάσης και συμπεριφορών που ενδυναμώνουν την προσωπικότητα και ενισχύουν την ευθύνη απέναντι στην ομάδα, και η φυσική δραστηριοποίηση των μαθητών. Για παράδειγμα, ο μαθητής Γεώργιος Φ έγραψε στην έκθεσή του: «Στο πρόγραμμα αυτό ήμασταν όλοι ίσοι. Δεν γίνονταν διακρίσεις να Σελίδα 63 από 185

18 μπαίνουν αρχηγοί μόνο οι καλοί μαθητές και αυτοί που κάθονται ήσυχοι μέσα στο μάθημα», ενώ ο Γεώργιος Γ ς σημείωσε: «Εγώ έγινα φίλος και με συμμαθητές μου που δεν έκανα στενή παρέα. Κατάλαβαν ότι και εγώ αξίζω να είμαι αρχηγός στην ομάδα μου κι ας κάνω πολλά λάθη στην ορθογραφία κι ας έχω χαμηλούς βαθμούς. Αυτό πιστεύω ότι έγινε γιατί ήμουν δίκαιος, είχα θάρρος, τους συμβούλευα και τους οργάνωσα καλά». Οι μαθητές απόκτησαν καινούργιες εμπειρίες, συνεργάστηκαν αποτελεσματικά, διασκέδασαν, ανέπτυξαν τρόπους για να επιλύουν τα προβλήματα σε πραγματικές συνθήκες και να συνεργάζονται. Ο μαθητής Απόστολος Κ σχολίασε: «Ήταν ωραία εμπειρία. Δεν είχαμε ξαναπαίξει έτσι στο σχολείο. Είχαμε παίξει πολλές φορές ποδόσφαιρο και διελκυστίνδα στο σχολείο όχι όμως με τέτοιο τρόπο. Τις άλλες φορές παίζαμε χωρίς σχεδιασμό. Σε αυτό το παιχνίδι ήμασταν πιο οργανωμένοι γιατί συζητούσαμε πριν τον αγώνα και προσπαθούσαμε να μαντέψουμε όλες τις δύσκολες φάσεις», ενώ ο μαθητής Παναγιώτης Τ έγραψε στην έκθεσή του: «Όλοι μου λένε ότι είμαι γεννημένος για αρχηγός. Όταν έγινα αρχηγός στην ομάδα μου προσπάθησα να είμαι δημοκρατικός.στο συμβούλιο που κάναμε πριν να παίξουμε όλοι έλεγαν τη γνώμη τους για το πώς θα παίξουμε και τι τακτική θα ακολουθήσουμε, αλλά τους έπεισα όλους ότι το καλύτερο ήταν το δικό μου σχέδιο. Τους εμψύχωνα συνέχεια. Είχα μια σιγουριά ότι θα κερδίσουμε και τους έκανα να το πιστέψουν όλοι. Μου άρεσε που με κοίταζαν όλοι σε όλο το παιχνίδι και περίμεναν να τους κάνω κάποιο νόημα ή να τους πω τα συνθηματικά που είχαμε αποφασίσει πριν από το παιχνίδι». Η ανάληψη ρόλων στα κινητικά παιχνίδια βοήθησε τους μαθητές να αποκτήσουν αυτογνωσία και ανάδειξε στοιχεία προσωπικότητας που ήταν άγνωστα τόσο στους ίδιους όσο και στη δασκάλα της τάξης. Για παράδειγμα η μαθήτρια Ελπίδα Χ έγραψε: «Πιστεύω ότι δεν τα πήγα και πολύ καλά σαν αρχηγός της ομάδας μου στο ποδόσφαιρο. Αν και όπως μου είπαν μετά οι συμμαθητές μου θα με ήθελαν να είμαι και άλλη φορά αρχηγός, γιατί τους οργάνωσα καλά και είχα ωραίες και πρωτότυπες ιδέες για τις τεχνικές που θα ακολουθούσαμε. Είχα καλό μυαλό, αλλά δεν είμαι προπονημένη ούτε ιδιαίτερα γυμνασμένη και έχω και μερικά κιλά παραπάνω απ ότι πρέπει. Όμως μου αρέσει να είμαι αρχηγός να οργανώνω μια ομάδα, να δίνω οδηγίες, να παίρνω πρωτοβουλίες», ενώ η μαθήτρια Ελευθερία Α σχολίασε: «Έτρεμα όταν έγινα αρχηγός. Δεν θέλω να ξαναγίνω ποτέ και πουθενά αρχηγός. Έτρεμαν τα πόδια μου και χτυπούσε δυνατά η καρδιά μου. Δεν μου αρέσει να δίνω οδηγίες. Στο τέλος όταν έχασε η ομάδα μου έριξαν όλες τις ευθύνες σε μένα». Έχει διαπιστωθεί και σε άλλες ανάλογες μελέτες ότι μετά την εφαρμογή προγραμμάτων που ενσωμάτωναν ανάγνωση παιδικής λογοτεχνίας συνδυαστικά με σχετικά κινητικά περιεχόμενα, υπήρξε ανάπτυξη συγκεκριμένων κοινωνικών δεξιοτήτων (Molenda & Bhavnagri, 2009). Το μαθητικό χαρτοφυλάκιο και η μέθοδος project ενθουσίασαν τους μαθητές. Ο ενθουσιασμός έγινε αντιληπτός και από τους γονείς των παιδιών που έδειξαν ενδιαφέρον να εξετάσουν το χαρτοφυλάκιο και να συζητήσουν με τα παιδιά για το συγκεκριμένο εγχείρημα. Επιπρόσθετα, οι μαθητές ανάφεραν ότι η εμπλοκή τους με το πρόγραμμα και την έρευνα που διεξήγαγαν στην προσπάθειά τους να αποσαφηνίσουν τις έννοιες του ηγέτη και της ηγεσίας, τους βοήθησε να κατανοήσουν τη διαδικασία Σελίδα 64 από 185

19 αναζήτησης σε λεξικά και στο διαδίκτυο, να εντοπίζουν και να διαχειρίζονται την πληροφορία, να υποβάλλουν τις σωστές ερωτήσεις, και να αναστοχάζονται τις πράξεις τους στην καθημερινή τους ζωή. Η μεθοδολογία πάνω στην οποία βασίστηκε η συγκεκριμένη προσέγγιση των δύο εννοιών έδειξε ότι δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να διερευνήσουν οι ίδιοι και να εμπλακούν βιωματικά και συνεργατικά στην απόκτηση της γνώσης αποτελεί μία ισχυρή παιδαγωγική πλατφόρμα για την προώθηση της ενεργητικής μάθησης, της ανάπτυξης εσωτερικών κινήτρων απόδοσης και της προαγωγής της κριτικής σκέψης. Είναι προφανές, ότι μέσα από τη διαδικασία αυτού του προγράμματος, δεν ωφελήθηκαν μόνο οι μαθητές, αλλά και οι ίδιοι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί, διότι δοκιμάζοντας νέες μεθόδους διερεύνησης σύνθετων εννοιών όπως η ηγεσία, είχαν την ευκαιρία να αποκομίσουν πολύτιμες εμπειρίες σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο (Capobianco & Feldman, 2010). Κομβικό σημείο της αναστοχαστικής σκέψης τους ήταν να διερευνήσουν σε ποιο βαθμό το πρόγραμμα θα βοηθούσε τους μαθητές να αποκτήσουν γνώσεις και να ερμηνεύουν τις εμπειρίες τους και, κατά συνέπεια, να σταθούν κριτικά απέναντι στο ρόλο τους ως επικεφαλής της ομάδας. Επιπλέον, η αναστοχαστική σκέψη βοήθησε τόσο τους εκπαιδευτικούς όσο και τον ερευνητή να προσδιορίσουν και να αξιολογήσουν τις δικές τους στερεοτυπικές πεποιθήσεις τους προς τις ικανότητες και τις δεξιότητες των μαθητών. Αυτή η αντίληψη σε συνδυασμό με την επικοινωνία και την ανταλλαγή απόψεων κατά την εφαρμογή του προγράμματος δημιούργησε ένα κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και ουσιαστικής επικοινωνίας ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές. Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα εκπονήθηκε με τη φιλοσοφία των καινοτόμων προγραμμάτων στο πλαίσιο λειτουργίας του ολοήμερου σχολείου δημιουργεί ερεθίσματα για ανάληψη και άλλων σχετικών προγραμμάτων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι αγκυλώσεις τους εκπαιδευτικού μας συστήματος και η ακαμψία του στην πιστή εφαρμογή του Αναλυτικού Προγράμματος σπουδών, συνδυαστικά με την έλλειψη κατάλληλου εξοπλισμού και υποστήριξης ίσως δυσκολεύουν τους εκπαιδευτικούς να αναλάβουν και να ολοκληρώσουν με επιτυχία ανάλογες δράσεις στο πλαίσιο του τυπικού ωραρίου λειτουργίας. Βιβλιογραφία Brophy, J. (2009). Connecting with the big picture. Educational Psychologist, 44, Carr, W. & Kemmis, S. (1986). Becoming critical: Education, knowledge and action research. Geelong: Deakin University Press. Cohen, L. & Manion, L. (1986). Research methods in education. Beckenham: Croom Helm. Cole, D. J., Ryan, C. W., & Kick, F. (1995). Portfolios across the curriculum and beyond. Thousand Oaks, CA: Corwin Press. Σελίδα 65 από 185

20 Capobianco, B. M., & Feldman, A. (2010). Repositioning teacher action research in science teacher education. Journal of Science Teacher Education, 21, Finsterwald, M., Wagner, P., Schober, B. Lüftenegger, M., & Spiel, C. (2013). Fostering lifelong learning - Evaluation of a teacher education program for professional teachers. Teaching and Teacher Education, 29, Hendricks, C. (2006). Improving schools through action research: A comprehensive guide for educators. Boston, MA: Pearson Education, Inc. Hitchcock, G. & Hughes, D. (1995). Research and the teacher. A qualitative introduction to school-based research. London: Routledge. Mills, G. E. (2007). Action research: A guide for the teacher researcher. Upper Saddle River, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall. Molenda, C. & Bhavnagri, P. (2009). Cooperation through Movement Education and Children s Literature. Early Childhood Education Journal, 37, Mosston, M. & Ashworth S. (1997). H Διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής. Θεσσαλονίκη: ΣΑΛΤΟ. Nelson, J., Christopher, A., & Mims, C. (2009). TPACK and web2.0: transformation of teaching and learning. TechTrends, 53(5), Partnership for 21 st Century Skills (2008). A Report and Mile Guide for 21st Century Skills. Retrieved September 10, 2008 from: Rieckhoff, S. (2010). Ο νέος αρχηγός. Αθήνα: Modern Times. Robin, B. R. (2008). Digital storytelling: a powerful technology tool for the 21 st century classroom. Theory Into Practice, 47(3), Ross, S. (2004). Οι ηγέτες του Β παγκοσμίου πολέμου. Αθήνα: Σαββάλας. Sahin, M. C. (2009). Instructional design principles for 21 st century learning skills. Procedia Social and Behavioral Sciences, 1, Trilling, Β. & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times, Jossey-Bass. Καλαϊτζίδης, Δ. & Ουζούνης, Κ. (1999). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Θεωρία και πράξη. Ξάνθη: Σπανίδης. Κωνσταντινόπουλος, Σ. (2002). Η κρίση στη σχέση Άνθρωπος-Φύση. Η σισύφειος προσπάθεια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 134, Ματσαγγούρας, Η. (1998). Θεωρία και πράξη της Διδασκαλίας (Τόμος Β). Αθήνα: Gutenberg. Ματσαγγούρας, Η. (2000). Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία και μάθηση. Αθήνα: Γρηγόρης. Μπαμπινιώτης, Γ. (1998). Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Κέντρο Λεξικογραφικών Σπουδών. Σελίδα 66 από 185

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Με τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες εργασίας, καλούνται να μελετήσουν τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων και να συμπληρώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Έξι συν Ένα λάθη των διδασκόντων και τρόποι αντιμετώπισής τους Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2012 Γιάννης Τζωρτζάκης Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ1201 Περιφέρειας Κρήτης & Κυκλάδων Ερευνητικές Εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ε. Καμπακάκη 2 ου ΓΕΛ Αγίου Αθανασίου/Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ekampakaki@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ.

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. 1 Eργαστήριο 2: Καλές Πρακτικές Παιδαγωγικής Ηγεσίας ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. «Η

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός Σχέδιο δράσης για την πρόληψη ή/και την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων κάθε είδους, την ανάδειξη της σημασίας της διαφορετικότητας και την καταπολέμηση της βίας στα σχολεία 7085/14-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων βασίζεται σε μια συστηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ευάγγελος Κολτσάκης, ΠΕ0401 ΣΧΟΛΕΙΟ Καλλιτεχνικό Σχολείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκη, 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα