ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ - ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ : ΖΑΧΟΥ ΗΜΗΤΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Ρ. ΟΥΚΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007

2 ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ 1

3 «Αφιερώνεται σε όλους τους συναδέλφους Αισθητικούς που ασχολούνται τόσο µε την εξωτερική εµφάνιση των ανθρώπων όσο και µε τον εσωτερικό τους κόσµο, επιτυγχάνοντας έτσι µια ισορροπία εξωτερικής οµορφιάς και ψυχικής υγείας». 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΥΚΙΑ...7 ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ...8 ΦΥΚΙΑ: ΚΑΤΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΙΑ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΥΤΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ α ΦΥΚΙΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΥΑΝΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΚΗ Ή ΚΥΑΝΟΒΑΚΤΗΡΙΑ ΜΟΝΟΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΚΗ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΚΗ Ή ΜΑΚΡΟΦΥΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΦΥΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ α ΟΜΗ β ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ γ ΣΧΗΜΑ ΘΑΛΛΟΥ δ ΚΥΤΟΛΟΓΙΑ ε ΑΥΞΗΣΗ στ ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ (ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ) ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΘΡΟΙΣΜΑ PHYCOPHYTA (ΦΥΚΗ) α ΧΛΩΡΟΦΥΚΗ β ΦΑΙΟΦΥΚΗ γ ΕΡΥΘΡΟΦΥΚΗ Ή ΡΟ ΟΦΥΚΗ δ ΧΑΡΩ Η ΦΥΚΗ ε ΞΑΝΘΟΦΥΚΗ στ ΧΡΥΣΟΦΥΚΗ ζ ΙΑΤΟΜΑ ΘΡΕΨΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΦΥΚΙΑ ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΚΑΙ ΤΟ Υ ΡΟΒΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΕΡΕΩΣΗΣ ΦΥΚΩΝ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΝΩΝ ΦΥΚΩΝ ΟΡΙΟ ΒΑΘΟΥΣ ΦΥΚΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΠΟΙΚΙΛΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ α ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ β ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΑΣ α ΡΑΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ β ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΣΤΟΝ 3

5 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ α ΦΥΚΑΛΕΥΡΑ ΚΑΙ ΚΟΝΙΟΡΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΚΙΑ β ΧΡΗΣΕΙΣ γ MAERL δ ΘΑΛΑΣΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ε ΦΥΚΙΑ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ στ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ζ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΦΥΚΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ α ΦΥΚΗ ΓΙΑ ΚΑΛΟΦΑΓΑ ΕΣ β Η ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ γ ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΑΤΡΟΦΗ δ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΙ Η ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ε ΑΛΛΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΗ στ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΣΕ ΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ α Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ β ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΡΤΙΟΥ γ ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΟ δ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΦΙΛΤΡΟ ε ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΠΟΥ ΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΚΙΩΝ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΦΥΚΙΩΝ ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΠΙΡΟΥΛΙΝΑ Η ΤΡΟΦΗ ΘΑΥΜΑ SPIRULINA PLATENSIS ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΓΛΩΣΣΑΡΙ...91 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Νιώθω µεγάλη χαρά που έφτασα στο τελείωµα των σπουδών µου και που το τµήµα µας δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές να εκπονήσουν µία πτυχιακή εργασία, πολλές φορές της αρεσκείας τους, σχετικά µε κάποιο θέµα που αφορά τον τοµέα της Αισθητικής-Κοσµητολογίας. Τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τον τοµέα της Αισθητικής παρατηρείται το φαινόµενο που λέγεται SPA! Η λέξη spa προέρχεται από τους λατινικούς όρους sanus per aqua που σηµαίνουν υγεία µέσα από το νερό. Από την αρχαιότητα ακόµη, πρώτος ο Ιπποκράτης κατέγραψε τις ευεργετικές ιδιότητες του θαλασσινού νερού και των φυκιών που ζουν µέσα σ αυτό. Αιγύπτιοι και Ασύριοι χρησιµοποιούσαν ήδη τα ιαµατικά νερά για θεραπευτικούς σκοπούς. Πριν χιλιάδες χρόνια Ιάπωνες, Έλληνες και Ρωµαίοι προσέφευγαν σε ζεστά µπάνια για να θεραπεύσουν κούραση και τραύµατα. Οι Ρωµαίοι είχαν πραγµατικό πάθος για το νερό και το θεωρούσαν απαραίτητο στοιχείο για την υγεία τους και την επιβίωσή τους γι αυτό και έκτισαν πολλά γιγάντια λουτρά στη Ρώµη όπως «Τα περίφηµα λουτρά του Καρακάλα». Επίσης ο ίδιος ο Καίσαρας και οι στρατιώτες του πήγαιναν στα spa για να ξεκουραστούν και να ξαναβρούν την καλή σωµατική τους κατάσταση. Σήµερα τα κλασικά κέντρα Αισθητικής τείνουν να µετατραπούν σε spa καθώς ο ανταγωνισµός είναι µεγάλος, οι απαιτήσεις του κόσµου πολλές και δυστυχώς αν δε συµπεριλάβουν έστω περιποιήσεις spa π.χ. µε φύκια, λάσπη, άλατα κ.τ.λ. τείνουν να χαρακτηριστούν ξεπερασµένα. Κατά την διάρκεια των σπουδών µου παρατήρησα ότι πάντα έδειχνα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα συστατικά των προϊόντων που χρησιµοποιούσαµε. Λάτρευα το µάθηµα της Κοσµητολογίας που µαθαίναµε τα πάντα για τις πρώτες ύλες των καλλυντικών. Το κίνητρο όµως που µε έκανε να ασχοληθώ µε τα φύκια µου δόθηκε σε ένα συνέδριο Αισθητικής όπου κάποια κυρία µίλησε στο κοινό για τα φύκια. Ενθουσιάστηκα µε το πόσες πολλές ιδιότητες κρύβουν µέσα τους τα φύκια και µε το πώς µπορούν να γίνουν ένα όπλο, στα χέρια της αισθητικού, ενάντια σε προβλήµατα παχυσαρκίας, κυτταρίτιδας, γήρανσης, ακµής και πολλά άλλα. Ψάχνοντας στις βιβλιοθήκες των Πανεπιστηµίων αλλά και στο διαδύκτιο πιστεύω ότι κατάφερα να συγκεντρώσω αρκετές πληροφορίες σχετικά µε τα φύκια πολλές από τις οποίες οµολογώ ότι µε έχουν αφήσει έκπληκτη. 5

7 Οφείλω τέλος να ευχαριστήσω τον καθηγητή φυκολογίας του τµήµατος Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης κύριο Νικολαϊδη για τις πολύτιµες σηµειώσεις που µου έδωσε, την κυρία Άννα Βραδέλη Παπάτσα Αισθητικό ιαιτολόγο, η οµιλία της οποίας σε κάποιο συνέδριο Αισθητικής ήταν το αρχικό κίνητρο που µε έκανε να ασχοληθώ µε την έρευνα πάνω στα φύκια, τον κύριο Ζουλουµίδη Μιχάλη για τις ενδιαφέρουσες πληροφορίες που µου έδωσε σχετικά µε την καλλιέργεια της σπιρουλίνας στη Νιγρίτα Σερρών και τέλος θέλω να ευχαριστήσω θερµά τον σύντροφο της ζωής µου Τάσο, ο οποίος µε υποµονή και µε πολύ αγάπη µε βοηθά και µε στηρίζει σε κάθε µου κίνηση! 6

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΥΚΙΑ Πρώτες µορφές χλωρίδας: Πριν από 300 εκατοµµύρια χρόνια, κατά το Λιθανθρακοφόρο, όταν τα φυτά δηµιουργούσαν ήδη πυκνά δάση, τα στρώµατα της ξηράς συγκρούονταν µεταξύ τους δηµιουργώντας µεγάλες οροσειρές. Τα ζώα εξαπλώνονταν στην ξηρά ενώ παράλληλα ορισµένα είδη φυκιών ανέπτυξαν ριζοειδής, βλαστόµορφους και φυλλοειδής σχηµατισµούς. Αυτά µε τη σειρά τους θα εξασφάλιζαν την παραγωγή οξυγόνου στη στεριά. Από τα φύκια, πλήρως υδρόβια φυτά και µε οµοιογενή δοµή προήλθαν τα βρύα ή τα φυλλόβρυα και αργότερα οι φτέρες, τα πρώτα φυτά µε ρίζες, µίσχο και φύλλα. Τα φύκια λοιπόν υπήρξαν µια από τις πρώτες µορφές ζωής που εµφανίστηκαν στον πλανήτη µας. Τι είναι όµως τα φύκια; Ο όρος φύκος (alga) προέρχεται από την αρχαία ελληνική γλώσσα και σηµαίνει θαλασσινό νερό. Σήµερα σηµαίνει διαφορετικά πράγµατα σε διαφορετικούς χώρους και ακόµα οι επιστήµονες βοτανικοί ή βιολόγοι βρίσκουν πολλές δυσκολίες για να δώσουν ένα καθοριστικό και αδιαφιλονίκητο ορισµό. Έτσι κατά καιρούς οι απλοϊκοί άνθρωποι ονόµασαν τα φύκια: ακαθαρσίες των νερών (pond scums), πτύσµατα βατράχων (frog spittle), υδρόβια βρύα (water mosses) και φυτά θαλασσώv (seaweeds), ενώ οι ειδικοί αποφεύγουν να δώσουν καθοριστικό ορισµό, διότι τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατά τους είναι πολύ-πολύ λεπτά στην αναγνώριση. Γενικά θεωρούνται ότι είναι απλοί κυρίως υδρόβιοι φωτοσυνθετικοί οργανισµοί, που στερούνται των εξειδικευµένων ιστών που έχουν τα ανώτερα φυτά. Ποικίλουν ως προς το µέγεθος και την πολυπλοκότητα και αποτελούνται από ένα µέχρι πολλά κύτταρα (µονοκύτταρα φύκη και πολυκύτταρα φύκη ή µακροφύκη). Σε αντίθεση µε τα φυτά της ξηράς τα οποία µας είναι γνώριµα, τα φύκια δε βγάζουν άνθη, δεν έχουν πραγµατικά φύλλα, κλωνάρια και ρίζες και έχουν σχετικά απλές αναπαραγωγικές δοµές. Τα περισσότερα είναι προσκολληµένα στο υποθαλάσσιο έδαφος απ όπου απορροφούν κατευθείαν την τροφή τους. Το µεγαλύτερο ποσοστό της φυτικής βλαστήσεως των αλµυρών και γλυκών υδάτων αποτελείται από φύκια. Τα φύκια βρίσκονται σε µεγάλη ποικιλία µεγεθών, από τις µικροσκοπικές µορφές έως τα γιγάντια φύκια, τα οποία έχουν µήκος πολλές δεκάδες µέτρων. Μπορούν να επιπλέουν ελεύθερα (φυτοπλαγκτόν) ή µπορούν να είναι προσαρµοσµένα κάπου. Τέλος εκτός από τα κυανοπράσινα φύκη είναι όλα ευκαρυωτικά, δηλαδή είναι οργανισµοί µε κύτταρα που περιέχουν έναν πυρήνα και άλλα οργανίδια που περικλείονται σε µεµβράνες. 7

9 ΤΑ ΦΥΚΙΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Τα φύκια είναι αυτότροφα. Τούτο σηµαίνει ότι παράγουν την τροφή τους µε φωτοσύνθεση. Τα φύκια είναι οργανισµοί που περιέχουν χλωροφύλλη και κάθε κύτταρο τους είναι ικανό να σχηµατίσει ένα κύτταρο αναπαραγωγής. Θεωρούνται πολύ πρωτόγονα φυτά γιατί κάθε κύτταρό τους µπορεί µόνο του να περάσει απ όλες τις διαδικασίες της ζωής. Στα περισσότερα υδρόβια οικοσυστήµατα τονίζεται ότι πολλά φύκια αποτελούν τους φυτοπλαγκτονικούς οργανισµούς, δηλαδή τον πρώτο κρίκο της διατροφικής αλυσίδας του υδρόβιου περιβάλλοντος, δηµιουργώντας µε τη φωτοσυνθετική τους ικανότητα οργανικές ουσίες, που µέσω των ζωοπλαγκτονικών οργανισµών µεταφέρονται στα ψάρια και από αυτά στον άνθρωπο. Σαν παραπροϊόντα φωτοσυνθέσεως τα φύκια παράγουν οξυγόνο. Μερικοί επιστήµονες ισχυρίζονται ότι τα φύκια είναι εκείνα τα οποία παράγουν το 70 έως 80% του παγκοσµίως παραγόµενου οξυγόνου. Το οξυγόνο το οποίο παράγεται βοηθά και στον καθαρισµό των ρυπασµένων νερών, δεδοµένου ότι οξειδώνει πολλούς ρυπαντές. Βοηθά επίσης στην οξυγόνωση του νερού, όταν η περιεκτικότητά του είναι χαµηλή λόγω ρυπάνσεως. Τα φύκια αποτελούν ένα κανονικό και ουσιαστικό µέρος των υδρόβιων οικοσυστηµάτων. Μόνο σε περιπτώσεις µεγάλης πυκνότητας επιδρούν επιβλαβώς στα υδρόβια οικοσυστήµατα. Και τούτο γιατί µετά την µεγάλη ανάπτυξή τους τα νεκρά φύκια απαιτούν µεγάλο µέρος του οξυγόνου για την οξείδωσή τους. Τότε προσδίδουν στο νερό δυσάρεστη γεύση, οσµή και εµφάνιση. Μειώνουν την αξία των ακτών κολυµβήσεως και φράζουν τα φίλτρα των εγκαταστάσεων καθαρισµού των νερών. Το τελευταίο αυτό πρόβληµα είναι αρκετά σοβαρό, κυρίως στις εγκαταστάσεις των θερµοηλεκτρικών σταθµών και απασχολεί την προηγµένη τεχνολογία σε όλο τον κόσµο. Είναι αξιοσηµείωτο το γεγονός ότι, όπως και τα ψάρια, περισσότερα από 50 είδη φυκιών µπορούν να ζήσουν σε ρυπασµένο νερό. Κανένα είδος συνεπώς µόνο του δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί σαν απόλυτος δείκτης ρυπάνσεως. Από την άλλη µεριά φαίνεται ότι ορισµένα είδη κυριαρχούν την εποχή ανθίσεως των φυκών και από καιρού σε καιρό γεµίζουν την υδάτινη µάζα και πνίγουν τα νερά λόγω ευτροφισµού. Πολλοί βιολόγοι συµφωνούν ότι κανένα συµπέρασµα δεν µπορεί να βγει να δεν µελετηθεί όλος ο πληθυσµός των φυκιών. Μόνο η αναλογία κάθε είδους και οι µεταβολές αυτών των φυκιών αποτελούν τους καλύτερους δείκτες ρυπάνσεως, παρά οποιοδήποτε µεµονωµένο είδος. 8

10 Βέβαια πρέπει πάντοτε να εξετάζεται η φύση της υδάτινης µάζας. Ένα ρεύµα νερού που κατεβαίνει από τα βουνά µε µεγάλη ταχύτητα δεν µπορεί να έχει ποτέ τα ίδια φύκια µε εκείνα που έχει µια µεγάλη λίµνη ή η θάλασσα. Η αφθονία και τα είδη των φυκιών που υπάρχουν σε µια υδάτινη µάζα εξαρτώνται από τη συγκέντρωση των θρεπτικών συστατικών που υπάρχουν στο νερό. Τα κυρίως ανόργανα θρεπτικά συστατικά, τα οποία επιταχύνουν την αύξηση των φυκιών είναι τα φωσφορικά και τα νιτρικά. 9

11 ΦΥΚΗ : KATEΧΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΙΑ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΥΤΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Στη µελέτη του φυτικού βασιλείου τα φύκια συνήθως µελετώνται πρώτα για διάφορους λόγους. Πρώτο, τα απολιθώµατα δείχνουν ότι οι πιο αρχέγονοι οργανισµοί που περιέχουν χλωροφύλλη α ήταν πιθανόν τα κυανοφύκη µε απολιθώµατα που εκτείνονται πίσω στα 3 δισεκατοµµύρια χρόνια στο προκάµβριο. Μετά από αυτά ακολούθησαν οι άλλες οµάδες ε υ κ α ρυωτικών φυτών. Ένας δεύτερος λόγος γι αυτή την πρωτιά είναι η σχετική απλότητα της οργάνωσης πολλών φυκιών και σ αυτό δεν συµφωνεί µόνο η οργάνωση των µεγάλων φυκιών (kelps). Ένας τρίτος λόγος είναι ότι τα φύκια εξηγούν τόσο λεπτά και ωραία πολλά ενδιαφέροντα βιολογικά φαινόµενα (π.χ. εγγενής αναπαραγωγή) τα οποία σε άλλα φυτά µπερδεύονται µε δευτερογενή χαρακτηριστικά. ΦΥΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Τα κυανοφύκη είναι η πιο αρχέγονη οµάδα φυκιών µε καθορισµένα απολιθώµατα µε τη µορφή στρωµατολίθων, µε µια ηµεροµηνία γένεσης που φτάνει τα εκατοµµύρια χρόνια. Όταν τα κυανοφύκη αναπτύχθηκαν, η ατµόσφαιρα περιείχε λίγο ή καθόλου οξυγόνο και αποτελείτο βασικά από µεθάνιο, αµµωνία και άλλα χηµικά. Η φωτοσύνθεση από τα κυανοφύκη εµπλούτισε εξελικτικά την ατµόσφαιρα µε την ποσότητα του οξυγόνου που υπάρχει σήµερα (20%). Η εµφάνιση των απολιθωµένων µελών των κλάσεων των φυκών κατά τη διάρκεια των γεωλογικών αιώνων δίνεται στον πίνακα 1.1. Σ αυτόν τον πίνακα δεν φαίνεται καθαρά πότε εµφανίστηκαν οι διάφορες κλάσεις φυκών αλλά από πότε υπάρχουν απολιθώµατα αυτών κατά τους γεωλογικούς αιώνες. 10

12 Πρώτη εµφάνιση απολιθωµάτων φυκιών στη γεωλογική βαθµίδα ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Γεωλογικός αιώνας Περίοδος Εποχή Εκατοµµύρια Πρώτη χρόνια εµφάνιση απολιθωµάτων Καινοζωικός Τεταρτογενές Παρών Πλειστόκαινο 1,8 Τριτογενές Πλειόκαινο 5,5 Μειόκαινο 25 Φαιοφύκη Ολιγόκαινο 36 Ξανθοφύκη Εόκαινο 53,5 Παλαιόκαινο 65 Μεσοζωικός Κρητιδικό 135 Χρυσοφύκη Ιουράσιο ιάτοµα Τριάσιο Παλαιοζωικός Πέρµιο Ανθρακοφόρο εβόνειο ινοφύκη Σιλούριο Χαροφύκη Ορδοβίκιο Χλωροφύκη Κάµβριο Πρωτεροζωικός Προκάµβριο 3000 Κυανοφύκη 11

13 ΚΥΑΝΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΚΗ Ή ΚΥΑΝΟΒΑΚΤΗΡΙΑ Τα κυανοπράσινα φύκη, γνωστά και ως κυανοβακτήρια, είναι φωτοσυνθετικοί πρωκαρυωτικοί οργανισµοί µε ευρύτατη διανοµή στο θαλάσσιο περιβάλλον. Οι φωτοσυνθετικές χρωστικές που περιέχουν είναι : χλωροφύλλη α, καροτένια(κυρίως β-καροτένιο) και τις δύο υδατοδιαλυτές χρωµοπρωτεϊνες, φυκοκυανίνη και φυκοερυθρίνη. Η ονοµασία τους οφείλεται στην χρωστική ουσία φυκοκυανίνη η οποία δίνει στα κύτταρα µία λίγο-πολύ κυανή απόχρωση. Τ α κυανοπράσινα φύκη που έχουν κόκκινη χρωστική χρωµατίζουν ορισµένες θάλασσες µε το χρώµα τους(π.χ.ερυθρή Θάλασσα) ή προκαλούν ερυθρές παλίρροιες. Μερικά είδη τέλος, είναι υπεύθυνα για τα εξανθήµατα στο δέρµα των κολυµβητών και των δυτών. Τα περισσότερα κυανοπράσινα φύκη είναι µικροσκοπικά, αν και µερικά σχηµατίζουν επιµήκη νήµατα, ταινίες ή χοντρές κρούστες ορατές και µε γυµνό µάτι. Τ ο πολύστρωµο συνήθως, κυττάρικο τοίχωµα αποτελείται από πηκτίνες, ηµικυτταρίνες ή κυτταρίνες και πολλές φορές µε διόγκωση καθίσταται ζελατινώδες ή γλοιώδες. Τα κυανοφύκη, όπως και τα βακτήρια, στερούνται οργανωµένου πυρήνα και πολλαπλασιάζονται αγενώς, µε απλή διαίρεση των κυττάρων. Η φωτοσύνθεση λαµβάνει χώρα σε πτυχωµένες µεµβράνες µέσα στο κύτταρο αντί στους χλωροπλάστες. Εναποθηκεύουν γλυκογόνο και απαντούν σε γλυκά και αλµυρά νερά. Στα αλµυρά νερά µε τη σήψη τους δηλητηριάζουν το νερό και του δίνουν οσµή θείου. Γύρω στα είδη κυανοφυκών έχουν καταγραφεί µέχρι σήµερα. Πολλά είδη είναι θαλάσσια. Μπορούν να ανεχθούν µεγάλο εύρος αλατότητας και θερµοκρασίας και εποµένως βρίσκονται πρακτικά παντού, όπως και σε µέρη που δε θα το περίµενε κανείς, όπως στο τρίχωµα των πολικών αρκούδων! Μερικά κυανοπράσινα φύκη, τα αποκαλούµενα ενδολιθικά, τρυπώνουν σε ασβεστολιθικούς βράχους και σκελετούς κοραλλιών. Άλλα σχηµατίζουν παχιές σκοτεινόχρωµες κρούστες, κατά µήκος της ζώνης θραύσης των κυµάτων σε βραχώδεις ακτές. Τέλος πολλά είδη συναντώνται µε τη µορφή νηµατοειδών αποικιών ή ζελατινώδους µάζας στο νερό(ακόµη και σε θερµοπηγές, όπου η θερµοκρασία φθάνει τους 75 βαθµούς Κελσίου), σε ξηρά και υγρά εδάφη, κορµούς δέντρων και γυµνούς βράχους. Πολλά κυανοπράσινα φύκη είναι γνωστό ότι επιτελούν δέσµευση αζώτου, µετατρέποντας το αέριο άζωτο(ν2)σε πολύτιµες 12

14 αζωτούχες ενώσεις, που µπορούν να χρησιµοποιηθούν από άλλους πρωτογενείς παραγωγούς. Είναι πολύ σηµαντικό να αναφέρουµε και πάλι ότι τα κυανοπράσινα φύκη πιστεύεται ότι ήταν από τους πρώτους φωτοσυνθετικούς οργανισµούς στη γη. Πιθανότατα, συνέβαλαν ουσιαστικά στη συσσώρευση του οξυγόνου στην ατµόσφαιρα. Οι απολιθωµένοι στρωµατόλιθοι, ογκώδεις ασβεστολιθικοί σχηµατισµοί που δηµιουργούνται από τα κυανοπράσινα φύκη, έχει βρεθεί ότι είναι ηλικίας περίπου 3 δισεκατοµµυρίων ετών. Οι στρωµατόλιθοι σχηµατίζονται ακόµη και σήµερα, στις τροπικές θάλασσες. 13

15 ΜΟΝΟΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΚΗ Μικρή αναφορά θα γίνει για τα µονοκύτταρα φύκη µιας και η κατηγορία που έχει περισσότερο ενδιαφέρον είναι τα πολυκύτταρα φύκη ή µακροφύκη. Παρακάτω θα γίνει µικρή αναφορά ορισµένων µονοκύτταρων φυκών. 1. ΙΑΤΟΜΑ Είναι µονοκύτταροι οργανισµοί, που ζουν κυρίως ως µέρος του πλαγκτού. Ένα πυριτικό όστρακο, είναι το πιο διακριτικό χαρακτηριστικό τους. Είναι οι πιο σηµαντικοί πρωτογενείς παραγωγοί των ψυχρών νερών της ανοιχτής θάλασσας. Τα διάτοµα είναι παραγωγικά φωτοσυνθετικά εργοστάσια και παράγουν πολύ από την απαιτούµενη τροφή(η τροφή είναι τα ίδια τα διάτοµα), καθώς επίσης και οξυγόνο για τις άλλες µορφές ζωής. Είναι οι σηµαντικότεροι µη προσκολληµένοι πρωτογενείς παραγωγοί της ανοιχτής θάλασσας, στις εύκρατες και πολικές περιοχές. Για την ακρίβεια, τα τρισεκατοµµύρια κυττάρων διατόµων του ωκεανού, συµβάλλουν σε πολύ µεγάλο βαθµό στην ολική παραγωγή τροφής και οξυγόνου επάνω στον πλανήτη γη. Περίπου τα µισά από τα είδη διατόµων που έχει υπολογιστεί ότι ζουν σήµερα, είναι θαλάσσιοι οργανισµοί. Τα περισσότερα είναι πλαγκτικά, αλλά πολλά είδη κατασκευάζουν νήµατα για προσκόλληση πάνω σε βράχους, δύχτια, σηµαδούρες και άλλες επιφάνειες. Η φαιά γλίτσα που βλέπουµε πάνω σε ιλυώδεις επιφάνειες ή στο γυαλί των ενυδρείων, πολύ συχνά αποτελείται από εκατοµµύρια κυττάρων διατόµων. Μερικά ίσως τα περισσότερα, είναι ικανά να γλυστρούν πάνω στις επιφάνειες. Λίγα άλλα είναι άχρωµα, δεν έχουν χλωροφύλλη και ζουν πάνω στις επιφάνειες των φυκών ως ετερότροφοι οργανισµοί. 2. ΙΝΟΜΑΣΤΙΓΩΤΑ Τα δινοµαστιγωτά είναι µονοκύτταροι οργανισµοί που έχουν δύο άνισα µαστίγια. Είναι κυρίως θαλάσσιοι και πιο κοινοί στις τροπικές περιοχές. Μ ερικά χαρακτηρίζονται από την εκποµπή φωτός (βιοφωτισµός) και άλλα είναι στενά συνδεδεµένα µε θαλάσσια ζώα και ιδιαίτερα µε κοράλλια που σχηµατίζουν υφάλους. 3. ΠΥΡΙΤΙΟΜΑΣΤΙΓΩΤΑ (Κλάση χρυσοφύκη)χαρακτηρίζονται από έναν αστερόµορφο εσωτερικό σκελετό φτιαγµένο από πυρίτιο και ένα µαστίγιο. 14

16 4. ΚΟΚΚΟΛΙΘΟΦΟΡΑ Έχουν µαστίγιο και σφαιρικά κύτταρα που καλύπτονται από ασβεστολιθικές κατασκευές σχήµατος κουµπιού και ονοµάζονταί κοκκόλιθοι. Οι κοκκόλιθοι µπορούν να βρεθούν σε ιζήµατα, αλλά και ως απολιθώµατα. 5. ΚΡΥΠΤΟΜΟΝΑ ΕΣ Έχουν δύο µαστίγια και στερούνται σκελετού. Τα µέλη αυτής της οµάδας είναι τόσο µικρά, που εκατοντάδες από αυτά, µπορούν να χωρέσουν σε ένα µεγάλο διάτοµο ή ένα κύτταρο δινοµαστιγωτού. 6. ΠΥΡΡΟΦΥΤΑ Αυτά είναι µονοκύτταρα αυτότροφα φύκη, µε δύο άνισα µαστίγια που τα χρησιµοποιούν για την κίνησή τους στο νερό. Έχουν χρώµα ερυθρόξανθο λόγω φυκοξανθίνης. Ζουν στη θάλασσα αλλά και σε υφάλµυρα και γλυκά νερά και χρησιµοποιούνται στην διατροφή των ψαριών. Μερικά είδη εκκρίνουν επικίνδυνες τοξίνες και θανατώνουν τα ψάρια. ιαιρούνται σε τέσσερις κλάσεις : κρυπτοφύκη, χλωροµοναδοφύκη, δεσµόκοντα και δινοφύκη. Στα τελευταία υπάγεται ο Gonyaulax που προξενεί την ερυθρή παλίρροια που δηλητηριάζει ψάρια και ανθρώπους στον Ειρηνικό κυρίως Ωκεανό. 15

17 ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΚΗ Τα περισσότερα είδη θαλάσσιων φυκιών αντιπροσωπεύονται από πολυκύτταρες µορφές. Σε αντιδιαστολή προς τα µονοκύτταρα φύκη, συχνά χρησιµοποιείται ο όρος µακροφύκη. Οι δοµές των µακροφυκών είναι πολύ πιο σύνθετες από αυτές των µονοκύτταρων φυκών και η αναπαραγωγή πολυπλοκότερη. Όλα τα µακροφύκη είναι ευκαρυωτικά. Τα περισσότερα είναι πολυκύτταρα, αλλά µερικές µορφές που αποτελούνται από ένα κύτταρο ή απλά νήµατα θεωρούνται και αυτά µακροφύκη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ταξινόµηση των µακροφυκών βασίζεται όχι µόνο στη δοµή, αλλά και σε άλλους χαρακτήρες, όπως οι τύποι των χρωστικών και το είδος των προϊόντων που παράγουν και αποθηκεύουν ως τροφή. Αν και πιο εξελιγµένα από τα µονοκύτταρα φύκη, τα µακροφύκη στερούνται των πολύπλοκων δοµών και των αναπαραγωγικών µηχανισµών, που χαρακτηρίζουν τα ανώτερα φυτά της ξηράς. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι ειδικοί προτιµούν να τα τοποθετούν, µαζί µε τα ανώτερα φυτά, στο βασίλειο των φυτών. Υπάρχουν όµως και µερικοί που διαφωνούν και τα τοποθετούν στο βασίλειο των Πρωτίστων(µαζί µε τα µονοκύτταρα φύκη), εξαιτίας της σχετικά απλής δοµής τους. Το εύρος της ποικιλότητας που παρατηρείται στα πολυκύτταρα φύκη είναι θεαµατικό. Αυτά που βλέπουµε στις βραχώδεις ακτές κατά την άµπωτη, είναι συνήθως µικρά και ανθεκτικά, ω ς µια προσαρµογή για να αντιστέκονται στα κύµατα. Μερικά µικρά και λεπτεπίλεπτα, ζουν ως επίφυτα ή παράσιτα πάνω σε άλλα µακροφύκη. Ορισµένα παράκτια φαιοφύκη των ψυχρών νερών είναι πραγµατικοί γίγαντες και σχηµατίζουν πυκνά υποθαλάσσια δάση. Η πολυκύτταρη κατάσταση των µακροφυκών επιτρέπει πολλές προσαρµογές, που δεν µπορούν να γίνουν από µονοκύτταρες µορφές. Τα µακροφύκη µπορούν να αναπτυχθούν κατά ύψος και έτσι να αποµακρυνθούν από το βυθό. Το γεγονός αυτό τους παρέχει νέες ευκαιρίες, καθώς επίσης και προκλήσεις : κυµατική δράση και ανατάραξη, ανταγωνισµός για χώρο και φως και το πρόβληµα των επιθέσεων από αχινούς και ψάρια. 16

18 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΦΥΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ Η µελέτη ενός φύκους περιλαµβάνει την δοµή, τη µορφολογία, την κυτολογία, την αύξηση και την αναπαραγωγή(κύκλος ζωής) ΟΜΗ Τα µακροφύκη παρουσιάζουν ένα ευρύ φ ά σ µ α µορφών ανάπτυξης και πολυπλοκότητας της δοµής τους. Παρόλα αυτά, ορισµένα µοναδικά χαρακτηριστικά τους αξίζει να σηµειωθούν. Τα µακροφύκη είναι φύκη και εποµένως δεν έχουν πραγµατικά φύλλα, βλαστούς και ρίζες όπως αυτές των ανώτερων φυτών. Ολόκληρο το σώµα τους είναι γνωστό ως θαλλός, είτε είναι νηµατοειδής, είτε φυλλοειδής, είτε κρουστόµορφος, είτε γιγαντιαίος. Τα φυλλοειδή πλατυσµένα τµήµατα του θαλλού είναι γνωστά ως ελάσµατα. Αυξάνουν την επιφάνεια και είναι οι κύριες φωτοσυνθετικές περιοχές. Όλα τα τµήµατα του θαλλού µπορούν να φωτοσυνθέτουν όµως, αν έχουν χλωροφύλλη. Τα ελάσµατα δεν είναι πραγµατικά φύλλα, επειδή η πάνω και η κάτω επιφάνειές τους είναι πανοµοιότυπες και δεν υπάρχουν αγγεία. Τα ελάσµατα µερικές φορές κρατιούνται κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας µε τη βοήθεια κυστών που περιέχουν αέριο, τις γνωστές πνευµατοκύστεις, µεγιστοποιώντας κατά αυτόν τον τρόπο την έκθεσή τους στο ηλιακό φως. Το µίγµα των αερίων µέσα στις πνευµατοκύστεις µερικών µακροφυκών περιέχει µονοξείδιο του άνθρακα, ένα αέριο τοξικό για τον άνθρωπο! Ορισµένα µακροφύκη έχουν µία χαρακτηριστική µισχοειδή κατασκεύη για την παροχή στήριξης, τον στύπο, από όπου εκφύονται τα ελάσµατα. Στα µεγάλα φαιοφύκη είναι µακρύς και ανθεκτικός. οµές που µοιάζουν µε ρίζες, τα ριζοειδή, συγκρατούν το θαλλό στο βυθό. Τα ριζοειδή είναι ιδιαίτερα ανεπτυγµένα σε ορισµένα φαιοφύκη. εν εµπλέκονται στην απορρόφηση νερού και θρεπτικών συστατικών, όπως οι πραγµατικές ρίζες. Το νερό και τα θρεπτικά συστατικά που διατρέχουν το σύνολο του θαλλού, δεσµεύονται άµεσα από όλη την επιφάνεια, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης ριζών, όπως συµβαίνει µε τα φυτά της ξηράς. Επίσης, σε αντίθεση µε τα ανώτερα φυτά, ο στύπος και τα ριζοειδή συνήθως στερούνται ιστών εξειδικευµένων για τη µεταφορά του νερού και των θρεπτικών συστατικών. 17

19 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Τα χαρακτηριστικά που εξετάζονται εδώ είναι τα ακόλουθα : Τύπος διακλάδωσης : διχοτοµική, κάθετη προς τον κύριο άξονα, διαδοχική ή παραβαλλόµενη. ισκός προσκολλήσεως : µπορεί να είναι α. µία απλή δισκοειδής διαφοροποίηση του θαλλού που εφαρµόζει στο υπόστρωµα, β. ριζοειδές σύστηµα διακλαδισµένο ή όχι, κυλινδρικό, γ. σύστηµα ριζοειδών, δ. βάση πολύ πλατιά, διαφοροποιηµένη από τον υπόλοιπο θαλλό και ε. η βάση ή τα ριζοειδή µπορεί να εισχωρούν µέσα στο υπόστρωµα. Μέγεθος ατόµων : το µέγεθος των ατόµων ποικίλει σηµαντικά από µερικά µ, ορατά µόνο µικροσκοπικά, έως 2 m. Σχήµα θαλλού : ο θαλλός µπορεί να είναι νηµατοειδή ς, κυλινδρικός, ελαφρά πεπλατυσµένος, φυλλοειδής, µε µορφή ελάσµατος ή κορδέλας, µεγάλου µεγέθους µε διαφοροποιηµένα τµήµατα ή ασβεστοποιηµένος. Ανάλογα µε την πολυπλοκότητα του θαλλού διακρίνουµε τρεις τύπους : α. αρχαιοθαλλός, σχηµατίζεται από µεµονωµένα κυττάρα που µπορεί να σχηµατίζουν αποικίες, β. νηµατοειδής θαλλός, όπου τα νηµάτια µπορεί να είναι ανορθωµένα ή έρπονται ή και τα δύο, γ. κλαδόµορφος θαλλός. KYTOΛΟΓΙΑ Αναφέρεται στη µελέτη της οργάνωσης του κυττάρου. Σε επίπεδο οπτικού µικροσκοπίου τα χαρακτηριστικά που µπορούν να µελετηθούν αφορούν την οργάνωση των πλαστιδίων, µε βάση την οποία διακρίνουµε τρεις τύπους : Α. αρχαιοπλαστιδιακός, το κύτταρο φέρει ένα πλαστίδιο(πλευρικό ή κεντρικό) Β. µεσοπλαστιδιακός, το κύτταρο περιέχει δίκτυο πλαστιδίων που ενώνονται µεταξύ τους. Γ. νεοπλαστιδιακός, κάθε κύτταρο περιέχει µεγάλο αριθµό ανεξάρτητων πλαστιδίων. ΑΥΞΗΣΗ Προσδιορισµός ζώνης αύξησης : α. κορυφώδης αύξηση β. παρεµβαλλόµενη γ. διάχυτη 18

20 ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ( ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ) Η αναπαραγωγή στα µακροφύκη είναι µια πολύπλοκη διεργασία και γίνεται µε εγγενή και αγενή τρόπο. Η εγγενής αναπαραγωγή, συνήθως, είναι πολύπλοκη και µπορεί να εµπλέκεται και εναλλαγή µίας απλοειδούς (ή γαµετόφυτο) και µίας διπλοειδούς (ή σποριόφυτο) γενιάς. Η αγενής ή βλαστική αναπαραγωγή είναι κοινή. Είναι πιθανώς, πιο σηµαντική από την εγγενή αναπαραγωγή στα περισσότερα είδη. Πολύ συχνά, τµήµατα του θαλλού µπορεί να δηµιουργήσουν νέα άτοµα, όπως συµβαίνει µε τις επιπλέουσες µάζες τ ο υ sargassum, στη θάλασσα των Σαργασσών. Μερικά µακροφύκη περνούν από µια ποικιλία άφυλων µονοκύτταρων σταδίων. Αυτά τα στάδια, που ονοµάζονται σπόρια, είναι εξειδικευµένα να διασκορπίζονται σε νέες τοποθεσίες. Ο ρισµένα σπόρια προστατεύονται από ανθεκτικά κυτταρικά τοιχώµατα, ενώ άλλα έχουν µαστίγια για να κινούνται και ονοµάζονται ζωοσπόρια. Η εγγενής αναπαραγωγή είναι ευρέως διαδεδοµένη στα µακροφύκη. Η παραγωγή γαµετών είναι ένα κλειδικό γεγονός στην εγγενή αναπαραγωγή. Οι γαµέτες από δύο διαφορετικά άτοµα συγχωνεύονται, έτσι ώστε η καινούρια γενιά να περιέχει γενετική πληροφορία και από τους δύο γονείς. Η γενετική ποικιλότητα, ουσιώδης για την διαβίωση ενός είδους, εξασφαλίζεται έτσι από γενιά σε γενιά. Οι γαµέτες που παράγονται από όλα τα µέλη ενός είδους µακροφύκους, µπορεί να είναι όµοιοι στην εµφάνιση ή µπορεί να αποτελούνται από µεγαλύτερα, µηκινούµενα ωάρια και µικρότερα σπερµατοζωάρια, που µπορούν να µετακινούνται µε µαστίγια. Οι αρσενικοί γαµέτες είναι µη κινούµενοι στα ερυθροφύκη, αλλά µπορούν να απελευθερώνονται σε σειρές που περιβάλλονται από βλέννα. Οι αρσενικοί και οι θηλυκοί γαµέτες µπορεί να σχηµατίζονται στον ίδιο θαλλό, αλλά οι πιθανότητες να συγχωνευτούν γαµέτες από διαφορετικούς θαλλούς είναι µεγαλύτερες. Σωµατικά κύτταρα των µακροφυκών διαιρούνται και παράγουν πανοµοιότυπα διπλοειδή κύτταρα µε την διεργασία της µίτωσης τα µακροφύκη µπορούν επίσης, να παράγουν απλοείδη κύτταρα µε µείωση. Η ύπαρξη απλοειδών και διπλοειδών κυττάρων, είναι ουσιώδης για την κατανόηση των συχνά περίπλοκων, ιστοριών ζωής ή κύκλων ζωής των µακροφυκών. Οι κύκλοι ζωής των µακροφυκών παρουσιάζουν µεγάλο ενδιαφέρον. Έχει αποδειχθεί ότι η ανάπτυξη των γαµετών ή των σπορίων µερικών µακροφυκών µπορεί να επηρεαστεί από τις ποσότητες των θρεπτικών συστατικών του νερού, τη θερµοκρασία, ή ακόµα και από τη διάρκεια του ηµερήσιου φωτός. Υψηλά επίπεδα θρεπτικών αζώτου 19

21 στο νερό, προκαλλούν ανάπτυξη αγενών σπορίων στο θαλάσσιο µαρούλι (ulva), ενώ αντίθετα, χαµηλά επίπεδα, προκαλούν την ανάπτυξη γαµετών. Η απελευθέρωση των γαµετών και των σπορίων µπορεί να πυροδοτηθεί κατά την επαφή µε το νερό της επερχόµενης παλίρροιας ή από χηµικούς αγγελιοφόρους που προέρχονται από κύτταρα του αντίθετου φύλου. Είναι επίσης γνωστό ότι σε µερικά µακροφύκη, η απελευθέρωση αρσενικων και θηλυκών γαµετών είναι προγραµατισµένη να γίνεται περίπου ταυτόχρονα. Επιπλέον, οι γαµέτες πρέπει να µπορούν να αναγνωρίζουν γαµέτες του αντίθετου φύλου, που ανήκουν στο ίδιο είδος. Τέτοιοι µηχανισµοί βοηθούν να εξασφαλισθεί ότι οι γαµέτες δε θα σπαταληθούν και ότι θα γίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες επιτυχηµένες γονιµοποιήσεις. 20

22 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Τα σύγχρονα συστήµατα κατάταξης των φυτών σε µικρές ή µεγάλες οµάδες µε βάση τις οµοιότητες και τις διαφορές που αυτά παρουσιάζουν είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης προσπάθειας, που ξεκίνησε εδώ και 2000 χρόνια. Μια ιστορική ανασκόπηση των προσπαθειών για την κατάταξη των φυτών, δείχνει την ύπαρξη τεσσάρων µεγάλων περιόδων. 1. περίοδος τεχνητών κατατάξεων, από το 300π.Χ µέχρι το 1580µ.Χ. 2. περίοδος µηχανικών κατατάξεων, από το1580 µέχρι το περίοδος φυσικών κατατάξεων, από το 1760 µέχρι το περίοδος φυλογενετικών κατατάξεων, από το 1880 µέχρι σήµερα. Το πλέον αποδεκτό σήµερα σύστηµα κατάταξης των φυτών διακρίνει την ύπαρξη επτά(7) αθροισµάτων. 1. Schizophyta (σχιζόφυτα) 2. Phycophyta (φύκη) 3. Mycophyta (µύκητες) 4. Lichenophyta (λειχήνες) 5. Bryophyta (βρύα) 6. Spermatophyta (σπερµατόφυτα) Υπολογίζεται ότι ο αριθµός των µέχρι σήµερα αναγνωρισθέντων φυτικών ειδών στη γη είναι περίπου Από τα υπολογισθέντα είδη φυτών τα ανήκουν στα φύκη ενώ υπάρχουν και είδη κυανοφυκών που ανήκουν στα σχιζόφυτα και για τα οποία έχει γίνει ανάλυση σε προηγούµενο κεφάλαιο. 21

23 ΑΘΡΟΙΣΜΑ PHYCOPHYTA (ΦΥΚΗ) Η κατάταξη των φυκιών βασίζεται στη χηµική σύσταση των ουσιών που αποταµιεύουν και του κυτταρικού τοιχώµατος καθώς και στις χρωστικές που χαρακτηρίζουν το κάθε είδος. Με βάση αυτό τα φύκια διακρίνονται στις παρακάτω επτά κλάσεις: 1. Χλωροφύκη 2. Χαρώδη φύκη 3. Ξανθοφύκη 4. ιάτοµα 5. Χρυσοφύκη 6. Φαιοφύκη 7. Ροδοφύκη Από τις παραπάνω κλάσεις τα χλωροφύκη, τα φαιοφύκη και τα ροδοφύκη αποτελούν τύπους µακροφυκών και επειδή εµφανίζουν µεγάλο ενδιαφέρον θα ξεκινήσω την ανάλυση από αυτά. 1. ΧΛΩΡΟΦΥΚΗ Τα χλωροφύκη θεωρούνται από φυλογενετική άποψη, ότι προήλθαν από τα µαστιγωτά, που αποτελούν µια κατώτατη αρχέγονη οµάδα οργανισµών. Τα χλωροφύκη είναι πράσινα φύκια µε χλωροπλάστες, που φέρουν τις χρωστικές χλωροφύλλη α και β, β-καροτίνη, λουτεϊνη και άλλες της οµάδας των ξανθοφυλλών. Τα κυτταρικά τους τοιχώµατα χαρακτηρίζονται από την παρουσία κελλουλόζης και αποτελούνται κατά κανόνα από κυτταρίνη. Η κυριότερη από τις ουσίες που αποταµιεύουν είναι το άµυλο. Στα χλωροφύκη απαντάται αγενής αλλά και εγγενής πολλαπλασιασµός. Τα χλωροφύκη µπορεί να είναι µικροσκοπικά µονοκύτταρα φυτά, που ζουν εν µέρει κατά αποικίες ή να είναι πολυκύτταρα νηµατοειδή, απλά ή διακλαδιζόµενα, ή τέλος να έχουν τη µορφή πολύπλοκων φυλλοειδών κυτταρικών επιφανειών. Το 90% των χλωροφυκών συναντάτε στα γλυκά ύδατα, συµµετέχοντας στο φυτοπλαγκτό ή το φυτοβένθος, ενώ στη θάλασσα βρίσκονται λίγα είδη, κυρίως τα µεγαλύτερων διαστάσεων, και συνιστούν τη βλάστηση κοντά στις ακτές. Ορισµένα είδη είναι επίφυτα άλλων µακροφυκών και λίγα ζουν µέσα στους ιστούς των µακροφυκών και για το λόγο αυτό είναι γνωστά ως ενδόφυτα. Άλλα είδη χλωροφυκών διατρυπούν τους σκελετούς των κοραλλιών και τα όστρακα άλλων ζώων και ζουν εκεί. Νηµατοειδείς µορφές χλωροφυκών αναπτύσσονται σε µια µεγάλη ποικιλία επιφανειών, όπως βράχων σε αβαθή νερά, άλλων 22

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Λιμνοθάλασσες οι λιμνοθάλασσες είναι παράκτιες υδάτινες περιοχές με μικρό βάθος και συνήθως χωρίζονται από τη γειτονική θαλάσσια περιοχή με φυσικό φράκτη την αμμολουρίδα η οποία διαχωρίζει και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Υπερ-Άθροισμα ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ (SPERMATOPHYTA)

Υπερ-Άθροισμα ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ (SPERMATOPHYTA) Υπερ-Άθροισμα ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ (SPERMATOPHYTA) Τα Σπερματόφυτα είναι η τελευταία και η μεγαλύτερη ομάδα του φυτικού βασιλείου και χαρακτηρίζονται από το σχηματισμό ανθέων και σπερμάτων, τα οποία χρησιμεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ 43 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ 44 ΤΑ ΦΥΤΑ Τα πρώτα χερσαία φυτά προήλθαν από ένα οργανισμό, που αν υπήρχε σήμερα, θα ταξινομούνταν ως πολυκύτταρο χλωροφύκος. Οι τόσες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων ΕΚΤΟ ΚΕΦΛΙΟ ιαχείριση ποβλήτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα 1.2 Κύτταρο: η μονάδα της ζωής Ιστορικά 1665: Ο Ρ.Χουκ μιλά για κύτταρα. Σύγχρονη κυτταρική θεωρία: Το κύτταρο είναι η θεμελιώδης δομική και λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΥΚΗΤΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΥΚΗΤΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΥΚΗΤΩΝ Ευκαρυωτικοί οργανισμοί Ετερότροφοι οργανισμοί με υψηλή κυτταρική οργάνωση Μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι οργανισμοί Διαθέτουν κυτταρικό τοίχωμα- άκαμπτο & ανθεκτικό Αυστηρά

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ 1 η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Το σώµα κάθε οργανισµού αποτελείται από κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 40 λεπτά ΣΧΟΛΕΙΟ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΜΕΡΟΣ Α: Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα To μικροφύκος Σπειρουλίνα (Αρθροσπείρα) : Ένα «πράσινο εργοστάσιο» παραγωγής πολύτιμων ουσιών με δυνητικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ - ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 8 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 6 η Ενότητα Βασικές διαδικασίες πρωτογενούς παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Ανόργανα συστατικά Βιταμίνες Υπευθ. Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Κύτταρο: η βασική μονάδα της ζωής

1.2 Κύτταρο: η βασική μονάδα της ζωής 1.2 Κύτταρο: η βασική μονάδα της ζωής Γιατί το κύτταρο χαρακτηρίζεται βασική μονάδα ζωής; Γιατί είναι η μικρότερη μονάδα που μπορεί: Να τρέφεται Να αναπνέει Να αναπαράγεται Δηλαδή εμφανίζει τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες)

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες) Γενική Μικροβιολογία (Μύκητες) Χαρακτηριστικά των μυκήτων Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί Δεν φωτοσυνθέτουν, είναι χημειοοργανότροφοι. Σημαντικοί αποικοδομητές! Μύκητες και τρόφιμα (Αλλοιώσεις τροφίμων) Μύκητες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας ΘΕΜΑ 1 ο Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες.

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Η ιστορία της Γης χωρίζεται σε αιώνες, περιόδους και εποχές. Καθεμία από αυτές τις χρονικές περιόδους σηματοδοτείται από σημαντικά γεγονότα για την εξέλιξη της ζωής. Αν η ζωή στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/02/1017 ΘΕΜΑ 1 ο Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1. Σε ένα οικοσύστημα θα τοποθετήσουμε τις ύαινες και τα λιοντάρια στο ίδιο τροφικό επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών Μίτωση - Μείωση Τα ευκαρυωτικά κύτταρα διαιρούνται με δύο τρόπους: τη μίτωση και τη μείωση. Η Μίτωση είναι ο τύπος της κυτταρικής διαίρεσης που από ένα πατρικό κύτταρο καταλήγει σε δύο γενετικά πανομοιότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών

Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών 1 Μαθησιακά αποτελέσματα 1. Καταγραφή των χαρακτηριστικών των διαφόρων τύπων μικροοργανισμών 2. Κατηγοριοποίηση των μικροοργανισμών σε βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα, ιούς

Διαβάστε περισσότερα

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή.

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή. Επίδραση του ανθρώπου Γεωργία και επίδραση στον κύκλο του Ν Το Ν είναι το κύριο θρεπτικό που χάνεται κατά την καλλιέργεια και απελευθερώνεται ως οξείδια του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός ΕΚΦΕ Χαλανδρίου και ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στη 12 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2014 Μάθημα : Βιολογία ΣΧΟΛΕΙΟ: ΜΑΘΗΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2014-2015 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ A. Οι μαθητές να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1). Τι είναι η φωτοσυνθετική φωσφορυλίωση και σε τι διακρίνεται; (2). Εξηγήστε το ρόλο των ουσιών (α) καρβοξυδισμουτάση (β) NADPH στη σκοτεινή φάση της

Διαβάστε περισσότερα

Έλλειψη διοξειδίου του άνθρακα co2 και ελλείψεις θρεπτικών micro macro στοιχείων.

Έλλειψη διοξειδίου του άνθρακα co2 και ελλείψεις θρεπτικών micro macro στοιχείων. Άρθρο του Νίκου Παπανικόλα (nicpapa) Είναι δύσκολη η διάγνωση των ελλείψεων, μιας και παίζουν παρά πολλοί παράγοντες ρόλο σε ένα ενυδρείο. Για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε φυτά σε ένα ενυδρείο, θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου)

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 8 Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 2. Καταστάσεις του νερού : το νερό είναι η μοναδική ουσία στη γη που βρίσκεται στη φύση και με τις τρεις μορφές τις (υγρή στερεά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 2010-11 Κεφάλαιο 1: Η Οργάνωση της ζωής 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν!

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Από τους Κώστα Τσιάµη, Σωτήρη Ορφανίδη και Κατερίνα Αλιγιζάκη, µέλη του Σ της Ελληνικής Φυκολογικής Εταιρίας (www.phycology gr)

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος 1 ΜΑΘΗΜΑ 2 Ο & 3 O

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE»

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» 1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» Αθήνα, email: panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί ΤΑ ΦΥΤΑ Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί Περιέχουν χλωροφύλλες α και β και καροτενοειδή. Το άμυλο είναι η κύρια αποθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ 34 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ 35 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ Απαντώνται πάνω σε δέντρα, στο δάσος μετά τη βροχή, μέσα σε τρόφιμα αλλά και στα πόδια των αθλητών. Οι περισσότεροι από αυτούς μοιάζουν με φυτά, αλλά δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Φάσµα απορρόφησης της χρωστικής ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Φωτοσύνθεση» Ορεστιάδα 2015 Φωτοσύνθεση CO 2 +2H 2 S (CH 2 O) + H 2 O + 2S 6CO 2 +12H 2 O C 6

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες της Εξέλιξης

Θεωρίες της Εξέλιξης 1 ο ΘΕΜΑ Θεωρίες της Εξέλιξης Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ - ΠΟΤΑΜΟΛΟΓΙΑ

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ - ΠΟΤΑΜΟΛΟΓΙΑ ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ - ΠΟΤΑΜΟΛΟΓΙΑ Εβδομάδα 02-06/04/2012 Τμήμα Γεωπονίας Ιχθυολογίας & Υδάτινου Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων: Κωνσταντίνος Αρ. Κορμάς E- mail: kkormas@uth.gr Λιμναίο φυτοπλαγκτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-2015 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ Ταξινόμηση και ονοματολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΟΜΑΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ, ΚΑΤΑΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΧΛΩΡΟΠΛΑΣΤΩΝ (άσκηση 4 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

7o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Φύκη

7o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Φύκη 7o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι Φύκη Φυτά Ζώα Μύκητες Πρώτιστα Ευβακτήρια Αρχαία Ταξινόμηση των οργανισμών σε έξι Βασίλεια: Eubacteria, Archaebacteria, Protista, Plantae (Φυτά), Animalia (Ζώα) και Fungi

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Στόχοι - Να αναγνωρίζετε τα όργανα µε τα οποία τα φυτά µεταφέρουν το νερό από τις ρίζες στα υπόλοιπα µέρη του φυτού.. - Να διαπιστώσετε την άνοδο του νερού και των διαλυµένων ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΜΕΡΙΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΜΕΡΙΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 4. Η ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Καθηγητής Φώτιος Θ. Γραβάνης Τµήµα Φυτικής Παραγωγής Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα (Τ.Ε.Ι.) Λάρισας, 41110 Λάρισα. F.T.Gravanis@teilar.gr 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΜΕΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί γίνεται η άσκηση : 1. Να ανακαλύψετε την σημασία του φωτός για την φωτοσύνθεση 2. Να ανακαλύψετε τον ρόλο του αμύλου στους φυτικούς οργανισμούς

Γιατί γίνεται η άσκηση : 1. Να ανακαλύψετε την σημασία του φωτός για την φωτοσύνθεση 2. Να ανακαλύψετε τον ρόλο του αμύλου στους φυτικούς οργανισμούς Ενότητα Παραγωγή θρεπτικών ουσιών στα φυτά - φωτοσύνθεση Φύλλο Εργασίας Η σημασία του φωτός για την φωτοσύνθεση παραγωγή αμύλου Βιολογία Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα... Ημερομηνία. Γιατί γίνεται η άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του θείου για τους υδρόβιους οργανισμούς?

Η σημασία του θείου για τους υδρόβιους οργανισμούς? ΘΕΙΟ (S) 26 Η σημασία του θείου για τους υδρόβιους οργανισμούς? σημαντικό στοιχείο στη δομή των πρωτεϊνών (*) συνήθως δεν δρα ως περιοριστικός παράγοντας στην ανάπτυξη και την κατανομή των οργανισμών στα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΙΙΙ Χαρακτηριστικές δομές φυτικών κυττάρων Παρατήρηση / Ταυτοποίηση ζωντανών πρωτόζωων

ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΙΙΙ Χαρακτηριστικές δομές φυτικών κυττάρων Παρατήρηση / Ταυτοποίηση ζωντανών πρωτόζωων ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΙΙΙ Χαρακτηριστικές δομές φυτικών κυττάρων Παρατήρηση / Ταυτοποίηση ζωντανών πρωτόζωων Ι. Παρατήρηση στομάτων φύλλων και πλαστιδίων (χλωροπλαστών, χρωμοπλαστών, αμυλοπλαστών) Τα στόματα των

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΤΕΣ (Α) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 9 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΜΥΚΗΤΕΣ (Α) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 9 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 9 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΚΗΤΕΣ (Α) Οι μύκητες είναι ευκαρυωτικοί ετερότροφοι οργανισμοί οι οποίοι πολλαπλασιάζονται αγενώς και εγγενώς, και σχηματίζουν σπόρια. Έχουν περιγραφεί περίπου 9.000 είδη μυκήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Κατάλληλος απομορφισμός ανάγκες Στο θαλάσσιο περιβάλλον Στο περιβάλλον της ξηράς Στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατάδυση στο χρώµα. 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ

Κατάδυση στο χρώµα. 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64 Κατάδυση στο χρώµα Αποικία υδρόζωων της οικογένειας Eudendriidae. ιακρίνονται τα µικροσκοπικά ζωίδια. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα