ΠΡΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΜΕ HPLC

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΜΕ HPLC"

Transcript

1 ΠΡΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΜΕ HPLC ιδάσκουσα: Ε. ΑΡΧΟΝΤΑΚΗ Επικ. Καθηγήτρια

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προκατεργασία του δείγµατος είναι βασικό τµήµα της ανάλυσης µε HPLC, που αποσκοπεί στην παραλαβή ενός οµογενούς και αναπαραγώγιµου διαλύµατος, το οποίο είναι κατάλληλο για έγχυση στη χρωµατογραφική στήλη Ο στόχος της προκατεργασίας του δείγµατος είναι η λήψη ενός κλάσµατος του δείγµατος, το οποίο είναι: 1) Σχετικά απαλλαγµένο από παρεµποδίζουσες ουσίες 2) Ακίνδυνο για τη στήλη 3) Συµβατό µε τη µέθοδο HPLC (π.χ. ο διαλύτης να αναµιγνύεται µε την κινητή φάση χωρίς να επηρεάζει την κατακράτηση ή τη διαχωριστικότητα των συστατικών του δείγµατος) Μερικές φορές είναι επιθυµητή η προσυγκέντρωση των προσδιοριζόµενων ουσιών ή η παραγωγοποίησή τους για βελτιωµένη ανίχνευση ή καλύτερο διαχωρισµό Η προκατεργασία του δείγµατος ξεκινάει µε τη συλλογή του δείγµατος και επεκτείνεται µέχρι την έγχυσή του στο χρωµατογραφικό σύστηµα. Περιλαµβάνει τα στάδια της µεταφοράς, συντήρησης, προκαταρκτικής προκατεργασίας, εργαστηριακής δειγµατοληψίας και αλληλοδιάδοχες ζυγίσεις και αραιώσεις. Αν και η HPLC είναι κατεξοχήν αυτοµατοποιηµένη διαδικασία, συνήθως η προκατεργασία του δείγµατος γίνεται µε το χέρι

3 Πιθανά Στάδια Προκατεργασίας είγµατος 1. Συλλογή δείγµατος Παραλαβή αντιπροσωπευτικού δείγµατος χρησιµοποιώντας στατιστικά έγκυρες διαδικασίες 2. Φύλαξη δείγµατος και συντήρηση Χρήση κατάλληλων αδρανών και στεγανών περιεκτών Ιδιαίτερη προσοχή στα πτητικά και ασταθή συστατικά Σταθεροποίηση δειγµάτων, εάν χρειασθεί Βιολογικά δείγµατα πιθανόν να απαιτούν κατάψυξη 3. Προκαταρκτική προκατεργασία δείγµατος Το δείγµα πιθανόν να απαιτηθεί να βρίσκεται σε άλλη µορφή (π.χ. µε ξήρανση, κοσκίνισµα, λειοτρίβηση, κ.λπ.) διότι λεπτότερα διαµερισµένα δείγµατα διαλυτοποιούνται ή εκχυλίζονται ευκολότερα 4. Ζύγιση ή ογκοµετρική αραίωση Ειδική προφύλαξη απαιτείται για ασταθή ή βιολογικά δείγµατα. Για αραιώσεις χρησιµοποιούνται βαθµονοµηµένα γυάλινα σκεύη 5. Εναλλακτικές µέθοδοι προκατεργασίας δείγµατος 6. Αποµάκρυνση σωµατιδίων Αντικατάσταση διαλύτη, εξαλάτωση, εξάτµιση, λυοφιλίωση, κ.λπ. ιήθηση, εκχύλιση στερεής φάσης, φυγοκέντρηση 7. Εκχύλιση δείγµατος Μέθοδοι για υγρά και στερεά δείγµατα 8. Παραγωγοποίηση Χρησιµοποιείται κυρίως για τη βελτίωση της ανίχνευσης της προσδιοριζόµενης ουσίας Μερικές φορές για τη βελτίωση του διαχωρισµού

4 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Πολλές φορές, η προκατεργασία του δείγµατος µπορεί να απαιτήσει περισσότερο χρόνο για την ανάπτυξή της και ως µεθόδος ρουτίνας για την εκτέλεσή της απ' ότι ο διαχωρισµός µε την HPLC και η επεξεργασία των δεδοµένων Επιπλέον, η προκατεργασία του δείγµατος περιλαµβάνει συνήθως ένα µεγάλο αριθµό µεθοδολογιών και πολλαπλά στάδια έτσι ώστε να αποτελεί ένα ιδιαίτερης σηµασίας τµήµα της ανάπτυξης µιας χρωµατογραφικής µεθόδου Τέλος, η ακρίβεια και η επαναληψιµότητα µιας µεθόδου συχνά καθορίζονται από τη διαδικασία προκατεργασίας του δείγµατος (στην οποία περιλαµβάνονται ζυγίσεις και αραιώσεις) Για όλους αυτούς τους λόγους, η ανάπτυξη της διαδικασίας της προκατεργασίας του δείγµατος επιβάλλει προσεκτικά µελετηµένο προγραµµατισµό Επίσης, η ανάκτηση των προσδιοριζόµενων συστατικών κατά την προκατεργασία του δείγµατος θα πρέπει να είναι ποσοτική, αυξάνοντας έτσι την ευαισθησία της µεθόδου Στόχος: ο ελάχιστος αριθµός σταδίων και η πιθανή αυτοµατοποίηση της διαδικασίας της προκατεργασίας του δείγµατος. Έτσι, µειώνεται ο συνολικά απαιτούµενος χρόνος και κόπος και οι πιθανότητες σφαλµάτων του αναλυτή Η αυτοµατοποίηση µιας διαδικασίας προκατεργασίας δείγµατος µπορεί να είναι αυξηµένου αρχικού κόστους και πολυπλοκότητας, µπορεί όµως λόγω του µεγάλου αριθµού δειγµάτων ή της αποφυγής έκθεσης σε τοξικές ουσίες να αποβεί συµφέρουσα κατά την εφαρµογή της ως µεθόδου ρουτίνας

5 ΤΥΠΟΙ ΕΙΓΜΑΤΩΝ Οι µήτρες των δειγµάτων µπορούν να ταξινοµηθούν σε οργανικές (στις οποίες περιλαµβάνονται και τα βιολογικά υγρά) και ανόργανες και πιθανόν να υποδιαιρεθούν περαιτέρω σε στερεές, ηµι-στερεές (στις οποίες περιλαµβάνονται οι κρέµες, οι αλοιφές, οι γέλες, τα εναιωρήµατα και τα κολλοειδή), υγρές και αέριες. Τα αέρια δείγµατα συνήθως αναλύονται µε αεριοχρωµατογραφία παρά µε HPLC. Όµως, αέρια ευαίσθητα δείγµατα, θερµικά ασταθή, ή δείγµατα που έχουν τάση προσρόφησης σε µεταλλικές επιφάνειες, µερικές φορές αναλύονται καλύτερα µε HPLC. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται η χρησιµοποίηση παγίδας για τον "εγκλωβισµό" των προσδιοριζόµενων ουσιών. Το αέριο δείγµα είτε (1) περνά µέσα από ένα στερεό υπόστρωµα και εν συνεχεία εκλούεται µ' ένα κατάλληλο διαλύτη, είτε (2) διοχετεύεται υπό µορφή φυσαλίδων µέσα σ' ένα υγρό που παγιδεύει τον αναλύτη (παράδειγµα ανάλυσης αερίου δείγµατος µε HPLC είναι ο προσδιορισµός πτητικών καρβονυλικών ενώσεων). Τα υγρά δείγµατα, συγκρινόµενα µε τα αέρια και τα στερεά, είναι πιο εύκολα στην κατεργασία τους για ανάλυση µε HPLC. Πολλές τέτοιες αναλύσεις το µόνο που απαιτούν είναι µια αραίωση για να µην "υπερφορτωθεί" η στήλη ή "κορεσθεί" ο ανιχνευτής. Η προκατεργασία των στερεών δειγµάτων µπορεί να είναι πιο αποτελεσµατική. Σε κάποιες περιπτώσεις το δείγµα διαλυτοποιείται εύκολα και ενίεται στην HPLC. Σε άλλες περιπτώσεις, η µήτρα του δείγµατος είναι αδιάλυτη στους συνηθισµένους διαλύτες και οι προσδιοριζόµενες ουσίες πρέπει να εκχυλισθούν από τον στερεό φορέα. Υπάρχουν όµως και περιπτώσεις που οι αναλύτες δεν αποµακρύνονται εύκολα από τη στερεά µήτρα, λόγω εγκλεισµού ή προσρόφησης, οπότε και απαιτούνται πιο "ισχυρές" τεχνικές, όπως εκχύλιση Soxhlet, εκχύλιση µε υπερκρίσιµα ρευστά, υπέρηχοι ή στερεό-υγρό εκχύλιση.

6 Συνήθεις Μέθοδοι Προκατεργασίας ειγµάτων Αερίων, Υγρών και Εναιωρηµάτων Είδος είγµατος Πτητικές οργανικές ουσίες, αέρια Μέθοδος Προκατεργασίας Εγκλωβισµός σε στερεό υπόστρωµα Αρχή της Τεχνικής Το αέριο δείγµα περνά µέσα από σωλήνα µε προσροφητικό. Οι εγκλωβισµένοι αναλύτες εκλούονται µε ισχυρό διαλύτη. Εγκλωβισµός σε υγρό Το αέριο δείγµα περνά µέσα από διάλυµα, που είναι καλός διαλύτης για τους αναλύτες, οι οποίοι παραµένουν στο διάλυµα. Το αέριο συνήθως περνά από το διάλυµα χωρίς να προσροφηθεί. Υγρά Εκχύλιση στερεής φάσης Το υγρό περνά µέσα από τη στερεή φάση, η οποία επιλεκτικά αποµακρύνει τον αναλύτη (ή τις παρεµποδίζουσες ουσίες). Ο αναλύτης µπορεί να εκλουσθεί µε ισχυρό διαλύτη. Σε µερικές περιπτώσεις, οι παρεµποδίζουσες ουσίες κατακρατούνται και οι αναλύτες αφήνονται να περάσουν χωρίς να κατακρατηθούν: ίδιοι µηχανισµοί όπως στην HPLC. Υγρό-υγρό εκχύλιση Το δείγµα κατανέµεται µεταξύ δύο µη µιγνυοµένων φάσεων, που έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να µεγιστοποιηθούν οι διαφορές της διαλυτότητας Αραίωση Το δείγµα αραιώνεται µε διαλύτη συµβατό µε την κινητή φάση της HPLC, προς αποφυγή υπερφόρτωσης της στήλης ή λειτουργία στη γραµµική περιοχή του ανιχνευτή Εξάτµιση Το υγρό αποµακρύνεται µε ήπια θέρµανση (1) σε ατµοσφαιρική πίεση υπό συνεχή ροή αέρα ή αδρανούς αερίου ή (2) σε κενό

7 Απόσταξη Μικροδιάλυση Το δείγµα θερµαίνεται στο σηµείο ζέσεως του διαλύτη και οι πτητικοί αναλύτες συγκεντρώνονται σε κατάσταση ατµών, συµπυκνώνονται και συλλέγονται Μια ηµιπερατή µεµβράνη τοποθετείται µεταξύ δύο υδατικών υγρών φάσεων και οι αναλύτες µεταφέρονται από το ένα υγρό στο άλλο βασισµένοι στη διαφορετική συγκέντρωση Λυοφιλίωση Το υδατικό δείγµα καταψύχεται και το νερό αποµακρύνεται µε εξάχνωση υπό κενό Εναιωρήµατα ιήθηση Το υγρό περνά µέσα από χάρτινα φίλτρα ή φίλτρα µεµβράνης προς αποµάκρυνση των αιωρούµενων σωµατιδίων Φυγοκέντρηση Το δείγµα τοποθετείται σε κλειστούς σωλήνες φυγοκέντρησης, που περιστρέφονται µε µεγάλη ταχύτητα. Το υπερκείµενο υγρό αποχύνεται. Κατακρήµνιση Το δείγµα αφήνεται να κατασταλάξει σε ηρεµία χωρίς να ανακινείται σε µια δεξαµενή κατακρήµνισης

8 Παραδοσιακές Μέθοδοι Εκχύλισης Στερεών ειγµάτων Τεχνική Στερεό-Υγρό Εκχύλιση Αρχή Τεχνικής Το δείγµα τοποθετείται σε κλειστό περιέκτη και διαλύτης προστίθεται για τη διαλυτοποίηση της προσδιοριζόµενης ουσίας. Το διάλυµα διαχωρίζεται από το στερεό µε διήθηση. Εκχύλιση Soxhlet Το δείγµα τοποθετείται σε πορώδη περιέκτη µιας χρήσεως. ιαλύτης που συνεχώς βράζει µε κάθετο ψυκτήρα επαναρρέει µέσω του περιέκτη και διαλύει τους αναλύτες, οι οποίοι συλλέγονται συνεχώς σε φιάλη βρασµού. Εκχύλιση από ένα αδιάλυτο στερεό µε εξαναγκασµένη ροή (Forcedflow leaching) Το δείγµα τοποθετείται σε κυψελίδα συνεχούς ροής µε διαλύτη να τη διαρρέει συνεχώς. Η κυψελίδα θερµαίνεται µέχρι περίπου το σηµείο ζέσης του διαλύτη. Οµογενοποίηση Το δείγµα τοποθετείται σ' ένα αναµικτήρα, προστίθεται διαλύτης και το δείγµα οµογενοποιείται σε πολύ λεπτό διαµερισµό. Ο διαλύτης αποµακρύνεται για περαιτέρω επεξεργασία. Υπέρηχοι Λεπτότατα διαµερισµένο δείγµα εµβαπτίζεται σε λουτρό υπερήχων µε διαλύτη και τίθενται σε λειτουργία οι υπέρηχοι. ιάλυση Το δείγµα κατεργάζεται µε κατάλληλο διαλύτη και λαµβάνεται µε ή χωρίς χηµική αλλαγή.

9 Σύγχρονες Μέθοδοι Εκχύλισης Στερεών ειγµάτων Επιταχυνόµενη εκχύλιση διαλύτη Το δείγµα τοποθετείται σ' ένα στεγανό περιέκτη και θερ- µαίνεται πάνω από το σηµείο ζέσης, προκαλώντας αύξηση της πίεσης µέσα στον περιέκτη. Το εκχυλισµένο δείγµα αποµακρύνεται αυτόµατα και µεταφέρεται σε φιαλίδιο για περαιτέρω κατεργασία. Αυτοµατοποιηµένη εκχύλιση Soxhlet Συνδυασµός θερµής εκχύλισης από αδιάλυτο στερεό και εκχύλισης Soxhlet. Το δείγµα στον πορώδη περιέκτη µιας χρήσεως κατ αρχάς εµβαπτίζεται σε ζέοντα διαλύτη. Εν συνεχεία, ο περιέκτης ανυψώνεται για την παραδοσιακή Soxhlet εκχύλιση/έκπλυση µε διαλύτη που βράζει µε κάθετο ψυκτήρα. Εκχύλιση υπερκρίσιµου ρευστού Το δείγµα τοποθετείται σε περιέκτη ροής και υπερκρίσιµο ρευστό (π.χ. CO 2 ) περνά µέσα από το δείγµα. Μετά από αποσυµπίεση, ο εκχυλισµένος αναλύτης συλλέγεται σε διαλύτη ή εγκλωβίζεται σε προσροφητικό και εν συνεχεία ακολουθεί εκρόφηση µε έκπλυση µε διαλύτη. Εκχύλιση βοηθούµενη από µικροκύµατα Το δείγµα τοποθετείται σ' ένα ανοικτό ή κλειστό περιέκτη και θερµαίνεται µε ενέργεια µικροκυµάτων, προκαλώντας έτσι εκχύλιση του αναλύτη σ' ένα διαλύτη. Θερµική εκχύλιση Ένας τρόπος δειγµατοληψίας δυναµικής υπερκείµενης φάσης, αλλά το δείγµα θερµαίνεται σε πολύ ψηλότερες ελεγχό- µενες θερµοκρασίες (µέχρι 350 C).

10 Προκαταρκτική Προκατεργασία Στερεών και Ηµι-Στερεών ειγµάτων 1. Μείωση του µεγέθους των σωµατιδίων του στερεού δείγµατος είναι επιθυµητή διότι το δείγµα (1) γίνεται πιο οµοιογενές και η δειγµατοληψία πιο αντιπροσωπευτική και (2) διαλύεται ταχύτερα και εκχυλίζεται ευκολότερα λόγω της µεγαλύτερης επιφάνειάς του. Τρόποι για τη µείωση του µεγέθους είναι η µηχανική ανάµιξη, ο τεµαχισµός, διαµερισµός, κονιοποίηση, άλεσµα, κοσκίνισµα, οµογενοποίηση, συµπίεση, κ.α. 2. Ξήρανση του δείγµατος, εάν είναι ανόργανο στους C (για την αποµάκρυνση της υγρασίας), εάν είναι βιολογικό όχι πάνω από τους 100 C. Ευαίσθητα βιολογικά συστατικά συνήθως συντηρούνται σε θερµοκρασίες κάτω των 4 C. 3. ιήθηση πρέπει να προηγείται πριν από την έγχυση του δείγµατος στο χρωµατογράφο διότι τα σωµατίδια µειώνουν τη ζωή της χρωµατογραφικής στήλης. ιήθηση γίνεται είτε µε χάρτινα φίλτρα (κελλουλόζης) για την αποµάκρυνση µεγάλων σωµατιδίων (>40 µm) είτε µε φίλτρα µεµβράνης (Nylon, PTFE, πολυπροπυλενίου, πολυεστέρα, πολυκαρβονικά, πολυβινυλοπυρρολιδόνης, κ.λπ.) για αποµάκρυνση µικρών σωµατιδίων (<10 µm). Επίσης, χρησιµοποιούνται οι µεµβράνες ιονανταλλαγής ή συγγένειας και τα φυσίγγια ή δίσκοι εκχύλισης στερεής φάσης, που αποµακρύνουν και τα σωµατίδια και τις παρεµποδίζουσες ουσίες της µήτρας του δείγµατος.

11 Προκατεργασία Υγρών ειγµάτων

12 Υγρό-Υγρό Εκχύλιση Liquid-Liquid Extraction (LLE) Είναι χρήσιµη τεχνική για το διαχωρισµό των προσδιοριζόµενων ουσιών από τις παρεµποδίζουσες µε κατανοµή του δείγµατος µεταξύ δύο µη µιγνυoµένων υγρών φάσεων. Η µία φάση είναι η υδατική και η άλλη ένας οργανικός διαλύτης. C K D = C K D : σταθερά κατανοµής C ο : συγκέντρωση του αναλύτη στην οργανική φάση C aq : συγκέντρωση του αναλύτη στην υδατική φάση o aq E = C o V o C o V o + C aq V aq K V = D 1+ K V D E: κλάσµα του αναλύτη εκχυλισµένο στην οργανική φάση V: λόγος V o /V aq Ουσίες που εκχυλίζονται στην οργανική φάση εύκολα ανακτώνται µε εξάτµιση του διαλύτη Ουσίες που εκχυλίζονται στην υδατική φάση µπορούν να ενεθούν απ' ευθείας σε µια αντίστροφης φάσης χρωµατογραφική στήλη Η εκχύλιση µπορεί να συνδεθεί µε χηµικές ισορροπίες µεταβολής του ph, συµπλοκοποίησης, δηµιουργίας ιοντικών ζευγών κ.α. µε σκοπό την αύξηση της ανάκτησης του αναλύτη και την εξάλειψη των παρεµποδιζουσών ουσιών

13 Στάδια ενός διαχωρισµού µε υγρό-υγρό εκχύλιση είγµα Ναι Είναι το δείγµα Όχι ιαλυτοποίηση σε στο διάλυµα; κατάλληλο διαλύτη Να γίνει χηµική ρύθµιση (πχ του ph, προσθήκη συµπλεκτικού αντιδραστηρίου Τοποθέτηση Προσθήκη µη Αναµονή δείγµατος σε αναµίξιµου διαχωρισµού σκεύος διαλύτη και των φάσεων εκχύλισης ισχυρή ανάµιξη Μέτρηση Είναι διαλελυµένης Παραλαβή Ναι τα δύο υγρά Όχι ιάσπαση ουσίας σε Φάσεων διαυγή; Γαλακτώµατος κάθε φάση Οι Ουσίες εκχυλίστηκαν ποσοτικά; Όχι Εξάτµιση µέχρι Έγχυση ή Ναι τον επιθυµητό περαιτέρω Όγκο προκατεργασία δείγµατος

14 Υγρό-Υγρό Εκχύλιση Κριτήρια Επιλογής Οργανικού διαλύτη Μικρή διαλυτότητα στο νερό (< 10%) Πτητικός για εύκολη αποµάκρυνση και συµπύκνωση µετά την εκχύλιση Συµβατότητα µε το σύστηµα ανίχνευσης της HPLC (π.χ. να µην απορροφά στο UV) Πολικότητα και ιδιότητες δεσµού υδρογόνου, που αυξάνουν την ανάκτηση του αναλύτη στην οργανική φάση Μεγάλη καθαρότητα για την ελαχιστοποίηση της µόλυνσης του δείγµατος Τρόποι Αύξησης της τιµής της Κ D Αλλαγή του οργανικού διαλύτη για αύξηση της K D Εάν ο αναλύτης είναι ιόν ή ιονίζεται, η Κ D µπορεί να αυξηθεί µε µείωση του ιοντισµού του για να είναι πιο διαλυτός στην οργανική φάση. Ο αναλύτης µπορεί επίσης να εκχυλιστεί στην οργανική φάση µε σχηµατισµό ιοντικού ζεύγους, εφ' όσον ο αναλύτης ιονίζεται,οπότε ένα αντιδραστήριο σχηµατισµού ιοντικού ζεύγους προστίθεται στην οργανική φάση Η εξαλάτωση µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να µειώσει τη συγκέντρωση ενός αναλύτη στην υδατική φάση µε την προσθήκη ενός αδρανούς ουδέτερου άλατος (π.χ. θειικού νατρίου) στην υδατική φάση

15 ιαλύτες για Υγρό-Υγρό Εκχύλιση* Υδατικοί διαλύτες Οργανικοί διαλύτες µη αναµίξιµοι µε το νερό Καθαρό νερό Όξινο διάλυµα Αλειφατικοί Υδρογονάνθρακες (εξάνιο, ισοοκτάνιο, πετρελαϊκός αιθέρας, κ.α.) ιαιθυλαιθέρας ή άλλοι αιθέρες Οργανικοί διαλύτες αναµίξιµοι µε το νερό (ακατάλληλοι για υγρό-υγρό εκχύλιση) Αλκοόλες (µικρού µοριακού βάρους) Κετόνες (µικρού µοριακού βάρους) Βασικό διάλυµα ιχλωροµεθάνιο Αλδεΰδες (µικρού µοριακού βάρους) Πολύ άλας (για εξαλάτωση) Συµπλεκτικά αντιδραστήρια (σχηµατίζοντα ζεύγη ιόντων, χηλικά, χειροµορφικά, κ.α.) Συνδυασµός δύο ή περισσότερων εκ των ανωτέρω Χλωροφόρµιο Οξικός αιθυλεστέρας και άλλοι εστέρες Αλειφατικές κετόνες (µε 6 άτοµα άνθρακα και πλέον) Καρβονυλικά οξέα (µικρού µοριακού βάρους) Ακετονιτρίλιο ιµεθυλοσουλφοξείδιο Αλειφατικές αλκοόλες (µε 6 άτοµα άνθρακα και πλέον) Τολουόλιο, Ξυλόλια (απορροφούν στο UV!) Συνδυασµός δύο ή περισσοτέρων εκ των ανωτέρω διαλυτών ιοξάνιο * Κάθε διαλύτης από την πρώτη στήλη µπορεί να χρησιµοποιηθεί µε οποιονδήποτε διαλύτη από τη δεύτερη στήλη. Οργανικοί διαλύτες αναµίξιµοι µε το νερό δεν πρέπει να χρησιµοποιούνται µε υδατικούς διαλύτες για την πραγµατοποίηση Υγρό-Υγρό Εκχύλισης.

16 Υγρό-Υγρό Εκχύλιση Κύρια Κριτήρια Επιλογής ιαλυτών Εκχύλισης Αναµιξιµότητα µεταξύ φάσεων Σχετική πολικότητα του εκχυλιστικού µέσου και του αναλύτη Η µέγιστη τιµή της Κ D επιτυγχάνεται όταν η πολικότητα του εκχυλιστικού µέσου ταιριάζει µε αυτή του αναλύτη, π.χ. εκχύλιση ενός πολικού αναλύτη από ένα δείγµα υδατικής µήτρας είναι εφικτή µόνο µε ένα πολικότερο οργανικό διαλύτη Ένας οργανικός διαλύτης βέλτιστης πολικότητας µπορεί να επιλεγεί ως µίγµα δύο διαλυτών διαφορετικής πολικότητας (π.χ. εξανίου - χλωροφορµίου), µετρώντας τις τιµές της Κ D ως συνάρτηση της σύστασης της οργανικής φάσης. Το µίγµα µε τη µέγιστη τιµή K D επιλέγεται για την εκχύλιση. Επιπλέον, περαιτέρω διαφοροποίηση στην τιµή της K D, µπορεί να επιχειρηθεί για τη βελτιστοποίηση του διαχωρισµού του αναλύτη από τις παρεµποδίζουσες ουσίες, µεταβάλλοντας την "εκλεκτικότητα" της οργανικής φάσης. Κατά την υγρό-υγρό εκχύλιση, ιοντικοί αναλύτες συχνά µεταφέρονται σε µια από τις δύο φάσεις ανάλογα µε τις επιλεγµένες συνθήκες. Παράδειγµα: η εκχύλιση ενός οργανικού οξέος από υδατικό διάλυµα. Εάν η υδατική φάση έχει ρυθµισθεί τουλάχιστον κατά 1,5 µονάδα του ph πάνω από την τιµή pk α του, ο αναλύτης θα είναι ιοντισµένος και θα προτιµά την υδατική φάση. Λιγότερο πολικές παρεµποδίζουσες ουσίες θα εκχυλιστούν στην οργανική φάση. Εάν όµως το ph του υδατικού διαλύµατος ελαττωθεί (<<< pk α ) έτσι ώστε ο αναλύτης να µην είναι πλέον ιοντισµένος, τότε ο αναλύτης θα εκχυλιστεί στην οργανική φάση, αφήνοντας περισσότερο πολικές παρεµποδίζουσες ουσίες στην υδατική φάση. Εάν η K D του αναλύτη δεν είναι ευνοϊκή, επιπρόσθετες εκχυλίσεις πιθανόν να απαιτηθούν για τη βελτίωση της ανάκτησής του. Η επανεκχύλιση, η διαδικασία µεταφοράς µιας ουσίας που ήδη έχει εκχυλιστεί µε ένα διαλύτη σε µια νέα υγρή φάση, µπορεί επίσης να χρησιµοποιηθεί για µείωση των παρεµποδίσεων.

17 Πρακτικά Προβλήµατα κατά την Υγρό-Υγρό Εκχύλιση Σχηµατισµός γαλακτώµατος Αναλύτες προσροφώνται ισχυρά σε σωµατίδια Αναλύτες προσδένονται σε υψηλού µοριακού βάρους ενώσεις (π.χ. φάρµακα σε πρωτεΐνες) Αµοιβαία διαλυτότητα δύο φάσεων Τα γαλακτώµατα µπορούν να διασπασθούν µε: Προσθήκη άλατος στην υδατική φάση Θέρµανση ή ψύξη του φιαλιδίου εκχύλισης ιήθηση µέσω υαλοβάµβακος ιήθηση µέσω χάρτινου φίλτρου διαχωριστή φάσεων Προσθήκη µικρού µέρους διαφορετικού οργανικού διαλύτη Φυγοκέντρηση Τεχνικές διάσπασης της πρόσδεσης των πρωτεϊνών σε δείγµατα πλάσµατος αίµατος: Προσθήκη επιφανειοδραστικών Προσθήκη οργανικού διαλύτη, χαοτροπικού παράγοντα ή ισχυρού οξέος Αραίωση µε νερό Εκτόπιση από µια πιο ισχυρά προσδένουσα ένωση * Οι µη αναµίξιµοι διαλύτες έχουν µια µικρή αλλά υπαρκτή αµοιβαία διαλυτότητα, η οποία µεταβάλλει τους σχετικούς όγκους των δύο φάσεων. Μια καλή πρακτική είναι ο κορεσµός της κάθε φάσης µε την άλλη, σε διαχωριστική χοάνη χωρίς το δείγµα έτσι, ώστε ο όγκος της φάσης που περιέχει τον αναλύτη να είναι γνωστός, επιτρέποντας ακριβή και βέλτιστο προσδιορισµό της ανάκτησης του αναλύτη.

18 1) Φυσίγγιο ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΣΤΕΡΕΗΣ ΦΑΣΗΣ SOLID PHASE EXTRACTION (SPE) ΣΥΣΚΕΥΕΣ SPE ΣΥΣΚΕΥΕΣ SPE Σχήµα από την Ερευνητική Εργασία ιπλώµατος Ειδίκευσης του Α. Αρβανίτη, Αθήνα ) ίσκος (που οµοιάζει µε φίλτρο µεµβράνης) Σχήµα από το βιβλίο του L.R. Snyder et al Practical HPLC method development, 2 nd ed., 1997, chapt. 4.

19 ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ SPE Η βαρύτητα µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως κινητήριος δύναµη αλλά η ροή µέσω των φυσιγγίων είναι εξαιρετικά αργή και γι' αυτό πρακτικά ανεφάρµοστη. Έτσι, απαιτείται µια βασική υποδοµή, που φαίνεται παρακάτω. Φυσίγγιο SPE Σωλήνας συλλογής κλάσµατος Στρόφιγγα κενού Κενό (c) Σχηµατικό διάγραµµα οργανολογίας SPE. (a) Εφαρµογή πίεσης µε σύριγγα στο φυσίγγιο. (b) Χρήση κενού για µεµονωµένο φυσίγγιο. (c) ιάταξη κενού για πολλαπλά φυσίγγια. Σχήµα από το βιβλίο του L.R. Snyder et al Practical HPLC method development, 2 nd ed., 1997, chapt. 4.

20 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ SPE Γενικώς, περιλαµβάνει τέσσερα στάδια: 1.Ενεργοποίηση του προσροφητικού υλικού 2.Προσθήκη του δείγµατος 3.Έκπλυση του φυσιγγίου 4.Έκλουση του αναλύτη (1) (2) (3) (4) (3 ) Σχήµα από το βιβλίο του L.R. Snyder et al Practical HPLC method development, 2 nd ed., 1997, chapt. 4. (1) (2) (1 ) (2 ) (3) (4) (3 ) Σχήµα από την Ερευνητική Εργασία ιπλώµατος Ειδίκευσης του Α. Αρβανίτη, Αθήνα 2004

21 ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΤΩΝ 4 ΣΤΑ ΙΩΝ ΤΗΣ SPE (περίπτωση που χρησιµοποιείται RP-SPE και ο αναλύτης κατακρατείται) Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Στάδιο 4 Ενεργοποίηση του προσροφητικού υλικού Χρησιµοποιούνται µικροί όγκοι διαλύτη ενεργοποίησης, που είναι συνήθως µεθανόλη (MeOH) ή ακετονιτρίλιο (ACN) Ο ρόλος αυτού του σταδίου είναι διπλός i. Αποµάκρυνση οποιασδήποτε µόλυνσης που πιθανόν υπήρχε στο φυσίγγιο ii. Επιδιαλύτωση του προσροφητικού υλικού Η περίσσεια του διαλύτη ενεργοποίησης πρέπει να αποµακρύνεται χωρίς να αποξηραίνεται πλήρως το προσροφητικό υλικό Προσθήκη του δείγµατος Το δείγµα διαλυτοποιείται σε ένα ασθενή διαλύτη και προστίθεται στο φυσίγγιο. Αυτός ο ασθενής διαλύτης επιτρέπει την ισχυρή κατακράτηση του αναλύτη και µπορεί να είναι, για την RP-SPE, νερό ή ρυθµιστικό διάλυµα µε µέχρι 10% οργανικό διαλύτη. Για ιονανταλλαγή, ένας παρόµοιος διαλύτης είναι αποδεκτός, αλλά η ιοντική ισχύς του διαλύµατος του δείγµατος πρέπει να είναι όσο το δυνατόν µικρότερη Το δείγµα φορτώνεται µε σιφώνιο ή σύριγγα και το µέγεθός του πρέπει να συσχετίζεται µε τη χωρητικότητα του προσροφητικού υλικού Η ταχύτητα ροής δε χρειάζεται να είναι επαναλήψιµη (συνήθως 2-4 ml/min) Έκπλυση Φυσιγγίου Αποσκοπεί στην αποµάκρυνση των παρεµποδιζουσών ουσιών, εκπλένοντας το φυσίγγιο µε ένα διαλύτη µέσης ισχύος, χωρίς την ταυτόχρονη έκλουση µέρους του αναλύτη. Συνήθως, χρησιµοποιείται νερό ή ρυθµιστικό διάλυµα µε µικρή προσθήκη οργανικού διαλύτη Έκλουση του Αναλύτη Ο στόχος είναι η ποσοτική παραλαβή του αναλύτη και εάν η µεγάλη ευαισθησία της µεθόδου είναι επιθυµητή, µε όσο το δυνατόν µικρότερο ποσό του διαλύτη έκλουσης. Ο τελευταίος συνήθως είναι ένα ισχυρό εκλουστικό µέσο. Μπορεί όµως να χρησιµοποιηθούν και άλλες εναλλακτικές λύσεις, ανάλογα µε την ύπαρξη ισχυρά κατακρατούµενων παρεµποδιζουσών ουσιών και µε τη φύση του αναλύτη και την ακολουθούσα ανάλυση µε HPLC.

22 ΣΥΝΗΘΗ ΠΡΟΣΡΟΦΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ SPE Μηχανισµός ιαχωρισµού Είδος Προσροφητικού Υλικού Αναλύτης Κανονικής φάσης Προσρόφηση Πολική-διασυνδεδεµένη φάση Αντίστροφης φάσης Μη πολική διασυνδεδεµένη φάση, πολύ υδρόφοβη Μη πολική διασυνδεδεµένη φάση, µέτρια υδροφοβικότητα Μη πολική διασυνδεδεµένη φάση, µικρή υδροφοβικότητα Ανιονανταλλαγή SiO 2 (-SiOH), Al 2 O 3 (-AlOH) πυριτικά άλατα του µαγνησίου (MgSiO 3 ) Κυανο (-CN), αµινο (-ΝΗ 2 ), διολη [-CΗ(ΟΗ)-CΗ(ΟΗ)-] Οκταδεκυλοσιλοξάνιο (-CH 2 -) 17 CH 3 Οκτυλοσιλοξάνιο (-CH 2 -) 7 CH 3 Κυκλοεξυλο-, φαινυλο-, διφαινυλο- Βουτυλο- [(-CH 2 -) 3 CH 3 ], αιθυλο- [-C 2 H 5 ], µεθυλο- (-CH 3 ) Ασθενής (-CH 2 -) 3 NH 2 (-CH 2 -) 3 NHCH 2 CH 2 NH 2 Ελάχιστα έως µέτρια πολικός Μέτρια έως ισχυρά πολικός Υδρόφοβος (ισχυρά µη πολικός) Μετρίως µη πολικός Λίγο πολικός µέχρι µετρίως µη πολικός) Ιοντικός (ιοντιζόµενος), όξινος Ισχυρή (-CH 2 -) 3 N + (CH 3 ) 3 Ιοντικός (ιοντιζόµενος), όξινος Κατιονανταλλαγή Ασθενής (-CH 2 -) 3 CΟΟΗ Ιοντικός (ιοντιζόµενος), βασικός Ισχυρή Ιοντικός (ιοντιζόµενος), βασικός

23 ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΑΣ ΜΕΘΟ ΟΥ SPE Είναι σηµαντικό να αναρωτηθούµε: Τι είναι γνωστό για το δείγµα; Ποιές είναι οι ιδιότητες του αναλύτη και της µήτρας του δείγµατος (πολικός, µη πολικός, διαλυτότητα, οξύ ή βάση); Μήπως ο αναλύτης έχει χαρακτηριστικές οµάδες που µπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία της προκατεργασίας του δείγµατος; Μήπως είναι διαφορετικές από αυτές της µήτρας; Ποια είναι η αναµενόµενη συγκέντρωση του αναλύτη ή η περιοχή συγκεντρώσεών του στο δείγµα; Ποιά είναι η σύσταση της µήτρας του δείγµατος; Έχει η µήτρα χαρακτηριστικές οµάδες που είναι πιθανόν να επηρεάσουν το διαχωρισµό; Μήπως κάποιες ιδιότητες της µήτρας υπαγορεύουν την αποφυγή της χρήσης κάποιων φάσεων της SPE; Ποια είναι τα συνηθισµένα ph και η ιοντική ισχύς της µήτρας; Μήπως η µήτρα διαφοροποιείται από δείγµα σε δείγµα; Ποιός είναι ο σκοπός της προκατεργασίας του δείγµατος: Η αποµάκρυνση των παρεµποδιζουσών ουσιών; Η αποµάκρυνση ουσιών που καταστρέφουν τη στήλη; Μπορεί η SPE να επιτύχει τον κύριο στόχο και είναι άραγε η καλύτερη επιλογή; Ποιές παρεµποδίζουσες ουσίες είναι γνωστές; Ποιά είναι η φύση του διαλύτη του δείγµατος; Υπάρχει επιλογή του διαλύτη του δείγµατος;

24 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΣΤΕΡΕΗΣ ΦΑΣΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Η εκχύλιση στερεής φάσης είναι η πιο σηµαντική τεχνική που χρησιµοποιείται για προκατεργασία δείγµατος που προορίζεται για ανάλυση µε HPLC Ενώ η LLE είναι διαδικασία διαχωρισµού ενός σταδίου, η SPE είναι χρωµατογραφική διεργασία που οµοιάζει µε την HPLC και έχει πολλά πλεονεκτήµατα έναντι της LLE: Πληρέστερη εκχύλιση του αναλύτη Περισσότερο αποτελεσµατικός διαχωρισµός των παρεµποδιζουσών ουσιών από τις προσδιοριζόµενες ουσίες Μειωµένη κατανάλωση οργανικού διαλύτη Ευκολότερη συλλογή του συνολικού αναλύτη Πιο εύχρηστες διεργασίες µε το χέρι Αποµάκρυνση των σωµατιδίων Ευκολότερη αυτοµατοποίηση Επειδή η SPE είναι πιο αποδοτική διαδικασία διαχωρισµού από την LLE, είναι ευκολότερη η επίτευξη µεγαλύτερης ανάκτησης του αναλύτη. ιαδικασίες LLE που απαιτούν αλληλοδιάδοχες εκχυλίσεις για να ανακτηθεί πάνω από το 99% του αναλύτη, συχνά αντικαθίστανται από την SPE τεχνική ενός σταδίου. Επιπλέον, µε την SPE είναι δυνατή η πληρέστερη αποµάκρυνση των παρεµποδιζουσών ουσιών από το κλάσµα του αναλύτη. Η αντίστροφης φάσης SPE είναι η πιο δηµοφιλής αφού ελάχιστες ποσότητες οργανικού διαλύτη απαιτούνται για έκλουση, διατηρώντας τη συγκέντρωση του αναλύτη υψηλή. Επίσης, επειδή δεν υπάρχει ανάγκη διαχωρισµού των φάσεων στην SPE (έναντι της LLE), το συνολικό κλάσµα του αναλύτη συλλέγεται εύκολα, ελαχιστοποιώντας σφάλµατα που συνδέονται µε µεταβαλλόµενους ή ανακριβείς µετρηµένους εγκχυλιζόµενους όγκους. Τέλος, τα µεγαλύτερα σωµατίδια δεσµεύονται από το πορώδες υλικό της SPE και έτσι απο- µακρύνονται από το κλάσµα του αναλύτη.

25 Μειονεκτήµατα της SPE σε σχέση µε την LLE: Μεταβλητότητα των φυσιγγίων της SPE Μη αντιστρεπτή προσρόφηση κάποιων αναλυτών στα φυσίγγια της SPE Φυσίγγια µιας χρήσης (υψηλό κόστος) o Οι διαλύτες που χρησιµοποιούνται στην LLE είναι καθαροί έτσι ώστε οι διαχωρισµοί µε αυτή τη τεχνική να είναι αναπαραγώγιµοι. Αντίθετα, τα φυσίγγια της SPE διαφέρουν από παρτίδα σε παρτίδα, πράγµα που επηρέαζει δυσµενώς την αναπαραγωγιµότητα της συγκεκριµένης τεχνικής. o Επιπλέον, η επιφάνεια επαφής των δύο φάσεων στην LLE είναι συγκριτικά πολύ µικρότερη από εκείνη στην SPE. Έτσι, µη αντιστρεπτή πρόσδεση του αναλύτη είναι λιγότερο πιθανή στην LLE απ' ό,τι στην SPE.

26 ΣΥΓΚΡΙΣΗ SPE και HPLC Στην απλούστερη µορφή της η SPE χρησιµοποιεί ένα φυσίγγιο µιας χρήσης (συνήθως το "σώµα" µιας ιατρικής σύριγγας) πληρωµένο µε 0,1-0,5 g προσροφητή. Το πληρωτικό υλικό είναι συνήθως αντίστροφης φάσης (RP), π.χ. C 18 - SiO 2. Μια RP-SPE οµοιάζει στα χαρακτηριστικά διαχωρισµού µε την LLE και µε την HPLC. Το µέγεθος των σωµατιδίων του πληρωτικού υλικού στην SPE (> 40 µm) είναι συνήθως µεγαλύτερο από αυτό της HPLC (3-10 µm). Εξ αιτίας του µικρού µήκους του φυσιγγίου της SPE, των µεγάλων σωµατιδίων και της χαµηλής ποιότητας πλήρωσης, ο διαχωρισµός στα φυσίγγια SPE είναι λιγότερο αποδοτικός (Ν < 100) από εκείνον στις στήλες της HPLC. Επίσης, για µείωση του κόστους τους, το πληρωτικό υλικό τους αποτελείται από σωµατίδια ακανόνιστου µεγέθους και όχι από σφαιρικά µικροσωµατίδια που χρησιµοποιούνται στις αναλυτικές στήλες της HPLC. Τέλος, τα φυσίγγια είναι συνήθως µιας χρήσης λόγω των παρεµποδιζουσών ουσιών, που συνήθως κατακρατούνται στο προσροφητικό υλικό τους. Στην SPE, ένα υγρό δείγµα προστίθεται στο φυσίγγιο και ένας διαλύτης έκπλυσης επιλέγεται έτσι, ώστε ο αναλύτης να κατακρατείται ισχυρά (k' >> 1) ή να µην κατακρατείται καθόλου (k' = 0). i. Όταν ο αναλύτης κατακρατείται ισχυρά, τότε οι παρεµποδίζουσες ουσίες εκλούονται ή εκπλένονται από το φυσίγγιο έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η παρουσία τους στο τελικό κλάσµα του αναλύτη. Ο αναλύτης τότε εκλούεται µε ένα µικρό όγκο ισχυρού εκλουστικού µέσου, συλλέγεται και είτε ενίεται αµέσως στην HPLC είτε εξατµίζεται ο διαλύτης µέχρι ξηρού και επαναδιαλυτοποιείται στην κινητή φάση. ii. Στην αντίθετη περίπτωση, όπου ο αναλύτης δεν κατακρατείται οι παρεµποδίζουσες ουσίες παραµένουν στο φυσίγγιο και ο αναλύτης συλλέγεται για περαιτέρω κατεργασία.

27 ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ SPE Η SPE χρησιµοποιείται στην προκατεργασία δείγµατος για έξι κυρίως σκοπούς: Αποµάκρυνση παρεµποδιζουσών ουσιών και καταστροφέων της στήλης Προσυγκέντρωση του αναλύτη ή εµπλουτισµό του δείγµατος σε αναλύτη που βρίσκεται σε ίχνη Αφαλάτωση Ανταλλαγή διαλύτη In situ παραγωγοποίηση Φύλαξη δείγµατος και µεταφορά

28 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ SPE ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΜΙΚΡΟΕΚΧΥΛΙΣΗ ΣΤΕΡΕΗΣ ΦΑΣΗΣ (Solid phase MicroExtraction, SPME) ΜΙΚΡΟΕΚΧΥΛΙΣΗ ΜΕ "ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ" ΠΡΟΣΡΟΦΗΤΗ (MicroExtraction Packed Sorbent, MEPS) ΝΕΑ ΠΡΟΣΡΟΦΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Πολυτροπικές εκχυλίσεις και Εκχυλίσεις Μικτής Φάσης (Multimodal and Mixed-Phase Extractions) Μέσα Περιορισµένης Προσέγγισης (Restricted Access Media) SPE µε Προσροφητές Πολυµερή Μοριακά Αποτυπώµατα (Molecularly Imprinted Polymers, SPE MIPS) o Συνθετικά πολυµερικά υλικά, που έχουν συγκεκριµένες κοιλότητες, σχεδιασµένες για ένα µόριο στόχο

29 ΜΙΚΡΟΕΚΧΥΛΙΣΗ ΣΤΕΡΕΗΣ ΦΑΣΗΣ SOLID PHASE MICROEXTRACTION, SPME Επικαλυµµένη ίνα στερεωµένη σε ακροφύσιο σύριγγας που χρησιµοποιείται για µικροεκχυλίσεις (SPME solid phase microextraction). Σ' αυτή την κατασκευή, µια λεπτή, στερεωµένη ίνα SiO 2 είναι επικαλυµµένη µε πολυµερική στατική φάση όπως πολυµεθυλοσιλοξάνιο ή πολυακρυλικό εστέρα. Η ίνα εµβαπτίζεται στο προς ανάλυση διάλυµα και οι αναλύτες διαχέονται και κατανέµονται στην επίστρωση ως συνάρτηση των σταθερών κατανοµής τους. Η ίνα αποµακρύνεται από το διάλυµα και τοποθετείται στο σύστηµα έγχυσης της HPLC, όπου οι αναλύτες εκτοπίζονται από ένα ισχυρό διαλύτη, ανάλογη διαδικασία µε το στάδιο έκλουσης σε φυσίγγιο ή δισκίο SPE. SPME-GC Από σεµιναριακό υλικό

30 MICRO EXTRACTION by PACKED SORBENT

31 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ LLE ΜΙΚΡΟΕΚΧΥΛΙΣΗ ΜΙΑΣ ΣΤΑΓΟΝΑΣ (Single drop microextraction, SDME) Μια σταγόνα διαλύτη περιέχεται στο άκρο της σύριγγας αντί της ίνας του SPME και ο αναλύτης διαχέεται στη σταγόνα µε ένα παρόµοιο τρόπο όπως στην τεχνική SPME. ΜΙΚΡΟΕΚΧΥΛΙΣΕΙΣ ΣΕ ΑΝΥΨΩΜΕΝΕΣ ΣΤΑΓΟΝΕΣ (Extractions in levitated droplets) (0,1-2 µl) π.χ. µε υπέρηχους Τεχνική για την επίλυση των προβληµάτων, που δηµιουργούν οι επιφάνειες των περιεκτών σε µικροκλίµακα. ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΜΕ ΕΓΧΥΣΗ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΡΟΗ ΙΑΛΥΤΗ (Flow Injection Extraction, FIE) Το υδατικό δείγµα ενίεται σ' ένα ρέον υδατικό διάλυµα. Μικρές ποσότητες µη αναµίξιµου οργανικού διαλύτη εισέρχονται συνεχώς στο ρέον υδατικό διάλυµα. Αφού το "τεµαχισµένο" ρεύµα διαλυτών περάσει από ένα σπείραµα όπου λαµβάνει χώρα κατανοµή, η οργανική στιβάδα διαχωρίζεται από την υδατική και οδηγείται σε µια κυψελίδα ροής για µέτρηση. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΜΕΣΩ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ (Membrane - based Extraction Techniques) Η εκχύλιση µέσω µεµβρανών έχει υποεκτιµηθεί ως τεχνική αν και απαιτεί πολύ µικρή ποσότητα διαλύτη και παρουσιάζει εξαιρετική απόδοση στον καθαρισµό δειγµάτων, υψηλούς συντελεστές εµπλουτισµού και ευκολία αυτοµατοποίησης. Τα απλά διφασικά συστήµατα περιλαµβάνουν συνήθως µια υδατική και µια οργανική φάση, που διαχωρίζονται µε µια µικροπορώδη υδρόφοβη µεµβράνη. Ο οργανικός διαλύτης γεµίζει τους πόρους της µεµβράνης.

ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Με εφαρμογή υψηλής πίεσης η κινητή φάση διέρχεται μέσα από τη στατική ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΕΩΣ (HPLC)

ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Με εφαρμογή υψηλής πίεσης η κινητή φάση διέρχεται μέσα από τη στατική ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΕΩΣ (HPLC) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ XΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΙΝΗΤΗ ΦΑΣΗ: Υγρό ΣΤΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ: 1. Στερεά σωματίδια Χρωματογραφία υγρού-στερεού (Χρωματογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού

Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού Εισαγωγή Ε. Μπακέας 2011 Χρωµατογραφία: ποικιλία µεθόδων διαχωρισµού µίγµατος ουσιών µε παραπλήσιες χηµικές ιδιότητες Βασίζεται στη διαφορετική κατανοµή των ουσιών µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Δρ. Πέτρος Α. Ταραντίλης, Λέκτορας Δρ. Χρήστος Παππάς, Λέκτορας (βάσει Ν. 407/80) Δρ. Σοφία Κουλοχέρη, Επιστημονικός συνεργάτης Δρ. Αναστασία Μίχου, Επιστημονικός συνεργάτης Βάση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (HPLC) ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΗΛΗ / ΣΤΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Επίπεδη, μήκους 3-25 cm και διαμέτρου 0,5-5 mm. Μικροπορώδη σωματίδια πηκτής διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΕΘΟ ΟΙ Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΜΕΘΟ ΟΙ Ανάλογα με τη φυσική κατάσταση των 2 φάσεων

Διαβάστε περισσότερα

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH 4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη H C 12 H 25 Br (249.2) Br + + NaH (40.0) + Adogen 464 C 25 H 54 ClN (404.2) C 6 H 6 (94.1) C 18 H 30 (262.4) + NaBr (102.9) Ταξινόµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ:

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ οργανικών, οργανομεταλλικών και ανόργανων ουσιών. Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΗ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις παλιότερες παρατηρήσεις : Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν

Διαβάστε περισσότερα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα 4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα καστορέλαιο + NaOMe MeOH CH 4 O OH O OMe (32.0) C 19 H 36 O 3 (312.5) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

(YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014

(YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 (YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Ονομάζεται έτσι επειδή η κινητή φάση είναι υγρή. Η στατική φάση μπορεί να είναι στερεά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΑ: ΤΡΙΤΗ 11-11-2014 ΩΡΑ: 11:00-14:00 OMADA 3 Name: Celia Koutrafouri ΆΣΚΗΣΗ 10 (p.107-114) Εργαστηριακές Σημειώσεις Τίτλος Άσκησης: Φασματοφωτομετρικός Προσδιορισμός Σορβικού

Διαβάστε περισσότερα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα 5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα H O O O + HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ + H 2 O NO 2 HO NO 2 C 7 H 5 NO 3 C 2 H 6 O 2 C 7 H 8

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι. (Συµπληρωµατικές σηµειώσεις σε θέµατα ιαχωρισµών) Α. Εκχύλιση κατ' αντιρροή. Β. Εκχύλιση στερεάς φάσης

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι. (Συµπληρωµατικές σηµειώσεις σε θέµατα ιαχωρισµών) Α. Εκχύλιση κατ' αντιρροή. Β. Εκχύλιση στερεάς φάσης ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι (Συµπληρωµατικές σηµειώσεις σε θέµατα ιαχωρισµών) Α. Εκχύλιση κατ' αντιρροή Β. Εκχύλιση στερεάς φάσης Αθήνα, Ιανουάριος 2005 A. ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΚΑΤ' ΑΝΤΙΡΡΟΗ - ΣΥΣΚΕΥΗ CRAIG A.1 Θεωρία Η εκχύλιση

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014 ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ " ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS " AΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

3/12/2014 ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ  ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS  AΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡIΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤHΜΙΟ ΘΡAΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» " ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ξικός αιθυλεστέρας ή Οξικό αιθύλιο Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi. ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.gr Σχεδιασμός αναλυτικών μεθόδων: Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

http://www.oc-praktikum.de

http://www.oc-praktikum.de NP 05 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη CH + CH CH Sc(Tf) + CH CH CH CH C 7 H 8 (08.) C 4 H 6 (02.) (CF S ) Sc (492.2) C 9 H 0 2 (50.2) C 2 H 4 2 (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Αντλία Στήλη Υγρό Έκλουσης Συλλέκτης κλασμάτων ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µεµβρανικών λιπιδίων µε χρωµατογραφία λεπτής στοιβάδας 60 ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΩΝ ΛΙΠΙ ΙΩΝ ΜΕ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΛΕΠΤΗΣ ΣΤΟΙΒΑ ΑΣ Σκοπός της άσκησης : η εφαρµογή της χρήσης µιας φυσικής ιδιότητας, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΕΡΙΟΥ-ΥΓΡΟΥ (GLC)

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΕΡΙΟΥ-ΥΓΡΟΥ (GLC) ΣΤΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ : Μη πτητικό υγρό με τη μορφή λεπτής στιβάδας επί στερεής αδρανούς επιφάνειας ΣΤΗΛΕΣ: Πληρωμένες στήλες (packed columns) Στήλες ανοικτού σωλήνα ή τριχοειδείς στήλες (open tubular or capillary

Διαβάστε περισσότερα

2023 Αναγωγή της D-(+)-καµφοράς µε λιθιο αργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα (+)-βορνεόλης και ( )-ισοβορνεόλης

2023 Αναγωγή της D-(+)-καµφοράς µε λιθιο αργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα (+)-βορνεόλης και ( )-ισοβορνεόλης 223 Αναγωγή της D-(+)-καµφοράς µε λιθιο αργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα (+)-βορνεόλης και ( )-ισοβορνεόλης LiAlH 4 tert-butyl-methyl-ether H + OH O OH H C 1 H 16 O (152.2) LiAlH 4 (38.) a C 1 H

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Στόχοι Απομάκρυνση Ανεπιθύμητων Συστατικών Νερό Βαρείς Υδρογονάνθρακες Υδρόθειο Διοξείδιο του Άνθρακα Στοιχειακό Θείο Άλλα Συστατικά Ανάκτηση Συστατικών με Οικονομική Αξία Ήλιο Υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3. Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ.

ΑΣΚΗΣΗ 3. Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ. 27 ΑΣΚΗΣΗ 3 Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ. Η εκχύλιση είναι μια από τις παλαιότερες "χημικές" δραστηριότητες του ανθρώπου. Η παρασκευή ενός αφεψήματος (καφέ, τσάι, κλπ), αλλά και άλλες αναλόγες

Διαβάστε περισσότερα

2011 Καταλυόµενη από οξύ αντίδραση του L-(+)-τρυγικού οξέος µε αιθανόλη προς τρυγικό διαιθυλεστέρα

2011 Καταλυόµενη από οξύ αντίδραση του L-(+)-τρυγικού οξέος µε αιθανόλη προς τρυγικό διαιθυλεστέρα 2011 Καταλυόµενη από οξύ αντίδραση του L-(+)-τρυγικού οξέος µε αιθανόλη προς τρυγικό διαιθυλεστέρα O H HO O C C OH OH H OH O O CH C 3 Amberlyst 15 H OH + 2 H 3 C OH + 2 H HO H 2 O C O O CH 3 C 4 H 6 O

Διαβάστε περισσότερα

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού NP 1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού Φλοιός πορτοκαλιού H H CH 3 H H H H H C 28 H 34 15 (610.5) H CH 3 Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αποµόνωση φυσικού προϊόντος Φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Με τον όρο χρωματογραφία εννοούμε ένα πλήθος τεχνικών διαχωρισμού που βασίζονται στη διαφορετική κατανομή των συστατικών ενός μίγματος μεταξύ μια κινητής και μιας στατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ HPLC

ΓΡΗΓΟΡΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ HPLC ΓΡΗΓΟΡΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ HPLC ιδάσκουσα: Ε. ΑΡΧΟΝΤΑΚΗ Επικ. Καθηγήτρια ΓΡΗΓΟΡΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ HPLC Ορισµός εν υπάρχει ακριβής ορισµός της έννοιας γρήγορη ανάλυση µε HPLC. Ο όρος είναι µάλλον σχετικός. Η αναφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο 2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο H O NO 2 HO HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ O O + + κυκλοεξάνιο NO 2 H 2 O C 7 H 5 NO 3 C

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση?

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Περιεχόµενο & Χρησιµότητα Καλώς ήλθατε στο µάθηµα της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΝΑΙ..ΝΑΙ...ΝΑΙ.!! Σε τι διαφέρει από τα άλλα µαθήµατα της κατεύθυνσης??? Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ!

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

EXPRESSION SYSTEMS. 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans. 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris. 3. Fungi Trichoderma Aspergillus

EXPRESSION SYSTEMS. 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans. 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris. 3. Fungi Trichoderma Aspergillus EXPRESSION SYSTEMS 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris 3. Fungi Trichoderma Aspergillus 4. Insect cells ΙΑΡΡΗΞΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Οι τεχνικές διάρρηξης κυττάρων διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοπός Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 29 Μαΐου 2009 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις. Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού

Εισαγωγή στις. Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού Εισαγωγή στις Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού Ε. Μπακέας 2013 1 Εισαγωγή Ο Ρώσος βοτανολόγος.s. Tswe χρησιµοποίησε για πρώτη φορά τη χρωµατογραφία για τον διαχωρισµό διαφόρων φυτικών χρωστικών µε τη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα αναλύσεων αποβλήτων ( πυρήνα ) από ελαιοτριβεία δύο και τριών φάσεων καθώς και των συµπυκνωµάτων από την ξήρανσή τους

Αποτελέσµατα αναλύσεων αποβλήτων ( πυρήνα ) από ελαιοτριβεία δύο και τριών φάσεων καθώς και των συµπυκνωµάτων από την ξήρανσή τους Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών (ΙΤΧΗ ) Εργαστήριο Φυσικών Πόρων και Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας (ΕΦΕΜ) 6 ο Km Χαριλάου - Θέρµης Τ.Θ. Box

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΙΠΩΝ & ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD Εργαστήριο Μικροβιολογίας Τροφίµων, Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής, Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Λίπη & έλαια (Λιπίδια)

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

- 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ

- 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ - 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ Οι εστέρες είναι μια κατηγορία οργανικών ενώσεων πολύ διαδεδομένη στη φύση, με γενικό τύπο: C R R' Πολλοί πτητικοί εστέρες έχουν έντονη, ευχάριστη οσμή και άρωμα φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Ce(IV)(NH ) (N ) 6 C H CeH 8 N 8 8 C H 8 (78.) (58.) (8.) Βιβλιογραφία Tse-Lok Ho et al., Synthesis 97, 6. Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Οξείδωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη

4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη 4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη O C 3 + O O 3 C O C 3 Zeolith O C 3 + C 3 COO O C 3 C 7 8 O (108.1) C 4 6 O 3 (102.1) C 9 10 O 2 (150.2) C 2 4 O 2 (60.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό 32 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό όξύ H HOOC COOH H Br 2 HOOC H Br Br H COOH C 4 H 4 O 4 (116.1) (159.8) C 4 H 4 Br 2 O 4 (275.9) Βιβλιογραφία A. M. McKenzie, J. Chem. Soc.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΚΠΛΥΣΗΣ. Πρόβληµα 30. Η καυστική σόδα παράγεται µε την επεξεργασία ενός διαλύµατος ανθρακικού νατρίου σε νερό (25 kg/s Na 2

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΚΠΛΥΣΗΣ. Πρόβληµα 30. Η καυστική σόδα παράγεται µε την επεξεργασία ενός διαλύµατος ανθρακικού νατρίου σε νερό (25 kg/s Na 2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΚΠΛΥΣΗΣ Πρόβληµα 30. Η καυστική σόδα παράγεται µε την επεξεργασία ενός διαλύµατος ανθρακικού νατρίου σε νερό (25 kg/s Na 2 CO 3 ) µε τη θεωρητική απαίτηση σε υδροξείδιο του ασβεστίου. Αφού

Διαβάστε περισσότερα

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο 1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο O HN CH 3 NH 2 NH 2 KOH 2 C 8 H 8 NO C 6 H 6 N C 6 H 4 3 N (214.1) (56.1) (172.0) (159.8) (329.8) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο 0 Σύνθεση της trans-,-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο H O /HCO H C H 0 (8.) H O HCO H (.0) (.0) C H O (.) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Προσθήκη σε αλκένια, στερεοεκλεκτική προσθήκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο)

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) 4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) από tert-βουτανόλη OH + HCl Cl + H 2 O C 4 H 10 O C 4 H 9 Cl (74.1) (36.5) (92.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Πυρηνόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Δειγματολήπτες Αιωρούμενων Σωματιδίων με φίλτρο High Volume Impactor Κρουστικός διαχωριστής που συλλέγει σωματίδια διαμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµατογραφία µοριακής διήθησης, αρχές και εφαρµογές

Χρωµατογραφία µοριακής διήθησης, αρχές και εφαρµογές Χρωµατογραφία µοριακής διήθησης, αρχές και εφαρµογές Γιώργος Μαργαρίτης Φοιτητής Φαρµακευτικού 2010 Γενικά για τη χρωµατογραφία Εισαγωγή Χρωµατογραφία ονοµάζουµε το σύνολο των τεχνικών που χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Αδαµαντία Ε. Παγανά,, Στυλιανή. Σκλαρή, Ευστάθιος Σ. Κικκινίδης,, Βασίλειος Τ. Ζασπάλης Εργαστήριο Ανόργανων Υλικών, Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

3015 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο

3015 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο 5 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο + CHI NaOH I C 6 H (8.) CHI (9.7) (.) C 6 H I (.) Βιβλιογραφία P. R. Schreiner, O. Lauenstein, E. D. Butova, and A. A. Fokin, Angew. Chem. 999,,

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις προτάσεις 1.1 έως και 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στο σωστό συµπλήρωµά της.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ V. Μέθοδοι ιαχωρισµού. Εισαγωγή στους Χρωµατογραφικούς ιαχωρισµούς

ΤΜΗΜΑ V. Μέθοδοι ιαχωρισµού. Εισαγωγή στους Χρωµατογραφικούς ιαχωρισµούς ΤΜΗΜΑ V Μέθοδοι ιαχωρισµού Εισαγωγή στους Χρωµατογραφικούς ιαχωρισµούς Εισαγωγή Οι τεχνικές χηµικής ανάλυσης δεν είναι, στην συντριπτική πλειοψηφία τους, εξειδικευµένες. Συνεπώς, πριν από την αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

3.5. Εκχύλιση. 3.5.1 Εκχύλιση Διαλυμάτων και Αιωρημάτων

3.5. Εκχύλιση. 3.5.1 Εκχύλιση Διαλυμάτων και Αιωρημάτων 3.5. Εκχύλιση Η εκχύλιση είναι μια από τις παλαιότερες "χημικές" δραστηριότητες του ανθρώπου. Η παρασκευή ενός αφεψήματος (καφέ, τσάι, κλπ), αλλά και άλλες αναλόγες διαδικασίες, όπως η παραλαβή ενός αρώματος,

Διαβάστε περισσότερα

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο 2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο H + SCl 2 Cl + HCl + S 2 C 9 H 8 2 (148.2) (119.0) C 9 H 7 Cl (166.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί την σωστή απάντηση. 1.1. Στο μόριο του BeF 2 οι δεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.oc-praktikum.de

http://www.oc-praktikum.de NP 506 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη KMn /Al C H 0 KMn C H 8 (78.) (58.0) (08.) Bιβλιογραφία Nüchter, M., ndruschka, B., Trotzki, R., J. Prakt. Chem. 000,, No. 7 Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα