ΕΚΤΑΤΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΤΑΤΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ"

Transcript

1 Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ο ΗΓΟΣ ΕΚΤΑΤΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ( ισοδύναµων-κατοίκων) Εφαρµογή της Κοινοτικής Οδηγίας 91/271 της 21 Μαΐου 1991 σχετικά µε την επεξεργασία των αστικών υγρών αποβλήτων

2 Η βιώσιµη ανάπτυξη, που αποτελεί τη βασική προτεραιότητα της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρώπης, συνεπάγεται για τον άνθρωπο τον πλήρη έλεγχο της διάθεσης των οικιακών και αστικών του λυµάτων, χρησιµοποιώντας, στο µέτρο του δυνατού, τεχνικές που είναι ταυτόχρονα φυσικές και εξοικονο- µούν ενέργεια. Η Οδηγία για τα Αστικά Υγρά Απόβλητα της 21ης Μαΐου 1991 και η πολύ πρόσφατη Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά, ήρθαν να µας θυµίσουν την αναγκαιότητα µιας κατάλληλης µεθόδου επεξεργασίας αυτών των αποβλήτων µε σκοπό την καλή οικολογική κατάσταση των υδάτων µας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γαλλία ανέπτυξε στη δεκαετία του 70 µία φιλόδοξη πολιτική ανέπτυξε µία φιλόδοξη πολιτική αστικής και αγροτικής εξυγίανσης υποστηριζόµενη χρηµατοδοτικά από τις Agences de l'eau (Οργανισµούς Ύδατος). Σήµερα απαριθµούνται εγκαταστάσεις επεξεργασίας και καθαρισµού εκ των οποίων περισσότερες από έχουν µέγεθος µικρότερο των ισοδύναµων κατοίκων και συχνά είναι εφοδιασµένες µε εκτατικές διαδικασίες επεξεργασίας λόγω των χαµηλών τεχνικών και οικονοµικών περιορισµών και της καλής οικολογικής τους λειτουργίας. Λαµβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές εδαφικές της συνθήκες, η Γαλλία διαθέτει ένα πεδίο εµπειριών για όλες σχεδόν τις υπάρχουσες καταστάσεις στην Ευρώπη σε ότι αφορά θέµατα κλιµατολογικά και γεωγραφικά όπως επίσης τα χαρακτηριστικά των εδαφών. Από την πλευρά της, η Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, επιθυµούσε να αναπτύξει εµπειρία, και ει δυνατόν εργαλεία ανταλλαγής τεχνογνωσίας και συµβουλών προς τις µικρές κοινότητες από παρεµφερείς εµπειρίες που αναπτύχθηκαν δια µέσου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, µερικές εκ των οποίων υποστηρίχθηκαν από το πρόγραµµα Life-Environnement. Σ' αυτά τα πλαίσια, η αξιοποίηση αυτών των εµπειριών µέσω της συνεργασίας της Γ.. Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και από τη γαλλική πλευρά, της ιεύθυνσης Υδάτων του Υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και των Οργανισµών Υδατος, είναι µία ιδέα που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης γαλλικής προεδρίας. Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει την πρόοδο που επιτεύχθηκε από τότε. Ελπίζουµε ο οδηγός αυτός να αποτελέσει ένα χρήσιµο βοήθηµα για τους εκλεγµένους υπευθύνους και τους υπαλλήλους των τεχνικών υπηρεσιών µικρών και µεσαίων ευρωπαϊκών οικισµών, προκειµένου οι τελευταίοι να καθορίσουν την επιλογή τους µε γνώµονα την οικολογική ενσωµάτωση και τη βιώσιµη ανάπτυξη. Το κείµενο αυτό µπορεί επίσης να αποτελέσει µία επεξήγηση, µεταξύ άλλων, της βασικής ιδέας του 6ου Προγράµµατος Ευρωπαϊκής ράσης για το Περιβάλλον : "Το Μέλλον µας, Η Επιλογή µας". Prudencio PERERA ιευθυντής Ποιότητα Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Ευρωπαϊκή Κοινότητα Bernard BAUDOT ιευθυντής Υδατος Υπουργείο Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Γαλλία Πλήθος άλλων πληροφοριών για την Ευρωπαϊκή Ενωση είναι διαθέσιµες στο Ίντερνετ µέσω του παροχέα Europauropa (http://europa.eu.int). Μία βιβλιογραφική καρτέλα απεικονίζεται στο τέλος της εργασίας.. Λουξεµβούργο : Υπηρεσία επίσηµων εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότήτας, 2001 ISBN ιεθνής Υπηρεσία Υδάτων, 2001 (http://www.oieau.org) Απαγορεύεται οποιαδήποτε µορφή επανέκδοσης, πλήρης ή µερική χωρίς την εξουσιοδότηση του εκδότη Απαγορεύεται οποιαδήποτε µετάφραση, πλήρης ή µερική χωρίς την εξουσιοδότηση του εκδότη. Εκτυπώθηκε στην Γαλλία - Εκτυπωµένο σε χαρτί λεύκανσης χωρίς χλώριο

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Page ΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ 2 ΤΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ Η ΩΘΗΣΗ ΠΟΥ ΟΘΗΚΕ 3 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ Προθεσµίες 3 Αποδόσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των απαιτήσεων της οδηγίας 3 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ 4 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ Γνωστές εντατικές τεχνικές 4 Βακτηριδιακές κλίνες Βιολογικοί δίσκοι Ενεργός ιλύς Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των διαφόρων εντατικών µεθόδων Εκτατικές τεχνικές 8 ΕΚΤΑΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ 9 Σταθερές καλλιέργειες σε λεπτό υπόστρωµα 9 Λειτουργία: χρησιµοποιούµενοι µηχανισµοί Φιλτράρισµα - διήθηση σε άµµο Φυτεµένα φίλτρα σε κάθετη ροή Φυτεµένα φίλτρα από βούρλα σε οριζόντια ροή Ελεύθερες καλλιέργειες 16 Λειτουργία: µηχανισµοί που επεµβαίνουν Φυσικές λίµνες σταθεροποίησης Λίµνες σταθεροποίησης µε µακρόφυτα Αερόβιες λίµνες σταθεροποίησης ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ 23 Περίληψη διάφορων εκτατικών τεχνικών 23 Ποιότητα υγρών αποβλήτων 23 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα: σύνοψη 24 Η σηµασία του κλιµατικού παράγοντα 25 ένδρο λήψης αποφάσεων 25 Κόστος 26 Πλεονέκτηµα για τις εκτατικές µεθόδους: η προσφορά στο τοπίο και το περιβάλλον 26 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 27 Φιλτράρισµα µε διήθηση: 27 µία ειδική περίπτωση, η µονάδα επεξεργασίας στην Mazagon (Ισπανία). Φιλτράρισµα µε διήθηση: 29 µία παραδοσιακή µονάδα στο Souillac Paille-Basse (Γαλλία - Département du Lot) Φυτεµένα φίλτρα σε κάθετη ροή: 30 η µονάδα στη Νέα Μάδυτο - Μόδι (Ελλάδα) Υβριδικό σύστηµα: 32 (φυτεµένα φίλτρα σε κάθετη και οριζόντια ροή ) η µονάδα στο Oaklands Park, Newnham-on-Severn, Gloucestershire (Ηνωµένο Βασίλειο) Φυσική λίµνη σταθεροποίησης: 34 η µονάδα στο Vauciennes (Γαλλία - Oise) Αερόβια δεξαµενή: 36 η µονάδα στο Adinkerke (Βέλγιο) ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ 38 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 40 Οι κκ. Jean-Marc BERLAND (OIEau) και Paul COOPER (Ανεξάρτητοι Εµπειρογνώµονες) ανέλαβαν τη σύνταξη αυτού του οδηγού. Οι κκ. Jean-Antoine FABY (OIEau), Pascal MAGOAROU (Ευρωπαϊκή Κοινότητα) και ο κ. Jean DUCHEMIN (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) ανέλαβαν την επιστηµονική και τεχνική παρακολούθηση αυτής της εργασίας και συνέβαλαν σε µερικά σηµεία. Η Κα Αναστασία ΛΑΖΑΡΟΥ-ΜΠΑΚΑΛΗ (Υπουργείο Περιβάλλοντος ιεύθυνση Υδάτων) και ο κ. Ιάκωβος ΓΚΑΝΟΥΛΗΣ (Εργαστήριο Υδραυλικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης) επικύρωσαν την απόδοση στα ελληνικά αυτού του οδηγού.

4 ΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ Ένας από τους ρόλους της Κοινοτικής Επιτροπής είναι να βοηθήσει τους υπεύθυνους τεχνικούς των οικισµών της τάξης µεταξύ 500 ΙΚ και 5000 ΙΚ (Ισοδύναµων Κατοικιών, βλ. γλωσσάριο) να υλοποιήσουν την οδηγία της Επιτροπής Αρ. 91/271 της 21ης Μαΐου 1991 σχετικά µε την επεξεργασία των αστικών λυµάτων (βλ. γλωσσάριο) µέχρι το τέλος του Πράγµατι, οικισµοί µικρότεροι των 2000 ΙΚ που διαθέτουν δίκτυο συλλογής λυµάτων, οφείλουν να εφαρµόσουν µία προσαρµοσµένη επεξεργασία [ Αρθρο 7 της οδηγίας "Αστικά Υγρά Απόβλητα", (βλ. γλωσσάριο)].η αναγκαιότητα µιας δράσης ευαισθητοποίησης και πληροφόρησης καθίσταται ακόµη πιο επιτακτική για τους δήµους και τις τοπικές αρχές που συµµετέχουν στην υλοποίηση των προγραµµάτων και έχουν ελλείψεις σε θέµατα δοµής, οργάνωσης και εξοπλισµού σε σύγκριση µε µεγαλύτερους οικισµούς. Η Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος της Επιτροπής βοηθά στην τελειοποίηση και δηµιουργία εκτατικών προσαρ- µοσµένων εγκαταστάσεων ειδικά γι' αυτούς τους οικισµούς, µέσω του χρηµατοδοτικού οργάνου LIFE- Environment. Το εργαλείο αυτό έχει ως στόχο να διευκολύνει την υλοποίηση της οδηγίας µε την ανάπτυξη επιδεικτικών δράσεων και καινοτόµων τεχνολογιών προσαρµοσµένων στα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αναζητούν λύση. Παράλληλα, η Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος στηρίζει τη διάδοση αυτών των τεχνικών, µέσω της ανάπτυξης τεχνικών ανταλλαγών και συµβουλευτικών δοµών. Παραδείγµατα είναι το παρόν κείµενο και η ανάπτυξη µέσων αρωγής, όπως τα διαρθρωτικά ταµεία και τα ταµεία συνοχής. Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει µια απλή αναφορά στις εντατικές τεχνικές και επικεντρώνεται κυρίως στις εκτατικές τεχνικές επεξεργασίας. Οι τελευταίες καταλαµβάνουν εξ' ορισµού µεγαλύτερη επιφάνεια από τις παραδοσιακές εντατικές τεχνικές που αναπτύσσονται για τους µεγάλους οικισµούς. Όµως οι εκτατικές τεχνικές είναι ευέλικτες, απλές και οικονοµικές στη λειτουργία τους και το κόστος των επενδύσεών τους είναι γενικά χαµηλότερο. Τέλος, αυτές οι τεχνικές απαιτούν µικρότερο αριθµό και χαµηλότερο βαθµό εξειδίκευσης εργατικού δυναµικού, απ' ότι οι εντατικές τεχνικές. Εφαρµόζονται σε διάφορες ευρωπαϊκές κοινότητες που δεν υπερβαίνουν τις λίγες χιλιάδες ισοδύναµους κατοίκους. Καλό θα ήταν να έχουµε υπόψη µας, διαβάζοντας αυτό το σύγγραµµα, ότι οι τεχνικές τις οποίες θα περιγράψουµε δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν για οικισµούς µε δυναµικότητα άνω των 5000 ΙΚ παρά µόνο κατ' εξαίρεση. Μετά από µία υπενθύµιση των στόχων προς υλοποίηση από τους µικρούς και µεσαίους οικισµούς (βλ. γλωσσάριο) και µία σύντοµη παρουσίαση των λεγόµενων εντατικών τεχνικών, θα περιγράψουµε λεπτοµερέστερα τις διάφορες εκτατικές τεχνικές. 2

5 ΤΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ Η ΩΘΗΣΗ ΠΟΥ ΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ Προθεσµίες Η οδηγία του Συµβουλίου της 21ης Μαΐου 1991 σχετικά µε την επεξεργασία των αστικών λυµάτων (βλ. γλωσσάριο) συνιστά ένα από τα βασικά τµήµατα της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μία από τις κύριες διατάξεις αυτού του κειµένου είναι η υποχρέωση των οικισµών (βλ. γλωσσάριο), να εγκαταστήσουν ένα σύστηµα συλλογής λυµάτων (βλ. γλωσσάριο) που πρέπει να συνδυάζεται µε ένα σύστηµα επεξεργασίας λυµάτων. Η τήρηση αυτών των υποχρεώσεων γίνεται σταδιακά. ηλαδή απαιτείται συµµόρφωση: πριν την 31η εκεµβρίου 1998, για οικισµούς µεγαλύτερους των ΙΚ που απορρίπτουν λύµατα σε ευαίσθητες ζώνες, πριν την 31η εκεµβρίου 2000, για οικισµούς µεγαλύτερους των ΙΚ που δεν απορρίπτουν λύµατα σε ευαίσθητες ζώνες, πριν την 31η εκεµβρίου 2005, για οικισµούς από ΙΚ µέχρι ΙΚ ή από ΙΚ µέχρι ΙΚ που δεν εµπίπτουν στις προηγούµενες κατηγορίες. Σε ό,τι αφορά τη λήξη του 2005, η οδηγία υποχρεώνει τους οικισµούς των ΙΚ µέχρι ΙΚ που απορρίπτουν λύµατα σε ευαίσθητες ζώνες, και µέχρι των ΙΚ γι αυτές που δεν απορρίπτουν τα λύµατά τους σε ευαίσθητες ζώνες, να εισάγουν ένα σύστηµα συλλογής και δευτερογενούς επεξεργασίας (βλ. γλωσσάριο) (για απόρριψη σε γλυκά νερά ή σε εκβολές ποταµών) ή ένα προσαρµοσµένο σύστηµα συλλογής και επεξεργασίας (για απόρριψη σε παράκτια ύδατα). Όµως, όταν η εγκατάσταση ενός συστήµατος συλλογής δεν δικαιολογείται, είτε επειδή δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον για το περιβάλλον, είτε γιατί το κόστος του είναι υπερβολικό, η οδηγία επιτρέπει την κατασκευή µεµονωµένων συστηµάτων επεξεργασίας ή άλλων κατάλληλων συστηµάτων που εξασφαλίζουν ίδιο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος. Άλλωστε, η υποχρέωση εγκατάστασης συστήµατος επεξεργασίας δεν περιορίζεται στους οικισµούς που υπερβαίνουν τις ΙΚ. ιευκρινίζεται, στην οδηγία, ότι τα υγρά απόβλητα µικρότερων οικισµών πρέπει υποστούν κατάλληλη επεξεργασία εφ' όσον υπάρχει δίκτυο συλλογής. Τέλος, υπενθυµίζουµε ότι αυτό το κείµενο επιβάλλει σε οικισµούς µικρότερους των ΙΚ, που έχουν σύστηµα συλλογής, να εγκαταστήσουν ένα κατάλληλο σύστηµα επεξεργασίας των λυµάτων τους πριν την 31η εκεµβρίου Παράµετροι Συγκέντρωση Ελάχιστο ποσοστό µείωσης (2) Βιοχηµική ζήτηση 25 mg/l O % οξυγόνου χωρίς νιτροποίηση (3) [BOD 5 στους 20 C (βλ. γλωσσάριο)] Χηµική ζήτηση οξυγόνου [COD (βλ. γλωσσάριο)] 125 mg/l O2 75 % Σύνολο αιωρούµενων στερεών σωµατιδίων [SS (βλ. γλωσσάριο)] Αποδόσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των απαιτήσεων της οδηγίας Οι κανονισµοί που έχουν θεσµοθετηθεί από την οδηγία "Αστικά Υγρά Απόβλητα" για τους οικισµούς που περιλαµβάνουν µεταξύ και ΙΚ συνοψίζονται στους δύο παρακάτω πίνακες. Πίνακας Αρ. 1: Προδιαγραφές σχετικές µε τις εκροές εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυµάτων που υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας της 21ης Μαΐου 1991 (1) 35 mg/l (3) 35 mg/l σε ορεινές περιοχές µε υψηλό υψόµετρο για οικισµούς άνω των ΙΚ. 60 mg/l σε ορεινές περιοχές µε υψηλό υψόµετρο για οικισµούς από έως ΙΚ. 90 % (3) 90% σε ορεινές περιοχές για οικισµούς άνω των ΙΚ. 70% σε ορεινές περιοχές µε υψηλό υψόµετρο για οικισµούς από έως ΙΚ. (1) Οι τιµές συγκέντρωσης ή το ποσοστό µείωσης µπορούν να επιλεγούν ανεξάρτητα. (2) Μείωση σε σχέση µε τις αρχικές τιµές. (3) Αυτή η απαίτηση είναι προαιρετική. 3

6 ΕΞΑΙΡΕΣΗ:.Οι αναλύσεις των αποβλήτων σε λίµνες σταθεροποίησης πρέπει να πραγµατοποιούνται σε φιλτραρισµένα δείγµατα. Η συγκέντρωση του συνόλου των αιωρούµενων στερεών σωµάτων σε µη φιλτραρισµένα δείγµατα νερού δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 mg/l. Πίνακας Αρ. 2: Προδιαγραφές σχετικές µε τις απορρίψεις από σταθµούς καθαρισµού αστικών λυµάτων σε ευαίσθητες ζώνες υποκείµενες σε ευτροφισµό (βλ. γλωσσάριο) (1) Παράµετροι Συγκέντρωση Ελάχιστο ποσοστό µείωσης (2) Σύνολο φωσφόρου 2 mg/l (ανά ΙΚ µεταξύ και ) (4) 80 % Σύνολο αζώτου (3) 15 mg/l (ανά ΙΚ µεταξύ και ) (4) % (1) Ανάλογα µε τις τοπικές συνθήκες, µπορούµε να εφαρµόσουµε µόνο µία ή και τις δύο παραµέτρους. Επιπλέον, είναι δυνατόν να εφαρµόσουµε την τιµή της συγκέντρωσης ή το ποσοστό µείωσης. (2) Μείωση σε σχέση µε τις αρχικές τιµές. (3) Σύνολο αζώτου σύµφωνα µε την µέθοδο µέτρησης Kjeldahl (βλ. γλωσσάριο), του αζώτου που περιέχεται στα νιτρικά άλατα και του αζώτου που περιέχεται στα νιτρώδη. (4) Αυτές οι τιµές συγκέντρωσης είναι οι µέσες ετήσιες. Πάντως για το άζωτο µπορούν να χρησιµοποιηθούν ηµερήσιες µέσες τιµές όταν µπορεί να αποδειχθεί ότι επιτυγχάνεται το ίδιο επίπεδο προστασίας. Σ' αυτήν την περίπτωση, οι µέσες ηµερήσιες τιµές δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 20 mg/l αζώτου συνολικά για όλα τα δείγµατα, όταν η θερµοκρασία των εκροών στον βιολογικό αντιδραστήρα είναι τουλάχιστον 12 βαθµοί Κελσίου. Εναλλακτικά και όσον αφορά τη θερµοκρασία, µπορεί να εφαρµοστεί περιορισµένος χρόνος λειτουργίας που λαµβάνει υπόψη τις τοπικές κλιµατολογικές συνθήκες. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ Γνωστές εντατικές τεχνικές Οι πιο εξελιγµένες τεχνικές σε επίπεδο µονάδων επεξεργασίας λυµάτων είναι οι εντατικές βιολογικές τεχνικές. Η βασική αρχή λειτουργίας αυτών των τεχνικών έγκειται στην επικέντρωση της δραστηριότητας σε περιορισµένες επιφάνειες και στην εντατικοποίηση των φαινοµένων αποδόµησης και καταστροφής οργανικής ύλης που µπορού- µε να παρατηρήσουµε στο φυσικό περιβάλλον. Χρησιµοποιούνται τρεις τύποι συστηµάτων επεξεργασίας: οι βακτηριδιακές κλίνες και οι περιστρεφόµενοι βιολογικοί δίσκοι η ενεργός ιλύς οι τεχνικές βιο-φιλτραρίσµατος ή επιταχυνόµενου βιολογικού φιλτραρίσµατος. Βακτηριδιακή κλίνη Η βασική αρχή λειτουργίας µιας βακτηριδιακής κλίνης συνίσταται στην εκροή των λυµάτων µετά από καθίζηση των αιωρούµενων στερεών, πάνω από ένα στρώµα πορώδους ή πλαστικού υλικού, που λειτουργεί ως υποστήριγµα για τους µικροοργανισµούς (βακτηρίδια) (βλ. παρακάτω σχήµα) Προεπεξεργασία Απόρριψη Ανακύκλωση Βακτηριδιακό φίλτρο Ψεκαστήρας Αποστράγγιση ευτερεύουσα δεξαµενή καθίζησης Υλικό φίλτρου Oπές αερισµού Ο αερισµός πραγµατοποιείται είτε µε φυσική κυκλοφορία είτε µε εξαναγκασµένο αερισµό. Πρόκειται για τη µεταφορά του απαραίτητου οξυγόνου, προκειµένου να κρατηθούν τα αερόβια βακτηρίδια σε καλή κατάσταση λειτουργίας. Οι ρυπαντές που εµπεριέχονται στο νερό και το οξυγόνο του αέρα διαχέονται σε αντίθετα ρεύ- µατα και µέσω της βιολογικής µεµβράνης µέχρι τους µικροοργανισµούς που τους απορροφούν. Η βιολογική µεµβράνη περιλαµβάνει αερόβια βακτηρίδια στην επιφάνεια και αναερόβια βακτηρίδια κοντά στον πυθµένα.τα υποπροϊόντα και το ανθρακικό αέριο που παράγονται από την επεξεργασία αποβάλλονται σαν υγρά η αέρια ρευστά (Satin M, Belmi S. 1999). 4 Σχήµα Αρ. 1: Συνοπτική απεικόνιση σταθµού επεξεργασίας λυµάτων µε βακτηριδιακή κλίνη (σύµφωνα µε την ιστοσελίδα του Cartel - service guide)

7 Πίνακας Αρ.3: ιαστασιολόγηση των βακτηριδιακών κλινών (Πηγή: Τεχνική έκθεση FNDAE Αρ.22) Στόχος απόρριψης Τύπος υποστρώµατος Μέγιστο οργανικό φορτίο (kg BOD 5 /m 3.d) Ελάχιστο ύψος του υλικού (m) Ελάχιστο υδραυλικό φορτίο (m/h) 35 mg BOD 5 /l Παραδοσιακός 0,7 2, mg BOD 5 /l Πλαστικός 0,7 4 2,2 2 Παραδοσιακός 0,4 2,5 0,7 2,5 Πλαστικός 0,4 5 1,8 2,5 Ελάχιστο ποσοστό ανακύκλωσης Βιολογικοί δίσκοι Μία άλλη τεχνική που χρησιµοποιεί σταθερές καλλιέργειες αποτελείται από περιστρεφόµενους βιολογικούς δίσκους (βλ. παρακάτω σχήµα) Αναπτύσσονται µικροοργανισµοί που σχηµατίζουν µία βιολογική µεµβράνη καθαρισµού στην επιφάνεια των δίσκων. Όταν οι δίσκοι βρίσκονται σε θέση ηµι-βύθισης, η περιστροφή τους επιτρέπει την οξυγόνωση της βιοµάζας που επικάθεται. Σ' αυτόν τον τύπο εγκατάστασης πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα παρακάτω σηµεία: στη µηχανική αξιοπιστία του µεταλλικού σκελετού (σταδιακή εκκίνηση του συστήµατος, καλή στερέωση της βάσης στον άξονα), στη σωστή διαστασιολόγηση της επιφάνειας των δίσκων (εφαρµόζοντας τις µεγάλες τιµές περιθωρίων ασφαλείας). Προεπεξεργασία ευτερεύουσα δεξα- µενή καθίζησης Αέρας (οξυγόνωση) εξαµενή καθίζησης / χώνευσης Βιολογικοι δισκοι Ανακύκλωση Απόρριψη Προσρόφηση Σχήµα Αρ. 2: Συνοπτική απεικόνιση ενός σταθµού καθαρισµού που περιλαµβάνει βιολογικό δίσκο (σύµφωνα µε την ιστοσελίδα του Cartel - τµήµα service guide) Σχήµα Αρ. 3: Αρχή λειτουργίας ενός βιολογικού δίσκου Πίνακας Αρ.4: ιαστασιολόγηση των βιολογικών δίσκων (Πηγή:Τεχνικήέκθεση FNDAE Αρ.22) Στόχος ποιότητας εξόδου Οργανικό φορτίο (µετά την πρωτεύουσα καθίζηση) 35 mg DBO 5 /l 9 g DBO 5 /m 2.d 25 mg DBO 5 /l 7 g DBO 5 /m 2.d Έτσι, για ένα σύνηθες δίκτυο ΙΚ και ασκώντας οργανικό φορτίο 9 g BOD 5 /m².d, η ωφέλιµη αναπτυσσόµενη επιφάνεια είναι 3900 m². Άλλες τεχνικές σταθερών καλλιεργειών, όπως τα βιο-φίλτρα, είναι καλύτερα προσαρµοσµένες σε µεγαλύτερες κοινότητες κα απαιτούν πολύ µεγαλύτερη εδαφική επιφάνεια για την εφαρµογή τους.. Κατά συνέπεια δεν θα παρουσιαστούν λεπτοµερώς σ' αυτόν τον οδηγό. 5

8 Ενεργός ιλύς Η αρχή της µεθόδου της ενεργούς ιλύος βασίζεται στην εντατικοποίηση των διαδικασιών αυτοκαθαρισµού που συναντούµε σε φυσικό περιβάλλον (βλ. παρακάτω σχήµα). Προεπεξεργασίες ΕΞΑΜΕΝΕΣ ΑΕΡΙΣΜΟΥ Αεριστήρας ΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΕΞΑΜΕΝΗ ΚΑΘΙΖΗΣΗΣ Eπεξεργ ασµένο νερό Απόρριψη Ανακύκλωση Εξαγωγή λάσπης Σχήµα Αρ. 4: Συνοπτική απεικόνιση εγκατάστασης ενεργούς ιλύος (σύµφωνα µε την ιστοσελίδα Cartel - τµήµα service guide) Η τεχνική "ενεργής ιλύος" έγκειται στην ανάµιξη και ανάδευση ακατέργαστων λυµάτων µε υγρή ενεργό ιλύ, βακτηριδιακά πολύ ενεργή. Η αερόβια µείωση της ρύπανσης πραγµατοποιείται µε την ισχυρή µίξη των µικροοργανισµών κάθαρσης και της εκροής προς επεξεργασία. Στην συνέχεια, οι φάσεις καθαρισµένα ύδατα" και "ενεργός ιλύς" χωρίζονται (Agences de l'eau ). Μία εγκατάσταση αυτού του τύπου περιλαµβάνει τα κάτωθι στάδια: τις προκαταρκτικές και, ενδεχοµένως, πρωτογενείς επεξεργασίες την δεξαµενή ενεργοποίησης (ή δεξαµενή αερισµού) τη δευτερεύουσα δεξαµενή καθίζησης µε ανακύκλωσης τµήµατος της ιλύος την διάθεση των επεξεργασµένων υδάτων τις δεξαµενές χώνευσης της λάσπης υπερχείλισης που προέρχεται από τις δεξαµενές καθίζησης. Η διαστασιολόγηση της δεξαµενής αερισµού πραγµατοποιείται ως εξής (Τεχνική έκθεση FNDAE Αρ.22): Βάρος µάζας: < 0,1 kg BOD 5 /kg MVS.d, Βάρος όγκου: < 0,35 kg BOD 5 m 3. d Συγκέντρωση ιλύος: 4-5 g MS/l, Χρόνος παραµονής: 24 ώρες περίπου Ανάγκη σε O2: περίπου 1,8 kg O 2 /kg DBO 5 ύναµη ανάµιξης 3-10 W/m 3 για τους αναδευτήρες W/m 3 για τα συστήµατα αερισµού λεπτών φυσαλίδων αέρος. Η ενεργός ιλύς παρατεταµένου αερισµού επιτρέπει την αποβολή 95 % του BOD 5. 6

9 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των διαφόρων εντατικών µεθόδων Πίνακας 5: Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των εντατικών τεχνικών (σύµφωνα µε την ιστοσελίδα Cartel - τµήµα service guide) Τεχνική Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα Βακτηριδιακή κλίνη και βιολογικός δίσκος µικρή κατανάλωση ενέργειας απλή λειτουργία, λιγότερη συντήρηση και παρακολούθηση από ό,τι η τεχνική της ενεργούς ιλύος καλή διήθηση της ιλύος χαµηλότερη ευαισθησία στις µεταβολές του φορτίου και των τοξινών σε σχέση µε τη µέθοδο της ενεργούς ιλύος προσαρµόζεται σε µικρές κοινότητες αντοχή στο κρύο (οι δίσκοι είναι πάντα προφυλαγµένοι µε σκέπαστρα ή ένα µικρό θάλαµο). χαµηλότερες αποδόσεις σε σχέση µε την τεχνική της ενεργούς ιλύος. κόστος επένδυσης αρκετά υψηλό (µπορεί να είναι µεγαλύτερο κατά 20%) απαιτείται αποµάκρυνση προεπεξεργασία των αποβλήτων ευαισθησία στην απόφραξη των πόρων εγκαταστάσεις µεγάλων διαστάσεων αν παιτείται αποµάκρυνση του αζώτου. Ενεργός ιλύς Προσαρµόζεται σε κάθε µέγεθος κοινότητας (εκτός από τις πολύ µικρές) καλή αποµάκρυνση του συνόλου των παραµέτρων της ρύπανσης (MES, COD, BOD 5, N µε νιτροποίηση και απονιτροποίηση) προσαρµοσµένη για την προστασία ευαίσθητων περιοχών Ιλύς (βλ. γλωσσάριο) ελαφρά σταθεροποιηµένη Ευκολία λειτουργίας αποφωσφατοποίησης. αρκετά υψηλό κόστος επένδυσης. υψηλή κατανάλωση ενέργειας. απαιτείται καταρτισµένο προσωπικό και τακτική παρακολούθηση. ευαισθησία στις υδραυλικές υπερφορτώσεις. καθίζηση των ενεργώ ενεργών ιλύων όχι πάντα εύκολη να ελεγχθεί. µεγάλη παραγωγή ιλύος που πρέπει να συµπυκνωθεί. Σηµείωση: η χαµηλή µικροβιολογική απόδοση των εντατικών συστηµάτων (µε µείωση κατά ένα συντελεστή που κυµαίνεται από 10 έως 100, έναντι µέχρι για φίλτρα και και λίµνες σταθεροποίησης), µπορεί να προκαλέσει προβλή- µατα σε περίπτωση χρήσης του νερού µε όρους υγιεινής προς τα κατάντι (ύδρευση, άρδευση, κολύµβηση, κογχυλοτροφεία...). Σ' αυτές τις περιπτώσεις ίσως χρειάζεται να προσανατολιστούµε σε µία τεχνική εκτατικής επεξεργασίας ή να χρησιµοποιήσουµε τεχνικές τριτοβάθµιας επεξεργασίας (βλ. οργανόγραµµα λήψης αποφάσεων σελίδα 25). Τα πλεονεκτήµατα αυτών των τεχνικών συναντούν µεγάλη επιτυχία στο σύνολο των οικισµών. Άλλο πλεονέκτηµα ειδικά για τις ενεργές λάσπες είναι ότι αποτελούν αντικείµενο εις βάθος έρευνας εκ µέρους των µεγάλων ερευνητικών οργανισµών υδάτων και µπορούµε να βρούµε εύκολα λεπτοµερείς δηµοσιεύσεις σχετικές µε τη διαστασιολόγησή τους και τις καινοτοµίες που επιτρέπουν τη βελτίωση της απόδοσης στη µία ή στην άλλη παράµετρο. Εν τούτοις, οι βακτηριδιακές κλίνες παραµένουν, αν τηρήσουµε τους προηγούµενους προαναφερθέντες κανόνες διαστασιολόγησης, τεχνικές ειδικά προσαρµοσµένες σε µικρούς οικισµούς, καθότι συνεπάγονται πολύ µικρότερο κόστος λειτουργίας [πολύ χαµηλότερη κατανάλωση ενέργειας (έως και πέντε φορές χαµηλότερη σε σχέση µε δίκτυα ενεργούς ιλύος), χαµηλότερες ανάγκες σε προσωπικό για τον χειρισµό αυτής της αγροτικής εγκατάστασης...]. Αυτές οι τεχνικές µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε συνδυασµό µε εκτατικές τεχνικές. Ειδικά, οι σταθµοί επεξεργασίας που αποτελούνται από βιολογικό δίσκο ή βακτηριδιακή κλίνη και περιλαµβάνουν στην έξοδο µία λίµνη σταθεροποίησης µπορούν να πετύχουν απόβλητα µε εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά εξόδου (µείωση θρεπτικών ουσιών, και µεγάλη µείωση παθογόνων µικροβίων). Στο πλαίσιο αυτού του οδηγού δεν θα περιγράψουµε µε µεγαλύτερες λεπτοµέρειες τις εντατικές εγκαταστάσεις. Αντίθετα θα δώσουµε µεγαλύτερη προσοχή στο να περιγράψουµε τις λιγότερο γνωστές τεχνικές, δηλαδή τις εκτατικές τεχνικές καθαρισµού. Εξ άλλου, επειδή αυτός ο οδηγός πραγµατεύεται τον καθαρισµό υγρών αποβλήτων συνδεδεµένων οικισµών και βιοµηχανιών, συνεπώς, δεν θα αναφερθούµε σε ειδικές τεχνικές αυτόνοµης εξυγίανσης (σηπτικοί βόθροι µε επιφανειακή απορροή η κλίνη φίλτρου, απορροφητικοί βόθροι, κλπ...). 7

10 Εκτατικές τεχνικές Τεχνικές προς ανάπτυξη Οι λεγόµενες εκτατικές τεχνικές επεξεργασίας τις οποίες θα περιγράψουµε λεπτοµερώς σ' αυτόν τον οδηγό είναι διαδικασίες οι οποίες πραγµατοποιούν τον καθαρισµό µε τη βοήθεια σταθερών καλλιεργειών σε λεπτά υποστρώµατα ή ακόµα µε τη βοήθεια ελεύθερων καλλιεργειών που όµως χρησιµοποιούν ηλιακή ενέργεια για την παραγωγή οξυγόνου µε φωτοσύνθεση. Η λειτουργία αυτού του είδους της εγκατάστασης χωρίς ηλεκτρικό ρεύµα είναι δυνατή, εκτός από την περίπτωση της αεριζόµενης δεξαµενής για την οποία µια τροφοδότηση σε ενέργεια είναι απαραίτητη. Αυτές οι τεχνικές διακρίνονται από τις προαναφερθείσες από το γεγονός ότι τα επιφανειακά ασκούµενα φορτία παραµένουν πολύ χαµηλά. Γενικά αυτές οι τεχνικές αναπτύχθηκαν σε διάφορες χώρες για κοινότητες µεγέθους µικρότερου των 500 ΙΚ. Συγκεκρι- µένα, στη Γαλλία, µε φυσικές λίµνες σταθεροποίησης, στη Βαυαρία µε έναν τύπο φυσικής λίµνης σταθεροποίησης αρκετά διαφορετικής επινόησης από αυτές που υπάρχουν στη Γαλλία ή ακόµα στο Ηνωµένο Βασίλειο µε τα οριζόντια φίλτρα (τεχνητοί υγρότοποι). Η διάδοση αυτών των τεχνικών σε οικισµούς µεγέθους µεγαλύτερου των 500 ΙΚ είναι εφικτή κάτω από ορισµένες προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη. Αυτός ο οδηγός έχει ως στόχο να δώσει µία ώθηση σε αυτές τις τεχνικές και να συµβάλει στο να καταδειχθεί ότι οι εκτατικές τεχνικές διαθέτουν τις προϋποθέσεις ώστε να επιτρέψουν την τήρηση των προδιαγραφών της οδηγίας "Αστικά Υγρά Απόβλητα". Αφού περιγράψαµε τις γενικές γραµµές λειτουργίας σταθερών και ελεύθερων καλλιεργειών, θα περιγράψουµε λεπτοµερώς τις τεχνικές σύµφωνα µε την παρακάτω σειρά: Σταθερές καλλιέργειες: Φιλτράρισµα-διήθηση, Φυτεµένο φίλτρο κάθετης ροής, Φυτεµένο φίλτρο οριζόντιας ροής. Ελεύθερες καλλιέργειες: Φυσική λίµνη σταθεροποίησης, Λίµνη σταθεροποίησης µε µακρόφυτα, Αεριζόµενη λίµνη σταθεροποίησης. Υβριδικά συστήµατα. ΜΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΕΠΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ (άµµος ή διαπερατό έδαφος) 1,5 έως 3 m 3 υλικού ανά ΙΚ ΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ (φύκια + βακτηρίδια µέσα στο νερό -λίµνες σταθεροποίησης) 8 έως 10 m 3 νερού ανά ΙΚ Σχήµα Αρ. 5: Εκτατικός "φυσικός" καθαρισµός λυµάτων (Πηγή: Jean Duchemin, Ευρωπαϊκή Επιτροπή ) 8 Επεξεργασία λυµάτων και ο ρόλος των φυτών µέσα στους τεχνητούς υγροτόπους Τα συστήµατα καθαρισµού µε τεχνητούς υγροτόπους αναπαράγουν τις διαδικασίες καθαρισµού των οικοσυστηµάτων (Wetzel, 1993). Η µεγάλη ανοµοιογένεια και η ποικιλία των φυτών, των εδαφών και των τύπων ροής των υδάτων οδηγούν σε µία µεγάλη ποικιλία πιθανών µεθόδων: συστήµατα ροής κάτω από την επιφάνεια του εδάφους (φίλτρα φυτεµένα σε οριζόντια ή κάθετη ροή), συστήµατα ροής µε νερό ελεύθερης επιφανείας (βλ. φυσικές λίµνες σταθεροποίησης), σπανιότερα, άρδευση φυτικών συστηµάτων (ιτιές παραδείγµατος χάριν), θάµνοι πολύ συχνής ανανέωσης στο τελικό στάδιο της επεξεργασίας µε ένα τελικό φιλτράρισµα. Για το σύνολο των τεχνητών νγροτόπων, ξαναβρίσκου- µε τους παρακάτω διαφορετικούς µηχανισµούς καθαρισµού: Φυσικοί µηχανισµοί: φιλτράρισµα µέσω πορωδών µέσων και ριζικών συστηµάτων (βλ. µηχανισµοί σταθερών καλλιεργειών); Καθίζηση των αιωρούµενων σωµατιδίων SS και των κολλοειδών µέσα σε λίµνες σταθεροποίησης ή έλη (βλ. µηχανισµοί ελεύθερων καλλιεργειών), Χηµικοί µηχανισµοί Κατακρήµνιση των αδιάλυτων συστατικών ή συνκατακρήµνιση µαζί µε αδιάλυτα συστατικά (Ν, Ρ). προσρόφηση επί του υποστρώµατος, σύµφωνα µε τα χαρακτηριστικά του υποστηρίγµατος που τοποθετήθηκε ή από τα φυτά (Ν, Ρ, µέταλλα); αποσύνθεση από φαινόµενα ακτινοβολίας U.V. (ιοί, βακτηρίδια), οξείδωσης και αναγωγής (µέταλλα). Βιολογικοί µηχανισµοί Βιολογικοί µηχανισµοί που οφείλονται στην ανάπτυξη ελεύθερου η σταθερού βακτηριακού φορτίου, που επιτρέπει τη αποσύνθεση του οργανικού φορτίου, την νιτροποίηση σε αερόβια ζώνη και απονιτροποίηση (βλ. γλωσσάριο) σε αναερόβια ζώνη. Για τα συστήµατα ελεύθερης στρώσης νερού, ο βιολογικός καθαρισµός θα γίνει µε αερόβιες διαδικασίες κοντά στην επιφάνεια του νερού και ενδεχοµένως αναερόβιες κοντά στα καθιζήµατα σε βάθος. Η ανάπτυξη σταθερών η σε αιώρηση φυκών µέσα στο νερό (φυτοπλαγκτόν) επιφέρει µέσω της φωτοσύνθεσης το απαραίτητο οξυγόνο στα αερόβια βακτηρίδια καθαρισµού και σταθεροποιεί ένα µέρος των θρεπτικών συστατικών (φαινόµενο "lagooning").

11 Λειτουργία: ενεργοί µηχανισµοί ΕΚΤΑΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ Σταθερές καλλιέργειες σε λεπτό υπόστρωµα Οι διαδικασίες καθαρισµού σταθερών καλλιεργειών σε λεπτό υπόστρωµα βασίζεται στην απορροή του νερού προς επεξεργασία σε πολλά ανεξάρτητα στοιχεία / πορώδη µέσα. Οι δύο κύριοι µηχανισµοί είναι: Επιφανειακό φιλτράρισµα: Τα αιωρούµενα στερεά SS αποµακρύνοντα από την επιφάνεια του φίλτρου και µαζί τους, ένα µέρος της οργανικής µόλυνσης (σωµατιδιακό COD), Οξείδωση: Η κοκκώδης περιοχή δηµιουργεί έναν βιολογικό αντιδραστήρα, ένα υπόστρωµα µεγάλης επιφανείας, στο οποίο προσαρτώνται και αναπτύσσονται τα αερόβια βακτηρίδια που είναι υπεύθυνα για την οξείδωση της οργανικής ύλης (COD διαλυµένο, οργανικό και αµµωνιακό άζωτο). Ο αερισµός εξασφαλίζεται µε: συναγωγή των υγρών στρώσεων διάχυση οξυγόνου από την επιφάνεια των φίλτρων και τις χοάνες αερισµού προς την πορώδη επιφάνεια. Η οξείδωση της οργανικής ύλης συνοδεύεται από ανάπτυξη βακτηριδίων, που πρέπει να ρυθµισθεί προκειµένου να αποφευχθεί η βιολογική φραγή των φίλτρων και η περιστασιακή αποκόλληση της βιοµάζας που είναι αναπόφευκτη όταν τα ασκούµενα φορτία είναι σηµαντικά. Η αυτο-ρύθµιση της βιοµάζας αποκτάται χάρη στη λειτουργία πολλών ανεξάρτητων φίλτρων τροφοδοτούµενων διαδοχικά. Κατά τη φάση της παύσης λειτουργίας (ή της µη τροφοδοσίας), η ανάπτυξη των βακτηριδίων (που βρίσκονται σε φάση έλλειψης τροφής) µειώνεται στο µέγιστο. Αυτές οι φάσεις παύσης λειτουργίας δεν θα πρέπει να είναι µεγάλες, προκειµένου η διαδικασία καθαρισµού να µπορέσει να επαναληφθεί σύντοµα, αµέσως µετά τη νέα φάση τροφοδοσίας. Πολύ συχνά, τα δίκτυα "σταθερών καλλιεργειών σε λεπτά υποστρώµατα" σχεδιάζονται στη βάση των τριών τροφοδοτούµενων επιπέδων το καθένα επί 3 µε 4 συνεχόµενες ηµέρες. Η ελεγχόµενη διαχείριση ανάπτυξης βακτηριδίων εµποδίζει την λειτουργία ειδικής κατασκευής διαχωρισµού νερού + λάσπης. Οι κατασκευές σε σταθερές καλλιέργειες σχεδιάζονται χωρίς δεξαµενές καθίζησης. Ο τρόπος τροφοδοσίας των µονάδων φιλτραρίσµατος πρέπει να εξασφαλίζει οµοιόµορφη διανοµή εκροής (προκειµένου να χρησιµοποιηθεί το σύνολο της διαθέσιµης επιφάνειας) και οµοιογένεια των υδραυλικών φορτίων (βλ. γλωσσάριο). Η τροφοδοσία µπορεί να γίνει µε προσωρινή βύθιση (ή µε ράντισµα) από ένα ντεπόζιτο του οποίου η εκκένωση πραγµατοποιείται µε πολύ µεγάλο ρυθµό ροής, χρησιµοποιώντας διάφορα µέσα (σιφόνια, αντλίες...). Οι παροχές αυτές επιτρέπουν τη διατήρηση µιας σηµαντικής συγκέντρωσης σε οξυγόνο µέσα στο φίλτρο µε τη διάχυση του αέρα µεταξύ δύο εκκενώσεων. Χαρακτηριστικά της άµµου: Το φίλτρο είναι κατασκευασµένο από άµµο είτε πρόκειται για µεταφερόµενη είτε για επιτόπια άµµο. Η άµµος πρέπει να ανταποκρίνεται σε συγκεκριµένα χαρακτηριστικά µε σκοπό να βρεθεί µία ενδιάµεση λύση µεταξύ του κινδύνου φραγής (πολύ λεπτή άµµος) και της πολύ γρήγορης διέλευσης (πολύ χοντρή άµµος). Η άµµος που περιγράφεται στη συνέχεια αποτελεί σύµφωνα µε τις µέχρι σήµερα γνώσεις (Liénard et al, 2000), τον καλύτερο συµβιβασµό. Θα ήταν φρόνιµο για τη διάρκεια ζωής των κατασκευών να αποφύγουµε αποκλίσεις από αυτά τα όρια. πυριτική άµµος, άµµος πλυµένη, d 10 µεταξύ 0,25 mm και 0,40 mm, CU [συντελεστής οµοιοµορφίας, (βλ. γλωσσάριο)] µεταξύ 3 και 6; περιεκτικότητα σε µικρά σωµατίδια χαµηλότερη από 3 %. Φιλτράρισµα - διήθηση σε άµµο Αρχή λειτουργίας Στόµια εισόδου κατανοµής υγρού Στόµια εισόδου κατανοµής υγρού Έξοδος Αµµος Έξοδος Στραγγιστήρι Χαλίκι Γεωµεµβράνη Στραγγιστήρι Σχήµα Αρ. 6: Φιλτράρισµα-διήθηση σε στεγανοποιηµένο χώρο µε στράγγιση (Agences de l'eau, 1993) 9

12 Στραγγιστήρια συλλογής Τροφοδοσία Άµµος Τροφοδοσία Αδιάβροχη µεµβράνη Υπάρχον αδιαπέρατο έδαφος ιαπερατό υπάρχον έδαφος 10 Σχήµα Αρ. 7: Σύστηµα αποστράγγισης σε υπάρχον αδιαπέραστο έδαφος (Agences de l'eau, 1993) Το φιλτράρισµα-διήθηση των λυµάτων είναι µία διαδικασία καθαρισµού µε αερόβιο φίλτρο σε λεπτό κοκκώδες περιβάλλον. Τα λύµατα διανέµονται διαδοχικά σε πολλές µονάδες φιλτραρίσµατος. Τα υδραυλικά φορτία είναι πολλών εκατοντάδων λίτρων ανά τετραγωνικό µέτρο φίλτρου ανά ηµέρα. Τα προς επεξεργασία λύµατα κατανέµονται οµοιόµορφα στην επιφάνεια του φίλτρου που δεν είναι επικαλυµµένο. Η περιοχή διανοµής των λυµάτων διατηρείται σε υπαίθριο χώρο και είναι ορατή. Μία άλλη ενδιαφέρουσα παραλλαγή καθαρισµού από το έδαφος αποτελείται από φίλτρα άµµου θαµµένα οριζοντίως ή καθέτως. Αυτές οι τεχνικές που χρησιµοποιούνται για καταστάσεις που αφορούν αυτόνοµο καθαρισµό παραµένουν ενδιαφέρουσες για τον αυτόνοµο καθαρισµό για µερικές εκατοντάδες ισοδύναµων κατοίκων. Για ένα φίλτρο άµµου τοποθετηµένο κάθετα, απαιτείται διάσταση 3,5 m²/κατ. και ενδείκνυται χαµηλή πίεση τροφοδοσίας. ιαστασιολόγηση Μία εγκατάσταση στην οποία το φιλτράρισµα-διήθηση συνιστά το κύριο µέσο επεξεργασίας των λυµάτων, πρέπει να διαθέτει: προ-επεξεργασία, ένα σύστηµα καθίζησης (για τους οικισµούς µερικών εκατοντάδων ισοδύναµων κατοίκων, µπορεί να χρησιµοποιηθεί ένας σηπτικός βόθρος όλων των υδάτων), έναν αποθηκευτικό χώρο, ένα σύστηµα διανοµής των λυµάτων, ένα όργανο τροφοδοσίας, τα φίλτρα και την επιστροφή στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα ή την απόρριψη. Τα αµµώδη φίλτρα διήθησης πρέπει να έχουν τα κάτωθι µεγέθη (Τεχνικό έγγραφο FNDAE αρ.22): Επιφάνεια= 1,5 m²/ικ (είτε πρόκειται για φίλτρα µε σύστηµα αποστράγγισης είτε όχι). Σηµείωση: τα φυτεµένα κάθετα φίλτρα άµµου µπορούν να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις πιο µικρές κοινότητες (αυτόνοµες και συγκεντρωτικά αυτόνοµες) που χρειάζονται µία επιφάνεια των 3 m²/κατ. αντί για 1,5 m²/κατ. για φιλτράρισµα σε υπαίθριο χώρο. Η µονάδα επεξεργασίας στο Mazagon (Ισπανία) 1700 ισοδύναµων-κατοίκων (F. Brissaud) Υπολογισµός πάχους Όταν η µείωση του µικροβιακού φορτίου δεν αποτελεί έναν από τους στόχους της εγκατάστασης, το πάχος του φίλτρου αρκεί να είναι 80 cm. Στην περίπτωση που το φιλτράρισµα-διήθηση έχει για επιπλέον λειτουργία την εξάλειψη των παθογόνων µικροβίων, το πάχος των φίλτρων εξαρτάται από το επίπεδο της αναµενόµενης µείωσης του µικροβιακού φορτίου. Η παρακάτω καµπύλη δίνει τη σχέση µεταξύ της ελάττωσης των κολοβακτηριδίων σε σχέση µε το υδραυλικό φορτίο (h) και το πάχους του φίλτρου εφ' όσον πρόκειται για άµµο (Etude Inter Agences αρ.9, 1993). Αν το φίλτρο αποτελείται από υπάρχουσα φυσική άµµο, η σχέση µεταξύ του πάχους του και της µείωσης του µικροβιακού φορτίου είναι πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί και είναι προτιµότερο να προσφύγουµε σε εργαστήρια για να χαρακτηρισθεί σωστά η εν λόγω άµµος και οι ικανότητες της προς µείωση του µικροβιακού φορτίου. Ο αριθµός των µονάδων είναι συνάρτηση: της συνολικής επιφάνειας των φίλτρων; της µέγιστης επιφάνειας της συµβατικής µονάδας φιλτραρίσµατος µε µία οµοιόµορφη διανοµή της εκροής στην ίδια µονάδα. Εφαρµογή Τα τοιχώµατα των σκαµµάτων πρέπει να είναι, στο βαθµό του εφικτού, κάθετα, προκειµένου σε κάθε σηµείο των φίλτρων, η κάθετη χοάνη του νερού να είναι ίση µε το πάχος των φίλτρων. Το ύψος των αναχωµάτων πρέπει να προσεγγίζει τα 30 cm. Τα κανάλια εκροής υπερχείλισης πρέπει να είναι εγκατεστηµένα, προκειµένου να είναι σε ετοιµότητα σε περίπτωση ανάγκης και να εκκενώνουν τις ποσότητες υπερχείλισης είτε σε ένα περιβάλλον υποδοχής είτε σε άλλες δεξαµενές λιγότερο φορτωµένες. Οι όχθες των δεξαµενών µπορούν να είναι προφυλαγµένες µε πλάκες µπετόν, πισσωµένα µαδέρια, εµφανές µπετόν ή ακόµα µε βλάστηση. Σχήµα Αρ. 8: Σύστηµα αποστράγγισης µε ένα αποστραγγιστικό όγκο στεγανοποιηµένο µε αδιάβροχη µεµβράνη (Agences de l'eau, 1993) Ελάττωση των κολοβακτηριδίων (u. log) Πάχος φίλτρου (m) H = 0,2 m/d H = 0,4 m/d H = 0,6 m/d Σχήµα Αρ. 9: Ελάττωση των κολοβακτηριδίων σύµφωνα µε το υδραυλικό φορτίο (H σε m/d) και το πάχους του φίλτρου

13 Λειτουργία Πίνακας αρ.6: Λειτουργία εγκατάστασης φιλτραρίσµατος - διήθησης Ενέργειες Κανονική συντήρηση (κάθε 3 µε 4 µέρες) Τακτική παρακολούθηση Μηνιαίες επισκέψεις η κάθε 2 µήνες Άλλες ενέργειες συντήρησης Παρατηρήσεις χειρισµός των βανών, καθαρισµός της σχάρας, παρατήρηση του βαθµού φραγής των φίλτρων, ενδεχοµένως του ύψους του νερού στην περιοχή του φιλτραρίσµατος, χρόνος αποστράγγισης του στρώµατος νερού, σε εγκαταστάσεις χωρίς χαλίκι, παρακολούθηση της παροχής των αντλιών, τήρηση ηµερολογίου συντήρησης µε όλες τις πραγµατοποιηθείσες ενέργειες, µετρήσεις όγκου (ογκοµετρικό κανάλι, χρόνος λειτουργίας των αντλιών), για µία καλή γνώση των απορρίψεων. Αυτό επιτρέπει εκτός άλλων την κατάστρωση ισοζυγίων λειτουργίας. θάλαµος παρατήρησης, καλή ροή των υδάτων, επιθεώρηση των εκροών, αφαίρεση των επιπλεόντων (δεξαµενή καθίζησης - δεξαµενή χώνευσης, στάθµη ιλύος, αναερόβια δεξαµενή), ρύθµιση παροχής, µέγιστο ποσό ύδατος στη δεξαµενή, όργανα τροφοδοσίας (σιφόνια, στόµια εκροής, κλπ...), βάνες ή όργανα διανοµής, συντήρηση της επιφάνειας των φίλτρων, χαβούζα σταθµού (συστήµατα αποχέτευσης) και ποιοτικά χαρακτηριστικά εξόδου, λειτουργία των ψεκαστήρων και καθαρισµός τους (κάθε µήνα). συντήρηση των ηλεκτροµηχανολογικών συστηµάτων (1 µε 2 / το χρόνο), ξεχορτάριασµα των όχθεων των ποταµών και επιχωµάτωση γύρω από τις δεξαµενές οι οργανικές συσσωρεύσεις που, στο στάδιο της φάσης αποξήρανσης, ελαττώνονται σε ψήγµατα εύκολα αποσπώµενα της άµµου πρέπει να καθαρίζονται και να αποµακρύνονται σύµφωνα µε µία εµπειρική εφαρµοζόµενη περιοδικότητα. Πρέπει να προβλέπεται η αλλαγή της άµµου των 5 µε 10 πρώτων cm κάθε 3-4 χρόνια, Αποµάκρυνση της λάσπης της δεξαµενής χώνευσης (1 µε 2 φορές / χρόνο) ή των δεξαµενών καθίζησης (1 µε 2 φορές / χρόνο) ή ακόµα των σηπτικών βόθρων (1 φορά / 3 ή 4 χρόνια), Τακτικές αναλύσεις της περιεκτικότητας σε νιτρικά των απορρίψεων βάση των οποίων µπορεί να διαπιστωθεί η σωστή κατάσταση λειτουργία του σταθµού επεξεργασίας*. * Ένα φίλτρο κάθετης ροής που λειτουργεί µε άριστο τρόπο παράγει νιτρικά και κάθε ελάττωση συγκέντρωσης κατά την έξοδο (σε εβδοµαδιαία ή µηνιαία κλίµακα) υποδηλώνει έλλειψη οξυγόνου και συνεπάγεται υποβάθµιση της επεξεργασίας. Αυτή η παρακολούθηση µπορεί εύκολα να πραγµατοποιηθεί µε τη χρήση χάρτινων δεικτών. Αποδόσεις Εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά εξόδου (σε συγκέντρωση) επιτυγχάνονται µε αυτό το σύστηµα: BOD 5 λιγότερο από 25mg/l, COD λιγότερο από 90mg/l, SS λιγότερο από 30mg/l, Νιτροποίηση σχεδόν πλήρης Περιορισµένη απονιτροποίηση σ' αυτόν τον τύπο εγκατάστασης. Στην έκδοση της "αυτόνοµης αποδόµησης" ο καθαρισµός από το έδαφος µπορεί να επιτρέψει µερική εξουδετέρωση του αζώτου. Μία µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο της Direction Départementale des Affaires Sanitaires et Sociales de Loire-Atlantique το 1993 επέτρεψε τη διαπίστωση ότι είναι εφικτή µείωση του αζώτου κατά 40% (αν όχι περισσότερο) µε τη βοήθεια ενός κάθετου φίλτρου άµµου. Αυτή η ελάττωση µπορεί να φθάσει µέχρι το 50% αν χρησιµοποιήσουµε ένα οριζόντιο φίλτρο άµµου (Cluzel F ), Φώσφορος: έντονη µείωση για 3-4 χρόνια (60-70%), κατόπιν χαµηλή κατόπιν αρνητική µετά 8-10 χρόνια (Duchemin J ), υνατότητα εξάλειψης των µικροβίων δεικτών κολοβακτηριδιακής µόλυνσης µε την προϋπόθεση να υπάρχει διαθέσιµο υλικό επαρκούς ύψους και µία υδραυλική λειτουργία χωρίς διαδροµή προτίµησης (µικροβιακή µείωση >1000 φορές µε 1m πάχους). Τεχνικά πλεονεκτήµατα εξαιρετικά αποτελέσµατα στo BOD 5, το COD και στα SS, υψηλή νιτροποίηση, απαιτούµενη επιφάνεια πολύ µικρότερη από αυτήν που χρειάζεται µία φυσική λίµνη σταθεροποίησης, ενδιαφέρουσα ικανότητα µείωσης του µικροβιακού φορτίου. Τεχνικά µειονεκτήµατα απαιτείται αποτελεσµατική λειτουργία της πρωτογενούς καθίζησης, απαιτείται προσοχή ώστε να αποφευχθούν πιθανά προβλήµατα φραγής (εκ του οποίου η σπουδαιότητα χρήσης µιας "πλυµένης" άµµου και καλής κοκκοµετρίας), απαιτούνται µεγάλες ποσότητες άµµου, γεγονός που µπορεί να οδηγήσει σε µεγάλο κόστος και σηµαντικές επενδύσεις αν δεν υπάρχουν διαθέσιµες σε µικρή απόσταση, περιορισµένη προσαρµογή στη υδραυλική υπερφόρτωση. 11

14 Φυτεµένα φίλτρα σε κάθετη ροή Αρχή λειτουργίας Τα φίλτρα είναι αδιαπέραστα σκάµµατα στο έδαφος, γεµισµένα µε διαδοχικά στρώµατα χαλικιού ή άµµου διάφορης κοκκιοµετρίας ανάλογα µε τα προς επεξεργασία λύµατα. Αντίθετα µε το φιλτράρισµα - διήθηση που χρησιµοποιούνταν µέχρι πρόσφατα, το ακατέργαστο υγρό κατανέµεται κατευθείαν, χωρίς προηγούµενη καθίζηση, στην επιφάνεια του φίλτρου. Εκρέει στο εσωτερικό του φίλτρου όπου υποβάλλεται σε µία φυσική (φιλτράρισµα), χηµική (προσρόφηση, δηµιουργία σύµπλοκων ενώσεων) και βιολογική (βιοµάζα σταθεροποιηµένη σε λεπτό υπόστρωµα) επεξεργασία.τα επεξεργασµένα λύµατα αποµακρύνονται.τα φίλτρα τροφοδοτούνται από τα ακατέργαστα λύµατα. Η επιφάνεια φιλτραρίσµατος είναι χωρισµένη σε πολλές µονάδες επιτρέποντας την χρήση περιόδων τροφοδοσίας και ανάπαυλας. Η αποδόµηση της οργανικής ύλης βασίζεται στην ανάπτυξη µιας σταθεροποιηµένης αερόβιας βιοµάζας σ' ένα αναδοµηµένο έδαφος. (πρβλ.: κεφάλαιο σχετικό µε τις σταθερές καλλιέργειες σε λεπτό υπόστρωµα). Είσοδος ακατέργαστων υδάτων ΚΑΘΕΤΟ ΦΙΛΤΡΟ: ΙΑΚΕΚΟΜΜΕΝΗ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ Ψιλό χαλίκι Χοντρό χαλίκι 80 cm Το δίκτυο αποτελείται: από µία σχάρα, από µία πρώτη µονάδα κάθετων φίλτρων, από µία δεύτερη µονάδα κάθετων φίλτρων. Στόµιο εξαερισµού Σωλήνας αποχέτευσης Βότσαλα Έξοδος επεξεργασµένων υδάτων Σχήµα Αρ. 10a: Εγκάρσια τοµή φυτεµένου φίλτρου σε κάθετη ροή (Πηγή: CEMAGREF) ιαστασιολόγηση Η διαστασιολόγηση των κάθετων φίλτρων έγινε παραδεκτή εµπειρικά προσδιορίζοντας τα οριακά αποδεκτά ηµερήσια επιφανειακά οργανικά φορτία (20-25 g DBO 5 m -2.d -1 στη συνολική φυτεµένη επιφάνεια). Η πρώτη µονάδα είναι σχεδιασµένο για να δέχεται 40 g DBO 5 m -2.d -1 αντιπροσωπεύοντας έτσι 60 % της συνολικής επιφάνειας, δηλαδή περίπου 1,2 m 2 /ΙΚ. Όταν το δίκτυο είναι παντοροικό η µερικώς παντοροικό οι διαστάσεις του πρώτου επιπέδου είναι στα 1,5 m 2 /ΙΚ (Agence de l'eau, 1999). Η µονάδα είναι διαχωρισµένο σε έναν αριθµό φίλτρων πολλαπλάσιο του 3, πράγµα που επιτρέπει να αποκτήσουµε περιόδους στάσης στα 2/3 του χρόνου. Η επιφάνεια της δεύτερης µονάδας είναι γενικά το 40% της συνολικής επιφάνειας, δηλαδή 0,8 m 2 /ΙΚ. Σ' αυτή τη µονάδα, ο αναγκαίος χρόνος στάσης είναι ίσος µε αυτόν της λειτουργίας, και επιβάλλει εποµένως την τοποθέτηση ενός αριθµού πολλαπλών φίλτρων των 2 και ίσος προς τα 2/3 του αριθµού των χρησιµοποιηµένων φίλτρων για το πρώτο επίπεδο (βλ. παρακάτω σχήµα). 1η µονάδα 2η µονάδα Σχήµα Αρ. 10b: Σχηµατική παράσταση της πρώτης και δεύτερης µονάδας 12 Εφαρµογή Τροφοδοσία Για να επιτευχθεί αποτελεσµατική διανοµή των λυµάτων σε όλη την επιφάνεια του φίλτρου η ταχύτητα τροφοδοσίας σε ακατέργαστα λύµατα πρέπει να είναι µεγαλύτερη από την ταχύτητα διήθησης. Τα υπολείµµατα που επικάθονται στην επιφάνεια συµβάλουν στην ελάττωση της ενδογενούς διαπερατότητας (βλ. γλωσσάριο) του φίλτρου και στη βελτίωση της κατανοµής των λυµάτων. Τα φυτά περιορίζουν το φράξιµο της επιφάνειας, διότι οι µίσχοι διαπερνούν τα συσσωρευµένα υπολείµµατα. Η τροφοδοσία των λυµάτων πραγµατοποιείται από πολλά σηµεία. Υλικό Το υλικό της επένδυσης της πρώτης µονάδας αποτελείται από πολλά στρώµατα χαλικιού. Το ενεργό στρώµα του χαλικιού παρουσιάζει µία κοκκοµετρία των 2-8 mm, για ένα πάχος της τάξης των 40 cm. Τα χαµηλότερα στρώµατα είναι µιας ενδιάµεσης κοκκοµετρίας (10-20 mm) επιτρέποντας την αποστράγγιση µέσω ενός στρώµατος χαλικιού mm. Η δεύτερη µονάδα τελειοποιεί την επεξεργασία. Οι κίνδυνοι φραγής είναι λιγότεροι. Αποτελείται από ένα στρώµα άµµου (βλ. φιλτράρισµα- διήθηση) ύψους τουλάχιστον 30 cm. Απόρριψη Το χαµηλότερο στρώµα του χαλικιού 20 µε 40 mm εξασφαλίζει την αποµάκρυνση των επεξεργασµένων λυµάτων. Είναι προτιµότερο να χρησιµοποιούνται συνθετικοί αποχετευτικοί σωλήνες, άκαµπτοι, εξοπλισµένοι µε φαρδιές εγκοπές, γιατί παρουσιάζουν µικρή ευαισθησία στην απόφραξη. Κάθε σωλήνας αποχέτευσης είναι συνδεδεµένος µε µία χοάνη αερισµού.

15 Φύτευση Θεωρητικά, πολλά είδη φυτών µπορούν να χρησιµοποιηθούν (Scirpus spp, Typha...), αλλά τα βούρλα (τύπου Phragmites australis), µε την ανθεκτικότητά τους στις εκάστοτε συνθήκες (µεγάλη περίοδος βύθισης, ξηρές περίοδοι, µεγάλο ποσοστό οργανικών σωµάτων), και τη γρήγορη ανάπτυξη ριζοειδών, των ριζών και ριζωµάτων, χρησι- µοποιούνται πιο συχνά σε εύκρατα κλίµατα (Brix, 1987). Η πυκνότητα της φύτευσης είναι 4 φυτά/ m Σχεδιασµός Επιλογή των εδαφών Οι περιορισµοί της τοποθεσίας είναι οι εξής: ιαθεσιµότητα εδαφών: το µέγεθος της αναγκαίας επιφάνειας για τις εγκαταστάσεις αυτού του τύπου καθιστά καµιά φορά αδύνατη τη λειτουργία τους για οικισµούς µεσαίου µεγέθους. Ανισόπεδος επιφάνεια: Μία ανισόπεδος επιφάνεια της τάξης των 3 µε 4 µέτρων µεταξύ των σηµείων επάνω και κάτω επιτρέπει την τροφοδοσία των φίλτρων µε τη βοήθεια της βαρύτητας Για µία κοινότητα ενός µεγέθους περίπου των 3000/4000 ΙΚ, η τοποθέτηση αντλιών µπορεί να είναι αναγκαία. Λειτουργία Η συντήρηση αυτών των συστηµάτων δεν χρήζει ιδιαίτερης ειδίκευσης. Είναι όµως απαραίτητοι οι τακτικοί έλεγχοι του συστήµατος από τον χειριστή. Πίνακας αρ.7: Λειτουργία των φυτεµένων φίλτρων κάθετης ροής Εργασίες Συχνότητα Παρατηρήσεις Ξεχορτάριασµα Τοv 1 ον χρόνο Ξεχορτάριασµα µε το χέρι των αυτοφυών φυτών (Kadlec και al-2000). Θέρισµα 1 / χρόνο Θέρισµα και αποµάκρυνση των βούρλων. Η αποµάκρυνσή τους επιτρέπει την αποφυγή των συσσωρεύσεων τους στην επιφάνεια των φίλτρων. Σε περιπτώσεις που η στεγανότητα δεν έχει πραγµατοποιηθεί από µία γεωµεµβράνη, και αν οι σωλήνες τροφοδοσίας είναι κατασκευασµένοι από σίδηρο τα βούρλα µπορούν να καούν για να µειωθεί ο χρόνος συντήρησης. (Liénard και al, 1994). Παρακολούθηση και τακτική συντήρηση * Ενα φίλτρο κάθετης ροής λειτουργώντας µε άριστο τρόπο παράγει νιτρικά άλατα και κάθε ελάττωση συγκέντρωσης στην έξοδο (σε εβδοµαδιαία κλίµακα η µηνιαία) αναδεικνύει έλλειψη οξυγόνου και συνεπάγεται µείωση του βαθµού επεξεργασίας. Η παρακολούθηση αυτή µπορεί να πραγµατοποιηθεί εύκολα µε τη βοήθεια χάρτινων δεικτών. Αποδόσεις BOD 5 : 25 mg/l COD: 90 mg/l SS: 30 mg/l NjK: 10 mg/l γενικά µε σηµεία που δεν ξεπερνούν τα 20 mg/l Φώσφορος: Χαµηλή φυσιολογική ελάττωση (εξαρτάται από την ικανότητα της απορρόφησης του υποστρώµατος και του χρόνου της εγκατάστασης) Παθογόνα µικρόβια: µέση ελάττωση (10 µε 100 φορές). Τεχνικά πλεονεκτήµατα Ευκολία και χαµηλό κόστος λειτουργίας. Μηδενική κατανάλωση ενέργειας αν το επιτρέπει η τοπογραφία, υνατότητα επεξεργασίας ακατέργαστων ακαθάριστων οικιακών υδάτων, Ελαχιστοποίηση διαχείρισης λασπών, Καλή εφαρµογή στις εποχικές διακυµάνσεις του πληθυσµού. Τεχνικά µειονεκτήµατα 1 /τριµηνία 1 /εβδοµάδα Συνεχής συντήρηση 1 µε 2 εβδοµάδες 1 /εβδοµάδα 2 /εβδοµάδα Άλλοι χειρισµοί συντήρησης Τακτική λειτουργία, ετήσιο θέρισµα των βούρλων, ένα ξεχορτάριασµα µε το χέρι πριν την επικράτηση των βούρλων, Η χρήση αυτής της τεχνικής για συστήµατα για συστήµατα επεξεργασίας άνω των 2000 ΙΚ παραµένει πολύ συζητήσιµη για λόγους υδραυλικού ελέγχου και κόστους σε σχέση µε τα κλασσικά δίκτυα. ένα σύστηµα προορισµένο για µεγαλύτερα µεγέθη δεν µπορεί να υπολογισθεί παρά µόνο ύστερα από ιδιαίτερη µελέτη που αφορά την προσαρµογή των βάσεων διαστασιολόγησης και την πλήρωση των συνθηκών µε τις οποίες εξασφαλίζεται υδραυλικός έλεγχος. Κίνδυνος παρουσίας εντόµων ή τρωκτικών. Καθαρισµός του σιφόνιου τροφοδοσίας της πρώτης µονάδας µε νερό υπό πίεση. Οι τακτές αναλύσεις του επεξεργασµένου λύµατος σε νιτρικά άλατα δίνουν µία ένδειξη της σωστής κατάστασης του σταθµού*. Καθάρισµα της σχάρας. Τακτική εξακρίβωση της καλής λειτουργίας των ηλεκτροµηχανολογικών συσκευών και ανίχνευση των βλαβών όσο το δυνατόν νωρίτερα. Χειρισµός των βανών. Κάθε επίσκεψη Να κρατηθεί ένα τετράδιο συντήρησης σηµειώνοντας όλες τις πραγµατοποιηθείσες δοκιµές, τα µέτρα υπερχείλισης (κανάλι µέτρησης υπερχείλισης, χρόνος λειτουργίας των αντλιών), για µία καλή παρακολούθηση των απορρίψεων. Αυτό επιτρέπει εξ άλλου να έχουµε ισολογισµό λειτουργίας. Η µονάδα επεξεργασίας στο Oakland Park (Ηνωµένο Βασίλειο) 65 ισοδύναµων-κατοίκων (P. Cooper) 13

16 Φίλτρα φυτεµένα µε βούρλα σε οριζόντια ροή Αρχή λειτουργίας Στα φίλτρα οριζόντιας ροής, η δεξαµενή φιλτραρίσµατος είναι σχεδόν υπερπληρωµένη µε νερό. Η τροφοδοσία των λυµάτων πραγµατοποιείται σε όλο το πλάτος και το ύψος του φίλτρου από ένα σύστηµα διανοµής που βρίσκεται τοποθετηµένο στο ένα άκρο του φίλτρου. Τον περισσότερο χρόνο, η τροφοδοσία είναι συνεχής καθώς το παρεχό- µενο οργανικό φορτίο είναι χαµηλό. Η αποµάκρυνση του επεξεργασµένου υγρού πραγµατοποιείται από έναν αποχετευτικό σωλήνα που είναι τοποθετηµένος στο αντίθετο άκρο (από αυτό που γίνεται η τροφοδοσία) στον πυθµένα της κλίνης, και είναι θαµµένος µέσα σε ένα χαντάκι µε πέτρες διήθησης. Αυτός ο σωλήνας είναι συνδεδεµένος µε ένα σιφόνι που επιτρέπει τη ρύθµιση του ύψους υπερχείλισης, και εποµένως και τη ρύθµιση του νερού µέσα στην κλίνη, έτσι ώστε να υπάρχει υπερπλήρωση κατά την περίοδο της τροφοδοσίας. Το επίπεδο του νερού πρέπει να διατηρείται περίπου στα 5 cm κάτω από την επιφάνεια του υλικού. Το νερό δεν πρέπει να κυκλοφορεί πάνω από αυτή τη στάθµη για να µην βραχυκυκλωθεί η γραµµή επεξεργασίας. εν υπάρχει εποµένως ελεύθερο νερό και κατά συνέπεια δεν υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης εντόµων. ιαστασιολόγηση Για να προσδιορισθεί το απαιτούµενο εµβαδόν της επιφάνειας, οι παρακάτω εµπειρικές τιµές παρέχουν τα αναµενόµενα αποτελέσµατα καθαρισµού (Vymazal and al, 1998): Για αρχικές συγκεντρώσεις BOD 5 της τάξης των mg.l -1, οι φυτεµένες επιφάνειες είναι της τάξης των 5 m 2 /ΙΚ σε δευτερογενή επεξεργασία, που αντιστοιχεί σε kbod 5 = 0,1m/d, Για συγκεντρώσεις BOD 5 µεγαλύτερες από mg.l -1, συγκεντρώσεις που αντιπροσωπεύουν καλύτερα τα επίπεδα αστικών λυµάτων, είναι προτιµότερο να υιοθετείται η δανέζικη πρακτική που συνιστά διαστασιολόγηση του φίλτρου στα 10 m 2 /ΙΚ, Για επεξεργασία εκροών οµβρίων δικτύων (Cooper ) το απαιτούµενο εµβαδόν είναι 0,5 m 2 /ΙΚ. Η διατοµή του φίλτρου πρέπει να προσδιορίζεται από γραφείο µελετών. Είναι συνάρτηση της αρχικής διαπερατότητας του επιλεγµένου υλικού (1 έως 3,10-3 m.s -1 ). Το βάθος του φίλτρου πρέπει να είναι ίσο µε το µέγιστο βάθος διείσδυσης των ριζών. Αυτό το βάθος στην περίπτωση των βούρλων είναι 60 cm (Marsteiner, 1996). Είσοδος υδάτων µετά από καθίζηση ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΦΙΛΤΡΟ: ΣΥΝΕΧΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ Στάθµη νερού 60 cm εν έχει παρατηρηθεί αξιοσηµείωτη βελτίωση στην αρχική υδραυλική αγωγιµότητα, λόγω της έντονης ανάπτυξης ριζών των βούρλων, τόσο σε πυκνότητα όσο και σε βάθος (Boon ). Πράγµατι, η αύξηση της υδραυλικής αγωγιµότητας χάρη στην ανάπτυξη των ριζών αντισταθµίζεται εν µέρει από τη συσσώρευση των αιωρούµενων στερεών ()SS και της οργανικής ύλης (Cooper ). Είναι εποµένως σηµαντικό το επιλεγµένο βασικό υλικό να διαθέτει διαπερατότητα από 1 έως m.s -1. Τα περισσότερα εδάφη εποµένως πρέπει να αποκλεισθούν. Σωλήνας τροφοδοσίας νερού Χονδρή άµµος ή ψιλό χαλίκι Αγωγός εκκένωσης νερού Έξοδος επεξεργασµένων υδάτων Σχήµα Αρ. 11:Εγκάρσια τοµή φυτεµένου φίλτρου σε οριζόντια ροή (Πηγή: CEMAGREF) 14 Εφαρµογή ιαµερισµός Για διαστάσεις µεγαλύτερες των 500 m 2, ο διαµερισµός σε διάφορες µονάδες µικρότερου µεγέθους διευκολύνει τη συντήρηση και βελτιώνει τον υδραυλικό διαχωρισµό. Κλίση Η κλίση στον πυθµένα της κλίνης πρέπει να επιτρέπει την πλήρη εκκένωση του φίλτρου. Η κλίση δεν θα πρέπει όµως να προκαλεί την ξήρανση των ριζών στο επίπεδο της εξόδου. Μία διαφοροποίηση του βάθους της κλίνης ίση µε το 10% του ύψους του υλικού στην είσοδο είναι αρκετή (Kadlec, R.H. et al ). Υλικά Αρχικά, η τεχνική είχε αναπτυχθεί χρησιµοποιώντας το υπάρχον έδαφος, επιχειρώντας µακροπρόθεσµα να επιτευχθεί µία υδραυλική αγωγιµότητα των m s -1. Μεγάλος αριθµός φίλτρων κατασκευάστηκε µε βάση την υπόθεση ότι η υδραυλική αγωγιµότητα θα αυξανόταν µαζί µε την ανάπτυξη των ριζών. Ύστερα από αρκετές δυσάρεστες εµπειρίες, συνιστάται στο εξής η χρήση πλυµένου χαλικιού, διαφορετικής κοκκιοµετρίας ανάλογα µε την ποιότητα των εισερχοµένων υδάτων (3-6, 5-10, 6-12 mm) (Vymazal ). Φυτά Η πιο συνήθης χρησιµοποιούµενη ποικιλία είναι το βούρλο Phragmites Australis λόγω της ταχύτητας ανάπτυξής του, της ανάπτυξης των ριζών και της ανθεκτικότητάς του στις συνθήκες υπερπλήρωσης του εδάφους µε νερό. Η φύτευση µπορεί να γίνει µε τη βοήθεια κόκκων, νεαρών βλασταριών ή ριζωµάτων µε µία πυκνότητα της τάξης των 4 ανά m 2.

17 Σχεδιασµός Επιλογή εδαφών Οι περιορισµοί για την κατασκευή µιας τέτοιας µονάδας είναι οι εξής: Απαιτείται µεγάλη επιφάνεια εδάφους Μία διαφορά στάθµης µερικών µέτρων µερικών µέτρων µεταξύ του σηµείου τροφοδοσίας της µελλοντικής µονάδας και του κατάντι µέρους επιτρέπει την τροφοδοσία των φίλτρων λόγω βαρύτητας. Η απαιτούµενη διαφορά στάθµης δεν είναι ιδιαίτερα σηµαντική λόγω της οριζόντιας ροής. Χαρακτηριστικά του εδάφους στον πυθµένα του φίλτρου: αν το έδαφος είναι αργιλώδες, η φυσική στεγανότητα µπορεί να επιτευχθεί µε απλή συµπίεση του εδάφους (απαιτούµενη αγωγιµότητα m.s -1 ). Σε αντίθετη περίπτωση, η τοποθέτηση γεωµεµβράνης είναι απαραίτητη. Λειτουργία Η συντήρηση αυτών των συστηµάτων δεν χρειάζεται ιδιαίτερη εξειδίκευση, αλλά υποχρεώνει τον επιχειρηµατία σε συχνούς και τακτικούς ελέγχους. Για το εύρος πληθυσµού που µας ενδιαφέρει, πρέπει όµως να σκεφθούµε τη συντήρηση των έργων της πρωτογενούς καθίζησης (εκκένωση των λασπών) και της φάση της βιολογικής επεξεργασίας στην περίπτωση που το φίλτρο χρησιµοποιείται για τριτογενή επεξεργασία. Πίνακας Αρ.8: Λειτουργία φυτεµένων φίλτρων µε οριζόντια ροή Εργασία Συχνότητα Παρατηρήσεις Συντήρηση των έργων προεπεξεργασίας Προσαρµογή της στάθµης εξόδου 1/ εβδοµάδα Ο στόχος είναι να εξασφαλισθεί η καλή λειτουργία τους και ότι δεν απορρίπτουν πολύ MES που θα µπορούσε να προκαλέσει εµπλοκή. 1/ εβδοµάδα Η τακτική προσαρµογή της στάθµης εξόδου του νερού, επιτρέπει την αποφυγή των εκροών επιφάνειας. Για µεγάλες µονάδες (> 500 m 3 d -1 ), η εξακρίβωση του επιπέδου εξόδου µπορεί να απαιτείται σε καθηµερινή βάση. Η υδραυλική αυτού του είδους είναι ένα σηµείο κλειδί. Πρέπει να εξασφαλιστεί η σωστή τροφοδοσία. Ο καθαρισµός των οργάνων τροφοδοσίας πρέπει να έχει προβλεφθεί κατά το σχεδιασµό. Βλάστηση Ξεχορτάριασµα Θέρισµα Άλλες εργασίες συντήρησης 1 ος χρόνος δεν χρειάζεται Σε κάθε επίσκεψη Κατά τον πρώτο χρόνο (αν όχι τον δεύτερο) είναι χρήσιµο να ξεχορταριαστούν µε το χέρι τα αυτοφυή για να µην εµποδίζουν την ανάπτυξη των βούρλων (Kadlec R.H. και al, 2000). Όταν εξασφαλιστεί η επικράτηση των βούρλων, αυτή η ενέργεια δεν θα χρειάζεται πλέον. Η έλλειψη επιφανειακής απορροής επιτρέπει την αποφυγή του θερίσµατος. Τα νεκρά φυτά δεν εµποδίζουν την υδραυλική των φίλτρων και επιπλέον επιτρέπουν τη θερµική µόνωση του φίλτρου. Να διατηρείται ένα τεύχος συντήρησης όπου σηµειώνονται όλες οι πραγµατοποιηθείσες ενέργειες και οι µετρήσεις παροχής (κανάλι µέτρησης ροής, χρόνος λειτουργίας αντλιών). Αυτό επιτρέπει την αξιολόγηση της λειτουργίας του συστήµατος. Αποδόσεις Για λύµατα µε αρχική περιεκτικότητα σε BOD 5 από 50 έως 200 mg/l και για φίλτρα οριζόντιου τύπου µε χαλίκι µεγέθους από 3 έως 5 m 2 /ΙΚ, παρουσιάζεται µείωση της συγκέντρωσης της τάξης του 70 µε 90%. Αυτές οι συγκεντρώσεις είναι όµως πολύ χαµηλές για να θεωρηθούν σαν αντιπροσωπευτικές αστικών λυµάτων και θα ήταν πιο συνετό να ακολουθηθεί το δανέζικο παράδειγµα. Στη ανία 80 σταθµοί επεξεργασίας, µε διαστασιολόγηση περίπου 10 m 2 /ΙΚ, επιτυγχάνουν αποτελέσµατα της τάξης του 86% σε BOD 5 και SS, 37% του συνολικού αζώτου και 27% του συνολικού φωσφόρου (Cooper ). Σε γενικές γραµµές, σε δευτερογενή επεξεργασία, η νιτροποίηση είναι περιορισµένη αλλά η απονιτροποίηση είναι πολύ καλή. Η µείωση της περιεκτικότητας σε φωσφόρο εξαρτάται από τον τύπο του χρησιµοποιούµενου εδάφους, αλλά γενικά είναι µικρή. Τεχνικά πλεονεκτήµατα Χαµηλή κατανάλωση ενέργειας εν απαιτείται προσωπικό για τη συντήρηση Καλή αντίδραση σε αυξοµειώσεις φορτίου Τεχνικά µειονεκτήµατα Απαιτείται µεγάλη έκταση εδάφους Μία µονάδα για µεγέθη περίπου 4000 IK δεν µπορεί να ληφθεί υπόψη παρά µόνο µετά από εις βάθος µελέτη της προσαρµογής των αρχών διαστασιολόγησης και της εξασφάλισης του υδραυλικού ελέγχου. 15

18 Ελεύθερες καλλιέργειες Λειτουργία: αρχές που υπεισέρχονται Η διαδικασία καθαρισµού µε "ελεύθερες καλλιέργειες" βασίζεται στην ανάπτυξη βακτηριδιακών καλλιεργειών, κυρίως αερόβιου τύπου. Το οξυγόνο προέρχεται από διάφορες πηγές ανάλογα µε το σύστηµα επεξεργασίας. Η βακτηριδιακή καλλιέργεια χωρίζεται στη συνέχεια από το επεξεργασµένο νερό µε τον µηχανισµό καθίζησης σε µία ειδική κατασκευή (διαυγαστήρας, δεξαµενή καθίζησης...). Φυσική λίµνη σταθεροποίησης Αρχή λειτουργίας Ο καθαρισµός εξασφαλίζεται χάρη σ' ένα µεγάλο διάστηµα παραµονής µέσα σε στεγανοποιηµένες λίµνες τοποθετηµένες σε σειρά. Ο αριθµός των λιµνών που χρησιµοποιείται στις περισσότερες περιπτώσεις είναι 3. Όµως, η χρήση ενός συστήµατος µε 4 αν όχι 6 λίµνες επιτρέπει µεγαλύτερη µείωση του µικροβιακού φορτίου. Ο βασικός µηχανισµός στον οποίο βασίζεται αυτό το σύστηµα επεξεργασίας είναι η φωτοσύνθεση. Το επιφανειακό στρώµα νερού των λιµνών είναι εκτιθέµενο στο φως. Αυτό επιτρέπει την ανάπτυξη φυκών που παράγουν οξυγόνο, αναγκαίο για την ανάπτυξη και συντήρηση των αερόβιων βακτηριδίων. Αυτά τα βακτηρίδια είναι υπεύθυνα για την αποδόµηση της οργανικής ύλης. Το διοξείδιο του άνθρακα που εκλύεται από τα βακτηρίδια, και τα µεταλλικά άλατα που περιέχονται στα λύµατα, επιτρέπουν τον πολλαπλασιασµό των φυκών. Έτσι επιτυγχάνεται η αναπαραγωγή δύο αλληλοεξαρτώµενων πληθυσµών: των βακτηριδίων και των φυκών, επονοµαζόµενα εξ' ίσου "µικρόφυτα". Αυτός ο κύκλος αυτοσυντηρείται καθώς το σύστηµα δέχεται ηλιακή ενέργεια και οργανική ύλη. Στον πυθµένα της δεξαµενής, όπου το φως δεν φτάνει, υπάρχουν αναερόβια βακτηρίδια που αποδοµούν τα ιζή- µατα που παράγονται από την καθίζηση της οργανικής ύλης. Σ' αυτήν τη φάση έχουµε επίσης έκλυση διοξειδίου του άνθρακα και µεθανίου. Είσοδος Άνεµος Φως Ηλιακή ακτινοβολία Έξοδος O 2 ατµοσφαιρικό O 2 Επιφάνεια O 2 ιαλυτό βιο-διασπόµενο σωµατίδιο ιαλυτή και αδιάλυτη οργανική και ανόργανη ύλη που καθιζάνει CO 2 O2 Πρωτοζωϊκά αεροβικά βακτηρίδια Επεξεργασµένα ύδατα+φύκια 1 m CH 4 CO 2 NH 3 Αναεροβική ζώνη πυθµένας Βοηθητικά αναερόβια βακτηρίδια Σχήµα Ν 12: Μηχανισµοί σε λειτουργία µέσα σε φυσικές λίµνες σταθεροποίησης (σύµφωνα µε τις Agences Financiéres de Bassin, CTGREF ) 16 Βάσεις διαστασιολόγησης Η µέθοδος φυσικής λίµνης σταθεροποίησης αποτελείται, πιο συχνά, από πολλές στεγανές λίµνες ή "λίµνες µε µικρόφυτα", που λειτουργούν στη σειρά. Αριθµός λιµνών σταθεροποίησης Ένα σύστηµα επεξεργασίας τριών λιµνών σταθεροποίησης εξασφαλίζει την καλή λειτουργία του συστήµατος και µείωση του οργανικού φορτίου των λυµάτων. Οι πιο υψηλές αποδόσεις, σε ό,τι αφορά τη µείωσης του µικροβιακού φορτίου, επιτυγχάνονται µε ένα µεγαλύτερο διαµερισµό (µέχρι έξι λίµνες στη σειρά). Ο αντίστοιχος ρόλος των διαφόρων λιµνών σταθεροποίησης είναι ο ακόλουθος: η πρώτη επιτρέπει πριν απ' όλα, την ελάττωση του οργανικού φορτίου, η δεύτερη επιτρέπει την ελάττωση του αζώτου και φωσφόρου, η τρίτη τελειοποιεί την επεξεργασία και καθιστά το σύστηµα αξιόπιστο, σε περίπτωση δυσλειτουργίας κάποιας από τις προηγούµενες λίµνες ή κατά την διάρκεια εργασιών συντήρησης. Το ηµερήσιο ασκούµενο επιφανειακό φορτίο είναι της τάξης των 4,5 g BOD 5 ανά m² της συνολικής επιφάνειας, που αντιστοιχεί σε µία επιφάνεια επιπέδου νερού της τάξης των 10 µε 15 m²/ IK (Vuillot και al ).

19 Το χαµηλό ασκούµενο φορτίο επιτρέπει στα υγρά απόβλητα να παραµείνουν για µεγάλο διάστηµα στις λίµνες. Σε περίπτωση έλλειψης βρόχινων υδάτων, ο χρόνος παραµονής είναι γύρω στις 70 ηµέρες. Σε ζεστά ή ξηρά κλίµατα (χώρες της νοτίου Ευρώπης), αυτές οι επιφάνειες µπορούν να µειωθούν κατά το ήµισυ, λόγω της θερµοκρασίας που επιταχύνει τις βιολογικές διαδικασίες και της εξάτµισης που αυξάνει τον χρόνο παραµονής (πρβλ. Radoux M., Cadelli D., Nemcova M., Ennabili A., Ezzahri D., Ater M ). Γι' αυτόν το λόγο, οι όγκοι προς επεξεργασία είναι, σε µία ίδια στιγµή, τελείως διαφορετικοί των όγκων που εκκενώνονται στο φυσικό περιβάλλον. Προκειµένου να εξασφαλίσουµε την καλή λειτουργία των επεξεργασιών (και να ερευνήσουµε τυχόν είσοδο υπόγειου νερού ή, το αντίθετο απώλειες νερού), θα πρέπει πάντα να µπορούµε να συγκρίνουµε τους όγκους ανάντι και κατάντι µε τη χρήση κατάλληλων οργάνων (παροχόµετρα ή χρόνος λειτουργίας των αντλιών). Σχεδιασµός της πρώτης λίµνης σταθεροποίησης Η τιµή των 6m² / ΙΚ χρησιµοποιείται µε επιτυχία, γεγονός που αντιστοιχεί σε ένα ονοµαστικό επιφανειακό φορτίο της τάξης των 8.3 g BOD 5 /m² ηµερησίως. Για τις εγκαταστάσεις µε µεταβλητό πληθυσµό, µε θερµό κλίµα και µε ηλιοφάνεια, η διαστασιολόγηση µπορεί να βασιστεί στη µέγιστη συχνότητα του µήνα αιχµής. Το σχήµα της δεξαµενής δεν θα πρέπει να ευνοεί τη βακτηριδιακή ανάπτυξη εις βάρος αυτής των φυκών. Η ισορροπία µεταξύ των δύο πρέπει να τηρείται προκειµένου η προσφορά σε οξυγόνο να είναι επαρκής. Για να επιτευχθεί αυτό, θα προτιµήσουµε µία συµπτυγµένη λίµνη αντί για ένα επίµηκες σχήµα. Στη Γαλλία χρησιµοποιείται η αναλογία L/l 3 (βλ. παρακάτω σχήµα) Το βάθος της λίµνης σταθεροποίησης πρέπει να επιτρέπει: την αποφυγή ανάπτυξης µεγαλύτερων φυτών, τη διείσδυση φωτός και την οξυγόνωση ενός µέγιστου ποσοστού όγκου, Το ύψος του νερού πρέπει λοιπόν να είναι 1 µέτρο (+ 0,2 m). Όµως, προκειµένου να διευκολύνουµε τον καθαρισµό του κώνου συγκέντρωσης των ιζηµάτων που αναπτύσσονται συνήθως στο επίπεδο του σηµείου τροφοδοσίας, µία ζώνη µεγαλύτερου βάθους είναι δυνατό να πραγµατοποιηθεί. Η ζώνη αυτή, µε επιπρόσθετο ύψος ενός µέτρου το πολύ, µπορεί να καταλαµβάνει µερικές δεκάδες m². Πρέπει να είναι πάντα προσβάσιµη από την όχθη της λίµνης ή από ένα διάδροµο κατασκευασµένο για αυτόν τον σκοπό. Σχεδιασµός των δεύτερων και τρίτων λιµνών. Αυτές οι δύο λίµνεςπρέπει να είναι παρόµοιων διαστάσεων και η συνολική επιφάνεια των δύο επιπέδων του νερού πρέπει να είναι ίση µε 5 m² / ΙΚ. Το ύψος του νερού πρέπει να είναι 1 µέτρο (+ 0,2 m). Το γενικό τους σχήµα µπορεί να ποικίλει έως ένα βαθµό, σε σχέση κυρίως µε τις τοπογραφικές δυσκολίες και τους κανόνες που πρέπει να τηρηθούν προκειµένου να αποκτήσουµε µία καλή περιβαλλοντική ενσωµάτωση. Προεπεξεργασία των ακατέργαστων υδάτων Μία σχάρα πρέπει να εγκατασταθεί πριν την επεξεργασία στις µεγάλες εγκαταστάσεις. Για µικρότερες εγκαταστάσεις των 500ΙΚ, είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί ένα πλωτό και κινητό χώρισµα. Στην είσοδο της πρώτης δεξαµενής, ένα χώρισµα σε σχήµα σιφονιού (απλός απολιπαντής) βυθισµένου στα 30 µε 40 cm επιτρέπει την συγκράτηση των επιπλεόντων. Αναγκαίος χώρος Η επιλογή της εδαφικού τύπου εξαρτάται από το µέγεθος της έκτασης στο έδαφος του συστήµατος των λιµνών. Η επιφάνεια της λίµνης περιλαµβάνει τα επίπεδα του νερού, καθώς και τα διαζώµατα που πρέπει να σχεδιασθούν για να επιτρέπουν εύκολη συντήρηση. Για παράδειγµα, πρέπει να ληφθούν υπόψη περίπου 15 m²/ικ συνολικής εξωτερικής επιφά- 6 m² ανά ισοδύνα- µο κάτοικο Κυκλοφορία νερού 2,5 m² ανά ισοδύναµο κάτοικο 2,5 m² ανά ισοδύναµο κάτοικο Σχήµα Αρ. 13: Προβολή εδάφους µιας φυσικής λίµνης σταθεροποίησης.(πηγή: Agence de l'eau Seine-Normandie, CEMAGREF ) νειας για να κατασκευασθούν τα 4400 m² των αναγκαίων λιµνών προκειµένου να επεξεργασθούν τα λύµατα που παράγονται από 400 ΙΚ. Μία έκταση 0,6 εκταρίων είναι αναγκαία (βλ. παρακάτω σχήµα). Τοποθεσία Η κατασκευή πρέπει να είναι τοποθετηµένη σε χαµηλό σηµείο, και σε µέρος όπου οι άνε- µοι που κυριαρχούν συµβάλουν στον αερισµό του επιφανειακού στρώµατος νερού. εν πρέπει να υπάρχουν δένδρα σε απόσταση κάτω των 10 µέτρων, προκειµένου οι ρίζες να µη µπορούν να δηµιουργήσουν ειδικές διόδους στα αναχώµατα. Εξ' άλλου η πτώση των φύλλων µέσα στις δεξαµενές µπορεί να δηµιουργήσει ένα οργανικό υπερβάρος όπως και κίνδυνο φραγής των έργων επικοινωνίας. Το έδαφος πρέπει να είναι τύπου λασπο-αργιλώδες. Το υπέδαφος δεν θα πρέπει κυρίως να είναι ασβεστολιθικό (κάρστ) ή µε ρωγµές Τοπογραφία Η περιοχή πρέπει να επιλεγεί µε τρόπο ώστε να µπορεί να δηµιουργεί µία ροή µε βαρύτητα µέχρι τον αποδέκτη. Θα πρέπει να επιλεγεί µια τοποθεσία που να απαιτεί τον ελάχιστο βαθµό χωµατουργικών εργασιών. Τέλος τα εδάφη µε υπερβολική κλίση πρέπει να αποκλειστούν λόγω των κινδύνων κατολίσθησης, διάβρωσης και τροφοδοσίας από τη λεκάνη απορροής (µία λεκάνη απορροής υπερβολικά επικλινής θα προκαλέσει µία πολύ δυνατή και απότοµη αύξηση του όγκου των όµβριων υδάτων ύστερα από µια δυνατή βροχή). 17

20 Εφαρµογή Εργασίες επιχωµάτωσης Η κλίση των φυσικά στεγανοποιηµένων αναχωµάτων πρέπει να τηρεί µία σχέση H/l τουλάχιστον 1/2,5 προκειµένου: να ελαττωθεί η διάβρωση του έργου, να διευκολύνεται η συχνή συντήρηση, να επιτρέπεται στα µηχανήµατα καθαρισµού να έχουν πρόσβαση σε όλες τις λίµνες. Προκειµένου να προληφθεί η διάβρωση του έργου και ενδεχοµένως οι φθορές που οφείλονται στα τρωκτικά, είναι χρήσιµο να φυτέψουµε γρασίδι στις όχθες πριν την τοποθέτηση νερού η να χρησιµοποιήσουµε πλάκες µπετόν αυτο-ασφαλιζόµενες, γεωσχάρες ή οποιοδήποτε άλλο υλικό προφύλαξης των πρανών. Τα αναχώµατα πρέπει να κατασκευασθούµ µε διαδοχική συµπίεση στρωµάτων από 15 µέχρι 20 cm, προκειµένου να εξασφαλισθεί µία οµοιογενής συµπύκνωση µέχρι τον "πυρήνα του αναχώµατος". Η συµπύκνωση του στρώµατος της κοίτης πρέπει να πραγµατοποιηθεί µετά από αυτή των αναχωµάτων. Η τοποθέτηση µιας γεωµεµβράνης είναι δυνατή αλλά παρουσιάζει το µειονέκτηµα αύξησης του κόστους της επένδυσης του έργου. Σ' αυτήν την περίπτωση η κλίση των αναχωµάτων µπορεί να είναι µεγαλύτερη (µέχρι 1/1,5), οπότε η συνολική επιφάνεια των έργων θα είναι µικρότερη. Πρέπει να προβλεφθούν συνδέσεις µε σιφόνια µεταξύ των λιµνών προκειµένου να παγιδευτούν οι υδρογονάνθρακες και τα υδρόβια αγριόχορτα του νερού. Είναι προτιµότερο να εγκατασταθεί µία σταθερή διακλάδωση ανακυκλοφορίας σε κάθε δεξαµενή προκειµένου να διευκολυνθούν οι ενέργειες εκκένωσης και συντήρησης. Το τελευταίο στάδιο εργασιών είναι η πολύ γρήγορη διοχέτευση καθαρού νερού στις διάφορες λίµνες προκειµένου να σταθεροποιηθεί η αποκτηθείσα διαπερατότητα αποφεύγοντας κάθε κίνδυνο αποξήρανσης του έργου, να εξακριβωθεί η στεγανότητα και να διευκολυνθεί η έναρξη λειτουργίας του οικοσυστήµατος. υσάρεστες οσµές µπορεί να εµφανισθούν στις αλλαγές εποχών (συνδεδεµένες µε το φαινόµενο της αναεροβίωσης) εάν η εκροή που παρατηρείται µέσα στην πρώτη λίµνη έχει υψηλό βαθµό συγκεντρώσεων. Είναι δυνατόν να διορθωθεί αυτή η κατάσταση κάνοντας ανακύκλωση του νερού της πρώτης λίµνης ή διαλύοντας την εκροή µε τη βοήθεια ενός συστήµατος απόπλυσης του δικτύου. Προκειµένου να αποφύγουµε τις µη στεγανοποιηµένες λίµνες, είναι απόλυτα αναγκαίο να υπάρξει προηγουµένως µία εδαφολογική και υδρογεωλογική µελέτη. Λειτουργία Ο παρακάτω πίνακας δίνει µία ακριβή περιγραφή των εργασιών που πρέπει να γίνουν. Πίνακας Αρ. 9: Λειτουργία των λιµνών σταθεροποίησης. Εργασία Ενέργεια Παρατηρήσεις Γενική επιθεώρηση - λίστα ελέγχου: παρουσία τρωκτικών; απόφραξη έργων επικοινωνίας ανάπτυξη υδρόβιων αγριόχορτων, καλή ροή του νερού, έλλειψη επιπλεόντων, χρώµα νερού, έλλειψη οσµών, κατάσταση των αναχωµάτων. Συντήρηση των έργων προεπεξεργασίας Ξεχορτάρισµα µε το χέρι των αναχωµάτων και των όχθων των λιµνών και της φυτικής ζώνης (ή µε βόσκηση προβάτων) Μερικός καθαρισµός του κώνου ιζηµατογένεσης (είσοδος πρώτης λίµνης) Καθάρισµα των λιµνών Κάθε 5 µε 10 χρόνια, ανάλογα µε το πραγµατικό βάρος που επιδέχτηκε για την πρώτη δεξαµενή, και κάθε 20 χρόνια για τις επόµενες δεξαµενές 1 / εβδοµάδα Αυτή η εξακρίβωση πρέπει να γίνεται στο σύνολο των αναχωµάτων, µέθοδος που έχει το πλεονέκτηµα να αποτρέπει την εγκατάσταση τρωκτικών. Εξ άλλου, οι µέθοδοι καταπολέµησης των υδρόβιων αγριόχορτων είναι είτε προληπτικές µε την εγκατάσταση νήσσων (πάπιες) είτε διορθωτικές µε την αποψίλωση των φυτών (π.χ. µε µαδέρι που επιπλέει). 1 / εβδοµάδα Πρόκειται για την εµπόδιση της φόρτισης του δικτύου ή της διακλάδωσης ανακυκλοφορίας από τις εκροές αποβλήτων και την αποφυγή των δυσάρεστων οσµών. 2 µε 4/ χρόνο Το όλο θέµα είναι να συντηρήσουµε την πρόσβαση στα υδροφόρα στρώµατα, να ελαττώσουµε την εγκατάσταση τρωκτικών, και την ανάπτυξη προνυµφών εντόµων και να ελέγξουµε την κατάσταση των οχθών. 1 µε 2 / χρόνο Πρέπει να πραγµατοποιηθεί µε υγρή άντληση. Πρέπει να τίθεται σε λειτουργία όταν ο όγκος της λάσπης φθάνει το 30% του όγκου της δεξαµενής. ύο µέθοδοι συντήρησης χρησιµοποιούνται συνήθως: Με µηχανήµατα συνεργείου, µετά την εκκένωση της δεξαµενής. Αυτό υποχρεώνει την παρουσία µίας σταθερής διακλάδωσης ανακυκλοφορίας σε κάθε δεξαµενή, Με άντληση, χωρίς προηγούµενη εκκένωση, λεγόµενη "υποβρύχια εκκένωση". 18

21 Αποδόσεις Τα αποτελέσµατα, υπολογισµένα στη ροή της οργανικής ύλης, υπερβαίνουν το 75%, που αντιστοιχεί σε µία συγκέvτρωση σε φιλτραρισµένο COD των 125 mg/l. Επιπλέον, η παροχή και εποµένως η αποβαλλόµενη ροή, είναι συχνά ελαττωµένη το καλοκαίρι (- 50%) λόγω εξατµισοδιαπνοής. Οι συγκεντρώσεις σε συνολικό άζωτο στο στάδιο απόρριψης είναι πολύ χαµηλές το καλοκαίρι, αλλά µπορούν να φθάσουν σε αρκετές δεκάδες mg/l (εκφρασµένες σε N) το χειµώνα. Η µείωση του φωσφόρου είναι αξιοσηµείωτη τα πρώτα έτη (> 60%), κατόπιν ελαττώνεται για να φθάσει σε µηδενική απόδοση σε 20 περίπου χρόνια. Αυτή η ελάττωση οφείλεται στην αποδέσµευση του φωσφόρου από τον βούρκο του πυθµένα. Οι αρχικές συνθήκες θα αποκατασταθούν µε την συντήρηση των λιµνών (εφ' όσον το περιβάλλον είναι ευαίσθητο στο φώσφορο, η συντήρηση πρέπει να γίνεται κάθε 10 και όχι κάθε 20 χρόνια). Η µείωση του µικροβιακού φορτίου είναι σηµαντική, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Αυτή η απόδοση συνδέεται µε το µεγάλο χρόνο παραµονής των υγρών αποβλήτων (της τάξης των 70 ηµερών για µία ολοκληρωµένη επεξεργασία). Πλεονεκτήµατα Η παροχή ενέργειας δεν είναι αναγκαία αν η διαφορά στάθµης είναι ευνοϊκή, Η λειτουργία παραµένει απλή, αλλά αν η ολοκληρωµένη συντήρηση δεν πραγµατοποιηθεί έγκαιρα, η πτώση της απόδοσης της λίµνης σταθεροποίησης είναι αισθητή, Αποβάλλει µεγάλο µέρος θρεπτικών: φώσφορο και άζωτο (το καλοκαίρι) Πολύ καλή αποβολή παθογόνων µικροβίων το καλοκαίρι (4-5 logs), καλή τον χειµώνα (3 logs), Προσαρµόζεται καλά στις δυνατές εναλλαγές του υδραυλικού φορτίου, εν υπάρχουν µόνιµες κατασκευές, τα έργα πολιτικού µηχανικού είναι απλά, Καλή ενσωµάτωση στο τοπίο Απουσία ηχορύπανσης, Οι λάσπες από τον καθαρισµό είναι σταθεροποιηµένες (εκτός αυτών που βρίσκονται στην αρχή της πρώτης λίµνης) και εύκολες να χρησιµοποιηθούν σε αγροτικό έδαφος. Τεχνικά µειονεκτήµατα Απαιτείται µεγάλη επιφάνεια του εδάφους, Κόστος επένδυσης εξαρτώµενο κατά πολύ από τη φύση του υπεδάφους. Σε αµµώδες έδαφος ή ασταθές, είναι προτιµότερο να µην επιλέξουµε αυτού του τύπου τις λίµνες, Λιγότερες αποδόσεις από τις εντατικές διαδικασίες σε οργανική ύλη. Ωστόσο, η απόρριψη οργανικής ύλης πραγµατοποιείται µε τη µορφή φυκών, γεγονός που έχει λιγότερες δυσµενείς επιπτώσεις από ένα διαλυµένο οργανικό σώµα για την οξυγόνωση της ζώνης κατάντι. Παρόλα αυτά η απόρριψη αυτή παραµένει χαµηλή κατά το καλοκαίρι (εξατµισοδιαπνοή), που είναι η πιο δυσµενής περίοδος για τα υδατορέµατα, γεγονός που συνεπάγεται εξαιρετικές αποδόσεις σε παροχή εκροής. Ποιότητα απόρριψης διαφορετική ανάλογα µε τις εποχές. Οι δεξαµενές µε µακρόφυτα Οι δεξαµενές µε µακρόφυτα αναπαράγουν φυσικούς υγρότοπυς περιλαµβάνοντας ένα τρεχούµενο υδροφόρο στρώµα και προσπαθώντας ταυτόχρονα να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήµατα των φυσικών οικοσυστηµάτων. Χρησι- µοποιούνται λίγο στην Ευρώπη, αλλά κατασκευάζονται συχνά στις Ηνωµένες Πολιτείες για τριτογενείς επεξεργασίες ύστερα από φυσικές λίµνες σταθεροποίησης, βοηθητικές λίµνες σταθεροποίησης ή δεξαµενές αερισµού Αυτή η τεχνική χρησιµοποιείται γενικά µε στόχο να βελτιωθεί η επεξεργασία (στις παραµέτρους COD,BOD 5 ή ΑΣ (MES) ή για διύλιση (θρεπτικά, µέταλλα,...). Όµως η χρήση µιας λίµνης σταθεροποίησης µε µακρόφυτα επιτρέπει καλύτερες αποδόσεις και είναι πρακτικότερη στη συντήρηση. 19

22 Αεριζόµενες λίµνες σταθεροποίησης Αρχή λειτουργίας Γενική περιγραφή Στην περίπτωση της αεριζόµενης λίµνης σταθεροποίησης, η οξυγόνωση µεταφέρεται µηχανικά µε έναν επιφανειακό αεριστήρα ή µε φυσητήρα αέρος. Αυτή η αρχή δεν διαφέρει των ενεργών ιλύων παρά µόνο από την απουσία του συστήµατος ανακύκλωσης και τη συνεχή εξαγωγή της ιλύος. Η κατανάλωση σε ενέργεια των δύο µεθόδων είναι συγκρίσιµη, για ισοδύναµες ποσότητες (1,8 µε 2 kw/kg BOD 5 που αποµακρύνεται). Βασικοί µηχανισµοί που υπεισέρχονται Στη µονάδα αερισµού, τα νερά προς επεξεργασία περιέχουν µικροοργανισµούς που θα καταναλώσουν και θα αφο- µοιώσουν τα θρεπτικά που περιλαµβάνουν οι ρυπαντές προς εξάλειψη. Αυτοί οι µικροοργανισµοί είναι κυρίως βακτηρίδια και µανιτάρια (συγκρίσιµα µε αυτά που υπάρχουν στους σταθµούς ενεργούς ιλύος). Στη µονάδα καθίζησης, τα αιωρούµενα υλικά που είναι σωροί µικροοργανισµών και παγιδευµένων σωµατιδίων, καθιζάνουν για να σχηµατίσουν τις λάσπες. Αυτές οι λάσπες αντλούνται τακτικά ή αφαιρούνται από τη δεξαµενή όταν σχηµατίσουν έναν όγκο πάρα πολύ σηµαντικό. Η µονάδα καθίζησης είναι κατασκευασµένη από µία απλή δεξα- µενή καθίζησης, ή ακόµη από δύο δεξαµενές- σύστηµα που προτιµάται- και διαχωριστή µε διακλάδωση ανακυκλοφορίας για την εκτέλεση εργασιών καθαρισµού. Στην αεριζόµενη λίµνη σταθεροποίησης, το βακτηριδιακό φορτίο χωρίς ανακύκλωση οδηγεί: σε µία µικρή συγκέντρωση βακτηριδίων και ένα σηµαντικό χρόνο επεξεργασίας για να αποκτηθεί ο βαθµός της ποιότητας που απαιτείται. Σε µία µικρής σηµασίας συσσωµάτωση βακτηριδίων, πράγµα που θα υποχρεώσει την τοποθέτηση µιας λίµνης καθίζησης ευρύτατων διαστάσεων. Είσοδος Απόρριψη Ροή νερού 3 m 3 ανά εξυπηρετούµενο χρήστη 0,3-0,5 m 3 ανά εξυπηρετούµενο χρήστη 0,3-0,5 m 3 ανά εξυπηρετούµενο χρήστη Σχήµα Αρ. 14: Σχήµα αρχής λειτουργίας µιας αεριζόµενης λίµνης σταθεροποίησης (σύµφωνα µε τις Agences de l'eau, CTGREF) Βάσεις διαστασιολόγησης Επιλογή εδαφών Πρέπει να προβλεφθεί µία επιφάνεια που περιλαµβάνει µεταξύ 1,5 µε 3 m² ανά χρήστη. εξαµενή αερισµού Πίνακας Αρ.10: Αρχές διαστασιολόγησης για αεριζόµενες λίµνες σταθεροποίησης 20 Παράµετρος Χρόνος παραµονής Αρχές διαστασιολόγησης 20 ηµέρες (ο χρόνος διαµονής µειώνεται τελικά σε δεκαπέντε ηµέρες µετά από κάποια χρόνια λειτουργίας εξ αιτίας του κατειληµµένου όγκου των ιζηµάτων των αιωρούµενων σωµατιδίων => δεν θα πρέπει λοιπόν να κοιτάξουµε να ελαττώσουµε τον χρόνο παραµονής κατά το σχεδιασµό. Όγκος 3 m 3 ανά εξυπηρετούµενο χρήστη Βάθος 2 µε 3,50 m µε επιφανειακούς αεριστήρες (ταχείες τουρµπίνες των 4 kw ανταποκρίνονται σε βάθη της τάξης των 2,5 m αυτές των 5,5 kw χρησιµοποιούνται µε βάθη περιλαµβανοµένων µεταξύ 2,5 και 3). > 4,00 m δυνατόν µε φυσητήρα αέρα Σχήµα δεξαµενής ένα τετράγωνο γύρω από κάθε ανεµιστήρα Ειδική ισχύς αερισµού Οι ανάγκες σε οξυγόνο είναι της τάξης των 2 Kg O 2 / kg BOD 5. Για να περιορίσουµε τα ιζήµατα σε ένα µέγεθος όγκου που δεν διαταράσσει την επεξεργασία και παράλληλα να προλάβουµε το σχηµατισµό µικροσκοπικών φυκών είναι αναγκαίο να υπερδιαστασιολογήσουµε τους αεραγωγούς και να χρησιµοποιήσουµε µία ισχύ µεταξύ 5 και 6 W/m 3. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας, είναι πάντα δυνατό να µειώσουµε το χρόνο λειτουργίας αυτών των αντιδραστήρων σε σχέση µε τοv χρόν λειτουργίας ανεµιστήρων µικρότερης ισχύος, γεγονός που επιτρέπει να ελαττώσουµε το επιπλέον λειτουργικό κόστος.

23 Λίµνη καθίζησης Πίνακας Αρ.11: Αρχές διαστασιολόγησης για λίµνη καθίζησης Παράµετρος Όγκος Βάθος Αρχές διαστασιολόγησης 0,6 µε 1 m 3 ανά εξυπηρετούµενο χρήστη Σχήµα δεξαµενής ορθογώνιο µε µία σχέση φάρδους / µήκους 2/1 ή 3/1 2 m προκειµένου να αφήσουµε ένα µέτρο ελεύθερου ύδατος πριν την καθίζηση των λασπών. Η διαδοχική χρήση δύο λιµνών καθίζησης µε χρόνο παραµονής 4 ηµερών (0,6 m 3 /IK x 2) διευκολύνει την εξαγωγή της ιλύος, που πρέπει να γίνεται κάθε δύο χρόνια. Εφαρµογή Αντίθετα από τη φυσική λίµνη σταθεροποίησης, η στεγανότητα θα ενισχυθεί µε µία γεωµεµβράνη προκειµένου να περιορισθούν οι κίνδυνοι φθοράς των οχθών από τη δυνατή διάβρωση του κινούµενου νερού. Σε περίπτωση πραγ- µατοποίησης µιας φυσικής στεγανοποίησης, θα πρέπει να τοποθετηθούν στις όχθες υλικά που θα εξασφαλίζουν αντιδιαβρωτική προστασία (εµφανές µπετόν, σχάρα + φύτευση βούρλων). Η διάρκεια ζωής του έργου εξαρτάται από αυτό ακριβώς. Όποιος τρόπος κατασκευής και να προτιµηθεί, οι τσιµεντένιες πλάκες συµπληρώνουν την προστασία ενάντια στις υποσκαφές στην περιοχή της τουρµπίνας Λειτουργία Οι διάφορες εργασίες λειτουργίας και συντήρησης παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: Πίνακας Αρ.12: Λειτουργία των αεριζόµενων λιµνών σταθεροποίησης Εργασία Συχνότητα Παρατηρήσεις Καθαρισµός και εγκαταστάσεις προεπεξεργασιών (Εσχάρωση + σιφονοειδές χώρισµα ) 1 / εβδοµάδα Γενική επιθεώρηση των λιµνών Εξαγωγή της λάσπης των λιµνών καθίζησης Ρύθµιση, προγραµµατισµός του αερισµού Θέρισµα, δρεπάνισµα Εξακρίβωση και καταγραφή των µετρητών ιατήρηση ηµερολογίου Αποδόσεις 1 / εβδοµάδα 1 φορά κάθε δύο χρόνια σε ονοµαστικό βάρος Η 1 η εκκένωση δεν είναι αναγκαία παρά µετά από 3 ή 4 χρόνια λειτουργίας. 2 / χρόνια Αυτή είναι η πιο περίπλοκη ενέργεια που χρειάζεται πολλές εβδοµάδες µετά από κάθε προγραµµατισµό, µία εξακρίβωση της νέας βιολογικής ισορροπίας µέσα στην δεξαµενή. 2 µε 5 χρόνια 1 /εβδοµάδα 1 / εβδοµάδα Ο βαθµός ποιότητας των αποβλήτων είναι καλός για την οργανική ύλη: µείωση που υπερβαίνει το 80 %. Για τα θρεπτικά, τα απόβλητα έχουν περιορισµένη βακτηριδιακή αφοµοίωση που παραµένει στην τάξη του %. Η τεχνική προσφέρεται άνετα στη συµπληρωµατική προσθήκη συµπληρωµατικών φυσικοχηµικών πρόσθετων µε στόχο να απορριφθούν τα ορθοφωσφορικά άλατα. Τεχνικά πλεονεκτήµατα Αυτή η διαδικασία παρουσιάζει ιδιαίτερη ανοχή σε πάρα πολλούς παράγοντες που δηµιουργούν, γενικά, πολύ σοβαρές δυσλειτουργίες στις παραδοσιακές διαδικασίες καθαρισµού: σηµαντική διακύµανση των υδραυλικών και / ή οργανικών φορτίων, υψηλή συµπύκνωση αποβλήτων, απόβλητα µε ασταθή επίπεδα θρεπτικών (λόγω της νηµατώδους υπερεπάρκειας σε ενεργό ιλύ), συν-επεξεργασία οικιακών και βιοµηχανικών βιο-διασπώµενων υγρών αποβλήτων, καλή περιβαλλοντική ενσωµάτωση, σταθερή ιλύς. Τεχνικά µειονεκτήµατα µεσαίας ποιότητας απόβλητα σε όλες τις παραµέτρους, παρουσία ηλεκτροµηχανολογικού εξοπλισµού που απαιτεί συντήρηση από ειδικευµένο φορέα, ηχορύπανση που προκαλείται από το σύστηµα αερισµού, µεγάλη κατανάλωση ενέργειας. 21

24 Συνδυασµένα συστήµατα (Συνδυασµός εκτατικών διαδικασιών µε ελεύτερες η σταθερές καλλιέργειες) Ο συνδυασµός πολλών φυσικών συστηµάτων, µε ελεύθερες ή σταθερές καλλιέργειες, στη σειρά ή σε παράλληλη διάταξη, τίθεται καµιά φορά σε λειτουργία για να επιτρέψει την προσαρµογή της επεξεργασίας σε έναν ιδιαίτερο σκοπό (ποιότητα απόρριψης, ειδικό υγρό απόβλητο). Για τη χρήση της βασικής µεθόδου επεξεργασίας, ελάχιστη εµπειρία είναι διαθέσιµη και τα πραγµατικά επίπεδα απόδοσης είναι δύσκολο να εκτιµηθούν. Κάποιες µελέτες (Radoux M. και al ) στα MHEA (Hierarchical Mosaics of Artificial Ecosystems) επιδεικνύουν ενδιαφέρουσες δυνατότητες χωρίς να προσδιορίζουν γραπτές βάσεις διαστασιολόγησης. Η χρήση των κάθετων και οριζόντιων φίλτρων στη σειρά φαίνεται να είναι µια ενδιαφέρουσα λύση που επιτρέπει µια πληρέστερη επεξεργασία του αζώτου και του φωσφόρου ανάλογα τον τύπο του χρησιµοποιηµένου υποστηρίγµατος (Cooper ). Μια πρώτη µονάδα κάθετων φίλτρων επιτρέπει καλή µείωση των ΑΣ (MES) και τουbod 5 και επιτρέπει την απονιτροποίηση όπως και απορρόφηση φωσφόρου αν το επιλεγµένο υπόστρωµα διαθέτει καλά χαρακτηριστικά (Fe, Al, Ca). ιαµορφώσεις πιο περίπλοκες συχνά χρησιµοποιούνται για να τελειοποιήσουν τις δευτερογενείς ή τριτογενείς επεξεργασίες. Μετά τις επεξεργασίες τύπου αεριζόµενης δεξαµενής ή φυσικής λίµνης σταθεροποίησης, λίµνες µε αναδυόµενα µακρόφυτα επιτρέπουν να αποφευχθεί ο κίνδυνος προσωρινών απορρίψεων κακής ποιότητος. Τα συστήµατα των βοηθητικών λιµνών που ακολουθούνται από λίµνες µε αναδυόµενα µακρόφυτα χρησι- µοποιούνται συχνά για την επεξεργασία των όµβριων υδάτων (Strecker and al ). Όταν η κλίµακα του πληθυσµού φθάνει σε µία τιµή κοντά στους ΙΚ, πρέπει να συγκρίνουµε καλά το κόστος επένδυσης και διαχείρισης µε διαδικασίες που θεωρούνται πιο εντατικές. Οι περιορισµοί διαχείρισης που επιβάλλονται λόγω της µεγάλη επιφάνειας πρέπει να ληφθούν υπόψη. Μία πλειονότητα διαµορφώσεων είναι δυνατή σύµφωνα µε την επιθυµία να αναπαραχθούν διάφορα φυσικά συστήµατα σε υγρή ζώνη. Πρέπει να υπολογισθεί ότι η αύξηση της πολυπλοκότητας ενός σταθµού καθαρισµού αυτού του τύπου γίνεται εις βάρος της απλοποίησης της διαχείρισης, που όµως είναι συχνά επιζητού- µενη. Επί πλέον η υπάρχουσα κατάσταση των επιστη- µονικών γνώσεων στη λειτουργία των υγροτόπων µάς ωθεί πιο συχνά να δοκιµάσουµε να απλοποιήσουµε τη διαµόρφωση, προκειµένου να ελέγξουµε καλύτερα τον καθαρισµό. 22

25 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Περίληψη των διαφόρων τεχνικών Οι τεχνικές καθαρισµού που καλούνται "εκτατικές διαδικασίες" συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα, ο οποίος εµφανίζει για ορισµένες από αυτές, την αναγκαιότητα µίας πρωτογενούς επεξεργασίας ανάντι (βλ. γλωσσάριο) και για άλλες, την αποκλειστική χρήση ως επεξεργασία τελειοποίησης (ή τριτογενούς). Πίνακας Αρ. 13: Εκτατικές τεχνικές καθαρισµού Παραδοσιακή τεχνική Πρωτογενής επεξεργασία ευτερογενής επεξεργασία Τριτογενής επεξεργασία Φιλτράρισµα διήθηση εξαµενή καθίζησης - χώνευσης Φιλτράρισµα διήθηση Φίλτρα φυτεµένα µε κάθετη ροή Φίλτρα φυτεµένα µε οριζόντια ροή Λίµνη µε µακρόφυτα Αντενδείκνυται Αντενδείκνυται Μία η περισσότερες λίµνες Αεριζόµενη λίµνη σταθεροποίησης Αεριζόµενη λίµνη+ λίµνη καθίζησης Λίµνη ραφιναρίσµατος Υβριδικά συστήµατα 1 η δεξαµενή λίµνη σταθεροποίησηςς, 2 η δεξαµενή λίµνη σταθεροποίησης Φιλτράρισµα-διήθηση Παραδείγµατος χάριν.. Απαραίτητη (τα φίλτρα αυτά µπορεί να χρησιµοποιηθούν για πρωτογενή καθίζηση) εξαµενή καθίζησης δεξαµενή χώνευσης Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή (1η ο µονάδα), Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή (2η ο µονάδα) Φυσική λίµνη σταθεροποίησης 1 η λίµνη σταθεροποίησης και 2 η λίµνη σταθεροποίησης 3 η λίµνη σταθεροποίησης Αεριζόµενη δεξαµενή+ δεξαµενή καθίζησης Φιλτράρισµα-διήθηση Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή + Φίλτρα φυτεµένα σε οριζόντια ροή Οι περισσότερες απ' αυτές εξασφαλίζουν ένα βαθµό καθαρισµού όχι αµελητέο, σε µία από τις χαρακτηριστικές παραµέτρους της τριτογενούς επεξεργασίας (άζωτο, φώσφορος ή κολοβατηρίδια) σύµφωνα µε τις τιµές που δίδονται στον πίνακα 14. Ποιότητα των αποβλήτων πον απορρίπτονται Η αποτελεσµατικότητα των εκτατικών τεχνικών για διάφορες παραµέτρους παρουσιάζεται παρακάτω: Πίνακας Ap. 14: Η αποτελεσµατικότητα των εκτατικών τεχνικών για διάφορες παραµέτρους Παράµετροι Φιλτράρισµα διήθηση Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή Φίλτρα φυτεµένα σε οριζόντια ροή Φυσική λίµνη σταθεροποίησης εξαµενή µε µακρόφυτα εξαµενή αεριζόµενη * βλ. Γλωσσάριο Οργανικό φορτίο N-NK* Ν Ολικό Ρ Συνολικό* Ναι Ναι Οχι Οχι Ναι Ναι Οχι Οχι Ναι Κακή νιτροποίηση Καλή απονιτροποίηση Οχι Μέση Ναι Ναι Ναι, τα πρώτα χρόνια Μέση Ναι Ναι Ναι, τα πρώτα χρόνια Μέση Μέση Οχι Οχι Κολοβακτηριδιακή µόλυνση Εάν υπάρχει ειδική διαστασιολόγηση Οχι Οχι Ναι Ναι Οχι 23

26 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα: Ανακεφαλαίωση Η επιλογή θα γίνει σε σχέση µε τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των διαφόρων τεχνικών για τα οποία παραθέτουµε εδώ έναν ανακεφαλαιωτικό πίνακα. Πίνακας Ap. 15: Ανακεφαλαίωση των πλεονεκτηµάτων και µειονεκτηµάτων των εκτατικών τεχνικών Τεχνική Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα Φιλτράρισµαδιήθηση στην άµµο Φυτεµένα φίλτρα σε κάθετη ροή Φυτεµένα φίλτρα βούρλων σε οριζόντια ροή Φυσική λίµνη σταθεροποίησης Αεριζόµενη λίµνη σταθεροποίησης Πολύ καλά αποτελέσµατα στο BOD 5,το COD, τα MES και ισχυρή νιτροποίηση Απαιτούµενη επιφάνεια πολύ µικρότερη απ' ότι για µία φυσική λίµνη σταθεροποίησης Ενδιαφέρουσα ικανότητα µείωσης του µικροβιακού φορτίου. Ευκολία και χαµηλό κόστος λειτουργίας. Καµία κατανάλωση ενέργειας εφ' όσον το επιτρέπει η τοπογραφία. Επεξεργασία των οικιακών ακατέργαστων ακάθαρτων υδάτων; Μειωµένη διαχείριση στο ελάχιστο των συγκρατηµένων οργανικών επικαθισµάτων στα φίλτρα του 1ου επιπέδου Καλή προσαρµογή στις εποχιακές µεταβολές του πληθυσµού. Χαµηλή κατανάλωση ενέργειας Απουσία ηχορύπανσης και καλή περιβαλλοντολογική ενσωµάτωση εν χρειάζεται υψηλή εξειδίκευση για τη συντήρηση Καλή αντίδραση στις µεταβολές του φορτίου. Η παροχή ενέργειας δεν είναι απαραίτητη αν η διαφορά στάθµης είναι ευνοϊκή Η λειτουργία παρµένη απλή, αλλά αν ο ολικός καθαρισµός δεν πραγµατοποιηθεί έγκαιρα, οι αποδόσεις της λίµνης πέφτουν αισθητά. Απορρίπτει µεγάλη ποσότητα σε θρεπτικά:φώσφορο και άζωτο (το καλοκαίρι) Καλή απόρριψη παθογόνων µικροβίων το καλοκαίρι Προσαρµόζεται καλά στις ισχυρές µεταβολές του υδραυλικού φορτίου Όχι "πολύπλοκη", κατασκευή, απλά µηχανολογικά Καλή περιβαλλοντολογική ενσωµάτωση Απουσία ηχορύπανσης Οι λάσπες καθαρισµού είναι σταθερές εκτός αυτών που υπάρχουν στην πρώτη δεξαµενή. Ανεκτικότητα στις µεταβολές των υδραυλικών φορτίων και /ή σηµαντικών οργανικών φορτίων Ανεκτικότητα στα πολύ συµπυκνωµένα υγρά Ανεκτικότητα στα µη ισορροπηµένα υγρά σε θρεπτικά (εξ αιτίας της νηµατοειδούς υπερεπάρκειας σε ενεργές λάσπες) Συνδεδεµένες επεξεργασίες οικιακών και βιοµηχανικών βιο-διασπώµενων υγρών Καλή περιβαλλοντολογική ενσωµάτωση Σταθερές λάσπες. Αναγκαιότητα αποτελεσµατικής πρωτογενούς καθίζησης Κίνδυνος φραγής φίλτρων (προς αντιµετώπιση) Αναγκαιότητα να υπάρχουν προς διάθεση µεγάλες ποσότητες άµµου Περιορισµένη προσαρµογή στα υδραυλικά υπερβάρη. Τακτική λειτουργία, ετήσιο θέρισµα των βούρλων των τµηµάτων που βρίσκονται στον αέρα, ξεχορτάριασµα µε το χέρι πριν επικράτηση των βούρλων Η χρήση της µεθόδου για περιοχές άνω των ΙΚ παραµένει υπό εξέταση για λόγους εποπτείας της υδραυλικής και του κόστους σε σχέση µε τις κλασσικές τεχνικές Κίνδυνος εµφάνισης εντόµων ή τρωκτικών. Μεγάλη κάλυψη εδάφους συµπεριλαµβανοµένων των οχθών. Αυτή είναι της τάξης των 10 m 2 /ΙΚ (ισοδύναµη µε την έκταση µιας φυσικής λίµνης σταθεροποίησης Μία εγκατάσταση για µεγέθη των έως ΙΚ µπορεί να προβλεφθεί µε την προϋπόθεση µιας µελέτης σε βάθος των συνθηκών προσαρµογής των αρχών της διαστασιολόγησης και της εξασφάλισης εποπτείας της υδραυλικής. Μεγάλη κατάληψη εδάφους (10 m 2 /ΙΚ), Κόστος επένδυσης εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τη φύση του υπεδάφους Χαµηλότερες αποδόσεις από ό,τι αυτές των εντατικών διαδικασιών σε οργανική ύλη. Έτσι, η απόρριψη του οργανικού φορτίου πραγµατοποιείται υπό µορφή φυκών. Γεγονός που είναι λιγότερο καταστρεπτικό από ό,τι ένα διαλυµένο οργανικό φορτίο για την οξυγόνωση στη συνέχεια της ροής Ποιότητα απόρριψης µεταβλητή ανάλογα µε τις εποχές Η εποπτεία της βιολογικής ισορροπίας και οι διαδικασίες καθαρισµού παραµένουν περιορισµένες. Απόρριψη µέσης ποιότητας σ' όλες τις παραµέτρους Παρουσία ηλεκτροµηχανολογικού εξοπλισµού χρήζοντας συντήρηση από εξειδικευµένο άτοµο Ηχητικοί θόρυβοι συνδεδεµένοι µε την παρουσία του συστήµατος αερισµού Μεγάλη κατανάλωση ενέργειας. 24

27 Η σηµασία του κλιµατικού παράγοντα Είναι η προσαρµογή των διαφορετικών χαρακτηριστικών των τεχνικών στο τοπικό περιβάλλον που πρέπει να καθοδηγήσει αυτόν που θα λάβει την απόφαση. Σ' αυτήν την οπτική, η προσαρµοστικότητα των τεχνικών στις κλµατικές συνθήκες πρέπει να µελετηθεί λεπτοµερέστερα. Τα κάθετα φίλτρα µπορούν να ανεχθούν περιόδους παγωνιάς χωρίς σηµαντική απώλεια της ποιότητας της επεξεργασίας. Παρόλα αυτά λόγω του ότι η τροφοδοσία είναι εναλλασσόµενη, µεγάλες περίοδοι παγωνιάς χωρίς θερ- µική προστασία από το χιόνι, µπορεί να εκθέσουν σε κίνδυνο την υδραυλική του φίλτρου και εποµένως ην επεξεργασία. Η µόνωση µε άχυρο µπορεί να εµποδίσει ένα υπερβολικό πάγωµα (Wallace και al , Brix ). Εντούτοις δεν αναφέρεται καµία διαφορά απόδοσης µεταξύ των εποχών σε πολλές εγκαταστάσεις στη ανία. Τα οριζόντια φίλτρα ανέχονται άνετα µεγάλες περιόδους παγωνιάς. Πολλοί παράγοντες επιτρέπουν τη θερµική µόνωση των υδάτων από τις εξωτερικές θερµοκρασίες: το χιόνι, τα κρατηµένα στην επιφάνεια θερισµένα βούρλα και, για κρίσιµες περιόδους παγωνιάς, το στρώµα του αέρα που πραµένει κάτω από το στρώµα του πάγου στην επιφάνεια του φίλτρου. Οι αποδόσεις κινδυνεύουν όµως να είναι λιγότερο µεγάλες απ' ότι σε θερινή περίοδο. Σε ακραία κλίµατα, πρέπει να λάβουµε υπ' όψιν ένα παράγοντα ασφαλείας στο επίπεδο της διάστασης. Τα συστήµατα των λιµνών µε µακρόφυτα είναι ευαίσθητα στις συνθήκες θερµοκρασίας του νερού. Οι κινητικές της αποσύνθεσης ελαττώνονται µε µία µείωση της θερµοκρασίας. Όσον αφορά τις λίµνες µε µικρόφυτα, η φωτοσύνθεση µπορεί να συνεχίσει να υπάρχει κάτω από έναν ή δύο πόντους πάγου. Για τη διαστασιολόγηση λιµνών µε µακρόφυτα, η σταθερά αποσύνθεσης εξαρτάται από τη θερµοκρασία. Εντούτοις η µεταβλητότητα των παροχών και συγκεντρώσεων σε συνάρτηση των εποχών καθιστά δύσκολη την εξήγηση της επίδρασης της θερµοκρασίας. Ο κύκλος του αζώτου είναι πιο ευαίσθητος στις επιδράσεις των θερµοκρασιών. Οι επιδράσεις στο BOD 5 είναι περιέργως λιγότερο εµφανείς και προκαλούν πολλές συζητήσεις (Kadlec, R.H. et al ). Σε αντίθεση, τα MES δεν επηρεάζονται από τη θερµοκρασία. Ο χρόνος παραµονής µέσα στις λίµνες διαφέρει ανάλογα µε τις κλιµατικές συνθήκες και εποµένως έµµεσα επηρεάζει τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Η υψηλή εξατµισοδιαπνοή που παρατηρείται κατά τις θερµές εποχές µπορεί να αυξήσει πολύ τον χρόνο διαµονής και συνεπώς την απόδοση. Το πάγωµα ενός µεγαλύτερου στρώµατος νερού τον χειµώνα αντίθετα, ελαττώνει τον χρόνο διαµονής. Η εγκατάσταση αεριζόµενων δεξαµενών σε ζώνες υπερβολικά κρύων κλιµάτων είναι προς αποφυγή. Όποια και αν είναι η τεχνική που έχει επιλεγεί σε ακραία κλίµατα, θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν ένας παράγοντας ασφαλείας στο επίπεδο διάστασης. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστούν οι παράγοντες αυτοί µε µεγαλύτερη ακρίβεια. Στην πραγµατικότητα είναι, ο διαθέσιµος χώρος και η διαπερατότητα του εδάφους περισσότερο παρά το κλίµα που είναι οι κύριοι προσδιοριστικοί παράγοντες επιλογής. ένδρο λήψης αποφάσεων Για την επιλογή µιάς τεχνικής καθαρισµού υγρών αποβλήτων, µπορούµε να προτείνουµε το παρακάτω οργανόγραµµα λήψης αποφάσεων. Ναι (8-15 m²/κ) ιαθέσιµος χώρος Όχι (λιγότερο από 1 m²/κ) Εκτακτικό ή µικτό σύστηµα ιεισδυτικό έδαφος Μικτό σύστηµα βακτηριδιακή δεξαµενή +δεξαµενή φινιρίσµατος, βιολογικός δίσκος + δεξαµενή φινιρίσµατος; ή αεριζόµενη δεξαµενή+ δεξαµενή φινιρίσµατος, κάθετο φίλτρο άµµου αποχέτευσης (µικρές µονάδες) Όχι Λίγος (2-5 m²/κ) Εντατικό σύστηµα +τριτογενής επεξεργασία αν επιβάλλεται (θρεπτικά / µικροβιολογία) Ναι Φιλτράρισµα διήθηση ή φίλτρα* Φυσική λίµνη σταθεροποίησης µε µικρόφυτα ή Κάθετο φίλτρο βούρλων * κάθετο φίλτρο εάν επιζητούµε την απόρριψη του NH4- και των σπόρων (όχι επίδραση στο NO3); κάθετο φίλτρο + οριζόντιο φίλτρο η οριζόντιο φίλτρο εάν είναι επιζητούµενη η απονιτροποίηση. Ο κίνδυνος µιας υψηλής συγκέντρωσης σε NH4 + σε επίπεδο απόρριψης είναι εποµένως περισσότερο σηµαντικός. Σχήµα Αρ. 15: Οργανόγραµµα λήψης αποφάσεων (Dean Duchemin - Ευρωπαϊκή Επιτροπή- 2001) 25

28 Το κόστος Τα δεδοµένα του παρακάτω πίνακα είναι απόρροια της γαλλικής εµπειρίας και ισχύουν και έχουν εξακριβωθεί, κυρίως, σ' αυτήν την γεωγραφική ζώνη. Πίνακας Αρ.16: Κόστος (σε ΕΥΡΩ) για σταθµό 1000 κατοίκων (Πηγή: τεχνικό έγγραφο FNDAE Ap.22) Ενεργές λάσπες Βακτηριδια κή κλίνη Βιολογικοί δίσκοι Αεριζόµενες λίµνες σταθεροποίησης Φυσικές λίµνες σταθεροποίησης εξαµενή καθίζησηςδεξαµενή χώνευσης + φιλτράρισµα διήθηση Επένδυση (± 30 %) (± 50 %) (± 45 %) (± 50 %) (± 60 %) (± 50 %) (± 35 %) Λειτουργία (ενέργεια) => ετήσιο κόστος σε ΕΥΡΩ/χρόνο Μία άλλη πηγή δίνει πολύ διαφορετικά κοστολόγια για τις εντατικές τεχνικές αφού το κόστος επένδυσης για τις ενεργές λάσπες όπως και για τις βακτηριδιακές κλίνες είναι περίπου ΕΥΡΩ (βλ. Agence de l'eau Seine-Normandie ). Όµως, αυτοί οι τελευταίοι αριθµοί είναι απόρροια δεδοµένων από τους κατασκευαστές, ενώ τα δεδοµένα του παραπάτω πίνακα είναι απόρροια επί τόπου ερευνών στις οποίες τα κοστολόγια 10 µε 15 σταθµών της ίδιας τεχνικής συγκρίθηκαν και αναλύθηκαν. Μία τρίτη πηγή (βλ. Alexandre O, Grand d'esnon ), δίνει το κόστοςγια ένα σταθµό καθαρισµού µεγέθους από ΙΚ έως ΙΚ, τύπου παρατεταµένου αερισµού µε επεξεργασία αζώτου και ενδεχοµένως φωσφόρου. Η κατασκευή ενός τέτοιου σταθµού κοστίζει, µετά από έναν πετυχηµένο ανταγωνισµό στα ΕΥΡΩ / ΙΚ χωρίς ΦΠΑ. Το συνολικό έργο που ενσωµατώνει την επίβλεψη κατασκευής, τις προκαταρτικές µελέτες, τη διαδικασία άδειας της απόρριψης, τις µελέτες αξιοποίησης της λάσπης και των αποβλήτων πλησιάζουν τα 150 Euro /ΙΚ χωρίς ΦΠΑ. Εάν λάβουµε υπ όψιν µία κανονική υπερδιαστασιολόγηση του 15 µε 20 % ένας σταθµός καθαρισµού δυνατότητας µεταξύ και ΙΚ κοστίζει 185 Euro /ΙΚ χωρίς ΦΠΑ. Η εκτιµηθείσα στα 92,5 Euro /ΙΚ αξία έργων πολιτικού µηχανικού αποσβένεται σε 20 χρόνια. Η εκτιµηθείσα ηλεκτροµηχανολογική στα 92,5 Euro /ΙΚ και αποσβένεται στα 12 χρόνια. Οι αριθµοί που βλέπουµε στα παραδείγµατα που παρατίθενται παρακάτω, µπορούν να µεταβληθούν σε µεγάλο βαθµό σύµφωνα µε τις πηγές, για το ίδιο αντικείµενο µελέτης (κατασκευή σταθµού στη Γαλλία). Αυτό επιβεβαιώνει ότι η πραγ- µατοποίηση µιας σύγκρισης κοστολογίων µεταξύ εκτατικών τεχνικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραµένει ιδιαίτερα λεπτό ζήτηµα. ιάφορες µελέτες επιτρέπουν να προχωρήσουµε ακόµη περισσότερο στο ότι οι γερµανικοί σταθµοί καθαρισµού ίσης δυνατότητας στοιχίζουν 20 µε 25% πιο ακριβά απ' ότι στη Γαλλία εκ του γεγονότος του κόστους κατασκευής, των χρησιµοποιούµενων υλικών και των παραγόντων ασφαλείας (βλ. Berland D.M.,1994). Αντίθετα τα κοστολόγια των σταθ- µών στην Ελλάδα ή στην Πορτογαλία θα είναι λιγότερο υψηλά απ' ότι στην Γαλλία, εκ του γεγονότος ενός χαµηλότερου κοστολογίου κατασκευής. Εξ' άλλου το τοπικό περιβάλλον µπορεί να προκαλέσει διάφορα επί πλέον κοστολόγια σε επίπεδο επένδυσης (επιχωµάτωση σε µία ζώνη γρανίτου, διεισδυτικό έδαφος που προκαλεί την ανάγκη τοποθέτησης µιας γεωµεµβράνης, έλλειψη άµµου σε κοντινή απόσταση...). Θα ήταν τουλάχιστον παράτολµο να επιχειρήσουµε την παράθεση γενικών κανόνων σ' αυτόν τον τοµέα. Από την άλλη, µπορούµε να υποστηρίξουµε ότι η λειτουργία των διαφόρων εκτατικών τεχνικών είναι πιο απλή και κατά συνέπεια, λιγότερο δαπανηρή από αυτήν των εντατικών τεχνικών, ειδικότερα σε ότι αφορά το κόστος ενέργειας και το κόστος που επιφέρει η διαχείριση της ιλύος. Είναι το µεγάλο πλεονέκτηµα αυτών των τεχνικών που επιπλέον δεν χρειάζονται ειδικευµένο εργατικό προσωπικό. Όµως δεν πρέπει σε καµία περίπτωση να παραµεληθούν οι ενέργειες συντήρησης, διαφορετικά οι αποδόσεις της εγκατάστασης ανατρέπονται µε ιλιγγιώδη τρόπο (βλ. πίνακα 15). Συνολικά, η χρήση των εκτατικών διαδικασιών θα έπρεπε να επιτρέψει να πραγµατοποιηθεί, σε ίση δυνατότητα, µία µέση οικονοµία της τάξης του 20% µε 30% στα κοστολόγια επένδυσης, και 40% µε 50% στα λειτουργικά έξοδα, σε σχέση µε τα συστήµατα εντατικού καθαρισµού. Ενα πλεονέκτηµα για τις εκτατικές διαδικασίες: η περιβαλλοντολογική προσφορά Οι σταθµοί καθαρισµού κατασκευάζονται συχνά σε περιαστικές ζώνες. Γι' αυτό είναι συχνά κοντά σε προάστια. Σ' αυτά τα µέρη, το αστικό τοπίο µπορεί να γίνει αντικείµενο κριτικής λόγω της πυκνότητας των κατοικιών και της υπερβολικά 'τσιµεντένια' όψη του µερικές φορές. Σ' αυτές τις περιπτώσεις η επιλογή µιας εκτατικής τεχνικής που δεν επιφέρει ηχορύπανση και έχει θετική συµβολή στο τοπίο θα µπορούσε να γίνει αποδεκτή κατά τρόπο περισσότερο θετικό από αυτήν ενός κλασσικού συµπαγή σταθ- µού που µπορεί να θεωρηθεί ως επιπλέον πρόβληµα. Επιπλέον οι υγροβιότοποι (λίµνες, καλαµιές) που δηµιουργούνται µ'αυτές τις τεχνικές προσελκύουν µια ενδιαφέρουσα υδρόβια πανίδα, που επιτρέπει ενέργειες παιδαγωγικές στα πλαίσια του σχολείου και των κατοίκων της περιοχής. εξαµενή καθίζησηςδεξαµενή χώνευσης + εξαµενή βούρλων Επένδυση 26 Φωτογραφία της λίµνης σταθεροποίησης του Rochefort Sur Mer

29 Γενικά ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Φιλτράρισµα - διήθηση: µία ειδική περίπτωση, η µονάδα επεξεργασίας στο Mazagon (Ισπανία) Η µονάδα επεξεργάζεται τα λύµατα του Mazagon, ενός τουριστικού χωριού που βρίσκεται στην πλευρά του Ατλαντικού στη νότια Ισπανία. Ο πληθυσµός αυτού του χωριού ανέρχεται στους 850 κατοίκους το χειµώνα και αυξάνεται πολύ το καλοκαίρι για να φθάσει τους ΙΚ. Η πιλοτική µονάδα καθαρισµού δεν επεξεργάζεται παρά ένα µόνο µέρος αυτής της ρύπανσης και σχεδιάστηκε για µία µέση ικανότητα ΙΚ. Πρέπει να σηµειωθεί ότι µόνο ένας µερικός καθαρισµός επιζητείται εδώ, γεγονός που εξηγεί την υποδιαστασιολόγηση σε σχέση µε την ενδεδειγµένη τιµή στον οδηγό (1,5 m²/ ΙΚ) και που επαληθεύτηκε σε έναν ορισµένο αριθ- µό υφιστάµενων εγκαταστάσεων. Περιγραφή του έργου Η εγκατάσταση αποτελείται από µία µονάδα κατακράτησης άµµου των 170 m 3, µία λίµνη αποθήκευσης και τρία ζεύγη δεξαµενών φιλτραρίσµατος που βρίσκονται στήν αµµώδη παραλία. Κάθε µονάδα φιλτραρίσµατος παρουσιάζει µία επιφάνεια 200 m². Πρόκειται για ένα σύστηµα χωρίς αποστράγγιση. Η στάθµη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα βρίσκεται µεταξύ 5,1 µ και εξαµενή φιλτραρίσµατος 6,6 µέτρα βάθους σε σχέση µε τις λίµνες. ρόµος του Mazagon Λίµνη αποθήκευσης Αγωγός τροφοδοσίας των λιµνών Πρωτογενής επεξεργασία- εξάµµωση Προ-επεξεργασία 50 m Υγρά απόβλητα Σχήµα Αρ. 16: Σχεδιάγραµµα εγκατάστασης (V. Mottier, F Brissaud, P. Nieto and Z. Alamy ) Περίπου 100 m 3 λυµάτων διοχετεύονται σε µία δεξαµενή. Κάθε στάδιο γίνεται σε δύο λίµνες φιλτραρίσµατος. Οι δεξαµενές λειτουργούν µε τη βοήθεια δύο χειροκίνητων βαλβίδων. Μία ακολουθία τροφοδοσίας λυµάτων για µια µονάδα φιλτραρίσµατος διαρκεί 40 µε 50 λεπτά, και αντιστοιχεί σε όγκο 130 m 3 /h. Μία µόνο δεξαµενή αδειάζει την ηµέρα σε κάθε µονάδα φιλτραρίσµατος. Τα υγρά απόβλητα διοχετεύονται στα φίλτρα άµµου µε τη βοήθεια αγωγών διανοµής (διάτρητοι αγωγοί). Η δειγµατοληψία έγινε σε 30, 60, 100, 150 και 200 εκατοστά βάθους µε τη βοήθεια γεωτρήσεων παρακολούθησης που εγκαταστάθηκανπου εγκαταστάθηκαν ειδικά για τη συγκεκριµένη διαδικασία. Η µονάδα επεξεργασίας στο Mazagon (Ισπανία) 27

30 Αποτελέσµατα Πρέπει να σηµειωθεί ότι τα υγρά απόβλητα δεν διοχετεύονται στην επιφάνεια φιλτραρίσµατος κατά οµοιογενή τρόπο. Το µισό της επιφάνειας κατακλύζεται µετά από πέντε λεπτά διανοµής των υγρών αποβλήτων, 75% µετά από 12 λεπτά και 90% µετά από 21 λεπτά. Παρατηρούµε µία παρεµφερή ανοµοιογένεια µετά το τέλος της τροφοδοσίας. Αυτό το µειονέκτηµα οφείλεται σε: ανοµοιόµορφη διανοµή από τους αγωγούς, µία µεγάλη τροφοδοσία σε σχέση µε την επιφάνεια φιλτραρίσµατος και της διεισδυτικότητας της άµµου, τις διαφορές ύψους στην επιφάνεια φιλτραρίσµατος, παρά τα συχνά καθαρίσµατα. Προκύπτει µια σηµαντική ανοµοιογένεια του φορτίου εφαρµοσµένη στο επίπεδο της επιφάνειας του χώρου φιλτραρίσµατος. 95% του όγκου της δεξαµενής τροφοδοσίας ξεπέρασαν δύο µέτρα βάθους δύο ώρες µετά την έναρξη της τροφοδοσίας. Η ταχύτητα διήθησης κυµαίνεται µεταξύ 1,1 και 2 m/h. Αποδόσεις Παραδοσιακές χηµικές παράµετροι Οι µετρηµένες αποδόσεις στις διάφορες χηµικές παραδοσιακές παραµέτρους είναι οι παρακάτω: Πίνακας 17: Αποδόσεις της εγκατάστασης Αποδόσεις την άνοιξη (1993)-µέση τιµή σε τέσσερις φάσεις τροφοδοσίας COD (mgo 2 /l) NH 4 (mgn/l) NO 2 (mgn/l) NO 3 (mgn/l) Υγρό απόβλητο ,5 0,02 2,3 Επεξεργασµένο νερό 36 0,5 0,08 28,2 Απόδοση επεξεργασίας 87 % 98 % Αποδόσεις το καλοκαίρι (1993)-µέση τιµή σε τρεις φάσεις τροφοδοσίας Υγρό ,8 0,02 3,0 Επεξεργασµένο νερό 35 0,3 0,14 32,4 Απόδοση επεξεργασίας 91 % 99 % Το COD µειώθηκε κατά 90% και περισσότερο από 98% από N-NH 4 οξειδώθηκε. Οι αποδόσεις σε COD και NH 3 είναι εποµένως εξαιρετικές. Όµως αυτά τα δεδοµένα µετρήθηκαν από µία µόνο καµπάνια συλλογής που διήρκεσε πέντε µήνες (από τον Μάρτιο µέχρι τον Αύγουστο 1993), γεγονός που δεν επιτρέπει να εξακριβώσουµε τη διατήρηση των αποδόσεων µακροπρόθεσµα. Η απολύµανση του µικροβιακού φορτίου Οι αποδόσεις σε ότι αφορά τη µείωση του µικροβιακού φορτίου µετρήθηκαν στα συνολικά κολοβακτηρίδια, τα παθογόνα κολοβακτηρίδια (e-coli) και τους στρεπτόκοκκους. Οι µέσες τιµές λήφθηκαν µε µετρήσεις που πραγµατοποιήθηκαν σε επτά στάδια. Το ποσοστό ελάττωσης εκφράζεται ως εξής: m = log (C i /C 0 ) Το αποτέλεσµα εκφράζεται σε µονάδες log (U log). µε C i = αριθµός µικροοργανισµών στο υγρό απόβλητο C 0 = αριθµός µικροοργανισµών στο φιλτραρισµένο νερό Αυτό το ποσοστό ελάττωσης είναι 1,2 U log για τα συνολικά κολοβακτηρίδια, 1,6 U log για τα κολοβακτηρίδια e-coli και 1,3 U log για τους στρεπτόκοκκους. Η µείωση του µικροβιακού φορτίου παραµένει εποµένως µέτρια για µία διαδικασία φιλτραρίσµατος στην άµµο. Αυτό οφείλεται κυρίως στη κοκκοµετρία της σχετικά χοντρής άµµου που χρησιµοποιείται και στην ανώµαλη υφή του υλικού. Οι αποδόσεις για αυτόν τον τύπο παραµέτρου είναι ακόµη µικρότερες από αυτές που επιτυγχάνονται από τα "παραδοσιακά" συµπαγή δίκτυα (ενεργές λάσπες, βακτηριδιακές κλίνες...). Βιβλιογραφικές παραποµπές που αφορούν τη µέθοδο φιλτραρισµού - διήθησης του Mazagon (Ισπανία) V. Mottier, F. Brissaud, P. Nieto and Z. Alamy Wastewater treatment by infiltration percolation: a case study, in Water Science and Technology, Vol. 41, P.P

31 Γενικά Φιλτράρισµα-διήθηση: µια κλασσική εγκατάσταση: η περίπτωση του Souillac Paille-Basse (Γαλλία - Département du Lot) Ο στόχος της επεξεργασίας είναι η προστασία του καρστικού υπόγειου υδροφορέα. Ο πληθυσµός που εξυπηρετούνταν όταν έγιναν οι µετρήσεις της απόδοσης (1993) ήταν των 900 ΙΚ και ήταν κατά κύριο λόγο εποχιακός πληθυσµός. Το δίκτυο αποχέτευσης είναι ένα ξεχωριστό δίκτυο και η ηµερήσια παροχή είναι ίση µε100 m 3 /d σε τιµές αιχµής. Περιγραφή του έργου Η εγκατάσταση αποτελείται από τα παρακάτω: Προ-επεξεργασία: καταθληπτική αντλία, εξαµενή καθίζησης- δεξαµενή χώνευσης (χωρητικότητα: ΙΚ), Τροφοδοσία: ανά δεξαµενή των 17 µέχρι 34 m 3, ανάλογα µε την ικανότητα της λίµνης που χρησιµοποιείται: Τροφοδοσία µε αντλία στα 40 m 3 /h. Οι αντλίες ελέγχονται µε φλοτέρ, η διανοµή µεταξύ των λιµνών ελέγχεται µε χειροκίνητο τρόπο, η διανοµή στις λίµνες ήταν διαδοχικά ως εξής: - αρχική διαµόρφωση: 3 σηµεία τροφοδοσίας ανά λίµνη, µε ισοδιανοµή ανά σωλήνα υπερχείλισης, - τελική διαµόρφωση: 2 σηµεία τροφοδοσίας ανά υπό-µονάδα. Λίµνες: αρχική διαµόρφωση: 2 λίµνες των 400 m² η κάθε µία, Τελική διαµόρφωση: διαµερισµατοποίηση των λιµνών σε υπο-µονάδες των 130 ή 200 m². Σύστηµα φιλτραρίσµατος Άµµος µεταφερόµενη (d10 = 0,21 mm, συντελεστής οµοιοµορφίας = 2,4), πάχος: 0,80 m, Αποχετευτικό στρώµα: cm από χαλίκι. Απόρριψη: φιλτράρισµα επί τόπου προς τον υπόγειο υδροφορέα Λειτουργία Τροφοδοσία ανά λεκάνη των 0,13 m ή 0,26 m κατά στην αρχική διαµόρφωση και των 0,085 m ή 0,17 m κατά στην τελική διαµόρφωση, Η διάρκεια των περιόδων λειτουργίας είναι εξαιρετικά µεταβλητή, από µία µέρα µέχρι ένα µήνα. Γενικά µία µόνο λίµνη είναι σε λειτουργία, Καθηµερινά ύψος νερού στη δεξαµενή σε λειτουργία: h = 50 cm/d. Αποδόσεις Πίνακας 18: Αποδόσεις της εγκατάστασης Υγρά απόβλητα µετά από καθίζηση MES (mg/l) COD (mg/l) BOD 5 (mg/l) NTK (mg/l) N-NO 3 (mg/l N) < 1 70* - 1 Κολοβακτηρίδια e-coli/ 100 ml * µέση τιµή επηρεασµένη από ορισµένες εξαιρετικά υψηλές τιµές. Υγρά απόβλητα διήθησης Το µολυσµατικό φορτίο των καθιζηµένων υγρών αποβλήτων είναι τέτοιο ώστε η οξείδωση επιτρέπεται µόνο µε τον όρο ότι ασκούνται καθηµερινά υδραυλικά φορτία το πολύ ίσα µε 15 cm/d. εδοµένου ότι τα ασκούµενα φορτία είναι τουλάχιστον 3 µε 5 φορές µεγαλύτερα η οξείδωση δεν είναι παρά µόνο µερική. Η λύση συνίσταται στο να αλλαχθεί η υπο-λεκάνη σε κάθε νέα απόρριψη. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται εξοπλισµός υψηλής τεχνολογίας (τηλεχειριζόµενες µηχανικές βαλβίδες). Τα µεγάλα υδραυλικά φορτία ή ακόµη και τα πολύ µεγάλα για ένα µικρό πάχος δεξαµενών φιλτραρίσµατος δεν επιτρέπουν να επιτευχθεί υψηλό βαθµό µείωσης του µικροβιακού φορτίους. Βιβλιογραφικές παραποµπές που αφορούν το φιλτράρισµα διήθηση του Souillac Paille-Basse Brissaud F , Epuration des eaux usées urbaines par infiltration percolation: état de l'art et études de cas, Etude Inter Agences n 9, Agences de l'eau, Ministère de l'environnement, Paris. 29

32 Φίλτρα φυτεµένα σε κάθετη ροή: η εµπειρία της Νέας Μαδύτου - Μόδι (Ελλάδα) Γενικά Το 1991 µε πρωτοβουλία της ευρωπαϊκής κοινότητας, ένα πρόγραµµα αξιολόγησης µονάδων καθαρισµού µε φυτε- µένα φίλτρα κάθετης ροή εφαρµόστηκε στην Ελλάδα στην κοινότητα της Νέας Μαδύτου - Μόδι. Η διαστασιολόγηση πραγµατοποιήθηκε µε βάση εµπειρίες στην Αγγλία (Montgomery Watson, University of Portsmouth, Camphill Water) και τη Γαλλία (Société d'ingénierie Nature et Technique, SINT), µε κύριο στόχο να επιδείξουν: την αποτελεσµατικότητα της επεξεργασίας µε τον ελάχιστο ηλεκτροµηχανολογικο εξοπλισµό, την καλή ενσωµάτωση της διαδικασίας στο περιβάλλον, την ανάπτυξη ενδιαφέροντος, ευαισθητοποίησης και υπευθυνότητας της τοπικής κοινότητας γύρω από το θέµα της επεξεργασίας, µείωση του κόστους επένδυσης και συντήρησης, τη δυνατότητα τοπικής επαναχρησιµοποίησης των λασπών και του επεξεργασµένου υγρού. Η µονάδα αυτή είναι µία από τις µεγαλύτερες µε φυτευτά φίλτρα κάθετης ροής στον κόσµο. Η ικανότητα της είναι για 3500 ισοδύναµους κατοίκους. Τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούνιο του 1995 και η λειτουργία και απόδοσή της παρακολουθούνταν επί 2 χρόνια γεγονός που δεν επιτρέπει να εξακριβώσουµε τη διατήρηση των αποδόσεων µακροπρόθεσµα. Περιγραφή του έργου Το σύνολο της ροής περνάει από µία αυτόµατη ραβδωτή σχάρα που µπορεί να λειτουργήσει σαν χειροκίνητη σχάρα. Σύστηµα πρωτογενούς επεξεργασίας ύο διαφορετικά συστήµατα πρωτογενούς επεξεργασίας πραγµατοποιήθηκαν προκειµένου να δοκιµασθούν οι αποδόσεις: Το δίκτυο Α δέχεται περίπου 2/3 της ροής µέσα σε µία δεξαµενή καθίζησης - δεξαµενή χώνευσης. Οι λάσπες διοχετεύονται σε στρώµατα αποξήρανσης (κάθετα φίλτρα σύµφωνα µε τον Liénard et al ). Το δίκτυο Β δέχεται περίπου 1/3 της ροής. Αποτελείται από 4 κάθετα φίλτρα διαστάσεων από 0,6 m 2 /ΙΚ ήτοι µια επιφάνεια των 620 m 2. Λειτουργούν ανά δύο διαδοχικά κάθε δεύτερη βδοµάδα. Σύστηµα δευτερογενούς επεξεργασίας ύο µονάδες κάθετων φίλτρων αποτελούν αυτή τη µονάδα. Τα νερά µετα από καθίζηση της ροής Α µεταφέρονται σε µια πρώτη µονάδα 8 κάθετων φίλτρων µέσω ενός σιφονιού συνολικής επιφάνειας 1360 m 2 διαστάσεων 0,6 m 2 /ΙΚ. 6 µε 8 φίλτρα δέχονται ταυτόχρονα τα νερά και 2 είναι σε στάση. Τα νερά της ροής Β προερχόµενα από την πρώτη µονάδα στέλνονται στα 2 φίλτρα διαστάσεων 0,3 m 2 /ΙΚ για µία συνολική επιφάνεια 340 m 2. Λειτουργούν εναλλακτικά εβδοµαδιαίως. Η δεύτερη µονάδα δέχεται το σύνολο των νερών που προέρχονται τις προηγούµενες. Πρόκειται για 6 κάθετα φίλτρα διαστάσεων 0,35 m 2 /ΙΚ για µία συνολική επιφάνεια των 1170 m 2. 4 τροφοδοτούνται ταυτόχρονα και 2 σε στάση. Ο επόµενος πίνακας συνοψίζει τα χαρακτηριστικά των φίλτρων: Πίνακας 19: Αποδόσεις της µονάδας Ροή Β Πρώτο στάδιο Ροή Β εύτερο στάδιο, βήµα 1 Ροή Α εύτερο στάδιο, βήµα 1 ιαστασιολόγηση (m 2 /ΙΚ) 0,6 0,3 0,6 0,35 Συνολική εµβαδόν επιφάνειας (m 2 ) Αριθµός φίλτρων Επιφάνεια ανά φίλτρο(m 2 ) (2x140) + (2x170) Ύψος υποστρώµατος Άµµος (m) - 0,15 0,15 0,15 Ψιλό χαλίκι (m) 0,70 0,60 0,60 0,60 Χοντρό χαλίκι (m) 0,10 0,10 0,10 0,10 Στρώµα αποχέτευσης (m) 0,15 0,15 0,15 0,15 Ροή Α+Β εύτερο στάδιο, βήµα 2 Σύστηµα τριτογενούς επεξεργασίας ύο δεξαµενές εγκατεστηµένες µετά τα φίλτρα έχουν ως ρόλο να ελαττώσουν τον αριθµό των παθογόνων οργανισµών προκειµένου να επιτραπεί η ανακύκλωση του νερού για άρδευση. Οι δύο δεξαµενές έχουν ίδια χαρακτηριστικά: ήτοι 1,5 m µε 2 m βάθος για συνολικό όγκο αποθήκευσης των 4500 µε 7000 m 3. 30

33 Εφαρµογή Q Στεγανοποίηση Λόγω της ανεπαρκούς διαπερατότητας του εδάφους, πραγµατοποιήθηκε µία στεγανοποίηση. Οι συνθήκες στην Ελλάδα έχουν ως δεδοµένο τη φθηνότερη τιµή του µπετόν απ' ότι µία γεωµεµβράνη για την υλοποίηση αυτού του στόχου. Υλικά ιάφορα υλικά επένδυσης βρέθηκαν επί τόπου (χαλίκια πλυµένα, άµµος, βότσαλα για την διήθηση). 4 κλίνες αποξήρανσης λασπών(560 m²) Καθίζηση Χώνευση Προ-επεξεργασία Σχάρα 4 κάθετα φίλτρα (620 m²) 8 κάθετα φίλτρα (1360 m²) 2 κάθετα φίλτρα (340 m²) Αποδόσεις Οι αποκτηθείσες αποδόσεις σε δύο χρόνια µελέτης δείχνουν µία σηµαντική µείωση τουbod 5, του COD, των ΑΣ (MES) όπως και µία ενεργή νιτροποίηση. Πίνακας Αρ. 20: Μέσες αποδόσεις µετά από µελέτη δύο ετών (Τελική έκθεση, πρόγραµµα Life) Σχήµα Αρ. 17: Σχήµα του δικτύου (Montgomery Watson ) 6 κάθετα φίλτρα (1170 m²) Παράµετροι Ειδικότερα, για τα διάφορα στάδια της διαδικασίας, µπορούµε να κάνουµε τις ακόλουθες παρατηρήσεις Οι αποκτηθείσες αποδόσεις στα δίκτυα Α και Β καταδεικνύουν το ενδιαφέρον τροφοδοσίας ακατέργαστων λυµάτων σε κάθετα φίλτρα. Οι αποδόσεις είναι % για τα ΑΣ (MES), 50 µέχρι 80 % για τα BOD 5 και 12,5 µε 37,5 % για το NH4+ κατά µέσο όρο για τα υγρά Α και Β αντίστοιχα. Η λειτουργία χωρίς εργασίες καθίζησης επιτρέπει να αποφύγουµε τις επιπλέον δαπάνες που δηµιουργούνται από τη διαχείριση των λασπών, και στην περίπτωσή µας, η πραγµατοποίηση της κλίνης αποξήρανσης των λασπών. Το υγρό εκροής είναι επιπλέον καλά οξυγονωµένο στην έξοδο των φίλτρων, γεγονός που ευνοεί τη συνέχεια της επεξεργασίας. Σύστηµα δευτερογενούς επεξεργασίας, βήµα 1: Η αποτελεσµατικότητα της επεξεργασίας στην οργανική ύλη και στα ΑΣ (MES) οδηγεί σε συγκεντρώσεις εξόδου της τάξης των 20 mg/l για το BOD 5 και τα ΑΣ (MES). Η συγκέντρωση σε διαλυµένο O 2, αυξάνει µέσα στα δύο δίκτυα διατηρώντας τη διαφορά που δηµιουργείται από το πρώτο στάδιο. Σύστηµα δευτερογενούς επεξεργασίας, στάδιο 2: Τα δύο υγρά αναµιγνύονται πριν από αυτό το στάδιο. Η µείωση των ΑΣ (MES) και του BOD 5 σε επίπεδα της τάξης των 5-10 mg/l συνοδεύεται µε µία νιτροποίηση σχεδόν ολοκληρωµένη (NH4 + 0). Έχουν γίνει µετρήσεις συγκεντρώσεων της τάξης των 45 mg/l σε N-NO 3. Η απονιτροποίηση παραµένει εποµένως χαµηλή εφ όσον φθάνει µόνο το 40 %. Συµπέρασµα Είσοδος Εξοδος κάθετων φίλτρων Ελάχιστες τιµές DBO 5 (mg/l) ,7 DCO (mg/l) ,9 MES (mg/l) 5 1,1 NH 4 (mg/l) 497 4,7 0,75 N-NO 3 (mg/l) 2, ,9 24 P-PO 4 (mg/l) ,8 Συνολικά κολοβακτηρίδια (cfu/100ml) 8, , (4, µέσα στις δεξαµενές) 689 Κολοβακτηρίδια κοπράνων (cfu/100ml) 2, , (8, µέσα στις δεξαµενές) 285 Η ποιότητα του υγρού στην έξοδο των σταδίων του φίλτρου σε ότι αφορά τα COD, BOD 5 και τα MES τηρεί τις ευρωπαϊκές οδηγίες(< 25 mg/l σε BOD 5 και 35 mg/l σε ΑΣ (MES). Η τροφοδοσία λυµάτων σε ένα πρώτο στάδιο των φίλτρων είναι προτιµότερη τόσο για την ποιότητα της επεξεργασίας όσο και το κόστος της επένδυσης. Τα φίλτρα επιτρέπουν µία πολύ καλή νιτροποίηση. Οι µεταβολές της ποιότητας επεξεργασίας (Montgomery Watson ) είναι συνυφασµένες µε τις µεταβολές του φορτίου, της θερµοκρασίας και της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας που οφείλονται στις εποχές. Όµως τα φίλτρα είναι αποτελεσµατικά σαν ζώνη απορροφήσεως και η ποιότητα της απόρριψης είναι σχεδόν σταθερή καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Αυτός ο τύπος του σταθµού ανταποκρίνεται πολύ καλά στις µεταβολές του φορτίου και της θερµοκρασίας. Βιβλιογραφικές παραποµπές που αφορούν τα φυτεµένα φίλτρα µε κάθετη ροή της Νέας Μαδύτου - Μόδι (Ελλάδα) Montgomery W., (1997), Demonstration project in the treatment of domestic wastewater with constructed wetlands. Stage II - Monitoring of Maintenance. Final report. LIFE95\UK\A13\GR\181\THE. Liénard A., Duchène Ph., Gorini D. (1995), A study of activated sludge dewatering in experimental reed-planted or unplanted sludge drying beds.wat. Sci.Tech., 32 (3), pp

34 Υβριδικό σύστηµα (µικτό) (φυτεµένα φίλτρα κάθετης και οριζόντιας ροής): περίπτωση του Oaklands Park, Newnham-on-Severn, Gloucestershire (Ηνωµένο Βασίλειο) Γενικά Το υβριδικό µικτό σύστηµα κατασκευάστηκε τον Ιούλιο 1989 για να εξυπηρετήσει την τοποθεσία Camphill Village Trust στην περιφέρεια του Newnham στην ελώδη εκβολή του ποταµού Severn (δυτική Αγγλία). Το κίνηµα του Camphill είναι µία διεθνής φιλανθρωπική οργάνωση που κατασκευάζει και διαχειρίζεται κέντρα υποδοχής και διαβίωσης για αναξιοπαθούντες. Οι κοινότητες του Camphill εφαρµόζουν οργανικές µεθόδους καλλιέργειας και γεωργίας. Μετά την κατασκευή αυτού του πρώτου συστήµατος το 1989, πολλές άλλες εγκαταστάσεις αυτού του τύπου δηµιουργήθηκαν σε άλλες κοινότητες του Camphill, οπως επίσης και από πολλές άλλες παρεµφερείς φιλανθρωπικές οργανώσεις. Περιγραφή του έργου Το σύστηµα του Oaklands Park σχεδιάστηκε αρχικά για να εξυπηρετήσει 98 ΙΚ αλλά επεξεργάζεται στην πραγµατικότητα µόνο τις απορρίψεις που αντιστοιχούν σε 65 ΙΚ. Το σύστηµα που µπορούµε να παρατηρήσουµε στο παρακάτω σχήµα παρουσιάζει δύο µονάδες κάθετων φίλτρων που τροφοδοτούνται διαλειπτικά, συνολικής επιφάνειας 63 m 2 ακολουθούµενης από δύο µονάδες οριζόντιων φίλτρων που τροφοδοτούνται συνεχώς παρουσιάζοντας µία συνολική επιφάνεια των 28 m 2. Η συνολική επιφάνεια είναι µόνο 1,4 m 2 /ΙΚ. Το παρακάτω σχήµα σε διατοµή δείχνει τη δοµή των κάθετων φίλτρων στο πρώτο και δεύτερο στάδιο. Κάθε κάθετο φίλτρο τροφοδοτείται 1 µε 2 µέρες και µετά αφήνεται σε στάση για 10 µέρες περίπου. Αυτό επιτρέπει την αποξήρανση των φίλτρων µεταξύ των τροφοδοσιών και εµποδίζει το φράξιµο από την καθαριστική βιοµάζα. Ο έλεγχος της τροφοδοσίας γίνεται µε το χέρι από τα µέλη της κοινότητας. Τα οριζόντια φίλτρα τροφοδοτούνται συνεχώς. Σηπτικός βόθρος Παροχή = 9,8 m 3 /ηµέρα Σχήµα Αρ. 18: Μικτό σύστηµα του Oakland Park (Cooper et al, 1996) 6 φυτευτά φίλτρα κάθετης ροής από φυτο-πλέγµατα (6 x 8 m²) τροφοδοτούµενα µε ασυνεχή τρόπο Μονάδα 1 (κάθετο φίλτρο) 3 φίλτρα (3 x 5 m²) Schoenoplectus - Iris Phragmites Μονάδα 2 (κάθετο φίλτρο) καταρράκτης Σηπτικός βόθρος ανακύκλωση Iris Μονάδα 3 (φίλτρο κάθετο ή οριζόντιο) Acorus carex Sparganium Schoenoplectus Μονάδα 4 (οριζόντιο φίλτρο - 20 m²) Έλος σταθεροποίησης (90m²) Typha Απόρριψη Μονάδα 5 Oakland Park (Ηνωµένο Βασίλειο) Κανάλια Αποχετευτικός σωλήνας Θρυµατισµένη άµµος Μικρό πλυµµένο χαλίκι (6 mn) Πλυµµένο στρόγγυλο χαλίκι (12 mn) Πλυµµένο στρόγγυλο χαλίκι (30-60mn) 32 Κλίση 1 % Γεωιστός Γεωργικό αποχετευτικό δίκτυο Μεγάλες πέτρες Απόρριψη Σχήµα Ν 19: Εγκάρσια τοµή των κάθετων φίλτρων

35 Αποδόσεις Μία σύνοψη αποδόσεων από 47 µετρήσεις που έγιναν τον Αύγουστο 1989 και τον Μάρτιο 1990 παρουσιάζεται παρακάτω (Bryan et Findlater / WRc , Cooper και al και Cooper ). Πίνακας 21: Αποδόσεις του µικτού συστήµατος του Oakland Park (µέσες τιµές από 47 πραγµατοποιηθείσες µετρήσεις µεταξύ Αυγούστου 1989 και Μαρτίου 1990) Παράµετρος, mg/litre Υγρά Μονάδα IΜονάδα II Μονάδα III Μονάδα IV Μονάδα V DBO Αιωρούµενα σώµατα NH 4 N 50,5 29,2 14,0 15,4 11,1 8,1 NO 3 N + NO 2 N 1,7 10,2 22,5 10,0 7,2 2,3 Ορθοφωσφορικό άλας 22,7 22,7 16,9 14,5 11,9 11,2 Μονάδα I: 6 φίλτρα κάθετα χρησιµοποιηµένα µε διαλείψεις (περιστροφή => 1 λειτουργία 5 στάσεις) Μονάδα II: 3 φίλτρα κάθετα χρησιµοποιηµένα µε διαλείψεις (περιστροφή => 1 λειτουργία 3 στάσεις Μονάδα III:1 φίλτρο οριζόντιο Μονάδα IV:1 φίλτρο οριζόντιο Μονάδα V: Έλος σταθεροποίησης Μία δεύτερη σειρά 17 µετρήσεων έλαβε χώρα κατά την περίοδο από το εκέµβριο 1990 µέχρι τον Αύγουστο Τα αποτελέσµατα αυτής της σειράς επιβεβαιώνουν αυτά που παρουσιάζονται στον παραπάνω πίνακα. Η εξάλειψη του BOD 5 και των αιωρούµενων στερεών µέσα στις µονάδες θέτοντας σε λειτουργία τα κάθετα φίλτρα είναι ικανοποιητική και επιτρέπει να τηρηθούν τα πρότυπα της Οδηγίας περί αστικών υγρών αποβλήτων. Σηµειώνουµε µία σχετική ρύπανση του επεξεργασµένου νερού στο στάδιο της λίµνης σταθεροποίησης σε ότι αφορά το BOD 5 και τα αιωρούµενα στερεά. Αυτό οφείλεται στην ανάπτυξη των φυκών που προστίθενται στο BOD 5 και παράγουν αιωρούµενα σωµατίδια. Η µείωση σε ορθοφωσφορικά άλατα και NH 4+ είναι επίσης πολύ χαµηλή σ' αυτό το επίπεδο. Η νιτροποίηση είναι πολύ υψηλή στις µονάδες που θέτουν σε λειτουργία τα οριζόντια φίλτρα. Το βλέπουµε στη µείωση των NH + 4 και στην ταυτόχρονη αύξηση των NO3 - + NO2 -. Όµως, το επίπεδο II δεν επιτρέπει να επιτευχθεί µία ολοκληρωµένη νιτροποίηση. Πρέπει να σηµειώσουµε τις σηµαντικές αυξήσεις αζωτικών συστατικών NO NO2 - στα κάθετα φίλτρα και στη συνέχεια µία µείωση στη στάθµη των µονάδων III και IV παρά τη σχετικά χαµηλή συγκέντρωση σε BOD 5. Αυτό φαίνεται να αποτελεί ένδειξη για την ύπαρξη µηχανισµών απονιτροποίησης στο επίπεδο των οριζόντιων φίλτρων ενισχυµένων από την µακρά περίοδο παραµονής που χαρακτηρίζει αυτά τα στάδια. Μία απονιτροποίηση λαµβάνει χώρα στη µονάδα των δύο κάθετων φίλτρων όπου το σύνολο των συστατικών NH NO NO2 - είναι λιγότερο σηµαντικό (36,5 mg N / litre) από τη συγκέντρωση σε NH4 + που εισέρχεται στο σύστη- µα (50,5 mg N/litre). Η µέτρηση της συγκέντρωσης σε NH + 4 στα υγρά απόβλητα υποτιµά πιθανόν το φορτίο σε πραγµατικό άζωτο. Πράγµατι, τα λύµατα περιέχουν ουρία (προερχόµενη απο ούρα), που µπορεί να κάνει 20 ώρες για να υδρολυθεί σε ΝΗ 3 και δεν ανιχνεύεται µε την αναλυτική µέθοδο που επιτρέπει τον προσδιορισµό των NH4N. Το πραγµατικό φορτίο σε αζωτική ρύπανση βρίσκεται περίπου στα mg N/litre. Αυτή η πρώτη εµπειρία του µικτού συστήµατος ήταν µία πραγµατική επιτυχία. Καταδείχθηκε έτσι ότι η συνδυασµένη χρήση οριζόντιων και κάθετων φίλτρων επιτρέπει την µείωση του BOD 5 στα 20 mg/l, τα αιωρούµενα σώµατα στα 30 mg/l και να αποκτηθεί σηµαντική νιτροποίηση. Βιβλιογραφικές παραποµπές που αφορούν το υβριδιακό σύστηµα του Oaklands Park Bryan D and Findlater B C, (1991),The modified Max Planck Institute Process- a review of the operation of a vertical flow Reed Bed Treatment System at Oaklands Park,WRc Report UC 1264,WRc Swindon, UK. Burka U and Lawrence P C (1990),A new community approach to wastewater treatment with higher plants. pp in P F Cooper and B C Findlater (Editors), Constructed Wetlands in Water Pollution Control, Pergamon Press, Oxford, UK. Cooper P F, Job G D, Green M B and Shutes R B E (1996), Reed Beds and Constructed Wetlands for Wastewater Treatment.pp206 WRc Publications, Medmenham, Marlow, Buckinghamshire, UK. Cooper P F (2001), Nitrification and denitrification in Hybrid Constructed Wetland systems. Chapter 12 in Transformations in Natural and Constructed Wetlands,Vymazal, J (Editor)to be published by Backhuys Publishers, Leiden, The Netherlands in February, 2001 from paper presented at workshop of the same name held at Trebon, Czech Republic. Seidel K (1978), Gewässerreinigung durch höhere Pflanzen, Zeitschrift Garten und Landschaft, H1, pp

36 Φυσική λίµνη σταθεροποίησης: περίπτωση της µονάδας στο Vauciennes (Γαλλία - département de l'oise). Γενικά Η φυσική λίµνη σταθεροποίησης του Vauciennes περιλαµβάνει τρεις λίµνες στη σειρά. Η διαδοχή των λιµνών είναι η ακόλουθη: µία λίµνη µε µικρόφυτα, µία λίµνη µε µακρόφυτα, µία µικτή λίµνη. Οι αποδόσεις αυτής της εγκατάστασης καταγράφηκαν µε ακρίβεια από τον Οκτώβριο 1981 µέχρι τον Ιούλιο 1991 από το SATESE de l'oise και το CEMAGREF, µετά από αίτηµα του Agence de l'eau Seine-Normandie (Schetrite S ). Περιγραφή του έργου Η διάστασιολόγηση χαρακτηρίζεται από τις παρακάτω παραµέτρους, ονοµαστική ικανότητα: 1000 ισοδύναµους κατοίκους, ηµερήσιοι όγκοι: 150 m 3 /ηµέρα, ροή αιχµής: 24,5 m 3 /h, ηµερήσιο φορτίο: 54 kg BOD 5 / ηµέρα. Το δίκτυο συλλογής των λυµάτων είναι από την µια πλευρά ψευδο-χωριστικό (εξοπλισµένο µε υπερχειλιστές νερών σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης) και από την άλλη, διαχωριστικό. Χειροκίνητη εσχάρωση Κανάλι µέτρησης Επιφάνεια: m² Βάθος: 1,1 m 1 η Λίµνη µε µικρόφυτα Επιφάνεια: m² Βάθος: 0,5 m 2 η Λίµνη µε µικρόφυτα Επιφάνεια: m² Βάθος: 0,4 m µε 1 m 3 η µικτή λίµνη Αποδόσεις Κανάλι µέτρησης Σχήµα Αρ. 20: Λίµνη σταθεροποίησης του Vauciennes Οι αποδόσεις εκφρασµένες σε µέσες τιµές προέρχονται από 11 χρονικές µετρήσεις µεταξύ Οκτωβρίου 1981 και Ιουλίου 1991, και παρουσιάζονται παρακάτω. Πίνακας 22: Αποδόσεις των εγκαταστάσεων BOD 5 (mg/l) COD (mg/l) SS (mg/l) Άζωτο Kdedhal (mg/l) NH 4 (mg/l) Μέσες συγκεντρώσεις ακατέργαστων λυµάτων Μέσες ποιοτικά χαρακτηριστικά εξόδου - * 83,6 34,7 13,9 9 4,6 Συνολικός Φώσφορος (mg/l) * Το BOD 5 µετρήθηκε σε δείγµατα εξόδου από τρεις λίµνες µέχρι την 6η χρονική µέτρηση (Απρίλιος 85).Λαµβάνοντας υπ' όψιν τις αµφιβολίες στην ληφθείσα τιµή (παρουσία φυκών, πικροδάφνη...), δεν ξαναµετρήθηκε µετά αυτήν την ηµεροµηνία. Αυτό έγινε κυρίως για να αποφευχθούν αυτού του τύπου οι επιπτώσεις που η οδηγία "αστικά υγρά απόβλητα" διευκρινίζει ότι οι αναλύσεις των απορρίψεων που προέρχονται από τέτοιου τύπου εγκαταστάσεις πρέπει να πραγµατοποιούνται σε φιλτραρισµένα δείγµατα. 34

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού ιαχείριση Α οβλήτων Υποµονάδες βιολογικού καθαρισµού υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού Για τη βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων χρησιµοποιούνται στην πράξη κατάλληλες τεχνικές εγκαταστάσεις, οι υποµονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3 ΕΝΕΡΓΟΣ ΙΛΥΣ Τύπος Χαµηλή φόρτιση Μέση Φόρτιση Υψηλή Φόρτιση F/M Kg BOD 5 / kg SS.d F/M < 0,15 F/M < 0,07 0,15F/M> 0,4 Φορτίο BOD (Cv) Kg BOD 5 / m 3.d Cv

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

denitrification in oxidation ditch) mg/l.

denitrification in oxidation ditch) mg/l. 2.3 Συνοπτική εξέταση των συστηµάτων απονιτροποίησης Αρχική προτεταµένη απονιτροποίηση Η πρώτη λύση για µία µονάδα προτεταµένης απονιτροποίησης προτάθηκε από τους Ludzack και Εttinger (1962). Το εισερχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. ΣΩΤΗΡΑΚΗΣ Ηλεκτρ/γος Μηχ/γος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Κολοκοτρώνη 32, Ρόδος 85100 τηλ.2241020970, fax:2241075350 e-mail: soti@otenet.gr ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο SBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ ΜΟΝ. Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο MBBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει ολοκληρωμένες,

Διαβάστε περισσότερα

Bιολογικός καθαρισµός Aqua-Simplex pionier / business / solo

Bιολογικός καθαρισµός Aqua-Simplex pionier / business / solo Bιολογικός καθαρισµός Aqua-Simplex pionier / business / solo Οικονοµικός Εύκολος στη συντήρηση Άοσµος και διακριτικός Σίγουρος στην απόδοση Πιστοποιηµένος Μια µικρή επένδυση µε µεγάλο όφελος Βιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR)

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR) aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 aquabio SBR ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. aquabio.gr ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ AQUABIO SBR ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. aquabio.gr ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ AQUABIO SBR ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT (ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗ) ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIO compn

COMPACT (ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗ) ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIO compn COMPACT (ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗ) ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIO compn Οι compact μονάδες βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων AS VARIOcomp Ν παραδίδονται έτοιμες προς τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων BIO OXIMAT Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων Περιγραφή συστήματος BIO OXIMAT Το σύστημα BIO OXIMAT KP του οίκου ENEKA ACTIVA είναι μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές παραγγελίες για εξυπηρέτηση των ατομικών αναγκών πελατών. Επεξεργασία σε ανώτατο επίπεδο π.χ. 10:10:2 για BOD:SS:NH4

Ειδικές παραγγελίες για εξυπηρέτηση των ατομικών αναγκών πελατών. Επεξεργασία σε ανώτατο επίπεδο π.χ. 10:10:2 για BOD:SS:NH4 Η σειρά HiPAF είναι ένα σύστημα επεξεργασίας αστικών αποβλήτων σχεδιασμένο ειδικά για να ικανοποιήσει και τους πιο απαιτητικούς πελάτες. Συνδυάζοντας ευελιξία, αξιοπιστία, ικανή προεργασία και στιβαρή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΒΡΥΛΛΑΚΗΣ ΜΑΝ. & ΣΙΑ Ο.Τ.Ε.Ε. ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΕΠΕ ΣΕΛΛΙΑ ΔΗΜΟΥ ΑΓ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ - ΡΕΘΥΜΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ 4,8 tn τυρόγαλα / ημέρα στην αιχμή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Εισαγωγή στις βαθµίδες βιολογικών καθαρισµών Ε εξεργασία καθαρισµού λυµάτων Αποµάκρυνση, εξουδετέρωση ή κατάλληλη τροποποίηση των επιβλαβών χαρακτηριστικών των λυµάτων ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000-2006 Ε.Π. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΜΕΤΡΟ 2.1 ΕΡΓΟ: Κοινοπραξίες Ε+Τ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

IDRASCREEN TM. Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων

IDRASCREEN TM. Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων IDRASCREEN TM Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων IDRASCREEN Το µόνο πραγµατικά αυτό-καθαριζόµενο κόσκινο Οι µονάδες IDRASCREEN αντιπροσωπεύουν την σειρά υψηλής χωρητικότητας αυτόκαθαριζόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ Αστικά λύµατα περιέχονται στους υπονόµους του αποχετευτικού συστήµατος που µεταφέρει τα ακάθαρτα νερά µιας ανθρώπινης κοινότητας. Τα αστικά λύµατα προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Τι είναι; BI-CHEM XP146 βιο-ενζυµατικό προϊόν σε σκόνη που περιέχει: Ένζυµα: τύποι πρωτεάσης, αµυλάσης, κυτταρινάσης και λιπάσης Αναερόβια βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία Dialynas S.A. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ελ. Βενιζέλου 15, 73100, Χανιά Τηλ. 28210-51250, fax. 28210-51260 www.dialynas.com, dk@dialynas.com Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση της λειτουργίας

Παρακολούθηση της λειτουργίας Παρακολούθηση της λειτουργίας βιολογικών καθαρισμών Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων 1 Για τον έλεγχο της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

συστήματα προαπονιτροποίησης είναι η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη νηματοειδών μικροοργανισμών.

συστήματα προαπονιτροποίησης είναι η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη νηματοειδών μικροοργανισμών. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σύστημα ενεργού ιλύος είναι το πιο διαδεδομένο και αποτελεσματικό σύστημα βιολογικής επεξεργασίας αστικών λυμάτων, όσον αφορά τόσο στην ποιότητα εκροής όσο και στην οικονομία του. Αναπτύχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο MBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει ολοκληρωμένες,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού ΙΙ Μονάδες Βιολογικού Καθαρισµού (συν.) Χαλικοδιϋλιστήριο, ραστική λάσπη (ενεργή ιλύς) εξαµενές σταθεροποίησης Άρδευση Τεχνητοί υγρότοποι Οριζόντιας ελεύθερης ροής Κατακόρυφης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Pre-engineered ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ SBR ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AQUAmax Professional G/GS

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Pre-engineered ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ SBR ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AQUAmax Professional G/GS ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Pre-engineered ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ SBR ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AQUAmax Professional G/GS Η ΜΕΘΟΔΟΣ SBR Η μέθοδος SBR (Sequential Batch Reactor) για τη βιολογική επεξεργασία λυμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIOcompact K (5-25 Μ.Ι.Π.)

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIOcompact K (5-25 Μ.Ι.Π.) ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ AS VARIOcompact K (5-25 Μ.Ι.Π.) Οι μονάδες βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων AS VARIOcompact K παραδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τομέας Περιβάλλοντος και Χρήσης Ενέργειας Εργαστήριο Τεχνολογίας Περιβάλλοντος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (3 ο ΕΞΑΜΗΝΟ)

Διαβάστε περισσότερα

ΧλέτσηςΑλέξανδρος Μηχανολόγοςμηχανικός

ΧλέτσηςΑλέξανδρος Μηχανολόγοςμηχανικός ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΡΕΥΣΗΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΑΣΤΙΚΑ ΛΥΜΑΤΑ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΧλέτσηςΑλέξανδρος Μηχανολόγοςμηχανικός ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά της διεργασίας της

Τα βασικά της διεργασίας της Τα βασικά της διεργασίας της ενεργού ιλύος Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων 1 Γιατί είναι απαραίτητη η επεξεργασία Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή Μέταλλο Μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση (mg/kg ξηράς ουσίας) Cd 5 Cr(ολικό) 500 Cu 800 Hg 5 Ni 200 Pb

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων: Ένας ζωντανός οργανισμός στην υπηρεσία του εργοστασίου.

Εγκαταστάσεις βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων: Ένας ζωντανός οργανισμός στην υπηρεσία του εργοστασίου. Εγκαταστάσεις βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων: Ένας ζωντανός οργανισμός στην υπηρεσία του εργοστασίου. Οι τρεις βασικές διεργασίες οι οποίες διακρίνονται στην επεξεργασία των λυμάτων σε εργοστάσια τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε Εισηγητής: Κ. Σταµπεδάκης Τµήµα: R&D ENVIRONMENTAL PROTECTION ENGINEERING S.A. 1 Περιεχόµενα Περιγραφή του προβλήµατος Συστήµατακενούγιατην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. aquabio.gr. ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ aquabio ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΚΛΑΣΣΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ. ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ aquabio SBR

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. aquabio.gr. ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ aquabio ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΚΛΑΣΣΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ. ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ aquabio SBR aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΠΛ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΡΓΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΡΟΗΓΜΕΝΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΠΙΣΙΝΕΣ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

DANAHER. DANAHER το 1999.

DANAHER. DANAHER το 1999. HACH LANGE Η συνεργασία δύο κορυφαίων οικογενειακών επιχειρήσεων που ακόµη µεγαλώνει!!! Ιδρύθηκε το 1942 από τους Clifford και Kathryn Hach στην Αϊόβα, στις Η.Π.Α. Ιδρύθηκε το 1933 από τον Dr Bruno Lange

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Σε τι αποσκοπεί ο Βιολογικός Καθαρισµός των Αποβλήτων ΕίναιΕίναι από τους πιο αποτελεσµατικούς τρόπους αντιµετώπισης της ρύπανσης των υδάτινων αποδεκτών Επιτυγχάνει τον καθαρισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΟΛΥΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 48.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΟΛΥΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 48.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΟΛΥΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗ : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 48.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεχνική Έκθεση Ενδεικτικός Προϋπολογισµός Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ.Π.Μ.Σ.«ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ µε θέµα «ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία

Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία Διαχείριση υγρών αποβλήτων τριτοβάθμια επεξεργασία Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Εισαγωγικά Ο τριτοβάθμιος καθαρισμός γίνεται σε ειδικές περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τα δυο προηγούμενα

Διαβάστε περισσότερα

WehoPuts. Μονάδες βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων

WehoPuts. Μονάδες βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων WehoPuts Μονάδες βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων Χρήση υψηλής τεχνολογίας Οι προκατασκευασμένες μονάδες WehoPuts αποτελούν συστήματα βιοχημικής επεξεργασίας, τα οποία είναι σχεδιασμένα για να εξυπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ 1.0 ΓΕΝΙΚΑ Τα φίλτρα αυτά χρησιµοποιούνται σε πολλές εφαρµογές και αποτελούνται συνήθως από 3 4 στρώµατα λεπτής άµµου και γρανάτη διάφορων µεγεθών. Τα πολυστρωµατικά αµµόφιλτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ Π. ΒΡΕΤΤΑΣ ΧΗΜ. ΜΗΧ/ΚΟΣ Ε.Μ.Π.

ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ Π. ΒΡΕΤΤΑΣ ΧΗΜ. ΜΗΧ/ΚΟΣ Ε.Μ.Π. ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ Π. ΒΡΕΤΤΑΣ ΧΗΜ. ΜΗΧ/ΚΟΣ Ε.Μ.Π. ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ Για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων τα συστήματα αυτά, χρησιμοποιούν φυσικές, χημικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Μονάδες Επεξεργασίας Μονάδα Εξοπλισμού Νο Κατασκευαστής Τύπος Παροχή (m3/h) Εγκατεστημένη Ισχύς (kw)

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Μονάδες Επεξεργασίας Μονάδα Εξοπλισμού Νο Κατασκευαστής Τύπος Παροχή (m3/h) Εγκατεστημένη Ισχύς (kw) ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Εξοπλισμού Μονάδες Επεξεργασίας Μονάδα Εξοπλισμού Νο Κατασκευαστής Τύπος Παροχή (3/h) Εγκατεστημένη Ισχύς (kw) 1.ΕΡΓΑ ΕΙΣΟΔΟΥ 1.1 Φρεάτιο Άφιξης 1.2 Αντλιοστάσιο Εισόδου

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 08-10-02-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 08 Υδραυλικά Έργα 10 Αντλήσεις 02 Αντλήσεις Βορβόρου - Λυµάτων 00 -

ΠΕΤΕΠ 08-10-02-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 08 Υδραυλικά Έργα 10 Αντλήσεις 02 Αντλήσεις Βορβόρου - Λυµάτων 00 - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 08-10-02-00 08 Υδραυλικά Έργα 10 Αντλήσεις 02 Αντλήσεις Βορβόρου - Λυµάτων 00 - Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006 Το έργο της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο MBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ ΜΟΝ. Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη)

Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη) Εκτίµηση και πρόληψη των Επαγγελµατικών Κινδύνων στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυµάτων Βιολογικών Καθαρισµών (Περίληψη) Αθήνα 2004 ΓΕΝΙΚΑ Η µελέτη «ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κιτσούλης Ιωάννης Θεοδώρου Ζωή ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολογίας

Κιτσούλης Ιωάννης Θεοδώρου Ζωή ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολογίας Κιτσούλης Ιωάννης Θεοδώρου Ζωή ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολογίας Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή: Δημιουργία υπονόμων και αποχετευτικού συστήματος λόγω της ανάγκης απομάκρυνσης των λυμάτων. Εμφάνιση υποτυπωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΕΡΓΟ: ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» «ΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΑΓΡΙΑΣ Δ. ΒΟΛΟΥ ΜΕ Ε.Ε.Λ. Δ.Ε.Υ.Α.Μ.Β.»

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

AS VARIOcomp N Ultra

AS VARIOcomp N Ultra ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ AS VARIOcomp N Ultra Compact Μονάδα Βιολογικού Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων τύπου MBR, για Προχωρημένη Επεξεργασία και Απολύμανση Το AS VARIOcompN Ultra αποτελεί μια ολοκληρωμένη compact

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΥΓΡΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ : 8m³ / 24h.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΥΓΡΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ : 8m³ / 24h. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΥΓΡΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ : 8m³ / 24h. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ... 2 2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ... 2 3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΑ... 2 3.1. ΔΕΞΑΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων. Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy

Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων. Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy Προχωρημένες Μέθοδοι Επεξεργασίας Λυμάτων Μαρία Λοϊζίδου Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Inter-Synergy Ορεστιάδα, Ιανουάριος 2009 Νομοθετικό Πλαίσιο Οδηγία Πλαίσιο (1/2) Η έννοια της ολοκληρωμένης και αειφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα. Ασκήσεις. ίνεται η σχέση (Camp) :

Απόβλητα. Ασκήσεις. ίνεται η σχέση (Camp) : ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τομέας Περιβάοντος και Χρήσης Ενέργειας Εργαστήριο Τεχνοογίας Περιβάοντος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (3 ο ΕΞΑΜΗΝΟ)

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα και Μέθοδοι Δόνησης

Συστήματα και Μέθοδοι Δόνησης ΠΩΣ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΝΗΤΗ ITALVIBRAS Συστήματα και Μέθοδοι Δόνησης Τα συστήματα στα οποία χρησιμοποιείται η δόνηση μπορούν να χωριστούν στις εξής κατηγορίες: Συστήματα ελεύθερης ταλάντωσης, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χηµικών Μηχανικών ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΛΥΣΙ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Καθηγητής ΕΜΠ ΑΘΗΝΑ 2006 1 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 1. Εισαγωγή Τα βασικά ρυπαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΟΛΟΥ ΕΡΓΟ «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΟΛΟΥ ΕΡΓΟ «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΟΛΟΥ ΕΡΓΟ «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΜΑΛΑΚΙ - ΒΟΛΟΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ «ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΑΓΡΙΑΣ Δ. ΒΟΛΟΥ» ΤΙΤΛΟΣ ΤΕΥΧΟΥΣ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα ελαιοτριβείων

Απόβλητα ελαιοτριβείων Απόβλητα ελαιοτριβείων Ελαιοτριβεία 3500 3000 2500 Pressure 3-phase 2-phase 2000 1500 1000 500 0 GREECE ITALY SPAIN Portugal Απόβλητα ελαιοτριβείων στην Ε.Ε. Υγρά απόβλητα (OMW) 3.4 εκατομμύρια τον. (Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2338 Κ.Δ.Π. 269/2005 Αριθμός 269 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο 5(1)((ε) Ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Y ΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. Ηµεροµηνία: Ο ΣΥΝΤΑΞΑΣ

Y ΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. Ηµεροµηνία: Ο ΣΥΝΤΑΞΑΣ ΚΤΙΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ KYT Ι ΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΥΡΡΑΧΙΟΥ 89 & ΚΗΦΙΣΟΥ - 104 43 ΑΘΗΝΑ Y ΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ηµεροµηνία: Ο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 2: Εισαγωγή στη Διαχείριση Αστικών Υγρών Αποβλήτων. Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα